Notulen raadsvergadering 15 december 2020

27

Natuurlijk is het warmtenet van Eneco een kans die marktpartijen als Woonplus en Eneco willen aanpakken, zeker wanneer Schiedam zich voor 32 mln. in de schulden wil steken, maar het is niet nodig dat de gemeente de aanleg voorfinanciert. Natuurlijk kan de gemeente goedkoper geld lenen dan marktpartijen. Eneco hoeft echter geen geld te lenen. Mitsubishi heeft bij de overname het nodige geld beschikbaar gesteld voor duurzame investeringen door Eneco. Maar als er vele miljoenen in andere meer rendabele energieprojecten kan worden gestoken, zal Eneco dat zeker niet laten. Waarom zou de gemeente een langlopende schuld aangaan als er geen echte noodzaak is? Bovendien gaan de gemeente en Woonplus zich inzetten voor de afzet van de warmte van Eneco. In die zin neemt de gemeente de rol van de marktpartijen over. Daar komt bij dat, als de afname van warmte achterblijft, Eneco de gemeente een boete oplegt. Dat is bepaald geen goede deal. De schuld en de risico’s gaat de gemeente voor 40 jaar aan, dus dat wordt een blok aan het been. De heer Maris hoort de heer Berns zeggen dat, als er niet voldoende warmte wordt afgenomen, de gemeente een boete moet betalen aan Eneco, wat bij hem de vraag oproept of deze dezelfde business case heeft gelezen.

Daarin staat namelijk dat, als de gemeente niet voldoende aansluitingen realiseert, zij het geld terug moet betalen, maar een passage over het afnemen van warmte heeft spreker niet teruggevonden. De heer Berns constateert dat de heer Maris zorgvuldiger is in zijn bewoordingen. Het gaat inderdaad om het aantal aansluitingen, maar dat neemt niet weg dat de gemeente wel een boete kan krijgen, terwijl ze zich financieel al in de schulden gaat steken. Dat is geen faire deal. De heer Maris is inderdaad zorgvuldiger in zijn woordkeus, want de heer Berns spreekt nu weer over boetes. Nee, dan wordt de lening niet terugbetaald. Dat is geen boete. Dat is een risico dat de gemeente neemt. Door dit soort bijdragen krijgt de stad het beeld dat raad en college heel rare plannen hebben. De heer Berns draagt bij aan dat beeld. De heer Berns wijst erop dat andere wel noodzakelijke investeringen zich ook zullen aandienen, maar dan is er geen financiële ruimte meer in de gemeentekas. Uiteraard wil ook zijn fractie Woonplus faciliteren om de sociaal-maatschappelijke opgave voor Groenoord en Nieuwland aan te pakken, maar niemand steekt zichzelf belangeloos voor 14 mln. in de schuld voor zijn buren -- totale schuld 32 mln. -- als er andere mogelijkheden zijn. En die zijn er.

Waarom zou de gemeente de marktpartijen op deze wijze en voor deze lange periode zo faciliteren? De fractie van de ChristenUnie-SGP blijft waar mogelijk primair gaan voor energiebesparing, woningisolatie en het efficiënt inzetten van de euro voor duurzaamheid. Die efficiency neemt de komende jaren toe. Daarom moet dit prijskaartje niet bij de gemeente worden neergelegd. De raad heeft gekozen voor meer differentiatie en meer typen woningen en voor nieuwbouw, en dat gasloos. Die lijn moet, zo lang er middelen zijn, consequent worden vastgehouden, ook voor de wijken Groenoord en Nieuwland, al betekent dat over 30 jaar slopen en vervangen van deze woningen. De heer Karens hoort de heer Berns verwijzen naar toekomstige efficiënte technieken, maar wijst erop dat deze heeft gezegd dat die nieuwere technieken ook bij het gebruik van een warmtenet kunnen worden ingezet? De heer Berns beaamt dat maar zegt dat het kijken in de toekomst blijft. De vraag is wat zich dan gaat aandienen. Met de voorliggende keuze zet de gemeente zich nu behoorlijk vast, ook als er nog andere warmtebronnen kunnen worden aangewend voor het warmtenet. Het klopt dat het duurzamer kan maar op dit moment zijn de investeringen onverantwoord hoog. De heer Karens snapt dat, maar nieuwere technieken kunnen ook worden gebruikt om centraal warmte te genereren die via het warmtenet naar de woningen wordt geleid.

