Notulen raadsvergadering 4 juli 2023

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 4 juli 2023 te 17.00 uur in het Stadskantoor Voorzitter: de burgemeester, de heer J.G. Bijl Raadsgriffier: de heer M.J.W. Tobeas Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), Ş. Dokgöz (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66) S. Kiliçkaya (GroenLinks), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD) en A.E.I. Wilton (VVD). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, D.A. Ergin, S.F. Hamerslag, A.J.M. Laan, en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is het lid W.H. Boender (PvdA). 01

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent zijn eerste vergadering, die hij hopelijk met veel plezier zal leiden, met vele vergaderingen daarachteraan, en heet de aanwezigen hartelijk welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 02

Spreekrecht voor aanwezigen Hiervoor heeft zich niemand aangemeld.

03

Actualiteitendebat Hiervan wordt geen gebruik gemaakt.

04

Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2023

Mevrouw Bruggeman beseft dat dit een moeilijk onderwerp is, maar zij is toch geschrokken van de grote toename van het tekort binnen de grondexploitaties. Op de vraag aan de wethouder hoe zij dit tekort denkt weg te werken, was het antwoord dat die kwestie via de kwartaalrapportage wordt geregeld. De fractie weet echter niet beter dan dat die kwartaalrapportage een verantwoordingsinstrument achteraf is, want het grondexploitatiebeleid als zodanig gaat daaraan vooraf. De vraag hoe de wethouder deze negatieve stand in de nabije toekomst denkt om te buigen in een positief resultaat blijft dus staan. Mevrouw Biekman wijst erop dat de kwartaalrapportage het instrument van de raad is om te kijken hoe het college omgaat met de grondexploitaties. Tekorten boven de €250.000 worden aan de raad voorgelegd, zodat het college samen met de raad kan bepalen hoe herzieningen worden aangepakt. In de kwartaalrapportage wordt daartoe een voorstel gedaan, maar via de grondexploitaties en de begroting zijn er diverse voorzieningen om de tekorten op te vangen. Daarbij kan worden gedacht aan de egalisatiereserve en het weerstandsvermogen, waarin ook een aantal voorzieningen is opgenomen. En als het moet, kan er aanspraak worden gemaakt op de algemene reserve. De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring.

1

De heer Siljee neemt namens zijn fractie kennis van de stukken. Zij maakt zich naar aanleiding van het debat vorige week en de beantwoording van de vragen van diverse fracties wel zorgen over de huidige situatie rondom de grondexploitaties. Allerlei rapporten, onder andere over de hotel- en kantorenmarkt, zijn niet met de raad gedeeld. De fractie kan dus niet goed beoordelen of het voorgestelde besluit solide is. Daarom verzoekt spreker het college om de raad voortaan ook van dit soort rapporten op de hoogte te houden. Het voorstel wordt zonder stemming aangenomen. 05

Raadsvoorstel Jaarstukken 2022

De heer Pegtel is niet blij met het financiële resultaat over 2022, een overschot van ruim 24 miljoen doordat geld wordt overgehouden. Hoe kan dat? De fractie is wel blij met het advies van de accountant om nog dit jaar nader onderzoek te doen naar de oorzaken van het rekeningsaldo van 2022 en de toezegging van het college om daarmee aan de slag te gaan. Het financiële resultaat stelt de gemeente wel in staat om reserves te vormen, maar systeemreserves genieten niet de voorkeur van de fractie. Er zou ook iets opzij kunnen worden gezet om Schiedam in 2025 een verjaardagscadeau te geven waar de gemeente nog jaren plezier van zou kunnen hebben, bijvoorbeeld een cadeau in de vorm van een mooie nieuwe entree voor het theater van Rijnmond, het Theater aan de Schie, in een mooi aangelegde omgeving. Spreker weet dat hierover een motie zal worden ingediend. Die klinkt de fractie als muziek in de oren. Dan de hamvraag: kan de fractie instemmen met voorliggend raadsbesluit? Nee, want zij is het niet eens met het aanwijzen als systeemreserve van de twee te vormen bestemmingsreserves. Verder heeft de fractie vorig jaar tegen de derde technische aanpassing gestemd. Instemmen met het raadsbesluit zou betekenen dat de fractie die via een omweg alsnog goedkeurt. De heer Siljee heeft ook met enige verbazing gekeken naar het grote overschot dit jaar.

Vaak zijn mensen enthousiast als ze geld overhouden, maar in dit geval moet je kritisch kijken naar hoe het kan dat er een begroting wordt opgesteld, terwijl je uiteindelijk moet constateren dat er geld niet is uitgegeven. Alles is mogelijk, maar de redenen waarom, die ook vaak terugkomen in de beantwoording van het college, hebben vaak te maken met het feit dat de voorbereiding van een heleboel plannen, en misschien ook de uitvoering ervan, toch langer duurt, of moet worden bijgesteld. Maar misschien veel ernstiger is het feit dat de ambtelijke capaciteit in een aantal opzichten niet toereikend is geweest. Dat geeft te denken, ook voor de plannen voor de toekomst. Dadelijk voeren alle fracties het woord over de Zomernota, maar de jaarstukken, de weergave van de werkelijkheid, leiden helaas niet tot een kritische reflectie vanuit de raad. Een aantal zaken gaat dus niet zo snel als de fractie zou willen. De heer Pegtel gaf al aan dat dit ook geldt voor de stadsentree Broersveld, de voortuin van dit pand. Vandaar dat de fracties van GroenLinks, het CDA, PS, het AOV, AvS en de PvdA een beleidsondersteunende motie indienen om ervoor te zorgen dat de entree van de stad de uitstraling krijgt die deze verdient. Tevens moet het Theater aan de Schie de ontsluiting krijgen die het verdient.

Net als het CDA stemt ook GroenLinks tegen de vaststelling van de jaarstukken, enerzijds door wat de heer Pegtel al aangaf, anderzijds vanwege het feit dat een deel van de bestemming aan reserves niet de goedkeuring van de fractie heeft. De Voorzitter zegt dat door de leden Siljee, Pegtel, Maris, De Jong, M. Janssen, en Van Belle de motie Stadsentree Broersvest wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 4 juli 2023, gelezen het raadsvoorstel Jaarstukken 2022, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • de binnenstad van Schiedam het visitekaartje van de stad naar de eigen inwoners en bezoekers van de stad is; • het college heeft aangegeven belang te hechten aan representatieve entrees van de stad; • het gebied aan de Broersvest, waar vroeger de keerlus van de tram gesitueerd was, een rommelig ingericht gebied is, dat zeker niet voldoet aan de kwalificaties van een representatieve entree; • de ruïne van de donjon van Huis te Riviere letterlijk in een verdomhoekje is gelegen;

2

• •

bij de bespreking van de viering van 750 jaar Schiedam meerdere partijen hebben aangegeven dat deze belangrijke historische plek beter ontsloten dient te worden; er al langere tijd plannen zijn voor de ontsluiting van het Theater aan de Schie aan deze zijde van het Stadserfcomplex, zodat een volwaardige entree voor deze belangrijke culturele voorziening wordt gecreëerd;

van mening dat: • de stadsentree bij de Broersvest zo spoedig als mogelijk heringericht dient te worden, waarbij de nadruk komt te liggen op het huidige groene karakter van deze plek, een entree voor het Theater aan de Schie, en een meer volwaardige ontsluiting van de ruïne van de donjon en minder voor parkeren op deze plek; verzoekt het college: • op korte termijn te komen met een plan voor de opwaardering van de stadsentree Broersvest en hierbij aan te geven op welke wijze dekking kan worden gevonden uit bestaande reserves, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 1. De heer Maris constateert dat er over 2022 een positief resultaat van ruim 24 miljoen is behaald. Voor een bedrijf zou dat een geweldig cijfer zijn, maar voor deze gemeente is dat geen geweldig cijfer. De gemeente moet op een begroting van zo’n 350 miljoen geen positief resultaat van bijna 7% willen hebben. Dan moet je of meer uitgeven ten behoeve van de stad of, als het resultaat structureel is, moet je de lokale heffingen verlagen. Gelukkig wordt een deel van het geld alsnog uitgegeven aan de stad, ruim drie miljoen via de technische aanpassing, wat al is gebeurd, en vijf miljoen wordt toegevoegd aan de reserve Cofinanciering, wat ook nodig is.

