Bijlage Woonzorgvisie voor Ouderen Schiedam
Tekst van het document
het gebied van begeleiding, verzorging en verpleging. Betrok-
apotheker zijn vaak de eerste die problemen tijdig kunnen
ken organisaties (huisartsenpraktijk, wijkverpleegkundige en
signaleren en de juiste ondersteuning kunnen organiseren.
eventueel een specialist ouderengeneeskunde) en het netwerk
Aanwezigheid van eerstelijns zorg, en bij voorkeur een huisart-
rondom de oudere bespreken gezamenlijk welke zorg nodig
senpraktijk in iedere wijk, is een belangrijke randvoorwaarde
is en wat eventueel nog zelf kan worden gedaan, eventueel
voor het kunnen bieden van de juiste zorg en ondersteuning
met inzet van hulpmiddelen en innovaties. Daarbij vraagt de
aan kwetsbare ouderen. Het huisartsentekort neemt toe, naar-
verwachte toename van het aantal mensen met dementie extra
mate het aantal inwoners van Schiedam stijgt. Daarom wordt
aandacht.
bij het realiseren van nieuwe woningen ook gekeken naar de mogelijkheden om er een eerstelijnsvoorziening te huisvesten,
Wanneer de zorgvraag zich dusdanig ontwikkelt dat 24-uurs
bijvoorbeeld in de plint van een complex.
zorg in de nabijheid nodig is, zal er een indicatie worden aangevraagd voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Aangezien
Ondersteuning van mantelzorgers en sociaal netwerk
uitbreiding van intramurale capaciteit niet of slechts beperkt
Gezien de vele uitdagingen waar de ouderenzorg voor staat
mogelijk zal zijn, moet gezamenlijk worden verkend hoe deze
(vergrijzing, personeelstekorten en geen tot weinig uitbreiding
benodigde uitbreiding toch kan worden ingevuld. Hierbij gaat
van intramurale capaciteit) kan in de toekomst niet altijd
de voorkeur uit naar geclusterde complexen in plaats van
worden gegarandeerd dat alle zorg op afroep beschikbaar is.
losse voorzieningen in de wijk. Uitgangspunt is daarbij om in
Inzet van familie en mantelzorgers, maar ook hulpmiddelen
eerste instantie samen te werken met zorgaanbieders die actief
zoals domotica en zorgtechnologie zal onontbeerlijk zijn om de
zijn in Schiedam.
zorg overal te kunnen (blijven) leveren.
Voldoende aanbod van eerstelijnszorg
Om zorg en ondersteuning zo goed mogelijk te organiseren
Doordat ouderen als gevolg van het gekozen beleid steeds
zijn mantelzorgers en het sociale netwerk van groot belang.
langer thuis zullen blijven wonen, zullen zij steeds vaker een
Daarbij is het dan ook essentieel dat er ook voor deze groep in
Goede samenwerking met mantelzorgers blijft essentieel
46
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Schiedam voldoende hulp beschikbaar is. Bijvoorbeeld in de
verhuisketen op gang. Gezinnen kunnen gebruikmaken van de
vorm van ondersteuning bij het aanvragen van zorgverlof, het
vrijgekomen woningen en laten op hun beurt voor een starter
vinden van de juiste opleidingen en cursussen en het bieden
weer een passende woning achter.
van een helpende hand bij het organiseren van zorg en onder-
Een van de
belangrijkste oplossingen is het doorstromen van ouderen naar passende(r) woningen
steuning. In Schiedam kennen we al een aantal goede voor-
Net als het kabinet wil de regio WSD – en in het bijzonder de
beelden van hoe kan worden bijgedragen aan het organiseren
partijen in Schiedam – dat ouderen tijdig nadenken over hun
van een sociaal netwerk: groepswonen voor senioren aan het
toekomstige woonsituatie. Door ouderen actief te informeren
Bospad en het burgerinitiatief Stichting Hof in Zuid. Dit soort
over de mogelijkheden van (alternatieve) passende woon-
burgerinitiatieven moeten worden ondersteund en gestimu-
vormen, stimuleren we de doorstroming op de woningmarkt.
leerd.
Hiertoe kan bijvoorbeeld een seniorenmakelaar worden ingezet.
