Notulen raadsvergadering 7 november 2023

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 7 november 2023 te 19.30 uur in het Stadskantoor Voorzitter: de burgemeester, de heer J.G. Bijl Raadsgriffier: de heer M.J.W. Tobeas Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), S. Dokgöz (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD) en A.E.I. Wilton (VVD). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, D.A. Ergin, S.F. Hamerslag, A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is het lid S. Kiliçkaya (GroenLinks). 01.

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die de vergadering via internet volgen welkom en deelt mede dat de heer Kiliçkaya heeft laten weten verhinderd te zijn de vergadering bij te wonen. Diens afwezigheid is naar deze mededeelde te danken aan het feit dat hij vader is geworden. Spreker neemt dit natuurlijk onmiddellijk aan maar zekerheidshalve gaat hij toch op kraamvisite, waarbij hij namens de gemeente iets aardigs zal meenemen. De jonggeboren dochter heet Melissa Kybar. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 02. Afscheid vertrekkend raadslid en onderzoek geloofsbrieven en beëdiging nieuw raadslid De Voorzitter merkt op dat Marion Bakker weer even in de raad is, die vandaag afscheid van haar neemt. Zij stopt namelijk met het raadswerk voor GroenLinks. Hij memoreert dat zij sinds de laatste gemeenteraadsverkiezing, dus vanaf 2022, zitting heeft in de raad en dat zij woordvoerder was op de terreinen kunst en cultuur, diversiteit, inclusiviteit, participatie, zorg en welzijn. In maart 2023 heeft zij wegens ziekte tijdelijk ontslag genomen als raadslid, welk ontslag in juli jl. nog eens is verlengd. Tot haar spijt heeft zij moeten aangeven dat zij niet zal terugkeren als raadslid en dat zij definitief haar ontslag heeft ingediend. Spreker begrijpt dat zij op de achtergrond actief blijft bij GroenLinks.

Het is jammer dat zij door ziekte haar lidmaatschap heeft moeten beëindigen. Namens de gehele gemeenteraad en het college wenst hij haar sterkte. Als afscheidscadeau biedt hij haar het door Brigitte Bod vervaardigde bord aan waarop een oude kaart van Schiedam, uitgegeven in 1615, is afgebeeld, gemaakt door Floris Balthazar en Balthausen Floris. De Voorzitter overhandigt mevrouw Bakker het afscheidsgeschenk en een boeket bloemen. (Applaus) De Voorzitter merkt op dat Marion de plaats inruimt voor iemand die al langer in de raad heeft gewerkt, namelijk de heer Siljee. Met het oog op diens installatie als raadslid geeft hij het woord aan de heer Van Belle, die zal spreken namens de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven. De heer Van Belle neemt tot zijn spijt afscheid van mevrouw Marion Bakker, die hij het beste bij haar herstel wenst. Zoals de Voorzitter aangaf wordt zij opgevolgd door de heer Menno Siljee. Deze

1

speelde nog even hard to get maar besloot uiteindelijk de resterende raadsperiode zitting te nemen in de raad als lid van de GroenLinks-fractie. Met zijn ervaring is hij een aanwinst voor de stad. Voor de heer Siljee zitting kan nemen, moest er een officiële check worden uitgevoerd. De minicommissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw Coenradie, de heer Tuncer en spreker, heeft de geloofsbrieven onderzocht, waarbij is gebleken dat is voldaan aan de in de Kieswet en de Gemeentewet gestelde eisen. Zij stelt voor de heer Siljee toe te laten als lid van de gemeenteraad. De Voorzitter dankt de commissie voor het advies en stelt voor dienovereenkomstig te besluiten. Daartoe wordt besloten. De Voorzitter dankt de commissie voor het verrichten van haar taak en ontbindt haar. Nadat de heer Siljee naar voren is gekomen legt hij in handen van de Voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven verklaring van zuiverheid en belofte van trouw af. De Voorzitter feliciteert de heer Siljee met zijn benoeming en installatie als raadslid en overhandigt hem ook een boeket bloemen. 03.

Raadsvoorstel Vaststelling begroting 2024 De Voorzitter stelt voor hierbij tevens aan de orde te stellen agendapunt 4. Daartoe wordt besloten. Mitsdien is tevens aan de orde:

04.

Raadsvoorstel Vaststelling Fiscale tarieven

De Voorzitter zegt dat hij zoals gebruikelijk het eerst het woord geeft aan de grootste coalitiefractie en daarna de grootste oppositiefractie en vervolgens op analoge wijze het woord zal geven aan de overige fracties. Zoals gewenst door de raad is er gelegenheid om te interrumperen. De heer T. Janssen zegt dat de Schiedamse VVD de begroting 2024 een mooie begroting vindt. Hij is erg verheugd dat er nu eindelijk duidelijke doelen worden gesteld en dat deze ook zien op zaken waarop de gemeente daadwerkelijk invloed heeft. Dit zal de raad beter in positie brengen om ook achteraf te kijken in hoeverre het gevoerde beleid het gewenste effect heeft gehad en waar het het volgende jaar een onsje meer of minder kan. De fractie is ook blij dat de gemeente de lokale lasten blijft beheersen, zodat deze minder dan met het inflatiepercentage stijgen. Volgens spreker laat de begroting helaas wel een somber toekomstbeeld zien. Door het ravijnjaar 2026 begeeft Schiedam zich in erg veel onzekerheid met structurele tekorten in de meerjarenbegroting. Er bestaat geen twijfel over dat het Rijk over de brug moet komen met meer geld. De Schiedamse VVD blijft zich daarvoor inzetten, ook via de Tweede-Kamerfractie. Dat ontslaat haar echter als lokale volksvertegenwoordigers echter niet om kritisch te blijven kijken naar de gemeentelijke uitgaven.

Er zullen de komende jaren keuzen moeten worden gedaan, wat ook kan betekenen dat de gemeente sommige dingen niet of minder gaat doen. Dat doet pijn en is lastig maar het is de enige manier om te voorkomen dat de volgende generaties Schiedammers worden opgezadeld met een enorme schuldenberg. Naar spreker opmerkt is het erg gemakkelijk om als politicus geld uit te geven maar op raadsleden rust ook altijd de taak om kritisch te kijken of op bepaalde uitgaven kan worden bespaard. De aanstaande fusie van de lokale omroepen in Schiedam en Vlaardingen tot streekomroep biedt hier wellicht een kans toe. In het licht van deze fusie heeft spreker signalen ontvangen dat de nieuwe gezamenlijke omroep overweegt te verhuizen naar de buurgemeente. Als dit daadwerkelijk gebeurt, zou het wat spreker betreft gevolgen moeten hebben voor de financiering door de gemeente Schiedam, omdat de huurinkomsten dan uit Schiedam verdwijnen. Met een motie wil hij het college een aantal uitgangspunten meegeven in de richting van het volgende besluit over de subsidieverlening aan de lokale omroep. De Voorzitter deelt mede dat door de leden T .Janssen, Kahramanoğlu, Rotteveel, Haan, Maris en De Jong de motie Fusie als kans voor besparing wordt voorgesteld:

2

De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 7 en 9 november 2023, constaterende dat: SCHIE en Omroep Vlaardingen per 1 januari 2024 samengaan als streekomroep; Schiedam op dit moment aan de lokale omroep meer subsidie verleent dan wettelijk verplicht; overwegende dat: de fusie tussen SCHIE en Omroep Vlaardingen tot efficiëntievoordelen moet leiden; SCHIE op dit moment een ruimte huurt in het Wennekerpand en bij een fusie de standplaats van de gezamenlijke omroep eventueel wordt heroverwogen; verzoekt het college: het uitgangspunt te hanteren dat als gevolg van de fusie tussen SCHIE en Omroep Vlaardingen de Schiedamse financiële bijdrage aan de lokale omroep in reële zin lager wordt; bij eventuele verhuizing van de gezamenlijke omroep naar Vlaardingen, waardoor de huurinkomsten uit Schiedam verdwijnen, de gemeentelijke bijdrage vanuit Schiedam voor de lokale omroep hiervoor te corrigeren; in het volgende raadsvoorstel betreffende subsidieverlening voor de lokale omroep in te gaan op de wijze waarop bovenstaande punten worden geadresseerd, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M1. De heer T. Janssen zegt dat de Schiedamse VVD als bouwpartij geen begroting voorbij kan laten gaan zonder over bouwen en wonen te spreken. Helaas ziet hij dat in de huidige markt een aantal projecten niet kan doorgaan of wordt uitgesteld.

