Jaarrekening 2022 Schiermonnikoog DEF.docx
Tekst van het document
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Jaarstukken 2022
-1-
Fotograaf: F. Venselaar
-2-
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief .....................................................................................................................................................5 Paragrafen ..............................................................................................................................................................17 Lokale heffingen. ...................................................................................................................................................17 Onderhoud kapitaalgoederen...............................................................................................................................21 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................................................23 Sociaal domein ......................................................................................................................................................28 Grondbeleid ...........................................................................................................................................................33 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................................36 Financiering
...........................................................................................................................................................44 Verbonden partijen ................................................................................................................................................49 Continuïteit.............................................................................................................................................................59 Fraude.....................................................................................................................................................................59 Openbaarheid ........................................................................................................................................................60 Programma’s..........................................................................................................................................................61 Programma 1 Sociaal ...........................................................................................................................................62 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn .........................................................................................63 1.2 Onderwijs en
jeugd................................................................................................................72 1.3 Werk en inkomen ..................................................................................................................82 1.4 Sport en Cultuur ....................................................................................................................89 1.5 Mutatie reserves programma 1 .............................................................................................95 Programma 2 Leefomgeving ...............................................................................................................................98 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen........................................................................................99 2.2 Verkeer en vervoer..............................................................................................................108 2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu .........................................................................................112 2.4 Fysieke leefomgeving..........................................................................................................123 2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving ....................................................................130 2.6 Openbare orde en veiligheid
...............................................................................................133 2.7 Mutaties reserves programma 2..........................................................................................138 Programma 3 Economie en werkgelegenheid .................................................................................................141 3.1 Toerisme en recreatie .........................................................................................................142 3.2 Jachthaven ..........................................................................................................................150 3.3 Mutaties reserves programma 3..........................................................................................154
-3-
Programma 4 Burgers en bestuur ....................................................................................................................157 4.1 Burgerparticipatie ................................................................................................................158 4.2 Bestuur ................................................................................................................................161 4.3 Dienstverlening....................................................................................................................169 4.4 Mutaties reserves programma 4..........................................................................................173 Programma 5 Financiering en belastingen ......................................................................................................175 5.01 Lokale heffingen ................................................................................................................176 5.02 Algemene uitkering............................................................................................................178 5.03 Dividend ............................................................................................................................179 5.04 Financieringsfunctie ..........................................................................................................180
5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................181 5.06 Overhead...........................................................................................................................182 5.07 Heffing VpB .......................................................................................................................184 5.08 Onvoorzien ........................................................................................................................185 5.09 Saldo van baten en lasten voor bestemming ....................................................................186 5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen ...............................................................187 Overzicht van baten en lasten 2022 ...................................................................................................................189 Recapitulatie programmajaarrekening ......................................................................................190 Verantwoording ten aanzien van rechtmatigheid.............................................................................................193 Grondslagen van de financiële verslaglegging 2022 .......................................................................................197 Jaarrekening
........................................................................................................................................................202 Balans en toelichting ..........................................................................................................................................202 Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................................................................................218 Overzichten ..........................................................................................................................................................219 Incidentele baten en lasten.................................................................................................................................220 Investeringen .......................................................................................................................................................222 Onvoorziene uitgaven .........................................................................................................................................223 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..............................................................................223 Topfunctionarissen bezoldigingsoverzicht
......................................................................................................223 SISA ......................................................................................................................................................................226 Overzicht baten en lasten per taakveld .............................................................................................................231 Vaststellingsbesluit .............................................................................................................................................233
-4-
AANBIEDINGSBRIEF 1. Inleiding Voor u ligt de jaarrekening van de gemeente Schiermonnikoog over het begrotingsjaar 2022. In maart 2022 is een nieuwe gemeenteraad gekozen en in mei is het nieuwe college van burgemeester en wethouders geïnstalleerd. De coalitie is gevormd door dezelfde twee partijen als de in de vorige raadsperiode. Deze beide partijen (Samen voor Schiermonnikoog en Schiermonnikoogs Belang) hebben hiertoe een coalitieakkoord gesloten. Wethouder Ilja Zonneveld heeft namens Schiermonnikoogs Belang de positie overgenomen van wethouder Erik Gerbrands. Namens Samen voor Schiermonnikoog is wethouder Johan Hagen een tweede termijn ingegaan. Het nieuwe college heeft op basis van het coalitieakkoord een college uitvoeringsprogramma opgesteld, dat in september 2022 ter informatie aan de raad is voorgelegd. In de NFK die in juli 2022 door de raad is vastgesteld is hierop al geanticipeerd. De planning en control cyclus van een begrotingsjaar wordt afgesloten met de jaarrekening. Daarin wordt teruggekeken op dat jaar en wordt een totaalbeeld geschetst van de stand van zaken vanuit zowel inhoudelijk als financieel perspectief. Dat gebeurt aan de hand van de voornemens die waren neergelegd in de begroting. We blikken nu dus terug op de begroting van 2022. In het tweede deel van deze aanbiedingsbrief gaan we in op de hoofdlijnen van de financiën en op het rekeningsaldo.
In dit eerste deel gaan we voornamelijk in op het inhoudelijk resultaat: wat hadden we ons voorgenomen, wat hebben we in hoofdlijnen gedaan en welke verbeterpunten kunnen we benoemen. Hoofdlijnen inhoudelijke voortgang. In navolging van de zomer- en herfstnota maken wij voor het eerst gebruik van het zogenaamde stoplichtenmodel. Dit doen we bij de rapportage over de programma’s. De lezer kan daardoor in één oogopslag zien welke onderwerpen op koers liggen (groen), welke enigszins zijn vertraagd, dan wel er andere bijzonderheden zijn (oranje) en aan welke er niets is gebeurd (rood). Met name op de twee laatste categorieën wordt een nadere toelichting gegeven. Ook zijn er onderwerpen geheel afgerond. Die zijn voorzien van een “groen vinkje”. Alle onderwerpen waaraan we werken zijn uiteraard belangrijk. Een paar daarvan lichten wij er toch graag uit, omdat daarop in 2022 enkele belangrijke politiek-bestuurlijke mijlpalen zijn bereikt. Voor een nadere toelichting van deze en de andere onderwerpen wordt verwezen naar de beschrijvingen bij de programma’s verderop in de jaarrekening. •
De notitie ‘Gelijke monniken, gelijke kappen’ met daarin de uitgangspunten van ons handhavingsbeleid was in 2020 vastgesteld en is in 2022 leidraad voor onze handhaving. De uitvoering van het handhavingsbeleid is opgepakt, waarbij ook de vaststelling van het bestemmingsplan Dorp relevant is.
•
Woningbouwlocatie Oost is in uitvoering genomen; begin 2022 zijn de eerste 16 woningen opgeleverd. Evenzovele gezinnen zijn blij met hun nieuwe woning en ten gevolge van het doorstromen zijn er ook andere woningzoekenden die een woning hebben kunnen betrekken.
•
Er is gewerkt aan het actualiseren van onze website. In feite is er een geheel nieuwe site voorbereid, die klantvriendelijker is en meer mogelijkheden biedt. De site is begin 2023 geïntroduceerd.
•
De pilot in de zomermaanden voor het verder autoluw maken van het centrum is voortgezet.
