Notulen raadsvergadering 2 november 2021
Tekst van het document
NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 2 november 2021 te 20.00 uur in het Stadskantoor
Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig zijn 32 raadsleden, te weten B. Badri (PvdA), S.T.E. Beenhakker (VVD), R.M.M. Berns (CU-SGP), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), S.Y. van Dijk-van Leeuwen (fractie-Van Dijk), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), S.f. Hamerslag (PS), T.R. Janssen (VVD), C.f. de Jong (AOV), C. Kahramanoglu (DENK), R. Karens (GroenLinks), A.J. Kuin (D66), P.D.R. van Kraaij (OPS), A.G. Lepidis (CDA), J.R.A. Lourens (D66), A.M. Man tingh (GroenLinks), J.M.P. Mans (PS), A.P. Mostert (VVD), J. Pegtel (CDA), G. Polat (DENK), J. Post-den Heijer (fractie-Post), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. van Sliedregt (D66), A.J. Villerius (LOS), B. Voortman (GroenLinks), T. Wijmans, A.E.I. Wilton (VVD), A.W. van Wingerden (SLV) en P.M.E. Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders M.J.C. Houtkamp, A.J.M. Laan, en D.C.G. Ruseler, als mede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig zijn de leden Dokgöz (DENK), De Vries (AOV) en Spek (VVD), alsmede wethouder Van Aaken. 01
Opening en vaststelling agenda
De Voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad en heet de aanwezigen, alsmede degenen die de vergadering via het internet volgen, van harte welkom. Vanmiddag heeft zich naar spreker meedeelt op het Schravenlant Lyceum een verve lend incident voorgedaan: Een leerling is door het lint gegaan in het bijzijn van een aantal medeleerlingen en een docent. De school heeft adequaat ingegrepen. De leerling is netjes en snel geïsoleerd in een scheikundelokaal, al heeft hij de boel daar wel kort en klein geslagen. De politie heeft de jongen vervolgens afgevoerd, maar het incident heeft een grote impact op de school. Vanuit de crisisorganisatie van de gemeente worden de school, de schoolleiding en de leerlingen gesteund bij de nazorg, want die is essentieel bij de verwerking van dit soort in cidenten. Er zijn ook nazorgbijeenkomsten. Er zou morgen een toetsdag zijn, maar die is uit gesteld. Vandaag en morgen vindt er veel communicatie plaats vanuit de school naar de ou ders en leerlingen. De kwestie is nu redelijk onder controle. Het gaat inmiddels ook goed met de dader, al heeft die extra aandacht nodig. Spreker deelt mee dat de leden Dokgöz, Spek en De Vries hebben laten weten verhin derd te zijn de vergadering hij te wonen. Mevrouw Van Aaken is afwezig wegens familieom standigheden.
Spreker verzoekt vervolgens mevrouw Zwang, als voorzitter, en de heren Feelders en Mans, als leden, zitting te nemen in de Commissie tot stemopneming met het oog op de be noeming en beëdiging van een nieuwe wethouder. 02
Spreekrecht voor aanwezigen
Hiervoor hebben zich geen sprekers gemeld. 03
Vaststelling notulen
1
De notulen van de vergaderingen van 28 september 2021 worden vastgesteld. 04
Benoeming en beëdiging nieuwe wethouder
De Voorzitter meldt dat wethouder Marcel Bregman heeft besloten om aan het eind van de derde vervangingsperiode zijn ontslag in te dienen. Vandaar het raadsvoorstel om Marcel Houtkamp, die hem inmiddels drie keer tijdelijk heeft vervangen, op voorstel van de fractie van D66 definitief tot wethouder te benoemen voor de resterende raadsperiode. Spreker staat vervolgens stil bij het definitieve vertrek van de heer Bregman, al is deze niet aanwezig, want hij is vele jaren actief geweest in de Schiedamse politiek, eerst als ge meenteraadslid voor D66 vanaf 2010. Na twee periodes als raadslid werd hij in 2018 voor die partij lijsttrekker en wethouder in het huidige college. Marcel had een omvangrijke porte feuille: werk en inkomen, economie, wijkregie, binnenstad, stadspromotie en toerisme, vast goed en grondzaken. Hij heeft zich desondanks snel en stevig in de materie vastgebeten en op bewust van haar een positieve manier, want hij wist wat hij wilde bereiken voor Schiedam: mogelijkheden en potentie, maar vooral ook in staat om die kansen te benutten.” Zo om schrijft Marcel het zelf in zijn ontslagbrief. Met onder meer de binnenstad als visitekaartje van Schiedam zijn er flinke stappen gezet. Dat was en is een uithangbord waar Marcel met plezier aan werkte. Dat deed hij ook op andere gebieden en het was prettig om dat te merken. Helaas heeft dat ook zijn tol geëist.
Vanwege gezondheidsredenen moest Marcel zijn functie vorig jaar neerleggen, eerst tijdelijk, maar nu definitief, omdat het herstel langer duurt dan gehoopt en er nog te veel onzekerheid is om de rol van wethouder volwaardig te vervullen. Dat is een moeilijke, maar verstandige beslissing, die om respect vraagt. Marcel heeft zich, zoals hijzelf zegt, moeten neerleggen bij een ander pad voor de toekomst. Dat woord “neer leggen” gebruikt Marcel ook in zijn ontslagbrief. Hij legt zijn functie neer. Dat geeft aan hoe zwaar zijn besluit is, maar dat moet worden gerespecteerd. Spreker dankt Marcel Bregman namens het college en de raadsleden voor zijn inzet en wenst hem bovenal een goede en gezonde toekomst. (Applaus) De vacature van wethouder ontstaat op i8 november aanstaande, want de vervan gingsperiode loopt tot die datum door. De fractie van D66 stelt voor om Marcel Houtkamp, die inmiddels drie keer een periode van 16 weken vervanging achter de rug heeft, definitief te noemen als opvolger. Spreker geeft de leden vervolgens de gelegenheid om schriftelijk te stemmen. “...
De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De Voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan mevrouw Zwang, voorzitter van de Commissie voor stemopneming.
Mevrouw Zwang deelt mee dat er 30 geldige stemmen zijn uitgebracht, waarvan vijf stemmen blanco, één stem op de heer Reuderink, één stem op mevrouw Biekman en 23 op de heer Houtkamp. De heer Houtkamp heeft dus de meerderheid behaald. De Voorzitter constateert dat de heer Houtkamp daarmee tot opvolger van de heer Bregman als wethouder van de gemeente Schiedam is benoemd. (Applaus) De heer Houtkamp legt in handen van de Voorzitter de bij de wet voorgeschreven eed van zuivering en de eed van trouw af. (Applaus) De Voorzitter feliciteert de heer Houtkamp met zijn definitieve installatie en beëdi ging per ;8 november 2021 als wethouder en lid van het college van burgemeester en wethou ders van Schiedam, tot het eind van deze periode, en wenst hem veel succes. (Applaus)
7
Ten slotte dankt spreker de commissie voor het verrichten van haar taak en ontbindt haar. 05
Lijst van mededelingen en ingekomen stukken
A
Afdoening moties en toezeggingen: Niet van toepassing.
B
Van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemees ter, dan wel collegeleden brieven van: september 2021: Vastgesteld wijzigingsplan Polderweg 260; $ september 2021: Herziening 2021 provinciaal omgevingsbeleid; 03 9 september 2021: Voornemen aanwijzing gemeentelijke monumenten Nieuw Mathenesse; 04 17 september 2021: Regionale Woonvisie regio Rotterdam 2021-2040; 05 20 september 2021: Informatie participatiebeleid Samenwerken in Schiedam; o6 21 september 2021: Nieuwe inzichten en ontwikkelingen NEvG; 07 22 september 2021: Besluit om te anticiperen op de Verzamelwet herstelopera tie toeslagen; o8 28 september 2021: Portefeuilleverdeling en onderlinge vervanging; 09 6 oktober 2021: Voortgangsbrief schuldenlab MVS; 01
02
Brieven en documenten van derden: 10
Provincie Zuid-Holland 2 september 2021: Tussenbericht financieel toezicht
2021;
11 Natuurmonumenten 7 september 2021: Petitie voor insectvriendeljker groen beheer in uw gemeente; 12 Vluchtelingenwerk Nederland 9 september 2021: Oproep voor opvang asiel zoekers en huisvesting statushouders; 13 Gemeente Rotterdam 10 september 2021: Voortgangsbrief Hoekse Lijn juliaugustus; 14 S. Mantingh 15 september 2021: Verzoek tijdelijk ontslag raadslidmaatschap; 15 Veilig Thuis Rotterdam r6 september 2021: Monitorbrief juli en augustus 2021;
i6 Wethouder Ooijevaar 21 september 2021: Aanbieding ontslagbrief; 17 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond 23 september 2021: Aanbieding Regio naal Risicoprofiel; 18 M. Bregman 25 oktober 2021: Afscheid als wethouder; 19 S. Mantingh 21 oktober 2021: Intrekken verzoek tijdelijk ontslag; Brief burgemeester 27 oktober 2021: Toelichting bij intrekken verzoek tijdelijk ont slag. Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken vermeld onder B voor kennisgeving aan te nemen.