De behoefte aan extra woningen wordt er echter niet minder om. Om deze reden is spreker erg blij dat in de begroting de ambitie wordt uitgesproken om een ruime planvoorraad van 125% aan te houden. Op die manier wordt ervoor gezorgd dat ook als projecten door externe factoren niet kunnen doorgaan in Schiedam altijd wordt doorgebouwd en de ambities haalbaar blijven. De Schiedamse VVD denkt dat een doorbouwakkoord kan helpen bij het behalen van het doel dat in de begroting staat. Met het oog daarop dient hij de motie “Doorbouwen!” in. De Voorzitter zegt dat door de leden Volkman, Van Baekel, M. Janssen en Rotteveel de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 7 en 9 november 2023, constaterende dat: het voor veel mensen nog altijd moeilijk is een woning te vinden; wachtlijsten voor woningen lang zijn; doorstromen op de woningmarkt niet mogelijk is; overwegende dat: de gemeente in de woonvisie de ambitie heeft uitgesproken veel nieuwe woningen te realiseren; de uitdagingen rondom bouwprojecten groot zijn geworden; de bouw van woningen op gang gehouden moet worden; verzoekt het college om: te onderzoeken of een doorbouwakkoord voor Schiedam helpend kan zijn om de ambities te realiseren; met verschillende partijen hierover in overleg te treden; te kijken naar maatregelen, zoals een startbouwregeling, die bouwprojecten die mogelijk vastlopen te

stimuleren; de gemeenteraad te informeren over de uitkomst hiervan vóór 1 mei 2024, en gaat over tot de orde van de dag.

3

Deze motie krijgt het nummer M2. De heer T. Janssen merkt op dat in het coalitieakkoord is geregeld dat de starterslening voor een grotere groep woningen kan worden gebruikt, zodat er meer starters van kunnen profiteren. Behalve het bijbouwen van meer kwalitatief goede woningen is de starterslening een mooi instrument om Schiedammers te helpen bij hun wooncarrière. Het doet de Schiedamse VVD deugd dat de starterslening door de recente aanpassing zo’n groot succes is dat vele extra starters er gebruik van hebben gemaakt. Het budget is nu echter op. Spreker merkt op dat de gemeente het veel starters in Schiedam met zeer beperkte incidentele uitgaven structureel gemakkelijker kan maken om hun eerste woning te kopen. Met het oog hierop dient hij de motie “Meer starters een toekomst in Schiedam” in.

De Voorzitter zegt dat door de leden Volkman, Van Sliedregt, Haan en Maris de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 7 en 9 november 2023, constaterende dat: de voorwaarden van de starterslening blijvend zijn aangepast; aanzienlijk meer aanvragen binnenkomen voor de starterslening; de subsidiepot voor 2023 voor het einde van het jaar leeg is; de gemeente al jaren geen stortingen heeft gedaan in het fonds voor startersleningen; overwegende dat: de starterslening een succes is; het een revolverend fonds betreft met externe financiering; startende schiedammer een woning in Schiedam moet kunnen kopen; verzoekt het college om: het revolverend fonds te vergroten met een bedrag gelijk aan 25x het maximale bedrag voor de starterslening à € 35.000,- (totaal € 875.000,-); jaarlijks te evalueren of er een extra storting nodig is en de raad hierover jaarlijks in oktober te infomeren; de dekking voor de incidentele lasten, geschat op maximaal € 75.000,- te verwerken in de zomernota 2025; de gemeenteraad te informeren over de uitkomst hiervan vóór 1 februari 2024, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M3. De heer T. Janssen zegt dat de Schiedamse VVD recentelijk schriftelijke vragen heeft gesteld over de gevaarlijke verkeerssituatie op de Hargalaan, aangezien daar sinds de nieuwe inrichting ontzettend veel ongelukken gebeuren.

Naar hij releveert heeft het college als ambitie het aantal verkeersslachtoffers te verminderen. Als hij het nieuws mag geloven, lijkt de Hargalaan hem een uitgelezen plek om het aantal verkeersslachtoffers zo snel mogelijk te laten dalen. Het college gaf in de beantwoording van de schriftelijke vragen aan om halverwege volgend jaar bij de opstelling van het verkeerscirculatieplan hierop terug te komen. Spreker vraagt echter om meer urgentie en verzoekt de wethouder om eerder te kijken naar wat hier op korte termijn alvast kan worden geregeld om verder leed te voorkomen. Iets waarover de Schiedamse VVD ook erg tevreden is, is dat er in deze begroting extra wordt geïnvesteerd in het ondernemersloket, iets waarvoor de fractie zich al vele jaren inzet. Spreker hoopt dat de gemeentelijke dienstverlening door ondernemers hierdoor soepeler kan verlopen. In het algemeen is het faciliteren van een aantrekkelijk klimaat voor bedrijven en ondernemers niet voor niets een belangrijk uitgangspunt van de begroting. Iets waarover de Schiedamse VVD in dit kader wel zorgen heeft is winkelcentrum Spaland, dat zwaar verouderd is geraakt en echt een opknapbeurt kan gebruiken. Helaas kan de gemeente hier niet

4

alle oplossingen bieden. Daarvoor zijn de vele eigenaren nodig. Met de motie “Smoel voor Spaland” roepen sprekers fractie en die van PS het college op om wederom een poging te doen om hen bij elkaar te brengen, opdat er zo snel mogelijk kan worden geïnvesteerd in een toekomstbestendig winkelcentrum. Dat verdienen de ondernemers zowel als de Schiedammers alsmede ieder ander die wil winkelen in Schiedam. De Voorzitter zegt dat door de leden Volkman en Maris de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 7 en 9 november 2023, constaterende: dat Winkelcentrum Spaland steeds verder verloedert; dat winkeliers geen kans zien om de winkelpand eigenaren zover te krijgen dat Spaland wordt opgeknapt; overwegende: dat het college ernaar streeft om de verloedering in de stad tegen te gaan; dat ook in het bestuursakkoord wordt gesproken over het streven naar een economisch vitale stad met een aantrekkelijk vestigingsklimaat; verzoekt het college om: de winkelpandeigenaren aan te sporen in actie komen om Spaland weer 'smoel' te geven; de gemeenteraad vóór 1 maart 2024 hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M4. De heer T.

Janssen merkt op dat nadat de uitkomsten van de meicirculaire bekend werden en deze een incidentele meevaller bevatten de raad een collegebrief ontving met het sympathieke voorstel om bij de begroting voor 2024 eenmalig €750.000 beschikbaar te stellen voor initiatieven uit de gemeenteraad. De VVD-fractie heeft het initiatief genomen om met alle partijen in de gemeenteraad bij elkaar te komen om te bespreken op welke manier de raad de Schiedammers hiervan zo goed mogelijk kon laten profiteren. Spreker is erg verheugd dat alle fracties tot een gezamenlijk voorstel zijn gekomen, waarbij zij voorstellen het geld aan drie doelen te besteden: steun voor Schiedamse liefdadigheidsinstellingen die zich inzetten voor Schiedammers met een kleine portemonnee, een budget voor de organisatie van culturele evenementen door de stad in het kader van de viering van Schiedam 750 jaar en de aanleg en vernieuwing van speeltoestellen, bankjes en sporttoestellen in de buitenruimte. De Voorzitter zegt dat door de leden T. Janssen, Kahramanoğlu, Haan, Silva, Van Sliedregt, Reuderink, Maris, M.

