Jaarrekening 2023 Schiermonnikoog DEF
Tekst van het document
Er zijn voorzieningen getroffen voor pensioen, verplichtingen (wachtgeld en verlofsparen), onderhoud van gebouwen, riolering, onderhoud wegen, onderhoud jachthaven en dubieuze debiteuren.
Risico-inventarisatie Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen is de risico‐inventarisatie geactualiseerd. De risico‐ inventarisatie heeft een aantal geïdentificeerde risico’s opgeleverd, die voldoen aan de volgende criteria: -
risico’s met grote financiële gevolgen,
-
risico’s waarvoor de kans redelijk groot is dat deze zich ook daadwerkelijk manifesteren en
-
risico’s waarvan de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente nog niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen om de kans of het gevolg van het risico terug te dringen.
Risico’s die al zijn afgedekt door verzekeringen en voorzieningen blijven buiten beschouwing. Uit de risico-inventarisatie zijn de hiernavolgende risico’s in kaart gebracht. Daarbij is per risico aangegeven wat de maximale impact is als het risico zich voordoet en de daarbij behorende kans. De bandbreedte geeft het bedrag aan dat we per jaar aan risico lopen. De factor het aantal jaren dat dit risico zich voordoet.
- 30 -
Onderwerpen
Ri-
Band-
(bedragen in €)
sico
breedte
Factor
Impact
Kans
Kans x Impact
1
Sociaal Domein > jeugdzorg
0
100.000
4
400.000
10%
40.000
2.
Langdurige ziekte
0
65.000
2
130.000
50%
65.000
3.
LOC
0
100.000
1
100.000
50%
50.000
4.
ICT de Wadden
0
120.000
1
120.000
50%
60.000
5.
Omgevingswet
0
6.
Project Aardgasvrije wijken
0
7.
Meerjaren onderhoudsplannen
8.
Overig (waaronder leningen, ga-
p.m. 3.700.000
1
3.700.000
5%
185.000 p.m.
0
10%
36.061
rantstelling) Totaal risico
436.061
Toelichting 1.
Sociaal Domein> jeugdzorg
In het sociaal domein zijn er een tweetal onderwerpen, die met name een risico vormen voor Schiermonnikoog. Het betreft dure woningaanpassingen en jeugdzorg. Overschrijdingen en onderschrijdingen worden verrekend met de reserve Sociaal Domein, welke is gemaximeerd is op € 275.000. De reserve sociaal domein bedraagt € 275.000 per 31-12-2023. 2.
Vervanging bij ziekte of langdurige afwezigheid
In geval van ziekte van gemeentepersoneel geldt een doorbetalingsverplichting van het salaris. Gedurende de eerste 6 maanden van ziekte worden het volledige salaris en de salaristoelagen doorbetaald. Na 6 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 90% uitbetaald. Na 12 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 75% uitbetaald. Na 24 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 70% uitbetaald. De kosten van vervanging als gevolg van ziekte komen voor rekening van de gemeente boven op de reguliere loonkosten. Het ziekteverzuim schommelt tussen normaal tussen de 3% en 4,5%. Afgelopen jaar is een medewerker vanwege langdurige ziekte in de WIA ingestroomd en bedroeg het ziekteverzuim 7,14%. Uiteraard wordt in geval van ziekte een adequate begeleiding geboden en de wetgeving conform de Wet verbetering Poortwachter uitgevoerd. Langdurige ziekte leidt in de meeste gevallen tot externe inhuur. Als die inhuur bijvoorbeeld een jaar nodig is, dan kunnen de kosten tot gemiddeld € 65.000 per ziektegeval oplopen. Dit risico wordt geschat op 20% gedurende 2 jaar. Dat betekent dat er een kans van 20% is, dat er zich een ziektegeval voor doet van 2 jaar lang.
- 31 -
3.
LOC
Voor het LOC hebben we een risico opgenomen vanwege: -
Verwachte prijsstijging bouwkosten, maar onduidelijk is nog hoeveel
-
In de begroting 2023 is rekening gehouden met een investeringskrediet van € 9.000.000 voor het nieuwe LOC, inclusief de realisatie van een gymzaal.
4.
ICT de Wadden
De ICT kosten nemen elk jaar toe. Door maatschappelijke ontwikkelingen nemen bijvoorbeeld de kosten van ICT beveiliging toe. We hebben geen keuze om de gevraagde extra bijdrage niet te betalen, anders lopen we namelijk het risico op veel hogere herstelkosten. We hebben echter geen inzicht in de ontwikkeling van deze kosten. 5.
Omgevingswet
De omgevingswet is per 1-1-2024 ingegaan. Deze wet heeft gevolgen voor de inkomsten leges, hiervoor is in de begroting 2023 al een stelpost van € 15.000 minder inkomsten opgenomen. De wet heeft echter ook gevolgen voor werkprocessen, ICT etc. Er is nog niet verder uitgewerkt wat de financiële effecten van de invoering van deze wet zal zijn, daarom is een p.m. post opgenomen. 6.
Project Aardgasvrije wijken (PAW)
In 2022 is subsidie door het rijk verstrekt voor het Project Aardgasvrije wijken (PAW) van € 2,3 miljoen. Daarnaast wordt verwacht nog extra subsidie binnen te halen, dit resulteert in een project begroting van € 3,7 miljoen. Dit project is een groot project voor de gemeente. Daarom nemen we voor dit project als risico een gedeelte van onvoorziene kosten op van 5% van de projectbegroting. 7.
Meerjaren onderhoudsplannen
In de begroting 202 en verder zijn de cijfers uit de volgende door de raad vastgestelde onderhoudsplannen verwerkt:
MOP gemeentelijke gebouwen
2022-2031
MOP jachthaven
2017-2026
MOP riolering
2019-2027
MOP openbare verlichting
2006-2010
MOP wegen
2017-2026
MOP Veerdam
2022-2027
Groenbeheersplan
2008
Provincie Fryslân houdt toezicht op de ouderdom van de onderhoudsplannen. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom aan de vernieuwing van de onderhoudsplannen.
- 32 -
8.
Overig (waaronder garantstellingen en leningen)
Het maximaal risico dat de gemeente loopt op de garanties is € 45.000 (zie de toelichting op de balans) en op de leningen € 278.314, totaal € 323.607. Voor de specificatie van de leningen, zie tabel onder deze tekst. Er zijn geen actuele signalen van de stichtingen/verenigingen dat zij niet aan hun aflossingsverplichtingen zouden kunnen voldoen, of dat de gemeente zal worden aangesproken op haar garantstellingen. Het risico wordt daardoor laag ingeschat. Voor de post overige, waar de leningen en garantstellingen ook onder vallen, wordt het risicobedrag vooralsnog ingeschat op 10% van het restantbedrag van de leningen en garanties per 31-12-2023 ad € 278.314, t.w. € 27.831.