4.1.3 Realiseren van passende woningen Met de inzet op het zo lang mogelijk thuis wonen van ouderen,
We zien de doorstroming van ouderen naar passende(r)
neemt de vraag naar passende woningen voor deze doelgroep
woningen als een van de belangrijkste oplossingen voor de
toe. Daarom zetten we de komende jaren in op het realise-
huidige problematiek. Zo kunnen geschikte woningen ook
ren van voldoende (betaalbare) woningen voor ouderen. Dit
optimaal voor deze doelgroep worden benut. Woonplus kent
kunnen we doen door woningen nieuw te bouwen, bestaan-
voor haar huurwoningen een succesvolle doorstroomregeling
de complexen te transformeren of woningen aan te passen.
voor senioren. Deze regeling is tot stand gekomen in samen-
Maar ook door in te zetten op een betere doorstroming op de
spraak met seniorenhuurders, gemeente en welzijnspartners.
woningmarkt. Daarbij is het van belang om differentiatie in
Bij de uitvoering ervan zijn verschillende stakeholders
wijken te waarborgen, zowel qua woningen als ook qua bevol-
betrokken. Inmiddels is deze regeling een voorbeeld voor
kingssamenstelling.
andere corporaties. Om de doorstroming ook in de koopsector te bevorderen, zal er gezamenlijk gewerkt worden aan
Doorstroming op gang brengen Door woningen op maat te bouwen en ouderen te stimuleren om te verhuizen naar een passende woning, komt een hele
doorstroombeleid voor ouderen in andere segmenten.
47 Zo lang mogelijk ‘zelfstandig’ wonen
tot 2030 en nog eens 500 woningen tot 2040. Partijen investe-
Met het veranderende zorglandschap en de inzet op het zo
ren de komende 5 tot 15 jaar gezamenlijk in het realiseren van
lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen van ouderen, zal
voldoende nultredenwoningen voor ouderen in een passende
ook de benodigde zorg in toenemende mate thuis moeten
leefomgeving. Zo wordt de toenemende groep ouderen voorzien
worden aangeboden. Behoefte bestaat vooral aan levensloop-
van een passend woonalternatief en komt de doorstroming op
bestendige en passende woningen, zoals nultredenwoningen.
gang. In de grotere gebiedsontwikkelingen is er ook oog voor
Dit hoeft niet de huidige woning te zijn, maar kan ook een
passende woningen en veel van de appartementen die de ko-
nieuwe woning betreffen. Ook de omgeving moet de zelfstan-
mende jaren worden gebouwd, zijn nultredenwoningen.
digheid stimuleren. Ouderen wonen graag in de nabijheid van dagelijkse voorzieningen, waaronder een supermarkt en
Woningen aanpassen
eerstelijnszorg. Daarnaast moeten er voldoende mogelijkheden
Naast het creëren van nieuw woonaanbod kunnen ook
zijn voor ontmoeting en beweging. Een juiste mix van bewo-
aanpassingen worden gedaan aan bestaande woningen
ners in een wooncomplex kan ook helpen om mensen zo lang
(eventueel in samenwerking met Rogplus). Om te voldoen aan
mogelijk zelfstandig te laten wonen. Dit betekent dat we in
de opgave moeten er tot 2030 minimaal 250 woningen worden
seniorencomplexen moeten sturen op samenredzaamheid. Om
aangepast. Tot 2040 gaat het daarbij om nog eens minimaal
die reden kiezen we bij het toewijzen van woningen bewust
170 woningen. Huiseigenaren en huurders hebben hierbij ook
voor een mix van zorgvragers en -dragers. Concreet hanteren
een eigen verantwoordelijkheid. Goede communicatie hierover
we daarbij een ondergrens qua leeftijd van 55 jaar.
en over de concrete mogelijkheden is belangrijk. Zo versterken we ook op dit gebied de eigen regie van ouderen.
Realiseren van voldoende nultredenwoningen In veel wijken is al sprake van geoormerkte wooncomplexen
Vergroten aanbod geclusterd wonen
voor senioren (zoals de seniorencomplexen van Woonplus).
