Notulen raadsvergadering 1 februari 2022

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 1 februari 2022 te 20.00 uur in het Stadskantoor

Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig zijn 29 raadsleden, te weten S.T.E. Beenhakker (VVD), R.M.M. Berns (CU-SGP), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), Ş. Dokgöz (DENK), S.Y. van Dijk-van Leeuwen (fractie-Van Dijk), H.J.A. Feelders (VVD), S.F. Hamerslag (PS), T.R. Janssen (VVD), R. Karens (GroenLinks), A.J. Kuin (D66), P.D.R. van Kraaij (OPS), A.G. Lepidis (CDA), J.R.A. Lourens (D66), A.M. Mantingh (GroenLinks), J.M.P. Maris (PS), J. Pegtel (CDA), G. Polat (DENK), J. Post-den Heijer (fractie-Post), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), A.J. Villerius (LOS), G.C. de Vries-van de Giessen (AOV), T. Wijmans (SP), A.E.I. Wilton (VVD), A.W. van Wingerden (SLV) en P.M.E. Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders P. van Aaken, M.J.C. Houtkamp, A.J.M. Laan en D.C.G. Ruseler, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig zijn de leden B. Badri (PvdA), D.A. Ergin (DENK), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), A.P. Mostert (VVD) en B. Voortman (GroenLinks). 1.

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die de vergadering via het internet of Schie TV volgen van harte welkom. Hij dringt erop aan de anderhalve meter in acht te nemen, iets wat zijns inziens in de aanloop naar de vergadering niet door iedereen is gedaan. Hij weet dat daarover verschillend wordt gedacht maar wijst erop dat fysiek kan worden vergaderd door enige versoepeling op rijksniveau, mits een aantal maatregelen in acht wordt genomen, waaronder het houden van anderhalve meter afstand. Zoals gebruikelijk onder de huidige omstandigheden zitten de woordvoerders in de zaal en zijn de overige leden welkom op de publieke tribune dan wel in de Hagazaal. Koffie en andere drankjes dienen te worden opgehaald en na afloop is er geen borrel. Verhinderd wegens ziekte dan wel andere redenen zijn de leden Badri, Ergin, Karahmanoğlu, Mostert, Voortman en De Jong, wat betekent dat 29 leden aanwezig zijn. Spreker deelt mee dat mevrouw Wilton vandaag jarig is, feliciteert haar en spreekt zijn waardering ervoor uit dat zij deze dag viert in het midden van de gemeenteraad. Naar hij heeft begrepen biedt zij de aanwezigen daarvoor een versnapering. Hij noemt haar leeftijd niet maar verklapt dat het in de buurt van de 31 is, wat betekent dat zij forever young is.

(Applaus) De VVD heeft het verzoek gedaan een motie vreemd aan de orde van de dag te mogen indienen over de tijdelijke opvang van asielzoekers op een boot aan de Buitenhavenweg. Hij stelt voor dit aan het einde van de agenda toe te voegen en constateert dat de raad daarmee instemt. Spreker heeft voorts begrepen dat een aantal moties over het uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid en met name het onderdeel Huiselijk geweld zouden kunnen worden ingediend. Hij stelt voor daarvoor een verzamelagendapunt als laatste punt aan de agenda toe te voegen. Hij wijst er wel op dat het uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid naar aanleiding van de discussie in de commissie door het college is teruggetrokken om er zoveel mogelijk wensen en opvattingen van de commissieleden in te verwerken. Moties vreemd aan de orde van de dag kunnen echter altijd worden ingediend, waarbij hij de raad verzoekt er rekening

1

mee te houden dat het uitvoeringsprogramma op een ander moment nog een keer terugkomt. Hij weet dat diverse leden hun opvattingen al hebben afgerond. De heer Karens vraagt of dit betekent dat het een afzonderlijk agendapunt met twee termijnen wordt. De Voorzitter zegt dat de raad dit bepaalt. De indiener krijgt het eerst het woord en de leden van de raad kunnen op zijn of haar inbreng reageren, waarna het college het woord voert. De indiener spreekt vervolgens als laatste. Zijn er meer indieners, dan moet een en ander worden georganiseerd. Spreker laat het aan de raad over om te bepalen of er twee termijnen zijn. De heer Karens stelt dan voor er een regulier agendapunt van te maken, zodat iedereen zijn eigen bijdrage kan leveren en eventueel moties kan indienen in de eerste termijn. De Voorzitter stelt dan voor een agendapunt Moties huiselijk geweld/Zorg en Veiligheid aan de agenda toe te voegen. Dat is ook logistiek handig, aangezien de griffie dan moties digitaal kan plaatsen. Spreker stelt vast dat de raad ermee instemt twee punten aan de agenda toe te voegen. 02.

Spreekrecht voor aanwezigen Hiervoor heeft zich niemand gemeld.

03.

Vaststelling notulen De notulen van de raadsvergadering van 14 december 2021 worden vastgesteld.

04. Lijst van mededelingen en ingekomen stukken 01

Advies agendacommissie over de afdoening van moties en toezeggingen; Dit advies wordt voor kennisgeving aangenomen.

Brieven van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden: 02 18 november 2021: Afdoening en voortgang moties en toezeggingen werk en Inkomen. Mevrouw Wilton wijst erop dat in deze lijst het SchuldenLab zit, waaraan als toezegging zou zijn voldaan. Een raadsvoorstel c.q. een initiatiefvoorstel is echter een motie noch een toezegging. Zij wil dit nu voor de allerlaatste maal gecorrigeerd hebben. De Voorzitter is het daarmee eens. Een initiatiefvoorstel staat juridisch gelijk aan een besluit van de raad. Hij kan zich wel voorstellen dat het voorstel in de lijst van to do zaken is opgenomen en dat nu aan de raad wordt gerapporteerd dat met de aftrap van het SchuldenLab aan het initiatiefvoorstel is voldaan. Naar hij aanneemt is mevrouw Wilton het daarmee eens. 03 04 05 06 07 08

18 november 2021: Omgevingsvergunning Snelliussingel 162 22 november 2021: Verlengen cameratoezichtgebieden 24 november 2021: Bestemmingsplan Verzamelherziening 2022 25 november 2021: Jaarverslag Leerrecht 2020 - 2021 6 december 2021: Dienstverleningsovereenkomst MVS gemeenten SOW inzake uitvoering inburgering 7 december 2021: Continueren Argos Mobiel 2022-2025

2

09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 men. 27

9 december 2021: Voortgang toeslagenaffaire kinderopvang MVS 10 december 2021: Voortgang en besluitvorming Ringbus Schiedam Noord 9 december 2021: Uitvoering aangenomen moties begroting 2022 14 december 2021: Spelregels i.v.m. gemeenteraadsverkiezingen 2022 14 december 2021: Jaar eindeverwachting 2021 Rogplus 15 december 2021: Uitvoering motie Pak woningmarktdiscriminatie aan 14 december 2021: Grondreserveringsovereenkomst particulier initiatief The Miller 15 december 2021: Aanwijzing acute noodopvang asielzoekers 15 december 2021: Prestatieafspraken 2022-2023 16 december 2021: Afdoening motie Speelplaatsen en openbare sportvoorzieningen 16 december 2021: Voorontwerp-bestemmingsplan Kop van de Singel 17 december 2021: Jaarwisseling 2021-2022 21 december 2021: Rapport GGD en Rogplus kwaliteit & rechtmatigheid WMO zorg Oron Care 22 december 2021: Aanwijzing acute tijdelijke noodopvang asielzoekers 22 december 2021: Moties en toezeggingen stedelijke en economische ontwikkeling 30 november 2021: Voortgangsrapportage 2 Nieuwe Energie voor Groenoord 22 december 2021: Treasurystatuut 2022 22 december 2021: Motie verzoek ondertekenen Verklaring van Dordrecht Zonder stemming wordt besloten de stukken 02 t/m 26 voor kennisgeving aan te ne22 december 2021: Agenda Schiedam 2030 Toekomstige ontwikkelingen

De heer Karens merkt op dat van dit stuk in de commissie is gezegd dat het wordt doorgeschoven tot na de verkiezingen en stelt voor omtrent dit punt niet te beslissen dat het is afgedaan. De Voorzitter zegt dat dit is gecommuniceerd naar de agendacommissie, die morgen vergadert en het zal meenemen voor de eerste cyclus na de verkiezingen, zodat het doorschuift naar de volgende lijst van ingekomen stukken. De heer Karens kan gerust zijn: het komt goed. 28 29 30 31 32 33