•
Vanwege het aantrekken van een beleidsmedewerker OOV is er sprake van een verdere professionalisering. We hebben een start gemaakt met het opstellen van een Integraal Veiligheidsbeleid,
-5-
er is aandacht voor ondermijning en de contacten met de Veiligheidsregio en politie zijn geïntensiveerd. Ook op het terrein van de evenementenvergunningen maken we een professionaliseringsslag. •
Er is gewerkt aan de het plan van aanpak over een aantal ruimtelijke ontwikkelingen: de verplaatsing van het bouwbedrijf, het verder verkeersveilig en autoluw maken van het dorp, een onderzoek naar de gewenste bedrijfshuisvesting van de aanwezige bedrijven en de realisatie van een nieuwe busremise op de locatie Knuppeldam. Deze deelprojecten zijn nog niet afgerond, de raad wordt binnenkort geïnformeerd over de actuele stand van zaken.
•
In de samenwerking met de andere Waddeneilanden is gewerkt aan het Programma Waddeneilanden, op basis waarvan een aanvraag voor een regiodeal is gedaan. In het gezamenlijk programma zijn vijf programmalijnen beschreven: Goed Wonen en Leven, Toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen, Optimaal bereikbaar en verbonden, Duurzame energie en Circulaire economie. Medio 2022 is er al een toezegging van het ministerie van BZK (waar het onderdeel Wonen en Ruimtelijke Ordening is ondergebracht) voor de versnelling van de woningbouwopgave ontvangen van €5 miljoen voor de Waddeneilanden gezamenlijk. Begin 2023 is door het rijk bovendien de Regiodeal ad €15,5 miljoen toegekend. Tezamen met de medefinanciering van de beide provincies Noord-Holland en Fryslân en onze eigen cofinanciering, is er straks ruim € 36 miljoen beschikbaar voor het uitvoeren van projecten. Over de exacte voorwaarden en de verdeling van dit geld over de verschillende projecten / eilanden wordt nog gesproken.
•
De Inspecteur Boelensschool is een nevenvestiging geworden van het Dockinga College. Tezamen met Yn de Mande en in samenwerking met de kinderopvang en de gemeente zijn de voorbereidingen gestart om te komen tot een Leer- ontwikkelcentrum (LOC) voor alle kinderen van 0-16 jaar, inclusief nieuwbouw. De samenwerking met de onlangs opgerichte Schieracademy wordt ook nadrukkelijk gezocht. . Er is een projectleider aangesteld, er is overleg met de buurt en de ouders georganiseerd, de gunning van de architect is afgerond en er is gestart met het ontwerp.
•
Een bewonersinitiatief heeft in overleg met de gemeente de mogelijkheden van CPO, collectief particulier opdrachtgeverschap onderzocht. Dit is nog niet afgerond. Er zijn wel de nodige gesprekken gevoerd, onder andere met WaddenWonen en WoonFriesland.
•
De APV is in 2022 op relevante onderdelen herzien.
•
Op het terrein van duurzaamheid zijn de Transitievisie Warmte, de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en de Nota Dursum eilaun vastgesteld.
•
Wij zijn gestart met de voorbereiding van het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken, waarvoor onze wijk Nieuw-Dokkum is aangewezen. Er is een kwartiermaker aan de slag gegaan en onze inwoners uit de wijk zijn geïnformeerd over het proces.
•
Er is een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Dit wordt opgenomen in een nieuw meer jaren onderhoudsplan. De uitvoering wordt ter hand genomen.
•
Het bestemmingsplan Dorp is door de gemeenteraad vastgesteld. Na vele jaren voorbereiding mag dit gerust een mijlpaal heten. Tegen onderdelen van het plan is door een aantal belanghebbenden nog wel beroep bij de Raad van State ingesteld; het verzoek om voorlopige voorziening is afgewezen, waardoor het plan wel al werkingskracht heeft. De beroepszaken worden medio 2023 behandeld.
•
Op diverse manieren zijn we bezig om inhoud te geven aan ons Woonbeleid. In samenwerking met RVO is gewerkt aan een model voor Schiermonnikoog, waarbij koopwoningen beschikbaar zijn en blijven voor huishoudens met een inkomen tot 1,5 keer modaal. Het rapport hierover is begin 2023 aan de raad gepresenteerd. Met de boeren van ons eiland worden gesprekken gevoerd over onder andere mogelijkheden voor personeelshuisvesting op hun erven. We zijn begonnen om in beeld te krijgen welke bouwmogelijkheden er zijn bij het oude bezoekerscentrum / energiecentrale en andere
-6-
(inbreiding)locaties. Ook willen we onze huisvestingsverordening evalueren. Dit alles levert ingrediënten op voor een in 2023 vast te stellen Woonvisie. De woonvisie gaat ook in op de zorgvragen die met het wonen op het eiland samenhangen, zo wordt er bijvoorbeeld een verkenning in mee genomen naar de mogelijkheden voor 24-uurszorg. •
De voorbereidingen om de gemeente klaar te maken voor de nieuwe Omgevingswet zijn in 2021 gestart en zijn ook in 2022 doorgezet.
•
Om te kunnen inspelen op klimaatverandering en klimaatadaptie is door onze gemeente deelgenomen aan een project van de provincie Fryslân, Wetterskip en Rijkwaterstaat naar de duin- en dijkversterking.
Bestuurlijke en ambtelijke kwaliteit en capaciteit Om aan onze taakstelling en ambities inhoud te kunnen geven, is er voldoende bestuurlijke en ambtelijke kwaliteit en capaciteit nodig. Om de bestuurlijke kwaliteit op waarde in te schatten en ook voor de toekomst te waarborgen, heeft de raad eerder al besloten om een zogenaamde opclassificatie te vragen van de provincie Fryslân, hetgeen is toegekend. Daarnaast heeft de gemeenteraad ermee ingestemd om de omvang van de formatie van de beide wethoudersposten te verhogen van 0,65 fte elk, naar 0,8 fte. Dit is bij het aantreden van het nieuwe college in mei 2022 geëffectueerd. De kwaliteit en capaciteit van onze ambtelijke organisatie was het gehele jaar 2022 een aandachtspunt en is dat tot in 2023 nog steeds. Wij hebben ambities en we willen zelfstandig blijven. Dat heeft gevolgen voor de benodigde personele capaciteit, kwaliteit en de daarbij behorende kosten. Begin 2022 is het ons gelukt om nieuwe, kwalitatief goede mensen in eigen dienst aan te nemen. Daar zijn we erg content mee. Tegelijkertijd zijn er nog steeds enkele vacatures. Onder meer door recente personele mutaties én doordat een aantal vacatures niet konden worden ingevuld. Dat laatste heeft te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Waar het mogelijk is, zijn we over gegaan tot tijdelijke inhuur.
Inhuur van personeel is naar de aard tijdelijk en bovendien duurder dan het in eigen dienst aannemen van personeel. In een bijeenkomst eind november 2022 is de raad over deze situatie ingelicht en zijn er voorstellen gedaan over de wijze waarop we hiermee willen omgaan. Die zijn voor het jaar 2023 (financieel) vertaald in de Lentenota 2023 en worden voor zover het structurele oplossingen zijn, meegenomen in de NFK 2023 en begroting van 2024. Ondanks het beschikbaar stellen van financiële middelen, is het probleem niet opgelost. Niet alleen de reguliere, maar ook de arbeidsmarkt voor de inhuur van personeel blijkt overspannen, waardoor we de in 2022 opgelopen achterstand op een aantal cruciale onderdelen, nog niet hebben kunnen inhalen. Wij proberen dit op te lossen, maar willen niet inboeten op kwaliteit. Met name vanwege personeelstekorten op de terreinen ruimtelijke ordening en juridisch-bestuurlijke advisering ontstaat er niet alleen een achterstand op deze aandachtsgebieden zelf, maar heeft dit ook invloed op de voortgang op aanpalende terreinen, zoals handhaving, wonen en duurzaamheid.
