Notulen raadsvergadering 15 juli 2025

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op dinsdag 15 juli 2025 te 19.30 uur. Voorzitter: de burgemeester, de heer H.M. Bergmann Wnd. raadsgriffier: mevrouw M. Pe Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), K.M. Bresjer (VVD), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), S. Dokgöz (DENK), H.J.A. Feelders (LOS), Y.J. Haan (GroenLinks), A. Hekman (CDA), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (LOS), S. Kiliçkaya (GroenLinks), M.K.C. Keverling (D66), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), S. Özgören (DENK), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD) (tot agendapunt 18), W.J. van Wijk (vanaf agendapunt 18) en A.E.I. Wilton (fractie-Wilton). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, S.F. Hamerslag, C. Kahramanoğlu, A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is het lid W.E. de Leeuw (PvdA). 01

Opening en vaststelling agenda De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen en degenen die de vergadering thuis volgen hartelijk welkom in de laatste vergadering voor het zomerreces. Hij deelt mee dat de heer De Leeuw heeft aangegeven vanavond niet aanwezig te zullen zijn en dat de fractie van LOS een motie vreemd aan de orde van de dag, getiteld Pas op de plaats heeft ingediend en de fractie van AvS een motie Campagne tegen messenverbod. Deze moties zullen overeenkomstig het RvO worden behandeld nadat de overige punten zijn behandeld. De agenda wordt met inachtneming hiervan vastgesteld. 02 Vaststelling van de notulen De notulen van de vergadering van 3 juni 2025 worden vastgesteld. 03 Vaststelling besluitenlijst politieke avond. De besluitenlijst wordt zonder beraadslaging of stemming vastgesteld. 04

Lijst van mededelingen en ingekomen stukken raadsvergadering 15 juli 2025 De heer Trouborst verzoekt de brief van het college over het actieplan Jeugd mee te geven aan de agendacommissie en na te gaan of deze op de agenda van de eerste vergadering na het reces kan worden geplaatst. De Voorzitter zegt dat dit is genoteerd. De heer Haan sluit zich van harte aan bij het verzoek van de heer Trouborst maar verzoekt hem de motie die hij vandaag vreemd aan de orde van de dag wil indienen in te dienen als de brief van het college wordt besproken. Ook verzoekt spreker het ligplaatsbesluit voor asielopvang voor de eerste vergadering na het zomerreces te agenderen. Dan kan daar worden gesproken over de pas op de plaats die het college heeft gemaakt als het gaat om het realiseren van een azc.

1

De heer Trouborst wil graag reageren op de opmerking van de heer Haan. De Voorzitter verzoekt de heer Trouborst erop terug te komen als de motie Pas op de plaats aan het einde van de vergadering wordt behandeld. A Voorstel voor kennisgeving aan te nemen en daarmee, conform het voorstel van het college met inbegrip van het advies van de agendacommissie, de betreffende moties en toezeggingen aan te houden of als afgedaan te beschouwen: Dit punt heeft geen inhoud. B Voorstel voor kennisgeving aan te nemen: C Brieven van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden: 01 3 juni 2025; Jaarverantwoording kinderopvang 2024 02 4 juni 2025: Uitvoeringsnota Grond 2025 03 11 juni 2025: Huisvesting gemeentelijke organisatie 04 12 juni 2025: Entree Theater aan de Schie – Businesscase 05 13 juni 2025: Voortgangsrapportage Regionale Energie Strategie 2025 06 17 juni 2025: Brief regionale gemeenschappelijke regelingen n.a.v.

Voorjaarsnota’s 07 14 juni 2025: Uitvoeringsprogramma veerkrachtig meedoen 08 24 juni 2025: Bestuurlijke afspraken Schiedam naar aanleiding Woontop 09 25 juni 2025: Inzet gemeente in dossier sloop hoek Nicolaas Beetsstraat/ Rembrandtlaan 10 1 juli 2025: Subsidies Welzijn 2026-2027 11 1 juli 2025: Uitkomsten Meicirculaire 2025 12 1 juli 2025: College-reactie op (concept) accountantsverslag 2024 13 1 juli 2025: Ligplaatsbesluit voor asielopvang 14 Burgemeester Bergmann 1 juli 2025: Actieplan jeugd 15 1 juli 2025: Evaluatie meldingen buitenruimte 2024 D Brieven en documenten van derden: 16 Brief VNG - Tweede nazending ALV 18 juni 2025 17 Raad van State 11 juni 2025: Bestemmingsplan verzamelherziening 2023 18 Stichting EHS 2 juni 2025: Informatie over het VN-verdrag Handicap en elektrogevoeligen 19 Nieuwsbrief Raden in Verzet 20 juni 2025 20 Ministerie van Justitie en Veiligheid 18 juni 2025: Handreiking VPD adviseur 21 Commissariaat voor de Media 30 juni 2025: informatie over aanwijzing van de lokale publieke omroep 22 Raad van State 1 juli 2025: Verzoek om toezending stukken 23 Y.

Volkman 3 juli 2025: Ontslagbrief 24 Brief Staatsbosbeheer 8 juli 2025: jaarverslag SBB Zuid Holland E Brieven over en van gemeenschappelijke regelingen 25 Collegebrief 4 juni 2025 Terugkoppeling uit de gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen 26 Aanbiedingsbrief jaarverslag 2024 Stichting Primo Schiedam Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken vermeld onder B t/m E voor kennisgeving aan te nemen. F Voorstel ter afdoening in handen van het college te stellen en de raad te informeren over de afdoening: 27 Brief familie uit Schiedam 26 mei 2025 verzoek extra standplaatsen woonwagens

2

28 29

Brief inwoner 24 juni 2025 Verzoek tot heroverweging afwijzing woningvormingsvergunning Ingezonden brief 9 juli 2024 Foutieve BAG registratie

Zonder beraadslaging of stemming wordt dienovereenkomstig besloten. G Leesmap Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken in de leesmap voor kennisgeving aan te nemen. 05 Rondvraag/actualiteitendebat Hiervoor heeft zich niemand gemeld. 06

Raadsvoorstel Schiedamse Omgevingsvisie Dit voorstel wordt zonder beraadslaging of stemming aangenomen.

07

Raadsvoorstel Vaststellen Nota Uiterlijk van Bouwwerken Schiedam De heer Volkman zegt dat de Schiedamse VVD zich jarenlang hard heeft gemaakt voor het afschaffen van de welstandscommissie. Hij merkt op dat er een keurig voorstel ligt waarbij alle Schiedammers zich op de hoogte kunnen stellen en daarom is de fractie voor het voorstel. Het voorstel wordt zonder beraadslaging of stemming aangenomen. 08

Raadsvoorstel Zienswijze begroting MRDH 2026 en MRDH beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2025

09

Raadsvoorstel Benoeming lid Raad van Toezicht Stichting Primo

10 Raadsvoorstel Jaarverslag 2024, de 2e begrotingswijziging 2025 en de begroting 2026 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond 11 Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerpbegroting 2026 Regionale Belasting Groep 12 Raadsvoorstel Wijzigingsbesluit Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeente Schiedam 2020 Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging of stemming aangenomen. 13 Raadsvoorstel Kadernota Grond 2025 De heer Hekman zegt dat het CDA instemt met de kadernota Grond. Veel blijft onveranderd maar er komt meer ruimte in ontwikkelstrategieën. De basismethode voor nieuwe gronduitgiften is in eigendom, behalve voor bedrijven en maatschappelijke functies. Het is wel de vraag, of dit voor alle bedrijven en maatschappelijke functies verstandig is. Het college kan echter indien nodig gemotiveerd afwijken van deze hoofdregel. Spreker vindt het geen goed idee dat beleid wordt verschoven naar de uitvoeringsnota grond, aangezien de raad kaders vaststelt, iets waarover in de loop van de avond een motie of amendement zal worden ingediend. De heer Van Belle vindt de Kadernota Grond op één onderdeel na prima, namelijk dat wordt geschoven met de betrokkenheid van de raad zoals in 1e.1 van het raadsvoorstel wordt aangegeven. Me het oog daarop dient hij een amendement in.