23 december 2021: Rapport Inzicht in armoede MVS 2021 23 december 2021: Aanbesteding Schiedams Jongerenwerk 23 december 2021: Collegereactie op de Boardletter 2021 23 december 2021: Uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid 22 december 2021: Voortgangsrapportage gebiedsontwikkeling SchieDistrict 30 december 2021: Voortgang project Renovatie Sint Jacobgasthuis

Brieven en documenten van derden: 34 Stichting Gemeenschapsfonds Schiedam 1 november 2021: Jaarverslag 2020 35 Ministerie van BZK 15 november 2021: Screening wethouders 36 Nederlandse Vereniging voor raadsleden 18 november 2021: herfstbrief 2021 37 Bewonersinitiatief Geen speelbos 18 november 2021: Dreigende aantasting landschap Midden Delfland 38 Stroomopwaarts 19 november 2021: 2e bestuursrapportage en 2e begrotingswijziging 39 OSVS 19 november 2021: Herbenoeming twee leden Raad van Toezicht 40 Ministerie van BZK 22 november 2021: Ontvangstbevestiging verlengingsaanvraag Wbmgp 41 Ministerie van BZK 16 december 2021: Getekende Besluit verlengingsaanvraag Wbmgp 42 Ondernemersvereniging sGravelandsepolder en SchiedamHavens 2 december 2021: Introductie Riverboard 43 Kwartaalrapportage Q3 2021 - Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond

3

44 45 46 47 48 49 50

Piratenpartij Delft 28 november 2021: Principes voor digitale soevereiniteit Daadkracht 25 november 2021: Nationaal raadsledenonderzoek 2021 Provincie Zuid Holland 10 december 2021: Financieel toezicht begroting 2022 Wethouder Ruseler 9 december 2021: Dient zijn ontslag in Raad van State 14 december 2021: Beroep BP Schieveste door ROC Vastgoed BV Raad van State 14 december 2021: Ingesteld beroep door Delta Fiber Nederland BV Raad van State 16 december 2021: Beroep NS Stations en Vastgoed BV Bplan Schieveste 2021 GGD RR 16 december 2021: Versnelling boostercampagne Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond 22 december 2021: Wensen en bedenkingen Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s

51 52 D

Leesmap

Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken 28 t/m 52 en de stukken die zich in de leesmap bevinden voor kennisgeving aan te nemen. 05.

Actualiteitendebat Hiervoor zijn geen aanmeldingen gedaan.

06. en 2.

Raadsvoorstel Rekenkamer Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten overeenkomstig de beslispunten 1

De Voorzitter stelt vast dat de raad bij acclamatie instemt met de benoeming van de drie nieuwe leden van de rekenkamer Schiedam, te weten de heer P. Castenmiller als voorzitter en de dames K. Veldhuijzen en B. Goezinne als leden. Nadat de drie nieuwbenoemde leden naar voren zijn gekomen, leggen zij in handen van de Voorzitter de bij art. 81g van de Gemeentewet voorgeschreven verklaring en belofte af. De Voorzitter feliciteert de heer Castenmiller en de dames Veldhuijzen en Goezinne met hun benoeming als resp. voorzitter en leden van de nieuwe Rekenkamer van Schiedam. Hij merkt op dat sprake is van een nieuwe start en een nieuwe dimensie en wenst hen daarbij heel veel succes. (Applaus) Spreker merkt op dat de gemeente van de provincie soms een rapportage ontvangt over regionale samenwerking, waarbij ook wel eens iets wordt opgemerkt over MVS-samenwerking. Met dit raadsbesluit heeft de raad echter een dergelijke samenwerking beëindigd en uitgesproken om solo door te gaan. Hij zal Gedeputeerde Staten melden dat dit ook mogelijk is in bestuurlijk Nederland. 07.

Raadsvoorstel Benoeming leden van de commissie welstand en monumenten Schiedam

De Voorzitter geeft het woord aan de heer Spek voor het afleggen van een stemverklaring. De heer Spek zegt dat de Schiedamse VVD geen noodzaak ziet om deze overbodige en dure commissie in stand te houden. De fractie zal niet tegen de benoeming van de voorgedragen leden stemmen maar wel tegen het in stand houden van dit bureaucratische systeem. De Voorzitter stelt vast dat deze opvatting algemeen bekend is maar waardeert het dat de VVD wil meewerken aan de benoemingen.

4

De heer Spek merkt voor de duidelijkheid op dat de VVD wel tegen stemt. De Voorzitter wijst erop dat dit betekent dat een schriftelijke stemming moet plaatsvinden, aangezien het om een stemming over personen gaat. De heer Spek concludeert dat een schriftelijke stemming moet plaatsvinden. De voorzitter had op grond van de discussie in de commissie de conclusie getrokken dat de VVD met de vervulling van de functies zou instemmen. De heer Spek concludeert dat hij verkeerd is begrepen. De Voorzitter betreurt het dat dit niet is gemeld, zodat hij zich daarop had kunnen instellen. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De Voorzitter merkt alvorens de stembriefjes te laten uitdelen op dat als de leden zich verzetten tegen de benoeming van een of meer van de vier kandidaten voor twee opties kunnen kiezen. Zij kunnen een blanco briefje inleveren dan wel andere namen invullen en daarmee hun alternatieve keuze kenbaar maken. Raadsleden kunnen op grond van de Gemeentewet niet tegenstemmen. Voor degenen die zich verzetten tegen de instandhouding van de commissie is het uitbrengen van een blanco stem de beste oplossing. Spreker benoemt tot leden van de commissie voor stemopneming de leden Wijmans als voorzitter en de heer Lepidis en mevrouw Wilton als leden.

Degenen die zich gepasseerd voelen kan hij geruststellen met de mededeling dat er binnenkort ook nog een commissie tot onderzoek van geloofsbrieven van nieuwbenoemde raadsleden zal worden ingesteld. Daarbij staat de heer Karens met stip op zijn lijstje. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De heer Wijmans, voorzitter van de commissie voor stemopneming, deelt mee dat 28 stemmen zijn uitgebracht, waarvan er 2 ongeldig zijn en 5 blanco. De heer ir. L. de Boer, mevrouw ir. E. Gronovius, en de heer ir. M. Klooster verkregen bij de stemming elk 20 stemmen en mevrouw ir. A. de Back 19 stemmen, terwijl de heer O.P. Spek, mevrouw A.E.I. Wilton, de heer T.R. Janssen en mevrouw G.C. de Vries elk 1 stem verkregen. De Voorzitter stelt vast dat zijn benoemd tot leden van de commissie welstand- en monumenten de heer L. de Boer, mevrouw E. Gronovius, de heer M.Klooster en mevrouw A. de Back. Spreker dankt de commissie voor stemopneming voor het vervullen van haar taak en ontbindt haar. 08.

Raadsvoorstel Budgetoverhevelingen van 2021 naar 2022 Dit voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

09.

Verzoek van de fracties OPS, LOS en PvdA voor het instellen van nader onderzoek naar het door het college gevoerde bestuur inzake Nieuwe Energie voor Groenoord.

De Voorzitter stelt voor eerst het woord te geven aan mevrouw Zwang, een van de indieners, zodat zij kan reflecteren op de behandeling in de commissie. Daarna is het woord aan de leden van de raad en zal een van de andere indieners, de heer Van Kraaij, als laatste reageren. Hij stelt vast dat de raad zich daarmee kan verenigen.

5

Mevrouw Zwang meent niets nieuws te vertellen als zij zegt dat de besluitvorming inzake Nieuwe Energie voor Groenoord rommelig en lelijk is geweest. Partijen beschuldigden elkaar van fake news, de wethouders mobiliseerden de politieke krachten bij de provincie, een wethouder, de directeur van Woonplus en een fractievoorzitter sloten een deal in ruil voor instemming met het plan en er was een WOB-verzoek nodig om informatie boven tafel te krijgen. De PvdA vindt het dan ook naïef om te zeggen dat je ook gewoon schriftelijke vragen had kunnen stellen, want het proces heeft haar geleerd dat dat niet de weg is. De inkt was volgens spreekster nog niet droog of de eerste onduidelijkheden kwamen boven water: mogen huurders wel of niet instemmen, is het project wel of niet kostenneutraal, kunnen kopers nu wel of niet geld lenen voor de benodigde investeringen? Onder het mom dat men niet meer terug kon, kon de raad op alle voorstellen ja of ja zeggen. Voor de PvdA is dat geen Schiedamwaardige werkwijze. Om die reden heeft de fractie met OPS en LOS eren initiatiefvoorstel voorbereid, niet om schuldigen aan te wijzen of gelijk te willen halen maar om de konijnen uit de hoed te stoppen en de nieuwe raad van voldoende en volledige informatie te voorzien, zodat hij weloverwogen besluiten kan nemen.