C
Voorstel ter afdoening in handen van het college te stellen en de raad te informeren over de afdoening: Brieven en documenten van derden: 20 Inwoners Schiedam 29 augustus 2021: Zienswijze omgevingsvergunning Burg. Honnerlage Gretelaan 57;
3
Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV) 30 augustus 2021 klacht tegen parti cipatietraject luchthavenbesluit RTHA; 22 Inwoners Schiedam ii september 2021: Parkeren Schiedam West; 23 Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV) 20 september 2021: Verzoek schor sing participatietraj ect Luchthavenbesluit RTHA; 24 SOBO 12 september 2021: Afwijzing subsidie; 25 Inwoners Schiedam 12 september 2021: Pleintje Malmö. 21
De heer Pegtel herinnert aan zijn verzoek vorige week in de commissie om de raad op de hoogte te stellen van de afdoening van deze brieven en documenten. Zonder stemming wordt besloten de stukken vermeld onder C in handen te stellen van het college, dat de raad zal informeren over de afdoening. D Leesmap
Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken die zich in de leesmap bevinden voor kennisgeving aan te nemen. o6
Actualiteitendebat
De Voorzitter meldt dat hiervoor geen melding is binnengekomen. 07
Raadsvoorstel verklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning herbestemmen Stationsplein 2
De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. De fractie van de heer Reuderink is tegen het voorstel. Mevrouw Rotteveel is namens haar fractie ook tegen het voorstel.
De fractie van de heer Van Wingerden is ook tegen. Het voorstel wordt zonder stemming aangenomen, onder de aantekening dat de leden van de fracties van de OPS, LOS en het SLV geacht wensen te worden ertegen te hebben ge stemd. 0$
Raadsvoorstel Erfgoed- en Monumentenbeleid
Dit voorstel wordt zonder stemming aangenomen. 09
Raadsvoorstel Vaststellen visie en grondexploitatie Stationsomgeving
De fractie van de heer Badri heeft tijdens de commissievergadering aanvullende vra gen gesteld. Er is sprake van een mooie ontwikkeling die de omgeving een impuls kan geven. Het plan voor de stationsomgeving, maar eigenlijk geldt hetzelfde voor Schieveste, is gekop peld aan de stationsvernieuwing, die momenteel onzeker is omdat de realisatië afhangt van het Rijk en de spoorse partijen. Het plan gaat weliswaar door als de vernieuwing van het sta tion niet doorgaat, maar dat heeft wel gevolgen voor de beeldkwaliteit en het aangezicht van het station. Spreker vindt het s’Maak-gebouw persoonlijk overigens niet mooi. Participatie is uiteraard van groot belang. Omwonenden en andere betrokkenen moeten in dat kader ge noeg ruimte krijgen van de ontwikkelaar. De gemeente moet daar streng op toezien en de
4
ontwikkelaar erop aanspreken als dat niet het geval is. De parkeernorm is ook nog een knel punt. Als je in de buurt van het station woont, wil dat niet altijd zeggen dat je ook gebruikmaakt van het 0V. En er zijn ook Schiedammers die hun auto in de buurt van de stationsom geving zullen parkeren. De heer Reuderink constateert dat het voorstel een uitwerking is van de Mobiliteits visie, waar zijn fractie tegen heeft gestemd, en de Woonvisie, waar de fractie ook tegen heeft gestemd. Het zou inconsistent zijn om wel voor dit raadsvoorstel te stemmen. De heer Berns constateert namens zijn fractie dat er sprake is van een indrukwek kend integraal plan voor het stationsgebied, waar de hele stad profijt van zal hebben. Het sta tionsgebied wordt verankerd aan de stad, maar liet geeft ook een stevige impuls aan het beter verbinden van noord en zuid. Dat is heel positief. Het meer toegankelijk maken van bedrijfs scholen, die “een leven lang ontwikkelen” faciliteren, is een indirecte, positieve spin-off. Spre ker ziet een voorspoedige uitwerking graag tegemoet. De heer Van Wingerden meldt dat de parkeernorm van 0,3 voor zijn fractie een on overkomelijke kwestie blijft. Als daar niets aan gebeurt, stemt zij tegen. Volgens mevrouw Laan is het college aanspreekbaar als het gaat om de participatie en het op dat punt in de gaten houden van de ontwikkelaar.
Daar gaat het college zeker op toezien. De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. Mevrouw Rofteveel stemt namens haar fractie tegen het voorstel. De heer Kaliramanoglu meldt dat zijn fractie, ook al heeft zij tegen de Mobiliteitsvi sie gestemd, dit voorstel steunt, want er is sprake van een mooie samenhang tussen verschil lende projecten rondom het station. De fractie is ook blij met de eerdere toezegging van de wethouder over een mogelijke uitbreiding van de parkeerruimte. Het voorstel wordt vervolgens zonder stemming aangenomen, onder de aantekening dat de fracties van de OPS, LOS en het $LV geacht wensen te worden ertegen te hebben ge stemd. 10
Raadsvoorstel Economische visie: kansen voor Schiedam
De fractie van de heer Mostert ziet in de Economische visie een soort opbouw, geba seerd op drie eerdere visies, maar dat wijkt af van wat de raad in de vorige raadsperiode heeft afgesproken, namelijk om van visie naar uitvoeringsprogramma te gaan. Er werd gestart met een visiedocument, waarin vergezichten werden geschetst. Vervolgens kwam er een kadernota, waarin verschillende scenario’s het licht zagen, vergezeld van een financiële paragraaf. Ten slotte volgde er een uitvoeringsprogramma, ter kennisgeving aan de raad. Op basis daar van de kon de raad vaststellen of het college binnen de kaders was gebleven. De raad was al leen aan zet bij het visiedocument en de kadernota. In de nu voorliggende nota zijn visie en kader echter in elkaar geschoven. Er worden geen scenario’s aangegeven en de financiële pa ragraaf ontbreekt. De financiën komen wat het college betreft pas in het uitvoeringspro gramma aan de orde. Geen kaders dus en er liggen ook geen echte keuzen voor. Maar dat is niet de aanpak waarvoor de vorige raad heeft gekozen en ook niet de aanpak waar deze raad voor zou moeten kiezen. Toch heeft de raad het laten gebeuren met de Woonvisie, de Groenvisie, de Mobiliteitsvisie en nu met de Economische visie. Het is een document van 103 pa gina’s, maar het is vlees noch vis en er worden geen keuzen gedaan. Ook wordt niet duidelijk
wat de uitvoering van de voornemens gaat kosten. Er wordt veel gesproken over het delen van kennis, het met elkaar in contact brengen van partijen en het stroomlijnen van agenda’s, maar ondanks de omvang van het stuk staat er verder niet veel in. In de raadscommissie, waar de partijen constructief op zoek gingen naar de essentie van het stuk, werd gesteld dat je er eigenlijk niet tegen kunt zijn, maar de vraag is waar je dan voor bent als je instemt. De keu zen komen feitelijk pas in het uitvoeringsprogramma aan de orde, maar dan kan het misgaan,
zoals dat ook gebeurde bij het Uitvoeringsprogramma mobiliteit. Er is dus werk aan de winkel voor de nieuwe raad, want die krijgt het uitvoeringspro gramma voor deze visie gepresenteerd. De VVD roept de burgemeester als constante factor op om de nieuwe raad bekend te maken met de oude afspraken en te borgen dat die weer worden gevolgd. De VVD gaat niet akkoord met de tekst op pagina 77, waar staat dat de ko mende tien jaar in centrumstraten verdere transformatie van winkels naar wonen moet wor den voorkomen. Dat heeft de fractie ook gemeld in de commissie. De wethouder heeft echter verzekerd dat transformatie op die plek altijd mogelijk blijft. Klopt dat? Uit de Ondernemersmonitor blijkt dat er bij ondernemers onvrede bestaat over de gemeentelijke dienstverlening. De waardering daarvoor is in drie jaar gedaald van 6,2% naar 5,8, maar dat is kennelijk geen aanleiding geweest om in de visie aan te geven hoe de ondernemers beter kunnen worden ge faciliteerd. Spreker stelt ten slotte de Mostertnorm voor. Die houdt in: Een visiedocument van meer dan 15 pagina’s wordt nooit meer aan de raad aangeboden. De Voorzitter is blij dat de heer Mostert daar geen motie over indient, want normen, zoals de Balkenendenorm, gaan door het leven omdat ze een informeel karakter hebben en daardoor soms heel erg positief-dwingend zijn.
