Notulen raadsvergadering 30 juni 2022

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op donderdag 30 juni 2022 te 20.00 uur in het Stadskantoor

Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer M.A.J.R. Hermans Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten M. Bakker (GL), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), Ş. Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GL), S.F. Hamerslag (PS), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GL), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GL), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD), A.E.I. Wilton (VVD) en P.M.E. Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders P. van Aaken (tot agendapunt 3), A.N. Biekman (vanaf agendapunt 3), D.A. Ergin (vanaf agendapunt 3), S.F. Hamerslag (vanaf agendapunt 3), M.J.C. Houtkamp (tot agendapunt 3), A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang (vanaf agendapunt 3), alsmede de heer M. Çelik (informateur). Afwezig is het lid D. van Belle (PvdA). 01

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die de vergadering via internet volgen hartelijk welkom. Hij deelt mee dat de heer Dick van Belle wegens ziekte verhinderd is deze vergadering bij te wonen. Spreker is helaas verhinderd vanavond als burgemeester van Schiedam in Rotterdam de Keti Koti-bijeenkomst ter herdenking van het slavernijverleden bij te wonen, iets wat hij al vier jaar heeft gedaan door namens de gemeente Schiedam een krans te leggen. Zijn collega Aboutaleb is zo vriendelijk geweest hem daarvoor in diens toespraak te verontschuldigen. De gedachten van de raad van Schiedam zijn bij die herdenking. Uiteraard zal de traditie volgend jaar weer worden opgepakt. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 02

Bespreking van het coalitieakkoord

De Voorzitter merkt op dat de beoogde coalitie afgelopen maandag een akkoord heeft gepresenteerd getiteld Verder, voor een kleurrijke stad. Uiteraard was de informateur, de heer Çelik, daarbij aanwezig en deze zal als eerste de gelegenheid krijgen het akkoord toe te lichten. Daarna krijgt de raad gelegenheid de informateur vragen te stellen over het proces en de inhoud van het akkoord. Vervolgens is er gelegenheid voor discussie met de partijen die de coalitie vormen in een debat tussen de raadsleden. De heer Çelik acht het een eer in deze prachtige raadszaal de aanwezigen toe te spreken. Hij hecht eraan op hoofdlijnen maar soms met wat meer diepgang in te zoomen op het proces. De inhoud laat hij graag over aan de beoogde coalitiepartijen.

1

Spreker heeft de afgelopen jaren heel wat informateurs en formateurs aan het werk gezien en hij heeft zich toen voorgenomen om, als hij ooit zo’n klus zou mogen krijgen, een aantal dingen te borgen. Het eerste was dat hij transparanter zou zijn dan gebruikelijk bij dit soort processen. In beginsel gebeurde alles achter gesloten deuren maar hij was van oordeel dat veel meer naar de buitenwereld moest worden gezonden. In de tweede plaats wilde hij graag toegankelijker zijn en ook bewoners en instellingen ontvangen als zij een beroep zouden doen op de informateur. Het derde was dat hij veel meer in verbinding zou willen zijn om ook het ambtelijk apparaat, de ambtelijke ondersteuning en de burgemeester tijdig over het proces te informeren en in de dynamiek mee te nemen. Naar zijn overtuiging is het hem gelukt om met die drie punten in het proces dat hij leidde rekening te houden. Spreker begon op 9 mei met de klus en had op 12 mei het eerste overleg met de beoogde coalitiepartijen. Vanaf het begin heeft hij aangegeven dat het hem ging om de kwaliteit van de onderhandelingen en dat hij zich niet onder druk wilde laten zetten om de klus zo snel mogelijk te klaren, aangezien zo’n proces zorgvuldig moet zijn en je aan alle details moet denken voor je met het eindproduct naar buiten komt.

Exact zeven weken later staat hij hier en is een zorgvuldig en in zijn ogen correct proces doorlopen met heel goede ambtelijke ondersteuning, waarvoor hij graag zijn complimenten uitspreekt. Hij stelt ook met waardering vast dat de burgemeester oren had, graag met de informateur sparde en hier en daar ook tips had. Hij vindt het proces ook zorgvuldig omdat de burgemeester als eerste burger van Schiedam, voorzitter van de gemeenteraad en voorzitter van het college goed op de hoogte moet zijn van het proces. Spreker zegt dat er met de vijf partijen 15 onderhandelingsmomenten zijn geweest. Sommige onderdelen gingen wat gemakkelijker dan de andere, wat natuurlijk ook te maken had met de politieke dynamiek in Schiedam. Sommige thema’s hadden gewoon wat meer woorden nodig maar het is uiteindelijk gelukt, in goede samenspraak en harmonie tot een akkoord te komen dat niet alleen mooie woorden bevat maar ook concreet is waar het gewenst is en algemeen waar de raad er in de komende debatten invulling aan kan geven. Het is in sprekers ogen een prima product dat naar hij hoopt zal leiden tot een mooi college voor de komende vier jaar. Met het oog op de door hem noodzakelijk geachte transparantie heeft spreker driemaal een nieuwsbrief uitgebracht. Dat was overigens niet zijn idee.

Ervan uitgaande dat je mooie ideeën moet jatten, heeft hij contact gehad met een informateur die in Zwolle bezig was, Arie Slob. Arie vond het zo’n goed idee dat hij meende dat Schiedam het ook moest hebben, opdat iedereen deelgenoot kon worden van het proces. Natuurlijk kon hij geen details in zo’n nieuwsbrief melden maar het was wel meer dan gebruikelijk. Spreker zegt dat de coalitiepartijen de raad op enig moment ook onderdeel wilden laten zijn van het proces, iets wat ook was toegezegd. Namens de onderhandelende partijen heeft hij de raad toen een brief gestuurd, waarop twee partijen, Alles voor Schiedam en het CDA, inhoudelijk hebben gereageerd. Beide partijen hebben ook de ruimte gehad aan de onderhandelingstafel aan te schuiven. Als neutraal procesbegeleider kan hij meegeven, dat hij er getuige van is geweest dat beide overleggen goed en constructief zijn verlopen en dat de inbreng van beide partijen er uiteindelijk toe heeft geleid, dat waar nodig aanscherping van het akkoord plaatsvond en waar nodig aanvulling. In ieder geval heeft de inbreng van die twee partijen geleid tot aanpassing van het akkoord op onderdelen. De Voorzitter dankt de heer Çelik voor deze introductie.

Spreker constateert dat er bij de raad geen behoefte bestaat om op diens woorden te reageren en concludeert dat deze een goede toelichting op het proces heeft gegeven, wat hij als een compliment beschouwt. Hij dankt de heer Çelik voor diens inzet en de vele tijd die hij daarin heeft geïnvesteerd. Hij stelt vast dat het proces een wat langzame start heeft gehad maar dat er, toen de heer Çelik aan boord kwam, een heel duidelijke planning lag en dat deze die toen heeft gerealiseerd. Hij dankt hem daarvoor en biedt hem een bos bloemen aan. (Applaus) Spreker nodigt de heer Çelik uit weer zijn plaats achter de wethouderstafel in te nemen, aangezien hij zich kan voorstellen dat hij benieuwd is hoe de raad op de inhoud van het akkoord reageert.

2

Vervolgens stelt spreker de discussie over het coalitieakkoord aan de orde dat naar hij aanneemt zal worden verdedigd door de vijf fractievoorzitters van de beoogde coalitie. Daarbij deelt hij mede dat met ingang van deze week twee fracties een nieuwe fractievoorzitter hebben. Wat betreft de PvdA heeft mevrouw Zwang het stokje overgedragen aan mevrouw Silva en wat betreft DENK heeft de heer Ergin het stokje overgedragen aan de heer Kahramanoğlu. Hij wenst hun succes in hun nieuwe functie. De heer Haan zegt dat het verkiezingsprogramma van GroenLinks niet voor niets de titel &ZO VOORT kreeg. Hij ziet graag dat goed beleid dat is ingezet in de vorige periode wordt voortgezet, iets waarom GroenLinks ook vroeg in de raad bij de duiding van de verkiezingsuitslag. “Verder” sluit daar goed op aan. “Verder” is ook: zo voort. Zelfs de kleurrijke blokjes onderaan de pagina – VVD-oranje, DENK-blauw, PS-geel en GroenLinks-rood en -groen – geven bijna het gevoel dat GroenLinks toch aan tafel zat. Dat heeft niet zo mogen zijn. Jammer, teleurstellend en nog steeds een beetje zuur. Er was nog een sprankje hoop toen het verslag van verkenner Minhas werd besproken, waarin stond dat de onderhandelende partijen de hele raad in het proces zouden moeten betrekken, maar die hoop werd de bodem ingeslagen met het tweeregelige briefje van de informateur: maximaal twee voorstellen per fractie.

