Zomernota 2022 Verantwoord op weg naar herstel
Tekst van het document
28
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Claims
2022
2023
2024
2025
Wettelijk onvermijdbaar 1. Krediet aanschaf iPads raadsleden 2022-2026
0
-20
-11
-11
2. Areaaluitbreiding openbare ruimte
-38
-38
-38
-38
3. Inrichtingsplan inkoopfunctie
-197
-197
-197
-197
4. Inzet huurteam
-70
0
0
0
5. Ontvlechten hosting SOW
-11
-11
-11
-11
6. Uitvoering motie afbouw hondenbelasting
-64
-128
-193
-257
7. Uitbreiding formatie KCC
-90
0
0
0
8. Jeugd- en leeerlingenvervoer
-350
0
0
0
Totaal onvermijdelijke claims
-820
-394
-450
-514
Beleidsmatig onvermijdbaar
1. Krediet aanschaf iPads voor raadsleden in de periode 2022-2026 Voor de volgende raadsperiode zijn wederom iPads nodig om op een efficiënte en duurzame manier te kunnen vergaderen. Daarom wordt aan de raad voorgesteld een krediet ter beschikking te stellen van € 40.000 voor de aanschaf van iPads ter verstrekking in bruikleen aan de raadsleden in de raadsperiode 2022-2026. De kapitaallasten bedragen € 11.000 per jaar. Afschrijving vindt plaats in 4 jaar, afwijkend van de afschrijftermijn, opgenomen in de nota Investeren, Waarderen en Afschrijven. Afboeking van de restant boekwaarde van de iPads van de huidige raadsperiode leiden tot een extra afschrijving in 2023 van € 9.000. 2. Areaaluitbreiding openbare ruimte In 2020 is het areaal openbare ruimte op enkele onderdelen uitgebreid. Het betreft opgeleverde werkzaamheden die nu al door gemeente/Irado moeten worden onderhouden. Het gaat om de openbare verlichting aan het Trimpad, de waterbergingen in de Stationstraat, IT- en drainagesystemen voor de Boerhaavelaan en de Schrijversbuurt, de uitbreiding van het aantal afvalbakken en een drijfvuilvanger voor de Wilhelminahaven. 3. Inrichtingsplan inkoopfunctie Door het herinrichten van de inkoopfunctie is de gemeente Schiedam in staat om de inkoopprofessionalisering volledig zelfstandig en onafhankelijk tot uitvoering te brengen en te borgen.
Voor volledige vaste invulling van de inkoopfunctie is 2.6 fte extra nodig, die nog niet is gedekt in de begroting 2022: 1.0 fte inkoopcoördinator en 1.6 fte contractbeheer, zodat het uitvoeringsprogramma kan worden gerealiseerd en de professionalisering van de inkoop kan worden voortgezet. De structurele dekking voor de aanvullende vaste formatie kost € 197.000. 4. Inzet huurteam De inzet van het Huurteam is cruciaal voor de aanpak van huurdersuitbuiting in particuliere woningen. Er is voor de inzet van het Huurteam een claim gedaan bij de subsidieaanvraag in het kader van de kwetsbarewijkenaanpak stedelijke vernieuwing. Op dit moment is het nog niet duidelijk of en wanneer we beschikken over deze financiën. Daarom wordt voorgesteld om in ieder geval voor 2022 nog een maal € 70.000 beschikbaar te stellen, zodat de inzet en samenwerking met het Huurteam kan worden gecontinueerd.
29
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
5. Ontvlechten hosting Stroomopwaarts Met de overdracht van de bedrijfsvoeringstaken zal het budget van de hostingsbegroting aan Stroomopwaarts worden overgedragen. Het aandeel van Schiedam in de hostingsbegroting 2022 bedraagt €3.720.109. De overdracht kan voor een groot deel worden gedekt door het aframen van de formatie bij de hostende teams en het inhuurbudget. Het deel van de formatie dat niet bij de hostende teams kan worden afgeraamd, resulteert in een structureel tekort van €11.198. 6. Heroverweging motie afbouw hondenbelasting Dit betreft de financiële effecten van de uitvoering van de motie afbouw hondenbelasting. 7. Uitbreiding formatie KCC De invoering van de Wet bijzondere maatregelen Grootstedelijke Problematiek (Wbmgp), de invoering van de aanpak woonoverlast en de participatie in de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit levert voor het KCC een intensivering van taken op. Om alle wettelijke taken te kunnen blijven uitvoeren en het dienstverleningsniveau op hetzelfde peil te kunnen houden, is het niet mogelijk een eerder opgelegde taakstelling in te vullen. Voor 2022 wordt voorgesteld deze claim voor € 90.000 nog eenmalig te honoreren, in afwachting van de resultaten van de 2e fase van het Zero-Based Budgeting-onderzoek. 8.