Het is mooi dat de gemeente geld van de overheid krijgt, maar ze heeft ook geld nodig om haar eigen steentje bij te dragen aan de verschillende projecten. De fractie staat ook achter de vijf miljoen die naar de reserve Nationaal Programma gaat, want er is sprake van grote opgaven in zowel Nieuwland als Oost. Dan blijft er nog ruim negen miljoen over. De fractie van PS gaat akkoord met het voorlopig storten van dat bedrag in de algemene reserve, voorlopig, want ze is ook van mening dat er niet te spastisch moet worden omgegaan met het zogenaamde financiële ravijn. De gemeente moet zich niet financieel laten gijzelen, omdat de landelijke overheid geen duidelijkheid geeft. De fractie komt hierop terug bij de behandeling van de Zomernota en de komende begroting. De fractie stemt in met voorliggend stuk, maar spreekt haar zorg uit over de daling van de inkomsten van grondexploitaties en erfpacht, samen ruim negen miljoen minder dan begroot, een verschil van ruim 20%. Ook hier wordt bij de komende begroting op teruggekomen. De fractie is verder blij met de motie van GroenLinks, die zij mede heeft ingediend. Een jarenlange wens van PS komt nu uit, dus dat is een goede zaak. Mevrouw Biekman herinnert aan de toezegging die zij al enkele keren aan de raad heeft gedaan dat het college na het zomerreces met een update van de brief met de laatste stand van zaken over de stadsentree komt.

Er wordt al aan de update gewerkt. Ook is de oproep van de raad gehoord over Ruine Huis te Riviere als geschenk aan de stad in het kader van het 750-jarig bestaan van Schiedam. Al die zaken worden in de update meegenomen. Spreekster laat het oordeel over de motie aan de raad, maar het college is er al wel mee bezig. De Voorzitter brengt motie nr. 1 in stemming en constateert dat de leden van de fracties van LOS, de OPS en de VVD tegen de motie hebben gestemd en de aanwezige leden van de overige fracties ervoor, zodat zij met 11 tegen 23 stemmen is aangenomen. Spreker brengt vervolgens het voorstel in stemming en constateert dat de leden van de fracties van het CDA en GroenLinks tegen het voorstel hebben gestemd en de leden van de overige fracties ervoor, zodat het met 28 tegen 6 stemmen is aangenomen. 06

Raadsvoorstel Zomernota 2024

De heer T. Janssen wil alvorens de fracties met elkaar de verbale degens gaan kruisen en het over allerlei zaken oneens zullen zijn zijn trots uitspreken over de samenwerking tussen alle fracties

3

rondom hun gezamenlijk pleidooi voor het behoud van tramlijn 21. (Tekenen van instemming) Afgelopen weekend hebben zij na overhandiging van de petitie gelukkig te horen gekregen dat deze belangrijke tramlijn voorlopig voor Schiedam behouden blijft, wat laat zien dat de raad veel kan bereiken voor Schiedam wanneer de fracties samenwerken en eenzelfde doel voor ogen houden. Het volgende deel van sprekers betoog is naar hij veronderstelt een vleugje minder op eensgezindheid gericht. Hoewel de financiën er op dit moment redelijk voorstaan, zijn er tegenvallers en is er onzekerheid door de hoge inflatie, hoge rente en het “ravijnjaar 2026”. Al met al is zijns inziens dus voorzichtigheid geboden. De Schiedamse VVD is trots op de afspraken in het coalitieakkoord over het behoud van solide financiën en beheerste lokale lasten, niet omdat financiële degelijkheid zo’n leuk en sexy onderwerp is maar omdat hij het asociaal vindt de volgende generaties met hoge schulden op te zadelen. Daarom acht hij het ook zeer wijs dat de raad zojuist heeft besloten om het overschot van 2022 in reserves te storten en niet aan allerhande cadeautjes te spenderen. Met het oog op de toekomst is hij verheugd dat bij de volgende begroting met een nieuwe methodiek voor doelen en prestatie-indicatoren zal worden gewerkt.

Dit zal een goede hulp zijn bij het doen van scherpere keuzen naar aanleiding van de resultaten. De Schiedamse VVD vindt het naar spreker betoogt belangrijk dat de gemeente zuinig is en kritisch blijft kijken naar de uitgaven. Zijns inziens valt in dit kader nog ontzettend veel te winnen bij diverse gemeenschappelijke regelingen, waaraan uiteindelijk toch het merendeel van de begroting wordt besteed. Te vaak bestaat bij zijn fractie de indruk dat deze gemeenschappelijke regelingen maar wat snel grote rekeningen doorschuiven naar belastingbetalers zonder zelf eerst in de spiegel te kijken. De Schiedamse VVD is zeer tevreden met de manier waarop de leden van het college scherp de kosten van de gemeenschappelijke regelingen in de gaten houden en tegenspraak bieden via zienswijzen. Naar spreker hoopt klinkt dit geluid binnenkort breder in gemeenteland dan alleen vanuit het Gallische dorpje Schiedam. De afgelopen week heeft sprekers fractie aandacht gevraagd voor de vele gaten in de wegen. De wethouder heeft toen tot haar vreugde gezegd dat er in de zomer veel reparaties gaan plaatsvinden. In de commissievergadering werd zelfs GroenLinks enthousiast over het aanleggen van een nieuw mooi laagje asfalt. Het betrof dan wel gaten in fietspaden maar als VVD’er beschouwt hij dit toch als winst. Aandachtspunt in de Zomernota is het maken van een verkeerscirculatieplan.

Spreker merkt op dat er op dit moment in Schiedam al veel uitdagingen zijn met betrekking tot verkeersdoorstroming, bijvoorbeeld in Schiedam-noord. Hij memoreert dat het college vorige week op vragen van zijn fractie heeft aangegeven dat het verleggen van het fietspad bij de rotonde in Schiedam-noord eindelijk zal worden ingepland. Hierdoor behoeven mensen na een lange dag werken minder lang in de file te staan en kunnen fietsers veiliger oversteken. Ook met het oog op de toekomst is verkeerscirculatie een grote uitdaging bij ontwikkelingen rondom de Merwe-4-havens en Nieuw-Mathenesse. Hij herkent de noodzaak die het college ziet voor het opstellen van een verkeerscirculatieplan en wil met een motie die D66 zo dadelijk zal indienen het college tot spoed manen bij de opstelling ervan. Als bouwpartij is de Schiedamse VVD trots op het ambitieuze Schiedamse woningbouwprogramma. Spreker ziet ontzettend veel kansen in de herstructurering die zal samengaan met de uitvoering van het Nationaal programma Nieuwland en Oost. Op deze manier worden de kwetsbare wijken weerbaarder, veiliger en een mooiere leefomgeving. Ook woningbouwcorporaties spelen naar hij opmerkt een belangrijke rol in het Nationaal programma en bij de rest van de stedelijke ontwikkeling.