3

De Voorzitter zegt dat door de leden Van Belle, Siljee, Trouborst, Hekman Bruggeman en Reuderink het amendement Raadsbevoegdheden behouden in Kadernota Grond 2025 wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 15 juli 2025, besluit om het voorstel Kadernota Grond 2025 als volgt te wijzigen: In te stemmen met het voorstel, met dien verstande dat alle bevoegdheden die in deze Kadernota Grond gewijzigd worden van een raadsbevoegdheid naar een collegebesluit, komen te vervallen en volledig bij de raad blijven.” Dit amendement krijgt het nummer A1. De heer Trouborst zegt dat het grondbeleid erg belangrijk is voor Schiedam en dat de Kadernota Grond een duidelijk beeld geeft van het beleid dat de gemeente Schiedam op het gebied van grond zou willen voeren. Zijn zorg zit vooral in het uit handen geven van de kaderstellende rol van de raad. Juist omdat het zo’n belangrijk onderdeel is moet wat hem betreft de raad in control blijven. Daarom heeft hij het zojuist ingediende amendement mede ingediend. Het al of niet aannemen van het amendement is voor de fractie bepalend in de beoordeling van het voorstel. De heer Siljee zegt dat de Kadernota Grond 2025 laat zien dat Schiedam ontwikkelambities heeft, wat hij op zichzelf positief vindt. Wat hem echter zorgen baart is de dominante positie die het college zichzelf toekent in het realiseren van die ambities.

Er wordt gesproken van versnellen, minder regeldruk en het gemotiveerd kunnen afwijken van vast beleid. Wie bepaalt echter die afwijking en waarom moet de rol van de raad in dat opzicht worden beperkt? Besluitvorming, middelen en beleidsruimte worden bij het college gelegd, iets wat op bijna geen enkel terrein gebeurt. Bij de erfpachtportefeuille of de herstructureringsreserves van ruim 12 mln. worden keuzen gedaan met grote impact, zonder dat daarover door de raad kan worden meegedacht. Wat ontbreekt is een visie op zeggenschap en medezeggenschap, niet alleen van de raad maar ook van de inwoners van Schiedam. Participatie wordt nauwelijks genoemd. Als men wil dat beleid draagvlak heeft – al meermalen is in deze raadsperiode gemerkt dat het niet lukt – moet dat beleid niet worden opgelegd maar moet het samen worden gemaakt en moet de rol van de raad onveranderd worden gelaten. GroenLinks pleit voor meer transparantie, verplichte participatie juist ook voor de Schiedammer bij de grote gebiedsontwikkelingen en een stevige rol van de raad bij de toetsing van afwijkingen van het beleid. Bouwen aan de stad is goed maar dan wel samen met de stad en niet alleen vanuit het stadhuis. De heer Maris vraagt de heer Siljee welke concrete bevoegdheden de raad verliest met dit voorstel en of deze kan aangeven op welk punt de kaderstellende rol van de raad in het geding is.

De heer Siljee merkt op dat de heer Van Belle heeft aangegeven waarin staat waar wordt afgeweken van het huidige gebruik. In dit stuk worden wel degelijk een aantal punten genoemd waarop bevoegdheden van de raad naar het college worden verschoven. Achteraf wordt verantwoording afgelegd maar er worden niet vooraf kaders gesteld. Zijn zorg is dat de raad de kaderstellende rol verliest en er pas achteraf iets van mag vinden. Het is niet zo dat hij het college daarin niet vertrouwt maar hij heeft liever dat de raad aan het roer blijft staan en niet het schip moet verlaten als dit de ijsberg heeft geraakt. De heer Volkman wijst erop dat in het stuk wordt gesproken van slagvaardig aan de gang gaan, stappen zetten en keuzes doen die passen bij de grond zoals die dan voorligt. De heer Siljee pleit voor het stellen van kaders en het bij de raad laten van de keuzen. Hij vraagt hem of deze dan verwacht dat het college elk besluit voorlegt aan de raad.

4

De heer Siljee neemt aan dat de heer Volkman weet hoe het op dit moment gaat en hoe de raad wordt betrokken bij de kaderstelling van het grondbeleid. Die methode wil hij gewoon handhaven. Men behoeft niet bij elk wissewasje langs te komen, hoewel de indruk wordt gewekt dat dat het geval is. Wat spreker voorstaat is het huidige beleid, iets waarvan het college voorstelt af te wijken. Een aantal fracties zien dat liever niet gebeuren en geven er ook de voorkeur aan dat het blijft zoals het is. Hij vraagt de heer Volkman waarom deze het wel positief vindt dat het naar het college gaat. Veel slagvaardiger wordt het optreden van de gemeente daardoor niet. Projecten als Schieveste vergen een heel lange adem. Het is begonnen in 1990. De heer Volkman is voorstander van het verleggen van de bevoegdheden omdat alles wat tot versnelling van het ontwikkelen en bouwprojecten kan leiden beter is, zoals minder regels. Het kan allemaal leiden tot het sneller huisvesten van Schiedammers, die dat graag willen. Volgens spreker verandert er niet heel veel. De raad krijgt twee keer per jaar een integrale update, zoals de raad zelf aan de wethouder heeft gevraagd, waarbij niet alleen de excessen maar ook alle wijzigingen in de grondexploitatie worden meegenomen. Zijns inziens kan de raad nog steeds kaders stellen en controleren. Hij is dan ook hartstikke blij met het voorstel.

De heer Reuderink is van oordeel dat wat de heer Volkman nu in een interruptie zegt het best kan bewaren voor diens eigen bijdrage. De heer Siljee wijst de heer Volkman erop dat het primaat van het bestuur van een stad bij de gemeenteraad ligt. De raadsleden zijn de gekozen vertegenwoordigers en niet het college en de bevolking vertrouwt erop dat zij hun kaderstellende en controlerende taak uitvoeren. Geeft de raad alles uit handen aan het college dan kan deze zich net zo goed opheffen en zich af en toe door het college laten bijpraten. Dat is niet de vorm van democratie waar GroenLinks voor staat maar misschien de VVD wel. De heer Reuderink sluit zich aan bij het betoog van de heer Van Belle. De heer Maris zegt dat Progressief Schiedam altijd voorstander is geweest van erfpacht en dat ook zal blijven. Het biedt namelijk voor zowel de gemeente als de inwoners voordelen. Voor de gemeente betekent erfpacht dat zij grip op de grond houdt en via voorwaarden kan sturen op ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid. Ook levert erfpacht een langdurige inkomstenstroom op in plaats van eenmalige verkoopopbrengsten. Voor inwoners kan erfpacht leiden tot lagere instapkosten, omdat de grond niet behoeft te worden gekocht. Bij goed ingerichte regelingen biedt zij voorspelbare woonlasten. Dan moeten de voorwaarden echter wel eerlijk en transparant zijn.

Wordt de grondwaarde bijvoorbeeld beïnvloed door wat mensen op hun grond bouwen of verbeteren, dan werkt erfpacht voor de inwoners juist averechts. Dat is volgens spreker waar het Schiedamse erfpachtsysteem mank aan gaat. Toen hij met de heren De Leeuw en Reuderink discussieerde over de WOZ en de huidige taxatiemethode ontkenden dezen dat die redelijk vergelijkbaar was. In de huidige situatie bepaalt de taxateur echter de marktwaarde van het geheel van grond en woning en rekent deze vervolgens terug naar de kale grondwaarde door een standaardbedrag voor de opstallen af te trekken. Dit is geen objectieve individuele waardering van de woning maar een modelmatige inschatting. In de praktijk kan dit betekenen dat verbeteringen aan de woning, zoals verduurzaming of uitbreiding, de marktwaarde verhogen en daarmee indirect ook de berekende grondwaarde. De heer Reuderink zegt dat de heer Maris, hoezeer hij ook zijn best doet, aan het einde van de rit niet aan een punt ontkomt. Hij heeft hem uitgelegd dat de residuele grondwaarde een dempend effect heeft op de grondquote. Volgens hem is de heer Siljee er daarom ook een warm voorstander van. Ondertussen gaan er allemaal andere verhalen over de WOZ. Daarop zal hij in zijn tweede termijn terugkomen. De heer Maris moet geen onzin vertellen.