Het fundamentele bezwaar van de GroenLinks-fractie tegen die handelwijze werd afgedaan als niet-inhoudelijk. “Klap erop, niet meer over praten!” Jammer, teleurstellend en een beetje zuur. Spreker vindt het goed in de uitgebreide inleiding de woorden “compact” en “op hoofdlijnen” te lezen. De boel niet dichtregelen, wel kunnen inspelen op de actualiteit, ruimte voor de raad om mee te denken, mee te praten en mee te beslissen. Desniettegenstaande zijn er veel details waarover wel heel specifieke afspraken worden gemaakt. Dat spreekt elkaar volgens spreker een beetje tegen. Volgens spreker staan er ook veel bijzondere zinsconstructies in het akkoord en hij vraagt of dat bewust is gebeurd. Zo vraagt hij wat wordt bedoeld met: “Vanaf nu faciliteert de gemeente met haar vastgoed niet langer zelf maatschappelijke initiatieven of organisaties.” Betekent het dat de huur wordt opgezegd aan alle huurders van het Wennekerpand, het Stedelijk Museum en het Theater aan de Schie? Hij begrijpt wel wat er wordt bedoeld maar constateert dat het niet goed is opgeschreven en dat dit maar een van de vele voorbeelden is. Spreker doet een greep uit het nieuws van vorige week. Maandag: kabinet laat kolencentrales harder draaien om gascrisis. Woensdag: massaal boerenprotest vanwege de stikstofcrisis. Vrijdag: burgemeesters praten opnieuw over de asielcrisis.

Het was volgens spreker een week waarbij opnieuw de ene na de andere crisis je om de oren vloog en dan spreekt hij nog niet eens over de klimaatcrisis, de personeelscrisis, de Oekraïnecrisis, de woningcrisis en de coronacrisis. Gelukkig is er in het akkoord aandacht voor verschillende van die crises: de crisis op de woningmarkt, de personeelstekorten in het onderwijs, de vluchtelingen- en de vertrouwenscrisis worden genoemd. De aandacht die de zorgcrisis, de klimaatcrisis en de energiecrisis verdienen, krijgen deze echter niet. Duurzaamheid en klimaatbeleid zijn gereduceerd tot groen en dierenwelzijn. De mobiliteitsvisie is vrijwel gereduceerd tot automobiliteitsvisie. Het is onmogelijk in tien minuten te reageren op een stuk dat je niet in tien minuten kunt lezen en daarom loopt spreker in hoog tempo wat punten uit het akkoord langs. Hij is blij dat er een Actieplan Aanpak Discriminatie komt. Hij vindt het goed dat er punten zijn opgenomen over diversiteit en inclusie. Schiedam is een regenbooggemeente en gaat er actief mee aan de slag, wat naar hij hoopt ook betekent dat de Verklaring van Dordrecht nu wel wordt omarmd. Het is goed dat de coalitie wil dat de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad moet worden verbeterd, maar er staat in het akkoord niet wat de rol en inzet van de gemeente daarin zullen zijn.

Spreker vindt het ook goed dat er eindelijk iets wordt gedaan aan het georganiseerd wantrouwen bij Werk en Inkomen en dat Samen Schiedam en de WOT’s op de schop gaan. Hij dringt er wel met klem op aan daar niet te lang mee te wachten. Er zijn immers te veel mensen die in de mangel van een falende overheid terechtkomen. Overal in het akkoord staat “betaald parkeren” waar naar sprekers overtuiging gereguleerd parkeren wordt bedoeld. Dat is absoluut geen semantische discussie. Gereguleerd parkeren

3

gaat over een samenhangend pakket van maatregelen waar niet alleen betaald parkeren onderdeel van uitmaakt maar ook beter openbaar vervoer, betere fietsinfrastructuur enz. Spreker vindt het op zich hoopgevend in “Verder” te lezen: “Wij blijven voortvarend aan de slag gaan met het invoeren van het MVS-jeugdhulpmodel om onze kwetsbare jongeren de passende hulp te kunnen bieden die zij nodig hebben.” Het is evenwel de enige zin in het hele akkoord over jeugdhulp, wat bij GroenLinks onder andere de vraag oproept of de visie die is vastgesteld in 2020 nog altijd leidend is en of wordt vastgehouden aan de uitgangspunten die toen zijn vastgesteld. De sociale woningvoorraad blijft gelijk, wat een voortzetting is van het vorige coalitieakkoord, terwijl er een steeds groter tekort aan sociale huurwoningen is. Dat is niet verder, maar verder terug. Een nieuwe hoogbouwvisie is prima maar spreker vraagt zich af, of het niet beter is de hele Woonvisie nog eens tegen het licht te houden. Aandacht voor achterstandswijken is goed, maar spreker roept op ook te leren van wat er niet goed gaat bij de aanpak in Rotterdam en niet te vergeten dat er ook buiten Nieuwland en Oost mensen zijn die aandacht en inzet verdienen. Zijns inziens moet het eigenlijk gaan over mensen in plaats van wijken: geen wijkgerichte maar een mensgerichte aanpak.

Herziening van het armoedebeleid acht spreker goed, maar hij stelt vast dat in het akkoord niet staat welke kant de coalitie op wil: houden wat er is, intensiveren of toch verschralen. Ook vraagt hij waarom niets wordt gezegd over kinderarmoede. “Onverminderd optreden tegen woonoverlast” interpreteert hij als doorgaan met de discriminerende Rotterdamwet en stelt vast dat deze coalitie blijft vasthouden aan dingen die niet werken. Wat betreft Zwembad Zuid is volgens spreker sprake van een plan designed to fail. Zoals Cor Kegel het terecht omschreef in diens column valt het zwembad van het volk droog. In “Verder” ontbreken zorg en cultuur en wordt niets gezegd over het tekort aan huisartsen en zorgpersoneel. Ook ontbreken de Wmo en de schuldenaanpak en spreker vraagt of dit voortzetting van het bestaande beleid dan wel “geen prioriteit” betekent. Kleurrijk is het coalitieakkoord zeker maar over het “Verder” heeft spreker twijfels. Hij acht het meer twee stappen vooruit en één stap terug: twee stappen vooruit in de vorige periode en een stap terug met deze coalitie, wat hij jammer, teleurstellend en zuur vindt. De heer T. Janssen deelt mee dat de Schiedamse VVD het coalitieakkoord Verder, voor een kleurrijke stad, afgelopen maandag met veel trots heeft gepresenteerd, samen met DENK, de PvdA, D66 en Progressief Schiedam.

Spreker dankt formateur Metin Çelik voor het begeleiden van de gesprekken, die in een bijzonder positieve sfeer verliepen. Ook is hij de onderhandelaars van DENK, PvdA, D66 en PS dankbaar voor de vele open gesprekken tijdens het onderhandelingsproces. Spreker is erg benieuwd naar ieders eventuele ontwenningsverschijnselen tijdens het zomerreces. Wat het coalitieakkoord betreft kiest de nieuwe coalitie op flink wat onderdelen voor een voortzetting van bestaand beleid, maar er worden ook mooie, nieuwe accenten geplaatst. Spreker benoemt een aantal punten uit het akkoord waar de Schiedamse VVD in het bijzonder tevreden over is. Er wordt onverminderd doorgegaan met de uitvoering van de Woonvisie. Ten opzichte van 2018 worden er 6.000 woningen bij gebouwd. Het tekort aan woningen is een van de grootste maatschappelijke problemen op dit moment en het is absoluut noodzakelijk dat de raad zijn steentje bijdraagt om dat tekort te verkleinen. De Schiedamse VVD is er trots op dat er onverminderd blijft worden ingezet op een woonbeleid dat erop is gericht dat Schiedammers in hun eigen stad wooncarrière kunnen maken. Een andere topprioriteit van de Schiedamse VVD is het voeren van een gedegen financieel beleid. Als huishouden of ondernemer kun je niet meer uitgeven dan er binnenkomt en dat geldt ook voor de gemeente.