De heer Hamerslag heeft namens Progressief Schiedam, GroenLinks en de fractie Van Dijk in de commissie uitvoerig gesproken over de Economische visie, die vooral ten be hoeve van de Schiedammer moet zijn. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de economie ten goede komt aan de Schiedammer? De economie is er immers primair voor mensen, en niet andersom. En hoe gaat het college ervoor zorgen dat de economie straks in het kader van het uitvoeringsplannen, passend bij het fundament onder het Schiedamse beleid, ook echt duurzaam is? Volgens de fractie van de heer Van Kraaij staat Schiedam voor gigantische financiële uitdagingen. De visie lijkt heel mooi, maar de OPS vindt die weinig realistisch. Het college wil de conversie van winkelruimte naar woonruimte in de binnenstad stopzetten en mogelijk in zetten op een uitbreiding van de hoeveelheid winkelruimte. Sinds 2007 is er echter al zo’n i8 mln. besteed aan de binnenstad. Hoeveel geld is er nog extra nodig om de ambities in het plan mogelijk te maken, zeker nu de ondernemers in de binnenstad er zelf niet in geloven en tegen de invoering van de bedrijfsinvesteringszone hebben gestemd? Er is in het kader van de begroting onderzoek gedaan naar de zogenaamde bovenwettelijke uitgaven van de gemeente. Aan het programma Economie in ontwikkeling wordt in de begroting 2022 42,8 mln.
aan vrij besteedbare middelen toegedeeld, die worden ingezet om onrealistische visies, zoals de Eco nomische visie, te financieren. Ondertussen wordt door het college bezuinigd op gratis open baar vervoer voor minima, de tegemoetkoming meerkosten en, na volgend jaar, de Rotter dampas. De OPS vindt dat verkeerde keuzen en daarom stemt de fractie tegen de Economi sche visie. De heer Van Sliedregt vraagt zich af hoe vaak de heer Van Kraaij met de onderne mers in de binnenstad praat. Als deze stelt dat de ondernemers niet geloven in de Economi sche visie, is dat een pittige conclusie. Spreker heeft regelmatig contact met de ondernemers, maar als je de stemming onder die ondernemers vergelijkt met een jaar of zes geleden, is dat
6
een wereld van verschil in slag.
positieve
zin. En aan de BIZ ligt een heel aparte formule ten grond
De heer Van Kraaij stelt de heer Van Sliedregt voor, als zijn stelling over de onder nemers juist is, om diens wethouder te suggereren een nieuwe stemming over de BIZ te orga niseren.
De heer Van Sliedregt suggereert de heer Van Kraaij om zich te verdiepen in de voonvaarden voor de invoering van een BIZ, want het is wettelijk nu niet mogelijk om dat te doen, al zou spreker dat prima vinden. Het zou zo maar kunnen dat er dan een andere uit komst is. De winkeliers in de binnenstad werken via het Centrummanagement overigens hard aan een alternatief. Het lijkt de heer Van Kraaij dan beter om te wachten op het moment dat een BIZ wel weer mag en de plannen op dit punt in de koelkast te zetten. De heer Berns stelt dat er in de commissie instemmend is gesproken over de inten ties in deze wel doordachte integrale visie, al waren er ook kritiekpunten. Hij vindt het onvol doende duidelijk welke zaken die nu in de nota staan kaderstellend worden uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. Zonder die duidelijkheid en aanvulling is het lastig om de visie vast te stellen. Kan het college concrete voorbeelden noemen over hoe de visienota kaderstellend en sturend zal doorwerken? Welke reacties van de raad, als aanvulling op de visienota, neemt het college als kaders over om uitgewerkt te worden in het uitvoeringsprogramma? In het stuk staat dat college en raad enkele risico’s, zoals verwoord in de Economische visie, onderschrijven. Er staat dan: “Op de Nederlandse arbeidsmarkt is er een groot tekort aan personeel in de 1Cr, maaldndustrie, techniek en publieke sectoren.
Met name voor prak tisch opgeleiden en laaggeletterden vergroot de flexibilisering van contractvormen het risico op werkloosheid.” Het lijkt dus overbodig om te zeggen dat dit risico zo veel groter is op de Schiedamse arbeidsmarkt en met de tijd nog groter zal worden wanneer daar bij de uitvoe ring niet gericht op wordt aangesloten. Hoe wordt wat dit betreft de vinger aan de pols ge houden voor de Schiedammers? Welke acties en extra inspanningen, samen met de werkge vers, zijn er nodig om een leven lang ontwikkelen bij minder taalvaardige Schiedammers een integraal aspect van hun arbeidzaam leven en leefwijze te maken? Wat is daarvoor nodig van de kant van de gemeente richting werkgevers en opleidingsinstituten? Zonder gerichte inves teringen in het menselijk kapitaal mag je hopen dat al die mooie vergezichten zich spontaan zullen voordoen, maar het risico dat de werkelijkheid daarbij ver achter zal blijven, is bepaald niet ondenkbaar. Daartoe zijn concrete doelstellingen en SMART geformuleerde kaders in de uitvoeringsnota onontbeerlijk. Kan de wethouder die toezeggen? Spreker noemt de aanpak van laaggeletterdheid in het algemeen.
Het coalitieakkoord benoemt de problematiek wel maar hij vraagt zich af wat op dit terrein is bereikt? Bij een ge brek aan concretisering van de doelstellingen ontbreekt het aan kaderstellende sturing en is controle achteraf en tijdens de rit niet echt mogelijk. Vervolgens zijn er ook nog eens onvol doende middelen vrijgemaakt, zodat het uiteindelijke resultaat iedereen diep teleurstelt. Je moet echter leren van je fouten en nalatigheden, betoogt spreker. Volgens de fractie van mevrouw Zwang kunnen Schiedammers kansen goed gebrui ken. Daarom kan de PvdA zich goed vinden in de lijnen die in de visie zijn uitgewerkt, zoals een sterk vestigingsklimaat, met dienstverlening en partnerschap, Schiedam als innovatieve maakindustrie, samenwerken, netwerken, circulaire-economie, onderwijs en arbeidsmarkt en de vrijetijdseconomie. Dat zijn allemaal focuspunten en ambities waar je niet tegen kunt zijn. Kansen voor Schiedam, kansen voor Schiedammers, goed gebruiken en daar wringt een beetje de schoen voor de fractie. Hoe sluit deze Economische visie aan bij de mogelijkheden van Schiedammers met een afstand tot de arbeidsmarkt, van Schiedammers met een MBO
7
niveau 2 of 3, of van een Schiedammer wiens opleiding niet meer aansluit bij de vereiste vaardigheden, de future workskills, of niet meer aansluit op de huidige arbeidsmarkt? De grote buurman van Schiedam werkt met leerwerkakkoorden, door middel van samenwerking tussen de gemeente, opleidingen en werkgevers. De PvdA wil daar bij de behandeling van de begroting verder op ingaan en er een motie over indienen. Kansen voor Schiedam. Een mooi plan zonder financiële onderbouwing. In het raads besluit wordt de verbinding met andere beleidsonderwerpen gelegd en de budgetten die hier voor in de begroting zijn opgenomen. De Economische visie wordt zo integraal benaderd. Daar kan de PvdA zich goed in vinden. In het raadsbesluit worden ook mogelijke financie ringsbronnen genoemd. De wethouder gaf vorige week bij de bespreking in de commissie aan dat dit ter inspiratie is.