Janssen, De Jong, Pegtel en Meesters het amendement “Besteding middelen voor raadsinitiatieven uit Meicirculaire” wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam besluit, in vergadering bijeen ter bespreking van de begroting op 7 en 9 november, om beslispunt 2 van het ontwerpbesluit bij het raadsvoorstel 'Begroting 2024' als volgt aan te vullen: 2. De Begroting 2024 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenbegroting: a. De baten en lasten per programma inclusief de algemene dekkingsmiddelen vast te stellen, met dien verstande dat: - het programma 'Mens en stad in beweging' met €500.000 wordt opgehoogd: - €250.000 voor Schiedamse liefdadigheidsinstellingen die zich inzetten voor Schiedammers die financieel niet of nauwelijks in staat zijn om in hun levensonderhoud te voorzien, én, - €250.000 voor de aanleg en vernieuwing van speeltoestellen, sporttoestellen en bankjes in de openbare ruimte verspreid over de stad; - het programma 'Economie in ontwikkeling' met €250.000 wordt opgehoogd voor de organisatie van diverse (culturele) evenementen rondom de viering van Schiedam 750 jaar;

5

b. Het college te verzoeken om uiterlijk mei 2024 terug te koppelen over hoe deze middelen in 2024 voor bovenstaande doeleinden kunnen worden ingezet. c. De mutaties in de reserves in 2024, zoals vermeld in de financiële begroting, te autoriseren, te weten € 17,3 miljoen aan stortingen en € 25,45 miljoen aan onttrekkingen. Dit amendement krijgt het nummer A1. De heer Haan is politiek actief geworden uit boosheid. Uit boosheid over onrecht, over dingen die fout gaan, over hoe er met de natuur wordt omgegaan en uit boosheid over de inzichzelfgekeerdheid van de politiek. Hij wil de wereld veranderen, te beginnen bij zijn eigen omgeving. Hij is allang niet meer zo boos als toen hij in de politiek begon. Wel is hij, net als zijn fractie, teleurgesteld. Teleurgesteld over de dingen die fout gaan. Teleurgesteld over het tempo waarin veranderingen tot stand komen. Maar de fractie geeft de hoop niet op. Het maakt haar alleen maar méér vastberaden. Het is nodig dat mensen opstaan, een vuist maken en samenwerken om te doen wat nodig is om de wereld te veranderen. In de landelijke en provinciale politiek hebben GroenLinks en PvdA een gezamenlijke fractie. In Schiedam is het nog niet zover. Hier zit GroenLinks in de oppositie, de PvdA in de coalitie. Dat staat samenwerken niet in de weg. En er wordt niet alleen samengewerkt met de PvdA.

Dat mag blijken uit de voorstellen die samen met andere fracties worden ingediend. Eentje zelfs samen, zojuist ingediend, met alle andere fracties! “Altijd met een open oog en oor voor het welzijn van iedereen in onze stad.”, staat in het ambitiedocument. Welzijn van iedereen in de stad. Dat is de kerntaak van de gemeente, dat is het belangrijkste waar het gemeentebestuur beleid voor moet vaststellen en uitvoeren. Dat gaat over alle basisbehoeften van de Schiedammers. Van voedsel, kleding en een dak boven je hoofd tot voldoende inkomen om in die behoeften te kunnen voorzien. Van toegang tot zorg, onderwijs, kinderopvang en cultuur tot het recht op gelijke behandeling, leefbare wijken, schone lucht en leefomgeving en een functionerende democratie met verkiezingen en ruimte voor participatie en inspraak. Daarom diende Serkan Kiliçkaya eerder een initiatiefvoorstel in om de energiearmoede aan te pakken die na overleg met collega’s, ambtenaren en wethouder, zeer binnenkort in gewijzigde vorm aan de raad wordt aangeboden. En daarom dient de fractie samen met de PvdA moties in over het wegwerken van taalachterstanden, het personeelstekort in de kinderopvang, de kostendelersnorm, de tegemoetkoming meerkosten zorg en de toegankelijkheid van voorzieningen in de openbare ruimte.

De fractie is voorts mede-initiatiefneemster van een motie over de begrotingsproblemen bij culturele instellingen. Het ontbreekt het college en de gemeenteraad niet aan ambities, visies en plannen. Startnotities, kadernota’s en uitvoeringsprogramma’s genoeg. Te vaak loopt de uitvoering echter spaak, blinken kadernota’s uit in vaagheid en zijn startnotities zonder visie of richting. Te vaak komt dat door personeelsgebrek, vertraging en problemen. Te vaak ook gaan participatie en inspraak niet goed. Spreker gaat daar nu niet over uitwijden, want de raad heeft al verschillende keren laten weten dat het beter moet. De fractie heeft wél een voorstel om aan de slag te gaan met het burgerberaad. Er zijn allerlei voorbeelden van mooie participatie door een burgerberaad.

De Voorzitter zegt dat door de leden Haan, Maris en Pegtel de motie Aan de slag met het burgerberaad wordt ingediend: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 e.v., constaterende dat: - onder andere uit de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen blijkt dat het vertrouwen in de politiek steeds verder daalt; - de gemeenteraad meer dan eens heeft geconstateerd dat “de participatie beter moet”; - wereldwijd blijkt dat inwoners door middel van burgerberaden tot haalbare aanbevelingen komen voor de moeilijkste problemen van onze tijd; - burgerberaden over de hele wereld zorgen voor slimme oplossingen, inclusiever beleid, en minder polarisatie; - vele gemeenten Schiedam al voorgingen en positief zijn over de inzet van een burgerberaad; overwegende dat: met een door loting ingericht burgerberaad een veel bredere groep inwoners wordt

6

betrokken dan bij de “reguliere” participatie- en inspraaktrajecten, wat de legitimatie van de adviezen sterk vergroot; van mening dat: - belangrijke voorwaarden om een burgerberaad te laten slagen onder andere zijn: o dat de samenstelling zorgvuldig gebeurt; o dat de leden zich kunnen laten informeren door deels zelfgekozen deskundigen; o dat het college en de gemeenteraad zich verbinden aan de adviezen; - een burgerberaad een afspiegeling moet zijn van de Schiedamse samenleving, waarin iedereen zich kan herkennen, ongeacht leeftijd, geslacht, culturele achtergrond, opleidingsniveau of inkomen; verzoekt het college: in het eerste kwartaal van 2024 een uitgewerkt plan aan de raad voor te leggen om in 2024 en 2025 een participatietraject middels een burgerberaad te organiseren; de raad een aantal opties te bieden voor de keuze van onderwerpen voor de burgerberaden van 2024 en 2025; de pilot voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 te evalueren, zodat de “nieuwe” gemeenteraad een besluit kan nemen over het al dan niet voortzetten van het gebruik van het instrument burgerberaad, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nr. M5. De heer T.

Janssen constateert dat hij en de heer Haan wezenlijk anders denken over de zin van dat instrument, maar wat lijkt de heer Haan een goed, kritisch onderwerp voor zo’n burgerberaad? Volgens de heer Haan wordt het college niet voor niets verzocht om de raad voorstellen te doen voor onderwerpen die zich daarvoor lenen, maar er zijn genoeg voorbeelden van kwesties die in bepaalde gemeenten door het burgerberaad erg goed zijn gegaan. In de gemeenten Den Haag en Breda heeft het burgerberaad met veel succes gewerkt aan de energietransitie. Wereldwijd zijn er talloze voorbeelden van hoe een burgerberaad kan helpen om ervoor te zorgen dat de samenleving in de volle breedte wordt betrokken bij het nadenken over de grote vraagstukken waarvoor zij staat. De heer T. Janssen vraagt zich af, gesteld dat de fractie van GroenLinks toen in de gemeenteraad zat, wat zij ervan had gevonden als het burgerberaad twee jaar geleden, als dat er toen was geweest, met grote meerderheid zou hebben aangegeven dat Groenoord van het gas af een verschrikkelijk idee was waar niet aan zou moeten worden begonnen. Had GroenLinks dan gezegd: Nou, dan maar niet? De heer Haan hecht veel waarde aan goed georganiseerde inspraak. Je moet van tevoren wel goede afspraken maken over wat er gebeurt met de uitkomsten van zaken waar het burgerberaad zich over heeft gebogen, want je kunt die niet zomaar naast je neerleggen.

