B&W 02-02 - Bijl. 1 - vastgestelde-NRD-NoZ-DDW
Tekst van het document
In het hoofdstuk Bodem en water op land worden de gevolgen van de aanleg van de kabels op het bodem en watersysteem in beeld gebracht. Hier wordt ook beoordeeld wat de afgeleide effecten zijn op landbouw, bijvoorbeeld door verzilting en het verlagen van grondwaterstand door bemaling. TenneT laat naast het milieuonderzoek in het MER ook andere onderzoeken uitvoeren die niet bij een MER horen. Dit wordt gedaan om vragen uit de omgeving te beantwoorden. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 58 op land als in zee, inclusief beschermde gebieden, soorten en waterkwaliteit. De beoordeling in het MER is gebaseerd op vier natuurtoetsen die zijn gericht op de wettelijke kaders uit de Omgevingswet: • Passende beoordeling (Natura 2000): In deze toets worden de effecten van het project op de natuurlijke kenmerken van een Natura 2000-gebied beoordeeld. In Natura 2000-gebieden zijn instandhoudingsdoelstellingen opgesteld voor kenmerkende gebieden (habitats) en plant - en diersoorten (habitatrichtlijnsoorten en vogelrichtlijnsoorten). In deze natuurtoets wordt beoordeeld welke effecten kunnen optreden in en in de nabijheid van Natura 2000-gebieden, en wat dat voor gevolgen heeft voor het behalen van de doelstellingen voor deze gebieden en soorten. Dit geldt voor zowel land- als zeegebieden.
Er wordt gekeken naar de impact op kenmerkende habitats en beschermde plant- en diersoorten, zowel binnen als nabij deze gebieden. • Flora en Fauna-toets: Een activiteit kan effect hebben op planten en dieren. Veel planten en dieren zijn beschermd op zichzelf, los van de specifieke gebieden waar ze voorkomen. In deze toets worden de effecten op wettelijk beschermde soorten (zowel op land als op zee) beoordeeld, en bepaald of verbodsbepalingen uit de wet worden overtreden • KRM-toets (Kaderrichtlijn Mariene Strategie): De KRM is een verplichting om een goede milieutoestand te realiseren op zee. In deze natuurtoets wordt het effect van het project op het behalen van de goede milieutoestand beoordeeld. Dit gebeurt op basis van de descriptoren die samenhangen met de effecten van de aanleg van platformen en kabels op zee. Er zijn ook specifieke KRM-gebieden aangewezen door de overheid. Dit zijn beschermde gebieden op zee. Mogelijke negatieve effecten op deze gebieden worden aanvullend getoetst. • KRW-toets (Kaderrichtlijn Water): Met de KRW wordt de chemische waterkwaliteit en ecologische waterkwaliteit van wateren bewaakt. Deze doelen gelden voor het kustgebied en het gebied zeewaarts tot de 12 mijlszone. In deze natuurtoets wordt beoordeeld of het project invloed heeft op de chemische en/of ecologische waterkwaliteit.
Er wordt gekeken of het project leidt tot (tijdelijke) achteruitgang van de chemische en/of ecologische waterkwaliteit, en of er een inbreuk wordt gedaan op de verbeterdoelstellingen van de waterkwaliteit. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar mogelijke effecten van het project op ecologische kwaliteitselementen zoals vissen (waaronder bijvoorbeeld effecten op migratie van trekvissen) . Voor deze wettelijke kaders worden de volgende gevolgen in beeld gebracht voor natuur: habitataantasting (inclusief vernietiging van leefgebied), onder- en bovenwaterverstoring, vertroebeling en sedimentatie, verontreiniging, elektromagnetische velden en warmteontwikkeling, verdroging (op land), stikstofemissies en effecten op stikstofgevoelige habitats (op land). Ook wordt de invloed op verschillende beschermde gebieden onderzocht in het MER. Het gaat hierbij om NNN-gebieden, bos en natuurgebieden buiten NNN en akker- en weidevogelgebieden. De effecten waarnaar wordt gekeken zijn habitataantasting en oppervlakteverlies, verstoring (licht, geluid en visueel), verdroging en warmteontwikkeling. Om de effecten van het project goed te onderbouwen, worden modelstudies en berekeningen uitgevoerd, bijvoorbeeld naar vertroebeling door graafwerkzaamheden of elektromagnetische velden rond kabels.
De ecologische gevolgen worden beoordeeld op basis van ecologische modellen, actuele literatuur en expert judgement. Zo ontstaat een integraal beeld van de gevolgen op natuurwaarden, zowel op land als in zee. 4.2.2.3 Landschap, cultuurhistorie en archeologie Voor het aspect Archeologie en erfgoed op zee worden de effecten van de platforms op zee en kabeltracés op de Noordzee en in de Waddenzee onderzocht op bekende archeologische waarden (zoals bekende wrakken en vindplaatsen) en op verwachte archeologische waarden (lage, middelhoge en hoge verwachtingswaarden) . Hierbij wordt onder meer gekeken naar het pleistocene onderwaterlandschap in de Noordzee. De aanpak is in lijn met eerdere milieueffectrapporten voor Net op zee Nederwiek en IJmuiden Ver Alpha en er vindt afstemming pl aats met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). In het Waddengebied worden ook de effecten op UNESCO Werelderfgoed Waddenzee beoordeeld. Hiervoor wordt een Heritage Impact Assessment (HIA) uitgevoerd. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 59 Voor het milieuaspect Landschap, cultuurhistorie en archeologie op land wordt onderzocht wat de effecten zijn van de kabeltracés en de converterstations op land op de archeologische, landschappelijke, cultuurhistorische en aardkundige waarden.
Een ondergrondse verbinding kan effect hebben op samenhang tussen specifieke elementen en hun context op elementniveau, zoals bijvoorbeeld onderbrekingen van landschappelijk en/of cultuurhistoris ch waardevolle (laan)beplanting of relicte dijkpatronen (dijken die geen waterkerende functie meer hebben). Voor het converterstation wordt naast de bovenstaande effecten ook de zichtbaarheid en invloed op beleving onderzocht. De invloed van een converterstation op het landschap is een belangrijk aandachtspunt en is onderdeel van de effectbeoordeling van het aspect landschap en cultuurhistorie. Op land worden ook de effecten op bekende en te verwachten archeologische waarden en aardkundige waarden in beeld gebracht. 4.2.2.4 Leefomgeving, ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties De platforms op zee, de kabeltracés (op land en op zee) en de converterstations op land kunnen invloed hebben op en of beperkt worden door andere gebruiksfuncties in het gebied, zoals zandwinning, olie - en gaswinning, visserij, bestaande kabels en leidingen, scheepvaart, spoorwegen, recreatie (waaronder ook vaarrecreatie), landbouw, waterkeringen, windturbines en woningen. Voor dit aspect vormen de effecten op deze gebruiksfuncties de criteria. Er wordt onderscheid gemaakt tussen het land- en zee-gedeelte.