In Schiedam is er op dit moment één organisatie die vrijwel alle corporatiewoningen bezit, terwijl er in meerdere zowel grotere als kleinere gemeenten verschillende corporaties met een substantieel bezit zijn. De Schiedamse VVD vindt niet dat dogmatisch per se altijd met dezelfde woningcorporatie zou moeten worden samengewerkt. Wat spreker betreft wordt steeds de partij gekozen die het beste kan helpen om de doelstellingen van de gemeente te realiseren, waarbij juist ook ruimte moet zijn voor andere woningcorporaties die hun eigen expertise hebben. Hierover dient hij een motie in. De heer Haan wijst erop dat je meestal anderen vraagt om iets te helpen realiseren als je niet tevreden over de partij waarmee je dat als regel doet. Hij vraagt dan ook of het indienen van deze motie betekent dat de VVD niet tevreden is over de inzet van Woonplus en bijvoorbeeld het bod dat dit onlangs heeft uitgebracht voor de nieuwe prestatieafspraken. De heer T. Janssen hoort in de reactie van de heer Haan precies de dogmatiek die hij met de motie wil bestrijden. Woonplus is niet op voorhand een slechte kandidaat om met de gemeente samen te werken bij ontwikkelingen maar hij vindt dat op dit moment niet breed genoeg wordt gekeken naar andere corporaties die een eigen expertise hebben, bijvoorbeeld met betrekking tot zorg en ouderenwonin-

4

gen. Zijns inziens moeten die ook een kans krijgen bij de ontwikkelingen die in Schiedam op het programma staan. Zijn motie sluit samenwerking met Woonplus zeker niet uit maar roept wel op om als gemeente te kijken welke woningcorporatie het beste kan bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen die de gemeenteraad heeft geformuleerd met betrekking tot het woningbouwbeleid. De heer Reuderink neemt aan dat de heer Janssen weet dat er in Schiedam twee corporaties waren en dat er toen een discussie was over de maatvoering, reden waarom zij zijn samengevoegd. De heer T. Janssen constateert dat deze vraag van een nestor van de raad over het verleden handelt. Het gaat hem echter om de vraag hoe het in de toekomst beter en efficiënter kan worden gedaan en betere en innovatievere oplossingen kunnen worden gevonden. Wat in het verleden om welke reden dan ook is gebeurd, acht hij niet relevant voor de vraag die op dit moment aan de orde is, namelijk of de gemeente nu echt met één woningcorporatie wil samenwerken en daarvan afhankelijk wil zijn, dan wel haar blik wil verbreden. De heer Reuderink wijst erop dat het voorstel van de heer Janssen ertoe leidt dat je corporaties van buiten binnenhaalt. Met zijn vraag beoogde hij slechts verheldering en hij nodigt de heer Janssen daarom uit diens venijn voor een ander moment te bewaren.

Corporaties van buiten kunnen ook heel grote clubs zijn waarop de gemeente Schiedam minder grip zou hebben dan op Woonplus. De heer T. Janssen memoreert dat de heer Reuderink vaak heeft gesproken over het afhankelijk zijn van één partij, een monopolist, onder meer in de discussie over Groenoord van het gas af en zich daarbij een fel tegenstander betoonde van afhankelijkheid van een monopolist, iets waarin hij hem ook nog kan volgen. Hij verzoekt de heer Reuderink dezelfde redenering te volgen en de motie te steunen, zodat Schiedam niet van één partij afhankelijk is en de doelstellingen van de gemeente op de beste manier kunnen worden gerealiseerd. De heer Reuderink heeft veel minder negativiteit in zijn vragen ontdekt dan de heer Janssen erin hoort. Het waren voor hem verhelderende vragen. De heer T. Janssen zegt dat ook speeltuinen bijdragen aan een mooie leefomgeving. Niet voor niets heeft de raad in de breed aangenomen Eneco-motie hiervoor middelen apart gezet, waardoor meer speeltuinen zijn aangelegd of vernieuwd. De fractie van de VVD maakt zich echter zorgen over het onderhoud van de speeltuinen en vraagt het college toe te zeggen dat haast wordt gemaakt met het opstellen van onderhoudsplannen, zodat zij dit jaar nog kunnen worden besproken in de raad. Ook als sportpartij is de Schiedamse VVD erg tevreden over een aantal lopende zaken.

Spreker releveert dat binnenkort eindelijk kan worden begonnen met de broodnodige renovatie van Zwembad Groenoord en dat er met verenigingen goede gesprekken plaatsvinden over de exploitatie van de sportaccommodaties, die overigens in Schiedam door het uitvoeren van het programma Schiedam in beweging hypermodern zijn. Een wat minder groot succes op sportgebied zijn tot spreker spijt de schaaktafels die een tijdje terug in Nieuwland zijn geplaatst. Hij merkt op dat sprake is van veel vandalisme en dat zij op de huidige locaties niet goed tot hun recht komen. Hij zou graag zien dat naar nieuwe plekken werd gezocht waar de schaaktafels de buurt een goede impuls kunnen geven, zoals ook op heel veel andere plekken in Nederland al is gebeurd. Hiertoe dient hij met een aantal andere partijen een motie in. Volgens spreker willen bijna alle fracties in de raad Schiedam nog meer laten bruisen. Wat de Schiedamse VVD betreft doe je dat niet per se door als gemeente zelf van alles te organiseren maar juist door ondernemers en Schiedammers de ruimte geven om het te doen en vooral niet dwars te liggen met onnodige regels. Niet voor niets is het versoepelen van het horecabeleid in de binnenstad maar ook juist daarbuiten een speerpunt in het coalitieakkoord.

Spreker brengt in herinnering dat in de vorige raadsvergadering een mooie eerste stap is gezet met het toestaan van meer avonden met live muziek. Toch is er zijns inziens nog ontzettend veel te doen en daarom vraagt hij het college wat de verdere plannen zijn met betrekking tot het geven van meer ruimte aan de Schiedamse horeca. De Voorzitter zegt dat door de leden Volkman, Van Sliedregt, Maris, De Jong, Rotteveel en Tuncer de motie Samenwerken met meerdere woningcorporaties wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 4 juli 2023 en gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024,

5

gehoord de beraadslaging; constaterende:  dat in Schiedam één woningcorporatie een aanzienlijk deel van de huurwoningvoorraad bezit;  dat concurrentie vaak een positieve uitwerking heeft op de markt op het gebied van innovatie, prijs en verduurzaming;  dat in Schiedam veel huizen moeten worden verduurzaamd en veel nieuwe woningen nodig zijn; overwegende:  dat de gemeente tempo moet maken om het aantal woningen uit de woonvisie te realiseren;  dat projecten sneller kunnen worden gerealiseerd als meerdere partijen hun ideeën kunnen presenteren;  dat de gemeente wil zorgen voor leefbare woningen en verhuurders die woningen verhuren met achterstallig onderhoud niet gewenst zijn;  de gemeente de beste onderhandelingspositie moet nastreven in het belang van haar inwoners; verzoekt het college om:  in kaart te brengen of er met meerdere grotere corporaties samengewerkt kan worden in Schiedam;  bij nieuwe projecten vanaf het begin te kijken welke corporatie het beste plan kan maken voor mens en milieu;  in bestaande projecten direct door te schakelen naar andere partners als binnen vooraf gestelde termijnen geen vooruitgang geboekt wordt over de voorwaarden;  de gemeenteraad te informeren over de uitkomst hiervan vóór 1 februari 2024, gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 1.