Ouderen voor wie zorg en ondersteuning in de directe nabijheid
Vooral in de wijken Oost, Nieuwland, West en Woudhoek
belangrijk zijn, en die meer geborgenheid en veiligheid zoeken
neemt het aantal ouderen toe. In deze wijken moeten voldoen-
in hun woonomgeving (vooral doelgroep 1 en 2 uit hoofdstuk 3),
de zelfstandige woningen gebouwd worden. De behoefte aan
kunnen in Schiedam de stap zetten naar geclusterd wonen.
nultredenwoningen in Schiedam is aanzienlijk: 700 woningen
Bij geclusterde woonvormen gaat het om gemeenschappelijk
48
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Tot 2030
450
geclusterde woonplekken
wonen voor ouderen, waarbij ieder huishouden een eigen
waarbij mede vanwege de beperkte ruimte voor (grootschalige)
zelfstandige woning heeft, en er binnen het complex een
nieuwbouw in Schiedam ook moet worden gekeken naar her-
gemeenschappelijke ruimte is voor ontmoeting en sociaal
bestemming en verbouw. Uit het voorgaande hoofdstuk over
contact. Zorg en ondersteuning zijn beschikbaar in de eigen
de opgave in Schiedam blijkt dat tot 2030 in totaal 450 extra
woning en binnen het complex. Met deze opzet kunnen bewo-
geclusterde woonplekken gerealiseerd moeten worden. Tussen
ners zo lang mogelijk in hun eigen woning blijven wonen. Pas
2030 en 2040 moeten er dan nog eens 120 bij komen.
wanneer de zorgbehoefte te intensief wordt, er 24-uurs zorg en toezicht nodig is en/of teveel aanpassingen nodig zijn, is een verhuizing naar bijvoorbeeld een verpleeghuis noodzakelijk.
4.1.4 Samen werken aan vitale wijken en een leefbare woonomgeving Zelfstandig kunnen blijven wonen gaat om meer dan alleen de
Tussen 2030 en 2040
120
geclusterde woonplekken extra
Binnen Schiedam maken we onderscheid tussen geclusterd
woning. Het gaat ook om de leefomgeving, aanwezige voorzie-
wonen in de wijk – zoals de Gezond en Wel Thuis-complexen
ningen in de directe nabijheid, een informeel netwerk en het
– en de aanleuncomplexen bij een bestaand verpleeghuis. Dit
aanbod van sociale- en welzijnsactiviteiten. Gemeente, woon-,
onderscheid maken we, omdat bij aanleuncomplexen langer
zorg- en welzijnsorganisaties én bewoners werken samen aan
Wlz-zorg geleverd kan worden in de thuissituatie. Het ver-
een vitale wijk.
pleeghuis is immers in de buurt. Binnen de uitrol van Gezond en Wel Thuis wordt daarnaast onderzocht wat minimaal nodig
Stimuleren van beweging en ontmoeting
is om een woon- en leefomgeving toekomstbestendig en pas-
Voor Schiedam betekent vitaliteit van een wijk, dat deze
send te laten zijn voor ouderen. De resultaten hiervan worden
toegankelijk is, dat er voorzieningen (winkels, apotheek,
door partijen zorgvuldig gemonitord, om deze te kunnen ge-
huisarts en buurthuis) zijn en dat de omgeving uitnodigt tot
bruiken als input voor toekomstige ontwikkelingen.
bewegen en ontmoeten. Beweging kan worden gestimuleerd door rekening te houden met bijvoorbeeld verlichte straten
Nieuwbouwlocaties voor geclusterd wonen worden zoveel
en brede stoepen waar ouderen veilig kunnen wandelen.
mogelijk gerealiseerd in de nabijheid van (zorg) voorzieningen.
Rustplekken, zoals bankjes, bevinden zich bij voorkeur langs
De mogelijkheden voor geclusterd wonen worden door
doorgangsroutes naar voorzieningen.
betrokken partijen gezamenlijk per wijk inzichtelijk gemaakt,
49 Voldoende voorzieningen
Dementievriendelijke stad
Schiedammers wonen bij voorkeur in een wijk waar men naar
In 2020 ontving de gemeente Schiedam het predicaat Dementie-
elkaar omkijkt (cohesie) en waar inwoners van alle leeftijden
vriendelijke stad; een erkenning van Alzheimer Nederland voor
zich veilig kunnen voelen. Een prettige woon- en leefomgeving
gemeenten die actief werken aan bewustwording, ondersteu-
draagt bij aan vitaliteit en leefkwaliteit, en voorkomt een-
ning en inclusie van mensen met dementie en hun naasten.