Verstrekte leningen
Jaar
Stand 01-01-
Verstrekt
Aflossing
Stand 31-
verstrekt
2022 (€)
(€)
(€)
12-2022 (€)
1
Stichting Veldsporten
2005
36.128
11.400
24.728
2
Dorpshuis Ons Centrum
2016
16.576
7.584
8.992
3
Dorpshuis Ons Centrum
2020
40.133
4.956
35.177
4
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
166.126
8.900
157.226
Nederland (SVN)
2018
5
Energiecoöperatie De Sintrale
2018
28.647
2.457
26.190
6
Energiecoöperatie De Sintrale
2021
27.997
1.997
26.000
315.607
37.294
278.314
Totaal
Weerstandsvermogen? Het saldo van de algemene reserve bedraagt op basis van de raadsbesluiten t/m december 2023 € 685.128, exclusief resultaat 2023 ad € 20.598. Daarnaast is binnen de bestemmingsreserves een bedrag van € 1.108.861 vrij besteedbaar, welke meetelt voor de bepaling van de incidentele weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves waaronder verplichtingen liggen zoals de reserves lichtmasten, decentrale arbeidsvoorwaarden, resultaat riolering, veerdam en duurzame energie) zijn uiteraard niet vrij besteedbaar. De incidentele weerstandscapaciteit bedraagt eind 2023 € 2.449.587 en is daarmee gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2021 (€ 2.11.061 ). Hiermee voldoet het ruimschoots aan het financieel risico zoals berekend in de risicoparagraaf. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende reserves: €
Reserve Algemene reserve exclusief resultaatbestemming
685.128
eind 2026 Resultaat 2022
20.598
Reserve Eneco
1.108.861
Reserve sociaal domein
535.000
Reserve toerisme
75.000
Reserve cofinanciering
25.000
Totaal
2.449.587
- 33 -
Hoe beoordelen we ons weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen geeft weer in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de geïnventariseerde risico’s (= benodigde weerstandscapaciteit) te kunnen afdekken, oftewel de mate waarin de gemeente Schiermonnikoog in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
Er bestaan geen wettelijke normen voor de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Gemeente Schiermonnikoog hanteert onderstaande waarderingstabel. Ratiowaarde
Waardering
> 2,0
Uitstekend
1,4 – 2,0
Ruim voldoende
1,0 – 1,4
Voldoende
0,8 – 1,0
Matig
< 0,8
Onvoldoende
Uitgaande van deze waarderingstabel betekent dit voor de gemeente Schiermonnikoog bij de stand van een incidentele weerstandscapaciteit van € 2.111.061 een ratiowaarde van 4,84. Hiermee is het weerstandsvermogen “uitstekend”.
Financiële kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten. Om dit te bereiken is de BBV op dit onderdeel aangepast en wordt deze paragraaf uitgebreid met de volgende kengetallen voor: -
Netto schuldquote;
-
Solvabiliteitsratio;
-
Grondexploitatie;
-
Structurele exploitatieruimte;
-
Belastingcapaciteit.
Deze kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de gemeente. 1A: Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Hoe hoger de schuld hoe hoger de netto schuldquote.
Bedragen in %
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
66%
50%
52%
Netto schuldquote
- 34 -
1B: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is, en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldenquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiele activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen.
Bedragen in %
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
62%
47%
47%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen
2: De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio (= Eigen Vermogen / Totaal Vermogen) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe weerbaarder de gemeente is.
Bedragen in %
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
28%
25%
26%
Solvabiliteit
Harde normen voor de waarde die de solvabiliteit zou moeten hebben, zijn er niet. Zeker niet voor gemeenten. Veel van de activa van de gemeente zijn immers niet verhandelbaar. 3: Kengetal grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Met ingang van 2020 heeft de gemeente een grondexploitatie. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Bedragen in %
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Grondexploitatie
6%
-4%
5%
4. Structurele begrotingsruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten en baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan structurele lasten is meer flexibel dan waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Bedragen in €
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
6,9%
0,7%
5.7%
Structurele begrotingsruimte
- 35 -
5: Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan: de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale lasten woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijke gemiddelde in jaar t-1 in en uit te drukken in een percentage. Bedragen in €
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
96%
97%
97%
Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar t-1
- 36 -
FINANCIERING Inleiding Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden in de begroting in afzonderlijke paragrafen beleidsrichtlijnen vastgelegd over relevante beheersmatige aspecten. In de beheersverordening naar artikel 212 van de Gemeentewet geeft de raad het kader aan.
Algemeen In het Treasurystatuut gemeente Schiermonnikoog staan de uitgangspunten en doelstellingen voor het treasurybeleid vermeld. De geplande uitvoering van het treasurybeleid is weergegeven in de paragraaf financiering.
Rente ontwikkeling Een belangrijke factor bij het uitvoeren van het treasurybeleid is het verloop van de rente. Onze rentevisie wordt aan de hand van een aantal financiële instellingen opgesteld. In 2023 zijn zowel de kortlopende rentes als de langlopende rentes gestegen.
Kasbeheer Al het betalingsverkeer heeft de gemeente gecentraliseerd bij twee banken. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de Rabobank. Hoofdbankier is de BNG, de Rabobank wordt vooral aangehouden als service naar de klanten en vanuit regionaal economische motieven. Het saldo op deze rekening wordt periodiek afgeroomd ten gunste van de BNG-rekening.
Schatkistbankieren Het Schatkistbankieren voor decentrale overheden heeft een wettelijke basis in de wet FIDO en moet ervoor zorgen, dat er een lagere EMU-schuld van de collectieve sector ontstaat. Omdat het Schatkistbankieren verplicht is gesteld, moeten decentrale overheden alle middelen die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist onder brengen. Wel is er sprake van een bepaalde drempel. De hoogte van deze drempel is afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid. De drempel is vastgesteld op 0,75% van het jaarlijks begrotingstotaal (begrotingstotaal = totale lasten van de primaire begroting, excl. reserves), met een minimum van € 250.000 en een maximum van € 2.500.000. Uitgaande van onze begrotingsomvang van € 8,1 miljoen, zal de minimum grens € 250.000 zijn (want 0,75% van € 8,1 miljoen is lager dan de minimumgrens van € 250.000). Voor de gemeente Schiermonnikoog heeft het schatkistbankieren normaal niet al te veel verstrekkende gevolgen, omdat wij overwegend een zogenaamde leengemeente zijn en weinig “positief” staan op de Rekening Courant.
Renterisicobeheer De gemeente loopt renterisico op het moment dat nieuwe leningen moeten worden aangetrokken (herfinanciering) of als een renteherziening van toepassing is. Om dit renterisico te beheersen wordt er in de wet FIDO een renterisiconorm bepaald. Voor gemeenten bedraagt de renterisiconorm maximaal 20% van het begrotingsbedrag bij aanvang van het begrotingsjaar.
- 37 -
In 2023 heeft de gemeente Schiermonnikoog een onderschrijding van de renterisiconorm.
Hoe wordt de rente verdeeld? De rentekosten worden toegerekend aan de taakvelden op basis van een omslagrente. Hierbij worden de totale rentekosten eerst gecorrigeerd met de doorgeleende geldleningen. Doordat de gemeente in 2023 meer rente heeft ontvangen dan betaald, is er een negatieve rentelast (rentebaat) ontstaan. Deze rentebaat mag volgens het Besluit Begroting en Verantwoording niet via de methode van renteomslag worden toegerekend aan de taakvelden, maar wordt volledig verrekend op het taakveld treasury.
Hoe staat het met de lening positie? De totale schuld van de gemeente per 31 december 2023 bedraagt € 4,786 miljoen, waarvan € 278.314 is doorgeleend aan de Stichting Veldsporten, de Stichting Jachthaven, de stichting Dorpshuis, basisschool Yn de mande, SVn Stimuleringsfonds, duurzame energiecoöperatie Schiermonnikoog. In 2023 is een bedrag van € 528.832 afgelost. Naast het zo optimaal mogelijk gebruik maken van de kasgeldlimiet, zullen er bij overschrijding van deze kasgeldlimiet, langlopende leningen moeten worden aangetrokken. De ontwikkeling van de langlopende lening portefeuille in de afgelopen 5 jaar is in onderstaand schema weergegeven.