Er is inderdaad sprake van hoge investeringen maar als dit plan niet wordt uitgevoerd, worden de Groenoorders de komende jaren veroordeeld tot het gebruik van technieken en oplossingen die vele malen duurder zijn. De heer Berns vraagt de heer Karens hoe deze kijkt naar de verantwoordelijkheid van Eneco om voor te financieren, als die mogelijkheid bestaat. Nu wordt er op een goedkope manier via de gemeente geld geleend, waarbij de gemeente de schuldenlast krijgt. De heer Karens is het ermee eens dat de gemeente in een ideale wereld Eneco voor alles zou laten betalen. GroenLinks is er sowieso niet vies van om bepaalde rekeningen bij grote bedrijven neer te leggen maar dat is in dit geval niet gelukt. De deal die er nu ligt, met een korting op de aansluitkosten

28

en de maatschappelijke taak van de gemeente om daaraan bij te dragen, maakt dat er in dit geval sprake is van een verantwoord en overzichtelijk risico voor de gemeente, waarmee de Groenoorders op weg worden geholpen. Bij de fractie van mevrouw Zwang staat duurzaamheid hoog op de agenda. Verduurzamen en vergroenen zijn een opdracht voor iedereen. Er moeten dus ook andere energiebronnen worden gevonden. Daarbij is participatie essentieel. Immers, het terugbrengen van de CO2-uitstoot gaat iedereen aan. Na de commissievergadering van vorige week heeft de fractie het businessplan en alle bijlagen opnieuw zorgvuldig gelezen. De PvdA blijft de lening van 30 mln. een groot bedrag vinden, zeker in relatie tot de gemeentelijke begroting van 300 mln. De financiële gevolgen van het instemmen met dit plan voor de gemeentelijke begroting zorgen voor een negatief effect op de solvabiliteit en de schuldquote. Dat wil zeggen dat de gemeente te veel schulden heeft en te weinig geld in de portemonnee om de dagelijkse zaken mee te betalen. De PvdA vindt dat dit de komende jaren een te groot risico oplevert voor alle Schiedammers, te meer waar de gemeente al een niet sluitende meerjarenbegroting heeft.

Volgens de richtlijnen van de provincie en de VNG zit de gemeente met de solvabiliteit en de schuldquote nu al in de gevarenzone, maar met dit plan wordt de financiële positie voor een lange periode nog meer verslechterd. De rekening daarvan komt op het bordje van de Schiedammers terecht. Ook vandaag nog kreeg haar fractie meldingen van de geweldige deal die die de gemeente kan sluiten door de samenwerking met Woonplus en Eneco. Spreekster vraagt zich echter af of dat het geval is. Als er nu ja wordt gezegd, kun je niet meer terug. Wat als Eneco over acht jaar de spelregels verandert, of als er een andere eigenaar komt? Dan kun je niet zeggen dat je niet meer wilt, want alles is dan al aangelegd en aangesloten. Deze volledige afhankelijkheid van een particuliere, buitenlandse organisatie baart de fractie zorgen. En wie in de raad heeft bij zijn of haar energieaanbieder een contract afgesloten voor 30 jaar, een contract waarbij de aanbieder de tarieven tussentijds eenzijdig kan aanpassen, terwijl je er niet kunt uitstappen? Kiezen voor het warmtenet lijkt de meest logische keuze, maar wat als er over twee jaar, vijf jaar, tien jaar betere alternatieven zijn? Waarom deze haast? Het plan beschrijft de risico’s die nu worden voorzien. De fractie realiseert zich dat het college alle risico’s heeft geminimaliseerd, al heeft de heer Van Kraaij die gemaximaliseerd.

Maar stel dat de waarheid in het midden ligt, dan nog wordt de raad gevraagd om in te stemmen met een plan waarvan de PvdA-fractie de risico’s en de gevolgen op lange termijn niet kan overzien. De heer Karens komt terug op het gestelde door mevrouw Zwang over de alternatieven voor het warmtenet waarvan de komen de jaren sprake zou kunnen zijn. Welke alternatieven heeft zij in gedachten en heeft zij rekening gehouden met het antwoord van het college dat die nieuwe technieken, waarmee je centraal warmte kunt genereren, ook kunnen worden gebruikt voor het warmtenet? Mevrouw Zwang zou een heel ander leven hebben als zij nu al zou weten welke nieuwe technieken eraan komen, want dan zou zij bij de VN het wereldprobleem van de CO2-uitstoot oplossen. Nieuwe ontwikkelingen kunnen inderdaad gebruikt worden voor het warmtenet, vooral voor het verwarmen van het water. Maar misschien komen er ook technieken om woningen te verwarmen waarvoor geen warm water nodig is. De heer Karens begrijpt de zorg van mevrouw Zwang. Als er iets nieuws komt dat nu nog niet bestaat, kan dat heel interessant zijn. Wethouder Ooijevaar sprak in dat verband over een pilletje waardoor je 24 uur warm blijft, zodat je geen verwarming meer nodig hebt in je huis. Als met dit plan niet wordt ingestemd, heeft dat echter een groot financieel effect op de bewoners van Groenoord de komende jaren.

Hoe verantwoord is het dus om niet in te stemmen met dit plan? De Groenoorders kan dan geen zekerheid worden geboden over iets anders. Mevrouw Zwang geeft toe dat haar fractie de bewoners niet de zekerheid kan bieden dat er een betere oplossing komt, maar de heer Karens kan ook niet garanderen dat dit de beste oplossing is en dat er over vier jaar niet een veel betere oplossing is die ook nog goedkoper is voor de bewoners en veel duurzamer. De heer Maris verwijst naar de opmerking van mevrouw Zwang dat de lening van 30 mln. nog heel lang op de Schiedamse begroting zal drukken. Een heel groot deel van dat bedrag komt echter heel snel terug.

