20-02 - Bibliotheken_Noord_Fryslân_Jaarverslag_2024
Tekst van het document
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Betalen de leden
13534
13314
12453
11836
11540
11497
Nietbetalen de leden
19367
17212
19316
22757
23584
23877
Totaal aantal leden
32901
30526
31769
34593
35124
35374
Het totaal aantal leden is licht gegroeid. Die groei zit vooral bij de doelgroep van 18 tot 30 jaar. We bieden voor deze doelgroep een beperkt gratis abonnement aan, het start-abonnement.
21
Programmalijn 5 Meertaligheid en Frysk Meertaligheid is mooi en bijzonder, maar zeker in de provincie Fryslân heel gewoon. Meertaligheid biedt veel voordelen voor het leren van een nieuwe taal en het tegengaan van laaggeletterdheid. Meertaligheid waaronder de Friese taal, is een belangrijk thema voor BNF en is verweven in al onze programmalijnen. Onze medewerkers en vrijwilligers spreken hun “memmetaal”, dat betekent dat in vestigingen aan de vaste wal en door onze klantenservice overwegend Fries of Bildts gesproken wordt. Het Fries zit in de genen van BNF. De memmetaal is voor kinderen en volwassenen de taal waarin zij zich het beste uiten. Voor mensen met een buitenlandse afkomst kan dat Engels, Pools of Oekraïens zijn. We willen communiceren in gesproken woord en beeld op verschillende manieren en in verschillende talen.
Realisatie 2024 • Op de vaste wal verbreden we het activiteitenprogramma met aandacht voor de Friese taal en cultuur. We besteden aandacht aan it Frysk, de streektalen, andere talen. Dit wordt zichtbaar door de activiteiten die we in de vestigingen programmeren. Een greep uit het aanbod van 2024: • Verhalenavond 2024 Harlingen, Dokkum, De Westereen en Vlieland • Bildtse gedichtenavond in St.-Annaparochie • Workshop Appe yn it Frysk in Dokkum • Mei-inoar-lêze in Harlingen en Holwert • Workshop Psychology fan dyn taal yn gearwurking mei de Afûk yn De Westereen en Kollum • Koffie met… diverse historische verenigingen in Buitenpost, Franeker, Surhuisterveen en Dronryp • Aanwezigheid van Bildts Aigene elke woensdag in St.Annaparochie • Minifestival meertaligheid in Franeker • Tentoonstelling over Eppie Dam in Franeker • Lezing ‘Je mag wel bang zijn, maar niet laf’ door auteur Toni Boumans • Doarpskeamer in Hallum en St.-Annaparochie • Literair Festival Harlingen • Literaire Dis Dokkum In totaal mochten we 1344 bezoekers verwelkomen bij deze activiteiten.
22
De leesconsulenten brengen het belang van het gebruik van de memmetaal (Frysk, Nederlands of andere talen) onder de aandacht van ouders en bij het onderwijs. Er is aandacht besteed aan de Lês-mar-foar-wiken in de peuteropvang. De lees- en mediaconsulenten lazen voor aan 186 peuters en 100 ouders. Ook waren er voorstellingen in de vestigingen tijdens de Lês-mar-foarwiken. In totaal trokken de voorstellingen 138 bezoekers (ouders en kinderen). In Dokkum was een Fryske Jûn met 85 bezoekers. We organiseerden een Literair Festival voor de jeugd in Harlingen en een Literaire Lunch in Dokkum in samenwerking met het VO. Daarnaast nodigden we jeugdtheatergezelschap de Frets uit in Surhuisterveen om de voorstelling ‘Freonskip’ uit te voeren. In Harlingen was de muzikale fertel foarstelling ‘Lampke’. • We bieden ‘Lês en read’-kratten aan voor het onderwijs met Friese en Engelse boeken. Helaas is Fers (De provinciale ondersteuningsinstelling voor alle Friese Bibliotheken) gestopt met het aanbieden van Lês en Read kratten. Achtkarspelen stelt subsidie beschikbaar om een alternatief te ontwikkelen in het kader van ‘Koers op kansen – Taalplan Achtkarspelen’. In 2025 geven we hier vorm aan. • BNF participeert in de werkgroep ‘Jou in bern in boek’. Twee lees- en mediaconsulenten maken deel uit van de werkgroep.
Alle leerlingen van groep vijf van de scholen in Noardeast-Fryslân, Dantumadiel (alleen de Roobol scholen) en Achtkarspelen ontvingen het boek ‘Nee hast, ja kinst krije – it ferhaal fan De Lytse Yerke’ van Tys Wadman. In totaal zijn er 1100 boeken aan de leerlingen uitgedeeld en leerkrachten ontvingen een lesbrief om actief met het boek aan de slag te gaan. • BNF sluit aan bij de taalplatformen van de gemeenten. De domeinspecialist Jeugd & Onderwijs is aanwezig bij het taalplatform van Waadhoeke en Noardeast-Fryslân. In Achtkarspelen werken we samen in het Taalplan Achtkarspelen.
• BNF ondersteunt het onderwijs bij het realiseren van het Taalplan Frysk. We zorgen voor Friese jeugd- en Young adult boeken in de collecties op school. De lees- en mediaconsulenten verzorgen boekpromoties yn it Frysk en werken met Fryske boeken. Het belang van het gebruik van de memmetaal (dus ook andere talen) wordt nadrukkelijk onder de aandacht gebracht. Het Fries Bibliotheken Netwerk (FBN) heeft taalkaarten ontwikkeld voor de leeftijdscategorie 0-5 jaar. De taalkaarten vertellen de ouders over de taalontwikkeling van hun kind. De kaarten geven tips om hen op weg te helpen als thuis meerdere talen worden gesproken. De eigen memmetaal is tenslotte de taal van je hart en laat je welkom voelen. • We vertalen de kletskaarten als onderdeel van digitale geletterdheid in het Fries. De kletskaarten zijn vertaald in it Frysk en als cadeau aangeboden aan alle dBOS basisscholen. In 2024 zijn Fryske video’s opgenomen passend bij de vragen van de kletskaarten. • Het Fries maakt integraal onderdeel uit van onze in- en externe communicatie. We communiceren in meerdere talen, zowel bij de klantenservice, in de vestigingen, in allerlei overleggen met samenwerkingspartners, bij de consultatiebureaus, met de pers en bij het onderwijs. Daarnaast posten we een aantal keer per jaar Friese berichten op social media (Facebook en Tiktok) en versturen we persberichten yn it Frysk.
• Meertaligheid is voorwaarde in de collecties, BNF schaft alle boeken aan die in het Fries verschijnen voor de vestigingen op de vaste wal en anticipeert op de actualiteit door bijvoorbeeld Oekraïense boeken aan te schaffen. Het aanbod boeken dat in het Fries verschijnt is helaas beperkt. Voor zover mogelijk schaffen we ook anderstalige boeken aan passend bij de anderstalige bezoekers van de vestigingen of de leerlingen van de school. Niet-Friese inwoners die in Fryslân komen wonen, zou BNF graag op een sympathieke manier kennis willen laten maken met het Fries. Een mogelijkheid zou zijn om nieuwe niet-Friese inwoners een kennismaking met de Friese taal aan te bieden door twee proeflessen Frysk in de bibliotheek. BNF onderzoekt de mogelijkheden voor een aansprekende cursus op maat die verbindend en enthousiasmerend werkt.
” Speciale aandacht voor collectie Nienke van Hichtum in Dokkum Door een samenwerking tussen de gemeente, de bibliotheek en het Streekargyf is eind 2023 een unieke verzameling boeken van Nienke van Hichtum aangekocht. Deze prachtige collectie heeft sinds maart 2024 een speciale plek in Bibliotheek Dokkum en het Streekargyf. Dat vormt een mooie tastbare herinnering aan de schrijfster, die zo belangrijk is geweest voor de kinderliteratuur. Op 16 maart opende burgemeester Johannes Kramer de collectie, die is ondergebracht in een op maat gemaakt kast en waarin leven en werk van Nienke van Hichtum wordt toegelicht. Die dag was er ook een symposium met sprekers Alex Riemersma en Jant van der Weg. Ook werd de film “Nynke” vertoond en het streekarchief richtte een tentoonstelling in. We betrokken de Nynke van Hichtumschool uit Dokkum bij dit project met een tekenwedstrijd. Zij tekenden een alternatieve voorkant van het boek van De Tsien fan Martens Afke, het bekendste boek van Nienke van Hichtum. De kinderburgemeester reikte de prijs uit voor de mooiste tekening en een speciale editie van het boek, met het prijswinnende ontwerp op de kaft, werd opgenomen in de collectie.Ook alle andere basisscholen in Noardeast-Fryslân, Dantumadiel en Achtkarspelen werden betrokken bij het project.