Door de leden Feelders, Van Sliedregt, Pegtel en De Jong wordt de motie Verplaatsen schaaktafels en plaatsen schaaktegels voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 4 juli 2023, gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat de pilot met de schaakdamtafels in de wijk Nieuwland is mislukt; overwegende dat:  steeds meer steden succesvol zijn in de uitrol en bezetting van schaakdamtafels;  de Schiedamse schaakdamtafels een tweede kans verdienen in andere wijken;  de animo voor schaken op scholen is toegenomen, waardoor een vraag naar schaaktegels op (school)pleinen is ontstaan; verzoekt het college:  de wijkregisseurs uitvraag te laten doen in de wijk(en) of er animo is voor een schaakdamtafel en/of schaaktegels;  inzichtelijk te maken wat de kosten zijn van verplaatsing van de schaakdamtafels, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 2. De heer Haan zegt dat toen de raad iets meer dan een jaar geleden het coalitieakkoord besprak GroenLinks aangaf best tevreden te zijn, omdat veel van het beleid dat was ingezet door het vorige college zou worden voortgezet. GroenLinks sprak ook zorgen uit over de aandacht voor en de aanpak van de vele crises waarmee Schiedam te maken heeft.

GroenLinks was en is teleurgesteld dat ondanks het grotere progressieve aandeel in raad en coalitie niet een meer progressieve koers is ingezet. De fractie

6

hoopte dat daar waar in het coalitieakkoord dingen niet of summier werden genoemd het college in het collegewerkprogramma, de begroting en de uitvoeringsprogramma’s zou komen met concrete maatregelen en dat voortvarend, standvastig en doelgericht problemen zouden worden aangepakt en opgelost. Zij werd echter teleurgesteld. Een jaar geleden met een lege Zomernota, een half jaar geleden met een begroting met slechts vier speerpunten uit het coalitieakkoord en in april toen het college de raad zijn ambitiedocument stuurde. Er kwamen geen collegewerkprogramma en geen uitgewerkte aanpak maar een ambitiedocument, of beter “document”, want echt ambitieus is het niet. Het lijkt volgens spreker ook wel of het college er niet trots op is. Gek genoeg moest GroenLinks om agendering vragen, anders was het zonder bespreking voor kennisgeving aangenomen. De vier uit het coalitieakkoord afkomstige speerpunten werden in de begroting opgenomen omdat zij geen uitstel duldden. Het waren goede en terechte speerpunten maar het begrotingsjaar is half om en de voortgang is om te huilen. In plaats van de hoognodige vernieuwing en verbetering van het armoedebeleid om de groeiende armoede aan te pakken, lag in mei een voorstel voor om de regionale visie te verlengen. Er is nu wel een conceptkadernota maar die is nog niet eens aan de gemeenteraad gestuurd.

In de Zomernota wordt geen extra geld uitgetrokken voor het sociaal domein. Zonder extra geld kun je volgens spreker niets extra doen om armoede aan te pakken. Met alleen schuiven van potje naar potje los je zijns inziens de problemen niet op: je verplaatst ze alleen. In plaats van versnelling van de woningbouw groeit de lijst van woningbouwprojecten die niet doorgaan, of zijn vertraagd, in rap tempo. Hij noemt Frankeland, de Miller, s’Maak, Bij de Molen en Schieveste. Woonplus wil in ieder geval wel aan de slag in Groenoord-zuid, bij DrieMaasStede en in de Staatsliedenbuurt. Het blijkt ook uit het bod dat Woonplus deed voor de prestatieafspraken. Met de manier waarop de wethouder de verhoudingen nu onder druk zet, wordt de Woonvisie meer en meer een woonillusie. De heer T. Janssen vraagt waarom GroenLinks tegen bouwprojecten stemt die in de Woonvisie worden genoemd terwijl het de Woonvisie een belangrijk en goed document vindt. Wellicht zijn er mensen met bezwaren tegen die projecten maar in de afweging van GroenLinks zou kunnen worden gekozen voor de woningzoekenden. De heer Haan zegt dat GroenLinks in de afgelopen periode één keer tegen wijziging van een bestemmingsplan voor een woonproject heeft gestemd.

Daarvoor had de fractie verschillende redenen, waarvan de belangrijkste was dat zij vond dat de bewoners niet op de goede manier konden worden voorgelicht over het waarom van het opzij schuiven van wettelijke eisen en normen. De heer T. Janssen vraagt de heer Haan of GroenLinks bij het bestemmingsplan dat de raad deze week nog behandelt een constructievere houding kan aannemen. De heer Haan vindt het belangrijk dat de woningbouwprojecten uit de Woonvisie worden gerealiseerd. Worden zij er echter doorheen gestampt met slechte argumenten en zonder goede inspraak, dan zal de fractie afwegen of zij het belangrijker vindt dat het bestemmingsplan zodanig wordt aangepast dat het meer past bij datgene wat in de Woonvisie als ambitie is neergelegd. Over de stand van zaken bij de aanpak van discriminatie heeft spreker nog niets gehoord. Gelukkig stond vorige week wel het uitvoeringsprogramma Schiedam schoon op de agenda. Gek genoeg moest GroenLinks om agendering vragen. Anders was het zonder bespreking voor kennisgeving aangenomen. Waar GroenLinks blij was met de aandacht voor de voortzetting van eerder ingezet beleid schrikt de fractie steeds vaker van wat dat betekent volgens het college. Neem de mobiliteitsvisie: met de organisatie en de communicatie rond de bewonersraadplegingen is het gedoemd te mislukken.

Gelet op de manier waarop het in de wijken wordt gebracht zou spreker zelfs tegenstemmen, terwijl hij niet eens een auto heeft. Raadplegingen kunnen op de een of andere manier niet tegelijkertijd worden gedaan, waardoor het een erg lang lopend en slepend proces is. Dan is ook nog, vooruitlopend op de uitkomst van de raadpleging in de wijk, het tarief voor parkeervergunningen vast verlaagd. Door de afwijzing in West – hij houdt zijn hart vast voor Zuid en Nieuwland – is een financieel probleem ontstaan. De maatregelen uit de mobiliteitsvisie kunnen niet worden uitgevoerd zonder de inkomsten van gereguleerd parkeren in alle wijken ten zuiden van de A20. Spreker herinnert eraan dat de raad in de vorige bestuursperiode een mooie Groenvisie heeft vastgesteld. Helaas laat het college in de uitvoering ervan steken vallen. Er moest vier maanden worden gewacht op een voortgangsrapportage, er is al meer dan een jaar vertraging in de uitvoering en al 12 jaar wordt gewacht op de bomenlijst. De stad en het groen in de stad kunnen volgens spreker langer uitstel

7

niet verdragen. Het college zegt staand beleid uit te voeren maar gek genoeg moet GroenLinks keer op keer om aandacht en agendering vragen, anders wordt er niet over gesproken. Hij vreest dat er dan ook niet over wordt nagedacht, laat staan dat er iets gebeurt. Spreker merkt op dat het college in ambitiedocument en Zomernota verwijst naar onzekerheid over de toekomst en naar nationale en internationale ontwikkelingen als redenen om niet concreet te worden. Die dynamiek is volgens hem niet nieuw. Er gebeurt altijd wat. Er is altijd onzekerheid over de toekomst. De mensheid leeft in een tijd van pandemieën, een tijd waarin miljoenen mensen op de vlucht zijn voor oorlog, armoede en honger, waarin economische groei en economische crisis elkaar in hoog tempo afwisselen, waarin we haast moeten maken om te voorkomen dat we kopje onder gaan in de gevolgen van de klimaatcrisis. Politici moeten niet achterover leunen of een afwachtende houding aannemen noch moet de politiek bevriezen en met grote schrikogen in de koplampen van de aanstormende gevolgen van de crises staren. Spreker roept de raad op, op te staan, met de vuist op tafel te slaan en te roepen dat hij dit niet laat gebeuren. De raad moet zich krachtig opstellen, ervoor zorgen dat plannen en reserves op orde zijn, problemen aanpakken, zeggen wat hij wil en wat hij gaat doen om dat te bereiken.