Kansen voor Schiedam, maar hoe nu verder? Komt er een kadernota die een en ander verder uitwerkt, een uitvoeringsprogramma dat aan de raad wordt voorge legd, is het aan de volgende raad om hierover een besluit te nemen, of hebben de inspire rende suggesties toch de status van een raadsbesluit? Mevrouw Bruggeman constateert dat de financiële consequenties van de Economi sche visie nader worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, maar dat maakt het boek werk van 124 pagina’s met mooie plaatjes min of meer tot een lege huls. Het kost de stad voorlopig niets, de visie is niet in beton gegoten en zeer flexibel en wendbaar van aard. Het AOV kan er daarom eigenlijk niet op tegen zijn, maar wat is nu die stip op de horizon? De fractie is meer van: stick to the plan. Als je je steeds weer laat leiden door nieuwe inzichten en ontwikkelingen en als de stad daar telkens op moet anticiperen, zonder zelf een heldere visie neer te zetten, dan blijft het beleid zwabberen. Het gaat van wel wonen in de plint op de Hoogstraat naar minder wonen in de plint op de Hoogstraat en van meer horeca naar minder horeca. En als evenementen die Schiedam op de kaart kunnen zetten, zoals de gondelvaart en het Dickens Festijn, steeds vol worden gestopt met regeltjes, weet je zeker dat niemand er in de toekomst nog aan wil beginnen.
De fractie heeft vorige week veel zaken meegegeven voor het uitvoeringsprogramma. Het AOV ziet de gemeente graag in de rol van ondersteuner van ondernemers bij het digitali seren en verduurzamen, als verbinder tussen bedrijven en scholen om Schiedammers op te leiden voor wat Schiedam nodig heeft, om het sociaal ondernemen te bevorderen en meer de koppeling met Stroomopwaarts te zoeken. Het AOV vraagt zich ten slotte af of de raad iets ge mist zou hebben als deze visie op een later tijdstip aan de raad zou zijn voorgelegd. De fractie hoopt dat de visie niet ergens in een la belandt, maar goed overgedragen wordt aan de nieuwe gemeenteraad, voorzien van een goede rapportage over het traject van het uitvoeringspro gramma. De heer Houtkamp is de raad dankbaar voor het in hem uitgesproken vertrouwen door het raadsbesluit om hem vast te benoemen. Hij zegt toe het restant van deze raadsperi ode, samen met de rest van het college, hard te werken om dat vertrouwen niet te beschamen en om nog mooie dingen voor de stad te realiseren. Onlangs las spreker een boekje uit het gemeentearchief over de meisjes van de Schie damse Kaarsenfabriek Apollo. Dat kwam uit naar aanleiding van de maand van de geschiede nis. De leden van de raad krijgen het toegestuurd. Het is een heel interessant boekje over de stearinekaarsenfabriek, die van 1864 tot 1931 in de stad aan 580 mensen werk heeft geboden.
De fabriek stond op de plek waar vroeger de Gustowerf was, maar dan ernaast. Als je nu bij de oostzijde van de Buitenhaven staat, zie je er nog een stukje groen liggen. Dat krijgt straks een heel andere bestemming, maar daar stond de fabriek. Het boekje gaat over een arbeids conflict, maar ook over de toenmalige dynamiek in de stadseconomie van Schiedam. Het gaat over de ingrijpende gevolgen van allerlei veranderingen in de wereld, zoals de komst van gas en de uitrol van elektriciteit, op de economie van de stad. Een fabriek met 580 werknemers is daardoor helemaal verdwenen. Er is niets meer van te zien.
$
Zo drastisch gaat het nu niet meer, hoewel: denk aan wat er destijds met de scheeps bouw is gebeurd. Maar toch is er aanleiding om de gemeentelijke visie op de stadseconomie tegen het licht te houden. Wat is de bedoeling van die visie? Het gaat om het versterken van wat als kernwaarden van de stadseconomie worden beschouwd: maken en beleven. Dat ge beurt door in te zoomen op optimaal ruimtegebruik, digitalisering, innovatie, verduurzaming, circulair ondernemen, dienstverlening en samenwerking en een betere afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Daarop aansluitend: een leven lang ontwikkelen is niet meer weg te denken, voor de gemeente niet, voor de partners in de stadseconomie niet, voor de kennisinstellingen niet en voor iedereen die zich daarbij betrokken voelt niet. Een en ander zou uit eindelijk moeten leiden tot een sterk vestigingsklimaat, investeringspotentie, toekomstbe stendig ondernemen, duurzame werkgelegenheid en dus: fijn wonen, werken en genieten in en van Schiedam. Dat zou een handelingsperspectief moeten zijn voor de gemeente, de part ners in de regio en een wenkend perspectief voor het bedrijfsleven en anderen. Hoe dan ver der? Er wordt een Uitvoeringsprogramma economie vastgesteld door het college. Dat pro gramma zal de raad bereiken na de komende raadsverkiezingen en nadat er een nieuw college is gevormd, want die tijd is er nog wel nodig.
In dat uitvoeringsprogramma worden de visie en de kaders, die wel degelijk in de nota zijn te vinden, vertaald naar een praktische inzet. Het uitvoeringsprogramma wordt vervolgens uitgevoerd en gemonitord met diverse stakehol ders, zoals ondernemers en kennisinstellingen. Dat is de gang van zaken die het college mo menteel voor zich ziet. De heer Mostert is in de commissie ingegaan op de inrichting van het proces dat heeft geleid tot het huidige voorstel. Spreker is daar namens het college op ingegaan. De constate ring van de heer Mostert is juist. De opbouw wijkt af van die uit de vorige periode, maar dat heeft spreker eind vorig jaar ook al gezegd toen er werd begonnen met de opbouw van deze visie. Maar intern en in overleg met de externe partners is er toch voor gekozen om die weg te gaan. Spreker vindt dat een prettige manier van werken en die staat niet in de weg van het nadenken over en het formuleren van een visie, maar spreker begrijpt de behoefte van de VVD om dit aan het begin van de volgende raadsperiode nog eens goed in te kaderen. Dat neemt echter niet weg dat hij het voorliggende raadsvoorstel zeer verantwoord vindt, al was de aanpak iets anders. De VVD is wat voorzichtig met uitvoeringsprogramma’s, maar het Uit voeringsprogramma economie komt op een zorgvuldige manier tot stand. Het college zal dat vervolgens vaststellen.
Vanwege de veel genoemde financiële paragraaf met een dekking voor de projecten die erin staan, komt dat ook naar de gemeenteraad, dus de raad is erbij. Ja zeg gen tegen het raadsvoorstel legt niet impliciet een beslag op de middelen. Als daarover niets expliciet in het raadsbesluit staat, dan is dat niet het geval. Wel worden er voorzetten voor bronnen van financiering gedaan, maar het is aan het volgende college en de volgende raad om daar iets mee te doen. Het proces als zodanig is heel transparant. De VVD kan zich niet vinden in het uitgangspunt op pagina 77 dat het fijn zou zijn als de beweging van winkels naar wonen, die een aantal jaren geleden is ingezet en deels is uitge voerd, wordt omgekeerd. Daar zijn toch redenen voor. Vijf jaar geleden stond de lege Schie damse Hoogstraat steevast op de cover van Elseviers Magazine als het ging over leegstand in de binnensteden, maar nu niet meer. De Hoogstraat staat ook niet meer in de leegstand top tien en dat is in dit geval positief. De leegstand qua aantallen en vierkante meters in het cen trum is aanzienlijk teruggelopen, zelfs bijna gehalveerd, ondanks de Coronaperiode. Er is met name in de centrumstraten behoefte aan meer vierkante meters, omdat ondernemers daar willen ondernemen. Het gaat niet alleen om winkeliers, maar ook om ambachtelijke vaklie den die er hun producten willen tonen en verkopen.