5

De heer Maris bestrijdt dat hij doet. De heer Reuderink geeft dat toe en biedt zijn excuses aan. De heer Maris zegt dat PS het altijd al een slechte methode heeft gevonden en veronderstelt dat dit effect met de WOZ waarschijnlijk nog groter zal zijn. Schiedam wil verduurzamen maar straft anderzijds eigenaars van woningen als zij verduurzamen en de WOZ daardoor hoger wordt, iets wat zij ook nog zullen terugzien in hun erfpacht, terwijl de grond alleen maar grond is gebleven. De fractie van PS zal zich daarom ook graag aansluiten bij een werkgroep die gaat onderzoeken of erfpacht eerlijker en transparanter kan worden. Dit betekent overigens niet dat PS niet zal instemmen met het voorstel. Zij ziet dat stappen worden gezet en knelpunten worden weggenomen voor een deel van de inwoners die op dit moment problemen hebben met erfpacht. Huizen zijn beter verkoopbaar met eeuwigdurende erfpacht. Huizenbezitters kunnen kiezen voor jaarlijkse indexatie in plaats van een forse verhoging na bijvoorbeeld tien jaar, iets waarvoor PS in het verleden ook al heeft gepleit maar volgens de toenmalige wethouder niet mogelijk was. Voor degenen die nu worden geconfronteerd met een forse verhoging is er de klimcanon. Volgens spreker moet men het bredere beeld niet uit het oog verliezen.

In veel gevallen is de erfpacht jarenlang niet geïndexeerd, wat betekent dat het systeem lange tijd gunstig is geweest voor huiseigenaren doordat zij minder betaalden dan marktconform zou zijn geweest. De forse verhogingen waarmee sommigen nu te maken krijgen is dus deels een inhaalslag, waarbij de oververhitte woningmarkt een belangrijke rol speelt. De stijgende huizenprijzen hebben niet alleen invloed op de berekende grondwaarde maar zorgen er ook voor dat de woning zelf meer waard is geworden, een duidelijke vermogenswinst voor de eigenaars. Dit doet echter niets af aan de zorgen die mensen nu ervaren maar helpt wel om het volledige plaatje te zien. Het is daarom zaak om nu vooral te kijken hoe de toekomstige erfpachtregelingen eerlijker, transparanter en voorspelbaarder kunnen worden gemaakt. Het zal duidelijk zijn dat PS instemt met het voorstel maar er wel voor pleit om via een werkgroep de puntjes op de i te zetten met voorstellen om erfpacht eerlijker en transparanter te krijgen. Daarom zal het de motie die straks wordt ingediend mede indienen. De heer Volkman wijst erop dat in de motie wordt opgeroepen niet volgens de nieuwe rekenmethode te gaan rekenen tot de werkgroep advies heeft uitgebracht. Hij vraagt of de heer Maris het daarmee eens is en de vertraging bewust aanbrengt. De heer Maris is zich daarvan bewust en het er ook mee eens.

Wat hem betreft had bij amendement kunnen worden voorgesteld om de WOZ eruit te halen. Het is in wezen raar nu een raadsvoorstel aan te nemen waar het in staat en vervolgens een motie aan te nemen waarin wordt verzocht het niet uit te voeren. Hij verkiest de huidige berekeningsmethode boven de WOZ-methode om de redenen die hij heeft genoemd. De heer Volkman vraagt of de heer Maris het ook aanvaardbaar acht dat het tot vertraging leidt. Taxaties duren lang en lopen achter, waardoor het college niet voortvarend aan de slag kan gaan met de tijdslijn die in het voorstel is geschetst. De heer Maris zegt dat ambitie hem niet vreemd is en dat hij snel aan de slag wil gaan opdat het zo snel mogelijk wordt geregeld. Hij denkt niet dat binnen drie maanden de problemen die de afgelopen tien jaar zijn ontstaan kunnen worden opgelost. Wordt de WOZberekening niet toegepast, dan kan het college op de oude voet verder gaan en moet het ervoor zorgen dat er taxateurs zijn. De heer Volkman concludeert dat als de taxateurs er niet zijn onnodige vertraging optreedt en hij vraagt of de heer Maris dit acceptabel vindt. Volgens de heer Maris zijn het de woorden van de heer Volkman.

6

De heer Meesters betoogt dat de manier waarop in Schiedam de grondslag van de erfpacht wordt berekend en wordt omgegaan met canonherzieningen letterlijk de woonlasten van duizenden inwoners raakt. LOS vindt het essentieel dat het erfpachtstelsel eerlijk, begrijpelijk en voorspelbaar is. Wat hem betreft staat het belang van de erfpachter en niet de gemeentekas of een abstract financieel model voorop. De huidige praktijk, waarbij de grondwaarde bij de canonherziening wordt afgeleid van de onroerende zaak in volle eigendom, vaak op basis van marktwaarde, leidt tot torenhoge grondwaarden en daarmee onrealistische canonbedragen. Spreker vindt dit onwenselijk en pleit voor een realistische benadering, waarbij de grondwaarde wordt vastgesteld op basis van de getaxeerde gebruikswaarde van de locatie met correcties voor beperkingen in het gebruik, zoals erfpachtvoorwaarden, locatiekenmerken, erfafscheidingen, onderhoudsverplichtingen en de bodemkwaliteit, en met toepassing van een normatief rendement, bijvoorbeeld 2,5 tot 3%. De heer Reuderink vraagt of de heer Meesters, die uitgaat van de marktwaarde, zich ervan bewust is dat niet alleen de marktprijzen enorm zijn gestegen maar ook de herbouwkosten, zodat een deel van diens verhaal gebaseerd is op drijfzand. De heer Meesters wijst de heer Reuderink, die spreekt over de herbouwwaarde, erop dat het om de grondwaarde gaat.

De kwaliteit van de grond staat in principe los van de opstal. De heer Reuderink constateert dat de heer Meesters het niet snapt. Van de marktwaarde wordt de herbouwwaarde afgetrokken. Die speelt dus wel degelijk een rol. Als dat voor de heer Meesters in dit stadium van de discussie nieuw is, vindt spreker dat op zijn zachtst gezegd jammer. De heer Meesters blijft erbij dat de enige realistische benadering het vaststellen van de grondwaarde op basis van de werkelijke kwaliteit van de grond is, wat in principe effect heeft op de opstal. De heer Reuderink vraagt of dit standpunt inhoudt dat zandgrond meer gaat kosten dan veengrond. De heer Meesters wijst erop dat er in Schiedam allerlei soorten grond zijn, ook kleigrond. Niet de aard van de grond maar de kwaliteit van de grond is volgens hem doorslaggevend. Iemand die een woning koopt, kijkt naar de kwaliteit van de opstal en als regel niet naar de kwaliteit van de grond, terwijl die in het onderhavige verhaal een belangrijke rol speelt. De heer Siljee herinnert eraan dat in de wijk De Velden de kopers van huizen echt wel naar de kwaliteit van de grond keken. Die was namelijk belabberd, waardoor de gronden waren verzakt en de verkoopbaarheid van de huizen praktisch nihil was geworden. Gelukkig heeft de gemeente dat in samenwerking met de bewoners kunnen oplossen.

