Notulen raadsvergadering 28 mei 2026

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op donderdag 28 mei 2026 te 19.30 uur. Voorzitter: de burgemeester, de heer H.M.Bergmann Raadsgriffier: mevrouw M.Pe Aanwezig zijn 35 raadsleden, te weten E.Allart (PvdD), D.Bouts (VVD), P.Blonk (VVD); H.C.E. Bruggeman (OPS), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PRO Schiedam), S.Y. van Dijk (PRO Schiedam), M.M.Feddema (D66), C. de Groot (50Plus), Y.J. Haan (PRO Schiedam), M.Hekman (CDA), L.Isufi (PRO Schiedam), M.Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C. Kahramanoğlu (DENK), H.Karaaslan-Adal (DENK), P. van Katwijk (LMV) , M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (PRO Schiedam), R.O. Koek (FvD ), F.Kondu (DENK), W.J.Koning (LMV), W.E. de Leeuw (PRO Schiedam), J.M.P. Maris (PRO Schiedam), M.Mannee (AvS), B.Q. den Ouden (VVD), , M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. Silva (PRO Schiedam), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), N.J.P.Verduijn (AvS), M.R. Verspeek (LMV), J.J. van der Voorden (D66) en A.E.I. Wilton (AvS). Tevens zijn aanwezig de wethouders S.F. Hamerslag (tot agendapunt 7), C. Kahramanoğlu, J.R.A.Lourens (tot agendapunt 7) en P.M.E. Zwang (tot agendapunt 7), D. Bouts (vanaf agendapunt 8), S. van Dijk ((vanaf agendapunt 8), D. van Gulik (vanaf agendapunt 8) eR. Karensns (vanaf agendapunt 8) alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Voorts is aanwezig mevrouw R. Leijten, informateur.

Afwezig zijn de leden A. Hekman en F. van der Vooren. 1. Opening en mededelingen De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen, in het bijzonder de beoogd wethouders en hun familieleden alsmede degenen die thuis deze vergadering volgen hartelijk welkom. Het is een bijzondere vergadering waarin het coalitieakkoord 2026-2030 wordt gepresenteerd, wethouders worden geïnstalleerd en afscheid wordt genomen van wethouders. Spreker deelt mede dat de leden Hekman en Van der Vooren hebben laten weten verhinderd te zijn deze vergadering bij te wonen. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Bespreking coalitieakkoord De Voorzitter zegt dat afgelopen woensdag PRO Schiedam, AvS, DENK en de VVD het coalitieakkoord 2026-2030, getiteld Schiedam maken wij samen, hebben gepresenteerd. De informateur Renske Leijten zal het proces toelichten. De raad kan er eventueel vragen over stellen, zij het alleen over het proces en niet over de inhoud. Na haar te hebben bedankt zal spreker de vertegenwoordigers van de coalitiepartijen vragen een toelichting te geven op de inhoud van het coalitieakkoord. De raad krijgt dan gelegenheid om daar iets van te vinden, te reageren en te debatteren. Spreker heet mevrouw Leijten van harte welkom en stelt haar in de gelegenheid het proces waarmee tot het coalitieakkoord is gekomen toe te lichten.

1

Mevrouw Leijten vindt het een grote eer hier te staan. Toen zij voor de verkiezingen werd gepolst om als informateur in Schiedam op te treden, vroeg zij waarom zij werd gevraagd. Het antwoord was dat er in Schiedam waarschijnlijk een interessante verkiezingsuitslag zou komen en dat daarom behoefte was aan een onafhankelijk voorzitter voor het formatieproces. Haar reactie was dat het wel een leuke klus was. Toen de nieuwe raad was geïnstalleerd, is zij gebeld door de formerende partijen en heeft zij deze voor het eerst ontmoet. Bij het begin van de besprekingen is meteen gesproken over de verwachtingen die men van elkaar had wat betreft omgangsvormen en over de vraag wat na afloop openbaar zou worden voor de gemeenteraad, opdat men goed kon zien hoe het proces en de besluitvorming zijn verlopen. Dat vonden alle betrokkenen belangrijk. Spreekster heeft ook uitgelegd hoe zij haar rol zag. Vrij snel na de kennismaking kon worden overgegaan tot de inhoudelijke onderhandelingen. Daarvoor is gebruik gemaakt van feitelijke briefings die zijn gemaakt door de ambtelijke dienst. De raad kan daarvan kennisnemen. Ook is er input geweest van de samenleving. Zelf heeft spreekster periodiek met de burgemeester gebeld om te rapporteren hoe het ging. De grote wens was erop te koersen eind mei klaar te zijn. Het doet haar deugd dat dat is gelukt. Er is onderhandeld op het Stadserf.

Men is 13 keer bij elkaar gekomen, waarbij het in tien gevallen echt over inhoud ging. Drie avonden is stilgestaan bij het goed opschrijven van de plannen. De deelnemers aan de onderhandelingen hebben er heel bewust voor gekozen een hoofdlijnenakkoord te sluiten. Spreekster wijst erop dat de coalitie is gekozen voor vier jaar en dat dit ook geldt voor de gemeenteraad. Zij zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het stadsbestuur. Door de keuze voor hoofdlijnen moet nog veel worden ingevuld. Dat vraagt om creativiteit van de wethouders en om goede samenwerking met de gemeenteraad, de stad en de ambtelijke staf. Het biedt ruimte aan de raad om over de geformuleerde doelstellingen, ook al is men het er niet mee eens, mee te praten. Volgens spreekster zijn de formerende partijen er heel goed in geslaagd het op hoofdlijnen te houden. Is er passie op een onderwerp, dan ben je geneigd dingen heel gedetailleerd op te schrijven maar de wereld verandert en je moet ook wat vrijheid houden om te kunnen bewegen en de doelstellingen voor ogen te houden. Spreekster zag haar taak als procesbegeleider en zij wilde graag dat iedere partij goed aan bod kwam. Gezien de tevreden gezichten bij de presentatie van het akkoord afgelopen dinsdag meent zij te mogen zeggen dat dat is gelukt.

Zij vond het heel erg belangrijk dat er goed naar elkaar werd geluisterd, zodat duidelijk werd wat precies werd bedoeld. Alle partijen hebben dat goed met elkaar kunnen doorlopen. Tot slot dankt spreekster Irene Wiersma en Sandra ???? van de gemeente. Zij waren onmisbaar in dit proces en zij vond het heel fijn om met hen samen te werken. De leden van de gemeenteraad zijn gezegend met een ambtelijke dienst die heel snel de feitelijke briefings kon leveren. Ook noemt zij met waardering de professionaliteit van de bodes, de beveiliging en de facilitaire dienst. Zij hebben het mogelijk gemaakt dat betrokkenen altijd toegang hadden tot het pand, ondersteuning kregen en gevoed werden op de momenten dat dit moest. De bejegening was zeer flexibel en vriendelijk. Volgens spreekster zegt dit ook iets over de stad. Zij spreekt de hoop uit dat de raad samen met het college in de komende vier jaar het coalitieakkoord Schiedam maken wij samen kan invullen. De Voorzitter dankt mevrouw Leijten voor haar woorden, in het bijzonder ook haar waardering voor de schil om de partijen heen die het mogelijk heeft gemaakt het werk te doen. Hij dankt haar ook voor haar werk en haar inzet in de afgelopen weken. Doordat er vrije dagen tussen zaten, moest er af en toe ook druk worden uitgeoefend. De bloemen voor mevrouw Leijten blijven nog even in de emmer zodat zij vers blijven.