Jeugd en leerlingenvervoer In de begroting van Schiedam is al een voordeel opgenomen van structureel € 487.285 (voor 2022 nog € 399.000) als besparing op het sociaal mobiliteitsplan. Dit mobiliteitsplan betreft niet alleen het vervoer bij Rogplus, maar ook jeugd- en leerlingenvervoer. Om de besparing op het jeugd- en leeerlingenvervoer te incasseren is regionale aanpassing van de verordening nodig. Deze aanpassing heeft vertraging opgelopen, waardoor de claim vanuit het begrotingsproces 2021 (€ 350.000) nog incidenteel voor 2022 moet worden ingerekend. Resumé
2022
2023
2024
2025
-820
-394
-450
-514
Interne en externe autonome ontwikkelingen - Waarvan onvermijdelijk
6
Dekking
Het is een gezamenlijke opgave om een sluitende begroting te presenteren aan de gemeenteraad in november 2021. Gerichte onderzoeksopdrachten richting de begroting moeten meer financiële ruimte gaan opbrengen. Op dit moment is de volgende dekking gevonden.
30
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
2022
2023
2024
2025
1. Renteontwikkeling
pm
pm
pm
pm
2. Verhoging raming dividenden
375
375
375
375
3. Stelpost kapitaallasten
500
500
500
500
Totaal dekking
875
875
875
875
1. Renteontwikkeling Op dit moment is het nog niet mogelijk een inschatting te maken van de renteontwikkeling. Enerzijds dient nog besluitvorming plaats te vinden over een aantal grote projecten (Schiedistrict, MPG, Mobiliteitsplan), anderzijds is het van belang – gelet op de huidige economische ontwikkelingen – een zorgvuldige rentevisie op te stellen. Beide (besluitvorming en rentevisie) zijn nodig om een verwachting te kunnen opstellen over het effect in de ruimteberekening. 2. Verhoging raming dividenden De verwachting over de te ontvangen dividenden is positiever dan in de huidige begroting is verwerkt. Voor 2021 zal dat in de Berap 2021 worden aangepast, in de ruimteberekening kan eveneens rekening worden gehouden met een hogere opbrengst uit dividenden. 3. Vertragingsfactor kapitaallasten. Het is toegestaan om in de begroting een stelpost onderuitputting kapitaallasten op te nemen. Deze onderuitputting van ongeveer 1 a 2 miljoen treedt jaarlijks op. Dit is gebaseerd op het ervaringsgegeven, dat een flink aantal projecten later beginnen met afschrijving, omdat zij om allerlei redenen later gereed komen. Dat leidt jaarlijks tot lagere kapitaallasten dan geraamd. Bij onderuitputtingen van 1 tot 2 miljoen per jaar is een stelpost van € 500.000 reëel.
7
Vrijval reserves
Jaarlijks worden alle bestemmingsreserves doorgelicht om na te gaan of de stand van de reserve nog overeenkomt met het vastgestelde bestedingsdoel. Daar waar het saldo dat toelaat, is de omvang van de vrijval bepaald. Deze vrijval levert dan een incidenteel dekkingsmiddel op. Een uitgebreid verslag van de beoordeling vindt u in bijlage 2. 2022 Reserve milieubeheer erfpachtgronden
35
Reserve particuliere woningverbetering
38
Reserve DU bodemsanering (gedeeltelijk)
958
Reserve grondfonds
2.141
Vrijval reserve Beheer Openbare Ruimte IUPB
816
Vrijval Corona-reserve
2.000
Totale vrijval reserves in 2022
5.988
De reserve milieubeheer erfpachtgronden, particuliere woningverbetering en grondfonds worden per 1 januari 2022 opgeheven. De onderliggende inzet waarvoor de reserves zijn gevormd zijn niet meer aanwezig.
31
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
De reserve DU bodemsanering, beheer openbare ruimte IUPB en Corona kunnen gedeeltelijk vrijvallen, omdat daarbij sprake is van een surplus aan reservemiddelen zonder directe bestedingsclaim.
