8-bijlage 3 Programmabegroting 2022 gemeente Schiermonnikoog.pdf
Tekst van het document
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Programmabegroting 2022 -1-
Fotograaf: F. Venselaar
-2-
Inhoudsopgave programmabegroting 2022
Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................................... 5 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 15 Lokale heffingen .................................................................................................................................................. 16 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 24 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................... 28 Sociaal domein .................................................................................................................................................... 33 Grondbeleid ......................................................................................................................................................... 38 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................................
41 Financiering ......................................................................................................................................................... 49 Verbonden partijen .............................................................................................................................................. 53 Recapitulatie programmabegroting ................................................................................................................... 63 Programma 1 Sociaal ......................................................................................................................................... 64 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn ....................................................................................... 65 1.2 Onderwijs en jeugd .............................................................................................................. 70 1.3 Werk en inkomen ................................................................................................................ 75 1.4 Sport en Cultuur .................................................................................................................. 78 1.5 Mutaties reserves programma 1 ..........................................................................................
81 Recapitulatie programma 1 Sociaal ........................................................................................... 82 Programma 2 Leefomgeving ............................................................................................................................. 83 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen ...................................................................................... 84 2.2 Verkeer en vervoer .............................................................................................................. 88 2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu .......................................................................................... 90 2.4 Fysieke leefomgeving .......................................................................................................... 95 2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving ..................................................................... 99 2.6 Openbare orde en veiligheid ............................................................................................. 101 2.7 Mutaties reserves programma 2 ........................................................................................ 104 Recapitulatie programma 2 Leefomgeving ..............................................................................
105 Programma 3 Economie en werkgelegenheid ............................................................................................... 107 3.1 Toerisme en recreatie........................................................................................................ 108 3.2 Jachthaven ........................................................................................................................ 112 3.3 Mutaties reserves programma 3 ........................................................................................ 114 Recapitulatie programma 3 Economie en werkgelegenheid.................................................... 115 Programma 4 Burgers en bestuur................................................................................................................... 116 4.1 Burgerparticipatie .............................................................................................................. 117
-3-
4.2 Bestuur .............................................................................................................................. 119 4.3 Dienstverlening .................................................................................................................. 122 4.4 Mutaties reserves programma 4 ........................................................................................ 124 Recapitulatie programma 4 Burgers en bestuur ...................................................................... 125 Programma 5 Financiering en belastingen .................................................................................................... 126 5.01 Lokale heffingen .............................................................................................................. 127 5.02 Algemene uitkering .......................................................................................................... 129 5.03 Dividend .......................................................................................................................... 129 5.04 Financieringsfunctie......................................................................................................... 130 5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen..............................................................................
130 5.06 Overhead......................................................................................................................... 131 5.07 Heffing VPB ..................................................................................................................... 133 5.08 Onvoorzien ...................................................................................................................... 134 5.09 Saldo van baten en lasten voor bestemming................................................................... 134 5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen .............................................................. 135 5.11 Saldo van baten en lasten na bestemming...................................................................... 135 Recapitulatie programma 5 Financiering en belastingen ......................................................... 136 Geprognotiseerde balans per 31 december .................................................................................................... 138 Bijlage 1 Staat van investeringen ..................................................................................................................... 141 Bijlage 02 Staat van reserves en voorzieningen .............................................................................................
144 Bijlage 03 Staat van langlopende leningen ..................................................................................................... 145 Bijlage 04 Staat van gegarandeerde geldleningen ......................................................................................... 146 Bijlage 05a Meerjarige algemene uitkering ..................................................................................................... 147 2022-2025 ........................................................................................................................................................... 147 Bijlage 05b Meerjarige vervangingsinvesteringen ......................................................................................... 149 2022-2025 ........................................................................................................................................................... 149 Bijlage 06 Subsidie-overzicht 2022 .................................................................................................................. 150 Bijlage 07 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................. 151 Bijlage 08 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...........................................................
153 Bijlage 09 Overzicht baten en lasten per programma per taakveld .............................................................. 154
-4-
AANBIEDINGSBRIEF
-5-
Schiermonnikoog, 19 oktober 2021 1.
Inleiding
Graag bieden wij u de begroting voor het jaar 2022 aan. Het is de laatste begroting die u wordt aangeboden door het huidige college van burgemeester en wethouders. In maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Er zal daarna een nieuwe collegeperiode ingaan. De continuïteit in beleid en uitvoering vraagt er uiteraard om dat er ook in het verkiezingsjaar een sluitende begroting wordt voorgelegd. Wellicht dat een nieuw te vormen college hierin verschuivingen wil aanbrengen. De eerstvolgende mogelijkheid daartoe ontstaat in de zomer- en herfstnota van 2022 en vooral in de Nota Financieel Kader 2023, die in juni 2022 wordt opgesteld. De begroting van 2022 is gebaseerd op het startdocument van het huidige college, “Samen aan de slag” en de uitwerking daarvan in “Nu aan de slag”. Wij hebben geconstateerd dat veel van onze voornemens uit 2018 inmiddels zijn uitgevoerd, of in gang gezet. Daar bovenop spelen wij in op nieuwe ontwikkelingen en kansen die zich voordoen. Met name het einde van de Coronapandemie, die naar het zich nu laat aanzien eindelijk in zicht is, betekent dat de economie op volle toeren draait, wat we ook merken op ons eiland. We hebben veel bezoekers en veel verblijfsaccommodaties, vooral de huisjes en hotels, hebben een hoge bezettingsgraad.
Wij hebben grote ambities op het punt van wonen, openbare orde en veiligheid, meerjaren onderhoud (van gebouwen, wegen, riolering, groen en de jachthaven), duurzaamheid en de uitvoering van de ruimtelijke ontwikkelingen in het dorp. In 2022 zetten we die onverminderd door. Onderstaand gaan we eerst daarop in, om vervolgens een selectie te geven van de onderwerpen die in de steigers staan en waaraan we doorbouwen. Hieruit vloeit ook voort dat op het personele vlak er voldoende capaciteit moet zijn, zowel kwantitatief en kwalitatief. Dat is nu ten dele het geval; ook daarop gaan we onderstaand in het kort in.
Wonen Ook bij ons merken wij de gevolgen van de overspannen Nederlandse woningmarkt. Onder meer door de aanhoudende lage hypotheekrentestand en grote vraag naar woningen, gaan de prijzen van woningen sterk omhoog. Er zijn zorgen, ook bij ons college over de betaalbaarheid van woningen voor de ‘gewone’ huishoudens en startende Schiermonnikoogers. Er is een lange wachtlijst van woningzoekenden. Het is één van de redenen dat het woonbeleid en concrete maatregelen die we kunnen nemen, hoog op onze prioriteitenlijst staat. Binnen de GR de Waddeneilanden wordt gewerkt aan een concretisering van het programma de Wadden, dat door de raden van de 5 eilanden is vastgesteld. Op basis daarvan zal worden getracht om medefinanciering van het Rijk en de provincie te verkrijgen. In de voorliggende begroting ziet u onze prioritaire aandacht voor dit onderwerp ook terug in diverse concrete projecten, zoals de oude Energiecentrale en op termijn de ontwikkeling van de locatie van de inspecteur Boellensschool, na realisatie van het LOC. Voor de heel korte termijn zetten we daarom ook in op de aanpassing van het bestemmingsplan Dorp, waarin we het behoud en het, binnen redelijke randvoorwaarden, terugbrengen van zoveel mogelijk permanente woningen als één van de belangrijke pijlers voor de leefbaarheid en een duurzame samenleving op Schiermonnikoog zien.