(Applaus) Spreker geeft vervolgens het woord aan de raad. De heer De Leeuw komt te spreken over het akkoord op hoofdlijnen van PRO Schiedam, Alles voor Schiedam, DENK en de VVD. Een coalitie met een stabiele meerderheid, die recht doet aan de verkiezingsuitslag en een afspiegeling is van de keuze die

2

de Schiedamse kiezer heeft gemaakt. De coalitie staat voor de toekomst van Schiedam, maar ook voor het maken van duidelijke keuzes. Een coalitieakkoord sluiten is een mijlpaal. Het is geen optelsom van vier verkiezingsprogramma's, het is het nieuwe verhaal van dit college. Een verhaal dat je samen schrijft met partijen die soms heel anders naar de stad kijken dan jijzelf. En juist dát maakt het proces van de afgelopen weken de moeite waard. Daarom eerst een woord van dank aan Marvin Janssen van Alles voor Schiedam, Furkan Kondu van DENK, en Tom Janssen van de VVD, en aan alle andere onderhandelaars. Dank voor het vertrouwen, de openheid, en de bereidheid om naar elkaar te luisteren. Dank ook aan informateur Renske Leijten, die de partijen op een prettige en constructieve manier door dit proces heeft geleid. En alle lof voor de ambtelijke organisatie, die het proces de afgelopen weken deskundig heeft ondersteund. De verschillen van inzicht hebben de partijen niet verdeeld, ze hebben de partijen verrijkt, want niet alleen in de stad wordt samengewerkt en naar elkaar geluisterd. De partijen hebben vanuit dat adagium een koers uitgezet waarmee dit college aan de slag kan. En voor de beweging van PRO Schiedam is dit ook een bijzonder moment. GroenLinks, PvdA en Progressief Schiedam hebben de handen ineengeslagen en als één gezamenlijke lijst deelgenomen aan de verkiezingen.

Een samenwerking tussen partijen met een landelijke moederpartij én een lokale partij. Spreker is ongelooflijk trots dat deze partijen nu als PRO Schiedam dit akkoord kunnen bespreken, en dat ze veel van de voor hen belangrijke thema's de komende vier jaar kunnen realiseren. De woningnood in Schiedam is groot. Te veel mensen kunnen geen huis vinden in hun eigen stad. Te veel jongeren wonen noodgedwongen nog bij hun ouders. Te veel ouderen zitten vast in een huis dat niet meer bij ze past. En de wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn te lang. Maar bouwen doe je voor Schiedammers, niet voor beleggers. En in dit akkoord staat dat zwart op wit. De zelfbewoningsplicht blijft. Speculatie wordt tegengegaan. Want een huis is om in te wonen, en geen speculatieobject. De woningbouwplannen tot 2030 worden niet afgezwakt, maar voortgezet, inclusief de terugbouw van de sociale woningvoorraad tot de aantallen van 2018. En de kwalitatieve verbeterslag van de sociale huurwoningen wordt onverminderd voortgezet. Ook gaat het college zich inzetten om Schiedammers maximaal voorrang te geven bij woningtoewijzing. Daarnaast wordt er de komende periode, kijkend naar wat er nodig is in Schiedam, gewerkt aan een nieuwe woonvisie, waarin vooruit wordt gekeken naar 2040 en wordt onderzocht wat de stad nodig heeft.

Een van de uitgangspunten is om ook te kijken naar gemengde wijken, waar alle inkomensgroepen goed en plezierig kunnen wonen. En dat uiteraard in samenhang met mobiliteit, leefbaarheid, veiligheid en beschikbare voorzieningen. Met deze kaders wordt ervoor gezorgd dat meer Schiedammers hun leven lang goed in Schiedam kunnen blijven wonen Er is iets fundamenteel mis met een samenleving waarin één op de zes kinderen in de klas met honger naar school gaat. Dat moet anders. Daarom is spreker trots dat in dit akkoord staat dat de aanpak van armoede een topprioriteit is. Met expliciete aandacht voor kinderarmoede en armoede onder werkenden. Voor dat tweede punt onder meer door een nieuwe pilot op te zetten. Er wordt doorgegaan met het goede werk van wethouder Zwang om het taboe op armoede te doorbreken. En daarnaast komt er de mogelijkheid om inkomensgrenzen voor voorzieningen te verruimen. Er komt deze periode ook een pilot voor de financiële zelfstandigheid van vrouwen. En actieve hulp voor Schiedammers die zijn getroffen door het toeslagenschandaal. Onderwijs is vaak de sleutel om intergenerationele armoede te doorbreken. Daarom staat dat, net als de bestrijding van armoede, beschreven als een topprioriteit in dit coalitieakkoord. Ieder kind in Schiedam verdient het om het beste uit zichzelf te kunnen en blijven halen.

Ook wat betreft de economie wordt gezocht naar verbinding en samenwerking. PRO Schiedam gelooft dat niet alleen individuen, maar ook het bedrijfsleven, van groot, middelgroot tot kleinbedrijf, de wereld kan verbeteren. Spreker is dan ook heel blij dat impactondernemen een van de onderwerpen is waar dit college op gaat inzetten. Bedrijven kunnen de wereld verbeteren door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen, of door op een andere manier bij te dragen aan de samenleving.

3

Mobiliteit en parkeren. Deze coalitie gaat problemen oplossen. En een van de problemen die te veel Schiedammers herkennen, is de eeuwige zoektocht naar een parkeerplaats. In West, de Gorzen, het centrum en in andere wijken staan de auto's op elke stoep scheef geparkeerd, simpelweg omdat er niet voldoende plek is. Dat gaat deze periode veranderen. Er komt een compleet pakket, waarbij gereguleerd parkeren in alle wijken ten zuiden van de A20 wordt ingevoerd. De opbrengsten hiervan vloeien terug naar de bewoners. Er wordt van parkeren zeker geen melkkoe gemaakt. De eerste vergunning wordt zo goedkoop mogelijk gemaakt voor de bewoners. En de middelen worden ingezet om parkeervoorzieningen aan de randen van de wijk mogelijk te maken. Daarnaast blijft Schiedam constructief en kritisch in de regio, om ervoor te zorgen dat alle Schiedammers gebruik kunnen blijven maken van trein, tram, bus en metro. Goed openbaar vervoer blijft een prioriteit. Schiedam is een stad van steen. Te veel steen. En te weinig groen. Dat moet anders, en dat gáát anders. Met dit akkoord komt er een vernieuwing van de Groenvisie, met kwaliteit én kwantiteit van groen als uitgangspunt. Een nieuwe Kadernota openbare ruimte met een hoger ambitieniveau: schoner, groener, veiliger. Dat is het devies.

Inwoners worden actief betrokken bij inrichting en onderhoud van de openbare ruimte, middels een verbetering van de participatie. En klimaat en energie krijgen een vaste plek in de stadsprogrammering, zodat groen niet pas in beeld komt als de bouwtekeningen al af zijn. Hiermee wordt voortgebouwd op het goede werk van Frans Hamerslag, die recentelijk het meer dan uitstekende Omgevingsprogramma Klimaat naar de raad heeft toegestuurd. En vergeet vooral niet: vergroening is goedkoper dan airconditioning. Vergroening is geen luxe, maar noodzakelijk om Schiedam leefbaar te houden. Hieraan gelieerd: In deze collegeperiode blijft er extra aandacht voor dierenrechten. Daarom is het goed dat in dit akkoord dierenwelzijn een zelfstandige portefeuille blijft, en dat er een nieuwe visie op dierenwelzijn komt, met aandacht voor biodiversiteit, leefgebieden van wilde en beschermde dieren, verantwoord huisdierbeleid en het voorkomen van onnodig dierenleed. In Nederland sterft gemiddeld één keer per acht dagen een vrouw door geweld van een partner of ex-partner. Elke acht dagen. Dat zijn dochters, moeders, vriendinnen, collega's. Te lang is dit een onderwerp geweest waar de samenleving omheen liep. In dit akkoord gebeurt dat niet meer. De aanpak van geweld achter de voordeur en femicide krijgt prioriteit. Er komen extra opvangplekken. Er komen passende budgetten.

En er komt een zelfstandige portefeuille voor de aanpak van geweld achter de voordeur. Wegkijken is hier te lang een keuze geweest. Vanaf vandaag kiest Schiedam ervoor om niet meer weg te kijken. Al deze mooie plannen zijn mogelijk omdat er na de jaren van fiscaal prudent beleid nu voor wordt gekozen om op een andere manier financiële ruimte te creëren. Dat gebeurt niet, zoals sommige partijen misschien verwachten, door belastingen te verhogen. Spreker geeft de verzekering dat geen enkele partij de lasten wil verhogen. De OZB blijft gelijk, met uitzondering van de inflatiecorrectie. Maar er wordt wel een andere manier begroot, om de financiële ruimte te creëren die nodig is om de doelen te halen. Er wordt voor gezorgd dat op posten met een structurele onderbesteding, en waar dit juridisch kan, realistischer wordt begroot. Incidentele resultaten kunnen naar de bestemmingsreserves worden geschoven in plaats van naar de algemene reserve. En de bestaande reserves worden gerichter bestemd. De komende periode laten de coalitiepartijen veel ruimte aan het college om te doen wat nodig is in deze stad. De raad is kaderstellend en geeft het college de ruimte om te doen wat nodig is. Dat vertrouwen is er ook omdat PRO Schiedam twee echte kanjers van wethouders voordraagt: Sun van Dijk en René Karens. Maar daarover later meer. Dit college gaat positief-kritisch worden gevolgd.