Elke school ontving drie exemplaren van het Frysktalige stripboek “De Tsien fan Martens Afke” en een lesbrief met leessuggesties voor de schoolbibliotheek. De leesconsulenten introduceerden de boeken in de groepen 6 met het vertonen van een video waarin Nienke van Hichtum zichzelf voorstelt. We verbonden het boek en de lessuggesties aan cultuureducatie door samen te werken met it Fiskershúske in Paesens-Moddergat, de Spitkeet in Harkema en de Sûkerei in Damwâld. Zij verzorgden gastlessen in de school of ontvingen leerlingen in de musea.
23
Financiële positie 2024 Inleiding In oktober 2022 zijn nieuwe afspraken gemaakt voor de periode 2023-2024 en vastgelegd in een nieuwe subsidieovereenkomst. Deze subsidieovereenkomst is door alle gemeenten ondertekend.
Jaarrekening 2024 De jaarrekening 2024 is door de directeur/bestuurder vastgesteld en door de raad van toezicht in haar vergadering van 17 april 2025 goedgekeurd. De jaarrekening is opgemaakt in overeenstemming met in Nederland algemeen aanvaarde grondslagen voor financiële verslaglegging en voldoet aan de wettelijke bepalingen betreffende de jaarrekening zoals opgenomen in de richtlijn voor de jaarverslaggeving 640 ‘Organisaties zonder winststreven’. Gedurende het jaar is de raad van toezicht via kwartaalrapportages geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen.
Resultaat De jaarrekening beschrijft de baten en de lasten van onze vestigingen en teams in het werkgebied Noord-Fryslân en is opgezet rondom de exploitatie van onze organisatie, zoals wij die in 2024 hebben gerealiseerd. Het resultaat bedroeg in 2024 € -38.028,-, wat een verbetering is ten opzichte van de begrote € -78.725,-. Dit lagere tekort is met name te danken aan hogere projectbaten en meevallende kosten op diverse posten, waaronder personeelskosten en administratie. Een gedetailleerde toelichting op de exploitatierekening en balans is opgenomen in het onderdeel Jaarrekening. Hieronder worden enkele specifieke posten toegelicht.
Baten Het grootste deel van de baten bestaat uit structurele subsidies van gemeenten in het werkgebied van Bibliotheken Noord Fryslân. Deze subsidies worden jaarlijks vastgesteld en zijn verankerd in het bibliotheekbeleid van de gemeenten, dan wel in de subsidieverordening. De subsidies zijn in 2024 geïndexeerd. De totale baten zijn in 2024 € 6.744.894,-, wat € 891.690,hoger is dan begroot. Dit is grotendeels te danken aan extra projectbaten en hogere opbrengsten uit specifieke dienstverlening.
24
Lasten De totale lasten over 2024 bedragen € 6.805.657,-, wat € 861.228,- hoger is dan begroot. Dit is vooral het gevolg van gestegen kosten voor personeel, automatisering en projecten. De hogere projectkosten worden volledig gecompenseerd door de extra projectbaten. De personeelskosten zijn lager dan begroot, doordat er meer projecturen zijn gemaakt dan begroot. We hebben in 2024 al een voorschot genomen op de uitbreiding van leesconsulenten ten behoeve van de verzwaring van de zorgplicht. De kosten voor automatisering zijn hoger dan begroot door gestegen licentiekosten en investeringen in apparatuur voor nieuwe collega’s en ter vervanging van verouderde apparatuur.
Financiën - solvabiliteit en liquiditeit De solvabiliteit bedraagt 41,9% en de financiële positie van de stichting wordt daarmee als gezond beschouwd. Na resultaatbestemming bedraagt het eigen vermogen van de Stichting € 1.303.344,-. Dit is een lichte daling ten opzichte van 2023. De liquiditeit is goed. De current ratio bedraagt 1.44 en dat betekent dat de stichting ruimschoots aan haar financiële verplichtingen op korte termijn kan voldoen. Ook voor de lange termijn zijn er voldoende reserves aanwezig om te voorzien in de liquiditeitsbehoefte voor de komende jaren.
Investeringen In 2024 is voor € 54.182,- geïnvesteerd in activa, voornamelijk in inventaris en ICT-apparatuur voor diverse vestigingen.
Risico’s en onzekerheden De afhankelijkheid van subsidies van de negen gemeenten blijft het grootste financiële risico voor de stichting. Dit risico is voor 2025 afgedekt door de toegezegde subsidiebedragen in de begroting. Een andere uitdaging is de stijging van huisvestings- en automatiseringskosten, wat in de komende jaren extra financiële druk kan opleveren.
Samenwerking Fries Bibliothekennetwerk Een aantal kostenposten zijn niet opgenomen in deze jaarrekening, omdat ze onderdeel uitmaken van de afspraken tussen alle Friese bibliotheken. De provinciale ondersteuningsinstelling in Leeuwarden, Fers, ondersteunt vijf bibliotheekorganisaties in Fryslân. Fers wordt gefinancierd door de provincie Fryslân en inkomsten uit dienstverlening. De provinciale subsidie omgerekend naar inwoners betekent dat circa € 4,00 per inwoner in de vorm van dienstverlening naar de Friese bibliotheken gaat. Dit betreft het provinciebreed gehanteerde uitleen- en catalogussysteem BicatWise en internettoegang tot de
catalogus, expeditie en de verwerkingskosten van door de bibliotheken aangekochte media. Belangrijk zijn zeker ook de taken op het gebied van netwerkvorming en innovatie. Deze kosten komen niet terug in deze jaarrekening, maar de geleverde diensten en producten maken wel een onmisbaar deel uit van onze organisatie. De waarde is circa 15% van de exploitatie. Door de samenwerking in provinciaal verband (en de subsidie aan het Fries Bibliotheeknetwerk) is het bovendien mogelijk een efficiencyvoordeel op deze diensten te halen.
Verkorte begroting 2025 Staat van baten en lasten Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân 2025.
Baten Subsidies
Lasten € 5.540.463
Personeel
€ 3.721.098
Bibliotheekopbrengsten
€ 561.364
Bestuur en organisatie
Specifieke dienstverlening
€ 428.031
Huisvesting
€ 1.230.410
€ 166.893
Overige baten
€ 2.750
Afschrijvingen
€ 159.052
Projectbaten
€ 1.537.594
Administratie
€ 159.449
Transport
€ 18.740
Automatisering
€ 157.996
Collectie en media
€ 782.855
Specifieke kosten
€ 131.550
Overige bedrijfskosten
Totaal baten
€ 8.070.202
€ 16.500
Projectkosten
€ 1.537.594
Totaal lasten
€ 8.082.137
Bedrijfsresultaat
€ -11.935
Rentebaten
€ 12.500
Rentelasten
€-
Resultaat uit gewone bedrijfsvoering
€ 565
Onttrekking aan reserves
€-
Toevoeging aan reserves
€ 565
Resultaatbestemming
€ 565
Toelichting begroting 2025 Het verwachte exploitatieresultaat is € 565,-. De verwachting is dat vooral de lasten voor personeel, automatisering en collectie zullen stijgen in 2025. De baten stijgen ook, doordat de gemeentelijke subsidies met 4% worden geïndexeerd en doordat iedere gemeente een decentralisatie-uitkering ontvangt welke bestemd is voor het bibliotheekwerk, in totaal een bedrag van € 972.964,-.
25
Jaarverslag van de Raad van toezicht 2024 Algemeen De raad van toezicht (hierna RvT) houdt toezicht op het beleid van de directeur/bestuurder (hierna d/b) en op de algemene gang van zaken. De RvT ondersteunt de d/b met advies en kan indien nodig ingrijpen. De RvT richt zich bij de vervulling van zijn taak op het belang van de stichting en weegt daarbij de belangen af van de bij de stichting betrokkenen. Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân (hierna te noemen BNF) past de principes en aanbevelingen van de Governance Code 2019 toe. In overeenstemming met artikel 14 van de statuten maakt de RvT een verslag op van de werkzaamheden in het afgelopen boekjaar.
Samenstelling De samenstelling van de RvT van BNF was in 2024 als volgt: Naam
Functie
Aandachts gebied
Lid sinds
Mevrouw Alie Schokker
Voorzitter
Sociaal domein
2019
De heer Peter van den Broek
Secretaris
Marketing
2018
De heer Henk de Groot
Lid
Financiën
2021
Mevrouw Henni van Asten
Lid
Bestuurlijk, hrm
2019
De heer Jouke Algra
Plaats vervangend voorzitter
Digitalisering
2021
De RvT werkt niet met commissies, wel zijn een aantal aandachtsgebieden onder de leden van de RvT verdeeld, en heeft hun expertise op dat terrein bij de werving een rol gespeeld.