En we zijn natuurlijk erg blij dat de 16 huurwoningen in het plan Oost in aanbouw zijn en begin 2022 worden opgeleverd. Ook willen we zo snel mogelijk de overige 12 woningen in plan oost gaan realiseren. Dit moet enige verlichting geven op de wachtlijst van woningzoekenden. We zijn verder in constructief overleg met externe partijen, zoals WoonFriesland en met de initiatiefnemers van WaddenWonen. Ons doel is om samen met hen te komen tot innovatieve oplossingen om de lokale, eigen bevolking, waaronder jongeren, starters, ouderen en de reguliere gezinnen, zo goed mogelijk in staat te stellen om hun woonwensen te vervullen: duurzaam en betaalbaar.
-6-
Openbare orde en veiligheid Natuurlijk zijn wij blij met de bezoekers die ons eiland jaarlijks aan doen. Mensen genieten graag van de rust, ruimte, natuur en doen dat graag in combinatie met het gebruik van het steeds hoogwaardiger aanbod van voorzieningen. Helaas kent dit ook een keerzijde. Wij krijgen relatief veel klachten over te snel rijdende auto’s, hetgeen helemaal niet past in het verkeersluwe en veilige karakter van Schiermonnikoog. Er wordt meer en meer geparkeerd op plaatsen waar dit niet de bedoeling is. Ten tijde van Corona bleek dat er op een aantal momenten behoorlijk overlast is geweest van groepjes die zich ophielden op tijdstippen en op plaatsen waar dat niet de bedoeling was. Dit ging gepaard met inname van veel drank en ook van verdovende middelen. Overigens gaat het daarbij niet alleen om bezoekers, maar ook om eilanders. Het is niet aannemelijk te denken dat dit voorbij is als de Coronapandemie over is. Door deze en andere voorbeelden komen onze unieke kernkwaliteiten in gevaar: rust, ruimte, natuur, hoogwaardige voorzieningen. Wij proberen hieraan zoveel mogelijk aan de voorkant aandacht te schenken: preventie (voorlichting, informatie), beleidsvorming (APV, evenementenbeleid, ondermijningsbeleid, et cetera) en beleidsuitvoering (vergunningverlening, toezicht). Op dit moment hebben wij hiervoor een tijdelijke medewerker OOV aangetrokken.
Het is onze nadrukkelijke wens om deze functie permanent in te vullen. Gebleken is dat preventie helpt, maar ook dat het helaas niet voldoende is: aan de zogenaamde achterkant moet er gehandhaafd kunnen worden. Daar ligt een taak voor de politie én de gemeente. Wij werken goed en nauw samen met de politie, maar hun capaciteit is beperkt en los daarvan ligt er vanuit de gemeentelijke APV ook nadrukkelijk een handhavingstaak voor de gemeente. Onze capaciteit op het gebied van toezicht en handhaving in de openbare ruimte is echter nihil. Een invulling door middel van BOA’s is dan ook een nadrukkelijke wens. Wij zijn ons op de mogelijkheden aan het oriënteren en zijn hierover ook nog met de politie in gesprek. Deze wens vertalen we daarom nu nog niet in geld; maar dit kan in de naaste toekomst veranderen.
Meerjaren Onderhoudsplannen Er is opdracht verstrekt om een nieuw meerjaren onderhoudsplan voor alle gemeentelijke gebouwen op te stellen. Uit dit meerjarenplan kan het meerjarig benodigde budget worden afgeleid en kunnen vervolgens jaarplannen worden gemaakt. Gelet op de duurzaamheidsdoelstelling van onze gemeente zal bij het nieuwe meerjarenplan hiervoor specifieke aandacht zijn. Ook voor de jachthaven gaan we een meerjarenplan maken. Het gaat dan niet over de gebouwen en het baggeren, maar over het meerjarig onderhoud aan steigers, damwanden, bruggen en verlichting. Zodra beide meerjarenplannen zijn opgesteld zullen daarvan jaarplannen worden afgeleid en op geld worden gezet. Vooralsnog gaan we uit van de beschikbare budgetten. Het is de vraag of die voldoende zijn. De overige meerjaren onderhoudsplannen zullen we gaan actualiseren, zodra die tegen het einde van hun looptijd komen.
Duurzaamheid Onze duurzaamheidsambitie ligt uiteraard niet alleen op het gebied van de eigen gemeentelijke gebouwen, maar op het brede vlak van duurzaamheidsdoelen. Wij zijn een Global Goals gemeente en wij hebben ambities om het nationaal klimaatbeleid op ons eiland ten uitvoer te brengen. Wij werken daarom aan het project Dursum eilaun en gaan een aanvraag indienen voor het programma aardgasvrije wijken (PAW). In het overzicht hieronder staan die ook aangegeven. Meer en meer vraagt de duurzaamheidsopgave aandacht van ons, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Voor wat betreft onze ambtelijke capaciteit lopen we tegen de grenzen aan, of beter gezegd, gaan we daar overheen. Zie verder onderstaand bij de personele capaciteit.
-7-
Ruimtelijke ontwikkelingen In juli 2021 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de ruimtelijke ontwikkelingen rondom het verkeer, het bedrijventerrein Melle Grietjespad en de busremise. Wij zijn gestart met de uitwerking en uitvoering daarvan. Dit zal tot in 2022 doorlopen. De omgevingswet wordt per 1 juli 2022 ingevoerd. Wij zijn begonnen met de voorbereidingen daarop. Ook dat zal doorlopen tot en met de zomer van 2022. Op het gebied van de ruimtelijke ordening, vergunningverlening en toezicht en handhaving moet onze werkwijze anders worden ingericht ten gevolge van de Omgevingswet. Dit en het gegeven dat er veel onderwerpen zijn die de komende jaren de aandacht verdienen (woningbouw: inbreidingslocaties, in beeld brengen nieuwe locaties binnen en buiten het dorp, en de voorbereiding daarvan) betekent dat we daar ook in personele zin op moeten anticiperen.
Personele capaciteit. Onze gemeente hecht er sterk aan om een zelfstandige gemeente te blijven. Om aan deze wens en aan onze taakstelling en ambities inhoud te kunnen geven, is er voldoende bestuurlijke en ambtelijke kwaliteit en capaciteit nodig. Om de bestuurlijke kwaliteit op waarde in te schatten en ook voor de toekomst te waarborgen, heeft recent de zogenaamde opclassificatie plaats gevonden. De raad heeft verder besloten om na de eerstvolgende raadsverkiezingen (maart 2022) in de coalitiebesprekingen ook het punt mee te nemen van de omvang van de formatie van de beide wethoudersposten; die zijn nu 0,65 fte elk, maar de vraag is of dit verhoogd moet en kan worden naar 0,8 fte. De financiële vertaling hiervan heeft – zoals eerder afgesproken – nog niet plaats gevonden.
De kwaliteit en capaciteit van onze ambtelijke organisatie is een aandachtspunt. Wij zijn in het verleden waardevolle samenwerkingen aangegaan met diverse partners. Met de gemeente Noardeast Fryslân hebben we een dienstverleningsovereenkomst (WMO, financiën, belastingen, salarisadministratie). Deze DVO moet binnenkort worden geactualiseerd. De verwachting is dat dit tot meerkosten gaat leiden, omdat de actualisatie zeer lang op zich heeft laten wachten. De omvang hiervan is nog niet inzichtelijk; dit is daarom nog niet verwerkt in de voorliggende begroting. Met de Waddeneilanden werken we samen in de vorm van de Gemeenschappelijke regeling. In verband met de voorbereiding van de uitvoering van het binnenkort vast te stellen Waddenprogramma is er van alle deelnemende partijen extra budget gevraagd. Daarmee houden we in de voorliggende begroting wel rekening. In de basis hebben we natuurlijk onze eigen organisatie: klein, kernachtig en wendbaar. De druk hierop neemt echter toe. Deels door structurele oorzaken, zoals bijvoorbeeld steeds toenemende wet- en regelgeving (Omgevingswet, Wet Open Overheid, Ondermijningsbeleid, Klimaatbeleid) en de toenemende intensivering en participatie op grote onderwerpen op het gebied van duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, gaswinning en natuur- milieu en kustverdedigingsmaatregelen.