Dat is een vorm van dienstverlening waar op dit moment veel vraag naar is. Het is dan handig als je vierkante meters achter de hand hebt. Dat wil zeker in de aanloopstraten van het centrum niet zeggen dat een omzetting van detailhandelruimte naar woonruimte niet mogelijk is. In het bestemmingsplan wordt dat in bepaalde straten nog steeds toegestaan. Als er een aanvraag dienaangaande komt, wordt die behandeld, en als er geen bezwaren tegen zijn, wordt die uiteraard toegestaan. Feit is wel
9
dat er op dit punt sprake is van een verandering van de focus. Het college denkt dat dat op dit moment een goede zaak is. De heer Mostert stelt dat het gebrek aan vierkante meters de afgelopen jaren reden was voor de transformatie van winkels naar wonen. Het ging vooral om percelen van niet meer dan ioo vierkante meter. Volgens de VVD staat die reden nog steeds overeind en dat bepaalt grotendeels de positie van zijn fractie. De heer Houtkamp herhaalt dat het college daar anders in staat en de uitdaging op dat punt aangaat. Er is ook onvrede over de gemeentelijke dienstverlening. De score gaat inderdaad om laag, van 6.2 naar 5.8 en dat is niet fijn. Daarom is dit een sterk aandachtspunt voor het col lege en de Organisatie. Voor zover dat al niet gebeurt, zal er daadkrachtig mee aan de slag worden gegaan. Overigens is het wel zaak de diverse cijfers naast elkaar te zetten. Uit de on dernemersenquête is gebleken dat 20% van de ondernemers echt ontevreden is over de ge meente. De resterende 80% zit tussen neutraal en tevreden in. Maar het signaal als zodanig is duidelijk, dus er wordt aan gewerkt, want klachten over voortvarendheid moet je niet willen, al zal het niet van de ene op de andere dag perfect zijn. In de aanzet naar het uitvoeringspro gramma wordt hier ook op teruggekomen aan de hand van voorstellen om dit aan te pakken.
De invoering van de BIZ voor het centrum is uiteindelijk afgewezen, al was het een close cali, maar de conclusie van de heer Van Kraaij dat de ondernemers in het centrum niet meer geloven in de binnenstad en omstreken, kun je niet baseren op de uitslag. Binnenkort wordt er in Vijfsluizen opnieuw een BIZ gehouden. Daar krijgt de raad nog een voorstel voor. Spreker is ervan overtuigd dat ook andere ondernemers in de stad dan kunnen zien dat het wel kan. Een nieuwe BIZ voor het centrum is een kwestie van goed overleg met de onderne mers. In dat kader wordt ook regelmatig met de ondernemers gesproken. Dan worden de op vattingen gepeild, want momenteel gebeurt er nogal wat bij de ondernemers in het centrum. De raad wordt daar op een later moment nog van op de hoogte gesteld. Het gemeentebestuur heeft de Visie economie geschreven om de economische part ners in stad, al bestaan er geen gemeentegrenzen in de regionale economie, te laten zien wat hij van plan is met de stad en waarom er een aantrekkelijk vestigings- en ondernemerskli maat moet zijn. Als dat lukt, komt dat sowieso ten goede aan de Schiedammers, op verschil lende opleidingsniveaus, met en zonder werk. Stroomopwaarts is daarbij een heel sterke partner. Maar er zijn ook contacten met ondernemers. Er zijn steeds meer ondernemers die zien dat ze, naast hun corebusiness, een bepaalde rol hebben in de samenleving.
Wat er in het Schiedistrict gebeurt, komt helemaal tegemoet aan wat de raad op dit punt vraagt. Daar wor den mensen in verbinding gebracht met bedrijven. Er worden opleidingen begonnen en be eindigd en mensen worden op een hoger plan gebracht. Dat speelt nu, maar er wordt mee doorgegaan. De Schiedammer heeft daar iets aan, maar ook aan het uitvoeringsprogramma dat straks concrete projecten zal bevatten. De heer Hamerslag herhaalt dat hij in de commissie aandacht heeft gevraagd voor de menskant in de visie. Het is heel fijn dat de ondernemers wat dat betreft goed bezig zijn, want uiteindelijk moeten zij het doen. Een stevige en nadrukkelijke stimulering vanuit de ge meente, gebaseerd op de visie, is daarbij echter ook van groot belang. De heer Houtkamp is het daarmee eens. De visie had inderdaad later aan de raad kunnen worden aangeboden, maar het col lege had al eerder met de raad afgesproken dat de visie uit 2016 zou worden geactualiseerd, hetgeen nu is gebeurd, al heeft dat wat vertraging opgelopen. Uit veel onderdelen van de visie blijkt dat de gemeente een ondersteunende en verbindende rol heeft. De gemeente kan daarom veel bewerkstelligen, maar niet alles, want zij is heel afhankelijk van de partners, on dernemers en kennisinstellingen, in de stad en in de regio. Het is de kunst om gericht samen
10
te werken en te verbinden. Waar nodig, wordt er gestimuleerd, maar soms hoeft dat helemaal niet. De heer Lepidis verschijnt ter vergadering.
De fractie van de heer Mostert wenst gelet op de komende raadsverkiezingen niet te worden gehouden aan het gestelde op pagina 77 over de beweging van wonen naar winkels. Zij stemt in met het voorstel, maar blijft heel kritisch over de formulering op pagina 77. De heer Hamerslag is ook altijd voorstander geweest van wonen op de Hoogstraat en de mogelijkheden in dat kader. De fracties die hij nu vertegenwoordigt, sluiten zich wat dit betreft aan bij de woorden van de VVD. De visie is ook kaderstellend. Vier jaar geleden heeft de raad aangegeven dat onder het beleid op dat punt een duurzaam fundament moet liggen, maar spreker durft niet te beweren dat onder deze visie een duurzaam fundament ligt. De fracties zullen daar verder naar kijken als het uitvoeringsprogramma gereed is, maar ze stem men wel in met de visie. De heer Van Kraaij herhaalt dat de ondernemers tegen de invoering van de BIZ heb ben gestemd. De vorige wethouder benoemde dat bij de behandeling van het voorstel herin richting Hoogstraat plus en de herbestrating van de Hoogstraat als een belangrijke randvoor waarde, dan wel bijkomstigheid van het plan. De gemeente heeft daar behoorlijk in geïnves teerd, al zo’n i8 mln. euro vanaf 2007, maar ook de ondernemers investeren. Spreker vraagt de wethouder daarom of er niet even pas op de plaats moet worden gemaakt.
Voorlopig is een nieuwe BIZ niet aan de orde, maar de wethouder noemt die mogelijkheid toch. Hoe zit dat? De heer Berns herhaalt zijn vraag naar concrete voorbeelden van de manier waarop de visienota kaderstellend en sturend kan doorwerken. Hoe worden de opmerkingen van de raad meegenomen bij het kaderstellende karakter? Volgens de wethouder staan er wel dege lijk kaders in de nota. Dat is zo, maar dan zou het weinig moeite hoeven kosten om op een paar A-viertjes de kaderstellende uitgangspunten duidelijk te maken. Het resultaat kan dan ook aan de nieuwe raad worden meegegeven. Spreker heeft gewezen op de risico’s van laagge letterdheid. Wat wordt daaraan gedaan? Welke kaders worden daarbij gehanteerd, ook rich ting werkgevers en opleidingsinstituten? Mevrouw Zwang heeft de wethouder horen zeggen dat 20% van de ondernemers niet tevreden is over de dienstverlening, maar dat is wel een op de vijf! De BIZ Vijfsluizen was overigens altijd het paradepaardje, het symbool van de goede contacten. Volgens de heer Mostert kan er beter worden gekeken naar de daling van het tevre denheidscijfer van 6.2 naar 5.8, want dat is veel sprekender. Mevrouw Zwang vindt dat een en ander op elkaar aansluit. De daling van het tevre denheidscijfer is ernstig. De wethouder poetste dat een beetje weg, maar een daling van de tevredenheid over de dienstverlening met 20% is gewoon veel.