Wil het gemeentebestuur de kloof met de Schiedammers dichten dan moet dit om te beginnen altijd naar hen luisteren, niet pas als zij boos zijn. Om mensen boos te maken moet je volgens spreker eerst iets verkeerd doen. Dingen niet op tijd aankondigen, omleidingsroutes niet op elkaar afstemmen, ophogingen verkeerd doen, sportverenigingen in verwarring brengen, toezeggingen niet nakomen of met het vingertje naar iemand anders wijzen. Dingen verkeerd doen, mensen boos laten worden om daarna van je schreden terug te keren teneinde fouten te repareren en jezelf dan ook nog op de borst kloppen omdat je zo goed luistert. Dat moet je niet doen. Het kost tijd en energie. Aan beide is een gebrek en dat kan het gemeentebestuur zich niet veroorloven. Spreker roept het college op bewonersparticipatie goed te organiseren en serieus werk te maken van het burgerberaad. De heer T. Janssen is benieuwd hoe de GroenLinks-fractie zou reageren als uit een burgerberaad totaal andere voorkeuren naar voren zouden komen, bijvoorbeeld met betrekking tot de zaken die de heer Haan zojuist noemde, dan die van hemzelf. Zou hij die naast zich neerleggen? De heer Haan is van oordeel dat net als bij de verkiezingen naar de Schiedammers moet worden geluisterd. Als zij GroenLinks bij de verkiezingen vier zetels geven, moet de fractie het daarmee doen.

Komen Schiedammers bij een burgerberaad na zorgvuldige afweging en bespreking van argumenten tot een conclusie die afwijkt van die van GroenLinks dan zal de fractie zich daarbij moeten neerleggen. Spreker is ervan overtuigd dat burgers die je goed informeert en echt laat meepraten, tot heel goede conclusies kunnen komen waar GroenLinks van harte achter kan staan. De heer T. Janssen vraagt zich af waarom de fractie van GroenLinks zich dan zo verzet tegen de uitslag van bijvoorbeeld een buurtraadpleging waarbij wel degelijk veel informatie is verstrekt en de bewoners een eigen afweging hebben gemaakt. De heer Haan verzet zich niet tegen de uitslag van de burgerraadpleging. Hij zegt alleen dat zij verkeerd is aangepakt. In de communicatie werd gezegd dat het een enquête was over betaald parkeren, terwijl het over veel meer ging dan betaald parkeren, namelijk gereguleerd parkeren en het aanpakken van parkeerproblemen in de oude stadswijken. Dan moet de gemeente dat ook duidelijk tegen de bewoners zeggen en hun alle argumenten geven. Doet zij dat, dan komen zij tot een andere conclusie. Nu zijn zij bijvoorbeeld niet goed voorgelicht over het feit dat afwijzing van betaald parkeren ook betekent dat andere dingen niet kunnen worden gedaan. Spreker wordt een beetje moe van het doemdenken over het financieel ravijn. Dat gaat niet gebeuren.

In de aanloop naar de Kamerverkiezingen in 2025 en de raadsverkiezingen in 2026 gaat het kabinet heus het probleem van de gemeenten oplossen en dan mogen de lokale fracties van de regeringspartijen met de eer gaan strijken. Hij vindt dat prima. Maar zij moeten nu niet doen alsof de wereld zal vergaan. In plaats van passief af te wachten moet het college in actie komen. Deze Zomernota straalt volgens spreker, net als het ambitiedocument, geen enkele ambitie uit. Schiedam zakt daardoor steeds verder weg en verkwanselt al het goede dat in de afgelopen jaren in gang is gezet. Met doemdenken red je naar hij betoogt de wereld niet en daarom roept hij het college op te stoppen met doemdenken en te gaan doeNdenken, optimistisch aan de slag te gaan. De heer Kahramanoğlu vindt het belangrijk om te erkennen dat er sprake is van een snelle wereld, waar de druk van het dagelijks leven soms doet vergeten welke basiswaarden iedereen verbin-

8

den. De verharding van de samenleving heeft diepgaande gevolgen voor het sociale weefsel. Het ondermijnt het vertrouwen en de samenwerking tussen individuen en gemeenschappen, en vervangt deze door argwaan en vijandigheid. Juist om dat tegen te gaan en wederzijdse acceptatie in de samenleving te bevorderen, zet de fractie zich in voor een inclusieve stad. In de Zomernota is te lezen dat het college hier ook serieus mee omgaat. DENK is verheugd dat Schiedam gaat intensiveren op dit onderwerp. Eerder dit jaar heeft er een inclusielunch plaatsgevonden. Het college is in gesprek gegaan met de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme en onlangs is de Regievoerder inclusie in de stad gestart. Dit alles en een doelgerichte aanpak van de problemen zijn van cruciaal belang voor het beleid van Schiedam. De fractie kijkt ook vol verwachting uit naar de uitwerking van de startnotitie die later dit jaar met de raad zal worden gedeeld. Dan armoede. Spreker kan er niet omheen: het leven wordt duurder. De prijzen van producten en diensten stijgen gestaag, waardoor het steeds moeilijker wordt om de eindjes aan elkaar te knopen. Of het nu gaat om voedsel, huisvesting, gezondheidszorg of onderwijs, iedereen voelt de druk van de stijgende kosten. Daarnaast nemen de sociale lasten toe.

Belastingen en premies voor sociale verzekeringen worden verhoogd om aan de groeiende behoeften van de samenleving te voldoen. Sociale regelingen kunnen juist in dezen een positieve bijdrage leveren aan degenen die het het zwaarst hebben. Helaas hebben veel Schiedammers moeite om de juiste informatie over en ondersteuning te vinden bij de bestaande armoederegelingen. Het gebrek aan bekendheid met deze regelingen leidt tot een ontoereikend gebruik van de hulp en ondersteuning. Om deze reden dient de fractie, mede namens de PvdA, een motie in die het college oproept om de zichtbaarheid en vindbaarheid van de armoederegelingen in Schiedam te vergroten. De fractie vraagt ook aandacht voor jongeren die zich vaak niet bewust zijn van wat het volwassenenleven met zich brengt. Het is voor veel jongeren vaak een uitdaging om hun zaken op tijd en op de juiste manier te regelen, waardoor zij risico lopen op financiële problemen. Spreker is van mening dat de informatiepositie van deze jongeren kan worden verbeterd door het opsturen van een verjaardagskaart. Daarover wordt mede namens PvdA, de VVD en D66 een motie ingediend. Deze verjaardagskaart kan een waardevol instrument zijn om jongeren bewust te maken van de verantwoordelijkheden en mogelijkheden bij het volwassen worden.

Het kan helpen bij belangrijke zaken als het regelen van zorgverzekering, studiefinanciering, toeslagen en andere kwesties. In 2020 is de Woonvisie voor de stad vastgesteld. Maar liefst 6.000 woningen moeten erbij komen, maar dat gaat niet altijd even gemakkelijk. Projecten als de buurttuin en Dirkzwager werpen nu al hun vruchten af. Vele zullen volgen, maar naast nieuwe bouwprojecten gaat het ook over de bestaande woningbouw. De raad heeft vorig jaar unaniem besloten om de grens van de opkoopbescherming in de wijken Nieuwland en Oost te verhogen naar €405.000 om zo meer ruimte te bieden aan échte woningzoekenden en niet aan beleggers. De fractie krijgt al signalen binnen van Schiedammers die meer kansen zien en ze hoopt dat de gemeente hiermee een slag heeft geslagen in de zoektocht naar woningen in de stad. Dan het Uitvoeringsprogramma Schiedam Schoon. Een schone woon- en leefomgeving is van groot belang voor de gezondheid, het welzijn en de kwaliteit van leven van de inwoners. Een schone omgeving draagt bij aan een prettige en veilige leefomgeving en heeft diverse andere voordelen. Het uitvoeringsprogramma, in mei vastgesteld, laat zien dat er inzet is om de stad schoner te maken. Het feit dat de extra schoonmaak- en inzamelactiviteiten, met name in het weekend, al van start zijn gegaan, laat zien dat het college deze taak serieus neemt.