Bijeenkomsten RvT In 2024 is de RvT zes keer bijeengeweest voor een RvT-vergadering: 29 januari
RvT-vergadering Franeker
19 april
RvT-vergadering Dokkum en overleg met de accountant over de jaarrekening
21 mei
RvT-vergadering, online bijeenkomst
10 juli
RvT-vergadering Dokkum
10 september
RvT-vergadering Dokkum
11 november
RvT-vergadering Franeker
Afscheid directeur/bestuurder en werving nieuwe bestuurder Het jaar 2024 heeft voor de RvT in belangrijke mate in het teken gestaan van het afscheid van de zittende d/b en de werving en de introductie van de nieuwe d/b. Eind 2023 heeft de zittende d/b aangekondigd per 1 september 2024 haar werkzaamheden bij BNF te willen beëindigen. Haar afscheid viel samen met het 10-jarig bestaan van BNF. In 2014 is BNF ontstaan uit een fusie van de Stichting Openbare Bibliotheken Noordoost Fryslân en Stichting Openbare Bibliotheken Noordwest Fryslân. Tijdens een symposium op 28 juni 2024 is hierbij stil gestaan en is vooral ingegaan op de ontwikkelingen van de toekomst door een lezing van Marco Derksen over de digitale transformatie. Na afloop van dit symposium hebben de RvT, de organisatie en genodigden afscheid genomen van de d/b. Twee RvT-leden hebben in juli een afsluitend gesprek met de d/b gevoerd. In december 2024 is de werving van een nieuwe d/b gestart met de selectie van een bureau ter ondersteuning van het wervingsproces door de voltallige RvT. De RvT heeft zich laten ondersteunen door bureau K+V. Gezocht is naar een d/b die de verdere uitbouw van de organisatie met zelforganiserende teams, dichtbij de bewoners van ons gebied, verder kan brengen.
In het profiel is ook aangegeven dat de d/b goed in staat moet zijn relaties te onderhouden met de deelnemende gemeenten en samenwerkingspartners binnen en buiten de bibliotheek, oog heeft voor de Friese taal en cultuur en een boegbeeld voor de organisatie kan zijn. In het kader van de werving hebben een aantal leden van de RvT actief meegedaan aan de selectie, en heeft op 2 april een gesprek plaatsgevonden van de voltallige RvT met de kandidaat-d/b. Uiteindelijk heeft de benoeming plaatsgevonden in de vergadering van 19 april en is de nieuwe d/b per 1 september 2024 begonnen.
26
Bij de werving van de nieuwe d/b zijn zowel de ondernemingsraad als leden van het managementteam en medewerkers actief betrokken. De werving heeft plaatsgevonden volgens de speed - slow - show methode van wervingsbureau K+V. Hierdoor zijn veel medewerkers bij de werving betrokken geweest. De ondernemingsraad heeft volgens de statuten advies uitgebracht over het profiel en in het vervolg over de kandidaat. We zijn verheugd dat we in de persoon van Jolianne Hellemans unaniem een d/b hebben gevonden die aan de eisen voldoet. Tijdens de vergadering van mei van de RvT is de wervingsprocedure geëvalueerd.
Verzoek tot aansluiting van de gemeente Tytsjerksteradiel bij BNF De gemeenteraad van de gemeente Tytsjerksteradiel heeft de wens uitgesproken om het bibliotheekwerk van de gemeente bij de dbieb/Stichting Bibliotheken MiddenFryslân te beëindigen en in de toekomst te laten uitvoeren door BNF. De gemeenteraad heeft het college verzocht de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken. In november 2024 heeft BNF het formele verzoek gekregen voor uitvoering van het bibliotheekwerk van de gemeente Tytsjerksteradiel.
Overige onderwerpen tijdens vergaderingen Tijdens de vergaderingen zijn onder andere de volgende onderwerpen aan de orde geweest: • De jaarrekening 2023 is op 19 april met de accountant besproken. Eshuis accountants en adviseurs heeft een toelichting gegeven op de jaarrekening in een gemeenschappelijke bijeenkomst van accountant, RvT, manager bedrijfsvoering en d/b. De RvT beoordeelde de financiële positie als gezond. De RvT keurde de conceptjaarrekening 2023, volgens artikel 7.1.c. van de statuten, ongewijzigd goed, waarna de d/b deze vaststelde. De RvT verleende decharge aan de d/b. • Via managementrapportages en (zo mogelijk) prognoses, werd de realisering van de begroting 2024 en de liquiditeitspositie van de organisatie gevolgd. • Ingestemd is met het toetreden tot een coöperatie van bibliotheken, die een gemeenschappelijk landelijk bibliotheeksysteem aanschaft en beheert. • Meermalen is de voortgang van het beleidsplan 20232026 besproken.
Daarbij heeft de gemeente aangegeven, dat: • de gemeente Tytsjerksteradiel bereid is de gezamenlijke afspraken en het gezamenlijke beleid van BNF en de deelnemende gemeenten omtrent de bedrijfsvoering en financiën te respecteren; • de gemeente Tytsjerksteradiel bereid is om de overgangskosten die een overgang van de uitvoering van bibliotheekwerkzaamheden van dbieb naar BNF met zich meebrengt voor haar rekening te nemen. Mede op basis van deze uitgangspunten heeft de RvT samen met de d/b laten weten bereid te zijn te onderzoeken hoe de uitvoering van het bibliotheekwerk voor gemeente Tytsjerksteradiel binnen de bestaande bedrijfsvoering en in samenwerking met de huidige gemeenten binnen BNF kan worden uitgevoerd.
• HRM-ontwikkelingen en de ziekteverzuimrapportage zijn besproken. • Meerdere malen is mededeling gedaan over het bestuurlijk overleg van de d/b met de gemeenten. • Provinciale en landelijke ontwikkelingen met betrekking tot het bibliotheekwerk zijn gevolgd.
Contact met organisatie Tijdens elke vergadering nodigt de RvT een medewerker uit de organisatie uit om iets over haar of zijn werk en de ontwikkelingen daarin te vertellen. Onder andere op deze wijze houdt de RvT feeling met de organisatie. De RvT vergadert ook regelmatig op één van de locaties, en is aanwezig geweest bij enkele evenementen en een van de halfjaarlijkse personeelsbijeenkomsten. Het bezoek aan een bibliotheek op een van de eilanden is door drukte dit jaar niet doorgegaan, en zal in 2025 weer plaatsvinden.
Contact met de ondernemingsraad Dit jaar is regelmatig contact geweest met de ondernemingsraad in verband met het vertrek van de oude en komst van de nieuwe d/b.
27
Contact directeur-bestuurder Een vertegenwoordiging van de RvT heeft in juli een afsluitend gesprek gehad met de d/b. Met de nieuwe d/b heeft een arbeidsvoorwaardengesprek plaatsgevonden. Tevens hebben voorzitter RvT en d/b in de laatste maanden van 2024 regelmatig contact gehad.
Relevante gegevens betreffende de leden van de raad van toezicht en de directeur/bestuurder per 31 december 2024 Alle leden hebben de Nederlandse nationaliteit. De volgende functies en nevenfuncties zijn bekend:
Zelfevaluatie RvT
Mevrouw A. Schokker
De RvT heeft in november 2023 zijn meest recente zelfevaluatie gehouden. De RvT heeft daarin geëvalueerd hoe hij zijn rollen als integraal toezichthouder, werkgever en als sparringpartner en ambassadeur invulling geeft. De rol van sparringpartner en klankbord voor de d/b krijgt in vergaderingen veel aandacht.
• Lid Adviesraad Sociaal Domein gemeente Westerkwartier • Lid landelijke NVAO panels ter beoordeling kwaliteit HBOopleidingen in zorg en welzijn • Zelfstandig adviseur (A-kwadraat Schokker) • Secretaris Dorpsbelangen Aduard (onbezoldigd) Mevrouw H.C.G. van Asten
De RvT heeft geconstateerd dat de raad ook oog moet houden voor de lange-termijn-ontwikkelingen en deze in de vergaderingen centraal moet stellen. Op grond hiervan is een langetermijnagenda vastgesteld, met ruimte voor thematische besprekingen. De in het najaar van 2024 geplande zelfevaluatie is -met name om tijdsredenen- doorgeschoven naar het voorjaar van 2025.