De PvdA heeft vorige week goed geluisterd naar de andere fracties en het verheugt haar dat de behoefte aan informatie breed wordt gedragen. Over de suggestie om het onderzoek door de Rekenkamer te laten uitvoeren moest zij wel even nadenken. Spreekster vraagt zich namelijk af of dit niet een te complexe en te beladen onderzoeksvraag voor een nieuwe Rekenkamer is en of het ook wel eerlijk is in haar richting. Na alles te hebben overdacht gaan de drie fracties echter graag mee in de suggesties van de collegaraadsleden om de Rekenkamer dit onderzoek te laten uitvoeren. Zij zullen dan het initiatiefvoorstel intrekken en niet in stemming laten komen. Spreekster vraagt of haar collega’s kunnen instemmen met het voorstel om dit de eerste onderzoeksopdracht voor de Rekenkamer te laten zijn. De Voorzitter wijst erop dat het een onderzoeksverzoek moet zijn, omdat de Rekenkamer onafhankelijk oordeelt of zij erop ingaat. Mevrouw Zwang is het daarmee eens. De heer Kuin stelt vast dat Nieuwe Energie voor Groenoord een project van enorme omvang met een zeer lange looptijd is en dat de discussie voorafgaand aan en volgend op de besluitvorming zowel in Schiedam als in de raad erg heftig zijn geweest. Net een jaar na de besluitvorming ligt het verzoek van drie fracties ter behandeling voor.

In de commissievergadering heeft spreker helder het D66-standpunt weergegeven en hij zal dat niet herhalen. Afgelopen donderdag heeft het college in een besloten bijeenkomst uitgelegd waarom bepaalde door het rijk toegezegde gelden nog niet zijn binnengekomen. Die volstrekt acceptabele uitleg heeft de fractie gesterkt in haar standpunt, dat het voorgestelde onderzoek veel te vroeg komt, ook als het wordt omgezet in een onderzoek door de Rekenkamer. D66 zal dan ook tegen het voorstel stemmen. De Voorzitter wijst erop dat het voorstel door mevrouw Zwang is ingetrokken en dat zij heeft gevraagd of de raad het ermee eens is dat de Rekenkamer een verzoek wordt gedaan. De heer Kuin zegt dat hij het daar voorlopig niet mee eens is. Zijns inziens moeten eerst nieuwe gegevens worden afgewacht, in ieder geval tot de meicirculaire. De raad moet zich er dan naar zijn oordeel nogmaals over buigen. De heer Spek vindt het goed te horen dat het voorstel is ingetrokken en dat nu wordt aangestuurd op een onderzoek door de Rekenkamer, iets waar de Schiedamse VVD ook voor heeft gepleit. Naar hij betoogt gaat de raad niet over de agenda van de Rekenkamer. De raad doet een verzoek en zijn fractie wil natuurlijk meewerken aan het opstellen van onderzoeksvragen.

Doet de raad, helaas met uitzondering van D66, daartoe het verzoek aan de Rekenkamer dan neemt hij aan dat zij dat zal betrekken in haar besluitvorming.

6

De heer Berns begint met een woord van dank voor de inspanningen om de weg naar een nader onderzoek te verkennen, in het resultaat waarvan hij zich wel kan vinden. Het voorstel voor een onderzoeksopzet naar de besluitvorming omtrent het vaststellen van het raadsbesluit Nieuwe Energie voor Groenoord door middel van een raadsenquête vond de fractie van de ChristenUnie-SGP niet passend. Het schoot de doelen wat voorbij en het is goed dat de initiatiefnemers het onderzoek nu bij de Rekenkamer neerleggen. Het is dan goed dat de raad in de breedte wordt meegenomen om vragen die bij een ieder wel spelen te inventariseren en te wegen. Het is op zich al een waardevolle zaak voor de Rekenkamer om kennis te maken met de leden van de raad en wat er zoal onder hen leeft inzake heikele punten. De inspanning die zo’n raadsenquête uiteindelijk zou vragen, zou te veel aandacht op dit moment en bij de nieuwe raad wegnemen, iets wat hij zou betreuren. Andere problemen vragen zijns inziens prioriteit. Schiedam en Groenoord moeten naar spreker betoogt wel verder. De raad moet het ene doen en het andere niet nalaten.

Zijns inziens zijn er nieuwe kansen, ook voor Groenoord, en er zijn onderbouwde mogelijkheden om meer te doen aan energiebesparing, isolatiemogelijkheden en inzet van andere energiebronnen, zoals vorige week viel op te maken uit het ongevraagde advies in een opiniestuk van een op het gebied van energietransitie deskundige oud-wethouder van Schiedam. Dat lijkt hem meer een nader onderzoek waard, in ieder geval een gesprek waarbij Woonplus te zijner tijd uiteraard wordt betrokken. Hij vraagt of het college al contact heeft opgenomen met deze oud-wethouder en, zo neen, of het van plan is dat binnenkort te doen. De Voorzitter wijst dat het thans gaat om een initiatief vanuit de raad, zodat het college even niet aan zet is. Dit is het verkeerde moment om vragen te stellen aan het college. De heer Berns wijst erop dat het wel betrekking heeft op het onderwerp. Als andere wegen worden gezocht, is een nader onderzoek naar de inhoud op zijn plaats, alsmede de vraag of het artikel bekend is en of er iets mee wordt gedaan. Anders komt het wel op een ander moment. De Voorzitter denkt dat het op een ander moment komt. De heer Karens betuigt zijn collega’s zijn dank voor het luisteren naar de bezwaren die namens zijn fractie zijn geuit in de raadscommissie.

Zoals hij daar ook heeft betoogd is het goed als er meer feitelijke en objectieve informatie over NEvG beschikbaar komt, ofschoon er al veel informatie is. Zoals bleek uit de inleidende opmerkingen van mevrouw Zwang kan overigens ook feitelijke en objectieve informatie behoorlijk vooringenomen worden gepresenteerd. Naar zijn overtuiging is de Rekenkamer bij uitstek geschikt om meer objectief onderzoek te doen. Het is dan echter wel van groot belang welke vragen je stelt. In het voorstel dat de drie partijen hebben gedaan, leken verschillende doelen door elkaar te lopen. Aan de ene kant ziet hij de wens om het besluitvormingsproces te evalueren, bij uitstek een vraag die je aan een instantie als de Rekenkamer zou kunnen stellen. Mevrouw Zwang zei ook te willen voorkomen dat er nog meer konijnen uit de hoge hoed springen. Die vraag vraagt wellicht meer om herijking van de business case, typisch iets wat je nu juist niet aan de Rekenkamer zou moeten vragen maar wellicht aan het college zelf of met behulp van specialistische bureaus. Voor spreker volmondig toezegt dat de fractie van GroenLinks ermee instemt dat het verzoek aan de Rekenkamer wordt gedaan, lijkt het hem goed dat de raad nadenkt over de vraag welke vragen aan haar zouden moeten worden gesteld.