Dit coalitieakkoord bevat daarom een scherpe paragraaf over de financiële kaders. Wanneer er tekorten dreigen, wordt kritisch gekeken naar de uitgaven en wordt eventueel besloten welke ambities moeten worden bijgesteld. Het is mooi dat er daarbij voor wordt gekozen om de OZB los van de gebruikelijke indexatie niet te verhogen. Het nieuwe coalitieakkoord staat verder voor een pragmatisch afvalbeleid. Het omgekeerd inzamelen wordt nog eens scherp tegen het licht gehouden en gecontroleerd op effectiviteit en efficiency. Verder komt er een grondige proef met het afschaffen van pasjes om containers te openen. Een schone stad is cruciaal om fijn te kunnen wonen en verblijven. Daar ligt een

4

belangrijke verantwoordelijkheid voor Schiedammers zelf, maar de gemeente kan zorgen voor een optimaal afvalbeleid om zwerfafval zoveel mogelijk te beperken. Een mooi nieuw accent in het akkoord is dat de gemeente zich zal inzetten om meer bewustzijn te creëren over vrije partnerkeuze. De liberalen van de Schiedamse VVD vinden het ontzettend belangrijk dat je zelf bepaalt wie je kiest als partner. Of dat nu iemand van hetzelfde geslacht is of niet, of degene dezelfde afkomst heeft of niet, of degene hetzelfde geloof aanhangt of niet, het is aan niemand, maar dan ook echt aan niemand anders dan jijzelf om te bepalen met wie jij je leven wil delen. Dat is iets waar de Schiedamse VVD en de coalitie pal achter staan. Een ander mooi punt in het akkoord is dat de inzet van de handhavers goed tegen het licht zal worden gehouden. De mannen en vrouwen die als boa werken, doen uitstekend werk en verdienen steun. Het is de taak van het gemeentebestuur om hen op zo’n manier in te zetten dat de stad daar het meest aan heeft. Er wordt bekeken hoe de handhavers nog beter kunnen worden ingezet om onder meer woonoverlast te bestrijden en zwerfafval aan te pakken. Van veiligheid en leefbaarheid heb je immers nooit genoeg. Een bruisender Schiedam zal iedereen blij maken. Daarmee wil de coalitie een begin maken door de horecaregels te versoepelen.

Zo kunnen horecaondernemers beter ondernemen en kunnen Schiedammers en bezoekers van deze mooie stad nog meer van Schiedam genieten. Corona heeft grote impact gehad op de horeca. De grotere terrassen die op een aantal plekken werden toegestaan, zijn ontzettend goed bevallen. De gemeente moet een positieve houding hebben wanneer bij ondernemers de wens bestaat om hun terrassen uit te breiden. Ook moet in het kader van het nieuwe horecabeleid soepeler worden omgegaan met het toestaan van horeca buiten de binnenstad, want niet alleen de binnenstad, maar heel Schiedam zou nog meer mogen bruisen. Met veel vertrouwen draagt de Schiedamse VVD Antoinette Laan voor als kandidaat-wethouder. Zij heeft op uitstekende wijze de portefeuilles van de vorige VVD-wethouder overgenomen en aarzelde niet om telkens haar verantwoordelijkheid te nemen door portefeuilles over te nemen van collega-wethouders die om diverse redenen vroegtijdig vertrokken. Spreker durft te stellen dat er in de afgelopen maanden bijzonder weinig mensen waren die zich zoveel uur hebben ingezet voor de Schiedamse publieke zaak als Antoinette Laan. Daarvoor is de fractie haar ontzettend dankbaar. De Schiedamse VVD is heel erg blij dat zij Schiedam nog eens vier jaar wil dienen als wethouder, met een mooie portefeuille waarmee ze veel verschil kan en zal maken.

De VVD heeft er alle vertrouwen in dat zij samen met de andere kandidaatwethouders, Doğukan Ergin, Petra Zwang, Anouschka Biekman en Frans Hamerslag, een uitstekend dagelijks bestuur van de gemeente zal vormen in de komende periode. De fractie wenst ze allemaal veel succes en kijkt uit naar de samenwerking met het nieuwe college. Verder kijkt de VVD-fractie ontzettend uit naar de samenwerking met alle partijen in de gemeenteraad, zowel uit de oppositie als de coalitie. Hopelijk gaat men zich er samen voor inzetten om Schiedam steeds een beetje mooier te maken. De heer M. Janssen kan zich namens Alles voor Schiedam vooralsnog goed vinden in het coalitieakkoord, ondanks het feit dat in het akkoord slechts de hoofdlijnen worden geschetst. Veel punten uit het partijprogramma van Alles voor Schiedam zijn in het akkoord terug te vinden. Misschien was het idee van de eerste verkenner, mevrouw Gouweleeuw, om Alles voor Schiedam aan de coalitie deel te laten nemen, zo gek nog niet. In het akkoord staat logischerwijs voornamelijk wat de partijen willen bereiken en nog niet zozeer hoe. De fractie kijkt daarom reikhalzend uit naar het coalitiewerkprogramma. In het akkoord wordt de visie op het ouderenbeleid wel gemist. Daar staat niets over beschreven. Het woord “ouderen” of “senioren” wordt zelfs geen enkele keer genoemd, terwijl deze groep wel degelijk de aandacht verdient.

Spreker dankt formateur Metin Çelik en de onderhandelende partijen voor de gelegenheid die zijn fractie als oppositiepartij heeft gekregen om een tweetal punten in te brengen voor de coalitieonderhandelingen. Ondanks het feit dat dit op Vaderdag was, was er sprake van een prettig en constructief gesprek. De door de fractie aangedragen punten komen grotendeels terug in het coalitieakkoord. Het is wel jammer dat de andere oppositiepartijen, op het CDA

5

na, hun stem niet hebben laten horen. Juist het ouderenbeleid had logischerwijs door het AOV of de OPS ingebracht kunnen worden. Onderhandelen is ook concessies doen. Daar is de fractie onderhand wel achter. Gewoon gratis parkeren wordt eerlijk parkeren. “Zwembad Zuid moet blijven” wordt mogelijk “Zwembad Zuid blijft mogelijk toch niet”. Dat is politiek, heeft de fractie inmiddels geleerd, want daar wordt alles ondergeschoven. Gezien het belang van het onderwerp - de vorige coalitie is er immers door geklapt - heeft de fractie nog wel een prangende vraag over de uitvoering van de Mobiliteitsvisie, zoals die in 2020 is bepaald. Afgelopen dinsdag werd bevestigend gereageerd door wethouder Houtkamp op de vraag of de nieuwe coalitie zou voortborduren op het plan van een draagvlakmeting, zoals uitgezet in de collegebrief van 1 juni jongstleden. Het huidige plan komt namelijk niet overeen met het plan dat in de originele Mobiliteitsvisie staat genoemd. Er is sprake van drie grote verschillen. Die hebben betrekking op de volgordelijkheid van de infovoorziening als het gaat over de tariefverlaging, het gefaseerd uitvoeren van de Mobiliteitsvisie, in plaats van een integrale aanpak en de veranderde scope. In het nieuwe plan zijn niet meer alle wijken en buurten onderdeel van het plan, waar dat eerder wel het geval was.

Welke koers gaat er wat dat betreft worden gevaren? En gebeurt dat goed? Als het namelijk niet goed gebeurt, loop je al snel weer tegen hetzelfde aan. De fractie wenst het toekomstige college bij het besturen van deze mooie stad veel succes en wijsheid toe in de komende periode. Hopelijk komt er een stabiel college dat de stad op een goede wijze bestuurt. Alles voor Schiedam zal zich te allen tijde kritisch, doch constructief opstellen de komende vier jaar. Spreker hoopt echt dat Schiedam in die tijd weer een beetje omhoog kan kruipen, zodat het de borst vooruit kan steken en de bewoners trots kunnen zijn op het feit dat zij Schiedammers zijn. Dat is het streven van de fractie. Spreker hoopt dat dit ook voor het nieuwe college geldt. De fractie van de heer Kahramanoğlu herinnert eraan dat DENK in maart jl. voor de tweede keer achter elkaar als tweede grootste partij uit de verkiezingen is gekomen. De kiezers hebben naast DENK ook nog tien andere partijen de raad ingestemd. DENK ging de verkiezingscampagne in met de leus “Voor iedereen”. Na een bijzondere formatieperiode wordt vandaag het coalitieakkoord besproken dat tussen VVD, DENK, PvdA, D66 en Progressief Schiedam is gesloten. DENK is trots op dit akkoord, trots op het feit dat er verder wordt gegaan met de zaken die al goed gingen, maar er moet vooral verder worden gegaan voor een kleurrijke stad.