De BIZ Vijfsluizen liet zien welke goede contacten er met de ondernemers waren. Als het in Vijfsluizen dus niet goed gaat, gaat het niet aan om te spreken over goede contacten met de ondernemers en dat daar mee wordt doorgegaan. Dan is er gewoon iets aan de hand. Op dit moment luidt de visie, zoals die luidt, maar het gestelde over kansen vor Schiedammers zou er veel steviger in moeten staan. Spreekster heeft daarover een compro misvoorstel, waarbij de volgende raad niet direct een uitvoeringsprogramma krijgt voorge legd. Het college komt eerst met een nota, waarin de kaders worden aangegeven en waarin de opmerkingen van de raad zijn verwerkt. Ook kunnen daar richtlijnen en scenario’s in staan.
11
Daarna krijgt de nieuwe raad de kans om daar stevig mee aan de slag te gaan. Als de kadernota al in deze visie is verweven, hoeft dit niet zoveel werk te zijn, want die hoeft alleen maar te worden aangevuld. De heer Houtkamp geeft toe dat er de afgelopen jaren al veel geld naar het centrum is gegaan, maar de Economische visie heeft betrekking op meer dan alleen het centrum van de stad. Spreker vindt het daarom niet verstandig, nu pas op de plaats te maken, niet zozeer met het oog op de uitvoering van de visie en het uitvoeringsprogramma, als wel omdat nu de mogelijkheid bestaat de stad de komende jaren verder te brengen, want Schiedam zit nu in een heel positieve fiow. De overheid heeft daar ook een rol in. Dat geeft spreker ook mee aan de volgende raad en het volgende college. Overigens hoeft het niet alleen maar geld te kosten. De besluitvorming te zijner tijd over wat er wel of niet gaat gebeuren, is net zo belangrijk. Een aantal jaren geleden heeft de raad ook een Uitvoeringsprogramma binnenstad geaccordeerd en daarvoor staat nog geld op de begroting via de post Reserve binnenstad. Ook dat geld kan worden geïnvesteerd in de binnenstad. Het heeft dus geen zin om pas op de plaats te maken. Het is niet fijn als een meerderheid van de ondernemers niks voelt voor de invoering van de BIZ.
De ondernemers in het centrum wezen vooral op de voorgestelde aanpak, maar het heeft soms ook te maken met de financiële consequenties van de BIZ. In Vijfsluizen laat de stemming onder de ondernemers zien dat ze toch openstaan voor een nieuwe ronde, maar dat geldt nog niet voor de binnenstad. Toch zijn daar ondernemers die het heel erg jammer vonden dat de BIZ niet kon doorgaan, omdat die wel perspectief bood. Spreker hoopt dat daar over een jaar of twee, ook gelet op de voortgang waarvan nu sprake is in de binnenstad en het verdwijnen van de pandemie, toch weer serieus naar kan worden gekeken. Spreker kan zich voorstellen dat er nog een keer wordt nagedacht over de suggestie van de PvdA over kaders en visie en de relatie daartussen, maar het is aan de nieuwe raad en het nieuwe college om daar wel of niet iets mee te doen. Mevrouw Zwang pleit ervoor, omdat er nu een visiedocument ligt dat ook een kadernota is, een en ander te ontvlechten, in die zin dat het stukje kader eruit gaat, waarna dat wordt aangevuld met de input van de raad. Het resultaat kan dan aan de nieuwe raad worden voorgelegd, voordat er een uitvoeringsprogramma wordt opgesteld. De Voorzitter constateert dat de PvdA voor een tussenstap pleit. De heer Houtkamp wil daar eerst met het college over spreken. De heer Berns vindt namens zijn fractie dat zo’n ontvlechting voor alle partijen meerwaarde heeft.
Hij zou die extra inspanning graag zien. De heer Houtkamp is van mening dat het probleem van de laaggeletterdheid samen met de partners, ondernemers en kennisinstellingen, moet worden aangepakt, maar ook Stroomopwaarts heeft daar in het kader van het circuit van huis naar werk een belangrijke rol in. De rol van de gemeente is vooral een stimulerende. Ook kan de gemeente de partijen uitdagen om daaraan te werken. Deze kwestie krijgt een plek in het uitvoeringsprogramma, maar er moet ook verbinding worden gelegd met de activiteiten voor laaggeleuerdheid die de afgelopen jaren al zijn ondernomen. De heer Berns geeft aan dat laaggeletterdheid wordt benoemd als een risico voor de werkgelegenheid. Daarom is een extra inspanning wat dit betreft op zijn plaats. Het is dus heel zinnig om daarvoor te komen tot aparte kaders, zodat er daadwerkelijk resultaten wor den bereikt. Maar uiteraard moet dat samen met de ondernemers en de opleidingsinstituten. Het gaat niet alleen om de intentie, maar ook om concrete handvatten om de resultaten te controleren.
12
De heer Houtkamp neemt de kwestie mee terug naar het college om te bezien hoe daar vorm aan kan worden gegeven. De Voorzitter verwijst de heer Berns ook nog naar het Actieplan taalvaardigheid. De heer Hamerslag meldt dat de fracties van Progressief Schiedam, GroenLinks en
-
Van Dijk het voorstel van de PvdA steunen. De Voorzitter merkt op dat de laatste zes, zeven jaar in de raad wordt geprobeerd om voor de grote plannen de systematiek van een drietrapsraket te realiseren. In 2015, 2016 is met medewerking van de toenmalige raad het aantal van 60, 65 beleidsplannen, nota’s, en visies enorm ingedikt, tot ongeveer 15 tot 20. Vervolgens is die drietrapsraket ontwikkeld. Af hankelijk van het onderwerp of het ambitieniveau stelt het college of de raad een startnotitie vast, waarna er een kadernota wordt opgesteld. Die leidt vervolgens tot een actie- of uitvoe ringsprogramma. In de startnotitie, die geen visiedocument is, agendeert de raad als het ware de onderwerpen die in de nota aan de orde moeten komen, vergezeld van een participatiepa ragraaf. Vervolgens wordt de kadernota opgesteld, die dan voldoet aan de diverse criteria. Die kadernota heeft een geldigheidsduur van zeker vier jaar, al is er altijd sprake van voortschrij dend inzicht, Op basis van de kadernota wordt daarna een uitvoeringsprogramma opgesteld, als het kan met jaarschijven, die dan in de begroting landt. In de huidige zittingsperiode kwamen de kadernota’s wel maar ze werden steeds meer visie-achtig.
De Woonvisie was nog een goede mix tussen visie en kaderstelling, evenals het recent vastgestelde Veiligheidspian, maar bijvoorbeeld de Mobiliteitsvisie en de Economische visie bevatten meer visie dan kaders. Toch is ook deze visie bedoeld als kaderstellend docu ment. Maar er ligt geen goede startnotitie aan ten grondslag en dat is de makke, want er is aan de voorkant niet nagedacht over de verwachtingen. Daar zit dus een klein beetje de idad in. Blijkbaar heeft ook de raad wat dat betreft behoefte aan een terugkeer naar de rechtlijnige leer. Spreker kan zich daar goed in vinden, want het is zaak de reinheid in de processen weer terug te laten komen. Omdat de laatste tijd iets meer visie in de kadernota’s terecht is geko men, lijkt het erop alsof die niet meer zo concreet zijn. Spreker zegt toe dat de volgende raad daar in het kader van het introductieprogramma goed bij zal worden meegenomen in de af spraken en instrumenten. Mevrouw Zwang is daar blij mee, maar wat betreft de Economische visie blijft zij zeer hechten aan een kadernota voor de nieuwe raad. Als de wethouder daar niet toe bereid is, vraagt spreekster om een schorsing om een motie op te stellen. De Voorzitter herinnert aan de opmerking van de wethouder dat hij zich nog even met het college wil beraden, dus die schorsing komt er. De vergadering wordt korte tijd geschorst.