Heel eerlijk gezegd zou hij het goed vinden als de nieuwe raad dat doet, omdat het onderzoek ook zal gaan lopen als deze is geïnstalleerd. Zijn advies is de komende weken te gebruiken om die vragen te inventariseren en na de verkiezingen bij de Rekenkamer aan te schuiven om na te gaan welke daarvan geschikt zouden zijn voor een Rekenkameronderzoek. Een deel kan echter ook gewoon door het nieuwe college en de nieuwe raad kunnen worden opgepakt. De heer Maris zegt dat Progressief Schiedam bij zijn volle verstand heeft ingestemd met het raadsvoorstel NEvG. Aan de voorwaarden die het heeft gesteld bij de business case is

7

en wordt nog steeds voldaan. Een raadsenquête was naar de mening van de fractie dan ook niet nodig geweest. NEvG gaat echter heel veel Schiedammers aan. Het kan in het voordeel zijn van velen van hen maar het is ook een langlopend project waarmee veel geld gemoeid is. Het lijkt hem dan ook uitstekend dat de Rekenkamer eens nagaat hoe het gemeentebestuur tot deze besluiten is gekomen. Verder sluit hij zich aan bij de heer Karens. Het is niet aan deze raad, die nog één keer bij elkaar komt, om dit te bepalen, al kan deze wel wat vragen neerleggen bij de Rekenkamer. Het definitieve besluit over de vraagstelling en wat de Rekenkamer nu werkelijk gaat doen, laat hij graag aan de nieuwe raad. De heer Van Kraaij verzoekt om een korte schorsing. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De heer Van Kraaij vindt het mooi om te horen dat velen in de raad onderschrijven dat het belangrijk is dat er meer duidelijkheid komt voor Groenoorders en dat er ook wordt nagedacht over de vraag hoe de raad voortaan betere besluiten kan nemen. Spreker beaamt dat de Rekenkamer haar eigen onderzoeksopzet en onderwerpskeuze beheert. De drie fracties doen een suggestie voor een onderzoeksonderwerp en zij kan zelf beslissen of zij daarmee aan de slag gaat. De Rekenkamer kan ook zelfstandig een invulling geven aan de opzet van het onderzoek.

Wat de drie fracties betreft kan de Rekenkamer ook zelf invulling geven aan de mate waarin en het moment waarop zij bij de verschillende fracties langskomt. Het lijkt spreker goed dat de raad uitspreekt dat deze dit een belangrijk onderzoek vindt en de Rekenkamer de ruimte biedt daaraan invulling te geven. Uit praktische overwegingen vraagt hij de Voorzitter in het overleg met de Rekenkamer de suggestie voor het onderzoeksonderwerp formeel naar voren te brengen. De Voorzitter beaamt dat hij de vraag vanuit de raad aan de Rekenkamer over zal brengen. Spreker wijst erop dat bij de nieuwe verordening die de raad vanavond inzake de Rekenkamer heeft vastgesteld een reglement behoort. Bij zijn kennismaking met de Rekenkamer heeft hij gemerkt, dat zij een iets andere werkwijze aan de dag gaat leggen. Zij haalt niet alleen de onderwerpen op die de raad mogelijkerwijs behandeld zou willen zien - de raad behoeft er ook geen onderzoeksvragen bij te formuleren want dat doet zij zelf – maar zij heeft ook kenbaar gemaakt, dat zij als zij een onderwerp kiest over de begrenzing en de reikwijdte van het onderzoek zelf ook nog met de raad in gesprek wil gaan en zal vragen of dit het is wat de raad bedoelt en of deze uit de voeten kan met het rapport dat zij zal uitbrengen.

Die handreiking is uitdrukkelijk door de drie nieuwe leden gedaan; het is ook de werkwijze die zij vanuit Delft gewend zijn. Afgesproken is dat in eerste instantie dit soort klankbordmomenten in de auditcommissie plaatsvindt, zodat kan worden gesteld dat de raad erbij is betrokken. Spreker moet er wel op wijzen dat de Rekenkamer eerst een onderzoeksplan maakt, waarbij moet worden bedacht dat zij niet volgende week gaat beginnen. Behalve het maken van het plan moeten de capaciteit en de werkvoorraad worden doorgenomen, aangezien driekwart jaar geen Rekenkameractiviteit in Schiedam is geweest. Als het onderzoek wordt gestart, zal het ten tijde van de nieuwe raad zijn. Voorts zal de Rekenkamer het moment bepalen van de onderzoeksvragen die leven en verder moeten worden onderzocht. Het lijkt spreker goed te constateren dat een onderwerp waarover verschillend wordt gedacht praktisch unaniem in een bepaalde richting kan worden geleid. Hij constateert in ieder geval dat het voorstel van de fracties van OPS, LOS en PvdA is ingetrokken en dat in de plaats daarvan een verzoek aan de Rekenkamer komt. De heer Kuin acht het in ieder geval verstandig dat een dergelijk onderzoek na het uitkomen van de meicirculaire plaatsvindt, zodat er meer informatie beschikbaar is.

De Voorzitter geeft de verzekering dat het onderzoeksplan pas in het eerste kwartaal van 2022 wordt gemaakt en dat er ook nog afstemming moet plaatsvinden, zodat het onderzoek op zijn vroegst in het tweede, derde of vierde kwartaal en mogelijk zelfs pas in 2023 zal

8

gaan lopen. De Rekenkamer bepaalt wat het geschikte moment is voor zo’n onderzoek. De heer Kuin behoeft zich wat dat betreft dus geen zorgen te maken. De heer Berns is van oordeel dat er ook inhoudelijk nogal wat slagen zijn te maken. Hij realiseert zich dat voor een bepaalde weg is gekozen maar betoogt dat er meer mogelijkheden rondom isolatie en energiebronnen zijn. De Voorzitter wijst erop dat het thans gaat om een onderzoeksvoorstel, dat inmiddels is ingetrokken. Hij is van oordeel dat de heer Berns nu een weg opgaat die deze niet moet inslaan. De heer Berns zegt dat het gaat om de vraag welke onderzoeken relevant zouden zijn. In dat kader wijst hij erop dat er ook inhoudelijk nog wel iets nader zou kunnen worden onderzocht. De Voorzitter betoogt dat daarvoor andere instrumenten zijn. Het gaat de heer Berns erom dat er nog even verder wordt gekeken, dat de strijd nog niet helemaal is gestreden en dat er ook langs andere wegen nog wel winst te boeken is. De heer Karens wijst de heer Berns erop dat bij de documenten rond de business case stukken zitten van DWA en Overmorgen die verwijzen naar de effecten van isolatie en andere energiebronnen. Die zijn indertijd onderzocht. De Voorzitter vindt dit een verkeerde discussie.

Hij stelt vast dat het voorstel is ingetrokken en dat de Rekenkamer wordt gevraagd op een moment dat zij passend acht een onderzoek in te stellen aan de hand van een onderzoeksopdracht die de Rekenkamer zelf kan formuleren, die wordt getoetst door de nieuwe gemeenteraad en die wordt afgestemd aan de hand van de planning die zij zelf opmaakt. Hierop volgt zeker een vervolg, waarover de raad vanzelfsprekend wordt geïnformeerd. De heer Maris benadrukt dat de afwegingen om dit verzoek bij de Rekenkamer neer te leggen voor Progressief Schiedam niet de afwegingen van de initiatiefnemers zijn. Hij heeft alle vertrouwen in de professionaliteit van de Rekenkamer en gaat ervan uit dat zij hier zeer zorgvuldig mee omgaat en haar eigen termijn kiest. De Voorzitter wijst erop dat de leden van de Rekenkamer op de tribune deze discussie volgen. De griffie heeft hen na de commissiebehandeling ook op de hoogte gesteld van het initiatief vanuit de raad. Spreker is ervan overtuigd dat zij op een gepaste manier met de diverse opvattingen en ideeën zullen omgaan. 10.

Terugkoppeling uit besturen van gemeenschappelijke regelingen Dit punt heeft geen inhoud. De Voorzitter draagt de leiding van de vergadering over aan de heer Hamerslag. Voorzitter: Hamerslag

11.

Motie vreemd aan de orde van de dag VVD Geen nieuwe instroom noodopvang

De heer Janssen memoreert dat de fracties van de VVD, de OPS en LOS schriftelijke vragen hebben gesteld over de ingerichte noodopvang aan de Buitenhavenweg en zegt dat zij niet verrast waren door het antwoord dat de aanwijzing die de staatssecretaris heeft gegeven

9

aan de Veiligheidsregio en daarmee indirect aan de gemeente Schiedam geen geldige publiekrechtelijke aanwijzing is, wat eigenlijk betekent dat Schiedam puur en alleen op vrijwillige basis de boot heeft geplaatst waarop asielzoekers worden opgevangen. De Schiedame VVD vindt dat opmerkelijk, te meer omdat er eigenlijk geen ordentelijk proces is gevolgd bij het plaatsen van die boot. De bewoners van de Gorzen en de ondernemers op het bedrijventerrein maar ook de gemeenteraad als hoogste orgaan van de gemeente zijn er niet bij betrokken. Spreker wijst erop dat steeds is gezegd dat de opvang tijdelijk is maar zoals blijkt in Vlaardingen is tijdelijk een rekbaar begrip. De periode dat de boot er ligt is inmiddels verlengd. Om te borgen dat de boot aan de Buitenhavenweg er zo kort mogelijk blijft liggen, willen de drie fracties de burgemeester oproepen geen nieuwe instroom op de boot toe te staan.