- 38 -
Lening portefeuille Schuld per 31-12 Aflossingen Nieuwe leningen
2019
2020
2021
2022
2023
5.897.000
5.061.000
5.844.336
5.315.503
4.786.671
836.300
836.300
466.332
528.833
528.833
0
0
1.250.000
0
0
Wet HOF In de wet HOF (Houdbare Overheidsfinanciën) worden de Europese normen verankerd voor de hoogte van de overheidsschuld en de jaarlijkse groei van de overheidsschuld. Die normen raken ook gemeenten, omdat de gemeenteschulden en financieringstekorten van gemeenten meetellen in de overheidsschuld van Nederland. Elke gemeente heeft een individuele Economische Monetaire Unie (EMU)-referentiewaarde. Deze is afgeleid van het plafond voor het EMU-saldo van de gezamenlijke gemeenten. De VNG adviseert gemeenten om niet te sturen op deze EMU-referentiewaarde. Dat verhindert een uitruil van plussen en minnen tussen gemeenten ten opzichte van de individuele EMU-referentiewaarde en leidt mogelijk tot een onnodig uitstel van investeringen door gemeenten. In plaats daarvan kunnen gemeenten beter sturen op de ontwikkeling van de hoogte van de schuld. Als gemeente Schiermonnikoog hebben wij aandacht voor de schuldpositie van onze gemeente via de jaarstukken en begroting en de daarin verplicht opgenomen paragraaf Financiering. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente Schiermonnikoog geen specifiek schuldenbeleid heeft.
Wat is ons EMU-saldo? Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Het jaarlijkse aandeel in het EMU-saldo van de decentrale overheden gesteld op -0,4% van het BBP. Het aandeel van de gemeenten is gesteld op -0.27% van het BBP. Het aandeel in het EMU-tekort betreft een inspanningsverplichting, er staat momenteel geen sanctie op een eventuele overschrijding van het toegestane EMU-tekort.
- 39 -
Het EMU-saldo van de gemeente Schiermonnikoog voor 2023 komt uit op € 426.000, wat betekent dat in EMUtermen de inkomsten € 426.000 hoger zijn dan de uitgaven. Bedragen x € 1.000
1
Exploitatiesaldo vóór toevoeging
Jaarek.
Jaarek. Begroting
Jaarrek.
2021
2022
2023
2023
-372
700
80
-254
aan c.q. onttrekking uit reserves 2
Afschrijvingen
341
310
449
451
3
Mutaties voorzieningen
132
432
-33
256
4
Mutaties (imp)materiële vaste ac-
-439
-128
-132
460
-209
-69
0
0
0
0
0
0
-547
1.245
364
913
tiva 5
Mutatie voorraden
6
Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen Berekend EMU-saldo
Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Zoals eerder gezegd werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben.
- 40 -
VERBONDEN PARTIJEN Inleiding De gemeente heeft een breed pakket aan beleidsdoelstellingen. Niet al deze doelstellingen kunnen en worden door de gemeente zelf uitgevoerd. Daarom participeert de gemeente in samenwerkingsverbanden (met bijv. andere gemeenten), of subsidieert de gemeente andere partijen om deze doelstellingen te realiseren. Wanneer de gemeente samenwerkt met andere partijen en hierbij sprake is van een beleidsmatig en financieel belang, wordt gesproken over een verbonden partij. In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen van de gemeente Schiermonnikoog. In de volgende paragraaf zal een risicoanalyse worden gegeven van de gemeentelijke belangen met de betrokken partij. Deze wordt gevolgd door een detailoverzicht van de verbonden partijen.
Risicoanalyse De verbonden partijen waarmee de gemeente Schiermonnikoog een relatie onderhoudt, verschillen in mate van belang. Bij dit belang is onderscheid te maken in beleidsmatig en financieel belang. Door het in kaart brengen en categoriseren van de verbonden partijen is het beter mogelijk om prioriteiten te stellen op het gebied van monitoren van de verbonden partijen. Hierbij is gekozen voor de volgende vier categorieën: -
Hoog beleidsmatig belang, hoog financieel belang bijdrage/inkomst > € 10.000)
-
Hoog beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000)
-
Laag beleidsmatig belang, hoog financieel belang (bijdrage/inkomst > € 10.000)
-
Laag beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000).
In onderstaande matrix zijn de verschillende partijen weergegeven naar beleidsmatig en financieel belang.
Financieel belang
Hoog (bijdrage/inkomst > € 10.000)
Laag (bijdrage/inkomst < € 10.000)
Veiligheidsregio Fryslân
Kabeltelevisie NOF
De Waddeneilanden
Sociaal Domein Fryslân
Eneco Holding
GR hûs en hiem, advisering omgevingskwaliteit
Beleidsmatig belang
Hoog
Laag
NV Stedin Groep Gemeensch. Kredietbank Friesland FUMO Ver. Nederlandse Gemeenten Afvalsturing Friesland Ver. van Friese Gemeenten Bank Nederlandse Gemeenten
- 41 -
Detailoverzicht Onderstaand is de detailinformatie van de verbonden partijen weergegeven. Per verbonden partij is detailinformatie gegeven en zijn de belangen en relaties met de gemeente weergegeven. Voor wat betreft het financieel belang is aangegeven wat de jaarlijkse bijdrage van de gemeente is, of hoe groot het aandelenkapitaal van de gemeente bij de betreffende partij is. Daarnaast is ook aangegeven of de gemeente rechtmatigheidsrisico loopt over de eventuele niet-rechtmatige handelingen van de verbonden partij. Hierbij wordt verwezen naar de notitie “Verbonden partijen en aanbesteding” van de commissie BBV. Om de verschillen in belang tussen de verbonden partijen inzichtelijk te krijgen, is het ook belangrijk om inzicht te hebben in de mate van informatievoorziening tussen de verbonden partij en de Gemeente Dongeradeel. Per verbonden partij is aangegeven hoe vaak de gemeente geïnformeerd wordt door de betreffende partij. Ten slotte is ook aangegeven of een financieel risico bestaat met betrekking tot de financiële bijdrage of het aandelenkapitaal en welke beheersmaatregelen hiertoe zijn genomen. Vanwege het lage beleidsmatige en financiële belang van de laatste categorie is gekozen om bij deze partijen te volstaan met een beknopte toelichting waarin de doelstelling van de verbonden partij is weergegeven.
- 42 -
Hoog beleidsmatig belang – Hoog financieel belang
Veiligheidsregio Fryslân
Vestigingsplaats: Leeuwarden
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam
Belang
Openbaar belang: De Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Fryslân is een gemeenschappelijke regeling per 1-1-2014 van alle Friese gemeenten en verzorgt de wettelijke taken op het gebied van veiligheid en gezondheid voor de inwoners van de provincie Fryslân. Activiteiten betreffen o.a. collectieve preventie ziekten, brandweer zorg, geneeskundige hulpverlening en het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
Het algemeen bestuur van de regio bestaat overeenkomstig art. 11, lid 1 van de wet, uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten; Het dagelijks bestuur bestaat uit: a. de voorzitter van het algemeen bestuur b. de voorzitter van de agendacommissie Gezondheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Gezondheid c. de voorzitter van de agendacommissie Veiligheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Veiligheid De agendacommissie is een bestuurscommissie volgens art 25 Wgr. •
Financieel belang:
Voor de verdeling van de kosten wordt als verdeelsleutel gehanteerd het aantal inwoners van de gemeenten volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage verschuldigd is. De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat de regio te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Jaarlijkse bijdrage in het nadelige saldo. Het saldo van de programma’s Gezondheid en Veiligheid wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van het aantal inwoners en het saldo van het programma Brandweer wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van de OOV-verdeling in het Gemeentefonds. In 2022 zijn onze bijdragen als volgt: -bijdrage brandweer
€ 267.624;
-bijdrage gezondheid € 48.225; -bijdrage crisisbeheer € 16.617; -toezicht handhaving € totaal: Risico’s
7.824;
€ 340.290
-
- 43 -
Programma
1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn en 2.6 Openbare orde en veiligheid
Resultaat 2022
€ 894.000
Financiële omvang
Jaarrekening 2022 Jaarrekening 2021 Eigen vermogen € 9.527.000 € 9.753.000 Vreemd vermogen € 90.572.000 € 87.724.000 De Gemeenschappelijke regeling voldoet aan de nieuwe Wet veiligheidsregio en
EV en VV Toelichting
biedt voordelen aan de kwaliteit en snelheid van de brandbestrijding en hulpverlening. De doelstellingen op het gebied van veiligheid en bescherming kunnen daardoor op een effectievere en efficiëntere wijze gerealiseerd worden. De participatie is, gelet op deze voordelen, van duurzame aard.