29

Dat is mevrouw Zwang bekend, maar het is maar net wat je een groot deel noemt. Over twee of drie jaar zal Woonplus iets van 12 mln. terugbetalen, maar dan nog blijft er een flink bedrag over dat op de schuldquote drukt. Dan de financiële gevolgen voor huurders en eigenaren. Eigenaren van grondgebonden woningen hebben een keus, maar voor eigenaren in appartementencomplexen is die beperkt, want als een complex meer huurders dan kopers heeft, heb je als koper geen keus. De eigen investering van ca. €15.000 is dan een groot bedrag. Kopers die dit bedrag niet van de bank kunnen lenen vanwege hun financiële situatie, worden door de gemeente gedwongen om die financiële verplichting toch aan te gaan. Als de VvE dan verantwoordelijk wordt voor de inning van het bedrag, zet dat de relatie op scherp. De huidige huurders krijgen een huurverhoging van €16 en hebben vervolgens te maken met de jaarlijks maximaal toegestane huurstijging. Nieuwe huurders starten met een hogere huur, maar daarna wordt de jaarlijks maximaal toegestane huurverhoging ook toegepast. De fractie is wel blij om te horen dat Woonplus garandeert dat deze huren niet boven de liberalisatiegrens komen, al vraagt spreekster zich af of die afspraak is vastgelegd. De PvdA vindt het plan al met al een te groot financieel risico, met gevolgen voor alle Schiedammers. De kosten voor de kopers worden te hoog.

Tegen huurders zeggen dat je alleen achterstallig onderhoud pleegt als ze instemmen met het plan, is verwerpelijk en het is onwenselijk dat de gemeente zich voor 30 jaar in de richting van Eneco vastlegt. De Voorzitter meldt nog dat de fractie van de SP zich niet heeft gemeld voor de woordvoering. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De Voorzitter gaat ervan uit dat de vergadering uiterlijk om 01.00 uur eindigt. Aan de orde is de voorzetting van de behandeling van: 03.

Benoeming en beëdiging tijdelijk wethouder

De heer Villerius deelt mede dat 35 stemmen zijn uitgebracht, waarvan 24 op M.J.C. Houtkamp, 1 op René Janssen, 1 op Catelijne de Groot, 1 op John van Sliedregt, 1 op Jeannette Baljeu en 1 op Fred van der Drift, terwijl 6 blanco stemmen zijn uitgebracht. De Voorzitter dankt de commissie van stemopneming voor het verrichten van haar taak en concludeert dat de heer Houtkamp de meeste stemmen op zich heeft verzameld en mitsdien door de raad is benoemd als tijdelijk wethouder. Spreker deelt mede dat de heer Houtkamp in de raadszaal aanwezig is, waar de beëdiging en installatie zullen plaatsvinden. De griffier zal daarvan filmbeelden maken. De heer M.J.C. Houtkamp legt in handen van de Voorzitter de bij de wet vereiste van zuiverheid en eed van trouw af. De Voorzitter feliciteert de heer Houtkamp met zijn benoeming en merkt op dat niemand een paar geleden bij zijn afscheid als wethouder had verwacht dat hij na een paar jaar weer in die functie zou terugkeren. Hoewel de aanleiding vervelend is zijn raad en college blij dat hij die functie weer tijdelijk op zich wil nemen. Hij wenst hem daarbij veel succes. (Applaus) Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: 22.

Raadsvoorstel Nieuwe Energie voor Groenoord

De heer Ooijevaar feliciteert de heer Houtkamp met zijn tijdelijke benoeming tot wethouder. Vorige week is er naar spreker opmerkt in de commissie heel lang en goed gedebatteerd over het voorstel Nieuwe energie voor Groenoord, maar eigenlijk was vijf uur nog te kort voor zo’n enorm complexe kwestie. Het heeft het college en een heel leger aan technici, voor de doorrekening en expertise, ruim drie jaar gekost om tot de aan de orde zijnde businesscase te komen. Vanavond besluit de raad over de mogelijkheid voor Schiedam om energietransitie in te zetten als het vliegwiel voor een bredere wijkaanpak, voor een kwetsbare wijk die dit zo hard nodig heeft. Een dergelijke aanpak levert direct voordeel op voor de bewoners van deze wijk en dat wordt de Groenoorders gegund. Niet alleen het college gelooft in dit project en in de onderbouwing van de businesscase, Woonplus wordt daarbij als