Voor de kabeltracés op zee wordt inzichtelijk gemaakt wat de invloed is op de beschikbaarheid van zandwinningsgebieden. Het gebied tussen de NAP -20 meter dieptelijn en de 12-NM grens is aangemerkt als reserveringsgebied voor zandwinning. In de ontwerp Partiële Herziening van het Programma Noordzee is dit reserveringsgebied met 2 NM uitgebreid, tot 14 NM uit de kust. In de effectbeoordeling wordt daarom uitgegaan van een reserveringsgebied tot de 14 NM-lijn. Voor de converterstations op land wordt inzichtelijk gemaakt wat de effecten in de gebruiksfase zijn in de vorm van geluidsemissies. Daarbij wordt ook een analyse gedaan van het laagfrequente geluid v an de converterstations. Voor laagfrequent geluid wordt gebruik gemaakt van de NSG-richtlijn voor laagfrequent geluid en de Vercammen-curve. Het mogelijke effect van het project Net op zee Doordewind op gezondheid wordt beoordeeld onder het deelaspecten leefomgeving, dat kijkt naar invloed door geluid, magneetvelden en hinder tijdens de aanleg. Om dubbeltelling van effecten te voorkomen, is er geen apart beoordelingscriterium voor gezondheid gedefinieerd. Effecten op bevolking vallen onder het deelaspect ‘leefomgeving’. Voor het thema circulariteit wordt kwalitatief in beeld gebracht welke relatie het voornemen heeft met deze opgave en/of welke keuzes hierin mogelijk zijn. Er wordt geen effectbeoordeling gegeven.
Heritage impact assessment voor UNESCO-gebied Waddenzee Het projectgebied bevindt zich binnen het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. De Waddenzee is een niet onderbroken getijdengebied dat wereldwijd erkend is vanwege zijn natuurlijke en landschappelijke waarden. Conform internationale verplichtingen en nationale regelgeving wordt voor het project een Heritage Impact Assessment (HIA) opgesteld. Dit is ook zo gebeurd in het programma PAWOZ-Eemshaven. De HIA zal gericht zijn op het in kaart brengen, analyseren en beoordelen van potentiële effecten van het project op de Outstanding Universal Value (OUV) van het UNESCO-gebied. Hierbij wordt specifiek gekeken naar mogelijke aantasting van de integriteit en de natuurlijke processen die kenmerkend zijn voor de Waddenzee. De HIA maakt gebruik van de informatie uit de MER-hoofdstukken Natuur en Landschap en de Passende Beoordeling. De in het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL) opgenomen vijf landschappelijke kernkwaliteiten, beoordeeld bij het thema Landschap, worden meegenomen in de HIA vanwege de gedeeltelijke aansluiting met de OUV. De resultaten van de HIA vormt samen met het milieueffectrapport een belangrijke onderbouwing bij de besluitvorming. De HIA zal, net als bij PAWOZ-Eemshaven, naar UNESCO verstuurd worden.
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 60 5 Hoe wordt de omgeving betrokken? 5.1 Waarom participatie? Het is belangrijk om bij het maken van keuzes voor dit project zorgvuldig te werk te gaan. De toekomstige kabelverbindingen, platforms op zee en converterstations op land hebben (vooral in de aanlegfase) impact op het milieu en de omgeving. Daarom is het nodig om belangen en gebiedskennis uit de omgeving te verzamelen en mee te nemen bij het bepalen van de exacte route en de toe te passen aanlegtechnieken. In het voorgaande programma PAWOZ-Eemshaven zijn al veel reacties ontvangen. Deze vormen een belangrijke basis voor de inbreng op het project vanuit de omgeving. Tegelijkertijd is het belangrijk om ook in de huidige projectprocedure ruimte te geven voor aanvullende vragen, zorgen en ideeën. De keuze die door de toenmalige minister van KGG is gemaakt over het voorkeursalternatief is hierbij het vertrekpunt. Gesprekken met omwonenden en andere belanghebbenden helpen om het project beter af te stemmen op de omgeving. Het delen van gebiedskennis, zorgen en suggesties draagt bij aan een zorgvuldige afweging van belangen. Door gezamenlijk op te trekken ontstaat wederzijds begrip. Soms komen er ook initiatieven of ideeën naar voren die kunnen worden gecombineerd me t het project.
Binnen het project Net op zee Doordewind werken initiatiefnemer TenneT en bevoegd gezag ministerie van EZK ieder vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid samen aan een zorgvuldig participatieproces. De onderstaande uitgangspunten geven weer hoe deze partijen binnen hun rollen invulling geven aan participatie in dit project . In dit hoofdstuk wordt toegelicht welke activiteiten, gericht op participatie, tot nu toe, tijdens de projectfase hebben plaatsgevonden en welke aandachtspunten daarbij naar voren zijn gekomen. Met participatie wordt bedoeld dat burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen de kans krijgen om mee te denken en hun zorgen en ideeën te delen over het project. Dit kan op verschillende manieren. In het (geactualiseerde) participatieplan wordt door het ministerie van EZK en TenneT uitgebreider uitgelegd hoe omgevingspartijen bij het project betrokken worden en hoe de communicatie wordt ingericht. Deze is gelijktijdig met de NRD gepubliceerd en is beschikbaar op de projectwebsite van TenneT en de RVO-website.18 5.2 Wat heeft de omgeving al ingebracht? Sinds de start van de verkenningsfase zijn met verschillende omgevingspartijen en bewoners en agrariërs gesprekken gevoerd over het project, de route, de onderzoeksopzet en de manier waarop participatie wordt vormgegeven.
Daarbij is voortgebouwd op eerdere trajecten, waaronder PAWOZ – Eemshaven en het project Ten noorden van de Waddeneilanden. In de verkenningsfase van Doordewind is deze participatie verder verdiept en verbreed. • De verkenningsfase startte met de publicatie van het Voornemen en Participatieplan op 1 6 oktober 2025. Dit document heeft ter inzage gelegen van 17 oktober tot en met 27 november 2025. In deze periode konden bewoners, bedrijven, grondeigenaren, overheden en maatschappelijke organisaties reageren op het voornemen en op de voorgestelde aanpak van participatie. Er zijn 49 reacties ingediend. In deze reacties kwamen zorgen, aandachtspunten en onvrede naar voren over de routekeuze uit PAWOZ – Eemshaven, de wens om eerder afgevallen alternatieven opnieuw te bezien en mogelijke effecten op natuur, landbouw en leefomgeving. 18 Net op zee - Doordewind | RVO.nl Uitgangspunten participatie: 1. Wij kennen de belangen en weten wat er speelt. 2. Wij nemen partijen mee in te maken keuzes en we zijn transparant over afwegingen. TenneT betrekt partijen bij de uitwerking van alternatieven en keuzes. Het ministerie van EZK waarborgt een transparante en zorgvuldige besluitvorming. 3. Wij presenteren een helder verhaal met een duidelijke beschrijving van rolverdeling en verantwoordelijkheid. 4. Wij streven naar een oplossing met waarde voor alle partijen. 5.