Spreker is er dan ook van overtuigd dat de mensen wel degelijk naar de waarde en de kwaliteit van de grond kijken. Die kwaliteit kan ertoe leiden dat woningen verzakken. Overigens is hem het verband tussen het raadsvoorstel en het betoog van de heer Meesters hem nog niet duidelijk. De heer Meesters herinnert zich de situatie zoals die zich in Spaland voordeed. Hij wijst erop dat de grond verschillende lagen kent. Van origine ligt daar veengrond, sponsachtig materiaal dat tot verzakkingen leidt. Daarop is in de zestiger jaren een laag baggerspecie, afkomstig uit de havens van Rotterdam, aangebracht. Daar bovenop ligt weer twee meter schoon zand als leeflaag, waardoor het in de tachtiger jaren mogelijk was daar woningen te realiseren. Er is dus geen sprake van een bepaalde kwaliteit grond maar van differentiatie afhankelijk van de wijze waarop de grond onder het gebouwde is aangebracht. Wat spreker vooral niet wil is dat bij canonherziening erfpachters met vergelijkbare woningen louter door verschil in timing, taxatie of herzieningsmethode plotseling honderden euro’s per jaar meer gaan betalen. Daarom stelt zijn fractie voor dat de gemeente het volgende uitgangspunt hanteert bij canonherzieningen: het gelijkheidsbeginsel leidend

7

maken; erfpachters in vergelijkbare situaties moeten vergelijkbare lasten hebben; geleidelijke stijging in plaats van sprongsgewijze aanpassing via vaste, jaarlijkse indexatie, bijvoorbeeld inflatie plus correctie, in plaats van herijking op een vast moment; maximering van jaarlijkse stijging bij herziening, nooit meer dan een vast percentage per jaar aan extra canon, bijvoorbeeld 3 tot 5%; transparantie over scenario’s en rekenmethodes voorafgaand aan elk aanbod. Op deze manier wordt voorkomen dat erfpachters zich overvallen voelen en wordt het vertrouwen in gemeentelijk grondbeleid bevorderd. Op de politieke avond heeft LOS het college een aantal verzoeken gedaan, waarop de fractie een positieve reactie van de wethouder heeft gekregen. Voor haar is het nu van belang dat geen vertraging ontstaat in het verdere proces. LOS zal daarom de aangekondigde motie niet steunen. Spreker zegt dat erfpacht ooit is ingevoerd om grond betaalbaar beschikbaar te maken en niet als bron van gemeentelijke winst. Zijn fractie vindt dat erfpacht nooit een verdienmodel mag worden. Waar mogelijk moet de gemeente het erfpachtrecht afbouwen en de grond aan erfpachters aanbieden op redelijke condities.

Tot dat moment vraagt hij het college te kiezen voor eerlijkheid, voorspelbaarheid en matiging, zodat de sociale samenhang in de stad niet onder druk wordt gezet met scheefgroei, ongelijkheid en erfpachtlasten. De heer Maris hoort de heer Meesters zeer zinnige dingen zeggen, zoals voorspelbaarheid en niet te veel stijgingen. Tien jaar geleden heeft PS er ook al voor gepleit een grondprijs vast te stellen en deze jaarlijks te indexeren. Hij vraagt wel hoe de heer Meesters het door hem gewenste transparante en eerlijke systeem denkt te bereiken als hij tegen de motie stemt. De heer Meesters heeft twee weken geleden van het college begrepen dat het zal kijken naar de manier waarop specifieke excessen in canongroei kunnen worden voorkomen. LOS wil dat proces de komende maanden afwachten om het college de tijd te geven om met iets te komen waarmee iedereen uit de voeten kan. Tot die tijd kiest de fractie ervoor pas op de plaats te maken. De heer Siljee begrijpt dat de heer Meesters het aan de orde zijnde stuk voldoende acht om ervoor te zorgen dat het bewerkstelligd wordt en dat mensen die nu al in de problemen zitten rustig kunnen gaan slapen. De heer Meesters denkt dat het laatste van meer zaken afhangt dan alleen erfpacht.

Hij wijst erop dat een groot aantal woningeigenaren noodgedwongen hebben gekozen voor erfpacht omdat de woning die zij ambieerden nu eenmaal op erfpachtgrond stond. Andere woningen in Schiedam staan op eigen grond. Heb je daarin een keuze gedaan, dan heb je dat ook gedaan voor het al dan niet rustig slapen. De heer Siljee vindt dit een terechte opmerking van de heer Meesters. Spreker wijst erop dat de mogelijkheid de grond te kopen al sinds 2005 bestaat, zodat mensen al vanaf dat moment kunnen kiezen voor gemoedsrust. Zij hebben er echter voor gekozen te blijven wonen op erfpachtgrond, terwijl zij er ook voor hadden kunnen kiezen hun hypotheek te verhogen om de grond te kopen. Spreker vraagt zich dan ook af waarop de heer Meesters zijn betoog baseert. De heer Volkman wijst erop dat de heer Siljee van mening is dat het de schuld van de mensen die de grond hebben gekocht is dat de canon zo sterk is gestegen. Zijns inziens is het het gevolg van wensen van partijen als de PvdA en voorlopers van GroenLinks. Tegelijkertijd pleit de heer Siljee voor het matigen van de erfpacht. Spreker is de draad een beetje kwijt. De heer Siljee wijst erop dat de waarde van de grond mede wordt bepaald door de waarde van de woning. Hier wordt ten onrechte de indruk gewekt dat de grondwaarde los staat van de waarde van de opstal.

Mensen wier huis op erfpachtgrond staat, hadden de problemen die zich nu voordoen kunnen zien aankomen. Misschien hebben makelaars verzuimd hun klanten daarop te wijzen. Spreker heeft begrip voor de zorgen van de erfpachters en vindt ook

8

dat daar iets aan moet worden gedaan. Men moet echter niet de indruk wekken dat zij niet in de gelegenheid zijn geweest de grond te kopen. Een wethouder van VVD-huize heeft de mogelijkheid daartoe indertijd bewerkstelligd en dat is ook niet teruggedraaid door het volgende college. Een besluit wordt immers niet teruggedraaid, te meer waar mensen in de gelegenheid zijn gesteld de grond onder hun woning te kopen. De heer Volkman vindt de manier waarop de heer Siljee de Schiedammers toespreekt belerend. Volgens deze zit het in de stenen maar stenen staan niet op je bankrekening. Als de heer Siljee zegt dat je naar de bank kunt gaan om een lening af te sluiten voor het kopen van de grond maar dat is natuurlijk een kwestie van vestzak-broekzak. De raad doet dan heel sympathiek om de erfpachtlasten te verlagen maar zegt tegelijkertijd dat je maar naar de bank moet gaan om een hypotheek te sluiten. De heer Siljee wijst de heer Volkman erop dat men 20 jaar de gelegenheid heeft gehad om dat te doen en dat de grondwaarde 20 jaar geleden stukken lager was. De bank had daarvoor graag geld geleend maar huiseigenaren hebben ervoor gekozen dat niet te doen. Hij kent genoeg mensen die de grond onder hun huis hebben gekocht. De heer Volkman constateert dat de heer Siljee voorbijgaat aan een grote groep Schiedammers. Hij is 32 en heeft geen 20 jaar de tijd gehad om de grond te kopen.

Hij komt graag op voor de belangen van die Schiedammers. De heer Meesters is zelf in de jaren ‘80 in de gelegenheid geweest via een subsidieregeling in Schiedam een zogenaamde premie-A-woning te kopen. Hij was toen blij de hypotheek en de erfpachtcanon te kunnen betalen maar had niet de middelen om de grond te kopen, als dit al mogelijk was. Later in het traject kon hij dat ook niet meer omdat door de stijging van de grondwaarde afkoop buiten handbereik kwam. De heer Siljee zegt dat de premie-A-woningen beoogden mensen in de gelegenheid te stellen een woning te kopen. De hypotheek die zij namen werd verlaagd omdat de grond onder de woning in erfpacht was uitgegeven. In de loop van de tijd zijn die woningen aanzienlijk meer waard geworden. Als wethouder maakte hij in 2008 mee dat mensen bij hem langskwamen van wie de waarde van de woning was verviervoudigd. Zijns inziens levert dat voldoende overwaarde op om iets met de grond te doen. De heer Van Belle heeft een paar goede dingen van de heer Meesters gehoord en hij vraagt zich af of hij zich realiseert dat LOS voor het raadsvoorstel en de motie beide kan stemmen. Volgens de heer Meesters heeft zijn fractie de keuze gemaakt om niet voor de aangekondigde motie te stemmen om de redenen die hij heeft aangegeven. LOS laat het college zijn huiswerk doen en gaat ervan uit dat er iets moois uit komt, zodat de motie niet nodig is.