2. Financieel De primitieve begroting sloot op een klein positief saldo van € 19.669. In 2022 hebben we de gemeenteraad tussentijds geïnformeerd over de voortgang door middel van een drietal tussenrapportages: lente-, zomer- en herfstnota. De lente- en herfstnota geven vooral inzicht in de financiële stand van zaken, de zomernota is vooral een uitvoerige inhoudelijke voortgangsrapportage. Waar de lentenota inzicht bood op basis van inkomsten en uitgaven van de eerste drie maanden van het jaar, geeft de herfstnota dit inzicht op basis van de eerste negen
-7-
maanden. Met de vaststelling van de jaarrekening in het voorjaar van 2023 wordt het financiële jaar 2022 afgesloten. In een overzicht ziet het verloop van het begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingssaldo in € Primitieve begroting 2022
19.669
Saldo tot en met Lentenota 2022
18.983
Saldo tot en met Herfstnota 2022
243.536
Jaarrekening resultaat 2022
493.942
Het verschil tussen de Herfstnota en het jaarrekening resultaat is als volgt: € Saldo tot en met Herfstnota 2022
243.536
Jaarrekening resultaat 2022
493.942
Te verklaren verschil
250.406
Uit de voorliggende jaarrekening blijkt dat het jaar 2022 wordt afgesloten met een positief rekeningsaldo van € 493.942 (2021: positief resultaat van € 67.929). Volgens de begroting hadden we een positief saldo verwacht van € 243.536, een verschil van € 250.406. Dit is een groot verschil; in dit geval in positieve zin. Onderstaand is de verschillenverklaring opgenomen van het verschil tussen het rekeningsaldo en het begrote saldo ad € 250.406 (Positief). Toelichting op het verschil in begrote resultaat en jaarrekeningresultaat Hieronder staan de verschillen opgenomen die van invloed zijn op het gerealiseerd resultaat, waarbij een ““bedrag een tegenvaller is. nr.
them
verschillenverklaring:
I/S
a 1
1.2-1
6480154 Overige onderwijsvoorzieningen
bedrag
bedrag in
in €
€
I
-19.194
I
-10.784
I
11.366
I
52.278
De afrekening van leerlingenvervoer is hoger uitgevallen door vervoer van meer leerlingen. 2
1.3
6610104 Bijstandverlening WWB Het bedrag aan bijstandverlening is lager uitgevallen dan vooraf beschikt door het rijk.
3
1.3
6610104 Bijstandverlening WWB Er zijn minder uitkeringen betaald dan begroot. Voor 2023 is een naar beneden bijgestelde beschikking bijstandverlening ontvangen.
4
2.1-1
6830000 Woningbouwlocatie Oost Bij het complex Woningbouwlocatie Oost wordt op basis van de POC-methode in 2022 € 52.278 aan winst genomen.
-8-
nr.
them
verschillenverklaring:
I/S
a 5
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
bedrag
bedrag in
in €
€
I
19.000
I
19.094
I
13.842
S
24.866
I
13.856
I
22.809
I
17.031
I
11.681
I
-37.036
I
17.550
I
-12.470
Het budget voor Wet kwaliteitsborging bouw is uitgesteld tot 11-2024. De kosten hiervoor zullen in 2023 besteed worden. 6
2.3-1
6822107 Duurzaamheid Voor de Regeling reductie energieverbruik 2021 was de verwachting dat de gemeente een eigen bijdrage zou moeten bijdragen. Dit bleek niet het geval te zijn en levert daarom een bate op.
7
2.3-1
6723107 Milieubeheer De kosten van de FUMO zijn lager dan vooraf ingeschat omdat we minder taken afnemen dan verwacht.
8
2.4
6726102 Rioolheffing We ontvingen meer rioolheffing dan begroot. Dit heeft tot een toevoeging aan de Reserve resultaat riolering geleid.
9
2.4
6820559 vm.Bezoekerscentrum, Torenstreek 20 In de begroting is een onjuist bedrag opgenomen voor de dekking van de verbouwingskosten. Hierdoor is een verschil ontstaan. De werkelijke kosten staan juist verwerkt.
10
2.5
6823109 Leges Wabo-vergunningen Bij de herfstnota was de verwachting dat er minder inkomsten zouden zijn door afname in bouwactiviteiten. Daarna zijn toch extra inkomsten binnengekomen omdat er een paar grotere bouwprojecten zijn aangevraagd.
11
2.5
6822209 Toezicht en handhaving Vanuit uit rijk is voor een heel jaar budget beschikbaar gesteld voor inzet BOA's. Dit jaar hebben we de BOA's gedeeltelijk ingezet wat tot minder kosten heeft geleid.
12
2.5
6822259 BAG Er zijn minder kosten gemaakt voor BAG registratie vanwege minder benodigde obliek foto's.
13
2.7
Reserve riolering Het resultaat tussen de opbrengst riolering en werkelijke kosten inclusief BTW en overhead voegen we toe aan de reserve riolering. Dit bedrag is niet gelijk aan de extra opbrengst rioolheffing ad € 24.866, zie nr. 8, omdat dit het verschil tussen opbrengst en kosten betreft.
14
3.1-2
6560253 Bevordering toerisme Budget voor Monitoring gastenonderzoek + VVV-bonnen en stimulering initiatieven recreatie en toerisme is dit jaar niet besteed omdat er geen initiatieven waren.
15
3.1-2
6560303 Toiletgebouwen Er zijn meer kosten klein en dagelijks onderhoud gemaakt voor
-9-
nr.
them
verschillenverklaring:
I/S
a
bedrag
bedrag in
in €
€
toiletgebouwen door een defecte drukverhoger bij toiletgebouw strandopgang Marlijn en door hogere schoonmaakkosten. 16
3.2
6560203 Jachthaven
I
15.675
S
-10.836
S
15.873
I
-16.461
I
-21.000
S
19.301
I
29.163
I
14.737
I
12.829
I
18.769
I
-13.822
De opbrengsten exploitatie jachthaven en ontvangen servicekosten zijn hoger dan begroot. 17
4.2
6001106 Raad De vergoeding aan raadsleden is hoger uitgevallen dan vooraf begroot, o.a. door stijging kosten WKR regeling.
18
4.2
6005101 GR "De Waddeneilanden" We ontvangen BTW terug over de betaalde kosten. Hiermee was geen rekening gehouden.
19
4.2
6960102 Saldi kostenplaatsen De toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteren is hoger uitgevallen door het uitblijven van een betaling van een grote debiteur. Deze betaling is inmiddels ontvangen.
20
4.3
6004108 Lasten en baten secretarieleges burgerzaken Er staat voor coronacompensatie 2021 ontvangsten begroot. Deze middelen zijn echter bij de Algemene uitkering opgenomen.
21
5.01
693% Onroerende zaakbelasting diversen Er is meer belasting binnengekomen dan begroot door hogere WOZ waarde.