Wij leveren maatwerk per project. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 61 • Kort na de publicatie van het Voornemen en Participatieplan zijn op verschillende locaties in het projectgebied participatiemomenten georganiseerd. Op 5 november 2025 vond een publieke informatieavond plaats op Schiermonnikoog. Daarnaast was er die dag een inloopmiddag in informatiecentrum Nijlicht in de Eemshaven. Op 19 november 2025 volgden inloopmiddagen op Schiermonnikoog en in de Eemshaven. Tijdens deze bijeenkomsten is toelichting gegeven op het project, de voorgenomen kabelroute en de procedure. Deze momenten boden ruimte voor het beantwoorden van vragen en het ophalen van eerste gebiedskennis, zorgen en suggesties. • Voor grondeigenaren en grondgebruikers zijn in november en december 2025 acht bijeenkomsten georganiseerd in Groningen. Dit betrof twee plenaire sessies op 10 en 18 november 2025, waarvoor ongeveer 340 particuliere grondeigenaren per brief zijn uitgenodigd, gevolgd door zes fysieke werksessies op 26 en 27 november en 2, 3, 8 en 9 december 2025, verspreid over het projectgebied langs de Noord-Groninger kust. Tijdens deze sessies konden aanwezigen in detail reageren op de voorgenomen route, de ligging van wer kterreinen en toegangswegen. In totaal namen ongeveer 90 grondeigenaren deel.
De opgehaalde aandachtspunten en wensen hebben een belangrijke basis gevormd voor de verdere uitwerking van de route en de werkterreinen. • Parallel aan deze bijeenkomsten in het gebied heeft intensieve afstemming plaatsgevonden met overheden, vergunningverlenende instanties en thematische werkgroepen. Met de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen is gesproken over de samenhang met ontwikkelingen in de Oostpolder. Met de gemeente Schiermonnikoog en Natuurmonumenten is overleg gevoerd over onder meer veld - en bodemonderzoeken en de communicatie richting het eiland. Ook vond frequent overleg plaats tussen waterschap Noorderzijlvest, EZK, TenneT, de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland over een mogelijke variant in de beschermingszone van de dijk, wat heeft geresulteerd in de verdere ontwikkeling van de binnendijkse steunbermvariant. • Daarnaast zijn thematische overlegstructuren ingericht en benut. In de Werkgroep Landbouw is gesproken over landbouwkundige onderzoeken, schadeaspecten, werkterreinen en betrokkenheid van grondeigenaren. In de Werkgroep Verzilting is de opzet en voortgang van het verziltingsonderzoek besproken. Op 11 december 2025 vond een startbijeenkomst plaats met natuur- en milieuorganisaties, waarna de klankbordgroep Natuur en Milieu is ingericht.
Ook is op 13 november 2025 een startbijeenkomst georganiseerd met Rijksw aterstaat en heeft afstemming plaatsgevonden met diverse bevoegde gezagen over onderzoeken op de Noordzee en in de Waddenzee. • In de periode januari tot en met maart 2026 is de participatie verder verdiept. De klankbordgroep Natuur en Milieu kwam opnieuw bijeen op 26 februari en 1 juli 2026 en leverde input op de opzet van de NRD en de MER- onderzoeken. De concept NRD is daarnaast besproken in ambtelijke en bestuurlijke overleggen op 20 januari en 9 februari 2026. • Ook is in deze periode de input van grondeigenaren verder verwerkt. Algemene vragen en antwoorden zijn beschikbaar gemaakt via de projectwebsite. Locatie specifieke wensen zijn beoordeeld op haalbaarheid en hebben op verschillende plekken geleid tot aanpassingen in de ligging van boorlocaties. Zo is niet alleen de binnendijkse steunbermvariant, maar ook de Negenboerenpoldervariant toegevoegd als te onderzoeken variant op de basisroute. Grondeigenaren zijn hierover geïnformeerd, waarna in maart 2026 inloopsp reekuren zijn georganiseerd in de Eemshaven en Usquert om verdere toelichting en afstemming mogelijk te maken. Van 20 maart tot en met 30 april 2026 lag de concept NRD ter inzage.
In deze periode konden bewoners, grondeigenaren, overheden en maatschappelijke organisaties reageren op de onderzoeksopzet en de verdere uitwerking van het project. Ter ondersteuning daarvan zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd op 1 a pril 2026 in Usquert en op 8 april 2026 op Schiermonnikoog. Er zijn 34 reacties ingediend op de concept NRD. Uit de participatie in de verkenningsfase zijn verschillende aandachtspunten naar voren gekomen. Veel inbreng had betrekking op mogelijke effecten op natuur en milieu, met name in de Waddenzee en op en rond Schiermonnikoog. Ook zijn zorgen geuit over effecten op landbouw, waaronder verzilting, en over de ligging van de kabelroute, werkterreinen en toegangswegen. Daarnaast is gevraagd om intensievere en toegankelijkere communicatie, en om natuur- en milieuorganisaties vroegtijdig te betrekken bij de uitwerking en beoordeling van onderzoeken. De participatie heeft niet alleen geleid tot aandachtspunten, maar ook tot concrete doorwerking in het project. De opgehaalde inbreng is benut bij de verdere uitwerking van de route, de positionering van boorlocaties, de aanscherping van de onderzoeksopzet voor het MER en de verdere invulling van het participatieproces. Daarmee heeft de participatie in de verkenningsfase een belangrijke basis gelegd voor de volgende fase van het project.
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 62 5.3 Participatie in de planuitwerkingsfase Na de vaststelling van de NRD gaat het project over in de planuitwerkingsfase . In deze fase worden de onderzoeken voor het milieueffectrapport (MER) uitgevoerd en wordt het project verder uitgewerkt richting het ontwerp - projectbesluit. De participatie ontwikkelt zich daarbij van een brede verkenning naar meer gerichte en locatie - specifieke afstemming met betrokken partijen. In het participatieplan is beschreven op welke wijze TenneT en het ministerie van EZK de omgeving in deze fase blijven informeren en betrekken. Hieronder is samengevat welke activiteiten de komende periode plaatsvinden en hoe belanghebbenden betrokken blijven. Welke activiteiten gaan de komende tijd plaatsvinden? De participatie in de planuitwerkingsfase bestaat uit een combinatie van formele inspraakmomenten en doorlopende afstemming met verschillende doelgroepen. Formele inspraak • Het eerstvolgende formele inspraakmoment vindt plaats bij de publicatie van het ontwerp -projectbesluit en de ontwerpvergunningen (verwachting: tweede kwartaal 2028). • Tijdens deze terinzagelegging kan iedereen een zienswijze indienen. In gesprek met bewoners en bedrijven • Tijdens formele inspraakmomenten worden informatiebijeenkomsten georganiseerd in het projectgebied.
Deze bijeenkomsten bestaan vaak uit een plenair deel en een informatiemarkt, waar ruimte is voor het stellen van vragen en het geven van reacties. Posters, presentaties en veelgestelde vragen worden na afloop gedeeld via de digitale nieuwsbrief en website van het project: www.tennet.eu/doordewind. • Aanvullend organiseert TenneT eind 2026 (nog vóór de formele inspraakperiode) twee extra informele informatieavonden, in Groningen en op Schiermonnikoog. Tijdens deze bijeenkomsten licht TenneT de tussentijdse MER-resultaten toe, inclusief voorlopige conclusies met betrekking tot de varianten. Er is tijdens deze avonden geen mogelijkheid om formele zienswijzen of opmerkingen in te dienen. Het doel is om belanghebbenden tijdig te informeren over de stand van zaken. • Aansluitend blijven gesprekken met individuele grondeigenaren (op land) plaatsvinden, evenals aanwezigheid bij het inloopspreekuur van het Nationaal Park Schiermonnikoog (zolang daar vraag naar is). In gesprek met grondeigenaren en grondgebruikers • De participatie wordt meer gebiedsgericht en individueel, met één-op-één gesprekken over de ligging van kabels, werkterreinen en uitvoering. • Vanaf augustus 2026 start het proces voor betredingstoestemmingen voor veld - en bodemonderzoeken; hiervoor wordt persoonlijk contact gelegd met betrokken grondeigenaren.