De heer Reuderink spreekt mede namens het AOV. Hij vindt het jammer, gelet op dit onderwerp, dat er zoveel discussie moet zijn over het al of niet instellen van een raadswerkgroep. Spreker snapt het betoog van de heer Maris wat dat betreft heel goed. Los van het feit dat de fractie mede-indienster van de motie is, staat er voor de OPS een aantal heel belangrijke zaken in het voorstel. Dat is de reden dat de fractie daarvoor zal stemmen. Zo is er de eeuwigdurende erfpacht. Er is discussie over in hoeverre eeuwigdurende erfpacht voor particulieren eeuwigdurend is, maar de fractie heeft sterk de indruk dat geen rechter in Nederland tegen een bewoner zal zeggen dat hij zijn opstal maar moet slopen. Als je mensen hier meer veiligheid mee geeft, dan is dat een goede zaak. Het zegt wel iets over de kwaliteit van banken die dat blijkbaar uitgelegd moeten krijgen. De klim van de canon is als zodanig heel grappig. Over het allereerste voorstel op dit punt, ergens in de zeventiger jaren, wist de partij van de huidige wethouder niet hoe snel ze moest

9

aangeven dat dit niet kon, maar daardoor heb je nu die enorme sprongen. Je begint altijd met een redelijke prijs, maar als je tien jaar de tijd hebt en in die tijd is er een forse grondprijsstijging, dan is de schok na die tien jaar heel groot. Maar je kunt ook stellen dat je dan misschien zeven jaar te weinig hebt betaald. Het voorstel over de canon is dus ook een goed voorstel. Dan de berekeningsmethode via de WOZ of de residuele grondwaarde. Spreker geeft de voorkeur aan de residuele grondwaarde, maar de WOZ-waarde pakt regelmatig, zelfs voor bewoners, iets beter uit. Maar de mensen op de publieke tribune moeten zich wat dit betreft niet rijk rekenen, want de mogelijkheden zijn beperkt. Anders dan anderen verheugt spreker zich heel erg op de werkgroep, want de motie kwam pas na ongelooflijk veel discussie tot stand. Er zal dus enorm lang in de werkgroep worden gediscussieerd. De heer Volkman kan zich dat voorstellen, want een goede discussie is de heer Reuderink niet vreemd. Maar is het wel zo realistisch om ervan uit te gaan dat dit gedoe allemaal nog voor de nieuwe verkiezingen rond is, juist gezien de discussies? De heer Reuderink repliceert dat, als je er niet aan begint, je het sowieso niet haalt.

Als je snel met de werkgroep begint, kijkt naar de passie waarmee hier over het onderwerp wordt gesproken, waaruit blijkt dat men zich heel goed in de materie heeft verdiept, moet je een heel eind kunnen komen. Spreker schat dat redelijk realistisch in. Het gaat blijkbaar om de kwaliteit van de grond, hoorde spreker zojuist. Hij en zijn vrouw hebben de grond destijds gekocht. Omdat het geluk nu eenmaal met de dommen is, heeft spreker destijds een huis op een kreekrug gekocht. Dat is voor de opstal heel erg gunstig in verband met verzakkingen. Maar als het om de kwaliteit van de grond gaat, zou spreker destijds met een huis op een kreekrug dus eigenlijk veel meer hebben moeten betalen dan zijn buren met een huis op veengrond. Die redenering klopt dus niet, want dat zou onrechtvaardig zijn. De heer Maris dankt de heer Reuderink voor het feit dat deze zich met terugwerkende kracht heeft aangesloten bij de door hem verkondigde onzin. De heer Reuderink gunt de heer Maris dat van harte. Volgens de heer Van Belle is erfpacht een groot onderwerp in Schiedam. Iedereen kent de verhalen van canons die opeens meerdere malen over de kop zijn gegaan. Natuurlijk is er de inflatie en lijkt een herziening na zoveel jaren extra hoog, maar dan nog kun je je afvragen wat nu redelijk is als je de erfpachtbetaling gaat aanpassen.

Moet je daarvoor naar de grondwaarde kijken of naar een acceptabele verhoging van de canon, bijvoorbeeld in lijn met de groei van de huurprijzen? Als het de grondwaarde is, hoe bepaal je die dan? Er ligt nu een voorstel over erfpacht die dit onderdeel, de betaalbaarheid van de erfpacht, nauwelijks meeneemt. Dat is vreemd. Het voorstel biedt weliswaar een aantal praktische en goede oplossingen, maar laat heel grote pijnpunten buiten beschouwing. Spreker hoorde een metafoor over een taart zonder slagroom, maar de fractie heeft eerder het gevoel dat ze een broodje croquet heeft besteld en vooralsnog alleen het broodje krijgt opgediend. Dit onderwerp moet dus beter en vollediger worden aangepakt. De raad moet goed geïnformeerd worden over de mogelijkheden van dit ingewikkelde onderwerp. Het is makkelijk om te verzanden in allerlei discussies waarbij men wel de klok heeft horen luiden, maar niet weet waar de klepel hangt. Kun je bijvoorbeeld de canon aanpassen en loskoppelen van de grondwaarde, of betekent dat iets voor de solvabiliteit van de gemeente omdat de netto-contante waarde van de erfpachtbetalingen lager wordt? Is de WOZ de beste methode om de grondwaarde te bepalen, of de meest praktische en transparante? Dat zou kunnen, maar misschien zijn er wel betere methoden. Zie daar hoe technisch het kan worden.

Daarom vindt de PvdA dat er gezamenlijk moet worden opgetrokken bij het nemen van belangrijke besluiten over dit belangrijke onderwerp. Dat heeft de afgelopen tijd goed gewerkt, bij de Omgevingsvisie, op langere termijn en in het groot, of door soms even de koppen bij elkaar te steken toen het ging om de Zienswijze voor Rotterdam the Hague Airport; in welke exacte

10

vorm dan ook. Dan kan er een integraal besluit worden genomen over de erfpacht. Dat hoeft niet uitgebreid. Dat kan kort en krachtig. De fractie dient daarom een motie in, waarin het college wordt gevraagd om te komen met een raadsvoorstel waarin wordt ingegaan op de betaalbaarheid van de erfpacht, de verschillende mogelijkheden duidelijk in kaart te brengen en tot een aanbeveling te komen via een werkgroep uit de raad, en dat voorstel voor het eind van deze raadsperiode met de raad te delen. De Voorzitter zegt dat door de leden Bruggeman, Van Belle, Siljee, Reuderink, en Maris de motie Betaalbaarheid Schiedamse erfpacht wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 15 juli 2025, constaterende dat: • de gemeente Schiedam eigenaar is van gronden waarop erfpacht rust; • er Schiedammers zijn die problemen ondervinden met het betalen van de erfpachtcanon sinds de recente herziening van de canonhoogte en dit voor sommige inwoners leidt tot financiële stress of op z'n minst verbazing; overwegende dat; - de gemeente Schiedam ruimte heeft om een ander beleid te voeren ten aanzien van erfpacht; - andere gemeenten, zoals Amsterdam (Regeling Tegemoetkoming Canonstijging), al instrumenten inzetten om inwoners tegemoet te komen bij problemen rond erfpachtbetalingen; - het wenselijk is dat inwoners niet onnodig in financiële problemen raken als gevolg van

erfpachtverplichtingen; - abrupte stijgingen van en onduidelijkheden over erfpachtlasten sowieso ongewenst zijn; - er behoefte is aan integrale beleidsvorming rondom het toekomstig erfpachtbeleid, met aandacht voor betaalbaarheid, rechtvaardigheid en transparantie voor inwoners; verzoekt het college: • in de tweede helft van 2025 te ondersteunen bij een door de raad op te richten werkgroep, die de gemeenteraad zal informeren en adviseren over mogelijkheden om socialer en transparanter beleid te ontwikkelen rondom erfpacht; • deze werkgroep zal expliciet advies uitbrengen over: a. mogelijkheden om de hoogte van de erfpachtcanon beheersbaar en betaalbaar te houden; b. welke methode(n) Schiedam zou kunnen hanteren voor het bepalen van de grondwaarde; juridische, financiële en praktische uitvoeringsaspecten van mogelijke beleidsopties helder in kaart te brengen, mede gebaseerd op bestaande regelingen in andere gemeenten; uiterlijk voor het einde van deze raadsperiode de aanbevelingen van deze werkgroep om te zetten in een raadsvoorstel waar in deze raadsperiode nog over gestemd kan worden, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M1. De heer Trouborst heeft twee weken geleden bij de discussie tijdens de Politieke Avond over het raadsvoorstel Erfpachtbeleid al uitgelegd dat zijn zorg zat in de keuze tussen de korte en lange termijn.