22
5.02
6921102 Uitkeringen uit het gemeentefonds De decembercirculaire met als effect op begroting voor 2022 ad € 23.073 is niet verwerkt in begroting 2022. Dit zorgt voor een verschil bij de jaarrekening. Het restant verschil betreft kleine verschillen.
23
5.04
6005000 Treasury De BTW aangiftes over oude jaren zijn afgewikkeld. Hierover hebben we rente ontvangen.
24
5.04
6005000 Treasury De rente is gestegen. We hebben geld gestald bij het rijk. Hierover ontvangen we een hogere rente dan verwacht.
25
5.06
6000100 Overhead ICT Bij de herfstnota is een budget opgenomen voor verhoging ICT kosten i.v.m. extra kosten v.d. informatiebeveiliging en verhoging werkplekkosten ad € 36.880. De verhoging van de ICT kosten door verhoging werkplekkosten zijn niet volledig doorgevoerd. De rest wordt in 2023 uitgevoerd.
26
5.06
6000030 Overhead Er zijn extra kosten gemaakt voor opleiding van diverse medewerkers, werven nieuwe medewerkers.
- 10 -
nr.
them
verschillenverklaring:
I/S
a 27
5.10
Reserve toerisme
bedrag
bedrag in
in €
€
n.v.t
-23.880
Bij de herfstnota is aangeven dat er € 35.000 meer inkomsten waren verwacht dan begroot. Dit is toen toegevoegd aan het begrotingsresultaat. Dat was echter niet juist. De reserve toerisme was nog niet tot het maximum gevuld. Door deze toevoeging aan de reserve toerisme herstellen we dit. 28
Div
Verschillen tussen € 5.000 en € 10.000, toegelicht bij
26.123
programma's 29
Div
Overige verschillen < € 5.000
39.057
Resultaat budgetten Sociaal domein, zie onder: 30
1.1-2
6671001 Gebiedsteam, informatie en advies
989 S
-5.760
S
10.400
S
33.036
S
-9.039
I
8.200
I
34.000
I
-22.190
S
6.308
S
-14.032
Inkomsten MOVO Leeuwarden staan onjuist geraamd. Deze baten worden niet ontvangen. 31
1.1-2
6671001 Gebiedsteam, informatie en advies De Uitvoeringskosten Leeuwarden ad € 7.500 en bijdrage SDF € 2.725 staan onjuist geraamd. Deze kosten hoeven niet te worden betaald.
32
1.1-2
6672020 PGB - Jeugdzorg Er is subsidie verstrekt voor minder PGB's dan begroot omdat er minder zorg voor PGB's nodig was. De verwachting is dat een bedrag van € 19.500 structureel is.
33
1.1-2
6682000 Individuele voorzieningen natura Jeugd In 2020 en 2021 zijn de kosten jeugdzorg gestegen. Deze stijging zet zich echter niet door. Voor 2022 is er bij de herfstnota € 28.000 incidenteel afgeraamd. Naar nu blijkt is er iets meer budget nodig.
34
1.2-2
6650106 Peuterspeelzaal en kinderopvang Een budget voor onvoorzien is dit jaar niet besteed. Voor volgend jaar verwachten we hier wel uitgaven voor.
35
1.2-2
6670106 Jeugd- en jongerenwerk Ingeschat was dat een jongerenwerker in 2022 nog zou starten. Dit is echter niet gelukt, de jongerenwerker wordt in 2023 ingezet.
36
1.1-1
6714106 Openbare gezondheidszorg We hebben minder vergoeding ontvangen voor compensatie kosten vaccinatie dan voorzien.
37
1.1-2
6667104 Eigen bijdrage Huishoudelijke zorg in natura We hebben eigen bijdrage huishoudelijke zorg ontvangen. Dit stond niet begroot. De verwachting is dat dit structureel is.
38
1.1-2
6661000 Maatwerkvoorzieningen Natura materieel WMO (hulpm)
- 11 -
nr.
them
verschillenverklaring:
I/S
a
bedrag
bedrag in
in €
€
We maken kosten voor maatwerk voorzieningen. De verwachting is dat dit structureel is. 39
1.1-2
6661001 WMO Woonvoorzieningen
I
22.434
I
-16.578
I
16.424
I
12.534
I
7.542
I
5.000
I
-7.542
n.v.t
-79.748
Er zijn minder kosten voor woonvoorzieningen gemaakt dan begroot. 40
1.1-2
6662008 Zorg in natura - Zelfredzaamheid zwaar Er zijn meer kosten zorg in natura gemaakt dan begroot
41
1.1-2
6663001 Inloop GGZ We ontvangen geld terug voor resultaat beschermd wonen 2022. De verwachting is dat dit ook gaat gelden voor de jaren 2024-2025. Voor het jaar 2026 zal dit niet gelden. Daarmee is dit geld niet structureel.
42
1.1-2
6663001 Inloop GGZ We besteden minder aan veilig thuis en dyslexie
43
1.3
6610206 Energietoeslag lagere inkomens Ingeschat was dat er meer kosten voor uitbetaling energietoeslag gemaakt zouden worden dan via de algemene uitkering ontvangen. Dit blijkt niet het geval, er is maar € 200 meer besteed. Het verschil wordt gecompenseerd met reserve sociaal domein, per saldo budgettair neutraal.
44
1.3
6614104 Bijzondere bijstandverlening Subsidie aan de voedselbank 2022 is niet uitbetaald omdat dit niet aangevraagd is.
45
1.5
Mutaties Reserve WMO Ingeschat was dat er meer kosten voor uitbetaling energietoeslag gemaakt zouden worden dan via de algemene uitkering ontvangen. Dit blijkt niet het geval, er is maar € 200 meer besteed. Het verschil wordt gecompenseerd met reserve sociaal domein, per saldo budgettair neutraal. Zie programma 1.3
46
1.5
Reserve Sociaal Domein Vanuit het sociaal domein zijn diverse budgetten vrijgevallen. Dit wordt toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Dit zorgt echter voor een hogere stand van de reserve dan de maximale stand van € 260.000. Het verschil ad € 989 komt ten gunste van het resultaat. Saldo
250.406
In bovenstaand overzicht zijn zoals gezegd alleen zaken meegenomen die het rekeningsaldo beïnvloeden. Zo staan baten en lasten die vóór bestemming verrekend worden met een reserve of een voorziening niet in bovenstaand overzicht, want deze zijn budgetneutraal.