• De Werkgroep Landbouw blijft actief en komt periodiek bijeen om landbouwkundige thema’s, onderzoeken en uitvoering te bespreken. In gesprek met maatschappelijke organisaties • De klankbordgroep Natuur en Milieu blijft een belangrijk platform voor inhoudelijke afstemming. In deze groep worden (tussen)resultaten van het MER besproken en wordt input geleverd op onderzoeken en mogelijke maatregelen. • Aanvullend vinden waar nodig één-op-één gesprekken plaats met specifieke organisaties. In gesprek met overheden en bevoegde gezagen • Er vinden doorlopend ambtelijke en bestuurlijke overleggen plaats met betrokken overheden. • Daarnaast zijn er structurele overleggen, zoals vergunningenoverleggen. Thematische en verdiepende overleggen • Bestaande werkgroepen, zoals de Werkgroep Verzilting en Werkgroep Landbouw, blijven actief. • Hierin worden specifieke onderwerpen inhoudelijk verdiept en worden resultaten en vervolgstappen besproken met betrokken partijen. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 63 Hoe blijf ik op de hoogte? Belanghebbenden kunnen het project op verschillende manieren blijven volgen: • Procedurewebsite van RVO Hier worden alle formele documenten gepubliceerd, zoals de NRD, het MER, het ontwerp -projectbesluit en de reactienota’s.
• Projectwebsite van TenneT Hier is actuele informatie te vinden over het project, de planning, veelgestelde vragen, verslagen van bijeenkomsten en de projectviewer met de route. • Online participatieplan In dit interactieve overzicht wordt stap voor stap uitgelegd hoe participatie binnen het project is georganiseerd. • Nieuwsbrieven Regelmatig worden nieuwsbrieven verstuurd met updates over het project en aankondigingen van bijeenkomsten. Hiervoor kunt u zich nog aanmelden via www.tennet.eu/doordewind. • Bijeenkomsten en overlegmomenten Via informatiebijeenkomsten, werksessies en gesprekken blijft er ruimte om vragen te stellen en input te leveren. Ook kunt u zelf contact opnemen met de projectteams van zowel TenneT als het ministerie van EZK. De contactgegevens vindt u in paragraaf 1.4 van het participatieplan. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 64 Bijlage A Onderzoekscorridor MER in relatie tot brede corridor uit PAWOZ Inleiding: Brede corridor PAWOZ-Eemshaven als startpunt Deze bijlage geeft een onderbouwing hoe de brede corridor uit PAWOZ -Eemshaven zich verhoudt tot de smallere onderzoekscorridor voor het MER, die is beschreven in paragraaf 3.3 van deze NRD.
In PAWOZ-Eemshaven heeft het ministerie van KGG onderzocht hoe de windenergie van onder andere windenergiegebied Doordewind via de Eemshaven kan worden aangesloten op het landelijke hoogspanningsnet. In het programma zijn meerdere mogelijkheden voor het aan land brengen van windenergie onderzocht met kabelsystemen en waterstofleidingen. Figuur A-1 Voorkeursalternatieven PAWOZ-Eemshaven met in groen (D en VII) het voorkeursalternatief voor Doordewind. In het plan-MER voor PAWOZ-Eemshaven, afgerond in de zomer van 2025, is onderzoek gedaan naar zeven kabelsystemen en drie waterstofleidingen op zee en op land. Voor deze opgave zijn brede corridors onderzocht van maximaal 6 km. De minister van KGG heeft mede op basis van het onderzoek een voorkeursalternatief gekozen voor Net op zee Doordewind, zie figuur A-1. Dit is een combinatie van de Noordzeeroute D route en de
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 65 Schiermonnikoog Wantij route (VII) met bijbehorende landroute. De belangrijkste reden hiervoor is dat deze routes tijdig gerealiseerd kunnen worden met betrouwbare en beproefde technieken. Net op zee Doordewind bestaat uit twee kabelsystemen van elk 2 GW. In de projectprocedure wordt de exacte ligging van de twee kabelsystemen bepaald. TenneT heeft hiervoor als eerste stap de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven van 6 km breed teruggebracht naar een smallere onderzoekscorridor voor het MER. Hierbinnen wordt de exacte locatie van het tracé bepaald. In deze bijlage wordt toegelicht hoe de onderzoekscorridor is afgebakend ten opzichte van de brede corridor van PAWOZ-Eemshaven. Hiermee wordt de onderzoeksopgave versmald en kan meer duidelijkheid gegeven worden aan de omgeving. Binnen de onderzoekscorridor is een tracé bepaald voor Net op zee Doordewind. TenneT heeft op basis van technische eisen en algemene traceringsuitgangspunten een eerste voorstel gedaan voor een tracé. Belangrijke traceringsuitgangspunten zijn: • Zo veel mogelijk bundelen met andere infrastructuur voor efficiënt ruimtebeslag. • Niet onder bestaande bebouwing door boren. • Logische structuren in het landschap volgen, zoals perceelsgrenzen en dijken.
In werksessies met grondeigenaren en andere omgevingspartijen (zie hoofdstuk 5) is het door TenneT ontw orpen tracé besproken. Op basis hiervan zijn optimalisaties doorgevoerd en het resultaat hiervan is beschreven in de NRD. Het geoptimaliseerde tracé dat in deze NRD is beschreven, wordt onderzocht in het MER. In de projectprocedure is er ruimte om het tracé verder te optimaliseren binnen de corridor. Dit kan nodig zijn om milieueffecten te mitigeren, bijvoorbeeld om een wrak te vermijden. Ook de verdere gesprekken met de omgeving en/of de technische uitwerking kunnen aanleiding geven om de route binnen de corridor te verleggen. Hierna is per projectonderdeel aangegeven op basis waarvan de brede corridor uit PAWOZ -Eemshaven versmald is naar een onderzoekscorridor voor het MER Net op zee Doordewind. Corridor op zee Noordzee Figuur A-2 laat de onderzoekscorridor op de Noordzee zien die wordt onderzocht in het MER en de bredere corridor uit PAWOZ-Eemshaven. De brede corridor op de Noordzee uit PAWOZ-Eemshaven is versmald naar een onderzoekscorridor van 1.200 meter omdat Net op Zee Doordewind uitgaat van twee kabelsystemen. Binnen de onderzoekscorridor van 1.200 meter is er nog enige ruimte om het tracé in de planuitwerkingsfase te optimaliseren, bijvoorbeeld om wrakken te vermijden.