30

een stevige en lokale bondgenoot gezien. Afgelopen weekend heeft Woonplus aangegeven waarom je deze kans niet zou mogen laten lopen. Ook een andere partner in het proces, de provincie ZuidHolland, heeft steun uitgesproken. Spreker realiseert zich terdege dat er ook veel zorgen in de wijk zijn. Hij begrijpt die heel goed. De beeldvorming vanuit andere gemeenten, maar ook die binnen Schiedam helpt niet altijd. In de commissie is uitvoerig besproken hoe en waarom de risico’s in de businesscase zijn gemitigeerd, maar spreker kan zich goed voorstellen dat er toch nog vragen zijn. Hij en wethouder Minhas hebben ook veel tijd nodig gehad om de businesscase goed te doorgronden. Ze hebben ook heel veel vragen gesteld in de voorbereiding, maar het college heeft waarschijnlijk meer tijd gehad voor de businesscase dan de raad. Het was dus heel belangrijk om daar lang in de commissie bij stil te staan. Daar zijn de vragen beantwoord en hopelijk de twijfels zo veel mogelijk weggenomen. Spreker realiseert zich ook dat de raad hierover in de toekomst uitmuntend moet worden meegenomen. De motie van DENK over het inbouwen van tussentijdse controlemomenten en de raad daarover te informeren past daar heel goed in. Spreker kan zich daar heel goed in vinden. Er is op dit moment wel sprake van een momentum, want het college heeft zijn partners nu mee.

Deze kans moet nu worden gepakt, want er is geen betere deal mogelijk voor Groenoord. Het gaat dan om het aardgasvrij maken, maar ook om het vele dat voor de bewoners van de wijk kan worden gedaan. De vragen om toezeggingen hebben te maken met de financiën en de participatie. De woordvoerders van CDA, D66 en VVD vragen naar de financiering van de projectkosten. Omdat er sprake is van een papieren manier om de kosten op te schrijven, met als doel om een bedrijfsbijdrage te krijgen, is bedacht dat die een revolverend karakter moest hebben. De raad is echter van mening dat deze kwestie niet op die manier moet worden gefinancierd. Spreker heeft dat goed gehoord. Het college neemt daarom de suggestie van de heer Pegtel ter harte en zal die kwestie opnemen in de Zomernota van 2022. Eneco en Woonplus, partners in deze businesscase, hebben naar spreker stelt ook geluisterd naar de zorgen van de raad. Zij willen beide een derde van het risico op zich nemen. Mocht het Rijk niet over de brug komen, al is die kans vrijwel nihil -- dat staat ook in de mail van de gedeputeerde -- dan zijn Eneco en Woonplus dus bereid om hun verantwoordelijkheid wat dat betreft te nemen. Het gaat overigens niet om een subsidie om de uitvoeringskosten te kunnen betalen. Het is geld dat is gekoppeld aan het Klimaatakkoord en dat structureel wordt opgenomen in de Algemene Uitkering van het Gemeentefonds.

Dat zorgt voor veel meer zekerheid dan een subsidie. Progressief Schiedam en D66 vroegen om een sterke projectleider. Ook dat is spreker uit het hart gegrepen, want het is een flink project. Samen met Eneco en Woonplus wordt momenteel gekeken naar een omgevingsmanager van een heel zwaar kaliber, die gedragen wordt door de drie partijen. De infrastructurele zaken die Eneco op zich neemt, regarderen Eneco zelf, maar bij Eneco realiseert men zich wel dat ook daar een zeer ervaren en betrokken projectleider voor moet komen. De heer Berns sprak over het prijskaartje van de voorfinanciering. Hij vroeg of je die niet voor rekening van de partners kunt laten. In theorie kan dat, want ook Eneco heeft ongetwijfeld een buffer. Eneco kan ook geld aan de markt onttrekken, maar tijdens de onderhandelingen met Eneco werd duidelijk dat de gemeente in staat is om op een veel goedkopere manier geld aan de markt te onttrekken. Door de voorfinanciering kan de gemeente ongeveer €500 in mindering brengen op de projectbijdrage. Die €500 komt direct ten goede aan particulieren die willen aansluiten. Het is daarom wel degelijk van belang dat de gemeente de voorfinanciering voor haar rekening neemt. De heer Berns stelt dat Eneco nu geld op de plank heeft liggen en het dus niet hoeft te lenen.

Waarom moet de gemeente dan een lening aangaan, al is dat tegen een lage rente? De heer Ooijevaar gaat niet verder in op het onderhandelingsproces, maar het komt er feitelijk op neer dat Eneco, door het geld op de balans te zetten als voorfinanciering, daar een hoger rendement of hogere proceskosten aan kan toekennen dan de gemeente. Vandaar het verschil van €500. Dat was ook de onderhandelingsruimte van de gemeente bij het omlaag krijgen van de aansluitkosten. Daardoor kan de transitie woonlastenneutraal worden aangeboden aan de 96% van de woningeigenaren. Het CDA stelde over de participatie heel terecht dat geen berg te hoog mag zijn als het gaat om voorlichting en het ontzorgen van de bewoners. Dat is inderdaad heel belangrijk, want woningeigenaren en huurders horen heel veel spookverhalen. Spreker zegt daarom toe dat geen berg te hoog zal zijn bij het meenemen van de bewoners. Het gaat niet alleen om het technische aanbod, al is dat goed, het gaat ook om draagvlak. De heer Maris herhaalt zijn vraag wanneer welk bedrag van de voorfinanciering wordt teruggehaald.