De Waddeneilanden Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam
Belang
Openbaar belang: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke gemeenten door onomkeerbare, niet vrijblijvende en doelgerichte samenwerking met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
Het algemeen bestuur bestaat uit de colleges van B&W van de vijf Waddeneilanden en het dagelijks bestuur wordt gevormd door de vijf burgemeesters. •
Financieel belang:
Jaarlijkse bijdrage op grond van de begroting van De Waddeneilanden. Conform vaste verdeelsleutels wordt de bijdrage van alle vier de deelnemende gemeenten bepaald. Onze bijdrage 2022 aan de GR bedraagt € 447.052 (excl. compensabele btw). Risico’s
-
Programma
4.2 Bestuur
Resultaat 2022
€ 97.703 positief. (Het rekeningresultaat is gestort in de algemene reserve).
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen vermogen
€ 344.626
€ 268.180
Vreemd vermogen
€ 331.530
€ 413.801
De Waddeneilanden bestaat uit Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog en Terschelling en Texel.
- 44 -
Hoog beleidsmatig belang – Laag financieel belang Kabeltelevisie NOF Rechtsvorm
Naamloze Vennootschap
Belang
Openbaar belang: De beschikbaarheid van een betrouwbaar kabelnetwerk met een hoge aansluitdichtheid en moderne mogelijkheden. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
De RvC bestaat sinds medio 2015 uit drie externe leden, waarvan één is voorgedragen door de aandeelhoudende gemeenten. Het college is vertegenwoordigd in de AVA. •
Financieel belang;
Gemeente bezit 4,25% van de aandelen Kabel Noord. Over het jaar 2022 is geen dividend uitgekeerd. Risico’s
Het risico voor de gemeente beperkt zich tot (de waarde van) het aandelenbezit. Er is geen dividendopbrengst opgenomen in de begroting. De investering in de verglazing van het netwerk brengt met zich mee dat naar verwachting de komende jaren geen dividend wordt uitgekeerd. Begroting en jaarrekening worden vastgesteld in de AVA.
Programma
5.2 Financiering
Resultaat 2022
€ 592.945 negatief
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen vermogen
€ 12.651.000
€ 13.244.000
Vreemd vermogen
€ 117.111.000
€ 113.362.000
De Kabeltelevisie NOF heeft tot taak de aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne-inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de deelnemende gemeenten, alsmede het verrichten van werkzaamheden t.b.v. uitzendingen.
- 45 -
Sociaal Domein Fryslân Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling met centrumgemeente
Belang
Openbaar belang: Alle Friese gemeenten zijn een centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 aangegaan met als centrumgemeente de gemeente Leeuwarden (Staatscourant 2017 nr. 61128, d.d. 24 okt 2017). Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschappelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
De centrumgemeente wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend om de taken op het terrein van het sociaal domein, waaronder o.a. WMO, Jeugdwet, Participatiewet, namens de deelnemende gemeenten uit te voeren, conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling •
Financieel belang:
De kosten voor de dienstverlening bestaan uit kosten voor instandhouding en kosten voor taakuitvoering. De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten verdeeld op basis van inwoneraantal van elke gemeente met peildatum 1 januari van jaar t-1. De kosten voor uitvoering van taken worden verdeeld onder gemeenten op basis van het percentuele aandeel dat een gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op basis van de Jeugdwet, zoals meest recentelijk vastgesteld door het Centraal Bureau voor Statistiek, op peildatum 1 januari van jaar t-1. Dit geldt voor zowel de uitvoering van taken in het kader van de verplichte wettelijke samenwerking als voor de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet. De totale kosten worden na gecalculeerd en volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Met ingang van de jaarrekening 2021 heeft de gemeente Leeuwarden een paragraaf Sociaal Domein Fryslân in haar jaarstukken. In deze paragraaf legt de gemeente Leeuwarden verantwoording af over de geldstromen in het Sociaal Domein. Het aandeel van de gemeente in de kosten van dienstverlening voor derden (bedrijfsvoering) door Leeuwarden is voor 2022 € 4.000 Risico’s
-
Programma
1 Sociaal
Resultaat 2022
€ 133.000 positief
Financiële omvang
Niet van toepassing, want ieder jaar wordt het rekeningsaldo verrekend met de
EV en VV
gemeenten.
Toelichting
-
- 46 -
Laag beleidsmatig belang – Hoog financieel belang NV Stedin Groep Rechtsvorm
Naamloze Vennootschap
Belang
Openbaar belang: Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
De gemeente bezit gewone aandelen, op grond waarvan ze stemrecht heeft. •
Financieel belang: 1.633 aandelen
De waarde van het aandeel is € 100 conform de jaarrekening 2018 van de Stedin groep. Het totaal aantal geplaatste en volgestorte aandelen is 4.970.978. Bij besluit van 15 juni 2021 heeft de raad besloten preferente aandelen te kopen tot een maximum van € 131.400. Dit in verband met de energietransitie. Deze aankoop heeft plaatsgevonden op 12 juli 2021. Er zijn 237 preferente aandelen gekocht voor een waarde van € 114.000. Risico’s
-
Programma
5.2 Financiering
Resultaat 2022
€ 82.000.000. positief
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen Vermogen
€ 3.342.000.000
€ 3.270.000.000
Vreemd Vermogen
€ 5.178.000.000
€ 4.912.000.000
-
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam
Belang
Openbaar belang: Voert taken uit op gebied van vergunningverlening en toezicht milieuregelgeving en adviseert deelnemende overheden in Fryslân op milieu specifieke gebieden. De gemeente is wettelijk verplicht om bepaalde basistaken uit te laten voeren (waaronder toezicht op bepaalde bedrijfstakken). Daarnaast neemt de gemeente plustaken af. Het gaat daarbij om specialistische advisering op gebied van bijvoorbeeld geluid en externe veiligheid. Voor het verrichten van diensten worden kostendekkende tarieven berekend. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang:
- 47 -
-De deelnemers (gedeputeerde staten, de colleges van burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân) wijzen elk uit hun midden één lid aan van het algemeen bestuur. -Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, de voorzitter inbegrepen, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen, conform artikel 14 van de g.r. •
Financieel belang:
-De kosten van het basispakket wordt toegerekend op basis van het aantal inrichtingen maal een bedrag per type inrichting; -De kosten van de overige taken worden toegerekend op basis van de totale inzet van personeel in uren maal een uurtarief. Met ingang van de begroting 2019 is met realistische normen voor het uitvoeren van het werk rekening gehouden. Dit heeft tot een verruiming van budgetten geleid voor de bedrijfsvoering en voor toetsing en vergunningverlening en het weerstandsvermogen wordt opgebouwd. De effecten voor de gemeente zijn gering. Onze bijdrage in 2022 was € 35.000. Risico’s
-
Programma
2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu
Resultaat 2022
€ 72.000 positief
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen vermogen
€ 1.206.775
€ 1.422.045
Vreemd vermogen
€ 3.823.687
€ 5.280.239
-
- 48 -
Afvalsturing Friesland Rechtsvorm
Naamloze Vennootschap
Belang
Openbaar belang: Uitvoeren van de wettelijke taak huishoudelijk en bedrijfsafval te verwerken op basis van contractafspraken met de gemeente. Doelstelling is dit op een doelmatige, milieu hygiënisch verantwoorde manier te doen en preventie en hergebruik van afval actief te bevorderen. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang: Stemrecht op basis van aandelen.
•
Financieel belang: De gemeente is op twee manieren betrokken bij Omrin, als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. Het aandeel staat op de balans per 31-12-2022 met de historische aanschafwaarde van € 20.420.