Als je afspreekt het burgerberaad zijn werk te laten doen, als je het burgerberaad advies laat geven over bijvoorbeeld de energietransitie, dan moet je rekening houden met de uitkomsten. Overigens is het onderwerp Groenoord van het gas los iets te belangrijk om er op die manier mee aan de slag te gaan, maar de Kadernota beheer openbare ruimte kan wel degelijk aan een burgerraad worden voorgelegd. Dan wordt in ieder geval duidelijk wat de Schiedamse samenleving in de volle breedte van zo’n onderwerp vindt. Daar kan de raad zijn voordeel mee doen. De heer Reuderink herinnert eraan dat de bewoners enige tijd geleden zijn geraadpleegd, al was het geen burgerberaad en is er niet geloot, over betaald parkeren. Daar waren mensen tegen. Spreker herinnert zich nog goed dat de heer Haan toen zei: Als ze er een keer anders over denken, moet het anders. Spreker begreep daaruit dat de heer Haan vond dat de bewoners net zo lang om hun mening moesten worden gevraagd totdat ze het eens waren met betaald parkeren. Toen spreker voorstelde om het in Oost ook op die manier te doen, met als doel om te zien of de bewoners betaald parkeren daar ook wilden afschaffen, vond de heer Haan dat flauw. Spreker herkent dus niet dat de heer Haan zich zo gemakkelijk neerlegt bij bepaalde uitkomsten van een raadpleging.

7

Volgens de heer Haan is de heer Reuderink heel goed in het maken van een karikatuur van hoe dingen zijn gebeurd. Kijk je echter in de notulen van de vergadering waarbij die kwestie heeft gespeeld, dan zie je dat GroenLinks heeft aangegeven zo’n raadpleging serieus te nemen. Wel heeft de fractie toen de kanttekening gemaakt dat er sprake moest zijn van volledige informatie en goede communicatie. Een van de voorwaarden om een burgerberaad te laten slagen, is namelijk dat de deelnemers in de gelegenheid worden gesteld om alle informatie tot zich te nemen en ook zelfgekozen deskundigen kunnen raadplegen die het beraad kunnen voorlichten over het desbetreffende onderwerp. Met goede communicatie krijg je een afgewogen advies waar je als raad niet omheen kunt. “We koesteren wat goed gaat en we maken af waar we aan zijn begonnen.” liet het college weten in het ambitiedocument. Daar is GroenLinks blij mee. Er is in de vorige periode namelijk veel goeds in gang gezet. Wel is de fractie teleurgesteld in de voortvarendheid. De Mobiliteitsvisie werd vastgesteld in november 2020. Over het uitvoeringsprogramma ontstond discussie, ondanks de heldere keuzes in de visie. Het is nu drie jaar verder en het gereguleerd parkeren is onderwerp van diverse raadplegingen. Daar is al vaker over gesproken. Ondanks de uitkomst van twee eerdere raadplegingen is er niets aan de communicatie veranderd.

Het lijkt haast of het college wil dat het misgaat. Heb dan het lef om te zeggen dat je de parkeerproblemen niet wilt aanpakken, omdat parkeren “gewoon gratis” hoort te zijn. Een deel van de dekking van de plannen in de Mobiliteitsvisie kwam uit het gereguleerd parkeren. Is het college bereid toe te geven dat hierdoor een begrotingsprobleem ontstaat? De Groenvisie is begin 2021 door de raad vastgesteld, het uitvoeringsprogramma volgde eind dat jaar. Maar de uitvoering laat ook hier lang op zich wachten. Veel is een jaar vertraagd. GroenLinks staat nog steeds achter de Groenvisie en gelooft nog steeds in een goede uitvoering, maar kan het college ervoor zorgen dat er niet méér vertraging ontstaat? “Schiedam is de minst duurzame gemeente van Nederland.”, staat in verschillende media. Een woordvoerder van de gemeente zegt het niet eens te zijn met dat beeld. Er zijn immers allerlei subsidieregelingen voor Schiedammers om iets te doen aan duurzaamheid. GroenLinks vindt het goed dat die subsidies er zijn, maar een dergelijk onderzoek kun je niet zomaar terzijde schuiven. Het geeft het signaal dat de gemeente niet genoeg doet. Niet genoeg om de duurzaamheid te vergroten. Niet genoeg om te zorgen dat er gebruik wordt gemaakt van de subsidieregelingen. Je kunt het je niet veroorloven om achterover te leunen.

Wat gaat het college doen om te zorgen dat er meer gebruik wordt gemaakt van die subsidies? Het geld is er, maar hoe zorgt het college ervoor dat het wordt uitgegeven? Om het college op weg te helpen, stelt de fractie voor om het geld te gebruiken dat is gereserveerd voor vergroening. Ze ziet graag dat het geld dat is opgepot in het Groenfonds actief wordt ingezet en dat de wijken en de ondernemersverenigingen daarbij betrokken worden. De Voorzitter zegt dat door de leden Schoondermark, Van Belle, Maris, De Jong en Tuncer de motie Activeren Groenfonds wordt voorgesteld: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 e.v., constaterende dat: • de raad begin 2021 de groenvisie "Buitengewoon Groen" heeft vastgesteld;, • het college het uitvoeringsprogramma "Buitengewoon Groen" eind 2021 aan de raad heeft gestuurd; • uit een in april 2023 aan de raad gestuurde update blijkt dat veel van de projecten vertraging hebben opgelopen en later dan oorspronkelijk gepland worden uitgevoerd; • uit de jaarstukken blijkt dat het Groenfonds, voorheen Bomenfonds, wel gevuld wordt, maar dat er nauwelijks uit geput wordt om vervangend en nieuw groen, waaronder bomen, te realiseren; overwegende dat: • in de Groenvisie en op de website van de gemeente staat dat o "plekken in de stad die heel 'stenig' zijn actief zullen worden

vergroend"; o "de kennis en wensen van bewoners daarbij heel belangrijk zijn"; o "de gemeente daarom groene initiatieven zoveel mogelijk samen met bewoners wil uitvoeren"; • in alle wijken wel plekken te vinden zijn die groener kunnen/mogen/moeten; • bijna alle bedrijventerreinen 'stenig' zijn en wel een groene impuls kunnen gebruiken;

8

van mening dat: • niemand beter gevraagd kan worden waar plek is voor groen in de wijken dan de bewoners van die wijken; • niemand beter gevraagd kan worden waar plek is voor groen op bedrijventerreinen dan de ondernemers op die bedrijventerreinen; verzoekt het college: • op korte termijn een voorstel aan de raad te doen om (een deel van) het Groenfonds in te zetten voor vergroening van wijken en bedrijventerreinen: • een verdeelsleutel én een wijze waarop ondernemersverenigingen, wijken en bewoners betrokken worden in dat voorstel mee te nemen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nr. M6. De heer Haan merkt voorts nog op dat D66 zo meteen mede namens GroenLinks twee moties indient, over natuur- en milieueducatie en over zonnepanelen in het beschermd stadsgezicht. “We kiezen er nu voor om voor de jaren 2026 en 2027 geen ingrepen te doen.”, schrijft het college over het kloofjaar. Daar heeft GroenLinks begrip voor. Door de val van het kabinet is er stilstand in Den Haag. Het is zaak om te zorgen dat de partijen die na de verkiezingen op 22 november gaan onderhandelen over de vorming van een nieuw kabinet ervan doordrongen zijn dat hiervoor aandacht moet zijn in het regeerakkoord. Die aandacht wordt ook in VNG-verband gevraagd. De G4 laten zich, net als de G32, niet onbetuigd.