8
Bezuinigingsvoorstellen 2022
01. Actualisatie begroting Stroomopwaarts
2023
2024
2025
1.000
400
200
0
200
200
200
200
03. Verlagen subsidiebudget evenementen
0
0
50
50
04. Beperking budget leegstandsaanpak
0
0
20
20
05. Efficiëntere aanpak economie binnenstad
0
0
30
30
06. Bezuiniging ondernemersverenigingen
0
0
15
15
07. Stoppen met app Ongehinderd
7
7
7
7
220
220
220
220
09. Natuur- en Milieu Educatie (NME)
0
0
50
50
10. Heroverwegen afschaffen hondenbelasting
64
128
193
257
1.491
955
986
850
02. Bezuiniging reserve/budget cultuur
08. Afschaffen Rotterdampas
Totaal bezuinigingsvoorstellen 01. Actualisatie begroting Stroomopwaarts
De ingediende begroting van Stroomopwaarts bevat de economische verwachtingen van begin 2021. Inmiddels zijn de verwachtingen voor economisch herstel positiever. De begroting van Stroomopwaarts dient daarop te worden aangepast. 02. Bezuiniging/taakstelling cultuur Deze bezuiniging wordt ingevuld door een besparing aan te brengen van € 50.000 op de subsidie voor de bibliotheek. De bibliotheek heeft de afgelopen jaren een stijgend weerstandsvermogen, waardoor deze besparing mogelijk is. Daarnaast wordt de inzet van de bibliotheek voor taalachterstanden vanaf 2022 ten laste van de subsidiemiddelen voor het onderwijs achterstanden beleid gebracht, waardoor dit voor de begroting neutraal verloopt. 03. Verlagen subsidie evenementen Op basis van de budgetuitputting de afgelopen jaren en rekening houdend met het herstel in 2022 en 2023 na corona wordt verwacht dat het budget vanaf 2024 structureel kan worden verlaagd zonder dat dit tot directe schade leidt. 04. Beperking budget leegstandsaanpak Inzet op verbeterde en kostenefficiëntere samenwerking binnen economische aanpak binnenstad tussen Schiedam Partners, SCS, SHOP, de gemeente en Winkelmeiden. Besparing vanuit structurele middelen. 05. Efficiënter aanpak economie binnenstad
32
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Inzet op verbeterde en kostenefficiëntere samenwerking binnen economische aanpak binnenstad tussen Schiedam Partners, SCS, SHOP, de gemeente en Winkelmeiden. Besparing vanuit structurele middelen. 06. Bezuiniging ondernemersvereniging Inzet op verbeterde en kostenefficiëntere samenwerking binnen economische aanpak binnenstad tussen Schiedam Partners, SCS, SHOP, de gemeente en Winkelmeiden. Besparing vanuit structurele middelen. 07. Stoppen met app Ongehinderd Het gebruik van de app in de gemeente is minimaal, vandaar dat wordt voorgesteld hiermee te stoppen. 08. Stoppen met Rotterdampas In navolging van onze buurgemeenten wordt voorgesteld te stoppen met het vergoeden van de Rotterdampas. Het vergoeden hiervan valt niet binnen de wettelijke taak van de gemeente. 09. Natuur- en milieu-educatie (NME) De komende jaren wordt de inzet op natuur- en milieu-educatie (NME) op een andere wijze vormgegeven, waarbij synergievoordelen vallen te behalen. 10. Heroverwegen afschaffen hondenbelasting De raad heeft via een motie besloten tot het stapsgewijs afschaffen van de hondenbelasting. In deze motie is de financiële dekking niet geregeld. In tijden dat de begroting niet sluitend is en er tekorten zijn, is het van belang niet gedekte financiële besluiten in heroverweging te nemen.