Contact RvT’s van het Fries Bibliotheek Netwerk De voorzitters van de RvT’s van de leden van het Fries Bibliotheek Netwerk komen jaarlijks bijeen om informatie uit te wisselen. In juni 2023 is voor de eerste maal een gezamenlijke bijeenkomst geweest van de leden van de RvT’s van het Fries Bibliotheek Netwerk. In juni 2024 heeft dit een vervolg gekregen met een bijeenkomst over de samenwerking tussen de bibliotheekorganisaties en de rol van de provinciale ondersteuningsinstelling Fers.
Tenslotte De RvT is tevreden over de algemene gang van zaken bij BNF en over de effectiviteit van het door de stichting gehanteerde systeem van risicobeheersing en controle. De RvT spreekt zijn waardering uit naar de d/b en alle medewerkers voor de inzet en het enthousiasme waarmee het bibliotheekwerk in Noord-Fryslân is vormgegeven. Doordat de d/b de RvT in informerende zin steeds meeneemt bij nieuwe ontwikkelingen en deelgenoot maakt van in gang gezette acties en processen, is de betrokkenheid van de RvT-leden groot. De RvT constateert dat met genoegen en heeft groot vertrouwen in de toekomst, waarbij de rol van de bibliotheek zal veranderen in een kennis aanbiedende pijler in de samenleving.
• Voorzitter PvdA afdeling Harlingen • Voorzitter van de Stifting Anita foar Fryslân • Vrijwilliger Thuisadministratie Humanitas Noordwest Friesland De heer J. Algra • • • •
Management consultant en partner bij Yearn Consultancy Eigenaar Sulver Consulting Bestuurslid Stifting WFD Lid Raad van Toezicht Connexa
De heer P. van den Broek • Zelfstandig marketing specialist, werkt voor verschillende merken • Voorzitter Stichting Sint Piterkomitee • Zakelijk Leider Nijkleaster De heer H. de Groot • Zelfstandig financieel interim manager • Bedrijfsadviseur • Toezichthouder Per 31 december 2024 bekleedt mevrouw J.J. Hellemans, directeur/bestuurder, geen nevenfuncties. Dit jaarverslag en de jaarrekening 2024 zijn conform artikel 7.1.c. van de statuten door de RvT goedgekeurd te Dokkum op 17 april 2025. De raad van toezicht van Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân, Alie Schokker Voorzitter Peter van den Broek Secretaris
28
2024 Bijlagen
29
Bijlage 1 Niet betalende leden BNF 2019-2024.
2023
2024
2024
2022
Landelijke lenen
2021
2023
2024
2022
2023
2021
Vestiging
2022
Gemeente
2021
Jeugd 0 t/m 17 jaar
Klas abonnement
Niet betalende leden BNF 2019-2024
Buitenpost
879
934
898
834
19
19
19
19
Surhuisterveen
1224
1372
1374
1305
22
22
15
15
1
1
1
1
Achtkarspelen
2103
2306
2272
2139
41
41
34
34
1
1
1
1
Hollum
72
69
63
59
4
4
4
4
20
22
21
25
Aeres Lauwers College OSG Singelland Achtkarspelen
Nes
298
290
282
284
3
3
3
3
74
93
101
100
Ameland
Ameland
370
359
345
343
7
7
7
7
94
115
122
125
Dantumadiel
De Westereen
821
859
861
858
19
18
18
18
0
0
0
1
Dokkum
2982
3070
3098
3067
78
90
100
96
2
4
4
8
Hallum
253
309
346
357
4
4
4
2
Kollum
728
735
771
729
23
23
14
23
1
1
1
1
1
1
118
121
3
5
5
9
Campus Kollum Pieter Jelles Campus Kollum Lauwers College Dockinga College Noardeast-Fryslân Noardeast-Fryslân Harlingen Simon Vestdijk Harlingen
Harlingen
3964
4115
4215
4153
105
117
1220
1253
1267
1206
25
25
1267
1206
25
25
25
25
1
1
1221
1254
25
1 0
1
3 3
3
1
2
Dronryp
540
571
614
610
14
14
21
20
Franeker
1473
1620
1647
1541
76
83
82
72
1
St.-Annaparochie
959
1104
1108
1055
35
36
36
23
1
1
1
2972
3295
3369
3206
125
133
139
115
2
1
2
2
499
561
555
468
4
5
6
5
102
127
185
328
446
490
494
439
12
4
1
1
232
245
292
313
AMS Franeker CSG Ulbe van Houten Waadhoeke
Waadhoeke
Schiermonnikoog Schiermonnikoog Terschelling t Schylger Jouw Terschelling
Terschelling
446
490
494
439
12
4
1
1
232
245
292
313
Vlieland
Vlieland
337
374
369
350
8
8
8
9
143
149
175
176
12733 13613 13747 13162
346
358
356
335
577
644
785
958
Eindtotaal Verloop
30
-585
-21
173
0
0
0
0
0
0
1 309
345
298
319
122
240
730
904
332
2023
2024
Start 2021
7
8
6
8
9
9
101
165
216
21
16
17
19
14
15
15
12
96
152
228
29
23
24
27
20
23
24
21
197
317
444
3
3
3
3
1
2
2
2
5
7
6
0
3
3
3
3
2
2
2
2
15
30
41
6
6
6
6
3
4
4
4
0
20
37
47
16
17
18
18
6
6
9
5
0
88
141
183
54
53
58
128
193
307
307
47
1
368
614
814
2
2
2
4
1
1
1
1
21
35
40
15
15
15
9
13
13
14
10
1
84
135
172
71
70
75
141
207
321
322
58
2
473
784
1026
12
14
15
22
15
16
23
7
143
259
357
2
2
12
14
15
22
15
16
23
7
0
143
261
359
10
10
10
20
18
21
19
9
45
65
92
52
53
54
70
31
31
33
14
1
178
312
437
12
11
11
38
19
24
26
11
104
172
217
74
74
75
128
68
76
78
34
1
327
549
746
3
3
3
5
3
4
4
4
0
30
41
53
6
7
6
6
5
5
5
6
36
66
88
6
7
6
6
5
5
5
6
0
36
66
88
0
0
1
1
1
1
1
0
16
35
44
217
214
354
328
456
470
140
3
1330
2231
2990
369 332
685
1182
1134
1056
1229
1182
1134
1056
846
7
316
1229
831
2022
1729
2024
1714
2023
1720
2022
448
2021
896
470
2024
888
487
2023
897
School leespromotie
School dienst verleningsabonn 385
2022
356
2021
2024
2023
Scholieren VO 909
2022
2021 909
336
8
871
903
681
725
730
742
1512
1571
1601
1645
124
124
105
98
124
124
105
98
0
0
4504
5501
4886
5213 327
222
132
-330
759
31
Bijlage 1 (vervolg) Niet betalende leden BNF 2019-2024.
2024
2021
1
2
8
2
Surhuisterveen
2
7
10
5
5
8
12
13
2024
2023
3
2023
2022
Buitenpost
2022
Vestiging
2021
Gemeente
Gastleen abonnement
Digi-Taalhuis
Niet betalende leden BNF 2019-2024
2 1
4
Aeres Lauwers College OSG Singelland Achtkarspelen
Achtkarspelen Hollum Nes
1
6
6
18
38
54
47
94
48
65
53
112
7
6
1
2
1
2
32
34
1
3
4
10
Ameland
Dantumadiel
De Westereen
2
5
Dokkum
21
38
Hallum
3
6
10
6
Kollum
7
6
7
3
31
50
49
43
16
12
21
14
16
12
21
14
Franeker
18
19
23
37
St.-Annaparochie
14
7
16
15
32
26
39
1
0
3
5
0
0 11
0
Ameland
0
2 10
0
2 1
1
2
4
5
14
4
3
2
0
4
3
2
3
3
4
10
53
3
3
4
10
1
4
107
122
123
104
5
2
51
114
86
122
Campus Kollum Pieter Jelles Campus Kollum Lauwers College Dockinga College Noardeast-Fryslân Noardeast-Fryslân Harlingen
1
Simon Vestdijk Harlingen
Harlingen Dronryp
1
AMS Franeker CSG Ulbe van Houten Waadhoeke
Waadhoeke
Schiermonnikoog Schiermonnikoog Terschelling t Schylger Jouw Terschelling
Terschelling
3
5
5
2
51
114
86
122
Vlieland
Vlieland
0
4
3
11
58
70
63
128
90
110
137
146
271
384
339
Eindtotaal Verloop
32
9
500 161
2020
2021
2022
2023
2024
2021
2022
2023
2024
Totaal per gemeente
Gratis abonnement ouders 2019 0
1
3
2
2
5
920
1072
1102
1101
1
3
8
6
8
1287
1537
1591
1597
0
336
356
385
909
897
888
896
0
487
470
448
3116
4329
4407
4427
110
116
106
117
2
6
0
10
0
8
0
0
0
1
2
3
9
1
9
13
15
17
17
2
2
5
8
1
0
0
0
13
0
418
460
468
527
528
576
574
644
867
998
1064
1092
3345
3948
4234
4221
263
343
400
414
790
878
963
957
309
345
0
0
299
320
332
316
122
240
0
369
9
14
15
24
27
5128
6074
5929
6277
2
7
6
17
10
1295
1474
1605
1646
1230
1183
1136
1058
2
7
6
17
10
2525
2657
2769
2704
3
2
6
582
664
731
758
11
16
17
16
1666
2003
2173
2199
6
1
4
1040
1293
1371
1363
831
846
871
903
3
0
3
11
0
0
1 1
25
20
4
0
0
1
4
0
0
0
0
0
17
42
63
26 2
0 78
2 79 1
681
725
730
742
4800
5531
5876
5965
720
852
918
971
756
910
955
979
124
124
105
98
880
1034
1060
1077
547
622
654
720
19111
22673
23251
23877 626
33
Bijlage 2 Betalende leden BNF 2019-2024.