Daarnaast zijn er incidentele inhoudelijke oorzaken (Coronapandemie en alle daaruit voortvloeiende maatregelen en toezicht en handhavingstaken). Zoals ook al in de lente- en zomernota aangegeven zijn wij daarenboven geconfronteerd met diverse personele mutaties en aandachtspunten. Deze hebben deels te maken met langdurige ziekte en het vertrek van medewerkers. In een aantal gevallen heeft dit geleid tot het aantrekken van nieuwe, kwalitatief goede mensen in eigen dienst en soms ook tot tijdelijke inhuur. Het is namelijk niet in alle gevallen gelukt om direct aansluitend op het vertrek van medewerkers de kwalitatief gewenste herinvulling te verkrijgen. Het is een landelijk probleem om op een aantal vakdisciplines de goede mensen te krijgen; krapte op de arbeidsmarkt, waaraan ook Schiermonnikoog onderhevig is. Met tijdelijke inhuur van personeel wordt dit opgelost; op die wijze hebben we de
-8-
zaak kwalitatief goed op orde. Maar inhuur van personeel is naar de aard tijdelijk en bovendien duurder dan het in eigen dienst aannemen van personeel. Wij lopen daardoor tegen de grenzen aan van wat er financieel mogelijk is en mede daardoor ontstaat er een kwantitatief tekort aan menskracht. We proberen dit op te lossen, maar willen niet inboeten op kwaliteit.
Voor 2022 bieden wij u een begroting aan, met een klein positief saldo. Ten opzichte van De Notitie Financieel kader 2022-2025 is het negatief saldo van 2022 omgebogen naar een positief saldo. In paragraaf 2 van deze aanbiedingsbrief gaan wij daar nader op in. Een deel van de personele wensen kunnen wij alleen dekken door het tarief van de toeristenbelasting te verhogen. Zie paragraaf 2.1 van deze aanbiedingsbrief. Wij kiezen hiervoor, omdat bezuinigen of het verzwaren van de lasten voor onze eigen inwoners voor ons niet wenselijk is. Het gegeven dat wij als kleine gemeente onze ambities overeind willen houden, is ook gekoppeld aan de toeristisch-recreatieve rol die wij vervullen. Wij hechten aan onze zelfstandigheid en aan de leefbaarheid en het voorzieningenniveau van onze gemeenschap, dat beduidend hoger is dan men van een kleine gemeente met minder dan 1000 inwoners zou verwachten.
Voor een ander deel hebben we wel wensen in beeld, maar die hebben we nog niet financieel vertaald en is er dus ook nog geen dekking. Dit geldt, zoals al aangeven, in elk geval voor de boa’s en de eventuele aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst met Noardeast-Fryslân. Ook achten wij het wenselijk om een flexibele schil te hebben rondom onze personele begroting. Deze is nu voor 2022 niet meer aanwezig. Alle ruimte die er nog in de begroting zat, is ingevuld.
Dekking inhoudelijke ambities Het merendeel van onze inhoudelijke ambities dekken we in de voorliggende (meerjaren)begroting. Voor een deel daarvan is er binnen de huidige begroting nog geen dekking. Als mogelijkheid om die wel te krijgen, kan worden gedacht aan: - geld lenen op de kapitaalmarkt voor de uitvoering van diverse inhoudelijke investeringen. - maximaal inzetten op verkrijgen van subsidies voor diverse inhoudelijke onderwerpen. - maximaal inzetten op lobby bij andere overheden om cofinanciering te krijgen voor diverse inhoudelijke onderwerpen.
Onderstaand gaan wij kort in op de inhoudelijke punten die in de steigers zijn gezet en op punten waaraan wij verder willen doorbouwen.
In de steigers Er zijn in 2021 een aantal belangrijke punten tot stand gekomen of in de steigers gezet: •
De notitie ‘Gelijke monniken, gelijke kappen’ met daarin de uitgangspunten van ons handhavingsbeleid was in 2020 vastgesteld en is in 2021 leidraad voor onze handhaving. De uitvoering van het handhavingsbeleid is dankzij extra formatie intensiever opgepakt.
•
Woningbouwlocatie Oost is in uitvoering genomen; begin 2022 worden de eerste 16 woningen opgeleverd.
•
De verbouwing van het Koningshuis tot cultuur-historisch centrum is afgerond.
•
Het oude gedeelte van het gemeentehuis is verbouwd en verduurzaamd.
•
De pilot in de zomermaanden voor het verder autoluw maken van het centrum is voortgezet.
•
Om elke inwoner en bezoeker te betrekken bij de energietransitie is gestart met een traject voor burgerparticipatie, waarbij iedereen wordt uitgenodigd om mee te denken over de duurzame toekomst
-9-
van Schiermonnikoog. Ook is de zogenaamde Groene brief geïntroduceerd waarmee inwoners op de hoogte worden gebracht van duurzame ontwikkelingen. •
Het project nieuwe bewegwijzering dorp is afgerond.
•
De notitie ‘Gastvrij Schiermonnikoog – 10 pijlers voor toeristisch beleid’ is door de gemeenteraad vastgesteld en is vanaf nu een belangrijk kader.
•
De bouw van Informatiecentrum het Baken is afgerond; de opening heeft plaats gevonden en de eerste indruk is dat er veel bezoekers komen; aanzienlijk meer dan in het oude bezoekerscentrum.
•
Het voorontwerp bestemmingsplan Dorp is vrijgegeven voor participatie.
•
Het plan van aanpak Melle Grietjespad is uitgevoerd en heeft geleid tot besluitvorming van de gemeenteraad over een aantal ruimtelijke ontwikkelingen. Er wordt nu gewerkt aan het ten uitvoer brengen van de besluiten over onder meer de verplaatsing van het bouwbedrijf, het verder verkeersveilig en autoluw maken van het dorp en de realisatie van een nieuwe busremise op de locatie Knuppeldam. De ontsluitingsweg vanaf de Reeweg naar het Melle Grietjespad wordt niet aangelegd.
•
In de samenwerking met de andere Waddeneilanden is gewerkt aan de vaststelling van een Programma Waddeneilanden, waarbij de projecten en uitdagingen uit de regiodeal het uitgangspunt vormden. Op basis van dit document wordt getracht medefinanciering te vinden van het Rijk en de provincies NoordHolland en Fryslân.
•
De Inspecteur Boelensschool is een nevenvestiging geworden van het Dockinga College. Tezamen met Yn de Mande en in samenwerking met de kinderopvang en de gemeente zijn de voorbereidingen gestart om te komen tot een Leer- ontwikkelcentrum (LOC) voor alle kinderen van 0-16 jaar, inclusief nieuwbouw. De samenwerking met de onlangs opgerichte Schieracademy wordt ook nadrukkelijk gezocht.
•
De APV wordt in 2021 nog op relevante onderdelen herzien.
•
Op het terrein van duurzaamheid zijn of worden in 2021 de Transitievisie Warmte, de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en de Nota Dursum eilaun vastgesteld.