Ten zuiden van het windenergiegebied loopt de onderzoekscorridor in het midden van de brede corridor uit PAWOZ - Eemshaven. De kabels buigen af naar het westen zodat ze langs windenergiegebied TNW lopen. Daarna ligt de onderzoekscorridor voor het MER aan de oostkant van de PAWOZ-corridor. Een oostelijke ligging is hier logisch omdat de kabels uiteindelijk naar Schiermonnikoog en de Eemshaven moeten. Ook liggen de kabels hier , conform de ontwerp-uitgangspunten, parallel aan een NGT-leiding. Het militaire oefengebied van Defensie en de zuidelijke scheepvaartroute (Terschelling German Bight) worden doorkruist. Bij de kruising van de scheepvaartroute lopen de kabels met een bocht om bekende wrakken heen. Daarna wordt de scheepvaarroute zo haaks mogelijk gekruist. Na deze kruising buigt de brede corridor van PAWOZ-Eemshaven af naar het oosten. De onderzoekscorridor voor het MER valt hier buiten de PAWOZ-corridor. De corridor liep verder door naar het oosten, omdat er in PAWOZ- Eemshaven alternatieven zijn onderzocht die verder oostelijk liepen. De kruising van Schiermonnikoog ligt westelijker ten opzichte van de onderzochte kruising in PAWOZ-Eemshaven. Hierdoor is het logischer om een kortere route te onderzoeken die in een rechtere lijn naar het eiland loopt. Een kortere route heeft over het algemeen minder milieueffecten.
Ook loopt de route korter door het reserveringsgebied voor zandwinning , en is het technisch minder risicovol om een bestaande gasleiding op zee te kruisen. Daarom wijkt de onderzoekscorridor voor het MER af van de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 66 Figuur A-2 Onderzoekscorridor voor MER Net op zee Doordewind in relatie tot brede corridor PAWOZ-Eemshaven Schiermonnikoog Ten noorden van Schiermonnikoog wijkt de onderzoekscorridor voor het MER af van de corridor die is onderzocht in PAWOZ-Eemshaven, zie Figuur A-3. De onderzoekscorridor is aan de westkant verbreed om ook de kruisingsvariant
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 67 met een trencher over het eiland te omvatten. Deze variant is toegevoegd om te onderzoeken of het kruisen van het eiland met een trencher mogelijk minder effect heeft op ecologische waarden dan de boringen onder het eiland door. Onder andere op verzoek van partijen uit de omgeving. De variant ligt ten westen van de boringen onder het eiland, waardoor het buiten het meest dynamische gebied van het eiland blijft (namelijk de eiland staart). De route van de trencher is gebaseerd op ecologische kennis, inbreng van omgevingspartijen en veldonderzoek. Streven is bij de aanleg zo min mogelijk schade aan de vegetatie en de ondergrond aan te brengen. Daar waar wel schade optreedt moet dit zo snel mogelijk kunnen herstellen. De slenken overspoelen regelmatig met springtij, waardoor in het gebied ook regelmatig met nieuw slib en ander materiaal wordt aangevoerd. Door het toevoegen van de variant voor het kruisen van Schiermonnikoog wordt de onderzoekscorridor voor het MER breder. Aan de oostzijde volgt de onderzoekscorridor dezelfde rand als de corridor uit PAWOZ -Eemshaven. Figuur A-3 Onderzoekscorridor voor MER Net op zee Doordewind in relatie tot brede corridor PAWOZ-Eemshaven (op zee)
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 68 Waddenzee Ook ten zuiden van Schiermonnikoog is de onderzoekscorridor verbreed om rekening te houden met de kruisingsvariant van het eiland. Daarna is de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven weer versmald naar 1.200 meter. De onderzoekscorridor valt in de Waddenzee binnen de PAWOZ-corridor. De route ligt hier op het meest stabiele en ondiepe deel van het Wantij. Hierdoor kan één begraafmethode gebruikt worden, wat leidt tot zo min mogelijk bewegingen en impact in het gebied. Diepe geulen worden vermeden. Dit valt grotendeels samen met de routes van wadlopers. Binnen de onderzoekscorridor kan de route verder geoptimaliseerd worden om kwetsbare locaties te vermijden. Corridor op land Ook op land is de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven teruggebracht naar een smallere onderzoekscorridor voor het MER. Bij het verkleinen van de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven is gekeken naar de ligging van bestaande en oude waterkeringen. De oude zeedijken hebben geen waterkerende functie meer, maar ze vormen een logische lijn in het landschap waar de kabels parallel aan gelegd kunnen worden. In PAWOZ-Eemshaven is opgenomen dat de dijkzone van de primaire kering ook betrokken wordt bij het verder uitwerken van de route. De noordelijke grens van de corridor loopt daarom langs de primaire kering.
De zuidelijke grens van de corridor volgt de oude zeedijk. De zuidkant van de brede corridor uit PAWOZ-Eemshaven was bedoeld voor de waterstofleidingen. De waterstofleidingen maken geen deel uit van de procedure voor dit project Doordewind. Daarom is deze zuidkant geen onderdeel meer van de onderzoekscorridor voor het MER. De noordelijke grens van de onderzoekscorridor buigt in de Emmapolder af naar het zuiden om natuurgebied Ruidhorn te vermijden. Een (groot) deel van dit gebied is in de periode 2008 -2010 aangelegd als compensatie voor de effecten van verschillende ontwikkelingen in de Eemshaven (waaronder de bouw van twee energiecentrales) o p Natura 2000-gebied Waddenzee. De noordelijke grens van de onderzoekscorridor blijft vervolgens verder ten zuiden van de primaire kering vanwege het toekomstige Windpark Eemshaven West. De corridor is hier vrij smal en volgt de oude zeedijk. Ten zuiden van de Eemshaven maakt de corridor een oversteek naar het toekomstige bedrijventerrein Oostpolder. De onderzoekscorridor is hier breder gemaakt, zodat de precieze route samen met grondeigenaren geoptimaliseerd kan worden. De onderzoekscorridor loopt hierna langs de randen van de Oostpolder parallel aan de oude zeedijk. In PAWOZ-Eemshaven is opgenomen dat de kabels in de Oostpolder komen te liggen.
De ligging langs de rand van het gebied zorgt voor minimale belemmeringen voor toekomstige ontwikkelingen. Deze rand wordt ingericht als groen- blauwe zone, als buffer tussen woningen en nieuwe ontwikkelingen en is bedoeld voor medegebruik door kabels. Aan de oostkant van de Oostpolder gaan de kabels weer noordwaarts, richting de locatie van de converterstations. De onderzoekscorridor wordt aan de oostkant begrensd door de N33 aan de westkant door een smalle weg. De onderzoekscorridor is hier breder gemaakt om ruimte te maken voor werkterreinen voor de aansluiting op de hoogspanningsstations. Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 69 Figuur A-4 Onderzoekscorridor voor MER Net op zee Doordewind in relatie tot brede corridor PAWOZ-Eemshaven (op land)
Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 70 Bijlage B Beoordelingskader In het MER worden de milieueffecten van Net op zee Doordewind in beeld gebracht aan de hand van een beoordelingskader. Het beoordelingskader geeft aan welke milieuaspecten meegenomen worden en welke beoordelingscriteria worden gehanteerd. In de volgende tabellen staat het beoordelingskader voor het MER. De tabel toont per aspect waarop het project mogelijk aanzienlijke effecten heeft ( vooral tijdens de aanlegfase en in meer of mindere mate in de gebruiksfase), de relevante deelaspecten en de bijbehorende beoordelingscriteria met korte toelichting. Er wordt per deelaspect aangegeven of de beoordeling kwalitatief (beschrijvend, eventueel met kaarten) of kwantitatief (cijfermatig, bijvoorbeeld via modelberekeningen) plaatsvindt. Ook wordt er aangegeven op welk onderdeel het deelaspect van toepassing is. Tabel 0-1 Beoordelingskader MER Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect Bodem en water op zee Oppervlakte beïnvloedt en vernietigde Noordzeebodem (ha) (platform) De oppervlakte van de Noordzeebodem is het oppervlak dat het platform beslaat in de Noordzee.