2023
2024
2021
2022
2023
2024
2021
2022
2023
789
751
744
736
6
6
4
3
92
49
38
32
Surhuisterveen
862
839
838
823
2
2
2
2
119
73
49
45
Achtkarspelen
1651
1590
1582
1559
8
8
6
5
211
122
87
77
Hollum
73
76
73
73
8
11
10
9
Nes
134
133
132
130
32
24
21
23
Ameland
Ameland
207
209
205
203
0
0
0
0
40
35
31
32
Dantumadiel
De Westereen
549
528
527
534
3
6
5
4
64
35
33
35
Dokkum
2623
2562
2573
2586
9
10
9
7
303
159
114
122
Hallum
140
174
189
157
1
1
9
7
8
14
Kollum
579
579
545
541
1
1
1
1
67
43
33
31
Noardeast-Fryslân
Noardeast-Fryslân
3342
3315
3307
3284
10
11
11
9
379
209
155
167
Harlingen
Harlingen
1177
1191
1176
1176
2
1
1
155
112
99
108
Dronryp
515
504
508
493
4
2
2
1
47
33
31
30
Franeker
1411
1404
1410
1388
6
9
10
8
187
113
98
106
St.-Annaparochie
941
946
925
915
12
10
8
6
102
71
46
40
Waadhoeke
Waadhoeke
2867
2854
2843
2796
22
21
20
15
336
217
175
176
Schiermonnikoog
Schiermonnikoog
138
140
136
132
26
18
16
17
Terschelling
Terschelling
502
496
476
459
7
7
34
18
19
17
Vlieland
Vlieland
106
114
110
108
1
1
21
8
3
4
10539 10437 10362 10251
53
55
1266
774
618
633
Achtkarspelen
Eindtotaal Verloop
-111
5
48
3
36 -12
2024
2022
Buitenpost
Gemeente
34
Budget
Vestiging
2021
Basis
Boeken aan huis
Betalende leden BNF 2019-2024
15
2024
2021
2022
2023
2024
2021
2022
2023
2024
Luxe
Kennismakingsabonnement 2023
Digital only 2022
2021 3
3
3
6
1
6
5
4
20
19
19
22
5
4
4
7
3
7
4
4
32
32
32
32
8
7
7
13
4
13
9
8
52
51
51
54
2
2
2
2
2
2
2
2
1 2
2
1
3
1
2
2
2
1
3
0
2
2
0
4
4
4
4
0
0
1
2
4
2
5
1
26
26
27
27
7
7
12
19
12
30
26
22
106
112
110
111
1
16
2
1
2
2
2
2
2
5
5
5
5
1
3
4
2
15
16
15
15
12
12
17
25
29
35
31
26
123
130
127
128
9
10
12
12
14
18
20
11
46
51
51
49
1
1
1
1
9
3
3
3
22
21
20
18
8
12
12
12
4
15
12
8
50
49
49
49
7
7
7
8
32
7
9
7
42
43
43
38
16
20
20
21
45
25
24
18
114
113
112
105
3
3
3
2
7
1
1
2
3
5
4
2
4
4
6
3
4
3
14
14
15
15
2
1
5
4
3
3
98
69
386
396
395
389
1
2 52
58
65
84 19
108
96
-29
-6
35
Bijlage 2 (vervolg) Betalende leden BNF 2019-2024.
2
2
Achtkarspelen
4
4
5
2
0
0
0
Totaal per gemeente 0
Hollum Nes
1
1
1
1
Ameland
Ameland
1
1
1
1
Dantumadiel
De Westereen
4
4
4
4
Dokkum
9
10
10
9
Hallum
1
Kollum
1
1
1
Noardeast-Fryslân
Noardeast-Fryslân
11
11
11
9
Harlingen
Harlingen
4
4
4
3
0
0
0
0
1
0
0
0
1
2
Dronryp
912
836
816
803
1026
959
931
915
1938
1795
1747
1718
83
90
85
84
171
163
159
159
254
253
244
243
650
601
602
607
3069
2890
2854
2877
168
185
201
177
669
648
604
595
3906
3723
3659
3649
1407
1389
1363
1359
598
564
565
546
Franeker
5
6
6
3
1671
1608
1597
1574
St.-Annaparochie
6
7
7
7
1142
1091
1045
1021
Waadhoeke
Waadhoeke
11
13
13
10
3411
3263
3207
3141
Schiermonnikoog
Schiermonnikoog
1
1
1
177
165
162
156
Terschelling
Terschelling
5
5
4
567
545
527
508
Vlieland
Vlieland
135
127
118
116
2
12445
11861
11629
11497
2
0
0
0
-132
Eindtotaal Verloop
36
2024
2
2023
3
2022
Surhuisterveen
2021
3
2024
2
2023
1
2022
Buitenpost
2021
2024
2023
Achtkarspelen
Vestiging
2022
Gemeente
2021
Instellingen
vakantieabonnement
Betalende leden BNF 2019-2024
41
43
43
0
0
0
4
33 -10
0
1
0
2
0
” Sterrenwandeling zonder sterren ‘Maar liefst 23 bikkels trotseerden de buien voor de sterrenwandeling op Schiermonnikoog. Geen hemels lichtje te zien maar gids Theo Jurriens van Rijksuniversiteit Groningen redde zich prima. We zijn doorweekt wel wat eerder aan de warme chocolademelk gegaan in de bieb. Daar werd de reserveringslijst voor de uitleen van telescopen enthousiast ingevuld.’ In meerdere vestigingen zijn telescopen toegevoegd aan de collectie. Bezoekers kunnen deze lenen om de sterren te bekijken. Vroeger kon je duizenden sterren aan de hemel zien, maar tegenwoordig zie je ze - vooral in de
stad - veel minder goed. In het Waddengebied kun je gelukkig nog wel donkerte ervaren en sterren zien. Maar als er niets gebeurt, dan verdwijnt deze bijzondere ervaring ook hier langzaam maar zeker en kun je de Melkweg nergens in Nederland meer zien. Daarom werken de Natuur- en Milieufederaties van Groningen, Fryslân en Noord-Holland, de Rijksuniversiteit Groningen, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Waddenvereniging samen aan het programma Donkerte van de Wadden. Door bewoners en toeristen de kracht, pracht en waarde van het donker te laten ervaren en beleven, willen zij de bewustwording over de noodzaak van het behoud van de duisternis vergroten.
Vakantielezen
”
De hele zomer lang konden kinderen in alle bibliotheken een speurtocht doen. Wie met het goede antwoord bij de balie kwam, kon een mooie schelp uitzoeken. Deze twee dames op Ameland waren heel blij met hun prijs. Met vakantielezen besteden we voor de vakantie op basisscholen extra aandacht aan lezen en informeren we ook ouders over het voorkomen van de ‘leespauze’. Uit onderzoek blijkt dat het leesniveau van kinderen achteruitgaat als ze in de vakantie weinig lezen. Vooral voor beginnende lezers is het belangrijk dat ze tijdens de zomervakantie blijven oefenen en geen ‘leespauze’ nemen. Kinderen krijgen in de vakantie extra boeken mee en in de bibliotheek is een leuke speurtocht.