•
Voor 1 november 2021 wordt een subsidieaanvraag ingediend voor een pilot aardgasvrije wijken (PAW). We richten ons hierbij op de wijk Nieuw-Dokkum.
•
Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Dit wordt opgenomen in een nieuw meer jaren onderhoudsplan.
Doorbouwen Voor 2022 staan, naast de bovenstaande onderwerpen die deels nog doorlopen, ook nog een aantal andere belangrijke zaken in de planning: •
Een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden voor 24-uurszorg.
•
De vaststellingsprocedure van het bestemmingsplan Dorp wordt begin 2022 afgerond.
•
Voor de woningbouwlocatie Oost wordt een programma gemaakt voor het vervolg op de nieuwbouw die in 2022 wordt afgerond.
•
De voorbereidingen om de gemeente klaar te maken voor de nieuwe Omgevingswet zijn in 2021 gestart en worden in 2022 afgerond.
•
Binnen het Bestemmingsplan Buitengebied wordt gekeken naar de regels en (on)mogelijkheden voor de boerderijen in de polder.
- 10 -
•
Samen met de andere Waddeneilanden willen we invulling geven aan het in 2020 uitgevoerde onderzoek naar (tijdelijke) huisvestingsmogelijkheden van (seizoens)personeel. Dit is één van de onderwerpen die in het Programma Waddeneilanden is opgenomen.
•
Samen met een bewonersinitiatief (Waddenwonen) onderzoekt de gemeente de mogelijkheden van CPO, collectief particulier opdrachtgeverschap.
•
Op het terrein van duurzaamheid wordt in 2022 de Transitievisie Warmte, de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en de Nota Dursum eilaun verder uitgerold en, indien de subsidie wordt toegekend, wordt gestart met de uitvoering van de pilot aardgasvrije wijken (PAW).
•
Om te kunnen inspelen op klimaatverandering en klimaatadaptie wordt in samenwerking met de andere Waddeneilanden een ‘hoogwaterstresstest’ uitgevoerd.
•
Vanaf 2022 wordt gewerkt met jaarplannen voor de uitvoering van het meerjarenplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed.
Tot zover een greep uit onze plannen voor 2022. Wij vertrouwen erop dat we samen met de Gemeenteraad en de eilander gemeenschap de leefbaarheid, de voorzieningen en de dienstverlening op een goed te niveau kunnen houden. Met elkaar, transparant en waar mogelijk van onderop gaan we enthousiast verder aan het werk voor ons mooie eiland en haar inwoners.
2.
Financiën
De primaire begroting 2022 levert een voordeel op van € 19.669. In paragraaf 2.1 geven we een verklaring voor de verschillen tussen de NFK 2022-2025 en de begroting 20222025. In paragraaf 2.2 staan de voorstellen nieuw beleid. Per saldo volgt er een sluitende begroting voor 2022 en een niet sluitende begroting voor 2023-2025.
Samengevat ziet het er als volgt uit:
Begroting 2022 Nieuw beleid Begrotingssaldo incl. nieuw beleid
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
2022
2023
2024
2025
19.669
-9.325
-21.592
-81.946
0
60
128
205
19.669
-9.265
21.464
-81.741
0
0
0
0
19.669
-9.265
21.464
Structureel begrotingssaldo
-81.741
2.1 Verschillenverklaring tussen NFK 2022-2025 en begroting 2022-2025 In juni hadden we in de NFK een nadeel van € -23.738 (Tekort met structureel effect € 8.85.6 en incidentele lasten € 14.882) verwacht. In de tabel hier meteen onder ziet u per jaar de saldi die waren gepresenteerd bij de Notitie Financieel Kader 2022-2025 afgezet tegen de resultaten die we nu bij de begroting 2022 presenteren. Dit levert voor 2022 een voordelig verschil op, voor de jaren daarna levert het een nadelig verschil op.
Voor alle duidelijkheid, als er een minteken voor een bedrag staat betreft het een nadeel. Dus ofwel een hogere uitgave dan wel lagere inkomsten. Een minteken voor het bedrag van het begrotingssaldo betekent dus een
- 11 -
nadelig saldo. Omgekeerd geldt dat voordelen / een voordelig begrotingssaldo met een positief bedrag worden weergegeven.
NFK 2022-2022 (excl. meicirculaire 2021) inclusief incidentele lasten en nieuw beleid Resultaat Begroting 2022 inclusief nieuw beleid
2022
2023
2024
2025
-23.738
-19.535
-13.428
n.v.t.
19.669
-9.265
-21.464
81.741
43.407
10.270
-8.036
n.v.t.
2022
2023
2024
148.951
142.546
136.656
74.000
-
-
61.400
57.600
Er is in 2022 en 2023 een voordeel en 2024 een nadeel ten opzichte van de NFK ’22-'25
Verschillenverklaring: nr.
Toelichting 1
Algemene uitkering
2
Meicirculaire 2021, Algemene uitkering
3
Afspraken rijk en gemeenten over extra compensatie jeugdzorg in 2022 ad € 1,3 miljard.
4
Compensatie jeugdzorg vanaf 2023
5
Correctie primitieve begroting 2021, al opgenomen bedragen jeugd.
-13.000
-13.000
-13.000
6
Septembercirculaire 2020, effecten 2022 ev.
-14.000
-29.000
-27.000
7
Meicirculaire 2021, Wet Open Overheid (2022 t/m 2026)
-79.000
-88.000
-99.000
op basis van uitgaven 2021.
-60.000
-60.000
-60.000
9
Verzekeringen diversen kostenplaats
-5.134
-5.135
-5.135
10
Verhoging kosten gemeenteraad
-13.515
-13.240
-13.165
11
Diverse kosten verkiezingen
-5.400
-1.500
-1.500
12
De bedragen voor huur glascontainers bedrijfsafval waren te laag geraamd, deze budgetten verhoogd.
-5.000
-5.000
-5.000
13
Stedin, dividend, conform raadsvoorstel
3.942
3.942
3.942
14
De opbrengst onroerende zaakbelasting eigenaren woningen was
10.274
10.884
11.047
De reguliere ophoging van 2% in 2022 is wel doorgevoerd.
-8.700
-
-
Overige verschillen < € 5.000
9.989
6.373
6.519
40.000
-40.000
-
-40.000
40.000
-
Overig 8
Schatting stijging kosten individuele voorzieningen natura jeugd
in 2021 hoger dan begroot. Hierdoor worden ook meer inkomsten in 2022 verwacht. 15
Leges begraafplaatsenrechten: In de begroting is opgenomen dat de leges voor de begraafplaatsen in 2022 100% kostendekkend zijn. Dit betekent een stijging van 32,8% van de leges. Dit stellen we bij omdat de administratie van de begraafplaatsen nog niet geheel op orde is. De verwachting dat dit in 2023 wel het geval is.
Mutaties reserves en voorzieningen budgettair neutraal 16
Voorziening wegen: Van de geplande toevoeging van de voorziening wegen aan de algemene reserve in 2022 ad € 80.000 wordt € 40.000 doorgeschoven naar 2023.
17
Algemene reserve Zie boven
- 12 -
Reserve baggeren 18
Vrijval budget jachthaven ( Aan de jachthaven was een lening verstrekt. Zij betaalde jaarlijks aflossing over deze lening. In ruil daarvoor kregen ze subsidie. De lening is afgelost, de jaarlijkse
-28.000
-28.000
-28.000
28.000
28.000
28.000
43.407
10.270
-8.036
subsidie komt daarmee te vervallen. Dit bedrag gebruiken we om reserve baggeren op te hogen). 19
Reserve baggeren Zie boven Totaal verklaard verschil
De jaarschijf 2025 is nieuw. Daarom is er voor deze jaarschijf geen verschillenverklaring opgenomen.