Met het oog daarop dient hij de motie Geen nieuwe instroom noodopvang in: De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen op dinsdag 1 februari 2022, overwegende dat:  noch Schiedam als gemeente, noch de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond een bindende aanwijzing heeft gekregen om asielzoekers op te vangen;  de burgemeester, in de veronderstelling dat er wel sprake was van een bindende aanwijzing, heeft besloten tot het inrichten van een boot ter opvang van circa 50 asielzoekers;  de desbetreffende boot sinds 23 december aan de Buitenhavenweg ligt;  de wijze waarop de besluitvorming rondom de noodopvang heeft plaatsgevonden richting de wijk, de ondernemers en de raad beter had gekund; verzoekt de burgemeester geen nieuwe instroom van asielzoekers op de boot aan de Buitenhavenweg te laten plaatsvinden, zodat de noodopvang verdwijnt en niet permanent wordt, en gaat over tot de orde van de dag. De Voorzitter zegt dat deze motie, die is ingediend door de leden Janssen, Rotteveel, Reuderink en Bruggeman, het nummer M1 krijgt. Mevrouw Rotteveel zegt dat de noodopvang van asielzoekers nogal wat reuring in Schiedam heeft teweeggebracht.

Blijkens een verkeerd signaal over een aanwijzing gegeven door de minister en de staatssecretaris die geen aanwijzing bleek te zijn, heeft de burgemeester in deze kwestie toch de hand geschud van de voorzitter van de Veiligheidsregio en met ongekende snelheid de noodopvang van asielzoekers gerealiseerd aan de Buitenhavenweg. Waar er eerst geen plek voor leek te bestaan, was er ineens wel een plek aan de Buitenhavenweg. Lokaal Onafhankelijk Schiedam vraagt zich af waarom bij zulk soort aanwijzingen altijd weer de regio Rotterdam-Rijnmond zit en of de burgemeesters niet eens in Den Haag aan de bel trekken met de vraag of asielzoekers/statushouders bijvoorbeeld niet kunnen worden geplaatst in Wassenaar, Blaricum en Laren in plaats van altijd maar de gemeenten aan te wijzen die al een grootstedelijke problematiek kennen. Spreekster betreurt het ook dat de 11 andere fracties in december een statement naar buiten hebben gebracht met hun zalige kerstgedachte om deze asielzoekers, alleenstaande mannen afkomstig uit Ethiopië, Jemen, Syrië en Turkije, warm welkom te heten. Op de schriftelijke vraag welke garantie de burgemeester heeft gekregen dat de AZCboot niet langer dan vier maanden blijft liggen, kregen de vragenstellers weer een slag-omde-arm-antwoord met woorden als ‘circa’ en ‘waarschijnlijk’.

Het zou de burgemeester volgens spreekster sieren als hij de rug recht hield geen gevolg geeft aan een eventueel verzoek om verlenging als de vier maanden voorbij zijn. Zij verzoekt de burgemeester toe te zeggen dat hij, als hij een verzoek om verlenging krijgt, daarmee niet akkoord zal gaan. De Voorzitter wijst mevrouw Rotteveel op dat zij haar vraag via hem moet stellen.

10

De heer Maris is van oordeel dat voor de Schiedamse VVD PSV ook een mooie afkorting zou zijn: Populistische Schiedamse VVD, want van de door de heer Janssen ingediende motie druipt het populisme af. Daarin wordt namelijk de burgemeester opgeroepen om geen nieuwe vluchtelingen op de boot toe te laten, iets waar naar zijn mening de burgemeester niet over gaat. De burgemeester gaat er alleen over dat de boot daar ligt en over de termijn dat deze er ligt, zodat de motie niet uitvoerbaar is. PS zal haar ook zeker niet steunen. Natuurlijk vindt spreker ook dat het proces anders had kunnen lopen. Er moest snel worden gehandeld, waardoor niet alle inwoners konden worden geïnformeerd. Toevallig woont hij recht tegenover de boot. Hij heeft reuring gezien op Facebook en in de stad maar rondom de boot absoluut niet. Er is volstrekt geen overlast geweest. Hij is overigens evenals de bewoners van de Hoogstraat wel geïnformeerd. Komt er weer een aanwijzing dan moet overigens naar zijn mening aan de burgemeester worden gevraagd of het werkelijk een aanwijzing is. Dat wordt echter niet met deze motie bereikt. Het is dan verstandiger de burgemeester te vragen het een volgende keer beter aan te pakken. Spreker merkt aan het adres van mevrouw Rotteveel op, dat PS een van de elf partijen was die het statement deden uitgaan waaraan zij refereerde.

Hij acht het vanzelfsprekend dat zij hen een fijn plekje wensten, wat niet wil zeggen dat hij het per se in Schiedam wenste. Hij is het met heel veel tegenstanders eens dat Schiedam allerlei problemen heeft die om een oplossing vragen. Toen de aanwijzing kwam, die achteraf geen aanwijzing bleek te zijn, moest er worden gehandeld en waren de vluchtelingen wat PS betreft van harte welkom op de boot. Volgens de heer Reuderink is sprake van veel procedureel gehannes. Zijns inziens kun je er in redelijkheid van uitgaan dat een burgemeester de wet kent. Hij wordt zelfs geacht haar te handhaven. Natuurlijk kun je zeggen dat de rest het ook niet wist maar het gekke was dat ze het in Venray wel wisten, evenals trouwens in Albrandswaard. Nadat zij wisten dat het blijkbaar toch net wat genuanceerder lag, heeft de burgemeester daar gezegd: het is goed met je, ik zie er vanaf. De kerstgedachten die spreker heeft gelezen en het warme hart van de burgemeester het was Kerst en dan krijg je dat soort dingen – neemt hij voor kennisgeving aan. Hij wordt er niet boos en zelfs niet eens verdrietig om. Het is wat het is. Wat betreft de vragen die de fracties in december hebben gesteld is sprake van een begrenzing. Op de vraag ‘wat dan’ wordt geantwoord dat er van wordt uitgegaan, dat… Eerst werd ervan uitgegaan dat er een aanwijzing was maar die bleek er toch niet te zijn.

Daarmee zijn echter wel feiten geschapen en het lijkt spreker volstrekt logisch, zelfs voor degenen die hier grotere tafels plaatsen in herbergen, barmhartigheid betrachten en het warme hart van de burgemeester prediken, dat een begrenzing wordt afgesproken. De motie spreekt niet van meer maar ook niet van minder. Spreker vindt veel van dit gehannes maar dat staat niet in de motie. Zij roept nadrukkelijk op tot een begrenzing, zoals ook is afgesproken. Je zou kunnen zeggen dat zij overbodig is, omdat die begrenzing al is toegezegd. De burgemeester heeft zich echter al een keer in de maling laten nemen en daarom lijkt het goed hem nog een keer indringend duidelijk te maken dat hij dat niet moet blijven doen. Het is een goede motie en die kan gewoon worden uitgevoerd De heer Maris wijst erop dat in de motie staat dat de burgemeester ervoor moet zorgen dat er geen nieuwe asielzoekers op die boot komen. Daar gaat deze echter niet over. In de motie had dan moeten staan dat de boot hier tot uiterlijk mei zou moeten liggen. Zoals de motie nu luidt is zij niet uitvoerbaar. De heer Reuderink begrijpt hieruit – hij is altijd dankbaar voor adhesie – dat de indieners met een kleine aanpassing de steun van PS voor de motie kunnen verwerven. Hij zal dat zeker met de hoofdindiener bespreken en dankt de heer Maris voor diens constructieve bijdrage.