PRO Schiedam blijft opkomen voor het kind in armoede, voor de mensen in slechte woningen, voor de natuur die geen stem heeft, en voor de bedrijven die impact willen maken in de stad. PRO Schiedam wil er zijn voor iedereen, want Schiedam maak je samen. De heer Mannee gaat terug naar 1992, het jaar dat hij als elfjarige voor het eerst in aanraking kwam met de lokale politiek in Schiedam. Hij had toen de eer om namens OBS de Singel samen met een klasgenoot als afgevaardigde zitting te mogen nemen in de

4

Kindergemeenteraad. De deelnemers moesten met elkaar nadenken over een probleemstelling waarvoor ze een oplossing mochten aandragen. De probleemstelling: Rotzooi op straat en dan met name de grote hoeveelheid rondslingerende lege blikjes. De raadsleden begrijpen vast wel dat dit nog voor het statiegeldtijdperk was. De oplossing die spreker en zijn klasgenoot bedachten, was een blikjes pletter. Afval weggooien moet immers leuk en makkelijk zijn en met een pletter konden de lege blikjes direct worden gerecycled. Met een nipte meerderheid van stemmen kwam het idee van spreker en zijn klasgenoot als winnaar uit de bus en een jaar later stonden er twee vrolijke blikjespletters in de stad. Of die effectief hebben gewerkt, durft spreker helaas niet te zeggen, maar wie had op dat moment kunnen denken dat hij bijna 35 jaar later -- hij voelt zich opeens heel oud -- hier als raadslid van een coalitiepartij zijn duiding mag geven van het coalitieakkoord. Maar eerst en terecht een woord van dank, aan informateur Renske Leijten voor haar scherpe blik en eeuwige geduld, geduld waarvan spreker zeker weet dat de onderhandelaars dat meerdere malen op de proef hebben gesteld, maar ook aan de ambtelijke ondersteuning, Irene en Sandra, de bodes en de medewerkers van Facilitaire Zaken die er met elkaar voor hebben gezorgd dat de onderhandelaars hun werk konden doen.

Maar het grootste woord van dank gaat naar zijn vrouw. Ruim vijf weken lang, drie tot vier avonden in de week, heeft zij thuis alles draaiende gehouden, zodat spreker zich volledig kon focussen op zijn rol aan de onderhandelingstafel. Nogmaals dank daarvoor. Dan het akkoord zelf. In eerste instantie was Alles voor Schiedam verrast door het advies van de verkenner. De fractie zag behoorlijke verschillen tussen de vier partijen, maar heeft direct aangegeven het gesprek open en constructief aan te gaan. Dat is ook gebeurd. Namens Alles voor Schiedam heeft spreker samen met Marvin Janssen en Niels Verduijn de onderhandelingen mogen voeren. En ja, dat was soms hard op de inhoud en het heeft links en rechts ook best wel geschuurd. Maar dat was eerlijk gezegd ook wel een beetje te verwachten. Ondanks deze lange en intensieve sessies met elkaar zijn de onderhandelaars eruit gekomen. In het begin van het proces is vrij snel de conclusie getrokken dat er naar een hoofdlijnenakkoord moest worden toegewerkt. Wat AvS betreft was dat een volkomen logische conclusie, omdat er partijen aan tafel zaten die op sommige onderwerpen behoorlijk van mening verschilden. Het college is uiteindelijk op veel thema’s een duidelijke richting meegegeven, maar op andere onderwerpen zijn wel heel gerichte keuzen gemaakt.

Alles voor Schiedam is onwijs trots op het eindresultaat en van mening dat zijn signatuur als het gaat om inhoudelijke partijpunten meer dan goed is vertegenwoordigd in het akkoord. Spreker laat een aantal onderwerpen dat voor AvS van belang is geweest tijdens de onderhandelingen kort de revue passeren. Lokale prioriteit. Dit akkoord heeft een sterke lokale prioriteit en is pragmatisch van aard. Dat was voor AvS een belangrijk gesprekspunt om op voorhand met de andere onderhandelaars af te stemmen en in het uiteindelijke akkoord op te nemen. Minder regeldruk. Al jaren een doorn in het oog van veel inwoners en ondernemers. Minder papierwerk en snellere procedures. Op dit gebied krijgt het college een duidelijke opdracht mee. Participatie. Dit moet niet alleen vastliggen in beleid, maar ook tot uitvoering worden gebracht. De aanbevelingen in het rapport van de Rekenkamer over participatie gaat het college verder uitwerken. Financiën. Het college gaat realistisch begroten. De lasten voor de Schiedammers worden zo laag mogelijk gehouden. De OZB stijgt de komende jaren niet, los van de reguliere inflatie-indexatie. Werk en inkomen en armoedebeleid. Alles voor Schiedam vindt het belangrijk dat het stimuleren van werk als een van de belangrijkste middelen naar zelfredzaamheid en bestaanszekerheid in het akkoord is opgenomen. Onderwijs.

School is een centrale plek in het leven van kinderen. Scholen zijn een belangrijke partner voor signalering, preventie en ondersteuning als dingen niet goed gaan. Spreker is blij dat daar aandacht voor komt. Jeugd. De aanpak van jeugdcriminaliteit wordt als topprioriteit gezien. Er komt aandacht voor preventie, zoals een intensieve bewustwordingscampagne om messenbezit

5

onder jongeren tegen te gaan, maar ook repressie door het inzetten van bestuurlijke maatregelen waar dat nodig is. Sport. Het college gaat de komende jaren ook sterk inzetten op sport en ziet dat als hoeksteen van de samenleving. Bezuinigen op sport is voor AvS geen optie geweest. Het college gaat een realistisch onderhouds- en vervangingsplan voor sportvoorzieningen actualiseren en de samenwerking met sportaanbieders en sportverenigingen verbeteren. Mobiliteit en parkeren. Op dit gebied zijn de keuzen heel helder en volledig in lijn met de partijstandpunten. Er komt een integraal pakket aan maatregelen, bestaande uit gereguleerd parkeren ten zuiden van de A20, waarbij de insteek zal zijn om de eerste vergunning zo goedkoop mogelijk te maken, samen met een uitbreiding van de parkeervoorzieningen in of aan de randen van de wijk. Veiligheid. Hierover zijn afspraken gemaakt die volgens Alles voor Schiedam hard nodig zijn. Concrete doelstellingen en ambities worden gekoppeld aan de sociale index en de veiligheidsmonitor. Het college gaat de effectieve inzet van toezicht en handhaving vergroten en indien nodig, als er knelpunten zijn, investeren in capaciteit en uitvoering. De inzet van preventief fouilleren in veiligheidsrisicogebieden en cameratoezicht wordt voortgezet.

Op het gebied van wonen krijgt het college de opdracht om de Schiedammer maximaal voorrang te geven bij woningtoewijzing. Er moet specifiek worden gekeken naar wooncarrière, doorstroming en specifieke aandacht voor seniorenhuisvesting, zodat Schiedammers in Schiedam kunnen blijven wonen. De fractie heeft haar rug rechtgehouden als het gaat om asielopvang. Het college voert de wet uit. Dat is in beginsel de basis. De besluitvorming over een nieuwe locatie voor een azc zal te allen tijde aan de raad worden voorgelegd. De fractie zal dan altijd haar eigen afweging kunnen maken. Dat geldt overigens niet alleen voor AvS, maar voor alle fracties. De buitenruimte moet schoner, leefbaarder en veiliger. De afgelopen vier jaar heeft AvS zich al veelvuldig ingezet voor een schoner, leefbaarder en veiliger Schiedam. Dat komt nu duidelijk terug in het akkoord voor de komende vier jaar. Eigenlijk begon spreker daar in 1992 al mee, maar dat terzijde. Er wordt ingezet op een hoger onderhouds- en ambitieniveau van de buitenruimte. Het college krijgt de opdracht om meldingen die binnenkomen via de BuitenBeter app sneller af te handelen en de inwoners een betere terugkoppeling te geven op hun meldingen. Cultuur, evenementenbeleid en stadspromotie. Ook op deze thema’s is de fractie zeer tevreden over haar inbreng in het akkoord.