- 12 -
Bestemming rekeningresultaat 2022: Voorgesteld wordt om het voordelig rekeningresultaat van € 493.942 als volgt te bestemmen: nr.
omschrijving
1
6810107 Bestemmingsplannen
bedrag in € 19.000
Het budget voor Wet kwaliteitsborging bouw in 2022 niet uitgegeven omdat deze wet, die samenhangt met de omgevingswet, per 10-12024 ingaat. Voor 2023 is budget nodig om deze uitvoering van deze wet voor te bereiden. 2
Reserve rentefluctuaties pensioenen
54.889
De hoogte van de toevoeging van de pensioenvoorziening wordt beïnvloed door de hoogte van de rente. Hoe hoger de rente, hoe lager de toevoeging aan de pensioenvoorziening. Om fluctuaties in de dotatie pensioenvoorziening en daarmee het resultaat te kunnen dekken als gevolg van een mutaties in de rente, wordt voorgesteld een reserve rentefluctuatiespensioen in te stellen. 3
Reserve projecten
52.278
Bij het complex Woningbouwlocatie Oost is op basis van de POC-methode in 2022 € 52.278 aan winst genomen. Voorgesteld wordt om dit bedrag toe te voegen aan de reserve projecten om toekomstige kosten van woonprojecten te kunnen dekken. 4
Reserve sociaal domein
275.000
Voorheen werden een aantal budgetten van het sociaal domein betaald uit de specifieke uitkering . Per 2023 zijn deze specifieke uitkeringen opgegaan in een brede specifieke uitkering (brede SPUK). Deze brede SPUK valt voor de Waddeneilanden zeer nadelig uit. De onderhandelingen met het ministerie lopen, maar er is geen garantie dat dit zal leiden tot extra financiering binnen de brede SPUK. Om de kosten voor de komende jaren te kunnen dekken stellen we voor de reserve sociaal domein te verhogen en daarmee het maximum van € 260.000 ook te verhogen naar € 535.000. 5
Algemene Reserve
92.775
Het restant van het resultaat stellen we voor toe te voegen aan de Algemene Reserve. Totaal te bestemmen resultaat
493.942
- 13 -
Beschikbare bedragen uit de algemene reserve 2022: Er zijn in 2022 diverse eenmalige budgetten, die gedekt worden door de algemene reserve, niet uitgegeven. We stellen voor bij de raad om deze budgetten in 2022 beschikbaar te stellen vanuit de algemene reserve. Het gaat om de volgende budgetten: nr.
thema
omschrijving
bedrag in €
1
1.1-2
6662156 Overige maatschappelijke aangelegenheden
15.000
Onderzoek realisatie 24-uurszorg 2
1.2-1
6480154 Overige onderwijsvoorzieningen
7.292
Restant proces realisatie leer- en ontwikkelcentrum. 3
2.2-1
6210101 Verkeersregelingen
11.537
Verkeersveiligheidsmaatregelen aan de Heereweg 4
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
20.000
Evaluatie bestemmingsplan buitengebied polder (Onderzoek naar huidige stand van zaken) 5
2.1-1
6810107 Bestemmingsplannen
45.000
Uitwerking herzien Bestemmingsplan Dorp/inspiratiegids 6
2.1-2
9000080/6822000 Overige volkshuisvesting
7.500
Dorpsontwikkelingsmaatschappij 7
2.3-1
6723107 Milieubeheer
2.000
Hoogwaterstresstest 8
2.3-2
6550107 Natuur- en landschapsbescherming
11.970
Restant budget Quickscan natuur 9
2.4
6820559 Voormalig Bezoekerscentrum, Torenstreek 20
31.500
Herontwikkeling Oude Bezoekerscentrum 10
3.1-2
6560253 Bevordering toerisme
10.850
Projectleider activiteitenstrand 11
5.06
6000300 Overhead Administratie
15.500
Verbetering begraafplaatsadministratie Saldo
178.149
- 14 -
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Jaarverslag 2022 - 15 -
Fotograaf: F. Venselaar
- 16 -
PARAGRAFEN LOKALE HEFFINGEN. Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen het beleid ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. De publiekrechtelijke heffingen worden onderscheiden naar belastingen en rechten: -
Belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelastingen (OZB) en de toeristen- en de forensenbelasting. Het criterium kostendekkendheid is hier niet aan de orde;
-
Rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete prestatie door de gemeente geleverd. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten aangewend worden voor de gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van maximaal 100% kostendekkendheid.
Beleid publiekrechtelijke heffingen Hieronder geven we een beknopte uiteenzetting van het gemeentelijke beleid met betrekking tot de publiekrechtelijke tarieven. Algemeen beleid en “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023” Het Algemene beleid als geformuleerd in de “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023”, heeft als vertrekpunt dat belastingen, met uitzondering van de onroerendezaakbelastingen, jaarlijks worden verhoogd met 2%. Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt dat percentage 1,5%. Dat algemene uitgangspunt vindt voor de afvalstoffen- en rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten haar beperking in het feit dat die tarieven zodanig moeten worden vastgesteld dat deze (op basis van ramingen) steeds 100% kostendekkend zijn. Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen is de belangrijkste gemeentelijke belasting, niet alleen qua omvang, maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder jaar opnieuw bepaald.
Toeristenbelasting De belasting wordt geheven voor zowel het houden van dag- als nachtverblijf op het eiland. Voor beide vormen van verblijf geldt een apart belastingtarief.
- 17 -
Forensenbelasting Dit is een belasting op recreatiewoningen waar de eigenaar meer dan negentig dagen verblijft of kan verblijven. De hoogte van de aanslag is afhankelijk van de WOZ-waarde van de woning en het tarief zoals dat door de raad is vastgelegd in de belastingverordening. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing omdat de opbrengst niet naar de algemene middelen vloeit, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en -verwerking. Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtscheldingen volledig gedekt worden uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing. Voor de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen twee categorieën belastingplichtigen, namelijk een- en meerpersoonshuishoudens. Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door een heffing verhaald. Gemeenten hebben naast de zorgplicht voor stedelijk afvalwater en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekkendheid, is geoormerkt. De belangrijkste functie is dus het genereren van inkomsten om de voorziening mogelijk te maken. De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker (afvoerrecht). Bouwleges (Wabo-leges) Bouwleges worden geheven om de kosten van het proces van bouwvergunningverlening (omgevingsvergunningen) te dekken.
De belangrijkste functie is dus het genereren van inkomsten om de voorziening mogelijk te maken. De hoogte van de bouwleges wordt bepaald door de bouwkosten (aanneemsom exclusief BTW) en het tarief. Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente burgers de mogelijkheid om voor (gedeeltelijke) kwijtschelding in aanmerking te komen voor de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. Kwijtschelding wordt verleend op basis van de maximaal toegestane rijksnormen, zijnde 100% van de bijstandsnorm of 100% van de AOW-norm. Over het belastingjaar 2022 is voor een bedrag van € 2.513,14 kwijtgescholden. Begroot was € 4.000,00.
Opbrengsten In de begroting wordt jaarlijks een overzicht gegeven van de opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen, rechten en heffingen (leges). Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de begrote en gerealiseerde opbrengsten voor 2022.
- 18 -
Opbrengsten 2022 x € 1.000
Begroot
Ontvangen
Verschil
Onroerendezaakbelastingen eigenaren woningen
391
405
14
Onroerendezaakbelastingen eigenaren niet-woningen
113
117
4
Onroerendezaakbelastingen gebruikers niet-woningen
81
83
2
Forensenbelasting
297
305
8
Toeristenbelasting
1.406
1.414
8
Afvalstoffenheffing
373
371
-2
Rioolheffing
188
213
25
Leges burgerzaken/openbare orde/overige leges
39
28
-11
Leges WABO
76
99
23
Leges welstandstoezicht
6
8
2
Leges auto - ontheffingen
64
70
6
Lijkbezorgingsrechten
50
53
3
Binnenhavengeld (liggeld) (1)
n.v.t
167
n.v.t
Totaal
3.084
3.333
82
(1) De ontvangen liggelden zijn gebaseerd op de jaarrekening Stichting Jachthaven de Oude Veerdam. Deze gelden worden verrekenend met de gemeente Schiermonnikoog middels een te betalen exploitatievergoeding door de stichting.