37
2024 Jaarrekening
38
Jaarrekening 2024
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
1.1 BALANS PER 31 DECEMBER 2024 (na resultaatbestemming) ACTIVA
31-12-2024
31-12-2023
€
€
PASSIVA
Vaste activa Materiële vaste activa (1) Financiële vaste activa (2)
31-12-2024
31-12-2023
€
€
403.766 899.578 1.303.344
311.912 1.029.460 1.341.372
Eigen vermogen 500.309 14.974 515.283
578.692 14.974 593.666
Algemene reserves (5) Bestemmingsreserves (6)
Vlottende activa
Vreemd vermogen
Vorderingen (3) Liquide middelen (4)
174.199 2.416.442 2.590.641
346.422 2.470.782 2.817.204
Voorzieningen (7) Kortlopende schulden (8)
9.890 1.792.690 1.802.580
8.916 2.060.582 2.069.498
Totaal activa
3.105.924
3.410.870
Totaal passiva
3.105.924
3.410.870
1 39
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.2 EXPLOITATIEREKENING 2024 REALISATIE 2024
BEGROTING 2024
REALISATIE 2023
Baten Subsidies (9) Bibliotheekopbrengsten (10) Specifieke dienstverlening (11) Diverse baten (12) Projectbaten (13) Totaal baten
4.433.664 529.444 403.951 6.128 1.371.707 6.744.894
4.425.880 540.290 417.055 2.750 467.229 5.853.204
4.309.557 523.501 352.675 13.532 652.768 5.852.033
Lasten Personeel (14) Bestuur en organisatie (15) Huisvesting (16) Afschrijvingen (17) Administratie (18) Transport (19) Automatisering (20) Collectie en media (21) Specifieke kosten (22) Overige kosten (23) Projectkosten (24) Totaal lasten
2.730.434 151.870 1.117.533 129.565 166.747 9.228 158.920 751.671 161.780 1.260 1.426.649 6.805.657
2.834.367 154.137 1.215.773 141.764 151.664 18.706 118.602 663.348 167.953 10.886 467.229 5.944.429
2.785.789 135.243 1.085.091 130.221 136.623 8.902 109.481 638.005 120.793 524 698.782 5.849.454
Bedrijfsresultaat
-60.763
-91.225
2.579
Rentebaten (25) Rentelasten (26)
22.735 0
12.500 0
12.086 0
Resultaat uit gewone bedrijfsvoering
-38.028
-78.725
14.665
0 0
0 0
0 0
Resultaat boekjaar
-38.028
-78.725
14.665
Onttrekking aan reserves/fondsen Toevoeging aan reserves/fondsen Resultaatbestemming
-177.529 139.501 -38.028
-78.825 0 -78.825
-19.600 34.264 14.665
OMSCHRIJVING
€
Bijzondere baten (27) Bijzondere lasten (28)
2 40
€
€
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.3 RESULTAATBESTEMMING 2024 OMSCHRIJVING
REALISATIE 2024
BEGROTING 2023
REALISATIE 2023
91.854 91.854
-78.825 -78.825
-19.100 -19.100
-28.700 -89.129 -3.750 -8.303 -129.882
0 0 0 0 0
0 -500 0 34.264 33.764
-38.028
-78.825
14.665
€
Algemene reserves Mutatie algemene reserve Bestemmingsreserves Mutatie reserve groot onderhoud Mutatie reserve inrichting/automatisering Mutatie reserve bibliothekennetwerk Achtkarspele Mutatie reserve personeel Totaal resultaatbestemming
3
€
€
41
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.4 KASSTROOMOVERZICHT (volgens de indirecte methode) OMSCHRIJVING
2024
2023
Bedrijfsresultaat
-60.763
2.579
Aanpassingen voor: Afschrijvingen Mutaties voorzieningen
129.565 974
130.221 180
Mutaties in werkkapitaal: Mutatie vorderingen Mutatie kortlopende schulden
172.223 -267.892
-183.842 469.386
Intrest Ontvangen rente Betaalde rente Kasstroom uit operationele activiteiten
22.735 0 -3.158
12.086 0 430.610
Investeringen in materiële vaste activa
-54.182
Desinvesteringen van materiële vaste activa Kasstroom uit investeringsactiviteiten
3.000 -51.182
-86.564 -14.974 1.055 -100.483
0 0 0
0 0 0
-54.340
330.127
€
Opgenomen langlopende schulden Aflossingen langlopende schulden Kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie geldmiddelen
4 42
€
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Algemeen Voornaamste activiteiten De stichting is statutair gevestigd te Franeker. De stichting heeft ten doel in de gemeenten Achtkarspelen, Ameland, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Harlingen, Schiermonnikoog, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke openbare bibliotheken op te richten en in stand te houden voor het beschikbaar stellen van media en informatie aan een ieder. Toegepaste standaarden De jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van de richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving, richtlijn 640 "Organisaties zonder winststreven" en de bepalingen van en krachtens de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Vergelijkende cijfers De vergelijkende cijfers 2023 zoals opgenomen in de jaarrekening 2024 zijn gelijk aan de cijfers 2023 volgens de vastgestelde jaarrekening 2023. Er zijn geen correcties doorgevoerd. Continuïteit Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Op grond van de huidige financiële situatie en de vooruitzichten voor de komende jaren wordt geen risico op discontinuïteit verondersteld. De stichting beschikt over een gezonde financiële positie. De solvabiliteit bedraagt per 31 december 2024 41,96% en de current ratio is 1,45. Beide kengetallen worden als goed tot zeer goed beoordeeld.
Dit betekent dat de stichting in staat is om zowel op korte als lange termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Daarnaast beschikt de stichting over een stabiele inkomstenbasis. De structurele subsidies van de negen gemeenten in het werkgebied zijn meerjarig toegezegd in de gezamenlijke subsidieovereenkomst en vormen daarmee een solide financiële pijler. Voor 2025 zijn de subsidiebedragen reeds vastgelegd in de begrotingen van de betrokken gemeenten, inclusief een indexering van 4%. Ook in de daaropvolgende jaren wordt een voortzetting van deze structurele ondersteuning verwacht, mede gezien het belang van bibliotheekvoorzieningen in het lokale en provinciale beleid. Gelet op de combinatie van gezonde kengetallen, voldoende liquide middelen, een toereikend eigen vermogen en stabiele subsidierelaties, zijn er op dit moment geen aanwijzingen die duiden op een risico voor de continuïteit van de stichting. Grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling Algemeen De grondslagen die worden toegepast voor de waardering van activa en passiva en de resultaat-bepaling zijn gebaseerd op historische kosten. Voor zover niet anders is vermeld, worden activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde.
Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen ervan naar de stichting zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen die economische voordelen in zich bergen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Baten worden in de staat van baten en lasten opgenomen wanneer een vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Lasten worden verwerkt, wanneer een 5 43
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING vermindering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actief of een vermeerdering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Indien een transactie ertoe leidt dat nagenoeg alle of alle toekomstige economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico's met betrekking tot een actief of verplichting aan een derde zijn overgedragen, wordt het actief of de verplichting niet langer in de balans opgenomen. Verder worden activa en verplichtingen niet meer in de balans opgenomen vanaf het tijdstip waarop niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden van waarschijnlijkheid van de toekomstige economische voordelen en betrouwbaarheid van de bepaling van de waarde. De opbrengsten en kosten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben. Opbrengsten worden verantwoord indien alle belangrijke risico’s zijn overgedragen aan de koper. De jaarrekening wordt gepresenteerd in euro's, de functionele valuta van de stichting.
6 44
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Gebruik van schattingen De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management zich oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen, en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als afgeleide financiële instrumenten (derivaten) verstaan. Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost. Een financieel actief en een financiële verplichting worden gesaldeerd indien de rechtspersoon beschikt over een deugdelijk juridisch instrument om het financiële actief en de financiële verplichting gesaldeerd af te wikkelen en de stichting het stellige voornemen heeft om het saldo als zodanig netto of simultaan af te wikkelen.
Indien sprake is van een overdracht van een financieel actief dat niet voor verwijdering uit de balans in aanmerking komt, wordt het overgedragen actief en de daarmee samenhangende verplichting niet gesaldeerd. De stichting maakt geen gebruik van afgeleide financiële instrumenten. Materiële vaste activa De bedrijfsgebouwen, terreinen en andere vaste bedrijfsmiddelen worden gewaardeerd tegen hun kostprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Over terreinen wordt niet afgeschreven. De kostprijs bestaat uit de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en overige kosten om de activa op hun plaats en in de staat te krijgen noodzakelijk voor het beoogde gebruik. Overheidssubsidies worden in mindering gebracht op de kostprijs van de activa waarop de subsidies betrekking hebben. De afschrijvingen worden berekend als een percentage over de aanschafprijs volgens de lineaire methode op basis van de gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Onderhoudsuitgaven worden slechts geactiveerd, indien zij de gebruiksduur van het object verlengen. Buiten gebruik gestelde activa worden gewaardeerd tegen boekwaarde of lagere opbrengstwaarde.