Het is belangrijk dat het college de unieke identiteit van Schiedam en haar cultureel erfgoed gaat versterken en breder gaat inzetten. De Brandersfeesten moeten erkenning krijgen als toonaangevend en beeldbepalend evenement in Schiedam, met een status aparte in het evenementenbeleid. Dat vindt de fractie heel goed. Als je het aan Alles voor Schiedam vraagt, kan het college de komende vier jaar aan de slag. Er is immers genoeg te doen om Schiedam schoner, leefbaarder en veiliger te maken. Wat AvS betreft zorgt dit akkoord wat dat betreft voor een goede en stevige basis. De fractie kijkt daarnaast ook uit naar en hoopt op een prettige en constructieve samenwerking met de gehele raad, want Schiedam maak je immers samen. De fractie heeft ten slotte een rotsvast vertrouwen in haar wethouders kandidaat Danny van Gulik. Met zijn kwaliteiten en motivatie voor deze post, met de portefeuille die nu voor hem is ingetekend, kan hij een hoop mooie en goede dingen doen voor Schiedam. De fractie wenst hem en alle andere wethouders kandidaten veel wijsheid en succes toe. (Applaus) De Voorzitter feliciteert de heer Mannee met zijn maidenspeech. De heer Kondu dankt de ambtelijke organisatie voor de ondersteuning in de afgelopen negen weken. De gesprekken vonden doorgaans laat op de avond plaats en toch was alles goed geregeld, van gedetailleerde briefings tot voldoende chocolaadjes op tafel.

In het bijzonder dankt hij ook informateur Renske Leijten voor de prettige samenwerking. Onder haar voorzitterschap is op redelijk snelle termijn een coalitieakkoord tot stand gekomen.

6

Schiedam maken wij samen is volgens spreker een coalitieakkoord dat richting geeft aan de komende vier jaar en tegelijkertijd bewust ruimte laat voor de gemeenteraad, voor initiatieven uit de stad en de Schiedammers zelf. Hij memoreert dat DENK Schiedam vier jaar geleden voor het eerst de kans kreeg om bestuursverantwoordelijkheid te dragen. Voor de partij was dat een bijzonder moment maar ook een moment waarop kritisch naar haar werd gekregen. De vraag viel te beluisteren of zij wel kon besturen en of zij de verantwoordelijkheid wel kon dragen. Spreker is ervan overtuigd dat DENK heeft bewezen dat het die verantwoordelijkheid kon dragen en betrouwbare en goede bestuurders heeft geleverd. De fractie heeft verantwoordelijkheid genomen in soms lastige tijden. Zij heeft moeilijke keuzen moeten doen maar zij heeft daarbij altijd gedacht aan de behoeften van de stad. DENK heeft ook resultaten geboekt. Zij is trots op de stappen die zijn gezet met Schiedam schoon, trots dat zij in financieel moeilijke tijden rekening heeft gehouden met de meest kwetsbaren in de stad, trots dat tientallen speeltuinen zijn vernieuwd, zodat kinderen veilig kunnen spelen in hun eigen wijk, en trots dat Schiedam voor het eerst in de geschiedenis echt werk is gaan maken van antidiscriminatiebeleid, omdat iedereen in deze stad zichzelf moet kunnen zijn en gelijke kansen verdient.

De kiezer heeft Schiedam opnieuw vertrouwen gegeven. Spreker ziet dat niet als vanzelfsprekend maar als een opdracht om opnieuw verantwoordelijkheid te nemen voor Schiedam. Daarom staat de fractie hier vandaag met PRO Schiedam, Alles voor Schiedam en de VVD. Naar spreker betoogt ging het vormen van deze coalitie niet vanzelf. Het waren lange gesprekken en soms stevige discussies. Zijns inziens is dat ook logisch wanneer partijen met verschillende achtergronden, overtuigingen en prioriteiten met elkaar om de tafel zitten. Soms ging het hard tegen hard maar wat gedurende het hele proces overeind bleef, was de gezamenlijke wil om eruit te komen in het belang van de stad. Eerlijk gezegd vindt spreker dat ook de kracht van deze coalitie, gelet op de verkiezingsuitslag en de samenstelling van Schiedam, een stad met verschillende perspectieven, verhalen en inwoners. Dat zie je ook terug in deze samenwerking. Daarin ligt volgens hem de waarde van dit akkoord. Er is bewust voor gekozen een akkoord op hoofdlijnen te schrijven en niet alles dicht te timmeren en vast te spijkeren. Een stad bestuur je niet vanuit een ivoren toren aan de hand van een document van honderden pagina’s waarin alles al vastligt. DENK wil ruimte houden voor de raad, voor maatschappelijke ontwikkelingen en voor ideeën uit de stad. Beleid maak je niet alleen voor de Schiedammer maar vooral ook met de Schiedammer.

Daarom is participatie een belangrijk onderdeel van het akkoord. De coalitie wil Schiedammers eerder en beter betrekken bij plannen en besluiten. Het Rekenkamerakkoord neemt zij daarbij serieus. Participatie moet geen formaliteit zijn aan het einde van het proces maar het uitgangspunt aan de voorkant. Dat vraagt om duidelijkheid, transparantie en een overheid die beter luistert naar wat leeft in de stad. Wat betreft de inhoud van het akkoord is spreker vooral trots op de aandacht voor onderwijs en jongeren. Voor DENK en het aanstaande college is onderwijs topprioriteit, omdat gelijke kansen beginnen in het onderwijs. Ieder kind verdient de kans om zich te ontwikkelen, ongeacht de wijk waarin het opgroeit of de achtergrond van zijn ouders. Onderwijs gaat echter ook over meer dan cijfers en schoolprestaties. Scholen spelen ook een belangrijke rol in signalering, preventie en begeleiding van jongeren. Daarom wordt in het akkoord de samenwerking tussen onderwijs, jeugdzorg en het sociale domein versterkt, een lijn die ook wordt doorgetrokken in de richting van jongerenwerk en preventie. Er wordt meer geïnvesteerd in jongerenontmoetingsplekken en activiteiten voor jongeren in de wijken. Jongeren verdienen namelijk plekken waar zij zich veilig kunnen ontwikkelen, elkaar kunnen ontmoeten en begeleiding kunnen krijgen. Preventie betekent investeren voor problemen ontstaan.

Dat vraagt niet alleen om handhaving en veiligheid maar juist ook om vertrouwen, aanwezigheid en perspectief. Schiedam staat volgens spreker de komende jaren voor een enorme groeiopgave. Zij groeit in de richting van 90.000 inwoners, wat vraagt om visie en regie. Daarom is hij blij dat stadsprogrammering een belangrijke plek heeft gekregen in dit akkoord. Groei gaat namelijk niet alleen over woningbouw. Natuurlijk moeten er woningen bij komen maar een stad bestaat uit meer dan huizen. Wanneer een wijk groeit, moeten voorzieningen meegroeien,

7

wat betekent dat moet worden nagedacht over scholen, sportvoorzieningen, ontmoetingsplekken, groen, bereikbaarheid en maatschappelijke voorzieningen als huisartsen en zorg. Alleen op dit manier blijft Schiedam een leefbare stad. Daarbij kijkt de coalitie nadrukkelijk niet alleen naar het centrum van de stad. Ook de wijken verdienen aandacht, investeringen en kwalitatieve voorzieningen. Juist daarom wordt geïnvesteerd in ontmoetingsplekken, speelvoorzieningen, sport en de kwaliteit van de ruimte in heel Schiedam, zodat iedere wijk een plek blijft waar mensen prettig kunnen wonen, opgroeien en elkaar kunnen ontmoeten. Schiedam is een stad waar mensen wonen werken en samenleven, een stad waar je kunt wandelen door de prachtige historische binnenstad, waar je met vrienden en familie gezellig kunt barbecueën in het Beatrixpark en waar mensen met allerlei achtergronden samen bouwen aan de stad. Diversiteit is hun kracht maar brengt ook gezamenlijke verantwoordelijkheden met zich mee. Dat geldt ook voor arbeidsmigratie. Veel arbeidsmigranten wonen en werken in de stad en leveren een belangrijke bijdrage aan de samenleving en de economie. Tegelijkertijd valt te merken dat er vanuit de stad behoefte is aan meer regie, duidelijkheid en samenhang op dit onderwerp.