31

De heer Ooijevaar verduidelijkt dat het gaat om de voorfinanciering van 5,1 mln. Elke aansluiting wordt terugbetaald op het moment dat die is gerealiseerd. Woonplus zal de bijdrage zo snel mogelijk, bijna direct, terugbetalen, maar dat heeft ook te maken met het feit dat de gemeente de financiering aantrekkelijker voor elkaar kan krijgen dan Woonplus. Dit is overigens een nogal technische kwestie waar hij nog niet alle ins en outs van weet. Ook de heer Minhas maakt gewag van het nachtwerk vorige week. In dat debat heeft het college op basis van feitelijke informatie en drie jaar onderzoek aangegeven waarom het vertrouwen had in de businesscase. Het college is van mening dat met dit voorstel de kwetsbare wijk Groenoord, want dat is het absoluut, een positieve impuls kan worden gegeven. Spreker heeft gemerkt dat het bij velen meer gaat over een gevoel dan over inhoud en feiten, maar hij snapt dat heel goed. De bewoners en de raadsleden vinden het heel spannend, zeker nu het bijna zover is dat een daadwerkelijke stap wordt gezet richting de energietransitie en de meekoppelkansen die zijn gedefinieerd in de businesscase. Spreker heeft daar alle begrip voor. Reflecterend op zijn eigen inzet, constateert hij dat hij bij een enkeling de afgelopen week wellicht wat irritant is overgekomen en dat betreurt hij.

Het moet namelijk altijd over de inhoud gaan, dus als hij bij iemand een gevoel van irritatie heeft opgewekt, biedt hij daar zijn excuses voor aan. De businesscase bevat heel veel informatie. Het college heeft de afgelopen week samen met Eneco en Woonplus getracht, alle vragen te beantwoorden. Spreker had zelf ook heel veel vragen, maar hij heeft veel meer tijd gehad om die op een goede manier beantwoord te krijgen. Die tijd heeft de raad niet gehad en hij begrijpt dat het voor de raad heel snel is gegaan. Gehoord de bijdragen van vanavond constateert spreker dat veel raadsleden inmiddels positiever zijn gestemd dan vorige week. Huiseigenaren moeten inderdaad een langlopende lening aangaan, maar uit het onderzoek op basis van een referentiecomplex is geconcludeerd dat er een woonlastenneutrale businesscase mogelijk is voor 96% van de woningen in Groenoord, al biedt dat nog geen garantie voor het uiteindelijke resultaat. Momenteel speelt de uitwerking van de vervolgcomplexen. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van acht verschillende scenario’s per complex. De VvE’s moeten kiezen welk scenario voor hen het beste is. Het is mogelijk dat een VvE kiest voor meer comfort, veel meer isolatie en daarom het besluit neemt om meer te investeren, zodat de woonlasten toenemen. Maar dat is altijd het besluit van zo’n VvE.

De woonlastenneutraliteit van de referentiecomplexen is inmiddels voor vier complexen doorgerekend door het Servicepunt Woningverbetering, los van de businesscase, en de resultaten daarvan hebben het college nog positiever gestemd. De berekeningen van het Servicepunt Woningverbetering wijzen namelijk uit dat de woonlastenneutraliteit nog gunstiger zou kunnen uitpakken. In die zin is dat geruststellend. De voorkeur van de AOV-fractie gaat uit naar sloop, nieuwbouw en herstructurering maar spreker benadrukt dat bij herstructurering per definitie wordt uitgegaan van verdunning. De bijkomende kosten waarvoor de gemeente dan komt te staan, zullen gigantisch zijn, veel groter dan waarvan nu sprake is in de businesscase. Maar ook de corporatie komt dan voor veel meer kosten te staan. Dan moet er een heel andere businesscase worden gepresenteerd. Bij de begroting vroeg de AOV-fractie echter aan het college of het mogelijk is om te temporiseren qua herstructureringsopgave van de stad. Als het AOV Groenoord nu wil toevoegen aan de herstructureringsopgave, is dat eigenlijk een verzoek om de Woonvisie aan te passen, maar die is al vastgesteld met steun van de raad. Volgens mevrouw De Vries komt het verzoek om te temporiseren bij de heer Berns vandaan en niet bij het AOV.