7 45
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Bijzondere waardeverminderingen Voor materiële vaste activa wordt op iedere balansdatum beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat deze activa onderhevig zijn aan bijzondere waardeverminderingen. Als dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief geschat. De realiseerbare waarde is de hoogste van de bedrijfswaarde en de opbrengstwaarde. Verder wordt op iedere balansdatum beoordeeld of er enige indicatie is dat een in eerdere jaren verantwoord bijzonder waardeverminderingsverlies is verminderd. Als een dergelijke indicatie aanwezig is, wordt de realiseerbare waarde van het betreffende actief geschat. Terugneming van een eerder verantwoord bijzonder waardeverminderingsverlies vindt alleen plaats als sprake is van een wijziging van de gehanteerde schattingen bij het bepalen van de realiseerbare waarde sinds de verantwoording van het laatste bijzonder waardeverminderingsverlies. In dat geval wordt de boekwaarde van het actief opgehoogd tot de geschatte realiseerbare waarde, maar niet hoger dan de boekwaarde die bepaald zou zijn (na afschrijvingen) als in voorgaande jaren geen bijzonder waardeverminderingsverlies voor het actief zou zijn verantwoord.
Onderhanden projecten In de waardering van onderhanden projecten worden de kosten die direct betrekking hebben op het project (zoals personeelskosten voor werknemers direct werkzaam aan het project en andere externe kosten die bij de uitvoering van het project worden gebruikt), begrepen. De toerekening van opbrengsten en kosten op onderhanden projecten geschiedt naar rato van de verrichte prestaties bij de uitvoering van het werk (‘percentage of completion’-methode) per balansdatum. Uitgaven die verband houden met projectkosten die na de balansdatum tot te verrichten prestaties leiden, worden als activa verwerkt indien het waarschijnlijk is dat ze in een volgende periode zullen leiden tot opbrengsten. Verwachte verliezen op onderhanden projecten worden onmiddellijk in de staat van baten en lasten als last verwerkt. Vorderingen en overlopende activa Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste verwerking vindt waardering plaats tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode, onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Indien er geen sprake is van agio of disagio en transactiekosten, is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde van de vorderingen. Voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de inbaarheid van de vorderingen.
Eigen vermogen Algemene reserve/ egalisatierekening Reserve waarin het resultaat na resultaatbestemming wordt gemuteerd. Het betreft in beginsel een vrije reserve, eventuele beperkingen kunnen zijn opgelegd door de subsidieverstrekker in de subsiedievoorwaarden. Hiertoe wordt verwezen naar de toelichting op de balans. Bestemmingsreserve Reserve waaraan een beperkte bestedingsmogelijkheid is gegeven door het bestuur van de bibliotheek. Dotaties aan en onttrekkingen uit deze reserves vindt plaats door middel van resultaatbestemming. De beperkte doelstelling van de reserve wordt uiteengezet in de toelichting op de balans.
8 46
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Bestemmingsfonds Reserve waaraan een beperktere bestedingsmogelijkheid is gegeven door derden. Dotaties aan en onttrekkingen uit deze reserves vindt plaats door middel via resultaatbestemming. Voorzieningen Een voorziening wordt in de balans opgenomen, wanneer er sprake is van: · · ·
een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting die het gevolg is van een gebeurtenis in het verleden; waarvan een betrouwbare schatting kan worden gemaakt; en het waarschijnlijk is dat voor afwikkeling van die verplichting een uitstroom van middelen nodig is.
Indien (een deel van) de uitgaven die noodzakelijk zijn om een voorziening af te wikkelen waarschijnlijk geheel of gedeeltelijk door een derde worden vergoed bij afwikkeling van de voorziening, wordt de vergoeding als afzonderlijk actief gepresenteerd. Voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen en verliezen af te wikkelen. Langlopende en kortlopende schulden Langlopende en kortlopende schulden en overige financiële verplichtingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste verwerking vindt waardering plaats tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. Indien er geen sprake is van agio of disagio of transactiekosten is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde van de schuld. Opbrengstverantwoording Opbrengsten worden alleen verantwoord als er een redelijke zekerheid bestaat dat toekomstige voordelen naar de stichting zullen toevloeien en dat deze voordelen betrouwbaar kunnen worden ingeschat. Zodra een betrouwbare schatting kan worden gemaakt van het resultaat van een onderhanden project, worden de projectopbrengsten en kosten als opbrengsten en kosten in de staat van baten en lasten verwerkt naar rato van de verrichte prestaties per balansdatum.
Onder projectopbrengsten wordt verstaan de in het contract overeengekomen indien en voor zover het waarschijnlijk is dat de opbrengsten zullen worden gerealiseerd en betrouw-baar kunnen worden bepaald.
De mate waarin prestaties van een onderhanden project zijn verricht wordt bepaald aan de hand van de tot de balansdatum gemaakte projectkosten in verhouding tot de geschatte totale projectkosten. Indien het resultaat van een onderhanden project niet betrouwbaar kan worden bepaald, worden de projectopbrengsten slechts verwerkt tot het bedrag van de gemaakte projectkosten dat waarschijnlijk kan worden verhaald. Verwachte verliezen op projecten worden onmiddellijk in de staat van baten en lasten opgenomen.
9 47
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Overheidssubsidies Overheidssubsidies worden aanvankelijk in de balans opgenomen als vooruitontvangen baten. Zodra er redelijke zekerheid bestaat dat zij zullen worden toegekend en de stichting zal voldoen aan de daaraan verbonden voorwaarden worden zijn verantwoord als subsidie opbrengsten. Subsidies ter compensatie van door de stichting gemaakte kosten worden systematisch als opbrengsten in de staat van baten en lasten opgenomen in dezelfde periode als die waarin de kosten worden gemaakt. Investeringssubsidies worden in mindering gebracht op het geïnvesteerde bedrag. De vooruitontvangen bedragen (zowel kort- als langlopend) worden onder de overlopende passiva opgenomen en worden systematisch in de staat van baten en lasten opgenomen gedurende de gebruiksduur van het actief. Overige opbrengsten De overige opbrengsten bestaan voor een groot deel uit ontvangen contributies en telaatgelden. De opbrengsten worden verantwoord naar rato van de mate waarin de diensten zijn verricht. Personeelsbeloningen De beloningen van het personeel worden als last in de exploitatierekening verantwoord in de periode waarin de arbeidsprestatie wordt verricht en, voor zover nog niet uitbetaald, als verplichting op de balans opgenomen.
Als de reeds betaalde bedragen de verschuldigde beloningen overtreffen, wordt het meerdere opgenomen als een overlopend actief voor zover er sprake zal zijn van terugbetaling door het personeel of van verrekening met toekomstige betalingen door de stichting. De verplichting uit hoofde van beloningen tijdens dienstverband wordt gewaardeerd tegen nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichting af te wikkelen. Pensioenlasten De pensioenverplichtingen aan de werknemers zijn ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds “Pensioenfonds Openbare Bibliotheken”. Het betreft een middelloonregeling, waarbij het pensioen afhankelijk is van het salaris en het aantal deelnemersjaren. Als de financiële middelen van het pensioenfonds het toelaten, wordt het pensioen jaarlijks geïndexeerd. De beleidsdekkingsgraad van het Pensioenfonds Openbare Bibliotheken bedraagt per balansdatum 133,1%. De over het boekjaar verschuldigde premie wordt ten laste van het resultaat gebracht. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een terugstorting leidt of tot een vermindering van toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen. Verder wordt beoordeeld of er naast de premie andere verplichtingen zijn uit toezeggingen aan werknemers. In dat geval wordt een voorziening opgenomen.