Daarom vindt spreker het goed dat er in deze periode wordt gewerkt aan een duidelijke visie op arbeidsmigratie, een visie waarin aandacht is voor leefbaarheid, begeleiding en participatie. De gemeente heeft daarbij de taak om de juiste faciliteiten te regelen, zodat ook deze nieuwe Schiedammers volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Het uitgangspunt moet zijn dat zij zich welkom en thuis voelen in Schiedam. Voor het gemeentebestuur geldt de gezamenlijke opdracht ervoor te zorgen dat Schiedam niet alleen groeit in aantal maar ook als gemeenschap, een stad waar mensen prettig kunnen wonen, veilig kunnen opgroeien, elkaar kunnen ontmoeten en zich thuis kunnen voelen. Tegelijkertijd realiseert spreker zich dat veel inwoners zich zorgen maken over hun bestaanszekerheid en hun vaste lasten. Juist daarom hebben de coalitiepartijen afgesproken de lasten voor Schiedammers zo laag mogelijk te houden. Zo wordt de ozb niet verder verhoogd buiten de gebruikelijke inflatiecorrectie om. In een tijd waarin mensen het financieel zwaar hebben, moet de gemeente zorgvuldig omgaan met de portemonnee van de inwoners. Het akkoord is voor DENK vooral een startpunt. De komende vier jaar moet worden samengewerkt aan een sterker, eerlijker en veiliger Schiedam, samen met de inwoners, de maatschappelijke organisaties, de ondernemers en de gemeenteraad.

Spreker is ervan overtuigd dat men het niet altijd over alles eens zal zijn. Dat hoort zijns inziens bij de politiek en bij een stad met verschillende opvattingen en perspectieven. Juist daarin ligt echter ook de kracht van Schiedam, een stad waar verschillen naast elkaar bestaan en waar men desondanks samen verantwoordelijkheid neemt voor de toekomst van de stad. Spreker kijkt daarom met vertrouwen vooruit, in de overtuiging dat de komende jaren verder kan worden gebouwd aan een Schiedam waarin mensen kansen krijgen, zich gehoord voelen en prettig kunnen wonen, werken en leven. Uiteindelijk is er een gemeenschappelijk doel voor allen: het beste voor de stad en haar inwoners. “Schiedam maken wij samen.” De heer T. Janssen zegt dat de Schiedamse VVD afgelopen dinsdag samen met de drie andere coalitiepartijen met veel trots het akkoord Schiedam maken wij samen heeft gepresenteerd. Allereerst bedankt hij de informateur, de ambtelijke ondersteuning en de medeonderhandelaars voor de goede samenwerking. In het bijzonder dankt hij Ad Mostert, die samen met kandidaat-wethouder Dick Bouts en hem het VVD-onderhandelingsteam vormde. Als politiek ambteloos burger maar daarmee niet minder betrokken Schiedamse liberaal was deze met zijn ervaring zowel in levensjaren als in de politiek een prettige extra stem om aan tafel te hebben.

Spreker is er bijzonder trots op dat de Schiedamse VVD in deze mooie stad voor de vijfde keer achter elkaar verantwoordelijkheid mag dragen voor het stadsbestuur in het college. In het coalitieakkoord heeft zij wederom een aantal mooie liberale accenten kunnen zetten waar zij vanavond graag bij stilstaat. Allereerst noemt hij de strijd tegen regeldruk en bureaucratie. Onnodige regels maken Schiedammers minder vrij en drukken mooie initiatieven van inwoners en ondernemers de kop in. Daarom is de Schiedamse VVD er trots

8

op dat zij de eerste wethouder regeldrukvermindering mag leveren. De partij zal deze periode actief bekijken waar regeldruk en bureaucratie vanuit de gemeente kunnen worden verminderd. Zo heeft zij in het akkoord onder meer het verminderen van regels voor horecaondernemers en voor organisatoren van evenementen in het vizier. Ook in het sociaal domein kan haars inziens nog veel worden gedaan in de strijd tegen bureaucratie en voor efficiëntie. Verder is de Schiedamse VVD blij dat er bij nieuw beleid steeds expliciet zal worden stilgestaan bij wat dit doet met de regeldruk. Zo wordt deze niet sluipenderwijs verhoogd en worden alle kansen aangegrepen om de regeldruk juist te verlagen. Spreker releveert dat de Schiedamse VVD de afgelopen jaren een ambitieus woningbouwbeleid heeft ingezet. Regels voor nieuwbouw zijn naar aanleiding van het doorbouwakkoord versoepeld en geweldige projecten als Schieveste, de Nieuwe Kethelpoort, s’MAAK en de Glasbuurt zijn in gang gezet of bijna opgeleverd. Spreker is er trots op dat in deze periode met het huidige woningbouwbeleid wordt doorgegaan, want er is nog ontzettend veel te doen in de strijd tegen het woningtekort. Voor de Schiedamse VVD is het cruciaal dat Schiedammers wooncarrière kunnen maken. Volgens spreker is het niet uit te leggen dat Schiedammers de stad moeten ontvluchten als zij doorgroeien of met pensioen gaan.

De fractie is daarom tevreden dat er in de actualisatie van de woonvisie nadrukkelijke aandacht komt voor doorstroming en seniorenhuisvesting. Een belangrijk onderwerp van gesprek tijdens de onderhandelingen was het parkeren. Ondanks verschillende invalshoeken stond voor alle coalitiepartijen één ding centraal: het is hoog tijd om de parkeerproblemen waarmee zoveel Schiedammers te maken hebben op te lossen. Als je dagelijks na een dag hard werken een halfuur moet zoeken naar een parkeerplaats krijg je als automobilist geen goede service van de gemeente. Als autopartij vindt de Schiedamse VVD dat niet acceptabel. Daarom is zij met de andere coalitiepartijen in de strijd tegen de parkeerproblemen een stevig pakket overeengekomen, waarbij aan de ene kant parkeren ten zuiden van de A20 wordt gereguleerd en tegelijkertijd zowel in de wijken als aan de randen van de wijken extra parkeervoorzieningen worden aangelegd. Geborgd wordt dat alle inkomsten van gereguleerd parkeren direct naar de Schiedamse automobilist gaan, enerzijds via investeringen in de aanleg van meer parkeerplaatsen waar Schiedammers al zoveel jaren om vragen en anderzijds via een forse verlaging van het tarief voor de eerste bewonersvergunning. De buitenruimte is volgens spreker een van de zaken waarin deze coalitie extra investeert.

Hij is van oordeel dat deze periode de buitenruimte schoner, beter onderhouden en veiliger moet worden. De afgelopen jaren heeft de fractie meermaals aandacht gevraagd voor slecht onderhouden wegen en bruggen. Reparaties moeten sneller worden uitgevoerd en met dit akkoord kan het college daarmee goed aan de slag. Ook is er simpelweg te veel rommel in de stad. Betere dienstverlening rondom vuilophaal en opvolging van meldingen via de Buiten Beterapp zijn daarvoor nodig en worden onderdeel van de extra inzet. Tot slot komt er bij de inrichting van de buitenruimte meer aandacht voor het veiligheidsgevoel. Als mijn vriendin of welke vrouw dan ook op plekken in Schiedam ’s avonds niet durft te lopen, is er echt iets niet goed. Te veel plekken in Schiedam worden als onveilig ervaren door slechte verlichting of minimaal groenonderhoud. Dat zal deze periode worden aangepakt. Vervolgens wil spreker stilstaan bij veiligheid in haar algemeenheid. Volgens hem moet men niet naïef zijn: de stad wordt niet veiliger van alleen maar betere inrichting van de buitenruimte. Daarbij hoort zijns inziens ook een stevige aanpak van criminaliteit. De coalitie blijft cameratoezicht toepassen op hotspots, zodat vandalen sneller kunnen worden bestraft. Preventief fouilleren zal blijvend worden ingezet om wapens van de straat te halen.