Kostendekking De geraamde opbrengsten van de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges mogen niet uitgaan boven de geraamde lasten voor dat jaar. Voor het jaar 2022 gelden de volgende feitelijke dekkingspercentages: Bedragen in €
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Lijkbezorgings-
Leges
rechten Netto kosten taakveld
301.051
156.809
28.719
137.177
Overhead
33.784
22384
16.995
100.688
BTW
52.404
26.482
0
0
Totale kosten
387.239
205.675
45.714
237.865
Opbrengst heffingen
362.843
207.344
50.182
219.573
Dekkingspercentage
95,90%
103,47%
116,02%
86,13%
Toe te rekenen kosten:
- 19 -
Woonlasten 2022 Schiermonnikoog Om een beeld te geven van de lokale lastendruk in vergelijking met andere gemeenten, gebruiken we de cijfers die zijn ontleend aan de “Coelo Atlas van de lokale lasten 2022” en maken we onderscheid tussen de ontwikkeling van de woonlasten voor de eigenaar-bewoner en de huurder. En daarbinnen weer tussen een- en meerpersoonshuishoudens. In onderstaande tabellen zijn die woonlasten voor het jaar 2022 opgenomen en is vermeld welke plaats de gemeente Schiermonnikoog op provinciaal en landelijk niveau inneemt. Tussen haakjes staat de plaats die onze gemeente in 2021 bezette. Woonlasten 2022 eigenaar - bewoner Gemeente
Eénpersoons
Meer-persoons Rangorde provincie meer-persoons
Schiermonnikoog
675
869
Gemiddelde in Friesland
728
834
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Rangorde landelijk meer-persoons
11 (10)1
121 (120)2
Eénpersoons
Meer-persoons
In procenten
92%
104%
In euro's
-/- 53
35
Meer-persoons
Rangorde provincie
Rangorde landelijk
meer-persoons
meer-persoons
11 (14)1
262 (283)2
Woonlasten 2022 huurder Gemeente
Schiermonnikoog Gemiddelde in Friesland Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Eénpersoons
327 (321)
521 (510)
336
447 Eénpersoons
Meer-persoons
In procenten
97%
116%
In euro's
-/-9
74
1)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste
2)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste
- 20 -
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Wegen (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft op 17 oktober 2017 het wegenonderhoudplan 2017-2026 vastgesteld. Op basis van dit plan zijn in 2022 de volgende werkzaamheden verricht: •
Herstraten Bergweg
•
Herstraten Badweg vanaf de kapel tot het strandhotel en van Karrepad tot nr. 19.
Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 94.000 gestort in de voorziening onderhoud wegen. De onttrekking bedroeg € 148.060, waarvan € 40.000 extra onttrekking voor toevoeging aan de Algemene Reserve. In 2019 heeft een onttrekking aan de Algemene Reserve ten gunste van de voorziening onderhoud wegen plaatsgevonden om een negatieve stand van de voorziening te voorkomen. De voorziening is nu voldoende op peil om dit bedrag gedeeltelijk terug te storten in de Algemene Reserve.
Lichtmasten (zie ook thema 2.2) In 2022 heeft regulier onderhoud van de lichtmasten plaatsgevonden. Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve lichtmasten en € 952 aan rente. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. Er zijn in 2022 geen kosten geweest.
Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt volgens het groenuitvoeringsplan. Jaarlijks besteden de medewerkers van de buitendienst meer dan 5.000 uren aan openbaar groen, zoals dat omschreven staat in het plan. Onder openbaar groen vallen ook posten die elders in de gemeentelijke begroting zijn ondergebracht, namelijk: •
groene sportvelden;
•
legen van de afvalbakken;
•
onderhoud straatmeubilair (banken/tafels);
•
bladruimen en vegen van de straten en bermen;
•
controle en onderhoud speeltoestellen;
•
controle watergangen;
•
aandacht voor biodiversiteit.
In 2022 is door gegaan met ecologisch maaien van gras in de dorpsrand. Ook is de bestrijding van de invasieve exoot Japanse Duizendknoop ter hand genomen. We hebben 13 bomen geplant om de waardevolle bomenstructuur te herstellen, nadat bomen waren weggevallen door storm of ziekte. Financiën: In 2022 is voor € 47.115 (€ 49.400 in 2021) uit gegeven aan openbaar groen. Zie thema 2.4 voor een toelichting op de verschillen.
- 21 -
Jachthaven (zie ook thema 3.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 17 oktober 2017 het gemeentelijk onderhoudsplan jachthaven 2017-2026 vastgesteld. Volgens het onderhoudsplan jachthaven heeft Sleepdienst Bokschoten in het voorjaar de jachthaven geploegd. Hierdoor was de haven voldoende diep en in het zomerseizoen van 2022 goed bereikbaar en toegankelijk voor de passanten. Financiën: In 2022 is de reserve Baggeren jachthaven ingesteld. De jaarlijkse dotatie bedraagt € 28.000. Daarnaast is er € 30.000 toegevoegd vanuit de voorziening onderhoud jachthaven, om een negatieve stand van de reserve in 2023 te voorkomen. Er zijn in 2022 geen uitgaven geweest. Jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven. De kosten voor onderhoud aan de jachthaven in 2022 bedroegen € 20.848, inclusief kosten vervanging hekwerk. Daarnaast is er € 30.000 onttrokken aan de voorziening ten gunste van de reserve Baggeren jachthaven.
Riolering (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 13 maart 2018 het gemeentelijke rioleringsplan 2018- 2027 vastgesteld. De exploitatiekosten hiervan zijn vertaald in het product 6.722.10.3 Riolering. In 2021 is regulier onderhoud van de gemalen uitgevoerd en zijn rioolverstoppingen opgelost. Daarnaast is het rioolstelsel in beheerprogramma BrutIS gezet. Dit beheerprogramma is door de gezamenlijke Waddeneilanden aangeschaft. Financiën: Op riolering is een voordelig resultaat gehaald van € 37.036. Dit bestaat uit het verschil tussen de opbrengsten rioolheffing en de kosten riool inclusief overhead en BTW. Volgens de vastgestelde nota reserves en voorzieningen wordt dit toegevoegd aan de Reserve resultaat riolering. Zie voor verdere toelichting op de verschillen de thema’s 2.4 en 2.7.
Gebouwen (door de hele begroting) Het DMOP gebouwen 2022-2031 is vastgesteld op 17 mei 2022. De Kittiwake, schoolgebouwen en het Oude Bezoekerscentrum zijn niet meegenomen in de plannen als gevolg van geplande nieuwbouw of verbouw.
Financiën: In 2022 was een onderhoudsbudget beschikbaar van € 303.337. Er is voor € 68.360 aan onderhoud uitgevoerd op basis van het DMOP gebouwen. De kosten zijn lager dan vooraf voorzien omdat het onderhoud gezamenlijk uitgevoerd wordt met duurzaamheidsmaatregelen. De voorbereiding hiervan kost tijd en daarom verschuiven werkzaamheden naar 2023. De toelichting op afwijkingen zijn verwerkt in de programmarekening onder diverse thema’s, maar met name onder thema 2.4 Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 213.686 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen.
- 22 -
BEDRIJFSVOERING Inleiding De organisatie van de gemeente Schiermonnikoog heeft als motto ´Wij zijn er voor u´; onze diensten leveren wij aan alle inwoners en gasten van ons eiland. •
Wij zijn servicegericht en doen waar dat mogelijk is een extra stap voor onze inwoners en gasten;
•
Wij zijn gericht op het vinden van een oplossing; als iets niet kan zoeken we met elkaar naar een mogelijk alternatief;
•
Wij handelen zonder vooringenomenheid en onafhankelijk; gewoon integer;
•
Wij communiceren helder en duidelijk.