En natuurlijk hebben alle fracties, na de oproep van de heer Van Sliedregt bij de Zomernota, aan de bel getrokken bij partijgenoten in de Tweede Kamer. Misschien is het goed om dat signaal te versterken door je als raad uit te spreken en andere gemeenteraden op te roepen dat ook te doen. Eigenlijk is er nog veel meer te zeggen, te vragen en voor te stellen. Er is immers nog zoveel te doen om de wereld en Schiedam te veranderen. Spreker laat het er voor nu even bij, maar komt erop terug, in de tweede termijn én in volgende vergaderingen. Volgens de heer Kahramanoğlu is deze begroting niet zomaar een financieel document, het is een weerspiegeling van de visie van de gemeente. In de begroting staan de prioriteiten voor deze stad. Het is een document waar verder wordt ingegaan op de plannen die zijn overeengekomen in het coalitieakkoord. De fractie van DENK is tevreden over de begroting, maar tegelijkertijd maakt zij zich zorgen over de toekomstige financiële positie van de stad. Hoe ziet de wethouder dat? Dit is inmiddels de tweede begroting van deze cyclus, dus ook de tweede begroting waarmee het college verder aan de slag gaat bij het verwezenlijken van de plannen die zijn overeengekomen in het coalitieakkoord. DENK maakt zich zorgen over de sociale veiligheid van de prachtige binnenstad van Schiedam.

Er komen veel signalen van bewoners, winkeliers en ondernemers dat ze een onveilig gevoel krijgen op verschillende locaties in de binnenstad. Denk bijvoorbeeld aan het Broersvest en het Land van Belofte. Er is sprake van stuitende casussen: Blowende jongeren in portieken, structurele openbare dronkenschap, drugsgebruik en zelfs mensen die op klaarlichte dag hun behoeften doen voor winkelpanden. De fractie maakt zich dus zorgen over het veiligheidsgevoel van de Schiedammers. Het visitekaartje van deze stad mag echt wel wat beschaafder. Herkent het stadsbestuur deze signalen en merkt het die zelf ook op? Welke maatregelen is het college bereid te nemen om de sociale veiligheid op te krikken, zodat Schiedammers weer met een gerust gevoel door het centrum kunnen lopen, ook in de avonduren? En misschien wel het belangrijkste, is het college bereid om in gesprek te gaan met buurtbewoners, ondernemers en bezoekers van het stadscentrum om tot creatieve oplossingen te komen? Wat is er nu fijner dan op een zonnige middag een hapje of een drankje te kunnen doen op een leuk terrasje in Schiedam? Veel horecaondernemers, vooral die van buiten het stadscentrum, willen weten hoe het staat met de aangekondigde versoepelingen van het horecabeleid.

Wanneer komt de wethouder met een voorstel in dat kader naar de raad? En welke versoepelingen mogen de horecaondernemers verwachten? Het parkeerprobleem is en blijft een onderwerp waar geen directe oplossing voor is. Volgens de eerste uitslagen van de buurtraadplegingen is betaald parkeren niet gewenst in de wijken. Dat moet je accepteren, maar de fractie is blij te lezen dat het college zich zal inzetten om waar mogelijk extra par-

9

keerplekken te realiseren in de stad. Hoe wordt er wat dat betreft omgegaan met de ideeën uit de wijken? Hoe kunnen de bewoners de wethouder benaderen als ze ergens een mogelijkheid zien? Is hij bereid een luisterend oor te bieden voor creatieve oplossingen vanuit de stad? Het zal voor sommigen een verrassing zijn, maar op bepaalde vlakken kunnen de fracties van DENK en LOS het heel goed met elkaar vinden, bijvoorbeeld als het gaat om het bestrijden van het parkeerprobleem in deze stad. Vandaag dient DENK samen met LOS en andere fracties een motie in om de tijdelijke parkeerplekken op het Willem Dreesplein te behouden. Hier zal mevrouw Rotteveel in haar bijdrage verder op ingaan. Laaggeletterdheid is een onderwerp waar veel Schiedammers dagelijks mee te maken hebben. Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen, kunnen niet volop participeren in de samenleving. Zo is er minder kans op werk, maar meer kans op armoede, schulden en gezondheidsproblemen. Al met al een probleem dat hoog op de agenda dient te staan bij het college, maar de fractie ziet dat niet direct concreet terug in de begroting. Dat had zij graag anders gezien. Kan de wethouder de zorgen op dit punt wegnemen door aan te geven hoe zij dit probleem wil aanpakken? De verantwoordelijkheid hiervoor ligt namelijk allereerst bij de gemeente en dan pas bij de inwoners van Schiedam.

De wethouder moet de uitvoerende partners die vechten tegen laaggeletterdheid daarom ondersteunen en Schiedammers daar zoveel mogelijk bij betrekken. Op welke manier vindt de samenwerking op dit moment plaats en is dat voldoende? De openbare ruimte is het visitekaartje van de stad. DENK is tevreden met de vooruitgang die er wordt geboekt bij het tegengaan van de gevoelde hinder van zwerfafval. Met het Uitvoeringsprogramma Schiedam Schoon wordt onder andere gestreefd naar het vaker schoonmaken van zwerfvuil en bijplaatsingen. Met Schiedam Schoon wordt hier ook in het weekend werk van gemaakt. Ook wordt er begonnen met proeven zonder gebruik van het pasjessysteem. De BuitenBeter app schiet echter nog tekortschiet en dat is jammer. De status van meldingen wordt niet goed bijgewerkt en er volgt geen goede terugkoppeling. Ook lijken sommige meldingen niet te worden opgepikt. Bewoners worden gevraagd actief bij te dragen aan een schone buurt, maar als hun meldingen verloren gaan of niet worden opgevolgd, werkt het systeem averechts. Dit is nog te vaak het geval. Een goed werkende app is cruciaal voor het succes van Schiedam Schoon. Er ligt nog genoeg onbenutte potentie in de BuitenBeter app. Wanneer komen de verbeteringen in dat kader en welke zijn dat precies? De functionaliteit en de gebruiksvriendelijkheid van de app moeten in elk geval worden verbeterd.

Er is genoeg aandacht voor het verbeteren van de speelvoorzieningen, maar kunnen alle kinderen daarvan genieten? Wordt er voldoende rekening gehouden met de toegankelijkheid van deze speeltoestellen voor alle kinderen, ook voor kinderen met een beperking? De fractie maakt zich ook zorgen over het voedselbanktuinieren in Schiedam, want dat dreigt te verdwijnen. Is het college bekend met de zorgen van de Voedselbank dat de voedselbanktuin aan de locatie boerderij Landvreugd dreigt te verdwijnen? Mevrouw Rotteveel is met het oog op het veiligheidsgevoel van de burger voorstander van meer handhaving. Hoe zit DENK daarin? De heer Kahramanoğlu heeft het college verzocht in gesprek te gaan met bewoners, ondernemers en bezoekers van het stadscentrum. Je kunt denken aan het vaker inzetten van boa’s, maar dat is niet de enige manier. Spreker is benieuwd naar de mening van het college wat dit betreft. De heer Reuderink is benieuwd wat DENK vindt van preventief fouilleren. De heer Kahramanoğlu voelt zich niet geroepen om daar iets over te zeggen. De heer Reuderink memoreert dat de vorige griffier sprak van de wet van behoud van klets, waarmee hij doelde op de neiging van raadsleden om de geboden tijd altijd sowieso vol te kletsen, op zich geen onaardige constatering. Schiedam kende vroeger bij de begrotingsbehandeling algemene beschouwingen.