2.2 Voorstel tot nieuw beleid Bij het uitwerken van de doelstellingen vragen wij voor een aantal zaken budget ter financiering en de bekostiging van benodigde activiteiten. Voor het jaar 2022 kiezen wij er voor om niet alle personele wensen in te willigen. Dat zou een te grote verhoging van de lokale belastingtarieven, met name de toeristenbelasting betekenen. Deze wensen parkeren wij tot nader orde. Het gaat daarbij, zoals al aangeven, in elk geval om de boa’s en de eventuele aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst met Noardeast-Fryslân. Ook achten wij het wenselijk om een flexibele schil te hebben rondom onze personele begroting, die we nu niet in kunnen vullen. Op termijn zien wij wel mogelijkheden als het huidige forfaitaire systeem kan worden afgeschaft en wordt vervangen door bijvoorbeeld een Waddenkaart-systeem, waarbij er – zonder de ondernemers daarmee te belasten – wordt afgerekend op basis van daadwerkelijke bezoeken en overnachtingen.
1
I/S
2022
2023
2024
2025
S
92.000
93.380
94.781
96.202
S
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
72.000
73.380
74.781
76.202
72.000
73.440
74.909
76.407
Totaal nieuw beleid
0
60
128
205
Waarvan structurele baten en lasten (saldo)
0
60
128
205
Verhogen personele budgetten De basisformatie moet op orde, zodat we de structurele taken aan kunnen. Er is hiervoor structureel meer budget nodig. Voor 2022 kiezen we ervoor om in elk geval meer formatieve ruimte te krijgen op de onderdelen Ruimtelijke Ordening en duurzaamheid. Voor de jaren 2023 en verder is rekening gehouden met een indexatie van 1,5%.
2
Aframen budget jeugdzorg In de verschillenverklaring is een stelpost voor jeugdzorg van € 60.000 opgenomen. Naar nu blijkt kan deze post naar beneden bijgesteld kan worden. Subtotaal
3
Verhogen toeristenbelasting Om de personele uitbreiding te kunnen dekken wordt gekozen voor een verhoging van de toeristenbelasting. Voor de jaren 2023 en verder is rekening gehouden met een indexatie van 2%. Hieronder staat opgenomen wat het effect op het tarieven zijn.
S
De tarieven voor toeristenbelasting worden met de wijziging nieuw beleid als volgt:
- 13 -
Belasting soort
Toeristenbelasting Dagverblijf Nachtverblijf
2.
Tarief 2021
Tarief 2022
€ 1,92 € 1,69
€ 2,11 € 1,86
Mutatie 2022
2,00% 2,00%
Mutatie voorgaande jaren 2,04% 2,04%
Mutatie nieuw beleid 5,69% 5,69%
Totaal Mutatie
9,73% 9,73%
Voorstel
Voorgesteld wordt om: Te besluiten tot vaststelling van de begroting 2022 inclusief de voorstellen uit de aanbiedingsbrief.
- 14 -
PARAGRAFEN
- 15 -
LOKALE HEFFINGEN 1. Beleid publiekrechtelijke heffingen Hieronder treft u een beknopte uiteenzetting aan over de omvang van het huidige pakket aan belastingen en het beleid met betrekking tot de jaarlijks vast te stellen tarieven en kwijtschelding van belastingen. Tot slot zijn de effecten van dat beleid vertaald in een overzichtje van de woonlastenontwikkeling 2022 ten opzichte van 2021.
Overzicht belastingen en heffingen Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed. De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een pand, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ), als van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen.
Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene verblijfsbelasting en daarmee een algemeen dekkingsmiddel. De belasting is gebaseerd op de gedachte, dat binnen de gemeente personen verblijven, die daar niet woonachtig zijn, maar wel gebruik maken van de (algemene) gemeentelijke voorzieningen. De belasting kan dan ook worden gezien als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeente voor de instandhouding van die voorzieningen. De belasting kent een tarief voor het houden van dagverblijf en een tarief voor het houden van nachtverblijf tegen vergoeding. Degene die verblijf biedt, is belastingplichtig en gerechtigd de belasting te verhalen op de persoon of personen die verblijf houden.
Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van een natuurlijke persoon die voor hemzelf of zijn gezin op meer dan negentig dagen per kalenderjaar een gemeubileerde woning binnen de gemeente beschikbaar houdt (tweede woning). Bijkomende eis is, dat diegene geen hoofdverblijf houdt binnen de gemeente waar de woning is gelegen. De belasting is gekoppeld aan de hoogte van de WOZ-waarde van de woning. Dat is dezelfde waarde die wordt gebruikt voor de onroerendezaakbelastingen.
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengst vloeit niet naar de algemene middelen, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en –verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtschelding volledig worden gedekt uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing (100% kostendekking). In de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen een- en meerpersoonshuishoudens. Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe “de vervuiler betaalt”.
- 16 -
Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door middel van de rioolheffing verhaald op de gebruikers van woningen en niet-woningen die op dat stelsel (in)direct zijn aangesloten. De gemeente heeft naast de zorgplicht voor gemeentelijk afval- en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekking wordt gebruikt om de voorzieningen, die dienen voor de uitvoering van genoemde zorgplicht, te bekostigen.
Lijkbezorgingsrechten Op basis van deze belastingverordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de daarmee samenhangende diensten. Zowel het gebruik als de aard van de af te nemen diensten kennen veel verschijningsvormen, die in de bij de verordening behorende tarieventabel met naam en toenaam limitatief zijn opgesomd.
Liggelden jachthaven Op grond van deze belastingverordening worden rechten geheven van houders van vaartuigen die gebruik maken van ligplaatsen die bij de gemeente in beheer en onderhoud zijn (gemeentelijke jachthaven). De heffing ziet hoofdzakelijk op passanten. De hoogte van de heffing is afhankelijk van de oppervlakte van het vaartuig en de duur van het verblijf.
Leges De diensten waarvoor leges worden geheven, zijn in de Legesverordening op samenhang geclusterd. • Titel 1 Algemene dienstverlening; • Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; • Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. Onder Titel 1 vallen met name de legestarieven voor diensten van Burgerzaken (paspoorten, rijbewijzen en huwelijksvoltrekkingen). Onder Titel 2 vallen de legestarieven voor diensten die verleend worden onder de noemer ‘omgevingsvergunning’ (voorheen bouwvergunning). Onder Titel 3 vallen de legestarieven voor diensten die uitsluitend verleend worden aan ondernemers zoals de drank- en horecavergunning, de evenementenvergunning en de vergunning voor seksbedrijven.
Tarieven en kwijtscheldingsbeleid In de Notitie Financieel Kader 2022–2025 is in algemeenheid bepaald, dat de tarieven van de belastingen, heffingen en rechten jaarlijks worden verhoogd met 2%. Er gelden echter uitzonderingen: - Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt die verhoging 1,5%; - Voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges geldt dat een kostendekking van 100% wordt aangehouden.