Het gaat haar erom dat de wethouder garandeert dat bewoners, geen huurders van Woonplus zijnde, ook woonlastenneutraal kunnen blijven wonen. De heer Minhas stelt dat uit de berekeningen, ook die voor huiseigenaren die lid zijn van een VvE, blijkt dat er sprake is van een woonlastenneutrale businesscase. Dat geldt echter niet voor 123 rijwoningen en voor 52 flatwoningen. Toch heeft spreker daar ook goed nieuws voor. Gisteravond is de nieuwe ISDE gepubliceerd die ook betrekking heeft op relatief jonge woningen, van 2005, die wat beter geïsoleerd zijn. Uit de informatie blijkt dat de aansluitkosten daarvan ongeveer €3.500 bedragen. Maar door de nieuwe ISDE dalen die aansluitkosten in rap tempo naar €202. De gevolgen voor die huiseigenaren zijn dus ook gunstiger. De huren van veel complexen van Woonplus stijgen met €15 per maand, maar de energiekosten gaan dalen. Door de garantie die Woonplus aan de huurders geeft, ook die van portiekwoningen, gaan de woonlasten voor heel veel huurders juist omlaag, mede als gevolg van de woonlastenneutraliteit. Daarom is het voor die huurders juist aantrekkelijk om hieraan mee te doen.

32

Mevrouw Zwang vraagt zich af of, als ieder jaar de maximale huurverhoging bovenop de stijging met €16 komt, de huren niet boven de liberalisatiegrens uitstijgen. Volgens Woonplus gebeurt dat niet maar zij vraagt of dat is vastgelegd. De heer Minhas meldt dat contractueel met Woonplus is geregeld dat de huren op basis van de puntenstijging en de indexatie van de woningen niet boven de liberalisatiegrens mogen uitkomen. Dat is het beleid en dat wordt op jaarbasis ook in de prestatieafspraken vastgelegd. De tweede motie van DENK over sociale activatie Groenoord wordt door het college ook omarmd. Het college ziet dat er behoefte is aan een wijkvoorziening met een maatschappelijke functie. In de herstructureringsplannen voor Groenoord is door Woonplus ook al voorzien in een maatschappelijke ruimte in Groenoord. Er wordt nog onderzocht op welke locatie dat kan. In de Woonvisie staat overigens ook dat er in Schiedam-Noord behoefte is aan seniorenwoningen. Die komen ook in Groenoord, al is de exacte locatie nog niet bekend. De Voorzitter is van oordeel dat de raadsleden zich in de tweede termijn kunnen beperken tot het afleggen van statements omdat de gestelde vragen volgens hem in redelijke mate zijn beantwoord, terwijl vorige week ook nog 4,5 uur aan dit onderwerp in de commissie is gewijd.

De heer Pegtel attendeert degenen die ervoor pleiten te wachten op nieuwe technieken erop dat je, als je bij een mobiele telefoon alleen het nieuwste model wilt hebben, nooit verder komt dan een toestel met een draaischijf. Hij twijfelt er niet aan dat er nieuwe en goedkopere technieken zullen komen, wat alleen maar positief kan uitwerken op de kosten die in rekening zullen worden gebracht, maar hij acht dat geen reden om niet de weg in te slaan die het college voorstelt. Zoals de wethouder aangaf wordt ingezet op Groenoord. 37.000 Woningen doe je echter niet in een jaar of twee maanden en daarom moet er nu mee worden begonnen. Anders redt Schiedam het nooit. De heer Van Kraaij begint met een paar complimenten. Hij heeft de heer Spek vanavond veel verstandige dingen horen zeggen, evenals de heer Berns. Als de gemeente het eigen vastgoed niet aansluit op het warmtenet, moet de gemeente Eneco een boete betalen die kan oplopen tot enkele miljoenen. Aan de hand van het niet voldoen aan de warmtevraag, uitgedrukt in eenheden woningequivalent, wordt de hoogte hiervan bepaald. De bijdrage van de heer Van Sliedregt vond de OPS een stuk minder sterk. Het is tot daaraan toe vast te houden aan je eigen potje geld maar dat maakt nog niet dat de mogelijke verliezen kunnen worden vergoed met monopolygeld.

Voor de motie voor het vastleggen van de Enecogelden was brede steun maar voor dit plan niet. Spreker is benieuwd of het potje van D66 uiteindelijk echt heilig blijkt. Spreker kan zich ook niet vinden in de overweging om Woonplus te ondersteunen. Deze corporatie heeft groot onderhoud te lang uitgesteld, een probleem dat al decennia speelt en niet structureel wordt opgelost met dit voorstel. De manier om hiermee om te gaan is volgens hem dat Woonplus inzicht verschaft in de situatie en publiekelijk verantwoording aflegt. Alleen dan is het te verantwoorden dat de gemeente middelen ter beschikking stelt of risico’s op zich neemt om Woonplus vooruit te helpen. Hij constateert bovendien dat Woonplus geen geld heeft voor onderhoud in Groenoord maar wel voor het inclusieve verzorgingstehuis van DENK. Hij adviseert hier niet in te trappen. De heer Maris vindt het jammer wat sommige fracties naar voren brengen. Hij heeft geconstateerd dat veel misinformatie wordt gegeven. Zo spreekt LOS van een biogascentrale, waarvan geen sprake is. Het gaat namelijk om restwarmte. De OPS wil geen amendement en zegt dat het aan het college is maar vraagt D66 vervolgens naar een ander potje. Spreker stelt vast dat de PvdA stelt dat de lening te groot is en gaat drukken op de begroting. Zij is echter aanzienlijk minder dan 30 mln.