10 48
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING De Stichting heeft per balansdatum geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij het pensioenfonds. Voor pensioenfondsen gelden financiële regels. Daarin zijn eisen opgenomen waaraan onze financiële positie moet voldoen. Gedurende 2024 was de beleidsdekkingsgraad van 133,1% een stuk hoger dan het vereiste niveau van 104,2% en had het pensioenfonds voldoende buffers om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. De totale pensioenpremie bleef met 20,7% in 2024 gelijk aan die van 2023. Het werknemersdeel van de pensioenpremie steeg in 2024 van 8,19% naar 8,41%. Voor de eerste helft van 2025 blijft de totale pensioenpremie op de 20,7%, het werknemersdeel stijgt wel naar 8,53%. Het opbouwpercentage ouderdomspensioen steeg in 2024 van 1,63% naar 1,738%. In 2025 blijft dit percentage 1,738%. De nieuwe pensioenregeling start naar verwachting op 1 juli 2025. De pensioenpremie wordt dan 32,8% van de pensioenslagnorm. Dit lijkt een enorme stijging, maar door een andere manier van omgaan met de franchise zal de premie overeenkomen met de eerdergenoemde 20,7%.
Leasing De stichting kan financiële en operationele leasecontracten afsluiten. Een leaseovereenkomst waarbij de voor- en nadelen verbonden aan het eigendom van het leaseobject geheel of nagenoeg geheel door de lessee worden gedragen, wordt aangemerkt als een financiële lease. Alle andere leaseovereenkomsten classificeren als operationele leases. Bij de leaseclassificatie is de economische realiteit van de transactie bepalend en niet zozeer de juridische vorm. Operationele leases Als de stichting optreedt als lessee in een operationele lease, wordt het leaseobject niet geactiveerd. Leasebetalingen inzake de operationele lease worden lineair over de leaseperiode ten laste van de staat van baten en lasten gebracht. Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld op basis van de indirecte methode. Toerekening per gemeente Baten en lasten die direct toerekenbaar zijn aan een gemeente worden toegerekend aan de betreffende gemeente. Baten en lasten van overhead, educatie, marketing/communicatie en backoffice worden toegerekend op basis van inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten. Verantwoording van gerelateerde projecten binnen dezelfde gemeente Binnen de gemeente worden projecten die inhoudelijk of functioneel met elkaar zijn gerelateerd in enkele gevallen als één geheel verantwoord.
Eventuele mutaties die van invloed zijn op de financiële positie of resultaten van deze projecten, worden in overleg met de directie/bestuur (D/B) en de subsidiegever vastgesteld en verwerkt in de jaarrekening. Dit beleid waarborgt een juiste en volledige weergave van de financiële samenhang tussen projecten binnen de gemeente. Bepaling van projecttarieven De tarieven die aan projecten worden toegerekend, worden berekend op basis van de loonkosten van de betreffende projectmedewerker(s). Deze loonkosten worden verhoogd met een opslagpercentage ten behoeve van de algemene bedrijfsvoering. Deze opslag is bedoeld om indirecte kosten, zoals administratie en overige overhead te dekken. De tarieven worden jaarlijks geëvalueerd en indien nodig aangepast om een realistische en kostendekkende doorbelasting te waarborgen.
11 49
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.5 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING
Grondslag voor projecturenregistratie en -verantwoording De stichting hanteert voor projecten een systematiek waarbij vooraf een projectbegroting wordt opgesteld, waarin de benodigde inzet van medewerkers wordt geschat. De voortgang van de projecten wordt periodiek gemonitord door de projectleider, teamleden en de controller. De daadwerkelijk bestede uren worden per kwartaal geëvalueerd en vastgesteld op basis van deze monitoring en gesprekken binnen het projectteam. Vervolgens worden deze uren verwerkt in de projectadministratie. Deze werkwijze borgt dat de verantwoording van projecturen consistent en controleerbaar plaatsvindt. Eventuele afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting worden tijdig gesignaleerd en waar nodig bijgestuurd.
12 50
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.6 TOELICHTING OP DE BALANS 1. Materiële vaste activa
Boekwaarde per 31-12-2023 Aanschaffingswaarde Cumulatieve afschrijvingen Mutaties Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Boekwinst Boekwaarde per 31-12-2024 Aanschaffingswaarde Cumulatieve afschrijvingen Afschrijvingspercentages
MVA in uitvoering
gebouwen & grond
inrichting & automatisering inventaris
€
€
€
3.000 0 3.000
0 0 0
1.712.109 -1.248.813 463.296
7.745 -3.000 0 0 4.745
0 0 0 0 0
7.745 0 7.745 0%
wagenpark
Totaal
€
€
581.199 -499.733 81.466
34.700 -3.770 30.930
2.331.008 -1.752.316 578.692
38.898 0 -96.673 0 -57.775
7.539 0 -28.782 0 -21.243
0 0 -4.110 0 -4.110
54.182 -3.000 -129.565 0 -78.383
0 0 0
1.751.007 -1.345.486 405.521
588.738 -528.515 60.223
34.700 -7.880 26.820
2.382.190 -1.881.881 500.309
3,33%
10%
20%
12,50%
Er is in 2024 geïnvesteerd in inventaris (o.a. De Westereen) en vervanging van ICT-apparatuur voor diverse vestigingen. 2. Financiële vaste activa
31-12-2024
31-12-2023
14.974 14.974
14.974 14.974
31-12-2024
31-12-2023
34.138 34.138
143.324 143.324
€
Waarborgsommen Borg huur pand Buitenpost
3. Vorderingen
€
Handelsdebiteuren Debiteuren
€
€
Het saldo debiteuren is sterk gedaald in 2024. Het saldo was in 2023 hoger doordat een groot aantal facturen niet tijdig zijn verstuurd i.v.m. interne problemen bij het administratiekantoor Fers. Belastingen en premies SV Te vorderen BTW
88.703 88.703
92.341 92.341
13 51
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.6 TOELICHTING OP DE BALANS Overige vorderingen Onderhanden projecten Overige vorderingen en overlopende activa Totaal vorderingen
0 51.358 51.358
1.366 109.391 110.757
174.199
346.422
Er zijn geen vorderingen met een looptijd langer dan een jaar. Een voorziening voor vermoedelijke oninbaarheid van debiteuren wordt niet noodzakelijk geacht. 4. Liquide middelen
31-12-2024
31-12-2023
2.416.215 220 8 2.416.443
2.470.426 252 104 2.470.782
€
Banktegoeden Kassen bibliotheken Gelden onderweg
€
De banktegoeden worden gehouden bij de Rabobank, de ABN AMRO en bij ING en staan vrij ter beschikking. 5. Algemene reserves
Algemene reserves
31-12-2023
onttrekking
toevoeging
herbest.
31-12-2024
€
€
€
€
€
311.912 311.912
-25.975 -25.975
0 -21.875
117.829 117.829
403.766 403.766
-21.875 Alle bestemmingsreserves van de gemeenten zijn herbestemd met uitzondering van de herbestemmingsreserve van de gemeente Achtkarspelen. Die wordt aangewend voor herinrichting nieuwe bibliotheek Buitenpost. 6. Bestemmingsreserves
Reserve groot onderhoud St.-Annaparochie Reserve groot onderhoud Terschelling Reserve afschrijving inr./autom. Ameland Reserve afschrijving inr./autom. Buitenpost Reserve bibliothekennetwerk Achtkarspelen Personeelsreserve
31-12-2023
onttrekking
toevoeging
herbest.
31-12-2024
€
€
€
€
€
13.800 14.900 32.858 56.271 493.763 417.868 1.029.460
0 0 0 0 -3.750 -29.975 -33.725
0 0 0 0 0 21.672 21.672
-13.800 -14.900 -32.858 -56.271 0 0 -117.829
0 0 0 0 490.013 409.565 899.578
Bestemmingsreserves groot onderhoud De bestemmingsreserves groot onderhoud zijn bedoeld om de afschrijving van toekomstige grootschalige onderhoudskosten mee te kunnen dekken. Bestemmingsreserve inrichting/automatisering De bestemmingsreserves inrichting/automatisering zijn bedoeld ter dekking van de afschrijving van toekomstige 14 52
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.6 TOELICHTING OP DE BALANS grootschalige investeringen in de inrichting en of de automatisering.
15 53
Stichting Openbare Bibliotheken Noord Fryslân
Jaarrekening 2024
1.6 TOELICHTING OP DE BALANS Bestemmingsreserves bibliothekennetwerk Achtkarspelen De bestemmingsreserve bibliothekennetwerk Achtkarspelen is bestemd voor investeringen in het bibliothekennetwerk in de gemeente Achtkarspelen, waaronder de toekomstige investering in de inrichting van de nieuwe bibliotheek in de nieuw te bouwen scholengemeenschap in Buitenpost. Bestemmingsreserves personeel De bestemmingsreserves personeel zijn bedoeld om kosten ontstaan door langdurig ziekteverzuim en kosten door uitdiensttredingen op te vangen. Voor een adequate hoogte van de bestemmingsreserves personeel wordt een reserve van 15% van de totale personeelskosten aangehouden. 7. Voorzieningen