Aan de ene kant is hij blij met het voorstel, want op korte termijn kan het ervoor zorgen dat veel huiseigenaren van wie de erfpacht binnenkort afloopt geen problemen krijgen met de verkoop van hun huis. Eeuwigdurende erfpacht zorgt immers voor meer zekerheid en voor die mensen is absoluut een oplossing nodig. Dat lijkt er met dit voorstel te komen. De risico’s doen zich echter op de lange termijn voor. Zo heeft AvS zorgen over de betaalbaarheid van de erfpacht voor huiseigenaren op lange termijn.

11

Het gestelde in de motie zou een route kunnen zijn naar een oplossing van de problemen op lange termijn. AvS wil ook deelnemen in een werkgroep, mocht die er komen, zodat die kan kijken naar hoe je stijgingen van de canon in de toekomst betaalbaar kunt houden voor huiseigenaren en welke maatregelen je zou kunnen nemen om mensen te helpen die steeds meer moeite krijgen om hun rekeningen te betalen. Dit onderwerp is specifieker en technischer dan bijvoorbeeld de Omgevingsvisie, maar vanwege de goede ervaringen met de werkgroep voor de Omgevingsvisie, geeft de fractie dit graag een kans. De fractie heeft wel wat vragen aan de wethouder. Wat AvS betreft zouden de uitvoering van dit voorstel en de uitvoering van de motie elkaar niet hoeven te bijten. Er zijn fracties die daar anders over denken, maar hoe denkt het college hierover? In het dictum van de motie in punt b wordt gevraagd welke methode(n) Schiedam zou kunnen hanteren voor het bepalen van de grondwaarde. Er zou nog even moeten worden gewacht met het bepalen van de nieuwe grondwaarde op basis van de WOZ-waarde totdat de uitkomsten van de werkgroep bekend zijn.

Zorgt dat naar de mening van het college voor vertraging voor mensen die tussen nu en de uitvoering van het eventuele nieuwe raadsvoorstel hun woning proberen te verkopen? Spreker neemt aan dat de wethouder deze kwestie sowieso meeneemt bij de beoordeling van de motie, maar kan hij ingaan op de nog beschikbare vrij korte tijd en de haalbaarheid van de motie? De heer Hekman heeft zich altijd verzet tegen de ideologie van het instrument erfpacht, zoals dat de laatste decennia in Schiedam is ingezet. Toen het CDA in 2002 na lange dominantie van de PvdA in de coalitie kwam, is de mogelijkheid gerealiseerd om grond waarop je woning staat te kopen. Het CDA zet de Schiedammers centraal. Erfpacht zet de overheid centraal. Dat is een politieke keus, maar gelukkig is dit een vrij land waar je verschillende meningen mag hebben. In het raadsvoorstel staan enkele goede verbeteringen. De uitwerking van het gebruik van de WOZ-waarde in plaats van de taxatiewaarde is nog niet helemaal duidelijk. De WOZwaarde stijgt als er wordt geïnvesteerd in de woning. Als dan de te betalen grondprijs meestijgt, is de gemeente een soort risicoloze freerider.

Is het college het met het CDA eens dat dit systeem niet fair is? Als het antwoord daarop positief is, is het college dan bereid om tot een ander systeem te komen, waarbij de Schiedammer centraal staat en niet de kas van de gemeente? Het CDA wil graag de toezegging van het college dat dit wordt opgepakt en dat het voor het eind van het jaar met een notitie komt om ervoor te zorgen dat er een echt sociale en betaalbare manier van de aankoop van de grond komt. De impact van de hoogte van de grondquote in relatie tot de WOZ-waarde is trouwens zeer groot. Het lijkt het CDA verstandig dat de hoogte van de grondquote door de raad wordt vastgesteld, vanzelfsprekend op basis van een goed onderbouwde analyse en een raadsvoorstel van het college. Erfpacht is samen met de OZB de melkkoe geworden waarmee de gemeente woningbezitters financieel zwaar belast. Wat het CDA betreft moet deze Schiedamse veestapel sterk worden ingekrompen. De strijd om het niet verhogen van de OZB is vorige week helaas verloren vanwege een overgrote linkse meerderheid, onder aanvoering van de VVD.

Maar kan het CDA wel op steun uit de raad rekenen bij het zoveel als mogelijk verminderen van de melkkoe erfpacht? Alles overwegend, stemt de fractie voor dit raadsvoorstel, waarbij zij ervan uitgaat dat de door de wethouder uitgesproken toezegging bij de Politieke Avond staat, namelijk dat de woningeigenaar niet verplicht is om de grondquote op basis van de WOZ-waarde te betalen, maar ook de mogelijkheid heeft om de getaxeerde waarde te betalen als die lager is. Graag een bevestiging hiervan. Het CDA hoopt dat veel Schiedammers de mogelijkheid krijgen om de grond onder hun woning voor een fatsoenlijke prijs te kopen en dat daarmee het Schiedammers uitbuitende erfpachtsysteem steeds minder van waarde en uiteindelijk verleden tijd wordt. De heer Maris is benieuwd wat de heer Hekman bedoelt met een goede en sociale prijs van de grond. Huizenbezitters die de grond kopen en daar in de toekomst winst op maken, gaan toch een marktconforme prijs betalen?

12

De heer Hekman vindt het prima om daar nader onderzoek naar te doen. Hij heeft gevraagd of dat door middel van een raadswerkgroep gebeurt of door het college. Het gaat het CDA erom dat er een sociale prijs voor de grond wordt gevraagd. Het lijkt spreker mogelijk om het nog in deze raadsperiode eens te worden over een nieuw systeem daarvoor. Dat is waarschijnlijk niet dat van de WOZ-waarde en ook niet dat van de actuele methode via het residueel rekenen. Uiteindelijk moet er voor iedereen tot een acceptabele prijs worden gekomen. Volgens de heer Maris moet de werkgroep kijken naar hoe erfpacht betaalbaar wordt gehouden. Het gaat er niet om hoe je de aankoop van de grond betaalbaar houdt. De heer Hekman gaat graag in de werkgroep zitten, ook om ervoor te zorgen dat de aankoop van grond betaalbaar wordt, want dat is voor veel Schiedammers de bottleneck: de prijs van de grond is gewoon te hoog. Daarover moet goed worden nagedacht, want misschien zijn er andere systemen mogelijk, al ziet spreker die op dit moment nog niet. Prima als Schiedammers van erfpacht houden en altijd op erfpachtgrond willen blijven wonen, maar dan moet het wel om acceptabele bedragen gaan. Nederland is een vrij land, dus iedereen maakt zijn eigen keus. Het CDA kiest echter altijd voor de aankoop van de grond.

De heer Reuderink kan zich iets voorstellen bij het systeem van de residuele grondwaarde, maar ook bij dat van de WOZ-waarde. De term “sociaal” klinkt ontzettend leuk, want wie wil er niet sociaal zijn, maar kan de heer Hekman dat iets nader duiden? En wil hij ook ingaan op de consequenties ervan, want de bedragen zijn al wel ingeboekt. Ook bij AvS weten ze inmiddels dat Sinterklaas niet bestaat. Die fractie sprak over de methode van het hanteren van de oorspronkelijke grondprijs, die van de jaren zeventig. Tja, dat wil iedereen wel, maar dat is niet realistisch. In die zin bestaat Sinterklaas natuurlijk niet. AvS zal inmiddels ook wel snappen dat die opmerking niet zo handig was. De heer Hekman spreekt over een sociale grondprijs, maar wat is dat dan? De heer Hekman geeft toe dat het begrip “sociale grondprijs” niet helemaal terecht is, want je kunt er urenlang over discussiëren wat wel en wat niet sociaal is. Het gaat het CDA erom te komen tot een helder systeem, want met de grondquote is het gewoon lastig. Als je geïnvesteerd hebt in je woning, betaal je er uiteindelijk dubbel voor, terwijl de gemeente dan freerider is. Dat is niet sociaal. Dat moet dus anders.