Risico’s
-
Programma
2.4 Fysieke leefomgeving
Resultaat 2022
€ 7.870.000 positief. Van het resultaat is € 95.000 als primair dividend uitgekeerd over de aandelen A en € 43.000 als primair dividend over de aandelen B. Een bedrag van € 1.351.000 als aanvullend dividend aandelen A en € 608.000 als aanvullend dividend B uit te keren. Het overige bedrag is aan de reserves A en B toegevoegd. Het dividend is in de cijfers nog onderdeel van het eigen vermogen. Zie pagina 56 van de jaarrekening 2022.
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen Vermogen
€ 70.303.000
€ 64.757.000
Vreemd Vermogen
€ 119.141.000
€ 128.437.000
-
Bank Nederlandse Gemeenten Rechtsvorm
Naamloze Vennootschap
Belang
Openbaar belang: Efficiënt betalingsverkeer van gemeenten. Wijze van belang: •
Bestuurlijk belang: stemrecht op basis van aandelen.
•
> Financieel belang: 7.020 aandelen met een waarde van € 15.930
Risico’s
-
Programma
5.2 Financiering
Resultaat 2022
€ 300.000.000
Financiële omvang
Jaarrekening
EV en VV
Toelichting
2022
2021
Eigen Vermogen
€ 4.615.000
€ 5.062.000
Vreemd Vermogen
€ 107.459.000
€ 143.995.000
-
- 49 -
Laag beleidsmatig belang – Laag financieel belang Welstandzorg Hûs en Hiem Het behartigen van gemeenschappelijke belangen op het gebied van bouwkunstige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân wordt uitgevoerd door deze gemeenschappelijke regeling. St. GR Kredietbank Friesland De gemeenschappelijke regeling ondersteunt mensen met geldzorgen. Ver. Nederlandse Gemeenten Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle gemeenten in Nederland. Ver. van Friese Gemeenten Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Friese gemeenten.
- 50 -
CONTINUÏTEIT De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. De continuïteit van gemeenten is op grond van artikel 12 van de financiële verhoudingenwet wettelijk verankerd. Om die reden is de continuïteit van gemeente Schiermonnikoog in voldoende mate gewaarborgd. Tevens zijn in de begroting 2023 of andere besluiten geen stellige voornemens om majeure aanpassingen te doen in beleid, taken, activiteiten of locaties die mogelijk materiële effecten hebben op vermogen of resultaat.
FRAUDE Fraude, Misbruik en oneigenlijk gebruik In de kadernota rechtmatigheid 2022 van de commissie BBV is het volgende opgenomen ten aanzien van het onderwerp fraude. “De accountant heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot fraude in het kader van de controle van de jaarrekening. Dit type fraudes omvat opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding teneinde een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Een voorbeeld is het betalen van valse facturen waarbij één of meerdere personen binnen de gemeente betrokken zijn. Dit type fraudes is een onderdeel van de getrouwheidsverklaring van de accountant en wordt daarom niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Als de gemeente deze fraude op een juiste manier heeft verwerkt in de jaarrekening, dan kan deze toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering, maar er is geen verplichting”. Naast fraude kan er sprake zijn van misbruik en oneigenlijk gebruik. In het dagelijks taalgebruik is het gebruikelijk misbruik en oneigenlijk gebruik ook als fraude te bestempelen, denk hierbij aan een term als ‘bijstandsfraude’ of aan ‘fraude’ met vergunningen. Dit type fraudes valt nadrukkelijk onder het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Het gaat hier om derden die misbruik maken van (gemeentelijke) regelingen.
De verantwoording over misbruik en oneigenlijk gebruik moet vanaf het verslagjaar 2023 worden opgenomen in de collegeverklaring bij de jaarrekening.
Fraudebeheersing Binnen de gemeente wordt voor de financiële processen gewerkt met controlplatforms waarin de processen worden besproken, de daarbij behorende risico’s en te nemen beheersmaatregelen. Door middel van interne controles wordt de werking van de processen en de genomen beheersmaatregelen getoetst. De risicobeheersing richt zich met name om rechtmatigheidsaspecten en volledigheid van opbrengsten, maar ook andere risico’s zoals frauderisico’s kunnen aan de orde komen als zij worden geïdentificeerd. Er is dus geen specifieke aanpak gericht op frauderisico’s en fraudebeheersing, maar frauderisico’s en maatregelen om fraude te voorkomen kunnen wel aan de orde komen tijdens de controlplatforms.
- 51 -
Integriteit In onze organisatie is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor het thema integriteit. Ten eerste is er aandacht voor het onderwerp rondom de indiensttreding van medewerkers. Er is de geheimhoudingsverklaring en VOG voor al het personeel en het afleggen van de eed of belofte voor de ambtenaren. Ten tweede is in 2022 via de Arbodienst een vertrouwenspersoon aangesteld. In voorkomende gevallen kunnen medewerkers daar (vermeende) integriteitskwesties aan de orde stellen. De vertrouwenspersoon heeft zich zelf voorgesteld en de werkwijze toegelicht tijdens twee sessies: één voor de binnen- en één voor de buitendienstmedewerkers.
- 52 -
OPENBAARHEID Deze paragraaf is voorgeschreven door de Wet open overheid (Woo) die op 1 mei 2022 is ingegaan. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Woo wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting en jaarverslagen aandacht besteden aan de manier waarop wij als bestuursorgaan de Woo uitvoeren. Deze Woo gaat over een transparante overheid die actief informatie openbaar maakt. Het doel van de wet is om als overheid opener en toegankelijker te worden. Dit doen we door meer overheidsinformatie openbaar te maken. Sneller dan voorheen en deze ook voor iedereen gemakkelijker toegankelijk te maken. In de openstaande vacature voor een bestuurlijk-juridisch adviseur zijn ook de structurele werkzaamheden voor de Woo opgenomen. Die beantwoordt, tezamen met de Woo-contactpersoon vragen van burgers over de beschikbaarheid van publieke informatie. De contactpersonen is één van onze medewerkers van bestuursondersteuning / communicatie. Het werven van de juridisch-bestuurlijk adviseur is nog niet gelukt. De Woo kan gefaseerd worden ingevoerd voor wat betreft de actieve openbaarmaking van informatie. De invoering moet binnen 5 jaar zijn afgerond. Randvoorwaardelijk is het op orde krijgen van de informatiehuishouding binnen 8 jaar. Dit alles moet door de nog aan te trekken medewerker worden opgepakt.
Een belangrijke verplichting van deze wet is de publicatieplicht; het openbaar maken van onze documenten op het landelijk Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) dat wordt gemaakt door Kennis- en exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP). De verwachting was dat dit Platform in 2023 beschikbaar zou zijn. Maar omdat dit platform nog gebouwd moet worden is er nu nog geen sprake van publicatieplicht, wel van inspanningsplicht. Dit staat in de brief aan de Tweede Kamer van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 23 december 2022. Dit betekent dat wij zelf onze documenten openbaar maken, als dit zonder al te grote inspanning of kosten mogelijk is. Pas na het Koninklijk besluit zijn we verplicht te publiceren.
- 53 -
PROGRAMMA’S
- 54 -
Programma 1 Sociaal Thema´s binnen dit programma: 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn 1.2 Onderwijs en jeugd 1.3 Werk en inkomen 1.4 Sport en Cultuur 1.5 Mutaties reserves programma 1
- 55 -
1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn ►1.1 /1 Volksgezondheid SDG Doelen
Wat willen we
Voortgang
Toelichting
bereiken?
Jaarrekening
Jaarrekening
Doel 3 Verzeker een
De gemeente wil
Zorgdragen voor de
Vanuit het aanvullend
goede gezondheid en
bevorderen dat
basis openbare ge-
pakket is er pedagogi-
promoot welzijn voor
inwoners een ge-
zondheidszorg en
sche ondersteuning
alle leeftijden.
zonde leefstijl na- jeugdgezondheids-
aangeboden. Hier is
leven.
zorg inclusief lokale
minder gebruik van ge-
speerpunten via de
maakt dan ingekocht.
inzet van een aan-
Samen met de Friesland
vullend pakket.
is een collectieve zorgverzekering aangeboden voor inwoners met een laag inkomen. Er is een plan van aanpak opgeleverd voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): het integraal preventie en Gezondheidsplan. Wegens gebrek aan ambtelijke capaciteit is de werkgroep Gezonde Leefstijl niet meer bij elkaar gekomen. Zie ook 3.5.