De heer Maris wijst erop dat zijn enige constructieve bijdrage eruit bestond dat hij de heer Reuderink erop wees dat diens motie niet uitvoerbaar is. Wordt zij wel uitvoerbaar dan

11

wil dat nog niet zeggen dat PS haar ook zal steunen. De conclusie van de heer Reuderink is voorbarig maar verrast hem niet. De heer Reuderink is blij dat de heer Maris toegeeft dat diens constructieve bijdragen beperkt zijn. Dat is ook niets nieuws. Volgens Mevrouw Zwang wensten tien fracties, waaronder de PvdA, vluchtelingen in het statement een veilige plek. Zij vindt dat nog steeds en vindt het belangrijk dat Schiedam daarin zijn taak opneemt. Spreekster vindt ook dat het proces anders had gemoeten, niet alleen wat betreft het betrekken van de raad maar vooral ook van de Schiedammers, waarbij zij verwijst naar de manier waarop het in de vorige periode bij de Willem Pastoorsstraat is gegaan. Zij doet de oproep om als zich weer zoiets voordoet daaraan een voorbeeld te nemen in plaats van de manier waarop het project ditmaal is aangepakt De heer Berns beschouwt de motie als een reactie op onbehoorlijk bestuur van de Rijksoverheid en is van mening dat daarop niet met een daad van onbehoorlijk bestuur moet worden gereageerd. Hij releveert dat de gemeente het nodige heeft toegezegd, niet omdat dit op oneigenlijke gronden zou zijn afgedwongen maar omdat zij het passend vond te reageren op het morele appel dat achter de aanwijzing schuil ging. Het lijkt hem onbehoorlijk bestuur om de aanwezigheid van asielzoekers op de boot die er nu ligt geforceerd af te bouwen.

Er zijn immers verwachtingen bij hen en in de regio gewekt. Doorkruis je in die situatie de verwachtingen dan doe je hen tekort, waardoor zij zich opgejaagd voelen. Schiedam moet daarin niet meegaan. De CU-SGP-fractie zal de motie derhalve niet steunen. De Voorzitter wijst de heer Berns erop dat deze nog 26 seconden spreektijd heeft. Mevrouw Dokgöz stelt vast dat de motie keurig is geformuleerd, leuk versierd met bestuurlijke termen en goed bedacht om het negatieve sentiment tegen asielzoekers in de samenleving te voeden. Zij stelt ook vast dat de motie is ingediend door de VVD, een partij die al jaren aan het roer staat maar zich nimmer heeft uitgesproken over de opvang van asielzoekers, ondanks het feit dat die opvang al veel langer een feit is in Schiedam. Het was muisstil aan de zijde van de Schiedamse VVD, vooral als het ging om zaken waar asielzoekers beter van zouden worden. Vandaag constateert spreekster dat dezelfde VVD, die vier jaar lang niets te melden had over statushouders, met een voorstel komt dat indruist tegen het besluit van haar eigen staatssecretaris. De heer Janssen stelt vast dat mevrouw Dokgöz zegt dat er al langer opvang van asielzoekers is. Hij weet van de opvang van statushouders maar niet van asielzoekers in Schiedam en hij is dan ook benieuwd waar zij op doelt.

Mevrouw Dokgöz doelt voornamelijk op het feit dat de VVD zich niet heeft uitgelaten als het ging om zaken waar asielzoekers of statushouders beter van zouden worden. De heer Reuderink kan zich nog herinneren dat mevrouw Rotteveel in het begin van haar raadslidmaatschap, dus niet het excuus had van mevrouw Dokgöz, die hier al best lang zit, asielzoekers en statushouders door elkaar gooide en dat de hele meute zich op haar stortte. Hij denkt dat ook mevrouw Dokgöz zich dat een beetje moet aantrekken en ook haar terminologie op orde moet hebben. Als zij niet weet dat er verschil is tussen asielzoekers en statushouders is dat teleurstellend voor dit debat. Mevrouw Dokgöz constateert dat de Schiedamse VVD eigenlijk helemaal geen opvang van asielzoekers in Schiedam wenst, het uiteindelijke doel dat de motie dient. DENK gaat daarin totaal niet mee. Haar fractie gelooft erin dat Nederland zijn verantwoordelijkheid

12

moet nemen en mensen in nood moet helpen. Opvang op een boot en de wijze waarop genieten zeker niet haar voorkeur maar in tegenstelling tot de VVD heeft DENK wel een positieve boodschap voor al deze mensen: u bent welkom in Schiedam. De heer Karens memoreert dat mevrouw Rotteveel gewaagde van reuring die in december door dit onderwerp werd veroorzaakt maar naar zijn mening is die reuring vooral veroorzaakt door mensen als mevrouw Rotteveel en partijen als die van haar en van de heer Janssen door nog voor het onderwerp überhaupt aan de orde was in de pen te klimmen en schriftelijke vragen te stellen, Facebook vol te spammen en de lokale media te benaderen voor een interview om uiteen te zetten welk een schande het was dat in Schiedam uit menselijkheid asielzoekers werden opgevangen. Zoals de heer Maris terecht aangaf, zijn er in de wijk geen problemen veroorzaakt maar is wel de erbarmelijke opvang van asielzoekers in COA-opvangcentra opgelost. Spreker baalt er evenals de burgemeester van dat de procedures niet correct zijn gevolgd en hij is ervan overtuigd dat deze zeker een serieus bestuurlijk gesprek zal gaan voeren. Het loutere feit dat de procedures niet correct zijn gevolgd betekent echter niet, dat het hele onderwerp van alle menselijkheid moet worden ontdaan. Wat GroenLinks betreft zijn deze mensen welkom.

De fractie is blij dat het geen problemen veroorzaakt en zij laat het aan de burgemeester en het COA over om te bepalen tot wanneer de opvang nodig is. Spreker raadt de andere partijen aan het op die manier te doen. Hij denkt dat de timing van het agenderen van dit onderwerp, een paar weken voor de verkiezingen, veelzeggend is. Het biedt een mooie gelegenheid om nog even campagne te voeren op een onderwerp dat in de onderbuik van een aantal Schiedammers mogelijk tot succes leidt. Mevrouw Rotteveel concludeert dat de heer Karens aan het einde van zijn argumenten is en zoals gebruikelijk zegt dat de verkiezingen in aantocht zijn. Zij herinnert hem eraan dat LOS sinds het in de raad zit constant heeft geageerd tegen asielzoekers en statushouders. De heer Karens zegt dat de discriminerende en racistische politiek van LOS helaas geen verrassing is. Mevrouw Rotteveel vindt dat de heer Karens zich moet schamen voor zijn discriminatie. Zij discrimineert helemaal niet maar zegt gewoon hoe het is en hoe een deel van de Schiedammers hierover denkt. Zij vindt het jammer dat de argumenten van de heer Karens op zijn en hij dergelijke taal uitslaat. De Voorzitter verzoekt mevrouw Rotteveel via hem te spreken. De heer Van Sliedregt voorziet dat hij een deel van de eerdere bijdragen gaat samenvatten.

Toen op 22 december bekend werd gemaakt dat er tijdelijk een boot met 50 asielzoekers in Schiedam zou aanleggen, was dit naar spreker opmerkt voor sommige partijen in de raad een reden om populistisch en onverdraagzaam te gaan onderbuikspreken. Om het hardst riepen LOS, AOV, OPS en VVD dat het een schande was, daarbij gesteund op de social media door de nodige toetsenbordridders. Zij riepen de vier partijen onder meer dat zij zich overvallen voelden, hoewel hun waarschijnlijke komst een week eerder al door de burgemeester in de raad was aangekondigd. Toen hield echter iedereen zijn mond. Men overwoog een interpellatiedebat, waarover verder niets meer is gehoord. Men kwam ook met het idee om Schiedamse jongeren op de boot te huisvesten in plaats van asielzoekers. Hutjemutje zonder privacy op een boot mag kennelijk wel, terwijl de appartementen op Schieveste door een van die partijen te klein werden bevonden. De heer Reuderink vindt dat de heer Van Sliedregt, van wie een fractiegenoot heeft gezegd dat 60m2 voor €1100 geweldig is, zich moet schamen om deze vergelijking te maken en te zeggen dat een hut op een boot te klein is.