In dit akkoord wordt de samenleving gekoesterd. De komende jaren wordt de kunst van het samenleven in Schiedam gestimuleerd. De diversiteit in Schiedam wordt geëerd en er wordt geld vrijgemaakt voor de aanpak van discriminatie. In dit akkoord wordt ruimte geboden aan woningzoekers en starters met de invoering van opkoopbescherming. De coalitie heeft ambitieuze plannen om de stad bruisender te maken en het afval van de straat weg te halen door het tonen van durf om nieuwe dingen uit te proberen. Met dit akkoord wordt betaald parkeren niet lukraak uitgebreid. De Schiedammers komen aan zet om dat zelf te bepalen. Men blijft oog houden voor kwetsbare Schiedammers en gaat aan de slag met kansengelijkheid. Er ligt een akkoord dat voor vele Schiedammers herkenbaar is. Een ambitieuze wethoudersploeg zit klaar om ermee aan de slag te gaan. Het is een wethoudersploeg die nog nooit zo kleurrijk is geweest, een wethoudersploeg die alle groepen in Schiedam vertegenwoordigt, een wethoudersploeg met meer vrouwen dan mannen. Spreker wenst Antoinette, Doğukan, Petra, Anouschka en Frans heel veel succes, in het bijzonder zijn collega Doğukan Ergin. Want hij is de allereerste DENK-wethouder die de fractie in Schiedam mag voordragen. Dat is een enorme eer voor hem, maar ook voor de fractie van DENK. Het brengt ook enorme verantwoordelijkheid met zich, zoals de heer Ergin maar al te goed weet.

De fractie van DENK is ervan overtuigd dat Doğukan deze verantwoordelijkheid kan dragen. Ze vertrouwt er ook op dat het college voortvarend aan de slag gaat met dit akkoord. Tijdens de formatieperiode heeft de fractie ook een handreiking gedaan naar de oppositiepartijen. Uiteindelijk wordt de stad namelijk met alle elf partijen bestuurd. Spreker dankt Alles voor Schiedam en het CDA voor de input. De constructieve houding van alle overige partijen

6

zal door DENK nooit onbeantwoord blijven. De fractie kijkt uit naar een brede samenwerking met de gehele raad. De afgelopen periode was voor DENK een periode vol primeurs. DENK maakt voor het eerst deel uit van de coalitie. DENK levert voor het eerst een wethouder, maar DENK heeft ook voor het eerst een formateur naar voren geschoven, een formateur die Schiedam goed kent en op de hoogte is van de uitdagingen in de stad. Spreker dankt Metin Çelik voor het geweldige werk dat hij heeft verricht. Hij heeft geen moment getwijfeld toen de fractie bij hem aanklopte met de vraag of hij dit wilde doen. De formatie is onder leiding van Metin Çelik nog nooit zo open en transparant geweest. De stad werd regelmatig op de hoogte gehouden door nieuwsbrieven. Letterlijk alles wat aan tafel is besproken, staat in de verslagen. Spreker dankt ook de ambtenaren, in het bijzonder Roland, Stephanie en Chantal. Schiedam gaat nu verder. DENK gaat verder, verder voor een kleurrijke stad. De heer Reuderink verwijst namens zijn fractie naar Groen van Prinsterer, die Thorbecke in 1848, niet het minste jaar in de Nederlandse politiek, verweet geen programma te hebben.

Deze waarlijk grote liberaal antwoordde toen -- hij had niet zoveel geduld met domme mensen, hij was wat hautain, maar zo was hij nu eenmaal --: “Wacht op onze daden.” Vrij naar Thorbecke stelt spreker daarom dat zijn fractie op de daden van het nieuwe college wacht, want in het vorige collegeprogramma stond ook niet dat dat college demissionair zou proberen om de molenbiotoop om zeep te helpen en dat met eenzelfde slap excuus 1,6 miljoen zou worden geweigerd voor arme Schiedammers, maar spreker gaat ervan uit dat hij nu met een nieuw college spreekt. Als de fractie het programma bekijkt, lijkt dat eerlijk gezegd een mengsel van de Sesamstraatdoctrine “Wij doen alles samen, want samen is alles leuker”, gecombineerd met iets van woke, diversiteit en inclusiviteit. Er is in Schiedam geen ruimte voor discriminatie, maar het wordt allemaal meer dan uitputtend beschreven. Waarom afrofobie iets anders is dan racisme ontgaat de fractie, maar ook daar is in ieder geval geen plaats voor. Dat kan maar duidelijk zijn. Wat wel opvalt, zijn de vele warme woorden die worden gewijd aan nieuwe Schiedammers. Zelfs het communiceren in het Nederlands wordt deels losgelaten. Blijkbaar vindt de Schiedamse VVD het “In Nederland spreken we Nederlands.” opeens minder relevant. Spreker kan zich dat voorstellen als dat de prijs is voor collegedeelname. Who cares.

Inburgering is niet meer een kwestie van ”Hoe werkt Nederland?“ Blijkbaar moet dat mede gemoduleerd worden naar de wensen van de nieuwkomers. Dat is een opvallend succes voor DENK. Overigens weigerde DENK - dat is ook wel grappig, want dat is ook goed nieuws - de vorige verkiezingen nog een verklaring omtrent de rechten van LHBTI’ers te ondertekenen, terwijl nu in het collegeakkoord staat dat Schiedam een regenbooggemeente is. En goed nieuws is ook nieuws. Dat een zelfbewoningsplicht ingevoerd wordt heeft absoluut de warme steun van de fractie. Jammer genoeg is het college niet zo expliciet over de opheffing van de kostendelersnorm. Dat wordt de komende periode ook weer een issue, in de trant van: “Ja, dat mag niet”, maar het college had, gelet op die inmiddels beruchte 1,6 miljoen, best wel even kunnen navragen hoe ze dat in Zaanstad doen en in dit geval zeker in Tilburg. Het valt op dat veel dingen niet worden uitgewerkt. Om er zeker van te zijn dat Progressief Schiedam niet op het laatste moment als een kikker uit de kruiwagen springt, wordt wel heel nadrukkelijk gesteld, al wordt er wat omheen gedraaid, dat Zwembad Zuid de pineut is.

Tussen neus en lippen door is er sprake van een nieuwe hoogbouwvisie, maar spreker voorspelt alvast dat die zo vorm krijgt dat, met wat aanpassingen -- D66 en PvdA zijn er namelijk eigenlijk op tegen -allemaal een metertje eraf en de vlaggenstok ook, het allemaal gaat passen. Dan weet men dat alvast. Het gratis OV voor ouderen en minima wordt nergens genoemd. Jammer dat ook de PvdA daar afscheid van heeft genomen. In plaats daarvan vindt sluipende versobering plaats. De leeftijd van de AOW wordt nu ook verhoogd. Hoe ongemakkelijk een en ander is opgebouwd, kan men afleiden uit het volgende stukje uit het akkoord, waarin de voorliefde van de VVD voor preventief fouilleren en de beschuldigingen van racisme aan het adres van de politie door DENK handig worden samengevat: “We blijven inzetten op preventief en aselect fouilleren, maar bouwen ook waarborgen in om etnisch profileren tegen te gaan. Wij vertrouwen onze politieagenten” -- de VVD -- “maar we

7

nemen signalen omtrent ongelijke behandeling in de stad ook serieus”; DENK. En dat allemaal in één paragraaf, dat is knap. Dat geldt ook voor het parkeerbeleid. De VVD offert gewoon gratis parkeren op, maar krijgt er wat voor terug. Schrik niet: Of op Keti Koti, het Suikerfeest, Sinterklaas of Holi Phagwa mag dan gratis worden geparkeerd. Je kunt het maar binnen hebben, maar het gaat ten koste van de vrijdag na Hemelvaartsdag. Tegenvallers worden zoveel mogelijk binnen de portefeuilles opgelost. Dat betekent zoveel als dat het gevaar bestaat dat de bewoners van Nieuwland en Oost gaan opdraaien voor de tekorten in de jeugdzorg. Dat is een boeiend gegeven waar de OPS iets van vindt. Uiteraard hoopt de fractie dat de populatiebekostiging van de jeugdzorg vanaf 2023 die zorg overbodig maakt, maar dat lijkt vooralsnog een punt van aandacht. Jeugdzorgpopulatiebekostiging of niet heeft de reputatie een bleeder te zijn. De oppositie heeft wat dat betreft wel wat zitten te tossen over wie het in zijn mik geschoven zou krijgen. En vergis je niet: Het moet binnen de portefeuille worden opgelost. Het geheel maakt dus een wat onevenwichtige indruk. Schiedam staat aan de vooravond van enorme uitdagingen.