Spreker wijst erop dat tegenwoordig de algemene beschouwingen worden gehouden bij de behandeling van de Zomernota. Bij de begrotingsbehandeling zou men dan volgens hem moeten kunnen volstaan met het toetsen of de Zomernota goed is verwerkt in de begroting, een technisch iets, vergelijkbaar met wat zijn fractie niet zo lang geleden deed inzake de aanpassing van een bestemmingsplan. Zij was tegen het plan op zich maar zag het als een technische aanpassing. Bij de OPS is het heel simpel. Zijn fractiegenoot Van Kraaij heeft heel nadrukkelijk gekeken of de begroting een goede weerspiegeling is van de Zomernota en deze goed is verwerkt. Volgens hem is het prima en daarmee zou zijn fractie het kunnen doen. De gemeenteraad heeft dan weer alle tijd om zich bezig te houden met belangrijker zaken,

10

zoals de vraag hoeveel balletjes roggebrood je bij een dobber mag gooien, of dit al dan niet onder het voederverbod valt en, zo ja, of dat te handhaven is. Een belangrijke vraag is ook wat een kat ’s nachts doet. Die van spreker slaapt maar dat doet hij altijd. Spreker wenste dat het maar zo’n feest was. Tegenwoordig zijn er twee keer per jaar algemene beschouwingen. Als er dan toch niet aan valt te ontkomen, doet hij ook maar een duit in het zakje. Papier, al dan niet digitaal, is geduldig. Hoe abstracter de plannen, wat deze toch in hoge mate zijn, hoe beter het is. Je krijgt er namelijk geen ruzie over. In Schiedam zit voor spreker het probleem in de uitwerking. Een typisch maar niet fraai voorbeeld is voor hem De Steigers. Het idee om afgepakt crimineel geld te gebruiken voor goede projecten in een wijk werd ondanks de inzet van betrokken vrijwilligers en waarschuwingen hysterisch vervroegd om iemand zijn fotomomentje te gunnen. Dit alles heeft geleid tot een volkomen valse start van een project dat in principe heel veelbelovend had kunnen zijn. Sprekers tweede vaststelling is dat het stuk heel inzichtelijk is. Puur vanuit methodologisch standpunt wordt aangegeven dat men het verder wil verbeteren, iets wat hij begrijpt omdat het geweldig klinkt.

Hij wijst er evenwel op dat al te veel verbeteringen in de praktijk gewoon veranderingen zijn, wat betekent dat je uiteindelijk steeds minder langjarige vergelijkingen kunt maken. Soms zijn minder perfecte maar langjarige vergelijkingen in zijn optiek zinniger dan het almaar aanpassen. In zijn bijdrage voor de Zomernota heeft sprekers fractie geconstateerd dat het huidige college verfrissend visieloos is. Het woordje “duurzaam” dat tegenwoordig steeds vaker bij ieder raadsvoorstel wordt gevolgd door de afkorting n.v.t. was voor het vorige college reden om veel onheil aan te richten. Een diarree van moties leidde uiteindelijk tot het onzalige plan Groenoord van het gas los. Het megalomane plan Schieveste dat door de vorige verantwoordelijke wethouder helaas met grote vaardigheid werd verdedigd, zou nu wel eens door de laatste marktontwikkelingen alsnog niet kunnen doorgaan. Het eveneens megalomane ’sMaak is natuurlijk eigenlijk al lang overleden – dat weet iedereen – maar het college weigert gewoon om de overlijdensakte te tekenen. Het huidige college wordt naar spreker opmerkt geconfronteerd met het ravijnjaar 2026 en verwijst daar terecht veelvuldig naar. De gemeente boert op de lange termijn gewoon achteruit. Dat ziet spreker als oppositie ook.

Anders dan sommige partijen begrijpt hij heel goed en waardeert hij de keuze van het college om vooral niet te snel schade te willen aanrichten. Natuurlijk klinken verhalen als “zachte heelmeesters maken stinkende wonden” enorm stoer maar hij vraagt waar de wijsheid zit in het amputeren van een arm als er waarschijnlijk op tijd antibiotica beschikbaar zijn om de hand te redden. Al deze milde woorden betekenen overigens nadrukkelijk niet dat de OPS zich niet het recht voorbehoudt om bij de uitwerking van de verschillende voorstellen kritisch te zijn en/of tegen te stemmen. Omdat raad en college het gewend zijn en hij hen niet wil teleurstellen, eindigt hij met een kritische noot. Waar vroeger het woordje “duurzaamheid” als een soort van totem voor het college werd uitgedragen, is dat nu het woordje “inclusie”. Als inclusie breed wordt uitgelegd, zoals in de vorige commissie min of meer raadsbreed werd gedragen en geëist, gaan wethouder en college hun gang maar. Als het in de praktijk wordt vertaald als het leggen van allerlei initiatieven langs een boogstandaard en/of exceptioneel veel aandacht voor het al dan niet bestaande Schiedamse slavernijverleden en de trans-Atlantische driehoekshandel zal het college de OPS altijd op zijn pad vinden. Dan eindigt het woord inclusie de volgende collegeperiode net als “duurzaamheid” nu altijd met het achtervoegsel “niet van toepassing”.

Volgens mevrouw Silva is er sprake van turbulente weken, niet alleen over de grens, internationaal, maar ook in Schiedam. Er is sprake van een enorme diversiteit aan meningen, in de raad en in de fracties. Volgens haar is dat eerder ook gebeurd. Ook in de coronatijd stonden mensen soms lijnrecht tegenover elkaar, binnen families en gezinnen. Ook zij zat met haar partner niet altijd op één lijn als het ging om de vraag wat de beste oplossing of de juiste maatregelen zouden zijn. Zij doet de oproep lering te trekken uit die tijd om het hier en daar iets soepeler te doen lopen, met respect voor een ander geluid met elkaar in gesprek te gaan en te blijven. Zij blijft op het standpunt staan dat je juist daar waar het soms schuurt met elkaar tot de mooiste en waardevolste inzichten en oplossingen komt. Juist door met elkaar in gesprek te gaan kom je erachter dat tegenstellingen vrij gemakkelijk te overbruggen zijn en dat je onderling vaak meer overeenkomsten hebt dan je op het eerste gezicht zou denken. Een mooi voorbeeld gaven zojuist LOS en DENK. De PvdA roept dan ook op te blijven kijken naar datgene wat bindt. In Schiedam staat men open voor alle mensen. De PvdA vindt dat al die mensen ook volwaardig moeten kunnen meedoen. Dat kan alleen als basisvoorzieningen in de stad voor iedereen toegankelijk zijn, geen hobbels, geen drempels, geen onzekerheden bij het meedoen in de stad.

Iedereen moet het leven kunnen leiden dat hem of haar past. Daarom dient zij samen met acht andere fracties de motie “Voorzieningen openbare ruimte voor iedereen toegankelijk” in.

11

De Voorzitter deelt mede dat door de leden Boender, Schoondermark, M. Janssen, De Jong, Tuncer, Coenradie, Van Baekel, Spek en Rotteveel de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van de gemeente Schiedam, in openbare vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, gelezen het raadsvoorstel 'begroting 2024 Schiedam', constaterende dat: de openbare voorzieningen die Schiedam rijk is er voor iedereen zijn en voor iedereen toegankelijk dienen te zijn; de situatie op meerdere locaties niet optimaal is, zoals bijvoorbeeld de routegeleiding voor blinden en slechtzienden die bij het metrostation Troelstralaan vanuit het station rechtsreeks een verhoogde plantenbak in loopt; van mening dat: ook blinde en slechtziende Schiedammers mogen rekenen op een goede, duidelijke en betrouwbare routegeleiding; ook voor mensen die zijn aangewezen op een rollator, scootmobiel of die rolstoelgebruiker zijn, er geen belemmerende omstandigheden mogen zijn die hun maatschappelijke deelname in de weg staan; verzoekt het college: de routegeleiding van blinden en slechtzienden bij Schiedamse metrostations, bushaltes en andere locaties in de openbare ruimte, fysiek te (laten) controleren en waar nodig aan te passen, zodat de geleiding op orde is en ook deze groep Schiedammers het leven kan leiden dat bij hen past; ook voor rollator-, scootmobiel- of rolstoelgebruikers deze fysieke controle uit te