- 17 -
Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente een deel van zijn burgers de mogelijkheid om voor een lagere belastingaanslag in aanmerking te komen. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. De criteria waaraan kwijtscheldingsverzoeken getoetst worden, zijn op rijksniveau vastgesteld. Wel mogen gemeenten zelf bepalen van welke belastingen zij kwijtschelding verlenen en welk deel van de belastingaanslag wordt kwijtgescholden. De aanslagen onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing komen in principe voor kwijtschelding in aanmerking. De gemeente Schiermonnikoog maakt gebruik van de ruimst mogelijke normen voor kwijtschelding, namelijk de 100% bijstandsnorm en de 100% AOW-norm. Het kabinet heeft op 6 juli 2021 besloten om de normen voor kwijtschelding met ingang van 1 januari 2022 aan te passen. De zogenoemde “vermogensnorm”, waaronder te verstaan het in acht te nemen vrij te stellen vermogen om voor kwijtschelding in aanmerking te komen, wordt voor volledig arbeidsongeschikten en AOW’ers verhoogd met € 2.000. De gemeente zal haar beleid daarop aanpassen. Het bedrag aan te verlenen kwijtscheldingen is geraamd op € 4.000.
Tarieven In de begroting staat jaarlijks een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, te weten de belangrijkste belastingen, rechten en heffingen (leges). Het tarief van iedere lokale heffing wordt in het najaar door middel van een apart raadsvoorstel vastgesteld. Met inachtneming van hetgeen hiervoor onder hoofdstuk 1 is gezegd over de beleidskaders waarbinnen in algemeenheid beslissingen worden genomen over tariefontwikkelingen, zijn hierna de precieze effecten daarvan voor het jaar 2022 ten opzichte van 2021 opgenomen.
Belasting soort
Tarief 2021
Tarief 2022
Mutatie
Mutatie
Totaal
2022
voorgaande
Mutatie
jaren** OZB eigenaar woningen*
0,0971%
0,0956%
-/-2,5%
-/-2,5%
OZB eigenaar niet-woning
0,2130%
0,2162%
1,50%
1,50%
OZB gebruiker
0,1714%
0,1740%
1,50%
1,50%
Forensenbelasting
0,2684%
0,2738%
2,00%
2,00%
Dagverblijf
€ 1,92
€ 2,00
2,00%
2,04%
4,04%
Nachtverblijf
€ 1,69
€ 1,76
2,00%
2,04%
4,04%
Eenpersoonshuishouden
€ 247,26
€ 251,46
1,70%
Meerpersoonshuishouden
€ 322,26
€ 327,74
1,70%
1,70%
Leges
Div.
Div.
2,00%
1,70%
Lijkbezorgingsrechten
Div.
Div.
2,00%
2,00%
Toeristenbelasting
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
2,00%
a.
Vast bedrag:
-
0 tot en met 50m3
€ 27,27
€ 27,82
2,00%
2,00%
-
51 tot en met 250m3
€ 54,66
€ 55,75
2,00%
2,00%
-
250m3 en meer
€ 137,80
€ 140,56
2,00%
2,00%
b.
Variabel bedrag: € 0,99
€ 1,01
2,00%
2,00%
per m3
- 18 -
Liggeld Havenkom
€ 0,75
€ 0,77
2,00%
2,00%
Kop Dam
€ 0,40
€ 0,41
2,00%
2,00%
*
De opbrengst onroerendezaakbelastingen wordt enerzijds beïnvloed door de WOZ-waardeontwikkeling en anderzijds door de tariefstelling. De verwachting op dit moment is, dat de waarde van de niet woningen nagenoeg ongewijzigd zal blijven ten opzichte van 2021. Voor woningen wordt een waardestijging verwacht van 3%. Om te bereiken dat de opbrengst voor 2022 met niet meer dan 1,5% toeneemt, dient het tarief per saldo te worden verlaagd om het effect van de waardestijging op de opbrengst teniet te doen. Voor de volledigheid zei opgemerkt, dat de exacte WOZ-waardeontwikkelingen voor 2022 pas eind dit jaar bekend zullen zijn. Niet ondenkbaar is dat de voorgestelde tarieven dan nog aanpassing behoeven. ** In 2020 is het tarief toeristenbelasting verhoogd voor de compensatie van de verlaging van de afvalstoffenheffing. In deze verhoging is per abuis de jaarlijkse 2% verhoging niet meegenomen. Dit wordt door een verhoging van de toeristenbelasting van in totaal 4,04% gecorrigeerd.
3. Belastingopbrengsten 2022 Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de voor het jaar 2022 begrote opbrengsten voor de belastingen, rechten en heffingen van de Gemeente Schiermonnikoog. Belasting soort
Begroting 2022 (opbrengst in €)
OZB eigenaar woningen
371.304
OZB eigenaar niet-woning
112.952
OZB gebruiker
81.388
Toeristenbelasting
1.299.930
Forensenbelasting
281.819
Afvalstoffenheffing
373.094
Rioolheffing
187.941
Lijkbezorgingsrechten
28.815
Leges
188.429
Totaal
2.925.672
4. Kostendekking afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges De geraamde opbrengsten van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en lijkbezorgingsrechten mogen niet uitgaan boven de geraamde lasten ter zake. Dit betekent dat de tarieven van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en rechten maximaal kostendekkend mogen zijn. De geraamde lasten en opbrengsten voor het jaar 2022 bedragen: Afvalstoffen-
Rioolheffing
*Lijkbezorgings-
**Leges
heffing €
€
rechten €
€
Toe te rekenen kosten:
291.220
164.636
22.519
148.605
Overhead
29.808
19.751
14.996
88.839
BTW
52.066
27.855
-
-
Totale kosten
373.094
212.242
37.515
237.444
Opbrengst heffingen
373.094
187.941
28.815
188.429
-
24.301
-
-
100%
100%
77%*
79%
Onttrekking voorziening*** Dekkingspercentage *Lijkbezorgingsrechten:
- 19 -
Om tot een 100% kostendekking te komen is een verhoging van het tarief nodig van 33%. De administratie van de begraafplaatsen is echter nog niet geheel op orde. De verwachting is dat dit in 2023 wel het geval is. Voor 2022 hebben we daarom alleen de reguliere ophoging van 2% doorgevoerd. Dit resulteert in een kostendekking van 77%. **Leges: We streven naar 100% kostendekking. Dit is in 2022 nog niet gerealiseerd. We verwachten hier stapsgewijs naar toe te werken. *** Onttrekking voorziening rioolheffing: Net als voorgaande jaren onttrekken we in 2022 een bedrag aan de voorziening riolering om zo 100% kostendekking te bereiken. De verwachting is dat in 2025 deze onttrekking niet meer nodig is.
5. Woonlastenontwikkeling een- en meerpersoonshuishoudens 2021-2022 Voor een beeld over de ontwikkeling van de woonlasten wordt in de regel onderscheid gemaakt tussen eigenaarbewoners en huurders en daarbinnen weer tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Voor beide groepen geldt dat de woonlasten in ieder geval een resultante zijn van tariefontwikkelingen van de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de eigenaar-bewoner wordt dat aangevuld met de effecten van de tariefontwikkeling voor de onroerendezaakbelastingen. Het algemene beeld is dat over de hele linie de gemiddelde woonlasten stijgen, ten gevolge van de stijging van de tarieven rioolheffing en met name de tarieven afvalstoffenheffing.
- 20 -
Woonlasten eigenaar-bewoner: Gemiddelde woonlasten eigenaar-bewoner
Eenpersoons-
Meerpersoons-
huishoudens
huishoudens
Schiermonnikoog
2022 €
2022 €
Onroerendezaakbelastingen eigenaar*
278,00
278,00
Afvalstoffenheffing
251,46
327,74
Rioolheffing1)
74,27
219,89
Totaal
603,73
825,63
2021
2021
601,00
819,00
0,5%
0,9%
Gemiddelde woonlasten Schiermonnikoog € Ontwikkeling lokale belastingdruk 2021-2022
*Voor het jaar 2021 is de gemiddelde WOZ-waarde van de woning € 281.400. Uitgaande van een veronderstelde stijging van die waarde met 3%, is voor het Jaar 2022 een WOZ-waarde aangehouden van € 289.852.