Voor het eerst in zeventig jaar woedt er een oorlog in Europa, nog best ver weg en Charkov is nog niet eens genomen door die sukkels, maar het is wel iets waarmee rekening moet worden gehouden. En wat krijgt Schiedam ervoor terug? Gratis parkeren op Holi Phagwa. De portefeuilleverdeling is opmerkelijk. Er zijn twee wethouders Samenleven, terwijl er maar één wethouder Duurzaamheid is. De vorige keer waren er vijf wethouders Duurzaamheid, volgens spreker het enige wapenfeit van Progressief Schiedam, maar dat had men wel binnen. Er is er nu nog eentje van over, maar gelukkig is die van Progressief Schiedam, dus dat moet goed zitten. Er zijn twee portefeuillehouders 750 jaar Schiedam. Schiedam heeft zijn prioriteiten dus op orde. Maar waarom doe je niet wat er altijd wordt gedaan? Even bellen met Fun-Key, een bak geld achteraan en klaar is kees! Dat is wel zo makkelijk. De fractie kan deze overkill alleen maar verklaren uit het feit dat hiermee alvast wordt geanticipeerd op het vertrek van de burgemeester deze periode en dat is toch wat onzorgvuldig. Het is opmerkelijk dat de Wmo en de jeugdzorg nu gescheiden zijn, maar het is niet anders. Misschien is het wel handig als duidelijk wordt wie in het bestuur van Rogplus gaan zitten, want daar zijn nu meer kandidaten voor. Dit is wat de OPS ervan vindt. De fractie wacht op de daden van het college. Ze hoopt dat het meevalt.

Mevrouw Silva staat hier als kersverse fractievoorzitter van de PvdA en geeft vanavond haar allereerste bijdrage in een gemeenteraadsvergadering. Daarom begint zij met een persoonlijke noot. Haar lieve oma wordt in december van dit jaar 93. Zij woont hier vijf minuten vandaan en zij had vanavond vast heel graag in deze zaal gezeten om te luisteren naar wat zij te zeggen heeft bij haar eerste betoog in de raad. Voor haar oma is het taalgebruik in de gemeenteraad echter niet goed te volgen. Leren lezen en schrijven was in Kaap Verdië bijna een eeuw geleden niet erg vanzelfsprekend en al helemaal niet voor jonge meisjes. Ook spreeksters moeder kon pas onderwijs volgen vanaf haar negende levensjaar, wat tot op de dag van vandaag schaamte oplevert bij haar oma en ongemak bij haar moeder, ongemak dat zij zelf gelukkig nooit heeft gehad. Toen spreekster 37 jaar geleden haar eerste schooldag had, sprak zij geen woord Nederlands maar toch vond zij binnen een paar weken haar draai door een juf die zich met ziel en zaligheid over haar ontfermde, haar qua taal extra aandacht gaf en op die manier op weg hielp, iets waarvan zij elke dag nog de vruchten plukt. Zij gunt dat elk kind en elke volwassene: het maken van een goede start, of je nu een nieuwkomer bent dan wel al veel langer rondloopt in deze prachtige stad. Goed onderwijs begint met lezen en schrijven en het gaat daarna verder.

Het is iets waarin men gezamenlijk een leven lang blijft investeren, juist hier in Schiedam. Het aanpakken van problemen op het gebied van lezen en schrijven, oftewel laaggeletterdheid, zal de komende vier jaar dan ook niet alleen de aandacht van het college hebben maar ook meer dan haar onverdeelde aandacht. Spreekster stelt vast dat er door de informateur en door de ambtelijke ondersteuning heel veel werk is geleverd rondom het opstellen van het coalitieakkoord en zij spreekt daarvoor haar hartelijke dank uit. Ook dankt zij de andere partijen voor de manier waarop in de afgelopen zes weken de samenwerking is opgezet. Zij ziet uit naar een periode van samenwerken

8

voor Schiedam, samen met alle partijen, uit de coalitie en uit de oppositie, maar ook met alle Schiedammers. Samen gaat men nu verder, voor een kleurrijke stad. Na corona ligt er volgens spreekster een enorme opgave. Met dit akkoord kan verder worden gewerkt aan een sociale en kansrijke basis, waarbij men naar elkaar omkijkt en elkaar waar nodig helpt, zodat iedereen zich verder kan ontwikkelen en kan bijdragen door middel van opleiding, betaald werk, onbetaald werk en de o zo belangrijke mantelzorg, zoals zij als klein meisje geholpen is door haar bevlogen juf. De PvdA wil dat mogelijk maken door een integrale aanpak en goede ondersteuning bij problemen. Dit akkoord is daarvoor haars inziens een mooi begin. Het formuleert de ambitie om mensen in kwetsbare situaties op weg te helpen. Er worden ook belangrijke stappen gezet voor betaalbare en fatsoenlijke woonruimte. De PvdA is blij dat wordt ingezet op een zelfbewoningsplicht en anti-speculatie. Ook belangrijk vindt de fractie dat extra wordt ingezet op het toevoegen van betaalbare studenten- en starterswoningen en dat er aandacht is voor de verbetering van de kwaliteit van de bestaande sociale woningvoorraad. De coalitie gaat verder met het aanpakken van problemen op het gebied van lezen en schrijven en het tegengaan van het lerarentekort.

Voor de PvdA zijn het toepassen en het herstellen van de menselijke maat in het werken met sociale wetgeving van groot belang. In het akkoord wordt daartoe de ambitie uitgesproken. Schiedam moet volgens spreekster ook een stad zijn waar het fijn leven is, wat betekent dat het een schone stad moet zijn. Blij is zij ook met de ambitie om te werken aan veiligheid en de veiligheidsbeleving in de stad in de wijken en de rol die preventie van criminaliteit daarin speelt. Zij ziet ernaar uit om Schiedam de komende jaren nog socialer te maken, zodat Schiedammers zich hier naar alle tevredenheid kunnen ontwikkelen en alle Schiedammers een eerlijke kans krijgen. (Applaus) De Voorzitter feliciteert mevrouw Silva met haar maidenspeech. De heer Pegtel stelt vast dat het coalitieakkoord nog moet uitkristalliseren in een collegewerkprogramma, wat flink aanpakken voor het nieuwe college in de zomermaanden betekent, aangezien de begroting voor 2023 in september klaar moet zijn. In het coalitieakkoord staan volgens spreker onderwerpen die behoorlijk lijken op onderwerpen die ook in het verkiezingsprogramma van het CDA staan. De kleur groen op de omslag van het akkoord lijkt ook erg op de kleur van het CDA. Spreker gaat ervan uit dat hetgeen niet in het coalitieakkoord staat, open staat voor het debat.