33
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
9
Financiële ruimte ongewijzigd beleid
In onderstaande tabel wordt de tussenstand – met de nu nog bestaande onzekerheden – samengevat. Stand financiële ruimte
2022
2023
2024
A. Totaal beginstand
-4.708
1.008
2.581
1.366
B. Totaal loon- en prijsontwikkelingen
-2.328
-2.282
-2.242
-2.213
pm
pm
pm
pm
D. Totaal ontwikkelingen sociaal domein
-3.480
-2.902
-2.974
-2.584
E. Totaal wettelijk, onvermijdelijk en dilemma's
-820 -11.336
-394 -4.570
-450 -3.085
-514 -3.945
C. Totaal algemene uitkering
Totaal
2025
Dekking Dividend, renteontwikkeling en vertragingsfactor
875
875
875
875
Vrijval reserves
5.988
0
0
0
Tussentotaal
-4.473
-3.695
-2.210
-3.070
Bezuinigingsvoorstellen
1.491
955
986
850
Stand financiële ruimte zomernota
-2.982
-2.740
-1.224
-2.220
601
532
518
721
- 2.381
-2.208
-706
-1.499
Effect MPG Financiële ruimte na MPG
Bij het bepalen van deze financiële stand speelt mee dat een aantal grote besluiten met financieel effect op de financiële ruimte nog niet is genomen. Wij hebben die eerder in deze zomernota in beeld gebracht. Op het moment van schrijven van deze zomernota is het financieel effect hiervan nog niet bekend. Binnenkort wordt ook het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) vastgesteld. Hiervan is het financieel effect wel bekend. Dit is ter informatie in bovenstaande tabel openomen. Het financiële totaalbeeld geeft op dit moment nog niet het gewenste resultaat van een structureel sluitende begroting. De komende periode wordt intensief gezocht naar financiële middelen om te komen tot een sluitende begroting. Hierbij worden moeilijke keuzes niet uit de weg gegaan. De landelijke ontwikkelingen worden op de voet gevolgd. De recente uitspraak van de arbitrage op het jeugdzorgdossier geeft enige hoop op structurele compensatie van Rijk. Uiteraard is deze compensatie nog niet meegenomen in de financiële ruimteberekening. In het resultaatbestemmingsvoorstel bij de jaarstukken 2020 is voorgesteld om een bestemmingsreserve compensatie Rijk in te stellen. Dit om de nog op handen zijnde compensatie van het Rijk de eerste twee jaar te kunnen voorfinancieren en de periode te overbruggen. Wij gaan ervan uit dat het Rijk zijn verantwoordelijkheid pakt.
Mocht dat zo zijn, dan valt de bestemmingsreserve vrij in de algemene reserve. De zomernota eindigt weliswaar met financiële tekorten, het college blijft het van belang vinden geen onomkeerbare beslissingen te nemen in onzekere tijden. Scenario 2 is daarbij ons voorkeursscenario en zien we als opgave richting de begroting. De politieke discussie over principiële dilemma’s rondom de zomernota gaan we gebruiken om richting de begroting scenario 2 verder aan te vullen met
34
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
maatregelen uit scenario 1 die op steun kunnen rekenen. In de verdere verfijning van de scenario’s nemen we u richting de begroting mee.
35
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Bijlage 2 Beoordeling reserves Jaarlijks worden alle bestemmingsreserves doorgelicht om vast te stellen of de stand van de betreffende reserve nog overeenkomt met het bestedingsdoel. Daarbij wordt ook beoordeeld of het bestedingsdoel nog steeds aanwezig is. Wanneer uit de analyse blijkt dat het onderliggende bestedingsdoel niet meer aanwezig is of is gewijzigd, wordt de omvang van de vrijval bepaald. Deze vrijval levert dan een incidenteel dekkingsmiddel op in het jaar waarin de reserves vrijvallen.
Afwegingskader De beoordeling vindt plaats op de stand van de reserves per 1 januari 2021. Schiedam heeft op die datum 31 verschillende bestemmingsreserves. In totaal vertegenwoordigen die een waarde van € 91,5 miljoen. Alle bestemmingsreserves zijn geanalyseerd en beoordeeld aan de hand van het volgende afwegingskader:
Zijn er bestedingen geraamd in de meerjarenbegroting? Ligt aan de besteding een vastgesteld bestedingsplan ten grondslag of vindt dat op korte termijn (toetsbaar) plaats? Is de reserve de afgelopen jaren aangewend of is sprake van “slapende” tegoeden?
Uitkomsten Voor de volgende reserves wordt geadviseerd dat deze (gedeeltelijk) kunnen vrijvallen per 1 januari 2022 en dit als dekking op te nemen in de bepaling van de financiële ruimte in de Zomernota 2022. 2022 Reserve milieubeheer erfpachtgronden
35
Reserve particuliere woningverbetering
38
Reserve DU bodemsanering (gedeeltelijk)
958
Reserve grondfonds
2.141
Vrijval reserve Beheer Openbare Ruimte IUPB
816
Vrijval Corona-reserve
2.000
Totale vrijval reserves in 2022
5.988
36
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Hieronder zijn per bovengenoemde reserve de overwegingen te vinden. Reserve
Omvang
Overwegingen
Reserve milieubeheer erfpachtgronden
35
Deze reserve staat al jarenlang op € 35K. Daarnaast wordt dit risico ook opgenomen in het bepalen van de risicoreserve. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen.
Reserve Particuliere Woningverbetering
38
Het betreft een restantsaldo van een reserve die al jarenlang niet wordt gebruikt. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen.