De heer Trouborst heeft het vorige week een beetje laten gaan omdat hij vond dat de opmerking van de heer Reuderink afbreuk deed aan de discussie van dat moment, maar zijn vraag was: Wat weerhoudt ons ervan om die methode te gebruiken? Dat dit een heel dure oplossing is, begrijpt spreker maar al te goed, maar toch blijft het een politieke keus. Aangezien er op dat moment nog geen enkele andere oplossing was aangedragen, kwam spreker met zijn opmerking. Volgens de heer Siljee is het nog maar de vraag of het gebruik van de historisch grondwaardeprijs per definitie slecht is. Het hangt er gewoon van af welke grondquote ertegenover wordt gezet. Dan kun je een en ander weer rechttrekken. De vraag van de heer Reuderink is overigens nog niet beantwoord. Wat gebeurt er met de inmiddels ingecalculeerde financiële inkomsten op het gebied van erfpachtgronden? Laat je die zitten en leg je de rekening dan neer bij de rest van de Schiedammers, waaronder huurders die deze discussie waarschijnlijk met veel verbazing aanhoren en denken: wanneer krijgen wij eens iets van de gemeente? De heer Hekman heeft de indruk dat de raad al met haar werkgroep is begonnen. Dat is prima, maar hij is oprecht op zoek naar andere mogelijkheden voor de waardebepaling van de grond.

Als uiteindelijk de conclusie is dat de huidige waardebepaling vooralsnog de beste is, is dat zo, maar dat kan in de toekomst wellicht nog veranderen, want de waarde van de

13

grond over pakweg tien jaar is nog niet ingecalculeerd. Daar is de markt veel te grillig voor. Misschien is er een systeem te bedenken waarbij de waardestijging van de grond niet zo hard oploopt door al die grilligheid. Misschien kan er een veel stabielere methode worden gevonden waarmee de gemeente veel makkelijker kan rekenen dan nu het geval is. De heer Siljee verzoekt de wethouder in dat verband nader in te gaan op de toekomstige ingecalculeerde inkomsten. Het lijkt de heer Reuderink dat de conclusie dat de werkgroep al is begonnen een geruststellende gedachte voor de heer Volkman is. De heer Van Baekel is blij met dit voorstel. De gemeente is opgezadeld met een economisch onzinnig en qua uitvoering bij vlagen heel onpraktisch erfpachtsysteem dat veel Schiedammers door canonstijgingen en financieringsproblemen in problemen brengt. Anderen in deze raad mogen dat erfpachtsysteem nog steeds een warm hart toedragen, D66 is daar bepaald geen fan van. Maar wat je politieke kleur en sentiment over erfpacht ook is, dit voorstel is een no-brainer. Hiermee wordt een aantal praktische verbeteringen gerealiseerd, waardoor het voor Schiedammers in het stelsel praktischer, transparanter en voorspelbaarder wordt. De heer Reuderink vraagt of de heer Van Baekel zich ervan bewust is dat een deel van de door hem geconstateerde problemen onder druk van D66 in het erfpachtstelsel is gefietst.

De heer Van Baekel is zich ervan bewust dat erfpacht al decennialang als een zware molensteen om de hals van Schiedam rust. In deze discussie worden uiteraard oude koeien uit de sloot gehaald en af en toe belanden ze in raadsbankjes, maar het ware beter om te kijken naar het hier en het nu en vooral naar hoe de problemen voor de toekomst kunnen worden opgelost. Als het gaat om die toekomst is de fractie blij met de toezegging van de wethouder om serieus werk te maken van een beter onderzoek naar verschillende toekomstscenario’s voor het erfpachtsysteem. Elke draai aan de knoppen in dat stelsel heeft juridische, technische en financiële effecten. Wat is mogelijk, wat is onmogelijk, wat kost het? Al die zaken vragen om een goede technische verkenning die rechtdoet aan de verschillende opvattingen in de raad, zonder dat een en ander direct weer de politiek in wordt getrokken. Heel veel collega’s zien uit naar de werkgroep, maar D66 vindt dat de format van een werkgroep zich totaal niet leent voor de discussie over deze kwestie. De heer Van Belle sprak over de Stuurgroep Rotterdam the Hague Airport, maar dat is een klankbordgroep. Wellicht is dat echter een beter format voor de raad om aangehaakt te blijven bij het onderzoek van de wethouder.

Het kan ook via een auditcommissie of een auditcommissie-plus, maar zet de technici in een positie waarin ze dit onderzoek kunnen doen zonder dat ze al debatterend, zoals dat in de raad gebeurt, alle kanten van de zaal uitgaan. De heer Van Belle concludeert dat D66 een bepaalde vorm van raadsbetrokkenheid samen met ambtenaren wel ziet zitten, maar de term “werkgroep” is blijkbaar heel lastig. Overigens staat nergens in de wet hoe een werkgroep vormgegeven moet worden, maar de PvdA staat wat dit betreft voor alles open. Het mag ook een klankbordgroep worden genoemd, maar D66 gaat daar wel heel zwart-wit mee om. De heer Van Baekel heeft de motie gelezen en die gaat wel degelijk iets verder dan een klankbordgroep. Hij vindt het zaak dat de raad aangehaakt blijft en dat de informatiepositie van de raad overeind blijft op het moment dat het college het onderzoek uitvoert. Als hij de toezegging van de wethouder goed heeft begrepen, volgt er nog een aantal scenario’s. Hij neemt aan dat dit scenario’s zijn waarin iedereen wel iets ziet. Een voorstander van het erfpachtsysteem zal er wat mee kunnen, een tegenstander zal iets met een van de andere scenario’s hebben, maar vervolgens moet je politiek weer verder kunnen. Dat is toch iets anders dan de strekking van de werkgroep, zoals die in de motie is ingezet.

14

De heer Van Belle vraagt wat er mis mee is om een aantal raadsleden bij dat voorstel te betrekken, want dan krijg je misschien een iets beter voorstel, iets breder gedragen, in plaats van dat er wellicht een voorstel komt puur vanuit het college, waarover dan weer heel ingewikkelde discussies volgen. Dan gaat het misschien weer niet door, waardoor het nog langer duurt. Als je van tevoren een aantal betrokken raadsleden involveert, dan is dat toch prima? De heer Van Baekel is er groot voorstander van dat, lopende het onderzoek, een aantal raadsleden aangehaakt wordt en dat het college informatie verschaft en in gesprek gaat over welke richting er wordt gekozen, waar men staat in het proces, en uiteindelijk wat de afwegingen en resultaten zijn. Daarna zijn die scenario’s voor de raad een basis om verder te discussiëren. Spreker is echter niet voor een stuurgroep. Het was bijna een freudiaanse verspreking van de heer Van Belle toen hij daar in relatie tot de Klankbordgroep Rotterdam the Hague Airport ging op wees. De heer Hekman heeft iets minder vertrouwen in het college als het erom gaat informatie te krijgen die de raad graag wil hebben.

De heer Van Baekel begon zijn betoog met de stelling dat hij deze kwestie uit de politiek wil trekken, maar dit college is uiteraard ook politiek, dus wat verwacht hij dan van dit college? De heer Van Baekel wil allereerst dat het college de onderzoekstoezegging uitvoert. Die toezegging had expliciet betrekking op verschillende scenario’s. Spreker denkt dat de heer Hekman daar blij van wordt omdat hij daarmee verder kan qua politieke inzet, maar wellicht ligt er dan ook een scenario waar de raadsleden aan de andere kant van deze zaal blij van worden. Spreker zou ook graag zien dat bij dit onderzoek onafhankelijke expertise van buiten de gemeentelijke organisatie wordt betrokken, want af en toe heeft hij idee dat hier net iets te lang naar erfpacht wordt gestaard, waardoor je door de bomen het bos niet meer ziet. Maar elders in Nederland gebeuren er ook dingen op dit gebied. Zoekend naar die balans in wat het college doet en wat de raad doet, is het wellicht mogelijk expertise van buiten aan te trekken, die in enigerlei vorm bij deze kwestie kan worden betrokken. De heer Siljee gaat ervan uit dat het college altijd onafhankelijk is en onafhankelijke expertise inhuurt, ondanks dat het college een politieke kleur heeft. Uiteindelijk gaat het om een systeem waar de raad achter kan staan. Daarom lijkt het spreker juist raadzaam dat de raad bij het vervolg aan het stuur zit.