- 56 -
SDG Doelen
Wat willen we
Voortgang
Toelichting
bereiken?
Jaarrekening
Jaarrekening
3.4 Tegen 2030 de
Inzetten van combi-
De combinatie-functio-
vroegtijdige sterfte ge-
natiefunctionarissen
narissen werken samen
linkt aan niet-overdraag-
sport en bewegen
met de sportraad om de
bare ziekten met een
voor alle inwoners in-
ambities uit het ver-
derde inperken via pre-
clusief het uitvoeren
nieuwde lokale sportak-
ventie en behandeling,
van het plan ‘Jonge-
koord te realiseren. Een
en mentale gezondheid
ren Op Gezond Ge-
concreet behaald doel is
en welzijn bevorderen
wicht’, Lokaal Sport-
de oplevering van de jeu
akkoord en de sa-
de boules baan en de
menwerking met
invoering van de jaar-
Zorg & Welzijn en
lijkse sportweek.
sportverenigingen. De sportraad komt eens per zes weken samen. De samenwerking tussen sportverenigingen, gemeente en zorg & welzijn verloopt goed. De combinatiefunctionarissen zijn de schakel tussen het GALA en het lokale sportakkoord. 3.5 De preventie en be-
Bieden van preven-
Door het jongerenwerk,
handeling versterken
tie- en voorlichtings-
VNN, maatschappelijk
van misbruik van versla-
activiteiten in samen-
werk en vanuit de Wmo
vende middelen, met in-
werking met o.a.
zijn op incidentele basis
begrip van drugsgebruik
maatschappelijk
preventie- en voorlich-
en het schadelijk ge-
werk, VNN en Wmo.
tingsactiviteiten georga-
bruik van alcohol
niseerd. In het integraal preventie en gezondheidsplan komen de activiteiten naar de toekomst toe samen in een integraal kader. Er is er geen voortgang geboekt op de aanpak middelengebruik. Wel wordt er structureel via VNN hulpverlening op het eiland aangeboden.
- 57 -
Wat heeft het gekost? BATEN Omschrijving
Rekening
Begroting
Verschil
na wijziging 6.341.10.3 Destructie
0
0
0
68.949
0
68.949
0
0
0
68.949
0
68.949
Rekening
Begroting
Verschil
6.714.10.6 Openbare gezondheidszorg 6.723.15.3 Ontsmetting en ongediertebestrijding Totaal baten
LASTEN Omschrijving
na wijziging 6.341.10.3 Destructie
-434
-434
0
6.714.10.6 Openbare gezondheidszorg
-107.370
-57.364
-50.006
6.723.15.3 Ontsmetting en ongediertebestrijding
-10.120
-10.667
547
Totaal lasten
-117.923
-68.465
-49.458
I of S
Bedrag €
Toelichting op de belangrijkste verschillen: BATEN Toelichting 6714106 Openbare gezondheidszorg Er is een niet geraamd bedrag voor Ondersteuningsbudget GALA ontvangen.
52.282
LASTEN Toelichting
I of S
Bedrag €
6714106 Openbare gezondheidszorg Er is een niet geraamd bedrag voor Ondersteuningsbudget GALA doorbetaald.
- 58 -
52.282
►1.1 /2 Zorg en Welzijn SDG Doelen
Wat willen we berei-
Wat gaan we
Voortgang
Toelichting
ken?
daarvoor doen?
Jaarrekening Jaarrekening
Doel 3 Verzeker een
Zorgen dat (oudere) ei- Samen met huis-
De resultaten uit de en-
goede gezondheid en
landers zo lang moge-
arts, thuiszorg en
quête horend bij de
promoot welzijn voor
lijk op Schiermonnik-
zorg & wel-zijn
woonzorgvisie bieden
alle leeftijden.
oog kunnen blijven wo-
onderzoeken of er
aanknopingspunten voor
Doel 10 Dring ongelijk-
nen met alle zorg die zij lacunes in het
vervolgstappen naar
heid in en tussen lan-
daarbij nodig hebben.
zorgaan-bod zit-
een toekomstbestendig
ten.
zorglandschap.
den terug. Doel 17 Versterk de implementatiemiddelen
Vanwege gebrek aan
en revitaliseer het we-
ambtelijke capaciteit zijn
reldwijd partnerschap
er nog geen concrete
voor duurzame ontwik-
vervolgstappen gezet.
keling.
Onderzoek ver-
De resultaten uit de en-
richten naar mo-
quête horend bij de
gelijkheden om
woonzorgvisie bieden
met commerciële
aanknopingspunten voor
partijen het be-
vervolgstappen naar
taalbaar zorg-
een toekomstbestendig
aanbod op het ei-
zorglandschap. Van-
land te verbreden.
wege gebrek aan ambtelijke capaciteit zijn nog er geen concrete vervolgstappen gezet.
3.8 Zorgen voor een
Maatschappelijke deel-
Bieden van een
universele gezond-
name, zelfredzaamheid inloopvoorziening
het koningshuis wordt
heidsdekking, met in-
en participatie van de
in het Konings-
goed bezocht en is een
begrip van de
inwoners van
huis.
succes.
- 59 -
De inloopvoorziening in
SDG Doelen
bescherming tegen fi-
Wat willen we berei-
Wat gaan we
Voortgang
ken?
daarvoor doen?
Jaarrekening Jaarrekening
Toelichting
Schiermonnikoog.
Bieden van maat-
Om het mogelijk te ma-
nanciële risico’s, toe-
werkvoorzienin-
ken dat ouderen zo lang
gang tot kwaliteitsvolle
gen (hulp bij het
mogelijk thuis kunnen
essentiële gezond-
huishouden, be-
wonen bieden we vanuit
heidszorgdiensten en
geleiding, dagbe-
de Wmo maatwerkvoor-
toegang tot de veilige,
steding,
zieningen aan. We zien
doeltreffende, kwali-
vervoer, hulpmid-
het aantal aanvragen
teitsvolle en betaalbare
delen, woning-
voor maatwerkvoorzie-
essentiële geneesmid-
aanpassingen).
ningen stijgen.
delen en vaccins voor iedereen.
De programma’s ten be-
10.2 Tegen 2030 de
hoeve van mantelzor-
sociale, economische
gers zijn in 2023 nog
en politieke inclusie
niet gestart.
van iedereen mogelijk
Versterken van de
Maatschappelijk werk,
maken en bevorderen,
vroegsignalering
het gebiedsteam, huis-
ongeacht leeftijd, ge-
en de toegang tot
arts en het onderwijs
slacht, handicap, ras,
zorg.
werken samen om zorg-
etniciteit, herkomst,
signalen vroegtijdig in
godsdienst of economi-
beeld te krijgen en op
sche of andere status.
tijd door te verwijzen
17.17 Doeltreffende
naar de juiste zorg. In
openbare, publiek-pri-
samenwerking met o.a.
vate en maatschappe-
Noard-East, VNN en
lijke partnerschappen
MEE-Noord verwijzen
aanmoedigen en be-
we inwoners warm door
vorderen, voortbou-
naar de benodigde zorg
wend op de ervaring en
en ondersteuning. Des-
het netwerk van part-
noods middels maat-
nerschappen.
werkafspraken, als we de benodigde zorg niet gecontracteerd hebben.