Dan het Nationaal Programma Nieuwland en Oost. Er gebeurt al veel. Het college probeert op zoveel mogelijk ontwikkelingen in te spelen en dan is “het steeds maar op korte termijn oplossen van problemen” een valkuil. Daarom is het Nationaal Programma Nieuwland en Oost zo belangrijk. In dit uitvoeringsprogramma, dat de raad nog gaat bespreken, staan waardevolle plannen die zich met name richten op de toekomst, met een tijdsduur van 20 jaar. Het college stelt voor om drie miljoen te reserveren voor de inzet van het Nationaal Programma Nieuwland en Oost. De fractie van DENK kan dit alleen maar ondersteunen en zal ook dit onderwerp nauwlettend blijven volgen. Voor DENK is het belangrijk dat Schiedammers die in deze wijken wonen ook daadwerkelijk wat merken van deze aanpak. Spreker ziet dat dit college overal in de stad en in het bijzonder in deze wijken aanwezig is. In de laatste motie die de fractie indient, verzoekt zij het college om de behoefte naar openbare watertappunten in Schiedam te inventariseren. Het installeren van openbare watertappunten kan een positieve impact hebben op het individu, de gemeenschap en het milieu, en kan bijdragen aan een gezondere en duurzamere samenleving. Het doel van deze motie is om het college maatregelen te laten nemen om de toegankelijkheid van watertappunten te vergroten.

Ten slotte staat spreker stil bij het feit dat de planvorming voor de derde islamitische basisschool in Schiedam van start gaat. Waar het vorige college nog brieven naar de minister stuurde, waarin

9

het zich verzette tegen de komst van deze basisschool, neemt het huidige college zijn verantwoordelijkheid en gaat aan de slag met de behoeften van vele Schiedammers. Het is van groot belang dat de gemeente rekening houdt met de diversiteit van de Schiedamse bevolking en ervoor zorgt dat iedereen gelijke kansen heeft op goed onderwijs. De Voorzitter zegt dat door de leden Touhami en De Leeuw de motie Zichtbaarheid van de beschikbare armoederegeling wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 4 juli 2023, gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat veel inwoners van Schiedam moeite hebben om de juiste informatie en ondersteuning te vinden met betrekking tot beschikbare armoederegelingen; overwegende dat: • het gebrek aan bekendheid met deze regelingen resulteert in een ontoereikend gebruik van de aangeboden hulp en ondersteuning; • het van essentieel belang is dat de gemeente Schiedam stappen onderneemt om de zichtbaarheid en vindbaarheid van armoederegelingen te vergroten; • verbetering van de communicatie, uitbreiding van informatiekanalen, samenwerking met maatschappelijke organisaties, het organiseren van informatiesessies en het verbeteren van de vindbaarheid in openbare gebouwen effectieve maatregelen zijn om de vindbaarheid van armoederegelingen te vergroten; verzoekt het college: • gebruik te maken

van communicatiemiddelen, zoals sociale media en posters, om de beschikbaarheid van armoederegelingen onder de aandacht te brengen bij een breed publiek; • samen te werken met buurtcentra en andere relevante instanties om de informatie over armoederegelingen te verspreiden en ervoor te zorgen dat deze op de juiste plaatsen beschikbaar is, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 3. De Voorzitter zegt dat door de leden Touhami, Timmers, Silva, en Keverling de motie Een steunende Stap naar Volwassenheid wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 4 juli 2023, gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • jongeren bij het bereiken van de leeftijd van 18 jaar geconfronteerd worden met verschillende verantwoordelijkheden en verplichtingen die zij moeten regelen; • het voor jongeren vaak een uitdaging kan zijn om alle benodigde zaken op tijd en op de juiste manier te regelen, waardoor zij risico lopen op financiële problemen; overwegende dat: • het initiatief van gemeente Utrecht om bij de 18e verjaardag van jongeren een speciale verjaardagskaart te versturen, waarop alle noodzakelijke informatie staat om hen te helpen bij hun overgang naar volwassenheid, een effectieve manier lijkt te zijn om jongeren te ondersteunen en voor te lichten; • het bieden van ondersteuning aan jongeren bij

hun overgang naar volwassenheid past binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente om haar inwoners te helpen en te beschermen; verzoekt het college:

10

• •

•

een verjaardagskaartinitiatief te initiëren voor jongeren die de leeftijd van achttien jaar bereiken, waarin essentiële informatie met betrekking tot hun volwassenwording wordt vermeld; de informatie ook digitaal aan te bieden op de website schiedam.nl. Deze website in te richten naar voorbeeld van initiatieven van andere gemeenten zoals de gemeente Utrecht en te verwijzen naar informatie van de Rijksoverheid. Tevens in de kaart een QR-code op te nemen om naar deze pagina op schiedam.nl te verwijzen; de gemeenteraad van Schiedam op de hoogte te houden over de voortgang,

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 4. De Voorzitter zegt dat door de leden Touhami, Feelders, en Van Sliedregt de motie Openbare watertappunten in de gemeente Schiedam wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 4 juli 2023, gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • er een groeiende behoefte is aan toegankelijke watertappunten in onze gemeente; • het belangrijk is om de gezondheid en het welzijn van de inwoners te bevorderen door het stimuleren van het drinken van water; • het huidige aantal watertappunten in onze gemeente onvoldoende is om aan de behoeften van de inwoners te voldoen; overwegende dat: • voldoende hydratatie een essentieel onderdeel is van een gezonde levensstijl; • uit onderzoek van Vitens blijkt dat 87% van de mensen vindt dat kraanwater Ín de openbare ruimte beschikbaar moet zijn; • het aanbieden van openbare watertappunten een duurzaam alternatief is voor het gebruik van plastic flessen en daarmee bijdraagt aan de vermindering van plastic afval; • het stimuleren van het drinken van water bijdraagt aan de preventie van gezondheidsproblemen, zoals obesitas en diabetes; • het plaatsen van watertappunten op openbare locaties, zoals looproutes, parken en speeltuinen, de toegankelijkheid van schoon drinkwater vergroot; verzoek het college: • te

inventariseren waar in Schiedam behoefte bestaat aan nieuwe watertappunten; • op basis van de inventarisering meer watertappunten te realiseren in Schiedam, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 5. De heer Reuderink signaleert dat de Zomernota de voortzetting van een traditie van het college is. Er kan nog niets worden gezegd, want het college is net klaar met de onderhandelingen en de begroting komt te vroeg. Het ambitiedocument -- Alles voor Schiedam heeft dat gemunt en inmiddels heeft iedereen de term overgenomen -- kun je daarom gewoon een document noemen. De coalitie, waarvoor het glas al snel halfvol is, vindt dat allemaal geen probleem, want de Zomernota is het ideale vehikel om al het fraais dat het college in petto heeft met de raad te delen. De eerlijkheid gebiedt om te zeggen dat de OPS dat niet direct terugziet, maar de fractie is wel zo realistisch dat ze ziet dat deze ambitieloosheid de stad ook veel ellende bespaart. Spreker begint met wat de fractie in het college waardeert. Het college springt niet direct in de paniekstand met al te drastische bezuinigingen als het financieel tegenzit. De vorige wethouder Financiën ging er altijd van uit dat de soep niet zo heet zou worden gegeten als die werd opgediend. De fractie is het eens met GroenLinks: het extra geld voor het Centrum voor jeugd en gezin is heel prettig.