Ook de inzet van andere bestuurlijke middelen schuwt de coalitie niet in de strijd tegen criminaliteit. Schiedammers verdienen het in een veilige stad te wonen en daarvoor kan op zijn zachtst gezegd nog veel worden verbeterd. Om Schiedam veiliger te maken, is het voor de VVD belangrijk dat er zowel wordt ingezet op een steviger repressieve aanpak als op preventie, bijvoorbeeld via bewustwordingscampagnes over messenbezit voor jongeren en weerbaarheidstraining. Met dit akkoord doet de coalitie dat. De Schiedamse VVD staat voor een degelijk financieel beleid, wat wil zeggen dat de gemeente niet meer geld moet uitgeven dan er binnenkomt. Doet zij dat wel dan worden

9

schulden doorgeschoven naar de volgende generatie Schiedammers en dat acht de fractie asociaal. Daarom heeft de coalitie afgesproken dat er altijd een meerjarig structureel sluitende begroting wordt gehouden. Lage lasten zijn voor de Schiedamse VVD topprioriteit. Als de gemeente deze periode onverhoopt voor financiële uitdagingen komt te staan, gaat het college kijken waar de gemeente minder kan uitgeven in plaats van de Schiedammers te vragen de portemonnee te trekken. De ozb wordt deze periode niet verhoogd om eventuele tegenvallers op te vangen. De Schiedamse VVD kijkt er naar spreker betoogt naar uit om de komende jaren met de nieuwe wethouders ploeg en ook met de gehele gemeenteraad samen te werken om Schiedam elke dag een stukje mooier te maken. Wat de fractie betreft biedt het akkoord daarvoor uitstekende aanknopingspunten. De Voorzitter stelt vast dat hiermee het woord is gevoerd namens de vier coalitiepartijen. Hij stelt nu de andere partijen in de raad in de gelegenheid het woord te voeren. De heer Verspeek begint ook met een woord van dank. Schiedam is erin geslaagd om binnen een redelijke termijn met een coalitieakkoord te komen. Daarvoor een compliment. Van Facebook, schreeuwen, spreken op het Malieveld, het organiseren van een demonstratie op het Stadserf naar nu de grootste oppositiepartij in de gemeenteraad van Schiedam. Spreker vindt dat nogal wat.

Jarenlang is er in deze zaal over de Schiedammers gepraat, maar zelden met hen. Vandaag zegt spreker tegen al die mensen en je ziet die tendens in de stad: De Schiedammers zijn niet langer stil. De verwachtingen zijn hooggespannen. Voordat spreker in de inhoud duikt even iets persoonlijks. Toen hij nog aan de zijlijn stond, dacht hij wel eens dat de mensen hier aan het stuur verkeerde bedoelingen hadden, maar daar komt hij op terug. Hij ziet in deze raad en in het nieuwe college allemaal vriendelijke mensen met de juiste intenties. Omdat er vandaag wordt gesproken over een hoofdlijnenakkoord ziet de fractie volop kansen om constructief de hand te reiken en samen de plannen voor Schiedam verder uit te werken. Maar de juiste intenties hebben, betekent niet automatisch dat die ook de juiste ideeën voor de stad opleveren. De fractie zal constructief meebouwen waar het kan, maar vanavond en ook de komende jaren is zij hard op de inhoud. Spreker is een partij begonnen om Schiedam vooruit te helpen, vanuit een warm hart voor de Schiedamse jeneverneus. Om die reden is de fractie geen voorstander van symboolpolitiek of het enkel schoppen tegen beleid. Daarom begon spreker met een compliment. Waar het college Schiedam echt vooruithelpt, staat de fractie naast het college.

Zij ziet gelukkig nu al punten in het coalitieakkoord terug uit haar eigen programma, waaronder het schrappen van zeroemissiezones, een betere opvolging van de BuitenBeter app, meer boa’s op straat, meer aandacht voor cultuur, sport en participatie, en een vermindering van de bureaucratie. Chapeau! Spreker plaatst wel een kanttekening bij het stukje over boa’s. Meer toezicht is goed, maar meer boa’s op straat heeft pas nut als zij daadwerkelijk de ruimte krijgen om repressief te mogen handhaven. Hij denkt dan in het bijzonder aan de Gorzen waar de bewoners op dit moment zuchten onder de perikelen rondom de Maasboulevard, aan West, waar de mensen verbolgen zijn, bijvoorbeeld vanwege de bijplaatsingen, en aan de hangjeugd in de rest van de stad. Die mensen hebben er niets aan als toezichthouders alleen maar een rondje lopen. Ze hebben behoefte aan handhavers die ingrijpen en doorpakken. Anders krijg je slechts schijnveiligheid. Spreker vraagt de nieuwe coalitie of het bereid is om de handhavers die ruimte ook echt te geven. Gaat de verhoogde inzet van boa’s ook daadwerkelijk huftergedrag in de stad aanpakken? Durft de coalitie de ambities op het gebied van de BuitenBeter app ook op de 48-uurs garantie voor een schone straat en leefomgeving te plakken? Dan het asiel- en woonbeleid. AvS en de VVD hebben zich gecommitteerd aan de Spreidingswet.

Vervolgens geven zij de asielportefeuille doodleuk weg aan PRO Schiedam, een partij die daar ideologisch fundamenteel anders in staat. Dat is onbegrijpelijk. Hoe waarborgen die partijen dat de wethouder aan de provinciale regietafel strak inzet op minimale opvang of, als het aan de fractie van de LMV ligt, geen opvang in Schiedam? Wat

10

zijn de consequenties voor de coalitie als dit niet gebeurt? Maar het wordt nog cynischer. AvS en de VVD hebben in het akkoord een achterdeurtje bedongen. Ze mogen dadelijk bij de stemming over de locatie van de azc een eigen afweging maken. Maar wees even heel eerlijk tegen de kiezers thuis. Iedereen in deze zaal die kan tellen, weet hoe dat gaat lopen. Je mag straks voor de Bühne nee zeggen, maar je weet dondersgoed dat je coalitiepartner, samen met de linkse centrumoppositie al heel lang een meerderheid vormt. Dat azc komt er gewoon, is spreker bang, met de handtekening van AvS en de VVD onder dit akkoord. Die vrije stem is geen overwinning, wellicht met alle goede bedoelingen, maar het voelt als een wassen neus. Als een van de grote thema’s van de laatste verkiezingen verdienen de Schiedammers hierover duidelijkheid, maar die krijgen ze niet. Bovendien valt het de fractie op dat de portefeuille Wonen is gescheiden van asiel. Hoe kun je de regie houden op asiel en huisvesting van statushouders als je niet ook over de woningen gaat? In het akkoord staat dat de mogelijkheden worden onderzocht om de Schiedammer maximaal voorrang te geven, maar dan moet je eerst dingen regelen om dat überhaupt te mogen doen. Dat is exact de Haagse bureaucratie waar de Schiedammer spuugzat van is.

Het college verschuilt zich achter taakstellingen om de eigen inwoners in de wachtkamer te laten zitten. Stop met dat verschuilen achter Haagse regeltjes! Is het college bereid om de maximale lokale voorrang voor Schiedammers per direct in te voeren en op die manier aan Den Haag duidelijk te maken dat Schiedam kiest voor haar huidige inwoners? En als spreker het dan toch over tegenstrijdigheden heeft, nog iets over het Regenboogakkoord. In het coalitieakkoord staat letterlijk dat de coalitie actief op zoek gaat naar incidentele financiering als de Rijksmiddelen wegvallen, maar wordt er straks daadwerkelijk Schiedams belastinggeld ingezet voor beleid dat in de verkiezingstijd nog werd afgebrand als symboolpolitiek? Het parkeren in de wijken ten zuiden van de A20. De coalitie wil gereguleerd parkeren invoeren, maar als de bewoners het niet willen, kunnen ze dit achteraf via een buurtraadpleging terugdraaien. Dat is omgekeerde participatie. Je drukt de maatregel eerst door, je deelt de klap uit, en daarna vraag je pas of die pijn deed. Zeker voor gezinnen met volwassen kinderen die noodgedwongen thuis wonen, betekent een extra vergunning een keiharde lastenverhoging. Spreker heeft de coalitie al diverse malen horen spreken over een betaalbare eerste vergunning, maar hij heeft nog niemand gehoord over een eventuele tweede vergunning.