Kwantitatief Platforms op zee Permanent Lokale verstoring en verandering van de zeebodem door fundering platform De lokale verstoring en verandering van de zeebodem bestaat uit het aanbrengen van de fundering en van bodembescherming rond de fundering voor het platform. Kwalitatief Platforms op zee Permanent Lengte kabeltracé op de zeebodem De lengte van het kabeltracé op de zeebodem is de afstand, gemeten langs het kabeltracé, tussen het platform op zee en de aanlanding op het strand van Schiermonnikoog en door de Waddenzee. Kwantitatief Kabels op zee Permanent Aanwezigheid van slibrijke afzettingen en veen Daar waar sprake is van zeer slibrijke afzettingen in de ondergrond is de kans op het optreden van vertroebeling in de waterkolom groter. Ook de aanwezigheid van veen kan leiden tot gevolgen voor vertroebeling van de waterkolom. Kwantitatief Kabels op zee Tijdelijk Kwaliteit van het sediment Beoordeling wordt gedaan op basis van de aanwezigheid van (natuurlijke) verontreinigingen. Het sediment dat vrijkomt bij het begraven van de kabels kan Kwalitatief Kabels op zee Tijdelijk Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 71 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect (natuurlijke) verontreinigingen bevatten, die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de waterkwaliteit.
Dynamiek van de zeebodem (offshore) De dynamiek van de zeebodem is de lokale variatie die optreedt doordat bodemvormen - zoals ribbels en zandgolven - over de zeebodem bewegen. Hoe groter de dynamiek van de Noordzeebodem is, des te groter de impact is op de aanleg van de kabels/leidingen doordat er dan een grotere initiële begraafdiepte nodig is. Kwalitatief Kabels op zee (Noordzee) Tijdelijk Dynamiek van de Noordzeekust en duinen De dynamiek van de Noordzeekust en duinen wordt beoordeeld aan de hand van veranderingen in het bodemprofiel die zich hebben voorgedaan in de laatste jaren. Het beschouwde effecten betreft de aanlegdiepte. Kwalitatief Kabels op zee (Noordzeekustzone) Tijdelijk Dynamiek van de eilandkwelder, Waddenzee en vastelandskwelder De dynamiek van de eilandkwelder, Waddenzee en vastelandskwelder wordt beoordeeld aan de hand van veranderingen in het bodemprofiel die zich hebben voorgedaan in de laatste jaren, doordat geulen en banken zich verplaatsen. De beschouwde effecten omvat zowel het effect op de aanlegdiepte, als de kans op het optreden van morfologische effecten door de aanleg.
Kwalitatief Kabels op zee (eilandkwelder, Waddenzee en vastelandskwelder) Tijdelijk Natuur op zee Invloed op natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden in de aanleg- Kwalitatief en kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 72 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door: habitataantasting (incl. vernietiging), verstoring (boven en onder water), vertroebeling en sedimentatie, verontreiniging, elektromagnetische velden en warmteontwikkeling. Invloed op beschermde soorten (Flora en Fauna toets voor Flora en Fauna activiteit) Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde dier- en plantensoorten in de aanleg- en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door: habitataantasting, verstoring (boven en onder water), vertroebeling en sedimentatie, verontreiniging, elektromagnetische velden en warmteontwikkeling.
Kwalitatief en kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Invloed op het behalen van de goede milieutoestand van KRM- descriptoren Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn in de aanleg- en gebruiksfase op beschermde leefgebieden (habitats) vanuit de Kaderrichtlijn Mariene Strategie. Ook wordt het effect van het project op het behalen van de goede milieutoestand beoordeeld op basis van de KRM-descriptoren. Effecten kunnen plaatsvinden door: habitataantasting (incl. vernietiging), verstoring (boven en onder water), vertroebeling, doorzichtvermindering en sedimentatie, verontreiniging, elektromagnetische velden en warmteontwikkeling. Kwalitatief en kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Invloed op toestand van KRW-waterlichamen Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op Kwalitatief en kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 73 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect beschermde leefgebieden (habitats) in de aanleg- en gebruiksfase vanuit de doelstellingen (ecologisch en chemisch) van de Kaderrichtlijn Water. Effecten kunnen plaatsvinden door: habitataantasting (incl.
vernietiging), verstoring (boven en onder water), vertroebeling en sedimentatie, verontreiniging, elektromagnetische velden en warmteontwikkeling. Landschap, cultuurhistorie, archeologie en erfgoed op zee Invloed op de gebiedskarakteristiek Binnen dit deelaspect wordt beoordeeld of de werkzaamheden een grote invloed hebben op de landschappelijke kernkwaliteiten van de Waddenzee en het Waddengebied. De begrenzing en instructieregels van het PKB- Waddenzee en Waddengebied in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) gelden hierbij als uitgangspunt. De landschappelijke kernkwaliteiten hangen samen met het unieke open landschap in het natuurgebied. Kwalitatief Kabels op zee, kruising Schiermonnikoog, Permanent Invloed op de samenhang tussen specifieke elementen Binnen dit deelaspect wordt beoordeeld of de werkzaamheden een grote invloed hebben op het cultureel erfgoed van de Waddenzee en het Waddengebied. De begrenzing en instructieregels van het PKB-Waddenzee en Waddengebied in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) gelden hierbij als uitgangspunt. De aanwezigheid van specifieke elementen hangt samen met de geschiedenis van menselijke activiteiten in het gebied.
Kwalitatief Kabels op zee (Waddenzee), kruising Schiermonnikoog Permanent Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 74 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect Bekende archeologische waarden Mate van aantasting van bekende archeologische waarden. Op zee zijn dit scheepswrakken, vliegtuigwrakken en obstructies (potentiële wrakken). Indien deze in de route van het kabeltracé liggen moet de kabelroute worden omgelegd, indien dit niet mogelijk is moeten bekende waarden worden verwijderd. Kwalitatief en kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Permanent Verwachte archeologische waarden Mate van aantasting van verwachte archeologische waarden. Binnen dit aspect is een inschatting gemaakt van de kans dat de ingreep archeologisch relevante lagen (pleistocene landschap) bereikt. Beoordeling invloed op het pleistocene landschap (aardkundige waarde). Het geeft de kans aan op permanente effecten op archeologisch relevante lagen Kwalitatief Platforms op zee, kabels op zee Permanent UNESCO-werelderfgoed Mogelijke effecten van de aanleg van de kabels in de Waddenzee op de Outstanding Universal Value (OUV) van het UNESCO-gebied. Hierbij wordt specifiek gekeken naar mogelijke aantasting van de integriteit, authenticiteit en de natuurlijke processen die kenmerkend zijn voor de Waddenzee.