Hij wijst het AOV dat van mening is dat het warmtenet CO2-uitstoot niet reduceert erop dat als restwarmte wordt gebruikt in plaats van brandstoffen dat per definitie die uitstoot reduceert. Naarmate de industrie verduurzaamt, zal de reductie zelfs toenemen. Spreker is van oordeel dat de tegenstemmers Woonplus en daarmee zijn huurders in de steek laten. Hij geeft de OPS, die vindt dat Woonplus te laat is en de corporatie daarom niet wil steunen, mee dat zij daarmee de huurders laat zitten. Hoewel de VVD liberaal is, ontneemt zij volgens hem bewoners keuzevrijheid. Het SLV wil pas op de plaats maken omdat er andere energiemogelijkheden zouden zijn maar hij hoort graag welke dat zijn en wanneer zij beschikbaar zijn. Die energiemogelijkheden kunnen trouwens ook worden ingezet op het warmtestation. Hij stelt vast dat CU-SGP kansen ziet in een andere rol maar kennelijk zelf geen rol wil spelen bij de verduurzaming van de woningvoorraad van Woonplus die Schiedammers huisvest. Spreker betreurt het dat al deze partijen kulargumenten gebruiken. Zijn fractie zal instemmen met het voorstel, durft een klein risico te nemen en laat de keuzevrijheid aan de inwoners.

33

De heer Spek ziet wegens gebrek aan spreektijd van het woord af. De heer Villerius zegt dat de andere partijen hem niet kunnen overtuigen. LOS blijft tegen het voorstel. De heer Van Sliedregt is tevreden over de antwoorden die D66 heeft gekregen op de twee grote vragen die hij in eerste termijn heeft gesteld, zowel wat de betreft de toezegging inzake de projectleiding als die inzake het met rust laten van de Enecogelden. Hij waardeert het bovendien dat Eneco en Woonplus zich bereid verklaren een deel van het risico te dragen. Spreker kan zich goed vinden in de moties van DENK en de fractie zal deze dan ook steunen. Hij is blij dat het college er ook positief tegenover staat. Het onderzoek naar het gasloos maken van Groenoord werd niet alleen ingegeven door de wens tot CO2-reductie maar ook door de kansen de het project Groenoord en zijn inwoners biedt. Wat dit betreft sluit hij zich aan bij de opmerkingen van de heer Karens in de eerste termijn. Spreker is van oordeel dat raad en college van ver zijn gekomen. Er hebben veel vergaderingen en lange gesprekken plaatsgevonden, die soms met aardig wat emotie gepaard gingen. Zoals wethouder Minhas zo-even echter zei, gaat het om de inhoud. D66 heeft gewikt en gewogen en is er uitgekomen. Na de toezeggingen van zojuist kan de fractie voor het raadsvoorstel stemmen.

De heer Karens spreekt wederom mede namens mevrouw Van Dijk en dankt het college voor de beantwoording, alsmede de collega’s voor het inhoudelijke debat, zowel afgelopen woensdag als vanavond. Hij constateert dat door velen een oprechte en inhoudelijke afweging wordt gemaakt en hij hoopt dat die afweging ertoe leidt dat de raad vertrouwen geeft aan het plan van het college. Spreker herhaalt dat deze discussie niet meer alleen een inhoudelijke is maar ook gaat over de vraag hoe de raadsleden zich onderling en tot het college verhouden. Van een paar fracties is hij een weinig positieve houding inmiddels wel gewend maar de opstelling van sommige coalitiepartijen heeft hem hogelijk verbaasd. Zij leggen elke inhoudelijke beantwoording van het college naast zich neer of hechten blijkbaar meer belang aan de inbreng van andere mensen. Een coalitie en een college vallen samen met vertrouwen om samen ingewikkelde en soms moeilijke besluiten te nemen en vertrouwen dat de wethouders de raad eerlijke en onderbouwde informatie geven om daarop besluiten te baseren. Spreker herhaalt zijn vraag uit de eerste termijn wat de opstelling van sommige coalitiepartners zegt over het bestaansrecht van deze coalitie en dit college.

Zien zij nog genoeg inhoudelijk vertrouwen in elkaar en in het college om samen te werken? Spreker acht het nuttig en nodig dat de coalitiepartijen daarover in het kerstreces heel goed nadenken. De Voorzitter acht dat een juiste conclusie en het goede moment om met elkaar in gesprek te gaan. Mevrouw Post herhaalt haar verzoek over het vangnet voor de bewoners die in de schulden komen. De heer Ergin is verheugd te horen dat het college een positief advies geeft over de moties van DENK. Hij is blij dat er meer huisvesting komt voor senioren en er oog is voor de signalen dat er in Groenoord behoefte is een maatschappelijke functie. Hij heeft ook genoteerd dat Woonplus bereid is de mouwen op te stropen. Hij heeft kennis genomen naar de toezeggingen die op andere punten zijn gedaan, bijvoorbeeld dat er geen indirecte verplichting zal worden opgelegd om van het gas af te gaan. Hij kan dan ook instemmen met het raadsvoorstel. De heer Berns dankt voor de beantwoording en voor de complimenten. De denigrerende opmerkingen laat hij voor wat zij zijn. Als je van reststoffen grondstoffen maakt, zoals Eneco, doe je het goed. Het is volgens spreker echter geen gunst om warmte van het bedrijf af te nemen. Het is een marktpartij die een product heeft en dat heel goed weet te verkopen. Het prijskaartje ligt evenwel bij de gemeente en dat had zij volgens hem niet moeten accepteren.