Het is niet zijn bedoeling daarmee nu een begin te maken maar wel wil hij uit het niet genoemde één onderwerp lichten dat in de ogen van het CDA Schiedam heel belangrijk is. Daarvoor heeft de heer Lourens van D66 in de afgelopen periode een warm pleidooi gehouden: alle jeugd van Schiedam. Dat onderwerp mist hij echter in het coalitieakkoord. Spreker kan zich niet voorstellen dat met het vertrek van de heer Lourens dit onderwerp bij de fractie van D66 uit het oog is geraakt, te meer waar alle raadsleden op 24 mei jl. een mail met bijlagen hebben ontvangen van onder meer CJV Schiedam, het Zeekadettenkorps en de scoutinggroepen, waarin een oproep voorkomt om naast de aandacht die de gemeente heeft voor jeugdzorg ook jeugdbeleid te gaan voeren. Bovendien heeft een delegatie van de VVD met de indieners gesproken en hebben de raadsleden blijkens de bij de mail ontvangen informatie beloofd in de gemeenteraad aandacht te vragen voor de door de verenigingen geschetste problemen. Het CDA doet graag mee en trekt graag de agenda. Wellicht willen de twee Schiedamse raadsleden die zich hebben aangemeld bij het Ministerie van de toekomst ook meedoen.

Door de aanmelding hebben zij de belofte onderschreven om als gemeenteraadslid of lid van het college van b&w niet alleen het belang van hun kiezers, partij of achterban te behartigen maar ook dat van alle jongeren, kinderen en toekomstige generaties van de gemeente of stadsdeel en zijn best te doen dat met andere raadsleden in de gemeente op te pakken. Spreker sluit niet uit dat de coalitie reageert met de opmerking dat op pag. 16 van het coalitieakkoord staat dat er aandacht wordt besteed aan jongerenwerk maar het CDA wil meer dan dat. Ook jongerenwerk focust zich op de begeleiding van jongeren tot 23 die steun nodig hebben bij het volwassen worden en, zoals op het pag. 21 staat, om de voedingsbodem voor

9

criminaliteit weg te nemen. Het gaat het CDA echter om alle jongeren, kinderen en toekomstige generaties van Schiedam. Spreker acht het fijn dat de steeds groter wordende groep oudere Schiedammers nu expliciet onderdeel uitmaakt van een portefeuille maar hij vraagt zich af wat hij van het college kan verwachten op dit beleidsveld, want daarover wordt met geen woord gerept in het coalitieakkoord. De coalitie vindt volkomen terecht dat er in het geheel geen ruimte is voor grensoverschrijdend gedrag. Het CDA Schiedam onderschrijft dat volledig maar hij is benieuwd wat de coalitie wil doen aan straatintimidatie. Burgerparticipatie is voor het CDA een heel belangrijk punt. Toen spreker de portefeuilleverdeling zag, zat hij meteen op het puntje van zijn stoel. Hiervoor geldt echter hetzelfde als bij het onderwerp senioren: er worden niet veel woorden aan gewijd behalve dat samenwerking actief wordt opgezocht. Spreker sluit niet uit dat hij te ongeduldig is op dit punt en moet worden gewacht tot de raad de conceptverordening participatie wordt aangeboden. Terecht wordt opgemerkt dat de financiële ruimte in de begroting beperkt is. Het behoeft volgens spreker geen betoog dat het CDA Schiedam met argusogen de financiële uitwerking van het akkoord zal volgen.

De heer Van Sliedregt memoreert dat op 12 mei de vertegenwoordigers van VVD, DENK, PvdA, D66 en Progressief Schiedam voor het eerst bij elkaar kwamen en dat een proces van onderhandelen startte dat heeft geleid tot een coalitie waarin een groot deel van de inwoners van deze kleurrijke stad zich kan herkennen, een wens die D66 vanaf het begin heeft uitgesproken. Hoewel het een verlate start was, zat vanaf het begin de vaart erin. Belangrijk is ook dat vanaf het begin de stemming uitstekend was en dat het goed was te merken hoe alle tien op zoek gingen naar punten waarop zij elkaar konden vinden. Standpunten werden met argumenten onderbouwd. Er werd naar elkaar geluisterd en vervolgens werd gezocht naar verbinding en oplossing. Liepen de gemoederen op, dan werd er even gepauzeerd, werd er een stukje gewandeld en uiteindelijk kwam er een oplossing. Dat luisteren naar elkaar en het zoeken naar verbinding wenst hij de raadsleden ook vaker toe. Ieder zet zich hier toch in voor Schiedam! Daarom dankt spreker de collega’s van Alles voor Schiedam en het CDA. Hun bijdragen hebben in meer of mindere mate een plek gevonden in het coalitieakkoord. Gesprekken waren constructief en heel prettig en hij hoopt dat men elkaar op deze manier de komende jaren nog vaker kan vinden, wat overigens ook geldt voor de fracties die nu geen bijdrage hebben geleverd.

D66 is blij met en tevreden over het akkoord. Spreker ziet hierin veel van het verkiezingsprogramma terug, eigenlijk bij alle thema’s wel iets. Op sommige beleidsvelden gaat men verder. Als je effect wilt zien, gaat beleid vaak verder dan één raadsperiode. Zo is acht jaar geleden een begin gemaakt met beleid op het gebied van wonen waarvan nu de resultaten zichtbaar worden. Het is goed dat dit in de kern wordt voortgezet maar dat nu ook accenten worden gelegd om de Schiedamse woningmarkt beter bereikbaar te maken voor starters en senioren die willen doorstromen, waarbij kan worden gedacht aan de zelfbewoningsplicht, een breder aanbod van starterswoningen en seniorenwoningen. Er wordt ingezet op het gebied van werk en inkomen en andere delen van het sociaal domein waar innovatie nodig is, waarbij te denken valt aan de werkbonus, het vergroten van kansengelijkheid, de aanpak van racisme en discriminatie en het feit dat Schiedam regenbooggemeente blijft. Toen sprekers fractiegenoot Lourens enkele jaren geleden voor het eerst in de raad aandacht vroeg voor veiligheidsbeleving waren de reacties over het algemeen niet enthousiast. Hij is er trots op dat het in het coalitieakkoord een van de pijlers van het veiligheidsbeleid is.

De levendigheid in de stad, de aantrekkelijkheid en het gebruiken van regels om te kijken wat allemaal wel kan in plaats van te bepalen wat er niet kan zijn van groot belang. Spreker hoopt dit straks terug te zien in het nieuwe horecabeleid. Spreker acht het vanzelfsprekend dat er overlap zit op een aantal punten en is trots op punten waar andere partijen ook trots op zijn omdat het ook in hun verkiezingsprogramma stond. Daarom is het ook een akkoord. Met Anouschka Biekman levert D66 Schiedam een wethouder. Tegelijkertijd is er voor de fractie de primeur dat zij met haar de eerste wethouder van kleur in de geschiedenis van

10

Schiedam levert, nota bene op deze avond, de dag van het besef. De burgemeester kan vanavond niet in Rotterdam aanwezig zijn maar in plaats daarvan mag hij wel de eerste vrouwelijke wethouder van kleur in de geschiedenis van deze gemeente installeren. Spreker neemt aan dat de burgemeester diens afwezigheid in Rotterdam wordt vergeven. Met Anouschka heeft D66 een ambitieuze kandidaat-wethouder die staat te trappelen van ongeduld om aan de slag te gaan met haar portefeuilles. Met zijn fractiegenoten wenst hij haar heel veel succes en geluk in deze nieuwe uitdaging en geeft haar de verzekering dat zij haar vanuit hun raadszetels scherp zullen houden. Dezelfde wensen heeft D66 Schiedam natuurlijk ook voor de kandidaat-wethouders Laan, Ergin, Zwang en Hamerslag. Spreker stelt vast dat zij de afgelopen weken al hebben laten zien een mooi team te zijn. Het was mooi waar te nemen hoe dat eigenlijk vanzelf ontstond. Hij ziet uit naar de samenwerking met hen in de komende jaren. Er is vanavond niet alleen reden om te juichen. Voor de verkiezingen zat Schiedam al krap in het geld, wat er onder andere voor zorgde dat in de onderhandelingen ook pijnlijke keuzen moesten worden gedaan. Juist dat is echter besturen.