Daarnaast wordt nergens de garantie gegeven dat er de komende jaren geen kostenverhoging op dit gebied zal plaatsvinden. Hoe rijmt de coalitie dat met het armoedebeleid? LMV vraagt daarom om echte oplossingen op dit gebied, dus extra parkeerplekken, zonder de burger vooraf de rekening te presenteren. De vraag van de fractie of er ook binnen de wijken parkeerplekken zullen worden gevonden, is beantwoord, want dat gaat gebeuren. Tot slot het klimaat. De coalitie stelt dat het zijn klimaatambities wil waarmaken zonder daar extra geld voor uit te trekken. Hoe gaat de coalitie dat doen binnen de bestaande budgetten? Hoe wordt gegarandeerd dat die kosten en de dwang niet alsnog achter de voordeur van de Schiedammer belanden? Het hoofdlijnenakkoord biedt kansen. LMV pakt die kansen met beide handen aan. De fractie reikt het college constructief de hand om samen echte stappen te zetten voor de stad, maar ze buigt niet voor Haagse dictaten, rekentrucjes of onlogisch beleid. Schiedam is van de Schiedammers, van de straat naar de raad. Bedankt. (Applaus) De Voorzitter feliciteert de heer Verspeek met zijn maidenspeech. De heer Reuderink gaat raadsleden die hun maidenspeech houden niet interrumperen, maar als de heer Mannee zich oud voelt omdat hij als basisschoolleerling in de gemeenteraad van 1992 heeft gesproken, doet hij daar anderen, in ieder geval spreker, pijn mee.

Het nieuwe collegeprogramma heeft een inleiding die de gemiddelde MissUniverseverkiezing niet zou misstaan, alleen het obligate streven naar wereldvrede ontbreekt, maar net als Miss Universe gaat spreker daar ook niet over.

11

GroenLinks en vazallen, tegenwoordig beter bekend als PRO Schiedam, wilden voor de verkiezingen een zo progressief mogelijke coalitie, maar spreker denkt te kunnen vaststellen, los van wat zijn fractie daarvan vindt, dat dit in ieder geval niet is gelukt. Een coalitie met DENK, VVD en zelfverklaard rechts AvS, is niet de meest progressieve coalitie die in Schiedam mogelijk is. Eerlijk gezegd verbaast de spreker tegenwoordig überhaupt, maar dat zal de leeftijd zijn, welke invloed informateurs hebben, maar dat terzijde. PRO Schiedam heeft in dit college twee wethouders, een te veel, maar daarmee is er nog steeds geen progressieve meerderheid. Hij schat in dat PRO Schiedam dat probeert te compenseren met de kandidatuur van René Karens in dit college, want diens kwaliteiten een beetje inschattend, en dat mag de heer Karens opvatten als een compliment, vermoedt spreker dat de heer Karens de Laan van dit college wordt. AvS heeft in de praktijk het verzet tegen een azc in Schiedam met de keus voor deze coalitie gewoon opgegeven. DENK en PRO Schiedam zijn voor, de VVD reutelt iets over het uitvoeren van de wet en staatsrechtelijkheid en D66 is ongetwijfeld bereid om de coalitie aan een meerderheid te helpen.

De kreet “from the river to the sea” was de vorige keer nog een probleem, maar nu deze coalitie kan worden gevormd, is men dat blijkbaar vergeten en dat is opmerkelijk, zeker omdat er de vorige keer zo’n act van werd gemaakt. AvS heeft zich verder, in navolging van DENK de vorige keer, zowel de Buitenruimte als Jeugdzorg in de maag laten splitsen. Dat zijn twee portefeuilles waarmee je het zelden goed doet. Blijkbaar is dat een beginnersportefeuille. Dat heeft spreker dat weer geleerd. Hij kan voor zijn buurman alleen maar hopen dat hij het politieke talent van zijn voorganger op deze portefeuilles heeft geërfd. Een paar punten in het coalitieakkoord springen eruit. Met omhaal van woorden wordt er nu nadrukkelijk gepleit voor betaald parkeren. Betaald parkeren ten zuiden van de rijksweg wordt de norm. Met de komst van René Karens, waar spreker het zelden mee eens was, maar diens capaciteiten stelt hij nooit ter discussie, is de vleugel van “Groenoord van gas los” binnen GroenLinks weer prominent aanwezig. Er staat de raad op dit gebied vast nog veel onheil te wachten. Mochten Rijk en of provincie ooit door gaan drukken op het gebied van een azc zal van dit college weinig weerstand zijn te verwachten. Niet zo lang geleden stond er nog in het FD dat vergrijzing zo ongeveer de enige echte economische zekerheid van deze tijd is.

Aan Schiedam lijkt dat in ieder geval te zijn ontgaan. Een kort stukje over senioren volstaat, onder het mom van: Ach ja, dat moet ook nog. Ouderenhuisvesting, de manier om de woningmarkt vlot te trekken, is blijkbaar voor deze coalitie toch minder interessant dan betaald parkeren en of de milieuhobby’s van, wees eerlijk, een kleine minderheid in deze stad die, en dat is best knap, twee wethouders heeft binnen weten te slepen. Voor de rest is het stuk een verzameling van de gebruikelijke gemeenplaatsen en platitudes die zo’n programma altijd bevat. Als de OPS in de coalitie zat, zou dat overigens niet anders zijn. Iedereen gaat voor schoon, heel, veilig, samen en we doen het met elkaar. In het begin van de coalitieperiode houdt iedereen nog verschrikkelijk veel van elkaar. Dat snapt spreker volkomen. Al met al was het niet gek wat de waarlijk grote liberaal Thorbecke wat dat betreft heeft gepresteerd. Hij was overigens wel wat hoekig in de omgang. Hem werd in 1848 gevraagd wat hij ging doen en antwoordde toen: “Wacht op onze daden.” Daar zou hij nu niet meer mee wegkomen. In het coalitieprogramma staan veel mooie woorden, maar de fractie is benieuwd naar de daden. Mevrouw De Groot geeft vandaag een eerste reactie op het coalitieakkoord in hoofdlijnen.

Zij heeft slechts een vrij korte tijd gehad om het te lezen en daarom zal haar bijdrage niet zo uitgebreid zijn als die van de voorgaande sprekers. 50Plus vindt het naar spreekster opmerkt vervelend dat de aankomende coalitiepartijen zolang hebben gewacht met het nader informeren van de gemeenteraad. Ook verdient het haars inziens geen schoonheidsprijs dat de pers eerder op de hoogte was van het akkoord en van de kandidaat-wethouders dan de leden van de gemeenteraad. Dat toont geen kracht in communicatie en transparantie, wat volgens het akkoord erg belangrijk wordt geacht, maar juist een gebrek daaraan. 50Plus is teleurgesteld in het hele verhaal. Een wethouder heeft de senioren in zijn portefeuille maar in het hele akkoord zijn slechts enkele regels aan senioren gewijd, met

12

name seniorenwoningen, wat voorzieningen, een toegankelijke omgeving, preventie en een klein regeltje over doorstroming. Spreekster hoopt dat de desbetreffende wethouder een goed overzicht heeft van de elementen die hij bij zijn collega’s heeft neergelegd. Het is voor haar nog niet goed zichtbaar hoe het onderdeel senioren zal worden ingevuld en zij is dan ook heel benieuwd. Wat spreekster betreft mag ook stevig worden ingezet op mobiliteit, omdat het ov in toekomst op grond van de regionale vervoersregeling voor Schiedam wederom zal worden beperkt. Ziekenhuizen, ouderenhuisvesting, maatschappelijke instellingen en de begraafplaats moeten voor iedereen toegankelijk zijn en dat zijn zij nog steeds niet. Er is voor het college dus werk aan de winkel ten behoeve van de ouderen en de mobiliteit. Gezien het korte tijdsbestek tussen het openbaar maken van de stukken en deze raadsvergadering beperkt spreekster zich tot deze twee belangrijke punten die zij het college meegeeft. 50Plus ziet de uitwerking van het akkoord graag tegemoet en zal waar nodig haar inbreng leveren op de voor de fractie belangrijke onderwerpen om alles te verduidelijken. De Voorzitter dankt mevrouw De Groot voor haar bijdrage, die een maidenspeech was. (Applaus) De heer Tuncer is, hoewel het niet zijn akkoord is, blij dat er zo snel een akkoord voor hem ligt.