Hij stemt dan ook niet in met de concessieovereenkomst met Eneco noch met de samenwerkingsovereenkomst met Woonplus en Eneco, hoewel hij over de ontwikkeling van Groenoord en Nieuwland blijft meedenken. De heer Minhas zegt in antwoord op de vraag van mevrouw Post dat er voor mensen die het financieel niet gemakkelijk hebben een optie is voor een maatwerklening, bijvoorbeeld ook in het geval van funderingsherstel. Daarnaast is het Rijk ook bezig met een regeling voor niet-kunners. Het belangrijkste is echter dat mensen niet behoeven mee te doen.

34

De heer Ooijevaar is erkentelijk voor de steun die is uitgesproken. De Voorzitter constateert dat beide moties een warme ontvangst hebben gekregen bij het college. Hij brengt motie nr. 4 Sociale activatie Groenoord in stemming en constateert dat de leden van de fracties van het CDA, D66, DENK, -Post-, -Van Dijk, GroenLinks, PS, de PvdA, de SP en de VVD met uitzondering van het lid Feelders ervoor hebben gestemd en de leden van de fracties van het AOV, CUSGP, LOS, de OPS en het SLV alsmede het lid Feelders van de VVD ertegen, zodat zij met 25 tegen 10 stemmen is aangenomen. Spreker brengt vervolgens motie nr. 5 Controlemomenten gemeenteraad Schiedam in stemming en constateert dat de leden van de fracties van het CDA, D66, DENK, -Post, -Van Dijk, GroenLinks, PS, de PvdA, de SP, het SLV en de VVD ervoor hebben gestemd en de leden van het AOV, CU-SGP, LOS en de OPS ertegen, zodat zij met 27 tegen 8 stemmen is aangenomen. Spreker zegt dat de fractie van OPS heeft verzocht om hoofdelijke stemming over het raadsvoorstel. Het voorstel wordt met 19 tegen 16 stemmen aangenomen. Voor hebben gestemd de leden Lourens, Mantingh, Maris, Mostert, Pegtel, Polat, Post, Van Sliedregt, Voortman, Beenhakker, Biekman, Dokgöz, Van Dijk, Ergin, Hamerslag, Karahmanoğlu, Karens, Kuin en Lepidis.

Tegen hebben gestemd de leden Reuderink, Rotteveel, Spek, Villerius, De Vries, Wijmans, Wilton, Zwang, Badri, Berns, Bruggeman, Feelders, R. Janssen, T. Janssen, De Jong en Van Kraaij. 23.

Terugkoppeling uit besturen van gemeenschappelijke regelingen

Dit agendapunt heeft geen inhoud. 24.

Sluiting van de vergadering

De Voorzitter dankt de raad voor het feit dat deze gevolg heeft gegeven aan zijn oproep de vergadering tot uiterlijk 01.00 uur voort te zetten. Hij vertrouwt dat iedereen zijn bijdrage heeft kunnen leveren aan de behandeling van een groot en zwaar dossier. Spreker merkt op dat toen in januari de nieuwjaarsbijeenkomst werd gehouden niemand kon bevroeden dat 2020 een heel bijzonder en afwijkend jaar zou zijn. Naar hij vermoedt zullen kinderen en kleinkinderen over 30 jaar aan de lippen van de raadsleden hangen als deze verhalen van wat er in 2020 gebeurde. Nu zij er middenin staan, is het helemaal geen pretje, zeker niet nu de premier gisteravond een verscherpte lockdown heeft afgekondigd die een heel grote impact heeft op de samenleving en de Schiedamse bevolking en ondernemers. Het zijn moeilijke tijden voor iedereen maar in het bijzonder voor hen die geliefden hebben verloren door het coronavirus. Spreker wenst iedereen heel veel rust en sterkte maar ook gezondheid toe, alsmede een veilige en rustige jaarwisseling, mogelijk zelfs met een avondklok. Hij spreekt de hoop uit iedereen gezond weer te zien in 2021. Er zal dan geen nieuwjaarsreceptie worden gehouden maar wel zal worden geprobeerd op een alternatieve, digitale manier elkaar en de inwoners een goed 2021 toe te wensen. Tot slot wenst spreker iedereen fijne Kerstdagen, waarna hij om 0.56 uur de vergadering sluit.

Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van

de griffier,

de voorzitter,

J.W. Scherpenzeel

C.H.J. Lamers

35