Als je echt iets wilt doen aan kansenongelijkheid, moet je kijken naar dat centrum.

11

Het college gebruikt de term “inclusie” achttien keer, in verschillende vormen. Dat vindt het blijkbaar belangrijk. Het vorige college deed dat met de term “duurzaamheid”. Zo heeft elk college wel een kreet waar het aan vasthoudt. De term “kansengelijkheid” komt maar één keer voor, “armoede” negen keer en “ouderen” vier keer. Een van die vier keer heeft betrekking op het feit dat er vijf miljoen staat gevoteerd voor ouderenhuisvesting waar niets mee is gebeurd. Het bedrag staat er nog. Er gaat wel eens wat mis met de bouwprojecten van het college, maar de fractie wil daar pas over spreken als die zaken aan de orde zijn, want ze verdienen meer aandacht dan ze nu zouden krijgen in het kader van de Zomernota. Hetzelfde geldt voor de vendetta tussen het college en Woonplus over de Staatsliedenbuurt. De vorige griffier sprak in dat kader over de wet van Klets: Als je spreektijd hebt, klets je die wel vol. De fractie gaat nu niet zover, maar de uiterst summiere Zomernota geeft wel de ruimte om in te gaan op een motie. Er zijn veel sympathieke moties ingediend, sommige worden gesteund, sommige niet, maar één motie verdient meer aandacht. In de gemeente Schiedam is momenteel sprake van een grote woningbouwcorporatie die een symbiotische relatie met de gemeente Schiedam heeft.

Daar was de fractie in de vorige periode niet altijd blij mee, want die corporatie was regelmatig een verlengstuk van het college. Denk aan Groenoord van gas los. Iedereen die niet onder een steen heeft gezeten, weet wat de OPS daarvan vindt. Anderzijds geeft dit de gemeente de nodige invloed. Dat zijn twee kanten van dezelfde medaille. Als de gemeente projecten voor sociale woningbouw door een andere club dan Woonplus laat uitvoeren, kan dat verfrissend zijn, maar feit is ook dat er heel grote woningcorporaties zijn voor wie Schiedam een volstrekt irrelevante partner is en die dus een stuk minder goed zullen luisteren dan Woonplus, die door schulden en mitsdien garantstellingen met handen en voeten aan de gemeente gebonden is. Dat is een dilemma en daarom waren de vragen die spreker zojuist stelde echt bedoeld om informatie te krijgen. Spreker is dus heel benieuwd naar de reactie van het college. De Voorzitter wil gezegd hebben dat, als het om de wet van Klets gaat, zijn mening niet is gewijzigd: die wet is hier niet nodig. Mevrouw Silva begint met de vraag: Kijken we van binnen naar buiten, of van buiten naar binnen? Schiedam is namelijk in beweging. In de afgelopen maanden waren er goede gesprekken met bewoners, ondernemers en andere organisaties in de stad, zowel professionele organisaties als vrijwilligersorganisaties.

Het is mooi dat er na Coronatijd en de lockdowns weer zoveel behoefte is aan contact met elkaar. Mooi dat mensen weer allerlei toekomstdromen hebben en zin hebben om uit hun vertrouwde bubbels te komen en met elkaar en de gemeente te zoeken naar mogelijkheden om hun ideeën verder te brengen. Mooi om te zien dat er behoefte is aan het bouwen aan een bruisende stad. De PvdA vindt een van de bestuurlijke uitgangspunten van deze Zomernota heel mooi: Samenwerken vormt de basis. Als het aan de fractie ligt, mag dat samenwerken de komende tijd nog veel meer vorm krijgen. De fractie ziet ook graag verbetering als het gaat om de proactieve investering van de gemeente richting initiatiefnemende partijen in de stad. Van fondsen en partners in de stad, maar ook van ondernemers kreeg de fractie de afgelopen tijd signalen over processen die vastlopen op regels en procedures, die door de betrokkenen niet in verhouding worden genoemd. Als voorbeeld wijst spreker op het KidsBouwdorp, maar ook bij de Brandersfeesten worden communicatie en regeldruk genoemd als een belemmerende factor. De fractie vindt het onbegrijpelijk als vrijwilligersorganisaties steeds minder bereid zijn om initiatief te nemen of zelfs de handdoek in de ring gooien. Vrijwilligersorganisaties en vrijwilligers worden niet voor niets steeds genoemd als belangrijke pilaren van de stad. Ze zijn onmisbaar.

Als vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties stoppen omdat evenementen overwegend vanuit een risicoperspectief worden beoordeeld, blijft er niet zo heel veel over. Wie gaat die dan organiseren? Worden er voor die activiteiten dan professionals gevraagd en betaald? Wie gaat dat bekostigen? Hetzelfde geldt voor professionele organisaties en ondernemers. Daar is de PvdA niet tevreden over. De fractie is benieuwd of het college kan aangeven welke stappen er worden gezet om partijen proactief en in een vroeg stadium te spreken over eventuele ideeën en initiatieven. Kan het college aangeven of zij daarbij ook goed geïnformeerd worden over aangepaste en verscherpte regelgeving? Welke stappen worden er gezet om terughoudend te zijn als het gaat om het weigeren van aanvragen en om drempels en weerstand in het voortraject zoveel mogelijk weg te nemen bij het aanvragen van vergunningen? Je zou bijna denken dat je in een herhaling van eerdere raadsvergaderingen bent beland. Diverse collega’s hebben de financiële positie van de gemeente de afgelopen jaren, maar ook vanavond genoemd. Het is echter nog steeds actueel. Nog steeds heeft Schiedam te maken met financieel onzekere tijden.

Door tijdelijke extra middelen die door het Rijk ter beschikking werden gesteld, kwam er hier en daar voor de korte termijn lucht, maar de hoge inflatie, de stijgende rente, bouwkosten, maar ook grote maatschappelijke opgaven op het gebied van woningnood, kansenongelijkheid, energietransitie en de

12

mogelijke bezuinigingen door het Rijk maken dat het financieel gezien nog steeds onzeker is. Het is dus van groot belang om de juiste keuzen te blijven maken en daar te investeren waar dat het hardst nodig is in de stad. Bestaanszekerheid is een van de speerpunten uit het coalitieakkoord. De PvdA is verheugd dat deze ambitie ook in de Zomernota goed wordt geborgd en hier en daar zelfs wordt geïntensiveerd. In plaats van over armoede te spreken, spreekt de PvdA liever over bestaanszekerheid. Daarom doet ze het voorstel de armoedepas om te dopen tot minimapas. De uitkering van de energietoeslag, de extra-kindpas en de zojuist genoemde armoedepas zijn mooie voorbeelden van een overheid die staat voor degene die dit het meest nodig heeft. Dit college ziet wat er nodig is. Minima worden financieel extra ondersteund. Dit juicht de PvdA toe. Het is belangrijk om daar ook met het oog op de onzekere tijden voortdurend inzet op te blijven plegen en oog te houden voor dreigende bestaansonzekerheid en ook daar weer vroegtijdig op in te spelen. Mooi als hierbij wordt teruggegrepen op de eerder geformuleerde ambitie om de mens hierbij centraal te stellen. Steeds vaker ziet spreekster in de stad mensen die geen dak boven hun hoofd hebben. Ze spreekt mensen die zich na een beëindigde relatie zorgen maken over waar ze met hun kinderen veilig terecht kunnen.