Uitgevoerde activiteiten 1. Uitvoering van de samenwerkingsafspraken met de Waddeneilanden, Noardeast-Fryslân, gemeente Leeuwarden en andere partners. 2. Uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. 3. Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten. 4. Communicatie naar de inwoners en gasten. 5. Verdere ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie.
Samenwerkingsafspraken Waddeneilanden Op samenwerkingsniveau van de Waddeneilanden zijn de volgende speerpunten geformuleerd waarop wij gezamenlijk als Waddeneilanden optrekken. Het betreft de volgende speerpunten: •
Brede welvaart
•
Openbare Orde, (Kust)Veiligheid en Water
Brede Welvaart is de overkoepelende titel die is gegeven aan de vijf programmalijnen van het Programma Waddeneilanden: Goed Wonen en Leven, Toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen, Optimaal bereikbaar en verbonden, Duurzame energie en Circulaire economie. Uiteindelijk heeft dat geleid tot vaststelling van het programma in onze gemeenteraad van 15 februari 2022. Van het ministerie van BZK is een eerste toezegging van € 5 miljoen voor het programma van de gezamenlijke eilanden ontvangen. Begin 2023 is door het rijk bovendien de Regiodeal ad €15,5 miljoen toegekend. Tezamen met de medefinanciering van de beide provincies Noord-Holland en Fryslân en onze eigen cofinanciering, is er straks ruim € 36 miljoen beschikbaar voor het uitvoeren van projecten. Over de exacte voorwaarden en de verdeling van dit geld over de verschillende projecten / eilanden wordt nog gesproken. De verdere ontwikkeling van de organisatie van het waddenkantoor is aangepakt. De definitieve herinvulling van de directeur-secretaris in plaats van de interim-oplossing is in 2021 voorbereid, hetgeen heeft geleid tot een aanstelling vanaf begin 2022.
- 23 -
Naast de inhoudelijke onderwerpen, wordt op het terrein van de bedrijfsvoering de volgende onderwerpen in de directieraad (maandelijks overleg van de vijf wadden-gemeentesecretarissen) besproken en samenwerkingsafspraken gemaakt: •
ICT en zaakgericht werken
•
Inkoop en aanbesteding
•
Juridische expertise
•
Personeel en organisatie
•
Burgerzaken
•
Financiën
Samenwerking Noardeast-Fryslân Met de gemeente Noardeast-Fryslân hebben we een dienstverleningsovereenkomst (DVO) op terrein van het sociaal domein, financiën, belastingen en salarisadministratie. Er is een start gemaakt met de evaluatie van de overeenkomst. Dit proces is nagenoeg afgerond. Hieruit volgen nieuwe financiële afspraken. Samenwerking Leeuwarden Met de gemeente Leeuwarden is vanuit de samenwerkende Friese Waddeneilanden een samenwerkingsovereenkomst aangegaan voor de levering van ICT-infrastructuur en kantoorautomatisering. Daarnaast is de gemeente Leeuwarden de Friese centrumgemeente op het terrein van de jeugdzorg; wij zijn daarbij aangesloten voor onze uitvoering van de gespecialiseerde jeugdzorg. Samenwerking met Ameland Op de volgende terreinen werken we samen met de gemeente Ameland: •
Onderwijs
•
Secretariaat bezwarencommissie
Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) De gemeenteraad heeft in 2020 het integraal handhavingsbeleid vastgesteld door middel van het rapport “Gelijke monniken, gelijke kappen”. We maken nu serieus werk van een eerlijke handhaving, waarbij het uitgangspunt is om zonder aanziens des persoons gelijke gevallen op een gelijke en oprechte manier te behandelen. Eens per jaar wordt er een voortgangsrapportage opgesteld. Voor de uitvoering van de vergunningverlening en handhaving van alle wettelijke milieutaken zijn wij partner van de FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing). Hierbij is zowel bestuurlijke als ambtelijk betrokkenheid georganiseerd. Over de uitvoering van de taken is regelmatig overleg en wordt waar mogelijk samen gewerkt en zaken afgestemd.
Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten Wij hechten grote waarde aan de dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten. Eén van onze centrale punten in onze dienstverlening wordt gevormd door onze publieksbalie, waar mensen met alle vragen terecht kunnen. Wij streven naar een optimale serviceverlening, waarbij wij steeds meer inspelen op de digitale omgeving, waartoe ook steeds meer van onze inwoners, bedrijven en gasten toegang hebben en – bij voorkeur – gebruik van maken. Fysieke benadering van onze medewerkers blijft mogelijk, waarbij steeds meer waarde wordt gehecht aan het werken op afspraak: zowel veel van onze inwoners als onze medewerkers vinden dit prettig.
- 24 -
Een tweede centraal punt in onze dienstverlening wordt gevormd door ons team zorg en welzijn, gevestigd in het zorgkantoor. Vanuit hier zijn de lijnen naar de overige zorgverleners kort. Vanuit de gemeente wordt hier uitvoering gegeven aan de WMO-zorg, ouderen- en jeugdzorg. In 2021 is hier met de opening van het Koningshuis een extra service aan toegevoegd. Onze ouderenwerker organiseert daar in samenwerking met de vrijwilligers van het Koningshuis, inloop- en koffieochtenden voor de ouderen. Deze voorziening wordt als zeer positief ervaren.
Communicatie De communicatie naar inwoners, bedrijven en gasten is proactief. Dat betekent concreet dat wij wekelijks communiceren via nieuwsbrieven en dat we op onze website relevante informatie plaatsen over voorgenomen ontwikkelingen en de inhoud daarvan. Op deze manier zijn onze inwoners eerder geïnformeerd en dat draagt bij aan nog meer transparantie. In 2022 is gestart met de voorbereidingen voor het opzetten en inrichten van de nieuwe website; die biedt mogelijkheden voor een meer klantvriendelijke informatievoorziening. Bij elk voorstel aan het college wordt de communicatie-afweging expliciet meegenomen. Hiermee wordt nog meer bewustwording gecreëerd binnen de organisatie ten aanzien van de actieve communicatie naar onze inwoners. Bovenal hechten wij zeer aan persoonlijke contacten met onze inwoners en ondernemers.
Ontwikkeling van de organisatie als geheel en individueel Werken aan de kwaliteit van de organisatie is een continu aandachtspunt. Natuurlijk zijn er kwetsbaarheden in onze continuïteit mocht iemand ziek zijn of anderszins afwezig. Op bijna elk inhoudelijk terrein is er sprake van slechts één kennis-of uitvoeringspersoon. Middels samenwerking met de hierboven genoemde partners wordt geprobeerd dat zoveel mogelijke te reduceren. Daarnaast wordt getracht werkprocessen binnen de organisatie zo helder en eenvoudig mogelijk te beschrijven. Ondanks al deze inspanningen is gebleken dat de werkvoorraad zodanig toeneemt dat een geringe uitbreiding van onze personeelsformatie noodzakelijk is. Met name speelt dit op de terreinen van ruimtelijke ordening, juridisch-bestuurlijke advisering en openbare orde en veiligheid. Een aantal functies is al langere tijd ingevuld door medewerkers die via detacheringsconstructies worden ingehuurd. Niets ten nadele van de kwaliteit van deze medewerkers, maar wij willen deze plekken toch graag invullen met vaste medewerkers; met name het kostenaspect is daar debet aan. De arbeidsmarkt is echter zeer krap, wat wij ook merken. Het is dan ook niet zeker of we aan al onze wensen kunnen voldoen.