Woonlasten huurder Gemiddelde woonlasten huurder
Eenpersoons-
Meerpersoons-
huishoudens
huishoudens
Schiermonnikoog
2022 €
2022 €
Afvalstoffenheffing
251,46
327,74
Rioolheffing1)
74,27
219,89
Totaal
325,73
547,63
2021
2021
320,00
537,00
1,5%
1,9%
Gemiddelde woonlasten Schiermonnikoog € Ontwikkeling lokale lastendruk 2021-2022 1)
Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135 m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46 m3 per jaar.
6. Vergelijking woonlasten op basis van Atlas van de lokale belastingen Elk jaar publiceert het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo), een onafhankelijk onderzoeksinstituut verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, de zogenoemde Atlas van de lokale belastingen. Dat Atlas geeft jaarlijks een overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen, waaraan wij voor het jaar 2021 de onderstaande tabellen hebben ontleend. In die tabellen worden de gemiddelde woonlasten voor de eigenaar-bewoner en de huurder weergegeven, alsmede de provinciale en landelijke rangorde voor wat betreft de meerpersoonshuishoudens. In het verlengde daarvan hebben wij, zowel in relatieve als absolute zin, de afwijkingen ten opzichte van het Friese en landelijke gemiddelde weergegeven. Let wel: het gaat hierbij om de cijfers 2021. De cijfers 2022 zijn uiteraard pas in de loop van volgend jaar beschikbaar.
- 21 -
Woonlasten 2021 eigenaar – bewoner Gemeente
Eénpersoons
Meerpersoons
Rangorde
Rangorde
€
€
provinciaal
landelijk
meer
meer
persoons-
persoons
101)
120
Schiermonnikoog
601
819
Gemiddelde in Friesland
685
791
Gemiddelde Nederland
747
811
Éénpersoons 0,88% -/- 84 Éénpersoons 0,80% -/- 146
Meerpersoons 1,04% 28 Meerpersoons 1,01% 8
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde In procenten In euro’s Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde In procenten In euro’s
Het “woonlastenplaatje” voor de eigenaar-bewoner heeft zich in 2021 ten opzichte van 2020 positief ontwikkkeld. De plek van Schiermonnikoog binnen provinciale rangorde is sterk verbeterd. De gemeente is van plaats 16 gestegen naar plaats 10. Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Ameland) en nummer 18 de hoogste (Dantumadiel). Landelijk is de positie ook sterk verbeterd. De gemeente stijgt van plek 257 naar plek 120. De ontwikkeling van de verhouding ten opzichte van het Friese gemiddelde geeft ook een positief beeld. Voor de éénpersoonshuishoudens bedroeg de verhouding in 2020, 1,02%. Dat is nu 0,88%. Een scherpe daling. Voor meerpersoonshuishoudens is die verhouding ook afgenomen van 1,09% in 2020 naar 1,045% in 2021
Woonlasten huurder 2021 Gemeente
Eénpersoons
Meerpersoons
Rangorde
Rangorde
€
€
provinciaal
landelijk
meer
meer
persoons-
persoons
141)
2832)
Schiermonnikoog
320
537
Gemiddelde in Friesland
333
442
Gemiddelde in Nederland
331
411
Éénpersoons
Meerpersoons
In procenten
0,96%
1,21%
In euro’s
-/- 13
95
Éénpersoons
Meerpersoons
In procenten
0,96%
1,30%
In euro’s
-/- 11
126
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Verhouding t.o.v. landelijk gemiddelde
Ook voor de huurder met een meerpersoonshuishouden geldt dat de provinciale positie in 2021 is verbeterd. De gemeente stijgt van plaats 18 naar 14. Nummer 1 heeft de laagste woonlasten (Harlingen) en nummer 18 de hoogste (Waadhoeke).
- 22 -
De landelijke positie is eveneens verbeterd. Daar is de gemeente in de rangorde van “goedkoopste” gemeenten geklommen van plek 343 naar plek 283. Het relatieve verschil ten opzichte van het Friese gemiddelde heeft zich ten opzichte van 2020 ook verder positief ontwikkeld. Voor éénpersoonshuishoudens met 15% (was in 2020: 1,11%) en voor meerpersoonshuishoudens met 9% (was in 2020: 1,30%). De gemeente groeit voor wat betreft de woonlastenontwikkeling voor huurders steeds meer naar dat gemiddelde toe. 1)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste Bron COELO Atlas van de lokale lasten 2021 2)
- 23 -
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Wegen (zie ook thema 2.2) Uw raad heeft op 17 oktober 2017 een nieuw wegenonderhoud plan 2017-2026 vastgesteld. We passen de uitvoering in 2022 aan. Voor 2022 stond namelijk geen onderhoud geraamd. De geplande activiteiten voor 2023 en verder halen we een jaar naar voren om het benodigde onderhoud uit te kunnen voeren.
Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 94.000 gestort in de voorziening onderhoud wegen. Wel passen we de uitvoering enigszins aan. Zo gaan we in 2022 een deel van de Bergweg herstraten (westkant). Daarnaast wordt de Badweg vanaf de kapel tot het strandhotel herstraat. De totale begrote kosten hiervan bedragen € 112.580. Er is een structureel onderhoudsbudget van € 30.500 voor klein onderhoud. In de begroting 2021 was opgenomen dat in 2022 € 80.000 terug gestort zou worden in de Algemene Reserve. Om het benodigde onderhoud in 2022 uit te kunnen voeren, komen er meer lasten ten laste van de voorziening. Als we niets doen, wordt de voorziening negatief, en dat is niet toegestaan. Daarom hebben we in de begroting 2022 dit bedrag gesplitst in € 40.000 ten gunste van de Algemene Reserve 2022 en 2023.
Lichtmasten (zie ook thema 2.2) We blijven de diensten afnemen van de Stichting Openbare Verlichting. Daarin zijn de meeste Friese gemeenten vertegenwoordigd. Het lichtmastenbestand op Schiermonnikoog bevindt zich in goede staat. Wel willen we, in overleg met Signify (Philips) de openbare verlichting verduurzamen door middel van het vervangen van de huidige armaturen door led armaturen, met zo weinig mogelijk lichtvervuiling.
Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve openbare verlichting en wordt er rente toegevoegd: € 952 in 2022. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. De stand van de reserve openbare verlichting bedraagt per 1-1-2022 ongeveer € 103.000.
Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt al jaren volgens het groenuitvoeringsplan en sinds een jaar ook volgens het Bomenplan. Jaarlijks besteden de medewerkers van de buitendienst meer dan 5.000 uren aan het product openbaar groen, zoals dat omschreven staat in het plan. Onder openbaar groen zoals omschreven in het groenuitvoeringsplan vallen ook posten die in de gemeentelijke begroting elders (dus buiten de post openbaar groen) zijn ondergebracht, namelijk: •
groene sportvelden;
•
legen van de afvalbakken;
•
onderhoud straatmeubilair (banken/tafels);
•
bladruimen en vegen van de straten en bermen;
•
controle en onderhoud speeltoestellen;
•
controle watergangen;
•
aandacht voor biodiversiteit.
- 24 -
Dus het product openbaar groen in het groenuitvoeringsplan omvat meer onderdelen dan het product openbaar groen in de gemeentelijke begroting. Voor de urentoerekening van de buitendienst hebben we daarmee rekening gehouden en voor het totaal aantal te besteden uren heeft dit geen gevolgen.