Hoe wil je werken aan je eigen stad of omgeving, hoe wil je zorgen voor ontplooiing of ontwikkeling van je talent, of je kinderen opvoeden, als je niet beschikt over een veilige plek, een betaalbare woning in een fijne omgeving? Dat vindt de PvdA van levensbelang. Daarom is de fractie blij dat dit college dat belang ook onderkent en inzet op een versnelling van de woningbouw. Ten slotte is de PvdA zeer verheugd over de pilot RNI en de ambitie die het college uitspreekt om de aanbevelingen van de commissie-Roemer zoveel mogelijk te implementeren. De PvdA blijft het belangrijk vinden vast te blijven houden aan woningen voor Schiedammers die betaalbaar en solide worden gebouwd. De vraag naar zorg en ondersteuning groeit en tegelijkertijd merk je dat de zorg voor de allerkwetsbaarsten onder druk staat doordat middelen voor de lange termijn nog steeds niet structureel kunnen worden toegezegd. De PvdA vindt de toegang tot zorg en de betaalbaarheid van zorg essentieel. De fractie roept het college dan ook op zich hiervoor te blijven inzetten en bij het Rijk te blijven benadrukken dat Schiedam een gemeente is die haar inwoners tijdig ondersteunt en helpt waar nodig, maar dat daarvoor wel het benodigde budget beschikbaar moet worden gesteld, ook de komende jaren. Uit talloze onderzoeken blijkt dat de mentale gezondheid van jongeren de afgelopen jaren dalende is.

Mentale problemen hebben een enorme impact op zowel jongeren als hun directe omgeving. 16% van deze jongeren heeft zelfs suïcidale klachten. Dat moet dus met voorrang en integraal worden opgepakt. De PvdA dient daarom samen met het CDA en DENK de motie mentale gezondheid jongeren in. De heer Maris vraagt wat mevrouw Silva bedoelt met het in kaart brengen van de mentale gezondheid van de jongeren in Schiedam. Doelt zij op een onderzoek? Dat kost namelijk geld dat beter direct aan jongeren kan worden besteed. Mevrouw Silva wijst erop dat er al kennis in huis is. Ook de diverse partners hebben kennis in dit opzicht. Met dat alles kan worden gekozen voor een integrale aanpak, samen met de relevante partners in de stad. Als daarvoor geen onderzoek nodig is, dan is dat prima. De fractie heeft gebruikgemaakt van landelijke cijfers, maar spreekster sluit niet uit dat de situatie in Schiedam erger is. Samen met het CDA, D66 en DENK dient de PvdA ook de motie stimulering mondzorg jeugd in, want kinderen moeten met een gezonde basis en een goed gebit starten. De heer T. Janssen heeft een ideologische vraag. De VVD en de PvdA zijn het eens dat kinderen onder de 18 jaar gebruik moeten kunnen maken van mondzorg, maar waar eindigt de verantwoordelijkheid voor ouders en waar begint die van de gemeente? Mevrouw Silva is ook in dit geval voor maatwerk.

Kinderen moeten met een goede basis starten, maar een goed gebit maakt daar deel van uit. Nu is dat vaak niet het geval. Landelijk zit mondzorg tot 18 jaar in het basispakket, maar dat heeft er nog niet toe geleid dat alle kinderen daarvan gebruik maken. Met behulp van de motie kan met de partners in de stad worden gekeken hoe je ervoor kunt zorgen dat kinderen die van het basispakket gebruik kunnen en moeten maken dat ook daadwerkelijk doen, samen met hun ouders. In die zin is er wat dat betreft sprake van een gemeentelijke verantwoordelijkheid. De Voorzitter zegt dat door de leden Silva, Tuncer, en Touhami de motie Mentale gezondheid jongeren wordt voorgesteld:

13

“De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 4 juli 2023 gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • er een enorme toename is van mentale klachten onder jongeren volgens o.a. onderzoek van de GGD, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het Trimbosinstituut, NJI, de landelijke jeugdmonitor CBS en landelijke beleid mentale gezondheid rondom jongeren; • de coronapandemie ook een flinke negatieve impact heeft gehad op de mentale gesteldheid van (een aanzienlijk deel van de) jongeren en deze problemen op geen enkel vlak zijn afgenomen; • de mentale problemen vooral bij meisjes onverminderd hoog blijken te zijn en reden tot zorg zijn; overwegende dat: • het essentieel is dat problemen zo vroeg mogelijk geïdentificeerd worden; • de signaleringsfunctie voortdurende aandacht behoeft en daar integraal op ingezet moet worden; • er daar waar nodig zo laagdrempelig mogelijk ondersteuning wordt geboden; • de gemeente een beroep kan doen op gelden die vanuit het Rijk ten behoeve van dit thema beschikbaar worden gesteld; verzoekt het college: • in kaart te brengen hoe het gaat met de mentale gezondheid van jongeren in Schiedam; • daarbij extra aandacht en zorg te besteden aan de mentale gezondheid van meisjes; • in overleg met relevante partners te verkennen hoe het taboe op mentale gezondheidsproblemen kan worden doorbroken en er

vroegtijdig integraal preventief aan het onderwerp gewerkt kan worden, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 6. De Voorzitter zegt dat door de leden Silva, Tuncer, Keverling en Dokgöz de motie Stimulering mondzorg jeugd wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 4 juli 2023 gelezen het raadsvoorstel Zomernota 2024, gehoord de beraadslaging; constaterende dat: • in Nederland mondzorg voor de allerkleinsten tot 18 jaar standaard vanuit de basisverzekering vergoed wordt; • ondanks deze basisverzekering een groot deel van de kinderen geen preventieve mondzorg ontvangt; • in Schiedam in de leeftijdsgroep 2- tot 3-jarigen ruim 6 op de 10 kinderen niet voor periodieke controle naar de tandarts gaan; • in Schiedam in de leeftijdsgroep 4 tot 17 jaar nog altijd 2 op de 10 kinderen niet voor periodieke controle naar de tandarts gaan; overwegende dat: • preventie in de kindertijd problemen kan voorkomen met het gebit in de toekomst; • tijdig naar de tandarts gaan ervoor zorgt dat de ontwikkeling van het gebit wordt bevorderd en de angst verkleint op latere leeftijd; • een gebrek aan goede mondzorg tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden zoals reuma, suikerziekte en overgewicht; verzoekt het college: • te onderzoeken op welke manier tandartsbezoek van kinderen in Schiedam kan toenemen en hierop in te zetten;

14

• •

de stimulering van tandartsbezoek van de allerkleinsten vervolgens bovenaan de agenda te plaatsen en samen met tandartsen, mondhygiënisten, zorgverzekeraar, GGD, CJG en scholen een verdere impuls te geven; de resultaten van dit onderzoek te delen met de raad,

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 7. De heer M. Janssen memoreert op dat eind juni 2022 het coalitieakkoord Verder, voor een kleurrijke stad, op tafel lag, een eerste kijk op de plannen van het nieuwe college. Het was heel globaal; niemand in de raad vond het erg concreet. De timing zorgde voor een beleidsarme Zomernota in 2022. De concrete vertaling zou volgen in een collegewerkprogramma maar dat kwam er niet. In plaats daarvan verscheen pas in maart 2023 een ambitiedocument, wat in sprekers ogen document had mogen blijven heten. In dat stuk stonden de speerpunten minder armoede, minder vervuiling, minder woningnood en minder discriminatie. Er was nauwelijks sprake van concrete uitwerking. In het document vliegen de containerbegrippen spreker om de oren. De raad werd voorgehouden dat het concreter zou worden in de volgende Zomernota. De huidige Zomernota is niet zo beleidsarm als de vorige maar het hart van Alles voor Schiedam maakt zeker nog geen sprongetje op het vlak van concrete uitwerking, van plannen en het stellen van heldere doelen. Er zijn overigens uitzonderingen. Het uitvoeringsprogramma Schiedam schoon komt al een stuk meer in de richting die spreker graag zou zien.