13

De Voorzitter heeft geen vraag gehoord. Hij wijst erop dat een interruptie een vraag ter verduidelijking moet bevatten. De heer Van Sliedregt herinnert de heer Reuderink aan het gezegde: wie de schoen past trekke hem aan. Hij erkent dat deze herhaaldelijk, zoals gebruikelijk via Facebook, allerlei zaken over Schieveste heeft geroepen, onder meer dat er voor jongeren geen plek is, daarmee de suggestie wekkend dat jongeren wel op die boot zouden kunnen worden gehuisvest. Hij vraagt of de heer Reuderink de hutjes en de eetzalen heeft gezien. De heer Reuderink heeft helemaal niets gezegd over het huisvesten van jongeren op die boot. Hij protesteert er nu tegen dat een vergelijking wordt gemaakt met een ruimte van 60m2 van €1100 met een belachelijke grondprijs. De Voorzitter constateert een herhaling van een eerdere opmerking. De heer Reuderink beaamt dat het een heel ander onderwerp is, zoals van de zijde van de SP wordt gefluisterd, maar dan moet de heer Van Sliedregt het ook niet aansnijden. De heer Van Sliedregt maakte zijn opmerking juist in reactie op opmerkingen van de heer Reuderink, die zelf een volkomen misplaatste vergelijking maakt op het moment dat het hem uitkomt. De VVD zei in december klip en klaar tegen de komst van asielzoekers in Schiedam te zijn, tot zover je liberale waarden.

Het deed hem goed dat het overgrote deel van de raad, 11 fracties, wel positief was over de opvang. Tegenhouden van de opvang is de indieners van de motie van vanavond niet gelukt, wat hen kennelijk tot de gedachte bracht om een motie in te dienen om nieuwe instroom te voorkomen, een motie die volledig gericht is op het juridische karakter en waarin opnieuw ieder menselijk aspect ten opzichte van asielzoekers ontbreekt. Spreker beaamt dat het proces en de informatievoorziening richting omwonenden beter hadden gemoeten. Er was tijdsdruk maar ook op een later moment hadden die beter gekund. Spreker roept op om zich te realiseren waarom het gaat. In een stad van tegen de 80.000 inwoners ligt tijdelijk een boot met 50 vluchtelingen, mensen die in overvolle azc’s in sommige gevallen niet eens een bed hadden, 0,06% van de Schiedamse bevolking. Het betreft tijdelijke noodopvang op een riviercruiseschip dat ijs en weder en COVID dienende over enkele maanden weer toeristen gaat vervoeren. De motie van vanavond is kortom populistisch geroeptoeter. Spreker wil er geen onduidelijkheid over laten bestaan dat D66 vindt dat Schiedam zijn verantwoordelijkheid moet nemen, waar het in andere situaties om het huisvesten van statushouders gaat maar ook zoals nu om tijdelijke noodopvang van asielzoekers in beperkte omvang: “laat iedereen vrij, maar niemand vallen”, ook in Schiedam.

De fractie zal in volle overtuiging deze enge motie niet steunen. De Voorzitter hecht eraan uit te spreken dat de leden van de raad in hun gedrag en woordkeuze een voorbeeld voor de stad zijn en hij roept hen op dat voorbeeld ook uit te dragen. De heer Lamers constateert dat dit onderwerp de gemoederen flink bezighoudt, in de raad, maar kennelijk ook op social media. Spreker sluit zich aan bij de opmerkingen daarover. Vorige week is er een wijkoverleg in Schiedam-Zuid geweest. Toen heeft een van de Schiedamse projectleiders de aanwezigen gevraagd wat ze vonden van de komst van de boot. Voor sommige raadsleden is dat misschien teleurstellend, maar niemand had daar een probleem mee. Er waren geen klachten. Er was zelfs bewondering voor de manier waarop Schiedam dat heeft geregeld. Wat is er aan de hand? Met de kennis van nu -- dat staat ook gedegen en zorgvuldig in de beantwoording van de schriftelijke vragen -- kun je stellen dat dit proces niet door de beugel kon, maar er is wel wat aan voorafgegaan. Op de provinciale regietafels, waar de Commissaris van de Koning namens minister en staatssecretaris met de veiligheidsregio’s overlegt, en die weer met de burgemeesters, was al in oktober, november een dringende oproep gedaan

14

tot medewerking aan tijdelijke noodhuisvesting, noodopvang, van asielzoekers; geen statushouders dus, maar asielzoekers, mensen die nieuw zijn in het land en de procedure nog moeten ondergaan. Dat heeft op vrijwillige basis, maar daar heeft Schiedam niet aan meegedaan, uiteindelijk geresulteerd in ongeveer 700 plaatsen, met name op schepen en een aantal kleine landlocaties. Schiedam heeft dit aan zich voorbij laten gaan, omdat een aantal gemeenten zich direct aanbood, maar ook omdat hier op dat moment geen locatie beschikbaar was. Vervolgens bleek dat het bij het COA uit de hand liep. Iedereen heeft de beelden kunnen zien op het Journaal: mensen moesten in Ter Apel in gangen en op de grond slapen. Er volgde een noodoproep van de burgemeester daar, evenals van de regio Groningen, maar ook van de bewindslieden. Diverse processen in het land, niet zozeer in Schiedam, verliepen echter stroperig, dan wel zaten op slot. Daarom hebben de staatssecretaris voor Asielzaken en de minister van Binnenlandse Zaken een aanwijzing gegeven. Drie gemeenten zijn met huisnummer, postcode, adres en pand specifiek aangewezen: Venray, Enschede en Gorinchem. Tevens is er een regio aangewezen, de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.

Een raadslid vroeg: Waarom wij en waarom de rest niet? Die vraag heeft het college in het kwadraat gesteld, want er had ook een aanwijzing kunnen worden gegeven aan de regio’s Amsterdam, Utrecht, of Flevoland. Er is om allerlei redenen gekozen voor de regio Rotterdam-Rijnmond, maar dat moet de nieuwe staatssecretaris nog maar eens uitleggen in de Kamer. Er kwam een aanwijzing voor 500 opvangplekken. Voor het hele land waren dat er 2.000. Die moesten voor de jaarwisseling zijn gerealiseerd. Schiedam was niet helemaal onbekend met de opvang van asielzoekers, vluchtelingen die net in het land zijn. Vijf, zes jaar geleden is in de Willem Passtoorsstraat een tijdelijke locatie gerealiseerd, al was het toen niet zo spoedeisend. Aanvankelijk ging het om asielzoekers, maar de gemeente heeft daar toen de voorwaarde aan verbonden dat het niet zou gaan om nieuw binnenkomende asielzoekers maar om mensen die direct zouden worden geplaatst als statushouders, voor maximaal vijf jaar. Dat was een wens van de Schiedamse raad, en die is gehonoreerd. Ging het in eerste instantie om een zaak voor de middellange termijn, vijf jaar, uiteindelijk is het tweeënhalf, drie jaar geworden, omdat de noodzaak toen was weggevallen. Het was een middellangetermijnoplossing, waarbij de raad de tijd had om erover na te denken.

Het gemeentebestuur had de tijd om er met de buurt over te spreken en dat is ook gedegen gedaan. Bij de onderhavige kwestie was daar geen tijd voor. Het ging om noodopvang. De aanwijzing kwam binnen op 22 december, maar het belangrijkste deel van de noodopvang moest al voor 31 december zijn gerealiseerd. Sommige leden zijn daaraan voorbijgegaan, maar het Rijk heeft op diverse momenten, zowel in de gesprekken tussen de staatssecretaris, de minister en de voorzitter van de Veiligheidsregio, evenals aan de provinciale regietafel, en in de aanwijzingsbrief, de term “crisis” gebruikt. Die term heeft een relatie met de Wet veiligheidsregio. Als er in dat kader een beroep wordt gedaan op de voorzitter van de Veiligheidsregio, met een verwijzing naar de mogelijkheid om de GRIP-regeling te activeren -- dan kan de voorzitter een aanwijzing geven aan burgemeesters van gemeenten in de regio -- dan is er sprake van een crisis en dan voelen burgemeesters hun verantwoordelijkheid. Vijf, zes jaar geleden is hetzelfde gebeurd toen vluchtelingen van sporthal naar sporthal werden gesleept en er iedere week en elke maand nieuwe locaties moesten worden gevonden. Gemeenteraden zijn daar toen ook niet uitgebreid bij betrokken. Er moest kortdurende crisis- en noodopvang worden gevonden om ervoor te zorgen dat het COA het water niet meer over de voeten liep.