Want als datgene wat hier vanavond wordt bepleit, nog moet gebeuren, had het al kunnen gebeuren. Dit voorstel had al op die manier opgesteld kunnen worden. Het feit dat de raad nu eigenlijk moet corrigeren en het college nu pas toezeggingen doet, zorgt ervoor dat spreker, net als de heer Hekman, wat minder enthousiast is over het idee om alleen het college hiermee te belasten. Spreker ziet liever dat het initiatief bij de raad komt te liggen, overigens niet in een stuurgroep, maar in een werkgroep, want de raadsleden werken graag. Volgens de heer Van Belle was er niets freudiaans aan zijn opmerking over de klankbordgroep. Het is apart dat de heer Van Baekel tegen de term “werkgroep” is, maar vervolgens wel heel concrete aanbevelingen aan het college geeft. Hij wil toch wel erg betrokken zijn en hij spreekt over externe advisering. Dat is heel goed. De heer Van Baekel steunt het voorstel van het college. De fractie is blij met de toezegging over een breed onderzoek naar de toekomst van het erfpachtstelsel in Schiedam. Hopelijk wordt er expertise van buiten aangetrokken om de blik te verrijken. De heer Reuderink constateert, gezien het grote aantal aanbevelingen van D66, dat de heer Van Baekel een aanwinst voor die werk-, stuur- of klankbordgroep zou zijn.

15

De heer Kondu zegt dat de vaststelling van de Beleidsnota Erfpacht 2025 een belangrijk moment is omdat de nota een reeks veranderingen bevat die invloed zullen hebben op honderden erfpachters in de stad. Zijn fractie heeft op de politieke avond al aangegeven dat zij de richting van het nieuwe beleid steunt. Zij ziet dat de gemeente met dit voorstel serieus werk maakt van de knelpunten die erfpachters op dit moment ervaren. Vooral de introductie van eeuwigdurende erfpacht is een grote stap vooruit. Daarmee wordt eindelijk gebroken met de onzekerheid die een eindigende looptijd met zich brengt. Het maakt woningen beter verkoopbaar en geeft banken meer vertrouwen bij het verstrekken van hypotheken. Ook de mogelijkheid van jaarlijkse indexering in plaats van schoksgewijze canonverhoging juicht spreker toe, aangezien deze optie erfpachters meer voorspelbaarheid biedt en voorkomt dat zij ineens worden geconfronteerd met grote stijgingen. Tegelijkertijd realiseert hij zich dat deze indexatie uiteindelijk tot een snellere lastenstijgingen kan leiden, waar dan wel weer een korting op de aanvangscanon tegenover staat. Hij zal de vinger aan de pols houden om na te gaan of dit in de praktijk ook als eerlijk wordt ervaren.

Een ander punt waarvoor DENK aandacht heeft gevraagd is de mogelijkheid van een klimcanon, een maatwerkregeling die kan helpen als een canonverhoging te groot is om haar in één keer te dragen. Spreker ziet deze regeling als waardevol, zeker in een tijd waarin grondprijzen zijn gestegen en steeds meer huishoudens hun woonlasten zien toenemen. De regeling blijft overigens wel beperkt tot uitzonderlijke gevallen. DENK blijft daarom dan ook kijken naar het bredere plaatje: hoe kan ervoor worden gezorgd dat erfpacht in de toekomst niet bijdraagt aan het vergroten van financiële ongelijkheid. Sprekers fractie blijft wel moeite houden met de keuze om bij de bepaling van de canon uit te gaan van de WOZ-waarde. Erfpacht gaat namelijk over de grond en niet over het huis. De WOZ-waarde betreft de totale waarde van woning en grond, waardoor het risico groot is dat woningeigenaars niet een hogere canon moeten gaan betalen omdat de grond meer waard is maar omdat de woning in waarde is gestegen door renovatie, energiebesparing of simpelweg doordat de buurman flink is gaan klussen. Spreker vindt dat dit spanning oplevert en kan leiden tot vraagtekens onder erfpachters. Spreker is blij met de toezegging van de wethouder om in eenvoudige en duidelijke taal in de richting van de Schiedammers te communiceren, gelet op het feit dat de complexiteit van het beleid groot is.

Er zijn veel keuzemogelijkheden en het risico bestaat dat mensen belangrijke brieven niet begrijpen of simpelweg niet lezen. Twee weken geleden heeft spreker aangegeven dat zijn fractie in principe geen voorstander is van het oprichten van een werkgroep. Terwijl het probleem al jaren speelt, wordt in de richting van de verkiezingen geprobeerd met een werkgroep van raadsleden het probleem op te lossen en voorstellen te doen voor een oplossing. DENK geeft er de voorkeur aan het onderzoek van de wethouder af te wachten. Daarna kan de raad kijken naar de uitkomst van het onderzoek. DENK heeft er in deze fase geen behoefte aan het proces nog verder te vertragen en zal dan ook niet voor de motie stemmen. De heer Siljee wijst erop dat de motie niet alleen iets zegt over de werkgroep maar ook over de WOZ-waarde, waarover de heer Kondu een duidelijk standpunt heeft ingenomen. Hij is benieuwd of deze nog een amendement zal indienen om die uit de nota te halen. Wat betreft de werkgroep vraagt spreker zich af wie sneller is, het college of de werkgroep. Zijn ervaring van de laatste jaren is dat de raad vaak sneller is dan het college. De heer Kondu wijst erop dat je een nieuwe taxatie kunt vragen als je het oneens bent met de WOZ-waarde, wat wellicht tot een verlaging leidt. Naar hij betoogt is de nota niet in beton gegoten.

Ziet de fractie dat de raad aan de slag moet omdat de problemen niet worden opgelost, dan kan voor het probleem aandacht worden gevraagd. Uiteindelijk is het onderhavige stuk er ook gekomen door schriftelijke vragen van fracties. De raad heeft naar sprekers mening instrumenten om bij te sturen. Komt de werkgroep er toch, dan maakt hij er graag deel van uit maar hij verwacht er niet veel van, gelet op het feit dat er voor- en tegenstanders van erfpacht, al dan niet eeuwigdurend, in zullen zitten. Bij de omgevingsvisie

16

lag het anders. De erfpachtnota is veel technischer en maakt het volgens spreker lastig tot een gedegen advies te komen. De heer Siljee wijst erop dat stemmen voor het voorstel stemmen voor de WOZ-waarde betekent, terwijl de WOZ-waarde wordt geparkeerd als de raad voor de motie stemt. De heer Reuderink vraagt of de heer Kondu niet in de werkgroep wil zitten omdat het een lastig onderwerp betreft. De heer Kondu zegt dat DENK zeer zeker zal deelnemen aan de werkgroep als deze er komt. Op dit moment is hij er echter van overtuigd dat zo’n werkgroep het proces zal vertragen. De werkgroep zal pas na het zomerreces van start gaan en bovendien komen er verkiezingen aan. Hij wacht liever af waar de wethouder mee komt. DENK stemt inderdaad in met de WOZ-waarde maar de bewoners kunnen vragen om hertaxatie. Overigens moet de uitkomst voor de begroting dezelfde blijven, zodat je erfpacht voor de bewoners niet ineens sterk kunt verlagen. Op die manier wek je valse verwachtingen. De heer Siljee ontkent valse verwachtingen te wekken. Hij zegt niet dat de erfpacht goedkoper wordt. Dat zou voor iemand van zijn partij ook eigenaardig zijn. “Sinterklaas zit niet hier.” Als de nota wordt aangenomen geldt straks wel de WOZ-waarde, terwijl de heer Kondu er principieel tegen is.