Kwalitatief Kabels op zee (Waddenzee) Beide Ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op zee Munitiestortgebieden en militaire activiteiten Doorkruising van munitiestortgebieden en gebieden voor militaire activiteiten Kwalitatief Kabels op zee Tijdelijk Baggerstort Doorkruising van baggerstortgebieden Kwalitatief Kabels op zee Permanent Delfstoffen Doorkruising van exploratie- en winningsgebieden Kwalitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 75 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/ permanent effect Visserij en aquacultuur Beïnvloeding van het areaal aan visgronden en effect van bodemroering op de visserij en aquacultuur Kwalitatief Platforms op zee, kabels op zee Beide Zand- en schelpenwinning Beïnvloeding van voor zandwinning gereserveerd gebied.
Kwalitatief Kabels op zee Permanent Beschikbaarheid gebieden voor schelpenwinning Kwalitatief Kabels op zee Permanent Scheepvaart Hinder voor scheepvaart Kwalitatief Kabels op zee Tijdelijk Kans op schade aan kabelsysteem en aanvaringsrisico platform Kwantitatief Platforms op zee Permanent Ontplofbare oorlogsresten (OO) Doorkruising van gebieden met verwachte aanwezigheid OO Kwalitatief Platforms op zee, kabels op zee Tijdelijk Kabels en leidingen Kruising met bestaande kabels en leidingen Kwantitatief Platforms op zee, kabels op zee Permanent Windenergiegebieden op zee Doorkruising van windenergiegebieden. Een kabeltracé kan door het ruimtebeslag zorgen voor een verlies van ruimte voor toekomstige windenergiegebieden en/of zorgen voor versnippering van windenergiegebied(en). Kwalitatief Kabels op zee Permanent Recreatie Effecten op recreatie door de werkzaamheden tijdens de aanlegfase, bijvoorbeeld op recreatievaart.
Kwalitatief Kabels op zee Tijdelijk Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect Bodem en water op land Verandering bodemsamenstelling Het verstoren van de bodemopbouw bij ontgraving leidt tot verandering in bodemsamenstelling en daarmee een potentieel effect op de Kwalitatief Kabels op land Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 76 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect landgebruiksfuncties zoals landbouw. Verandering bodemkwaliteit In de aanlegfase kunnen verontreinigingen in de bodem aangetroffen worden, die zowel risico’s vormen voor de mensen betrokken bij de uitvoering als ook leiden tot milieu hygiënische risico’s in de omgeving. Daarnaast kan de ingreep bijdragen aan verspreiding van verontreiniging wat leidt tot een verslechtering van de bodemkwaliteit in de omgeving. Het effect is tijdelijk omdat ten alle tijden maatregelen moeten worden genomen als het effect optreedt (saneren).
Kwalitatief Kabels op land, converterstations Tijdelijk Zetting Tijdelijke verlaging van de grondwaterstand kan zetting in de omgeving veroorzaken, leidend tot effecten op functies en zettingsgevoelige objecten zoals bebouwing en infrastructuur zoals waterkeringen Kwalitatief Kabels op land, converterstations Permanent Verandering grondwaterkwaliteit Het bemalen, vergraven en doorgraven van de bodem kan een effect op de grondwaterstroming (hoeveelheid en kwaliteit) hebben leidend tot effecten op grondwaterbeschermingsgebieden. Invloed op grondwaterkwaliteit door het onttrekken van grondwater waarbij gekeken wordt naar doorkruising van grondwaterbeschermingsgebieden en andere beschermde grondwaterlichamen. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 77 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect Verandering grondwaterstand Door tijdelijke onttrekking en verlaging van grondwaterstanden door bemaling treedt mogelijk verdroging van vegetatie op. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Verzilting Bemaling kan leiden tot veranderingen in zoutconcentraties in de ondergrond door bijv. upconing (omhoogtrekken) van zout water. Dit heeft effect op ecologie en landbouw.
Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Verandering oppervlaktewater Toename verzilting en afname bruikbaarheid oppervlaktewater/kwaliteit oppervlaktewater. Lozing van grondwater bij de tijdelijke grondwateronttrekking leidt mogelijk tot verzilting van het oppervlaktewater. Ook kan de hoeveelheid van de lozing een negatief effect hebben op de oppervlaktewaterkwantiteit. Kwalitatief Kabels op land, converterstations Beide Beïnvloeding van waterberging en afvoer Veranderingen in het watersysteem mogen geen nadelige gevolgen teweegbrengen voor de omgeving (landbouw, natuur, bebouwing). De huidige afwateringsituatie moet hiervoor blijven functioneren (door bijvoorbeeld een verlegging) en waar mogelijk verbeteren. Kwalitatief en kwantitatief Converterstations Beide Water en bodem sturend Geschiktheid van het water- en bodemsysteem voor een ruimtelijke ontwikkeling waarbij er op basis van 5 criteria wordt beoordeeld. Dit zijn de criteria bodemsoort, grondwaterstand, overstromingsrisico, wateroverlast Kwalitatief Converterstations Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 78 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect en waterbergingsgebieden- en noodoverloopgebieden.
Natuur op land Invloed op Natura 2000- gebieden Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde leefgebieden (habitats), oftewel Natura 2000- gebieden in de aanleg- en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door verstoring (geluid, licht, visueel), habitataantasting (mechanische effecten) en oppervlakteverlies, verdroging, verzilting en verzuring en vermesting (effecten van stikstofdepositie). De meeste effecten vinden plaats tijdens de aanlegfase en zijn tijdelijk. Maar ook in de gebruiksfase kan er nog sprake zijn van permanente effecten. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Invloed op beschermde soorten (Flora en Fauna toets) Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn door bijvoorbeeld verstoring (licht, geluid en visueel) en habitataantasting van leefgebied, op soorten die beschermd zijn onder de Omgevingswet. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Invloed op wezenlijke kenmerken NNN en akkervogelgebieden, evenals natuur- en bosgebied buiten NNN Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op Natuurnetwerk Nederland en akkervogelgebieden. Hierbij wordt gekeken of er een tijdelijk, dan wel permanent effect optreedt op kwalificerende waarden van een NNN beheertype.
Specifiek worden Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 79 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect de volgende gevolgen onderzocht: verstoring (licht, geluid, visueel), habitataantasting (incl. vernietiging) en oppervlakteverlies en verdroging. Ook wordt er gekeken naar deze gevolgen voor bos- en natuurgebieden die buiten NNN vallen. Landschap, cultuurhistorie, archeologie en aardkunde op land Invloed op de gebiedskarakteristiek Binnen dit deelaspect wordt beoordeeld of er een sterk contrast is tussen het converterstation en het karakter van het landschap. De gebiedskarakteristiek wordt bepaald door de aard, verschijningsvorm en betekenis van een gebied. Kwalitatief Kabels op land, converterstations Permanent Invloed op samenhang tussen specifieke elementen en hun context Binnen dit deelaspect wordt gekeken of elementen met een historische en/of landschappelijke waarde worden aangetast. Kwalitatief Kabels op land, converterstations Permanent Zichtbaarheid en Beleving Dit deelaspect beschrijft de invloed van het converterstation op het landschap, zoals ervaren door de gebruiker in de omgeving.