Jachthaven (zie ook thema 3.2) De jachthaven wordt in het voorjaar van 2022 geploegd. De kosten dekken we uit het reguliere onderhoudsbudget.
Financiën: -jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven -in 2022 staat er voor € 8.230 aan onderhoud op het programma ten laste van deze voorziening -verder is er een structureel budget voor het baggeren van € 36.000. Dit budget wordt jaarlijks geïndexeerd. -voor het baggeren van de jachthaven is er een reserve baggeren. Voor 2022 wordt daar incidenteel € 40.000 toegevoegd. Nieuw dit jaar is dat er jaarlijks € 28.000 aan deze reserve wordt toegevoegd om zo te kunnen sparen voor toekomstige grote baggerwerkzaamheden.
Riolering (zie ook thema 2.4) Uw raad heeft in de vergadering van 13 maart 2018 het gemeentelijke rioleringsplan 2018- 2027 vastgesteld. De exploitatiekosten hiervan zijn vertaald in het product 6.722.10.3 Riolering.
Financiën: -de kosten voor riolering staan op product 6.722.10.3 Riolering. -voor 2022 staan de volgende vervangingsinvesteringen op de planning: € 70.000: rioolvervanging + afkoppeling
Gebouwen (door de hele begroting) In de raadsvergadering van 17 oktober 2017 is het MOP gebouwen 2017-2025 besluitvormend behandeld in de raad. Dit onderhoudsplan is verwerkt in de begroting 2022. Voor 2022 staat het volgende onderhoud gepland:
Naam
2022
5.200.15.3
Gemeentelijke werkplaats
8.103
5.800.10.6
Gymzaal
59.490
6.000.20.0
Gemeentehuis
5.851
6.001.20.0
Reddingsweg 3
2.532
6.421.10.4
Basisschool
15.680
6.530.10.6
Zwembad, gemeente
29.209
6.560.20.3
Jachthaven Gebouw
12.429
6.560.30.3
Toiletgebouwen
2.826
6.670.10.6
Kittiwake
9.533
6.724.10.3
Aula
1.979
6.820.15.9
Vuurtorenpad 30 / Langestreek 130
6.098
6.820.20.9
Doorstroomwoningen
5.465
6.820.30.9
Reddingsweg 2
1.606
6.820.35.9
Willemshof 11a/b
3.472
6.820.40.9
Garage boxen
573
- 25 -
6.820.45.9
Noorderstreek 40vrm.
5.786
brandweergarage 6.820.50.9
Nieuwestreek 1
1.725
6.821.15.9
Kerktoren
12.129
Eindtotaal
184.486
Financiën: Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 194.000 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen. Het onderhoud van € 184.486 in 2022 wordt onttrokken aan de voorziening onderhoud gebouwen.
- 26 -
Meerjarenonderhoudsplannen In de begroting 2022 en verder zijn de cijfers uit de volgende door de raad vastgestelde onderhoudsplannen verwerkt: MOP gemeentelijke gebouwen
2017-2026
MOP jachthaven
2017-2026
MOP riolering
2019-2027
MOP openbare verlichting
2006-2010
MOP wegen
2017-2026
Groenbeheersplan
2008
Wat nog ontbreekt, is het MOP veerdam.
Provincie Fryslân houdt toezicht op de ouderdom van de onderhoudsplannen. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom aan de vernieuwing van de onderhoudsplannen, o.a. aan het MOP gemeentelijke gebouwen. De verwachting is dat de financiële uitwerking van deze plannen een minimaal effect zal hebben op de begroting 2022 en verder.
- 27 -
BEDRIJFSVOERING Inleiding De organisatie van de gemeente Schiermonnikoog heeft als motto ´Wij zijn er voor u´; onze diensten leveren wij aan alle inwoners en gasten van ons eiland. -
Wij zijn servicegericht en doen waar dat mogelijk is een extra stap voor onze inwoners en gasten.
-
Wij zijn gericht op het vinden van een oplossing; als iets niet kan, zoeken we met elkaar naar een mogelijk alternatief
-
Wij handelen zonder vooringenomenheid en onafhankelijk; gewoon integer.
-
Wij communiceren pro-actief, helder en duidelijk
Onze uitgangspunten voor de gemeentelijke dienstverlening 1.
We voldoen aan de minimale wettelijke verplichtingen, niet minder én niet meer.
2.
We maken gebruik van handige en stevige samenwerkingsarrangementen in gezamenlijkheid met onze partners de Waddeneilanden (collectief en individueel) dan wel Noardeast-Fryslân en de gemeente Leeuwarden om de uitvoeringskosten zo beperkt mogelijk te houden, de continuïteit te waarborgen en de kwetsbaarheid te verminderen. We investeren pas in een nieuwe ontwikkeling op het moment dat landelijke en provinciale kaders helder zijn. Zo voorkomen we dat we energie verspillen aan plannen die mogelijk tot niets leiden.
3.
We stemmen onze dienstverlening af op de nieuwe ontwikkelingen die zich in de praktijk hebben bewezen, gaan geen ingrijpende reorganisaties uitvoeren en groeien organisch naar de nieuwe gewenste situatie.
4.
Bij ons personeelsbeleid houden we proactief rekening met leeftijdsopbouw binnen de organisatie en benutten we de kansen op de lokale (eilander) arbeidsmarkt zo goed mogelijk.
5.
We willen een organisatiecultuur waarbij we inwoners, gasten en anderen professioneel benaderen, servicegericht, integer en zakelijk.
6.
Wij streven ernaar alleen regels te stellen die wij ook kunnen en willen handhaven.
Uit te voeren activiteiten: 1.
Uitvoering geven aan de samenwerkingsafspraken met de Waddeneilanden, Noardeast-Fryslân, gemeente Leeuwarden en andere partners; gezamenlijk en individueel nieuwe ontwikkelingen bespreken
2.
De uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving toekomstbestendig maken.
3.
De dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten monitoren en daar waar nodig weer verder verbeteren.
4.
De communicatie naar onze inwoners en gasten verder ontwikkelen.
5.
De ontwikkeling van onze gemeentelijke organisatie als continu aandachtspunt te hebben vanuit continuïteit waarborgen en kwetsbaarheid zo klein mogelijk te houden; geheel en individueel
- 28 -
Samenwerkingsafspraken Waddeneilanden Op samenwerkingsniveau van de Waddeneilanden zijn de volgende speerpunten geformuleerd waarop wij gezamenlijk als Waddeneilanden optrekken. Het betreft de volgende speerpunten: •
Leefbaarheid
•
Duurzaamheid
•
Openbare Orde (Kust)Veiligheid en Water
Leefbaarheid (Wonen, Werken & Voorzieningen) en Duurzaamheid krijgen een plek in het in ontwikkeling zijnde Programma Waddeneilanden (het vervolg op het proces Regiodeal). Het thema Bereikbaarheid/Verbindingen is hieraan nog toegevoegd. Economie & Toerisme vormen hierbij een belangrijk vertrekpunt.
Binnen de Directieraad (het maandelijks overleg van de vijf wadden-gemeentesecretarissen) is bedrijfsvoering een belangrijk thema omdat deze onderwerpen zich bij uitstek lenen voor samenwerking en uitwisseling tussen eilanden. Het gaat daarbij o.a. om: •
ICT en zaakgericht werken
•
Inkoop en aanbesteding
•
Juridische expertise
•
Personeel en organisatie
•
Burgerzaken
•
Financiën
Samenwerking met Ameland: Op de volgende terreinen werken we samen met de gemeente Ameland: -