Hij stelt vast dat de coalitie kiest voor een hoofdlijnenakkoord. De ambities zijn weinig concreet ingevuld. Spreker hoopt dat hij het hoofdlijnenakkoord mag interpreteren als een goede intentie in de richting van de raad en de wens er verder invulling aan te geven. Op onderdelen van het akkoord herkent het CDA zich. Spreker is blij met het voornemen van de coalitie om participatie serieuzer te gaan nemen dan het vorige college. Hij is blij met de aandacht voor een goed vestigingsklimaat, voor zelfredzaamheid van Schiedammers, mooie plannen tegen eenzaamheid en ruimte voor initiatieven in de wijk. Zoals gezegd constateert spreker ook dat het akkoord voornamelijk in algemeenheden en goede bedoelingen blijft hangen. Hij hoopt vurig dat het daar niet bij blijft. Veel beleid lijkt te worden voortgezet. Dat kan natuurlijk. Wat werkt moet je ook behouden. Hij mist echter wel keuzen. De taart kan nu eenmaal maar één keer worden verdeeld. Wat krijgt prioriteit van het nieuwe college en, net zo belangrijk, wat niet? Het akkoord zet naar spreker constateert in op financiële gezondheid maar maakt op onderdelen gebruik van incidentele middelen en overschotten. Daarmee blijft onduidelijk hoe structureel de plannen zijn. Besturen op basis van wat overblijft vindt hij geen stevige strategie. Ook de belofte om de lasten, waaronder de ozb, niet te verhogen heeft hij eerder gehoord.

Het is voor hem een deja vu. Zonder duidelijke keuzen blijft de vraag: is dit een harde afspraak of het eerste dat onder druk komt te staan. Het akkoord spreekt veel over participatie en vertrouwen maar de start vond spreker niet zo best. Het akkoord is kort voor deze vergadering gedeeld maar spreker had dat graag anders gewild. Hij memoreert dat een participatieve bestuursstijl wordt beloofd. Het nieuwe college gaat straks sturen op resultaten en de raad toetst later of dat wel goed is gebeurd. Hoe kan de raad dan grip houden? Eerder deze week bleek al dat onder andere de nieuwe coalitie niet zit te wachten op eindverantwoording over het coalitieakkoord en beleidsdoelstellingen. Participatie vraagt niet alleen om toetsen achteraf maar gaat ook over meedenken, invloed krijgen en transparant zijn, ook naar de raad als geheel. Politiek gaat naar spreker betoogt over keuzen maar ook over de manier waarop je de keuzen doet. Dat zie je bij het parkeerbeleid. Hij constateert dat wordt gekozen voor uitbreiding van gereguleerd parkeren. Hij erkent dat parkeerdruk een groot probleem is in Schiedam. Zijn fractie heeft zich de afgelopen jaren hiervoor actief ingezet. Hij begrijpt dat keuzen nodig zijn, alleen het proces naar en rondom deze keuzen is voor zijn fractie van groot belang.

In de vorige periode werd de vraag of betaald parkeren werd ingevoerd nadrukkelijk aan de bewoners voorgelegd en draagvlakmetingen waren leidend. Nu wordt echter eerst de keuze gemaakt en worden de bewoners daarna betrokken bij de uitwerking. Volgens spreker is er een wezenlijk verschil tussen samen beslissen en meedenken achteraf. Zeker als een meerderheid van de bewoners in Schiedam-west zich eerder tegen betaald heeft

13

uitgesproken, roept dit de vraag op wat participatie in de praktijk nog betekent. Dat schuurt met de belofte van participatie en vertrouwen. Er waren partijen die dit principe eerst heel stevig verdedigden en het is lastig te zien hoe dit uitgangspunt zich verhoudt tot de keuze die nu wordt gedaan. De coalitie wil minder regeldruk naar spreker begrijpt. Hij ondersteunt dat van harte. Tegelijkertijd wordt op vrijwel elk terrein nieuw beleid aangekondigd: nieuwe visies, nieuwe kaders en nieuwe programma’s. Hij vraagt zich af hoe dit zich verhoudt tot het verminderen van regeldruk. Hij mist daarom toch de keuze in welke richting het college regels daadwerkelijk wil terugdringen. Zonder die richting blijft het risico bestaan dat nieuw beleid juist leidt tot meer in plaats van minder regels. Hij hoort graag in de toekomst hoe het college ervoor wil zorgen dat het verminderen van regeldruk ook in de praktijk duidelijk zichtbaar wordt. Het akkoord noemt sport als hoeksteen van de samenleving. Ook spreker vindt sport heel belangrijk maar niet als een hoeksteen. Dat woord gebruikt zijn partij voor gezinnen en vrijwilligers. De kracht van Schiedam zit breder, behalve in sport ook in gezinnen, verenigingen, vrijwilligers en gemeenschappen die voor elkaar zorgen. Zij vormen de hoeksteen van de samenleving. Sport kan een heel nuttige bouwsteen zijn.

Er wordt gezegd dat Schiedam het mbo koestert. Dat is heel goed maar waardering alleen is niet genoeg. De echte opgaven liggen bij huisvesting, kansen voor jongeren en aansluiting op werk. Dat vraagt ook iets van de gemeente. Zij moet niet alleen koesteren in het beleid maar ook als werkgever. Dat mist het CDA helaas in het akkoord. Het akkoord laat naar sprekers mening zien dat de coalitie vooruit wil. Tegelijkertijd ziet hij veel wensen maar weinig scherpe keuzen en spanning tussen wat wordt gezegd en wat wordt gedaan. Het CDA zal het college constructief ondersteunen waar het kan en kritisch beoordelen waar het moet en het zal daarin niet terughoudend zijn. Uiteindelijk draait het om vertrouwen, niet alleen in wat je zegt maar ook en juist in de keuzen die je doet en in de manier waarop die keuzen tot stand komen. Daarop zal de fractie het college beoordelen. Mevrouw Rotteveel memoreert dat de raad afgelopen woensdagavond op de hoogte is gesteld van het feit dat een coalitie was gevormd en dat tegelijkertijd de mededeling werd gedaan dat de raad afgelopen dinsdag laat in de middag het coalitieakkoord zou ontvangen en dat deze twee dagen later moest opdraven om in een uitgeschreven gemeenteraadsvergadering het coalitieakkoord te bespreken. De stukken die de leden kregen, inclusief het coalitieakkoord, behelsden rond de 150 pagina’s.

Zij kregen een kleine twee dagen om dit door te lezen, te bespreken in de fractie en een inbreng te schrijven. Zij vraagt zich af hoe dit zou moeten. Volgens haar is dit een voorbeeld van de raad geen ruimte geven om zich op een gedegen manier de stukken eigen te maken. Zij vindt dit geen manier van doen. Daar komt nog een misser bij. Donderdagmiddag, een dag nadat de avond ervoor was vernomen dat er witte rook was, moest de raad via de media vernemen dat vijf wethouders zouden worden geleverd en wie dat zouden zijn. Bronnen in en rond de formatietafel hadden dat aan Omroep 2 gemeld. Spreekster vindt het schandalig dat de raad hiervan niet op de hoogte was gesteld. De partijen waaruit de coalitie zal bestaan hebben de mond altijd vol van participatie maar tot nu toe blijkt dat alleen maar een verkiezingsslogan te zijn. Deze hele gang van zaken stuit haar tegen de borst en zij kwalificeert die zij als minachting voor en het niet serieus nemen van de raad. Het akkoord, Samen maken we Schiedam, doet zijn naam op dit moment geen eer aan. Spreekster houdt haar hart vast voor de komende vier jaar wat betreft eerlijkheid en transparantie naar de raad en de Schiedammers. Overigens vindt zij de leus Samen maken we Schiedam in ieder geval beter klinken dan de naam van het vorige coalitieakkoord: Verder voor een kleurrijke stad.