- 60 -
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Bron-
Schier-
Nederland
Peildatum
710,00
01-03-2024
jaar monnikoog Cliënten met een maatwerkar-
Aantal per 10.000 inwo-
rangement WMO
ners
2022
480,00
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Bron
Cliënten met een maatwerkarrange-
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevol-
GMSD
ment WMO
kingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
- 61 -
Wat heeft het gekost? BATEN Omschrijving
Rekening
Begroting
Verschil
na wijziging 6.614.00.7 Tegemoetkoming chronisch zieken / CER
0
0
0
6.661.00.0 WMO (hulpmiddelen)
0
0
0
6.661.00.1 WMO (woonvoorzieningen)
0
0
0
6.662.00.1 Mobiliteitsbureau NOF (Jobinder) VERVALT MIV 2023
0
0
0
6.662.00.2 Mobiliteitsbureau NOF (Jobinder)
0
0
0
6.662.00.3 Maatwerkv.Natura immaterieelWMO (vervalt miv 2023)
0
0
0
602
0
602
6.662.00.8 WMO (zorg in natura) VERVALT MIV 2023
0
0
0
6.662.00.9 WMO (zorg in natura)
0
0
0
6.662.10.2 Maatschappelijke begeleiding VERVALT MIV 2023
0
0
0
6.662.10.3 Maatschappelijke begeleiding
0
0
0
6.662.00.4 WMO hulpmiddelen
6.662.10.4 WMO (Huishoudelijke verzorging) VERVALT MIV 2023
0
0
0
6.147
0
6.147
6.662.10.6 Dagbesteding (WMO)
0
0
0
6.662.10.8 Inloopfunctie GGZ
0
0
0
6.662.11.0 Overig maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
0
3.608
14.030
-10.422
0
0
0
5.000
30.000
-25.000
6.663.00.3 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
0
0
6.663.00.5 Jeugdbescherming
0
0
0
6.663.00.7 Jeugdreclassering
0
0
0
PER 2023
1
0
1
6.670.02.5 Thuis- en mantelzorgondersteuning
0
0
0
6.670.02.6 Innovatie, transformatiebudget zorg & welzijn
0
0
0
6.670.02.7 Huishoudelijke hulp toelage
0
0
0
6.670.02.8 Inloopvoorziening ouderen Koningshuis
0
0
0
6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie en advies
0
5.846
-5.846
15.358
49.876
-34.518
6.662.10.5 WMO (Huishoudelijke verzorging)
6.662.15.6 Overige maatschappelijke aangelegenheden 6.663.00.1 WMO (opvang en beschermd wonen 18+) VERVALT MIV 2023 6.663.00.2 Inloop GGZ
6.667.10.4 Eigen bijdrage Huishoudelijke zorg in natura VERVALT
Totaal baten
- 62 -
LASTEN Omschrijving
Rekening
Begroting
Verschil
na wijziging 6.614.00.7 Tegemoetkoming chronisch zieken / CER
-1.665
-1.665
0
6.661.00.0 WMO (hulpmiddelen)
-5.315
-27.830
22.515
6.661.00.1 WMO (woonvoorzieningen)
-7.192
-38.202
31.010
0
0
0
-1.948
-3.982
2.034
0
0
0
-38.634
-35.347
-3.287
0
0
0
-9.540
-17.490
7.950
0
0
0
-37.932
-38.315
383
6.662.00.1 Mobiliteitsbureau NOF (Jobinder) VERVALT MIV 2023 6.662.00.2 Mobiliteitsbureau NOF (Jobinder) 6.662.00.3 Maatwerkv.Natura immaterieelWMO (vervalt miv 2023) 6.662.00.4 WMO hulpmiddelen 6.662.00.8 WMO (zorg in natura) VERVALT MIV 2023 6.662.00.9 WMO (zorg in natura) 6.662.10.2 Maatschappelijke begeleiding VERVALT MIV 2023 6.662.10.3 Maatschappelijke begeleiding 6.662.10.4 WMO (Huishoudelijke verzorging) VERVALT MIV 2023
0
0
0
-134.567
-115.567
-19.000
-6.237
-1
-6.236
0
-1
1
6.662.11.0 Overig maatwerkarrangementen (WMO)
-1.618
-1
-1.617
6.662.15.6 Overige maatschappelijke aangelegenheden
-18.827
-31.674
12.847
0
0
0
-68.366
-86.673
18.307
6.663.00.3 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
-1
1
6.663.00.5 Jeugdbescherming
0
-1
1
6.663.00.7 Jeugdreclassering
0
-1
1
0
0
0
6.670.02.5 Thuis- en mantelzorgondersteuning
-21.925
-23.425
1.500
6.670.02.6 Innovatie, transformatiebudget zorg & welzijn
-21.450
-23.988
2.538
0
0
0
6.670.02.8 Inloopvoorziening ouderen Koningshuis
-21.592
-29.898
8.306
6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie en advies
-40.024
-41.170
1.146
Totaal lasten
-436.832
-515.232
78.400
6.662.10.5 WMO (Huishoudelijke verzorging) 6.662.10.6 Dagbesteding (WMO) 6.662.10.8 Inloopfunctie GGZ
6.663.00.1 WMO (opvang en beschermd wonen 18+) VERVALT MIV 2023 6.663.00.2 Inloop GGZ
6.667.10.4 Eigen bijdrage Huishoudelijke zorg in natura VERVALT PER 2023
6.670.02.7 Huishoudelijke hulp toelage
- 63 -
Toelichting op de belangrijkste verschillen: BATEN Toelichting
I of S
Bedrag €
6671001 Gebiedsteam, informatie en advies De bijdrage van MOVO Leeuwarden is niet ontvangen.
S
5.540
I
6.147
I
14.030
I
20.000
I of S
Bedrag €
S
-22.514
I
-31.009
I
-16.578
I
10.124
I
-18.307
I
-8.306
6667104 Eigen bijdrage Huishoudelijke zorg in natura Er was in de begroting geen rekening gehouden met een eigen bijdrage. 6667156 Overige maatschappelijke aangelegenheden Er is een rijksbijdrage ontvangen voor Gezond Actief Leven 6663002 Inloop GGZ De geraamde bijdrage in het kader van Lokale preventie akkoorden is niet ontvangen. De bijbehorende geraamde uitgave is ook niet uitgegeven.
LASTEN Toelichting 6661000 Maatwerkvoorzieningen Natura materieel WMO (hulpm) We hebben minder kosten gemaakt voor maatwerk voorzieningen. 6661001 WMO Woonvoorzieningen Er zijn minder kosten woonvoorzieningen gemaakt dan begroot. Het verschil wordt gecompenseerd met reserve sociaal domein, per saldo budgettair neutraal. 6662009 WMO Zorg in natura - Zelfredzaamheid zwaar Er zijn minder kosten zorg in natura gemaakt dan begroot. Het verschil wordt gecompenseerd met reserve sociaal domein, per saldo budgettair neutraal. 6662105 WMO Huishoudelijke zorg Er zijn meer uren besteed. 6663002 Inloop GGZ Er is minder gebruik gemaakt van de dienstverlening. Het verschil wordt gecompenseerd met reserve sociaal domein, per saldo budgettair neutraal. 6670028 Inloopvoorzieningen ouderen Koningshuis De kosten zijn incidenteel betaald uit een specifieke uitkering.
- 64 -
1.2 Onderwijs en jeugd ►1.2 /1 Onderwijs SDG Doelen
Wat willen we berei-
Wat gaan we
Voortgang
Toelichting
ken?
daarvoor doen?