(laten) voeren en waar nodig aan te passen; te voorkomen dat op bovengenoemde locaties obstakels geplaatst worden en waar nodig een omleiding aan te brengen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M7. Mevrouw Silva wijst erop dat sprake is van een fase van herstel en opbouw. Sommigen en sommige generaties in meerdere mate hebben hun zaakjes aardig op orde. Er is echter ook een groep waarvan een aanzienlijk deel, onderdeel van een jongerengeneratie, tijdens de coronaperiode net even in een cruciale fase van ontwikkeling on hold werd gezet, keihard en op alle vlakken. Nu dat alles weer kan en mag en alles weer open is kan men vrolijk verder, echter niet zonder om te kijken en op te merken dat een steeds groter wordende groep een extra steuntje nodig heeft. Daarom moet worden geïnvesteerd en ondersteund om te compenseren voor de belemmeringen die deze groep voor de voeten geworpen krijgt. De PvdA is dan ook blij met het amendement Besteding middelen voor raadsinitiatieven. Zij is met name blij met het onderdeel waarbij voor de Schiedamse liefdadigheidsinstellingen die zich inzetten voor Schiedammers die financieel niet of nauwelijks in staat zijn in hun levensonderhoud te voorzien €250.000 wordt gereserveerd. Dit gebeurde in samenwerking met alle fracties en het was mooi te zien dat zij heel snel op één lijn kwamen.

Spreekster wil in een vroeg stadium investeren, opdat mensen niet door het ijs zakken en mensen niet kiezen voor het mijden van zorg. Daarom dient zij samen met GroenLinks en het CDA de motie Tegemoetkoming meerkosten zorg in. De Voorzitter zegt dat door de leden Silva, Haan en Pegtel de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, gelezen het raadsvoorstel Begroting 2024, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: de tegemoetkoming meerkosten voor inwoners van Schiedam momenteel €100 is; de regeling voor inwoners van Vlaardingen en Maasluis recent verruimd is;

12

-

Schiedammers voorheen zowel de tegemoetkoming meerkosten voor eigen risico als de tegemoetkoming meerkosten langdurige indicatie konden aanvragen; er een keuze gemaakt kan worden om beide regelingen of slechts één van beide beschikbaar te stellen en er in plaats van 100 euro 200 euro van te maken; er een inkomensgrens gesteld kan worden bij beide regelingen;

overwegende dat: voor inwoners met een kleine portemonnee de zorgkosten de pan uit rijzen; chronisch zieke inwoners (inwoners met een lange indicatie) zelf geen invloed hebben op het verbruik van het volledige eigen risico; inwoners met een kleine portemonnee zorg kunnen gaan mijden, omdat zij het eigen risico niet kunnen betalen; -

verzoekt het college het bedrag per tegemoetkoming met ingang van 1 januari 2024 gelijk te trekken met Vlaardingen en Maassluis, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M8. De heer T. Janssen wijst erop dat de raad in 2020 met 27 stemmen een motie heeft aangenomen waarin de wens wordt uitgesproken dat zodra dit structureel mogelijk is de bezuinigingen op de meerkosten en de verhoging van de OZB worden teruggedraaid. De PvdA heeft ook voor die motie gestemd en hij vraagt of de PvdA nog steeds achter die motie staat. Mevrouw Silva zegt dat het voor haar fractie heel simpel is. De PvdA constateert dat er in Schiedam problemen zijn voor mensen met de kleinste portemonnee. Onder meer de zorgkosten lopen voor hen uit de hand. De fractie wil niet dat de gemeente pas gaat handelen als zij door het ijs zijn gezakt. Spreekster kent de motie die de heer Janssen aanhaalt - zij zat toen niet in de raad – maar voor haar is het geen belemmering uit te spreken dat moet worden gehandeld gelet op datgene wat in de samenleving speelt. Volgens de heer T. Janssen betreft het voorstel van mevrouw Silva een sympathiek doel, niet voor niets een onderdeel van de breed aangenomen motie. Ook het andere doel is echter sympathiek. Hij vraagt hoe verantwoord het is dat de PvdA destijds in volle bewustzijn instemde met die motie maar er nu dwars doorheen gaat.

Vindt mevrouw Silva dat een goed signaal naar de stad? Mevrouw Silva kijkt naar de huidige situatie in de stad en daar ligt voor haar fractie een verantwoordelijkheid. Daarom dient zij een motie in. De heer T. Janssen wijst er los van de OZB op, dat in de motie wordt gevraagd om een extra structurele inzet. Hij ziet in de motie echter geen structurele financiële ruimte en hij is benieuwd waar de PvdA die wel heeft gevonden. Mevrouw Silva is van oordeel dat het college op die vraag kan ingaan. De heer Reuderink begrijpt uit de verfrissende bijdrage van de heer Janssen dat zijn fractie op iedere afwijking van eerdere uitspraken, hoe gering ook, kan worden aangesproken. Hij vindt het een heel principieel standpunt maar ook gevaarlijk voor de VVD, wat niet wegneemt dat hij er wel blij mee is. De heer T. Janssen wijst erop dat de motie uit 2020 een heel gevoelige bezuiniging betrof. De punten uit die motie deden partijen van links tot rechts pijn. Hij vond het mooi dat die partijen uitspraken dat die de maatregelen zouden worden teruggedraaid zodra het structureel kon. Het voorstel dat toen is aangenomen was ongelooflijk mooi en belangrijk en daarom ook goed om aan vast te houden. Hij vindt het jammer dat er nu tegenin wordt gegaan en hoopt dat mevrouw Silva dat uiteindelijk niet doet.

13

De heer Maris herinnert eraan dat de OPS vorig jaar een bijna vergelijkbare motie heeft ingediend, waar massaal tegen werd gestemd, ook door de PvdA. Hij vraagt wat er voor mevrouw Silva sindsdien is veranderd. Mevrouw Silva neemt aan dat de heer Maris ook in de stad heeft rondgelopen en met veel mensen gesprekken heeft gevoerd. Hij weet dus ook dat voor veel mensen de kosten van zaken als energie en zorg de spuigaten uitlopen. Zij vindt het prima in de raad naar zichzelf en naar het verleden te kijken maar volgens haar heeft de raad ook de verantwoordelijkheid naar de bewoners te kijken en niet te wachten tot mensen door het ijs zijn gezakt. Er wordt hier altijd gesproken over preventie en naar haar mening moet nu de handschoen worden opgepakt. De heer Reuderink is blij dat de PvdA nu ook ziet dat de OPS op dit terrein heel veel visie had. Helaas was dat vorige jaar niet het geval. Bij een volgende keer weet mevrouw Silva het al vast en hoeft zij er niet een jaar later zelf mee te komen. Mevrouw Silva beaamt dat het soms zo gaat, al doet het omgekeerde zich ook wel voor. Volgens de heer Reuderink is dat maar zelden het geval. Mevrouw Silva zegt dat het in de toekomst zal blijken. Spreekster stelt vast dat de woningmarkt nog altijd piept en kraakt en dat de problemen zich soms opstapelen doordat doorstroming lastig is.

Steeds meer jongeren blijven na hun 27 ste noodgedwongen thuis wonen. Volgens cijfers van het CBS woont 1 op de 10 op zijn of haar 30 e nog steeds thuis, wat zorgt voor lastige situaties. Daarom dient zij samen met DENK en GroenLinks de motie “Kostendelersnorm naar 35 jaar” in. De Voorzitter zegt dat door de leden De Leeuw, Kondu en Haan de volgende motie wordt voorgesteld. De gemeenteraad van de gemeente Schiedam, in openbare vergadering bijeen op 7 november 2023, gelezen het raadsvoorstel 'begroting 2024 Schiedam', constaterende dat de kostendelersnorm niet wordt toegepast op jongeren tot de leeftijd van 27 jaar; overwegende dat: volkshuisvesting ook voor veel jongeren van 28 jaar bijna onbereikbaar is; dit in het bijzonder geldt voor kinderen van bijstandsgerechtigden, daar zij geen financiële ondersteuning van hun ouders kunnen krijgen; verzoekt het college: om te onderzoeken of het mogelijk is de kostendelersnorm voor thuiswonende kinderen tot 35 jaar niet meer toe te passen; als dit mogelijk blijkt, om (uiterlijk) in Q2 2024 met een voorst te komen om deze verruiming toe te passen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M9. Mevrouw Silva zegt dat de PvdA ook pal staat voor de educatieve, bindende en economische waarde van de cultuursector, een onderdeel van de stad waar de fractie trots op is.