Kwalitatief Converterstations Permanent Aardkundige waarden Mate van aantasting van aardkundige waarden Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Permanent Bekende archeologische waarden Bekende waarden op land zijn terreinen die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) zijn weergegeven. Indien deze in de route van het kabeltracé liggen zal de kabelroute worden omgelegd, of als dit niet mogelijk is worden ze verwijderd (permanent effect archeologie). Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Permanent Verwachte archeologische waarden Binnen dit aspect is een inschatting gemaakt van de kans Kwalitatief Kabels op land, converterstations Permanent Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 80 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect dat de ingreep archeologische waarden bereikt. Het geeft de kans aan op permanente effecten op archeologisch relevante lagen. Leefomgeving, ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op land Olie-, gaswinning en aardwarmte Effecten op exploratie- en winningsgebieden. Kwalitatief Kabels op land, converterstations Beide Primaire waterkering Kruisingen met primaire waterkeringen en zeeweringen.
Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Ontplofbare Oorlogsresten (OO) Doorkruising gebieden met mogelijke aanwezigheid van OO. Kwalitatief Kabels op land, converterstations Tijdelijk Kabels en leidingen Kruisingen en parallelligging met bestaande kabels en leidingen. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Kruisen en ruimtebeslag overige functies Ruimtelijke functies zoals groenvoorzieningen, woonkernen, landbouwgronden, windturbines, natuur, bedrijventerreinen en havens kunnen zowel tijdens de werkzaamheden voor aanleg en eventuele reparatiewerkzaamheden als tijdens de exploitatie van de kabelsystemen en het converterstation in hun functies beperkt worden. Tijdens de exploitatiefase mag grond die binnen de belemmerde strook van het kabelsysteem ligt niet of beperkt worden gebruikt als het gaat om bijvoorbeeld bebouwing, diepwortelende begroeiing of heipalen. Kwalitatief Kabels op land Beide Kruisen (water-) infrastructuur en secundaire keringen Het passeren van een waterkering of infrastructuur door het kabeltracé of het converterstation kan invloed hebben op het functioneren van de waterkering/ infrastructuur.
Ook kan het leiden Kwantitatief Kabels op land Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 81 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect tot technisch complexere aanlegmethodes in verband met strikte voorwaardes voor het kruisen hiervan. Invloed op landbouwareaal Landbouwareaal kan zowel tijdens de werkzaamheden voor aanleg en onderhoud als tijdens de exploitatie van de kabelsystemen en het converterstation in zijn gebruiksfuncties beperkt worden. De hoeveelheid kruisingen en in beslagname van landbouwareaal wordt onderzocht. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Aanwezigheid van windturbines Wanneer het kabeltracé door een bestaand windturbinepark loopt kan dit effecten hebben op de parkbekabeling van de windturbines. Andersom kan een windturbine ook een risico-effect hebben op het kabeltracé of het converterstation. Bij geplande (bestemde) windturbines kan er ook effect optreden op de mogelijke posities van de toekomstige turbines omdat het kabeltracé op dezelfde plek ligt als de voorziene fundering. Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Risicovolle inrichtingen De aanwezigheid of nabijheid van risicovolle inrichtingen kan, afhankelijk van de situatie, maatwerk vragen in de aanlegwerkzaamheden. Dit is een tijdelijk effect.
Indien het kabeltracé en converterstation binnen de risicocontouren van risicobronnen liggen, brengt dit ook een permanent hoger risico op beschadiging met zich mee. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 82 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect Hoogwaterbescherming converterstation Een overstroming kan schade veroorzaken en vormt daarmee een permanent risico voor het converterstation. In de aanlegfase of in de toekomst kunnen extra werkzaamheden nodig zijn zoals ophoging van de locatie. Kwantitatief Converterstations Beide Geluidhinder tijdens de aanlegfase In de aanlegfase kunnen heiwerkzaamheden, open ontgravingen, boringen of andere aanlegwerkzaamheden geluidhinder veroorzaken op verblijfsobjecten. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Tijdelijk Geluidhinder tijdens de exploitatiefase Geluidbelasting op geluidgevoelige gebouwen Kwantitatief Converterstations Permanent Gewogen aantal geluidbelaste geluidgevoelige gebouwen Kwantitatief Converterstations Permanent Geluidbelasting door laagfrequent geluid Kwantitatief Converterstations Permanent Magneetvelden Zoals bij elk elektronisch apparaat, bevinden zich ook magneetvelden rondom de AC-componenten van het Net op zee Doordewind.
Er is beleid opgesteld over de blootstelling aan magneetvelden van bovengrondse hoogspanningsverbindingen. Vanwege de zorgen van omwonenden worden in het MER de magneetvelden van de AC- kabels en AC-componenten op de converterstations in beeld gebracht. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Permanent Trillingen Bij de aanleg van de converterstations en de kabeltracé, kunnen door heiwerkzaamheden of zwaar transport trillingen optreden bij trillinggevoelige objecten. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Tijdelijk Net op zee Doordewind – definitieve NRD – versie 4.0 83 Milieuaspect Deelaspecten Beoordelingscriteria Methode Van toepassing op Tijdelijk/permanent effect Luchtkwaliteit De werkzaamheden voor de aanleg van de converterstations en de kabeltracés kunnen leiden tot een vermindering van de luchtkwaliteit door uitlaatgassen. Kwantitatief Kabels op land, converterstations Tijdelijk Verkeersbewegingen Tijdens de aanleg van de kabels en de converterstations vinden er verkeersbewegingen plaats voor materiaal en personeel. Deze tijdelijke toename van verkeersbewegingen (vrachtverkeer en busjes) tijdens de aanlegfase kan overlast veroorzaken en eventuele effecten hebben op onder andere de verkeersveiligheid.
Kwalitatief Kabels op land, converterstation Tijdelijk Recreatie en toerisme Invloed op recreatieve functies in het gebied en hinder tijdens de aanlegfase en gebruiksfase (o.a. geluid en zicht). Kwalitatief en kwantitatief Kabels op land, converterstations Beide Net op zee Doordewind – Definitieve NRD – versie 4.0 84 Bijlage C Beleidskaders Paragraaf 1.2 beschrijft waarom Net op Zee Doordewind nodig is en noemt enkele belangrijke beleidsplannen die de aanleiding vormen voor het project. De figuur hierna geeft een uitgebreider overzicht van dit beleid. In de blauwe blokken is aangegeven over welke beleidsplannen of afspraken het gaat. In de witte blokken is beschreven hoe dit beleid een rol speelt bij de aanleiding voor Net op zee Doordewind.
Net op zee Doordewind – Definitieve NRD – versie 4.0 85 Colofon NOTITIE REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU NET OP ZEE DOORDEWIND KLANT TenneT TSO DATUM 26 juni 2026