Reserve DU bodemsanering
958
Deze reserve wordt de laatste jaren niet als dekkingsmiddel ingezet en lijkt een slapend tegoed te zijn. Tot op heden zijn de kosten voor saneringen gedekt via projectbudgetten, exploitatiebudgetten of de risicoreserve. Uit een onderliggend bestedingsplan blijkt dat € 958.000 uit deze reserve kan vrijvallen.
2.141
Deze reserve was ingesteld om de surplus-opbrengst (buiten het in stand houden van de begroting) uit grondverkopen (conversie) te parkeren. Door de nieuwe kadernota Grond is deze reserve niet meer relevant en wordt ook niet meer aangevuld. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve is bedoeld om fluctuaties in de kapitaallasten op te vangen. Op basis van herziene calculatie blijkt er een surplus in de reserve te zitten van € 816.000 wat kan vrijvallen.
Reserve grondfonds
Reserve Beheer Openbare Ruimte IUPB
Corona-reserve
816
2.000
Deze reserve was uit voorzichtigheid getroffen, omdat toen onbekend was wat de financiële gevolgen waren van de coronacrisis. Uit de analyse van het jaarrekeningresultaat blijkt dat een groot aantal budgetten niet zijn besteed als gevolg van corona. De verwachting is dat deze onderbesteding kan worden ingezet voor een corona-herstelplan. Dat betekent dat de reserve kan worden afgeroomd ten gunste van de financiële ruimte.
37
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Bijlage 3 Wettelijke en niet-wettelijke taken Onderstaande tabel geeft een 1e inzicht in wettelijke en niet-wettelijke taken van de gemeente. Deze lijst wordt verder verfijnd en gekoppeld aan de onderliggende budgetten, als uitwerking van scenario 1. Wettelijk
Niet-wettelijk
Brandweer
Criminaliteitspreventie
Ambulancevervoer
Straatmeubilair
Rampenbestrijding
Openbare verlichting (wel relatie met veiligheid)
Lijkschouwingen
Onkruidbestrijding verhardingen
Integrale veiligheid
Straatreiniging
Handhaving
Verwijderen hondenpoep
Beschermende maatregelen
Verkeers- en vervoersbeleid (wel relatie met
Onderhoud bruggen en wegen
milieubeleid en veiligheid)
Verkeersmaatregelen
Natuur- en milieueducatie
Gladheidbestrijding
Woningexploitatie gemeentelijke woningen
Afwatering
Straatmarkten
Afvalverwijdering
Kermissen en evenementen
Riolering en waterzuivering
Sociaaleconomische zaken
Milieubeleid
Gronden en gebouwen
Milieubeheer en –vergunningverlening en handhaving
Agrarische zaken, jacht en visserij
Lijkbezorging
Schoolbegeleiding
Bestemmingsplannen
Onderwijsachterstandenbeleid
Gebiedsvisies
Algemene onderwijsaangelegenheden
Volkshuisvesting
Openbaar bibliotheekwerk
Woonwagenzaken
Muziekonderwijs
Bouw- en woningtoezicht
Subsidie vormings- en ontwikkelingswerk
Omgevingsvergunningen
Sportvoorzieningen (incl sportvelden)
Grondexploitatie
Sportstimulering
GBA
Podiumkunst
Paspoorten/ID-bewijzen
Beeldende kunst
Rijbewijzen
Culturele centra
Huwelijken
Subsidies musea en cultuur- en oudheidkunde
Verkiezingen
Landschappelijke beplanting
Naturalisatie en geslachtsnaamwijziging
Groenonderhoud
Straatnaamgeving/huisnummering
Onkruidbestrijding
Horecabeleid
Recreatie
Huisvestingsvoorzieningen openbaar onderwijs
Toerisme
Huisvestingsvoorzieningen bijzonder onderwijs
Speellocaties
Leerlingenvervoer
Lokale omroep (wel vwb bekostiging)
Leerplichtwet
Club- en buurthuiswerk
Voorschoolse educatie (VVE)
Vrijwilligerswerk
Gymlokalen (onderwijshuisvesting)
Welzijnssubsidies
Streekarchief
Peuterspeelzalen (m.u.v. VVE)
Monumentenzorg (m.u.v. gemeentelijke monumenten)
38
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Natuurterreinen (relatie met veiligheid, aansprakelijkheid) Bosterreinen (relatie met veiligheid, aansprakelijkheid) Bomen (inspectie) Insecten- en ziektenbestrijding (rel. met volksgezondheid) Zwerfvuil (relatie met volksgezondheid) WWB, WSW, e.d. WMO Jeugdzorg Raad College Regionale samenwerkingsverbanden wettelijke taken
39
Verantwoord op weg naar herstel – Zomernota 2022
Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl
40