Doordat de indexatie van de subsidies dit jaar lager is dan de daadwerkelijke inflatie staat de cultuursector te veel onder druk. Daarom dient zij samen met andere partijen een motie in die nog zal worden toegelicht. Spreekster heeft nog niet stilgestaan bij crises op het gebied van onderwijs, koopkracht en klimaat en het vertrouwen in overheidsinstanties en politiek. Er is veel werk aan de winkel. De PvdA gelooft in de kracht van arbeid en zij wil graag een steentje bijdragen aan het oplossen van problemen op de arbeidsmarkt. Zij signaleert dat veel sectoren kampen met problemen in het vinden en behouden van personeel, ook in de kinderopvang. Locaties sluiten soms hun deuren omdat zij geen medewerkers hebben en soms worden contracten verbroken waardoor ouders met de handen in het haar zitten. Omdat

14

spreekster vindt dat het wegvallen van de kinderopvang een sneeuwbaleffect kan hebben op arbeidsdeelname van werkende of juist toetredende ouders dient zij met de fracties van GroenLinks en D66 de motie “Aanpak personeelstekorten kinderopvang in” De Voorzitter zegt dat door de leden Silva, Haan en Keverling de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, gelezen het raadsvoorstel Begroting 2024, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: kinderopvang de basis is voor een succesvolle arbeidsdeelname van ouders en daarmee van levensbelang voor ouders én werkgevers; kinderopvang daarmee ook een sleutel is om de arbeidskrapte in andere sectoren op de arbeidsmarkt op te lossen; het in het belang van opgroeiende kinderen is dat er voldoende kansen en een goede basis geboden kunnen worden door gekwalificeerde pedagogisch medewerkers; pedagogisch medewerkers essentieel zijn voor het kunnen bieden van kwalitatief goede kinderopvang; overwegende dat: een pedagogisch medewerker ervoor zorgt dat 6 tot 10 ouders aan het werk kunnen gaan; daarmee het personeelstekort niet alleen een probleem van de kinderopvangsector alleen is, maar van de maatschappij; verzoekt het college: te onderzoeken hoe groot het personeelstekort in Schiedam is en hoe werkzoekenden actief kunnen worden ondersteund in het maken van een stap richting

een baan in de kinderopvang; hierbij nadrukkelijk partijen als het onderwijs (bv mbo-instellingen), Stroomopwaarts en de kinderopvangorganisaties te betrekken in het komen tot een gezamenlijke aanpak en deze begin 2e kwartaal 2024 te presenteren aan de gemeenteraad, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M10. Mevrouw Silva heeft in de raad vaak gesproken over potentie en perspectief. In dat licht moet ook worden stilgestaan bij onderwijs, taal en basisvaardigheden. In het basisonderwijs doet naar spreekster opmerkt meer dan 10% van de klassen het momenteel zonder bevoegde leraar. In het voortgezet onderwijs worden sommige vakken niet eens meer gegeven. Steeds meer lessen vallen uit omdat er gebrek is aan vakkrachten maar die kinderen moeten wel over en wel eindexamen doen. De vraag is hoe dat moet, met welk gereedschap en welke rugzak. Door de lerarentekorten lopen grote groepen kinderen achterstanden op die zij hun leven lang niet meer kwijtraken, ook in Schiedam. Daaraan moet volgens spreekster iets worden gedaan, omdat veel van de problemen die de stad ervaart, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, geheel of gedeeltelijk zijn op te lossen of in ieder geval verzacht, zij het niet zonder goed onderwijs. Potentie komt er niet vanzelf uit.

Wordt spreekster niet aangesproken op haar potentie, dan voelt zij zich waardeloos en is zij minder waardevol voor haar omgeving en de samenleving op korte en lange termijn. Dat geldt natuurlijk ook voor veel jongeren in de stad. Er is veel potentie en de samenleving heeft heel veel verwachtingen. Spreekster doet de oproep die met elkaar te verenigen en maximaal te investeren met een kwaliteitsimpuls, opdat kinderen hun volle potentie kunnen benutten: “when you win, I win”. Daarom dient zij met de fracties van GroenLinks, Alles voor Schiedam en het CDA de motie “kansengelijkheid bij wegwerken achterstanden” in. De Voorzitter zegt dat door de leden Silva, Haan, M. Janssen en Pegtel de volgende motie wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, gelezen het raadsvoorstel Begroting 2024, gehoord de beraadslaging,

15

constaterende dat: veel leerlingen ten gevolge van de Coronapandemie achterstanden en vertragingen hebben opgelopen, zowel op cognitief vlak als op het vlak van de sociaal emotionele ontwikkeling/ het sociaal emotioneel leren; er door middel van de NPO-gelden vanuit het Rijk veel is geïnvesteerd in het inlopen van die achterstanden en vertragingen; hierdoor nog niet alle achterstanden zijn ingelopen; los van het voorgaande veel leerlingen in Schiedam met een achterstand aan het onderwijs beginnen; sommige leerlingen zelfs tot ver op de middelbare school nog aanzienlijke taalachterstanden hebben en middelbare scholen aangeven dat leerlingen op taalgebied, tot zelfs vlak voor het examen, nog op basisschoolniveau presteren; het de taak van het onderwijs is om het optimale uit de kinderen te halen; dit nu onvoldoende gebeurt en dat ouders extra ondersteuning, bijles en huiswerkbegeleiding voor hun kinderen organiseren, maar dat dit voor een behoorlijk deel van de ouders financieel niet haalbaar is; dit leidt tot een zeer ongewenste tweedeling in de samenleving, een deling tussen zij die goed onderwijs en ondersteuning kunnen kopen en zij die dit niet kunnen; overwegende dat: we willen dat achterstanden zo vroeg mogelijk worden aangepakt; ondersteuning in de vorm van bijles/ huiswerkbegeleiding door middel van een bewezen effectieve methode een leerwinst van enkele maanden kan

opleveren; het daarom goed is dat in Schiedam in de wijken Oost en Nieuwland een mooie start is gemaakt met de Brede School Academy voor een kleine groep talentvolle high potentials uit groep 6,7 en 8 met een HAVO/VWO-potentie; alle kinderen dezelfde kansen horen te krijgen om hun potentie volwaardig te kunnen benutten; er vanuit het Nationaal Programma leefbaarheid en veiligheid geld beschikbaar komt om achterstanden bij leerlingen weg te werken; verzoekt het college: samen met schoolbesturen, onderwijsinstellingen en partijen zoals de bibliotheek een plan te maken en uit te voeren dat als doel heeft onderwijsachterstanden en vertragingen in te lopen; hiertoe nu alvast benodigd budget te reserveren uit het Nationaal Programma; en de uitkomsten hiervan in Q2 te delen met de raad, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M11. De heer M. Janssen begint traditioneel met een compliment, want de fractie kan zich prima vinden in de opzet en uitwerking van de begroting 2024. Zeker in vergelijking met de beleidsarme en ambitieloze begroting van afgelopen jaar is er sprake van veel verbeteringen. Over een aantal andere zaken is de fractie echter nog steeds kritisch. Spreker kijkt terug op afgelopen jaar, maar evenzeer naar volgend jaar. Alles voor Schiedam staat onder meer voor een schone, leefbare en veilige stad.