Ondertussen duurt de oorlog in Oekraine voort, wat onder andere tot gevolg heeft dat de inflatie die al opliep voor het daar uit de hand liep een niveau heeft bereikt dat Nederland de afgelopen 40 jaar niet heeft gekend, wat gevolgen heeft voor allerlei inwoners en ondernemers in de stad. Wat dit uiteindelijk betekent voor de raad en het nieuwe college moet nog blijken. Het is echter wel duidelijk dat de situatie er de afgelopen maanden niet duidelijker op is geworden. Vier jaar geleden stond spreker in zijn bijdrage bij de coalitievorming stil bij het afscheid van Marcel Houtkamp van de actieve politiek en gewaagde toen van het einde van een tijdperk. Hij zegt dat nu weer. Vier jaar geleden was niet te voorzien dat dit zou gebeuren. De fractie is Marcel enorm dankbaar voor diens bereidheid om in te springen toen zij daarom vroeg. Even inspringen werd uiteindelijk een terugkeer voor anderhalf jaar en uiteindelijk is hij een van de drie wethouders die de eindstreep van het nu afzwaaiende college haalden. Spreker dankt hem voor de fijne samenwerking in de afgelopen anderhalf jaar en voor het klankborden dat de fractie bij hem kon doen. Hij richt ook een speciaal woord van dank tot Marcels echtgenote, die hem eindelijk dacht thuis te hebben maar hem weer kwijtraakte aan D66 en de stad.

Hij dankt Arita voor haar begrip, die nu eindelijk met haar echtgenoot van hun pensioen kan gaan genieten. Spreker dankt Metin voor diens inzet en voor diens geduld, dat op sommige momenten ook nodig was. Diens snoeptomaatjes, de aansporing “All right, guys”, en opmerkingen als “OK, point taken” zullen hem nog lang bijblijven. Metin heeft diens opdracht op een zeer prettige wijze tot een goed einde gebracht. Spreker dankt ook Roland, Chantal en Stephanie, wier hulp en raad van grote waarde zijn geweest. Een speciaal woord van dank is ook op zijn plaats voor de medewerkers van de organisatie die er waren om het stadhuis te openen en te bemensen wanneer de onderhandelaars weer eens een hele Hemelvaartsdag, zaterdag of zondag op de eerste verdieping zaten te vergaderen. Het akkoord ligt er, de wethoudersploeg is er klaar voor en om in de termen van de afzwaaiende informateur te spreken: All right, guys, en nu snel verder voor een kleurrijke stad. De heer De Jong wordt na de vele prachtige loftuitingen van de heer Van Sliedregt haast emotioneel. Hij stelt vast dat na lang wachten de coalitie rond is. Het heeft tijd en geld gekost maar de kogel is door de kerk. Het AOV heeft gedurende het gehele proces aan de zijlijn gestaan in afwachting van hetgeen verder zou gebeuren.

Een opvallend moment was het toen het bericht kwam om twee items aan te geven die voor het AOV belangrijk waren, items die in een eerder stadium met de verkenners waren besproken en in een document waren vastgelegd. Aangezien zij bekend waren is het AOV niet ingegaan op het verzoek. Het had immers zijn belangrijke punten al ingebracht. Na lezing van het coalitieakkoord is de eerste indruk dat de gemeente niet zwemt in het geld. Wat betreft het zwemmen in Zwembad Zuid wordt de komende twee jaar wederom een onderzoek gedaan naar externe financiering. Spreker vraagt zich af of de onderzoeken van het Möller Instituut en van Drijver en partners bekend zijn dan wel vergeten. Het AOV houdt vast aan zijn principe om Zwembad Zuid open te houden.

11

Opvallend is dat wordt gesproken over het bewustzijn van migratie, koloniaal en slavernijverleden maar dat het AOV niets terug ziet van een huidig groot probleem als huiselijk geweld. Positief is spreker over de wens dat kleiner wonen moet lonen, een van de speerpunten van het AOV. Ouderen moeten kunnen doorstromen maar daarvoor niet gestraft worden met het betalen van een hogere huur. Het AOV zal zich blijven inzetten voor het belang van de ouderen en zal de ouderen van de toekomst, de huidige jongeren, niet vergeten. Het AOV feliciteert de coalitie met het opstellen van het coalitieakkoord, felicitaties die natuurlijk ook uitgaan naar de wethouders met hun eventuele benoeming. Het wenst het nieuwe college heel veel sterkte en wijsheid toe bij de vervulling van de zware taak die voor hen ligt in het belang van alle Schiedammers. De heer Maris constateert dat de Voorzitter er een mooie volgorde van sprekers op nahoudt: stiekem toch van groot naar klein en oppositie en coalitie afwisselend. Tom Janssen vroeg naar de ontwenningsverschijnselen van de onderhandelaars tijdens het zomerreces-+* maar spreker is daar niet bang voor. De laatste twee weken van het onderhandelingsproces heeft hij al regelmatig gezegd dat hij er klaar voor was, maar ook dat hij er klaar mee was.

106 dagen geleden kwamen de raadsleden bij elkaar in de foyer van het mooie Schiedamse theater om de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen gezamenlijk te bekijken. Nu, na twee verkenningen en een formatie van bijna zeven weken, en dus na 106 dagen, is de raad bij elkaar om het coalitieakkoord te bespreken. 106 dagen klinkt als een lange termijn, maar die bleek nodig om tot een coalitie te komen die breed gedragen wordt in de stad en om tot een goed coalitieakkoord te komen, waar de onderhandelende partijen zich voldoende in herkennen om het akkoord te kunnen ondertekenen. Bij onderhandelingen met vijf partijen is het geven en nemen. Daarom kan geen enkele partij het akkoord voor 100% terugvinden in haar verkiezingsprogramma, ook Progressief Schiedam niet. Maar onder de uitstekende leiding van Metin Çelik, veel dank daarvoor -- wat betreft de ambtelijke ondersteuners sluit spreker zich aan bij de lovende woorden van John van Sliedregt -- hebben de tien onderhandelaars elkaar gevonden op wat hen bindt. Er is eerst en vooral naar overeenkomsten gekeken. Bij de bespreking van de pijnpunten hebben alle partijen zich constructief opgesteld en uiteindelijk gezamenlijk afwegingen gemaakt. Soms werd een partij daar blij van, soms deed het pijn, maar dat hoort bij coalitievorming.

PS is van mening dat er een goed akkoord op hoofdlijnen ligt, waar de stad de komende jaren mee vooruit kan. Als de fractie dit akkoord naast haar verkiezingsprogramma legt, ziet zij veel uit dat programma terug in het akkoord. Dat was in 2018 ook al het geval merkt spreker in de richting van de heer Reuderink op. Het ging echt niet alleen om duurzaamheid. Lees het vorige akkoord en het programma van PS van toen er nog maar eens op na! Spreker noemt vervolgens enkele zaken die voor zijn fractie belangrijk zijn en die in het coalitieakkoord zijn opgenomen. Ten eerste de uitvoering van de Mobiliteitsvisie. In september vorig jaar was de reden voor PS om uit de coalitie te stappen het feit dat de uitvoering daarvan werd tegengehouden. In Schiedam loopt de mobiliteit nu al erg vast. Met de uitbreiding van het aantal woningen moet deze visie zo snel mogelijk worden uitgevoerd. Op het gebied van wonen worden ook mooie stappen gezet. Er wordt meer gebouwd voor Schiedammers. De zelfbewoningsplicht wordt ingevoerd voor huizen tot ongeveer 3,5 ton. De limiet van de starterslening wordt verhoogd tot 3,5 ton en er wordt verder gegaan met het onderzoek naar een locatie voor tiny houses. Daarnaast wordt gekeken naar locaties waar tijdelijke woningen kunnen worden gebouwd om de druk op de woningmarkt te laten afnemen. Daar waar mogelijk wordt natuurinclusief bouwen gestimuleerd.