Bedrijfsvoeringskosten Hieronder wordt inzicht gegeven in de volgende bedrijfsvoering onderdelen: a. de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; b. de kosten van inhuur derden; c. de huisvestingskosten; d. de automatiseringskosten; e. de kosten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
- 25 -
a.
Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten
Onderstaande tabel geeft de personeelslasten weer alsmede de ontwikkeling van de formatie: Afdeling
werkelijke
begrote formatie
kosten in € 2022
2022
2021
5500100 Kostenplaats publiekszaken
565.946
10,58
10,86
5600101 Kostenplaats personeel beleidsteam
829.487
8,56
8,06
5600103 Kostenplaats personeel buitendienst
381.322
6,49
6,49
6001150 Burgemeester en wethouders
283.191
2,60
2,30
6003108 Burgerlijke stand
7.527
n.v.t.
n.v.t.
6120551 GHOR / GNK(K)
8.690
n.v.t.
n.v.t.
2.076.163
28,23
27,71.
Totaal
De begrote formatie is in 2022 gegroeid t.o.v. 2021 met 0,53 fte. Deze toename zit met name in de uitbreiding van de uren van de wethouders 0,3 FTE en van de griffie 0,11 FTE.
b. Kosten van inhuur derden; Soort inhuur
thema
begroot
werkelijk
2022 €
2022 €
5500100 Kostenplaats Publiekszaken
n.v.t.
116.105
127.528
5600101 Kostenplaats Beleidsteam
n.v.t.
100.021
74.048
5600103 Kostenplaats Buitendienst
n.v.t.
14.004
22.688
6670106 Jeugd- en jongeren werk
1.1-2
34.000
0
6002206 Overige aangelegenheden
1.4-2
18.200
18.436
6810107 Bestemmingsplannen
2.1 -1
68.000
27.307
6822209 Toezicht en handhaving
2.5
29.000
11.969
6560253 Bevordering toerisme
3.1-2
15.000
0
394.330
304.439
oudheidkunde
Totale inhuurkosten
Meegenomen is de directe inhuur van personeel. De kosten van GR’en zijn niet meegenomen in bovenstaande tabel, hoewel daar natuurlijk personeel zit dat voor de gemeente werkt. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken.
Huisvestingskosten Product
thema
begroot
werkelijk
2022 €
2022 €
5200153 Werkplaats
n.v.t.
122.372
111.281
6000200 Overhead gemeentehuis
5.06
198.228
160.300
320.600
271.581
Totale huisvestingskosten
Dit zijn de lasten inclusief toegerekende uren. Het verschil tussen begroot en werkelijk wordt veroorzaakt door minder kosten groot onderhoud gebouwen
- 26 -
c.
Automatiseringskosten
Product
thema
begroot
werkelijk
2022 €
2022 €
6001106 Raad (raadsapparatuur)
4.2
18.890
11.335
6000100 Overhead ICT
5.06
359.600
340.831
378.490
352.166
Totale automatiseringskosten
Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken. d.
Kosten raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
Product
thema
begroot
werkelijk
2022 €
2022 €
6001106 Raad
4.2
186.496
193.054
6006106 Raadsgriffier
4.2
67.476
66.569
6006156 Raadsondersteuning
4.2
35.100
29.511
289.072
289.134
(rekenkamer/commissies/accountant) Totale kosten raad, griffie, rekenkamer en accountant. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken.
- 27 -
SOCIAAL DOMEIN Inleiding Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning van hun inwoners die zelf onvoldoende zelfredzaam zijn of niet voldoende in staat zijn tot participatie. Op het gebied van de Jeugdwet, de nieuwe Wmo en de Participatiewet hebben gemeenten de opdracht om hiervoor een samenhangend beleid te voeren, gericht op het vergroten van de deelname aan de samenleving van mensen in een kwetsbare positie. De gemeente Schiermonnikoog werkt op dit vlak samen met de gemeente Noardeast-Fryslân, Dantumadiel en Ameland. Gezamenlijk zorgen de gemeenten ervoor dat onze inwoners in een kwetsbare positie de zorg en ondersteuning blijven krijgen die nodig is. Zorg en ondersteuning die hen weer in staat stelt volwaardig aan de samenleving deel te nemen. Zodat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien, mensen kunnen meedoen naar vermogen en zelfredzaam zijn. We willen dit voor elkaar krijgen door de sociale ondersteuningsstructuur voor mensen simpeler, overzichtelijker en doeltreffender te maken. Vier principes De volgende vier principes staan hierbij centraal: 1.
ontzorgen, ondersteunen en eigen kracht versterken; De zelfredzaamheid van de burger wordt leidend. Doel is dat iedere burger mee blijft doen;
2.
in de buurt; Een gebiedsgerichte aanpak staat centraal, waarbij uit wordt gegaan van het vertrouwen in de professionals die in de wijk direct met de burgers werken. Doel is dat vragen van volwassenen en jongeren zoveel mogelijk op gebiedsniveau worden beantwoord. Naast informatie, advies, zorg en ondersteuning wordt preventie een belangrijk doel van deze werkwijze;
3.
één plan, één regisseur; Voor zowel de zorg en ondersteuning in de wijk als voor de gespecialiseerde zorg en ondersteuning geldt dat er integraal gewerkt wordt volgens het principe één plan, één regisseur die (eind)verantwoordelijk is;
4.
budgetten per gebied en traject. De focus wordt in de toekomst verlegd naar het sturen op resultaat. Uitgangspunt daarbij is het vertrouwen dat de burger en professionals verantwoordelijkheid nemen en zich inzetten voor de meest doelmatige oplossingen.
Vervolgens zijn in aansluiting op deze principes zeven speerpunten benoemd voor de concrete aanpak van de transitie en transformatie van het sociaal domein. Hieronder geven we deze speerpunten nog even kort weer: 1.
alle inwoners staan centraal;
2.
iedereen kan meedoen;
3.
preventie aan de voorkant en dicht bij de burger;
4.
eigen kracht is de basis;
5.
we zorgen voor mensen in kwetsbare situaties.;
6.
integrale benadering: Eén gezin/cliënt, Eén aanpak, Eén regisseur en (waar mogelijk), één budget;
7.
gemeente voert regie en stuurt op resultaten.
- 28 -
1/ Participatiewet (IOAW en IOAZ) De Participatiewet voegt de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en een deel van Wet Jonggehandicapten (WAJONG) samen. Door het Kabinet wordt beoogd dat hiermee een regeling komt voor iedereen die in staat is om te werken, waarbij een groot deel van de uitvoeringstaken wordt gedelegeerd aan de gemeente. De doelstelling van de Participatiewet is om iedereen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden, bij voorkeur regulier werk. De Participatiewet draagt zo bij aan de ambitie om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen aan de maatschappij. Voor mensen die niet kunnen werken, blijft er een sociaal vangnet in de vorm van een (bijstand)uitkering. De Participatiewet geeft daarmee aan gemeenten de volgende opdracht: •