Jaarrekening
Jaarrekening
Doel 4 Verzeker ge-
Goed onderwijs waar-
Onderwijsaanbod
Samen met de basis-
lijke toegang tot kwali-
bij de jeugd van 0-16
handhaven, onder-
school en het voortge-
teitsvol onderwijs en
zich ononderbroken
steunen en daar
zet onderwijs zijn ge-
bevorder levenslang
kan ontwikkelen op het waar nodig verbre-
sprekken gevoerd om
leren voor iedereen.
eiland door het bieden
den in het Leer- en
een visie te ontwikkelen
van een doorgaande
ontwikkelcentrum
op de doorgaande leer-
leerlijn, zowel pedago-
0-16 jaar.
lijn. Dit proces wordt in
gisch als didactisch,
2024 vervolgd.
van 0-16 jaar. Voortzetten van
In juni 2023 heeft uw
zorgen dat alle meisjes
het proces om te
gemeenteraad inge-
en jongens op een
komen tot een
stemd met een investe-
vrije, billijke en kwalita-
multifunctioneel
ringskrediet voor de re-
tief hoogstaande ma-
nieuw schoolge-
alisatie van het Leer- en
nier lager en middel-
bouw van 0-16
Ontwikkelcentrum 0-
baar onderwijs kunnen
jaar.
16+. In het najaar heeft
4.1 Er tegen 2030 voor
afwerken, wat moet
de aanbesteding en
kunnen leiden tot rele-
gunning plaatsgevon-
vante en doeltreffende
den, waarmee de voor-
leerresultaten.
bereidingsfase is afgerond en de daadwerkelijke bouw kan starten.
4.2 Er tegen 2030 voor
Ondersteunen in
In 2022 heeft uw raad
zorgen dat alle meisjes
onderwijs op maat
het beleidsplan
en jongens in hun
voor ieder kind.
OAB/VVE vastgesteld.
vroege kindertijd toe-
Hierin staat vermeld dat
gang hebben tot een
in de gemeente Schier-
kwalitatieve ontwikke-
monnikoog alle kin-
ling, zorg en opvoeding
deren een voorschoolse
voorafgaand aan de la-
voorziening bezoeken.
gere school zodat ze
Er is een toegankelijk,
klaar zijn voor het ba-
dekkend en kwalitatief
sisonderwijs
hoogwaardig aanbod van voorschoolse voorzieningen en VVE.
- 65 -
SDG Doelen
Wat willen we berei-
Wat gaan we
Voortgang
Toelichting
ken?
daarvoor doen?
Jaarrekening
Jaarrekening
Bijdragen in de ex-
Stichting Kinderopvang
toegang garanderen
ploitatie van de
Friesland heeft haar
voor alle vrouwen en
kinderopvang,
werkzaamheden op het
mannen tot betaalbaar
peuteropvang en
eiland met ingang van 1
en kwaliteitsvol tech-
buitenschoolse op-
oktober 2023 beëindigd.
nisch, beroeps- en ho-
vang. Daarnaast
Samen met SWS Yn de
ger onderwijs, met in-
onderzoeken naar
mande en de ouder-
begrip van de universi-
een structurele op-
commissie is Stichting
teit.
lossing.
Kinderopvang en On-
4.3 Tegen 2030 gelijke
derwijs Schiermonnikoog opgericht. Er zijn bestuursleden geselecteerd en een pool van medewerkers gevormd. Met grote inzet van alle partijen is het gelukt de kinderopvang begin oktober te heropenen. De medewerkers volgen een scholing VVE. Zorgdragen van
Op 20 december 2022
aantal jongeren en vol-
het bestuur van
heeft uw raad inge-
wassenen met rele-
SWS Yn de
stemd met de overname
vante vaardigheden,
mande.
van het bevoegd gezag
4.4 Tegen 2030 het
met inbegrip van tech-
van Samenwerkings-
nische en beroeps-
school Yn de mande.
vaardigheden, voor te-
Het bevoegd gezag is
werkstelling, degelijke
met ingang van 1 au-
jobs en ondernemer-
gustus 2023 overgedra-
schap aanzienlijk op-
gen aan de gemeente.
drijven.
Sindsdien maakt het openbaar basisonderwijs onderdeel uit van de gemeente Schiermonnikoog en is er sprake van een integraal bestuur, overeenkomstig de Wet op het primair onderwijs.
- 66 -
SDG Doelen
Wat willen we berei-
Wat gaan we
Voortgang
Toelichting
ken?
daarvoor doen?
Jaarrekening
Jaarrekening
4.a Bouwen en verbe-
Voortzetten van
teren van onderwijsfa-
het proces voor
ciliteiten die aandacht
bestuursover-
hebben voor kinderen,
dracht van SWS
mensen met een be-
Yn de mande aan
perking en genderge-
de gemeente.
Zie 4.4
lijkheid en die een veilige, geweldloze, inclusieve en doeltreffende leeromgeving bieden voor iedereen. Het signaleren, be-
Er wordt gewerkt con-
strijden en voorko-
form het in 2022 vastge-
men van onder-
stelde beleidsplan
wijsachterstanden
OAB/VVE.
voor kinderen van 0-13 jaar. Investeren in de
Alle (doelgroep)kin-
kwaliteit van de
deren volgen een (aan-
voorschoolse edu-
vullend) aanbod op de
catie.
voorschoolse voorziening.
Handhaven van de
Het leerlingenvervoer
huidige vervoers-
wordt uitgevoerd vol-
regeling voor leer-
gens de Verordening
lingen aan de wal,
bekostiging leerlingen-
onder andere naar
vervoer Schiermonnik-
het Dockinga Col-
oog 2022.
lege in Dokkum.
- 67 -
Overzicht uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Bron-
Schier-
Nederland
Peildatum
jaar monnikoog Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leer-
2022
0,00
4,20
01-03-2024
2021
0,00
20,00
01-03-2024
2020
3,50
1,70
01-03-2024
lingen Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
Vroegtijdig schoolverlaters
% deelnemers aan het
zonder startkwalificatie(vsv-
VO en MBO onderwijs
ers)
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Bron
Absoluut verzuim
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een
DUO
leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'. Relatief verzuim
Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel
DUO
op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'. Vroegtijdig schoolverlaters zonder
Het percentage van het totaal aantal leerlingen van
startkwalificatie(vsv-ers)
het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018".
- 68 -
Ingrado
Wat heeft het gekost? BATEN Omschrijving
Rekening
Begroting
Verschil
na wijziging 6.420.10.4 Gymnastiekonderwijs Basisonderwijs (openbaar en bi
2.748
2.028
720
6.420.15.4 Overige voorzieningen (basisonderwijs)
0
3.540
-3.540
6.420.20.4 Openbaar basisonderwijs voorzieningen
39.602
35.750
3.852
6.420.50.0 Exploitatie Samenwerkingsschool Yn de Mande
762.965
264.298
498.667
0
0
0
1.131
712
419
6.441.10.4 Huisvesting voortgezet onderwijs (openbaar en bijz
0
0
0
6.461.10.4 Huisvesting Leer- en Ontwikkelcentrum (LOC)
0
0
0
6.480.10.4 Onderwijsbegeleiding
69.719
65.002
4.717
6.480.15.4 Overige onderwijsvoorzieningen
3.993
8.000
-4.007
6.480.30.4 Buurtsportcoach (onderwijs)
9.198
8.250
948
889.356
387.580
501.776
Rekening
Begroting
Verschil
6.421.10.4 Huisvesting Basisonderwijs (openbaar en bijzonder) 6.440.10.4 Overige voorzieningen
Totaal baten
LASTEN Omschrijving
na wijziging 6.420.10.4 Gymnastiekonderwijs Basisonderwijs (openbaar en bi
-11.136
-11.950
814
6.420.15.4 Overige voorzieningen (basisonderwijs)
-15.558
-13.422
-2.136
6.420.20.4 Openbaar basisonderwijs voorzieningen
-74.352
-70.610
-3.742
6.420.50.0 Exploitatie Samenwerkingsschool Yn de Mande
-762.965
-245.858
-517.107
6.421.10.4 Huisvesting Basisonderwijs (openbaar en bijzonder)
-57.047
-58.930
1.883
6.440.10.4 Overige voorzieningen
-4.537
-4.823
286
6.441.10.4 Huisvesting voortgezet onderwijs (openbaar en bijz
-20.037
-20.277
240
6.461.10.4 Huisvesting Leer- en Ontwikkelcentrum (LOC)