Het dierenbeleid wordt geïntensiveerd en er komt een nota Dierenwelzijn. In de praktijk wordt dierenwelzijn op alle relevante beleidsterreinen meegenomen in het beleid. Spreker geeft de heer Haan mee dat duurzaamheid het fundament blijft. Er wordt bij elk beleidsstuk getoetst of duurzaamheid er een onderdeel van is. Daardoor hoeft dat niet apart te worden opgenomen in het akkoord. Er komt ook een verruiming van het horecabeleid door heel Schiedam. In samenspraak met de horeca gaat worden bekeken hoe de stad meer kan bruisen. Dat kan over de hele stad tot grotere terrassen, minder regeldruk, wellicht meer live muziek, en meer evenementen leiden. In de

12

openbare ruimte wordt het zwerfvuil aangepakt, onder andere door een pilot waarbij huisvuil zonder afvalpas in de vuilcontainers kan worden geplaatst. Spreker wil echter ook een pijnpunt in het akkoord voor Progressief Schiedam benoemen. Ook voor de PvdA is dat een pijnpunt. Het betreft Zwembad Zuid. Een van de verkiezingsleuzen van de fractie was: Zwembad Zuid moet blijven. Dat vindt de fractie nog steeds. Tijdens de onderhandelingen circuleerde er een conceptrapport over de toekomst van de zwembaden. Er zijn vervolgens vragen uitgezet bij de ambtenaren over woningbouw en Groenoord nabij het zwembad, over Zwembad Zuid in combinatie met woningbouw, een groter Zwembad Zuid en ga zo maar door. De eindconclusie was dat Zwembad Groenoord vanwege de leeftijd en de centrale ligging logischerwijs gerenoveerd moet worden, en dat Zwembad Zuid als tweede zwembad gewenst is. Ouderen en kinderen moeten namelijk zo dicht mogelijk in de buurt kunnen zwemmen en zwemles kunnen krijgen. Maar er is ook gekeken naar de financiële positie van Schiedam. De kapitaallasten bij nieuwbouw dan wel een zeer grondige renovatie van Zwembad Zuid kan Schiedam op dit moment helaas niet dragen. Dat zou althans ten koste gaan van verschillende bovenwettelijke taken die nu wel worden uitgevoerd. Daarom zal het college samen met de partners in de stad gaan kijken naar externe financieringsmogelijkheden.

Het gaat dan om de bouwkosten en niet om de exploitatiekosten, want die zijn voor rekening van de gemeente. Baalt de fractie ervan dat dit het hoogst haalbare was? Jazeker. Zal de fractie het toekomstige college de komende twee jaar regelmatig herinneren aan deze afspraak? Jazeker. Spreker roept het toekomstige college daarom op hier nu al voortvarend mee aan de slag te gaan. Kinderen en ouderen verdienen de inzet van het college op dit punt. Een van de beoogde wethouders heeft aangegeven niet in Schiedam te komen wonen. PS heeft daar in het verleden nooit moeite mee gehad. In het verleden is er ontheffing verleend aan wethouders van zowel het CDA als GroenLinks, die niet in Schiedam kwamen wonen. Dat doet de fractie ook graag voor deze VVD-wethouder. De fractie beoordeelt wethouders op hun kwaliteit en inzet voor de stad en niet op waar hun huis staat. Dan nog een kwestie die niet in het coalitieakkoord staat, maar die toch uitstekend past binnen de ambities die in het akkoord worden uitgesproken: 1 miljoen, 150 euro per maand voor 150 gezinnen. Het demissionaire college heeft ervoor gekozen om daar niets mee te doen. PS heeft in het verleden vaker gepleit voor experimenten met bijvoorbeeld een basisinkomen. Dit experiment sluit daar uitstekend op aan.

Daarom roept spreker namens PS het toekomstig college op om zo snel mogelijk met beide fondsen in contact te treden en dat experiment op zo kort mogelijke termijn te starten. De fractie heeft vertrouwen in haar kandidaat-wethouder Frans Hamerslag. Zij heeft vertrouwen in het beoogde college, dus ook in alle andere kandidaten. De fractie heeft vertrouwen in deze coalitie en in deze raad. De fractie wil graag met de raad als geheel verder voor een kleurrijke stad. Mevrouw Rotteveel stelt namens haar fractie vast dat er na ruim drie maanden, met twee verschillende verkenners en een formateur, witte rook kringelt in Schiedam. Vanavond wordt het coalitieakkoord besproken en is de benoeming van de nieuwe wethouders bijna een feit. Gelet op de korte tijd die de fractie had om het akkoord te bestuderen, kan zij nog geen eindoordeel geven, maar ze wil wel enkele zaken benoemen. Bouwen en wonen in Schiedam zullen geen gemakkelijke opgave zijn. Het bouwen zal gezien de beperkte ruimte de hoogte in moeten, maar dat mag niet ten koste gaan van bijvoorbeeld de molenbiotoop, te meer omdat in het akkoord staat: “Voor onze partners in de stad is de gemeente een betrouwbare partner, die zijn afspraken nakomt…” Hoogbouw is prima, maar dan wel aan de randen van de stad.

Voor de zelfbewoningsplicht en waarschijnlijk het voorrang willen geven aan Schiedammers voor een betaalbare huurwoning heeft LOS alle lof. Het veiligheidsgevoel onder de inwoners is wederom gedaald. LOS blijft dan ook groot voorstander van preventief fouilleren en kunnen er niet genoeg camera’s worden geplaatst. Dat in tegenstelling tot wat hierover in het coalitieakkoord staat en waar ook nog een etnische stempel op wordt geplakt. Het valt op dat wethouder Laan handhaving in haar portefeuille heeft, maar die valt toch onder veiligheid, wat burgemeester Lamers in zijn portefeuille heeft? Spreeksters fractie is nogal teleurgesteld over het accent op buurtraadpleging. Er wordt gevraagd of de inwoners op twee extra feestdagen vrij parkeren ingevoerd willen zien, op het

13

Ramadanfeest, Keti Koti, of Holi Phagwa. Voor de formaliteit is Sinterklaas er nog aan toegevoegd. In Schiedam staat men open voor alle mensen, staat in het coalitieakkoord, maar is dat serieus bedoeld? Vergeet niet dat je in Nederland woont. Houd het dus bij de Nederlandse feestdagen. Het nieuwe college is voornemens de bedrijfsbusjes uit de wijken te gaan weren en deze beveiligd aan de randen van de stad te parkeren. LOS omarmt dit voornemen met volle tevredenheid. Over Zwembad Zuid is regelmatig gesproken. LOS leest dat dit niet meer te renoveren is en indien er geen externe financiering haalbaar is, wordt het zwembad gesloten. Je hoeft geen Nostradamus te zijn om te voorspellen dat die externe financiering niet zal worden gevonden. Zwembad Zuid zal dus helaas worden gesloten. Zoals bekend, heeft DENK eerder gepleit voor een derde islamitische basisschool maar als het aan de gemeente Schiedam ligt, komt die er niet. Het is echter een feit dat de school er door veranderde wetgeving inmiddels wel kan komen. Er is al over gesproken om de school in Schiedam-Oost te laten komen. Het is ook bekend dat er veel kinderen uit Rotterdam, Vlaardingen en Maassluis op de huidige twee islamitische basisscholen zitten. Ondanks de gewijzigde wetgeving zou het het nieuwe college sieren wanneer het net als het vorige college een bezwaarschrift indient in Den Haag.

Men moet daar toch ook inzien dat Maassluis en Vlaardingen nu aan de beurt zijn? Dan kunnen de kinderen die nu hier op school zitten maar daar wonen weer in hun eigen woonplaats naar school. Dan ontstaat er in Schiedam meer ruimte, zodat een derde islamitische school niet nodig is. Het lijkt spreekster sowieso gewenst dat kinderen in hun eigen wijk naar school gaan. De fractie mist in het coalitieakkoord een gedegen financiële paragraaf. Er wordt wel volop gebruikgemaakt van incidentele dekkingsbronnen maar van een doordachte structurele onderbouwing is geen sprake. Er wordt in hoge mate geleund op rijksmiddelen, maar indien die uitblijven of wegvallen, vallen in principe ook de taken weg. Hoe moet dat worden geduid met een almaar toenemende druk in het sociaal domein? Er ligt voor dit college een grote opgave de komende jaren. In het coalitieakkoord staan nogal wat beloften. De fractie hoopt dat een aantal daarvan geen woorden zullen blijven maar daden zullen worden. De fractie wenst het college veel wijsheid toe. Lokaal Onafhankelijk Schiedam hoopt voor de komende jaren met het college, de raad en vooral de Schiedammers op een eerlijke en fijne samenwerking. De Voorzitter heeft ook opgelet of er concrete vragen aan de beoogde coalitie zijn gesteld. Er ligt in ieder geval één concrete en inhoudelijke vraag van de heer Marvin Janssen.