De heer Houtkamp deelt mee dat het college het zeer op prijs zou stellen als de visie, zoals die is neergelegd in de Economische visie, kan worden vastgesteld, want daar moet de stad verder mee en daar moet op worden voortgebouwd. Het college begrijpt echter heel goed dat enkele fracties het ontbreken van een solide financiële paragraaf een moeilijk te nemen hobbel vinden, want die heeft alles te maken met de uitvoering van de visie. Er zou dus nog iets tussen moeten zitten. Het college zegt daarom toe dat het, als de Economische visie wordt vastgesteld, vooruitlopend op een vorm van uitvoeringsprogramma, eerst een docu ment over de noodzakelijke financiële kaders, voorzien van de benodigde inhoudelijke argu mentatie, aan de raad voorlegt. Dit proces zou gelijk op kunnen lopen met het proces van de Zomernota, zeker als het over financiën gaat.
13
Mevrouw Zwang herhaalt nogmaals dat de raad geen startnotitie voorgelegd heeft gekregen. Er ligt nu weliswaar een visie, maar de raad heeft nog een aantal zaken aangedra gen die hij steviger wil zien opgenomen. Als de wethouder zich wil beperken tot louter een fi nancieel plaatje waar de raad ja of nee tegen kan zeggen, gaat spreekster daar niet mee ak koord en dient zij alsnog een motie in. Als er evenwel voor de volgende raad een soort nota wordt opgesteld waarin de opmerkingen van de raad zijn meegenomen, kan die raad zijn ka derstellende en controlerende rol vervullen voordat het uitvoeringsprogramma aan de orde komt. De fractie van de heer Mostert vindt de toezegging van de wethouder voldoende maar acht het alleen noemen van bedragen onvoldoende. Het hoe en wat moet ook worden aangegeven. De heer Berns vindt alleen een financieel plaatje onvoldoende, want de volgende raad moet zijn controlerende rol kunnen vervullen. Derhalve zijn de uitgangspunten van groot belang en die moeten apart worden aangegeven, naast de financiën. De heer Hamerslag constateert dat de wethouder niet zozeer over het inhoudelijke aspect heeft gesproken, maar daar gaat het een deel van de raad juist om. De huidige toezeg ging is dus te mager. De heer Houtkamp merkt namens het college op dat de raad uiteraard in positie hoort te zijn, nu en in de volgende periode.
Gehoord de raad zegt spreker toe een nadere noti tie op te zullen stellen, met in ieder geval een financiële paragraaf, gebaseerd op de inhoud van de Economische visie, waarin van een aantal belangrijke zaken een nadere duiding wordt gegeven, voorzien van de financiële consequenties. Dat wordt de nieuwe raad vervolgens voorgelegd, zodat deze kan bepalen of het volgende college met concrete voorstellen kan ko men, ook qua budgetten. Mevrouw Zwang kan zich namens haar fractie vinden in de toezegging van de wet houder, maar zij wil die nog wel even op papier zien. De Voorzitter merkt op dat de toezegging nauwkeurig wordt genotuleerd en dat de notulen leidend zijn. Maar ook de griffie neemt die samengevat op in de toezeggingenlijst. Overigens heeft de raad het budgetrecht en daarmee altijd het laatste woord. Als de raad iets mist wat onvoldoende in de visie is uitgewerkt, kan daar ook nog in de commissie op worden teruggekomen en dan kan er nog iets worden aangevuld. Het gaat dus om een financiële uit werking van de visie maar met een inhoudelijke notie. Vervolgens wordt het raadvoorstel zonder stemming aangenomen, onder de aanteke ning dat de fractie van de OPS wenst te worden geacht ertegen te hebben gestemd. De Voorzitter meldt dat de heer Karens vandaag jarig is. (Applaus) ii
Raadsvoorstel Verlenging Wbmgp
De heer Karens dankt de Voorzitter voor dienst felicitaties en nodigt de aanwezigen uit voor de borrel die na de vergadering door de burgemeester wordt aangeboden. Spreker constateert dat er al vaak en veel over de Rotterdamwet is gesproken en gede batteerd. Hij stelt vast dat de maatregel is bedoeld om woonoverlast in de stad aan te pakken, een nobel en belangrijk streven dat door 35 raadsleden wordt ondersteund. Doel en middel zijn evenwel twee verschillende dingen. GroenLinks is van het begin af aan tegen het middel
14
geweest. De fractie is standvastig geweest op dit onderwerp, wat door sommige collega’s als hardleers wordt gekwalificeerd. Naar spreker betoogt kun je heel principieel en fundamenteel naar deze wet kijken. Naar zijn mening is zij gebaseerd op twee uitsluitende principes die in gaan tegen de rechtsstaat. In Nederland geldt het principe dat je onschuldig bent tot de rech ter heeft geoordeeld dat je het niet bent en niet dat je onschuldig bent tot de burgemeester op basis van een politiedossier heeft geoordeeld dat je het niet bent. Dat is een wezenlijk onder scheid en daarom vindt hij de Rotterdamwet en zeker het artikel dat mensen uitsluit op basis van een dossier woonoverlast onacceptabel. Hij stelt vast dat dit principe niet breed wordt ge deeld in de raad en daarom wil hij de zaak ook pragmatisch benaderen vanuit de vraag of er ook een middel is om het tegengaan van woonoverlast te bereiken. Naar hij opmerkt heeft de Rotterdamwet op nog geen enkele plek in Nederland het beoogde effect heeft gehad. De vele evaluaties die zijn uitgevoerd, onder andere door gemeenten, het ministerie, Twijn stra&Gudde en de Universiteit van Amsterdam, laten alle hetzelfde beeld zien: geen effect, niet aantoonbare effecten of zelfs negatieve effecten. Wel is duidelijk dat de uitvoering van de Roilerdamwet de gemeente elk jaar behoorlijk veel geld kost: ruim €250.000.
Ook de Schie damse evaluatie, zowel kwantitatief als kwalitatief, laat geen duidelijke effecten zien. Er is een kwantitatieve evaluatie van de effecten op het gebied van veiligheid, waarbij het dan vooral gaat om het rapportcijfer voor veiligheid en het aantal misdrijven en niet over woonoverlast. In de kwantitatieve analyse zijn er echter ook onderwerpen waarop juist die wijken slechter scoren dan de rest van Schiedam. Spreker memoreert dat de burgemeester in de commissie zei dat met deze maatregel in Schiedam 6o gevallen van woonoverlast zijn voorkomen. Toen hij vroeg waarop deze dat baseerde, zei de heer Lamers dat hij het kwalitatieve beeld moest lezen. Ook in het kwalita tieve beeld is die uitspraak echter niet te onderbouwen. De conclusie in het kwalitatieve beeld is juist dat, net als in het kwantitatieve beeld, dat het beeld gemengd is en dat er geen effecten zijn vast te stellen. Pragmatisch kijkend zou je dus moeten zeggen: wij hebben het nu vier jaar geprobeerd, wij hebben er ruim 1 mln. aan besteed, het heeft geen effect en laten wij er daarom mee stoppen. Er is dan budget over om andere dingen mee te doen; in de begroting die over een week wordt behandeld worden een aantal keuzen voorgesteld waarvoor dit zou kunnen worden gebruikt. Collega Mans gaat voorstellen daarmee de Rotterdampas in de lucht te houden, een idee dat eerder al is geopperd door DENK.
Je kunt het budget ook ge bruiken om de andere dingen die worden gedaan om woonoverlast te bestrijden te intensiveren of te verbeteren. Spreker vindt het echter niet verstandig om deze maatregel voor dit bud get voort te zeilen. Het college stelt echter voor de maatregel te verlengen. Je kunt dit kwalifi ceren als standvastig en als hardleers. Het laatste woord houdt in, dat je niet wilt leren enje mening niet kunt bijstellen op basis van nieuwe informatie. Er is nieuwe informatie ten op zichte van vier jaar geleden en spreker kan zich voorstellen dat er vier jaar geleden partijen waren die op grond van de noodzaak om woonoverlast aan te pakken en die het principiële punt van GroenLinks niet deelden voorstander waren van de Rotterdamwet. Na vier jaar, na alle evaluaties kan hij zich eigenlijk niet voorstellen dat partijen dat nog steeds op dezelfde manier volhouden. Als je dat doet ben je volgens hem echt wel een beetje hardleers. Bij de Roilerdamwet bekruipt spreker soms het gevoel dat het van tweeën één is: de maatregel werkt niet en daarom moet ermee worden doorgegaan of: de maatregel werkt en daarom moet ermee worden doorgegaan. Hij acht het duidelijk dat het niet allebei waar kan zijn.