De conclusie was destijds wel dat dit niet nog een keer mocht gebeuren. Desondanks is er toch weer een aanwijzing gegeven. De gemeente heeft haar wenkbrauwen daar wel even over gefronst. De heer Aboutaleb heeft er ook iets over gezegd, evenals spreker zelf in de raadsvergadering van 16 december, want als je er als regio, nadat er al 700 plaatsen zijn gerealiseerd, nog eens 500 plekken bij moet regelen, is dat een immense opgave. Inmiddels zijn er toch al bijna 500 plekken gevonden. In die zin heeft de regio Rijnmond zich van haar sociale kant laten zien. In twee, drie maanden tijd zijn dus 1.200 kortdurende plaatsen gerealiseerd, maar dat was nodig om de totale instroom via Ter Apel op te kunnen vangen. Als er dus sprake is van een crisis, en dat is ook in de reactie op de vragen aangegeven, moet er worden gehandeld en heeft de raad een andere rol. Dan is de burgemeester in charge. Als er morgen een vliegtuig neerstort, wordt er ook geen raadsvergadering

15

gehouden. Dan verwacht de raad dat de burgemeester handelt. Hij heeft daar een crisisteam voor en dan handelt hij. Dat is in dit geval ook gebeurd. Mevrouw Rotteveel vraagt wat er gaat gebeuren met de asielzoekers, want het gaat om kortdurende plaatsing. Waar worden die vervolgens gehuisvest? De heer Lamers komt daar nog op, maar hij wil eerst schetsen waarom hij als burgemeester dit besluit heeft genomen, zonder de raad daarover te consulteren. Hij hoopt dat de raad dat inmiddels begrijpt. Er was sprake van een noodsituatie, waarbij de term “crisis” is gebruikt, en dan treden in dit land bepaalde mechanismen in werking, zonder dat de raad daar een directe rol bij heeft. Naar aanleiding van vragen van Kamerlid Omtzigt deed zich echter wel de vraag voor, of deze procedure klopt, want in de aanwijzingsbrief wordt de term “crisis” slechts een of twee keer gebruikt. Daarna gaat het opeens over acute noodopvang, een nieuw begrip. De term “noodopvang” was al bekend, maar “acute noodopvang” was nieuw. Spreker vindt die beweging van de staatssecretaris niet fraai, te meer daar dit op de laatste dag van het vorige kabinet bekend werd gemaakt. De brief van de voorzitter van het Veiligheidsregio van januari is toegevoegd aan de beantwoording van de schriftelijke vragen.

Daarin staat letterlijk dat de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie van mening is de aanwijzing nooit had mogen worden gegeven en dat de vorige staatssecretaris niet zoveel druk op de veiligheidsregio’s had mogen leggen. Wat de nieuwe staatssecretaris betreft zal dat ook nooit meer gebeuren. Hij vindt dat er een dialoog moet plaatsvinden, ook als er sprake is van nood en crisis. De zeven gemeenten van deze veiligheidsregio hebben aangegeven deze kwestie betreurenswaardig te vinden en dat ze not amused waren -- er zijn zelfs andere termen over tafel gegaan, die ook aan staatssecretaris Van der Burg kenbaar zijn gemaakt -- maar er lag een dringende oproep van de nieuwe staatssecretaris om de opgave te realiseren en dat is gebeurd. De staatssecretaris komt binnenkort naar deze regio voor een terugblik, want hij snapt dat de kwestie heel gevoelig lag. Een aantal gemeentebesturen dat nog niet in de besluitvorming zat en nog niet bezig was met de realisatie, is eerst naar hun raden gegaan, maar in Schiedam lag de boot er al in de week tussen Kerst en Oud en Nieuw. De eerste instroom, overigens ook in Rotterdam en Vlaardingen, heeft toen al plaatsgevonden. Albrandswaard zou overigens ook nog haar medewerking kunnen verlenen. Hoe tijdelijk is tijdelijk? Vier maanden. Dat stond in de aanwijzingsbrief.

Spreker heeft bij de presentatie aan de pers en in de beantwoording van de raadsvragen gemeld dat het wellicht een week korter of langer zal zijn, maar niet veel langer. De waarborg is dat de vakantieschepen al voor het zomerseizoen zijn geboekt. Rond 1 mei, misschien 8 mei, gaan de schepen weer het werk doen waarvoor ze zijn gebouwd. Waar gaan de asielzoekers dan naar toe? Ze moeten, omdat ze nieuw zijn, nog de procedure in. Ze gaan straks, eind april, naar een reguliere azc en dan volgt de gebruikelijke procedure. Het COA en het Rijk gaan ervan uit dat er rond 1 mei meer structurele capaciteit in het land beschikbaar is voor het beter en structureler kunnen faciliteren van de grotere opvang. In deze veiligheidsregio is tot die tijd een overgangsfase gecreëerd. Rond 1 mei moeten die 1.200 plaatsen dus opnieuw worden ingevuld, maar de regio heeft al aangegeven dat bij een eventuele volgende ronde andere landsdelen aan de beurt zijn. Spreker bepaalt als burgemeester echter niet wie er instromen. Dat is aan het COA. De gemeente Schiedam stelt via een crisismaatregel een locatie, in dit geval een boot, beschikbaar. De boot moest overigens worden vrijgemaakt, waardoor een aantal schepen tijdelijk een andere plek moesten innemen. Wat betreft de nationaliteit, het grootste deel van de instromers heeft de Syrische nationaliteit. Dan de gang van zaken in het algemeen.

Toen duidelijk was waar het om ging, zijn de ondernemers van het bedrijventerrein, de direct omwonenden en de gemeenteraad direct geinformeerd. Dat had beter gekund, maar het ging om een crisismaatregel. Desondanks is er zo snel als mogelijk was gehandeld. Uit het feit dat er in de wijk niet of nauwelijks klachten of problemen naar voren kwamen, trekt spreker de conclusie dat een en ander redelijk zorgvuldig is gebeurd.

16

De heer Maris heeft als direct omwonende een brief van de gemeente gehad, maar veel andere wijkbewoners, die twee straten verderop wonen, hebben die brief niet gehad. Wat houdt het begrip “direct omwonenden” dus in? Het staat de heer Lamers bij dat er een ruimhartige infocirkel is getrokken, in de zin van: beter een paar adressen te veel dan een paar te weinig. Het ging erom dat mensen zo snel mogelijk werden geïnformeerd. Spreker wijst er verder op dat de gemeente binnen enkele dagen 30 of meer Q en A’s, vragen en antwoorden, op de website had staan, parallel aan de komst van de eerste boot in Rotterdam, waar al enige ervaring was opgedaan met bewonersvragen. Hoe nu verder? De boot is inmiddels redelijk gevuld, al was er tot drie keer toe een kleine Corona-uitbraak. Dat verhinderde nieuwe instroom in golfjes van negen tot vijftien personen. Sinds vorige week is de boot gevuld met 46 asielzoekers, met een capaciteit van maximaal 47. Spreker geeft geen garantie, maar hij verzekert dat het eind april, begin mei over is, zonder dat er alternatieven zijn. Een eventueel verlengingsverzoek wordt niet in behandeling genomen. Is er sprake van een eerdere sluitingstermijn, zoals in Hellevoetsluis, dan komt het COA wellicht met een verlengingsverzoek.

In Vlaardingen lag een boot die in de eerste vrijwillige tranche voor statushouders was bedoeld, maar het COA heeft gevraagd of die boot nog drie tot vier maanden voor asielzoekers kan worden gebruikt. Dat verzoek is gehonoreerd. Schiedam neemt zo’n verzoek echter niet in behandeling. De motie wordt ontraden, maar mocht die worden aangenomen, dan is het college niet in staat om die uit te voeren. De Voorzitter geeft de heer Janssen als indiener van de motie de gelegenheid voor een reactie. De heer Janssen dankt de burgemeester voor zijn reactie op de motie. Het is goed om te horen dat Schiedam niet in dezelfde situatie terechtkomt als Vlaardingen, waar men met een verlenging wordt geconfronteerd. Het onderhavige onderwerp leeft wel in de stad. Heel veel mensen hebben daar een gepassioneerde mening over, los van de vraag of zij voor of tegen zijn. Het is daarom goed de kwestie te bespreken in de gemeenteraad, het hoogste orgaan van de stad. Kwalificaties als “populistisch geroeptoeter” en “inspelen op onderbuikgevoelens” zijn wel jammer, want over deze kwestie moet je op een normale manier van mening kunnen verschillen. Een aantal partijen heeft in de media aangegeven wat zij ervan vinden. Een aantal partijen heeft een statement gemaakt. Daar kun je van alles van vinden, maar het is op zichzelf goed dat dit is gebeurd.