Daarom roept hij zijn collega’s op kritisch te zijn, een paar weken vooruit te kijken, we ken waarin een begroting moet worden vastgesteld en het oordeel om deze maatregel door te zeilen nog een keer te heroverwegen. De heer Janssen juicht het toe dat de aanpak van woonoverlast sinds een aantal ja ren een topprioriteit van de gemeente is in het kader van het veiligheidsbeleid, een aanpak die de Schiedamse VVD ten volle steunt. Naar hij betoogt is er voor die aanpak een enorm ar senaal aan middelen, waaronder de Wet aanpak woonoverlast en de verhuurdersvergunning. Een van de middelen die ook broodnodig zijn, is de Roilerdamwet. Hij wijst erop dat deze
15
wet met name bedoeld is voor de aanpak van woonoverlast in de meest kwetsbare straten van Schiedam, straten waar mensen op heel regelmatige basis worden geconfronteerd met woonoverlast, mensen die dag in dag uit naar hun werk gaan, vrijwilligerswerk doen voor de buurt of van hun pensioen genieten. Een extra overlastgever in zo’n straat is eigenlijk de druppel die de emmer doet overlopen. Met de Rotterdamwet kan ervoor worden gezorgd dat mensen met een verleden van het veroorzaken van woonoverlast niet in deze straten kunnen wonen. Spreker memoreert dat in eerdere discussies over dit onderwerp door tegenstanders van toepassing van deze wet af en toe de schijn is gewekt dat de gemeente mensen uit Schie dam als geheel wil weren, iets wat volgens hem absoluut niet het geval is. Deze mensen wor den slechts uit een select aantal straten gehouden die het er gewoon niet bij kunnen hebben dat er nog een hoog risico van woonoverlast bij komt. Naar hij betoogt ligt met dit voorstel de politieke vraag voor of de sympathie ligt bij de notoire overlastgever die in een beperkt aantal straten van Schiedam niet meer kan gaan wonen, of bij de mensen die wonen in een wijk waar de leefbaarheid al ontzettend slecht is door woonoverlast en die willen voorkomen dat de toestand in hun wijk verder achteruit holt.
De mensen die in deze wijken wonen hebben vaak ook niet het geld en de mogelijkheden om hun straat of wijk te ontvluchten en naar een andere plek te verhuizen. Zij zijn gebonden aan die straat en willen dat de situatie daar zo goed mogelijk is. Wat kopen deze mensen voor de principiële bezwaren die sommige partijen bij dit onderwerp hebben! Zij hebben een gemeente nodig die voor hen levert en daarom is de Schiedamse VVD groot voorstander van het toepassen van dit middel, omdat zij erin gelooft dat de leefbaarheid in de meest kwetsbare straten daarmee zo goed mogelijk kan worden ge red. Zoals de heer Karens al verwachtte gaan hier doel en middel weer door elkaar lopen. De heer Janssen suggereert dat tegen deze maatregel zijn betekent dat je de woonoverlast in de kwetsbare wijken niet zou willen aanpakken en werpt de vraag op wat mensen voor princi pes, waarover je verschillend kunt denken, kopen als zij met woonoverlast worden geconfron teerd. Hij constateert dat de heer Janssen niet reageert op de pragmatische benadering die hij heeft aangegeven en vraagt waar deze in de evaluatie het bewijst vindt, dat met de Rotter damwet de woonoverlast in de kwetsbare wijken wordt bestreden. De heer Janssen zegt dat de VVD wel positieve elementen in de evaluatie ziet, bij voorbeeld op het gebied van veiligheid, iets waarvan je volgens hem nooit genoeg hebt.
Hij ziet het ook als een goede investering en blijft erbij, dat mensen die dag in dag uit in deze straten verblijven bijzonder weinig aan de principiële bezwaren tegen de wet hebben en juist een oplossing van de gemeente verwachten. Die heeft hij van de heer Karens niet gehoord. De heer Karens stelt vast dat de heer Janssen zijn vraag niet beantwoordt. In zijn be hij een aantal dingen genoemd die meer of beter kunnen worden gedaan. Zijn heeft toog voorganger heeft ooit een stuk geschreven waarin werd aangegeven dat je misschien ook wel wat meer maatregelen gericht op versterking van de sociale cohesie zou moeten nemen in plaats van schijnmaatregelen als de Rotterdamwet. Wat betreft de veiligheid die de heer Janssen noemde, herinnert hij eraan dat die gaat over het aantal gepleegde misdrijven en het rapportcijfer veiligheid. Hij vraagt hem of hij kan aangeven waar in de evaluatie op het gebied van woonoverlast positieve effecten zijn te melden. De heer Janssen zegt dat het fascinerende is dat de Rollerdamwet eigenlijk een pre ventieve maatregel is en dat daardoor het effect moeilijk te meten is. Je zult nooit weten wat de situatie zou zijn geweest als de wet niet zou zijn toegepast in die straten. Wel is bekend dat is voorkomen dat 6o mensen met een woonoverlastverleden in die straten zijn gaan wonen.
Spreker acht het opvallend dat partijen die in discussies over veiligheid, waarbij het vaak gaat over repressie versus preventie, vooral de nadruk leggen op preventie zoveel weerstand heb ben tegen een preventieve maatregel als de Rotterdamwet.
16
De heer Karens is het helemaal met de heer Janssen eens dat preventie beter is dan repressie, mits zij althans werkt. In dit geval kampt elke evaluatie van deze maatregel, niet alleen die welke vanavond voorligt, met het verschijnsel dat geen effecten zijn te zien. Vol gens hem ben je behoorlijk hardleers als je zegt dat de maatregel moet worden verlengd om dat deze werkt. De Voorzitter heeft het idee dat de heren Karens en Janssen elkaar niet kunnen overtuigen. De heer Reuderink heeft een beetje het idee dat de heer Karens binnenkort de dij ken wil afschaffen omdat er al heel lang geen overstroming meer is geweest. Waarom zou je geld uitgeven aan dijken terwijl er geen problemen zijn! Hij denkt dat dit ook een beeije de discussie is over wel of niet vaccineren. Volgens hem is het verhaal van de heer Janssen heel helder en duidelijk. De Voorzitter zegt dat de heren Karens en Janssen elkaar niet zullen overtuigen om dat hun beider opvattingen haaks op elkaar staan. Vindt de heer Janssen het glas halfrol, de heer Karens vindt het half leeg. Er zit evenveel water in hun glazen maar zij zien het op een andere manier. De heer Karens zou wensen dat het glas half leeg was. Zijns inziens zit er nog niet eens een drupje in. De suggestie van de heer Reuderink dat hier sprake zou zijn van geloof of ongeloof werpt hij verre van zich.
Van dijken en autogordels kun je niet aantonen dat zij wer ken: er gaan nog steeds mensen dood ondanks het dragen van een autogordel. Dergelijke dis cussies moet de heer Reuderink maar lekker op Facebook voeren. Spreker baseert zich op een evaluatie en dat zou deze ook moeten doen. De heer Janssen kan wel degelijk zeggen dat er iets is gebeurd door de Rotterdamwet. Daarmee is namelijk voorkomen dat 6o personen met een notoir overlastverleden in de meest kwetsbare straten zijn gaan wonen. Hij vindt het goed dat dat kan worden gezegd tegen de mensen die dagelijks met de realiteit kunnen worden geconfronteerd. Hij vindt dat effect ongelooflijk positief en een aanmoediging om de werking van de wet met vier jaar te verlen gen. De heer Ergin is het volledig met de VVD eens dat de leefbaarheid van de Schiedamse wijken moet worden bevorderd en vindt het ook fijn dat de in de evaluatie van de Rotterdamwet wordt gekeken naar de ontwikkelingen daar. Uit die evaluatie blijkt echter dat het rap portcijfer woonoverlast tussen 2018 en 2020, gebaseerd op input van bewoners in die wijken, totaal niet verandert. Het blijft een 6. Spreker hoort graag van de heer Janssen op grond waarvan de VVD van mening is dat de wet heeft bijgedragen aan de leefbaarheid. De heer Janssen zegt dat het een algemeen cijfer voor de beoordeling van woonover last is.