zaamheid. Voorzieningen die de inwoners in hun dagelijkse
De gemeente hecht hier veel waarde aan. Er gebeurt veel in
behoeften voorzien, moeten beschikbaar en toegankelijk zijn
de stad om inwoners met dementie zo lang mogelijk te kun-
in de directe omgeving. Zo draagt een supermarkt, openbaar
nen laten meedoen in de samenleving. Zo wordt onder andere
vervoer of een drogisterij op loopafstand bij aan de zelfred-
ingezet op het vergroten van kennis over dementie, en het
zaamheid van ouderen en het gemak van dagelijkse activi-
verzorgen van begeleiding op maat voor mensen met dementie
teiten. In Schiedam hebben inwoners verschillende culturele
en hun mantelzorgers. Ook de inrichting van de leefomgeving
achtergronden. Hun wensen en behoeften als het gaat om da-
speelt hierbij een belangrijke rol. Een vergeet-mij-niet-pad of
gelijkse voorzieningen kunnen zeer uiteenlopen. Als onderdeel
duidelijke herkenningspunten dragen bij aan een dementie-
van het eerder genoemde participatietraject hebben inwoners
vriendelijke buurt.
input kunnen leveren over hoe een vitale leefomgeving er voor hen uit ziet.
4.1.5 Versterken van samenwerking De gemeente Schiedam werkt samen met woon-, zorg- en
De wens is om in alle wijken van Schiedam de voorzieningen
welzijnsorganisaties aan een prettige leefomgeving voor oude-
goed op orde te hebben en het wonen met een zorgvraag overal
ren. Zorg en ondersteuning zijn beschikbaar en toegankelijk,
mogelijk te maken. Praktisch betekent dit dat iedere wijk een
waarbij per wijk rekening wordt gehouden met de behoeften
eigen aanpak nodig heeft. Vooral in Noord verdient het aanbod
van ouderen. Ook de contacten met bewoners en bewoners
van voorzieningen aandacht.
initiatieven zijn in dit verband van grote waarde.
De gemeente zet in op het verder versterken van de lokale samenwerking, onder meer met het Lokaal Dementienetwerk Schiedam. Hierin bundelen zorg- en welzijnspartners hun krachten. Daarnaast is er extra aandacht voor publieksvoorlichting. Op Wereld Alzheimer Dag 2025 werd de Dementiewijzer Schiedam gepresenteerd: een praktische gids voor inwoners, mantelzorgers en professionals, met informatie over dementie, lokale voorzieningen en tips voor omgang en ondersteuning.
50
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Taken en verantwoordelijkheden
De Woonzorgvisie vormt de basis voor de samenwerking tussen deze partijen. Een eerste verkenning van ieders rol en verantwoordelijkheid in de uitvoering is.
Gemeente
Zorg- en welzijnsorganisaties
Oudere Schiedammers wonen steeds langer zelfstandig. Dit levert een complexe vraag op ten aanzien van wonen en zorg. Om die vanuit een integrale visie te kunnen beantwoorden, is deze Woonzorgvisie van groot belang. De gemeente Schiedam heeft hierbij een regisserende rol en heeft daarom het initiatief genomen tot het uitwerken van deze Woonzorgvisie en de bijbehorende, integrale samenwerking met andere stakeholders. Doel van deze Woonzorgvisie, is ervoor te zorgen dat er in de stad voldoende aanbod is van passende woningen voor ouderen met voorzieningen in de directe omgeving. Daarbij is de gemeente aan zet om de verschillende instanties zoveel mogelijk te faciliteren bij het uitvoeren van hun taak ten aanzien van het huisvesten van senioren. Basis vormt hierbij een gezonde spreiding over de stad en een verdeling over de drie genoemde woningtypen: geclusterde ouderenwoningen, aangepaste woningen en nultredenwoningen. Vanuit het Sociaal Domein wordt ingezet op een passend en dekkend welzijnsaanbod en maatwerkvoor zieningen die zelfstandig wonen mogelijk maken. Focus ligt hierbij op preventie en innovatie. Voorbeelden hiervan zijn de pilot Reablement van Rogplus, de Ketenaanpak Valpreventie en de Gezond en Wel Thuis-projecten.
Zorgorganisaties zijn verantwoordelijk voor het bieden van de benodigde zorg en ondersteuning aan ouderen in Schiedam. Zij hebben een brede wijkfunctie voor buurtbewoners bij bestaande woonzorgfaciliteiten. In gezamenlijkheid maken zij de efficiëntie slag in de thuiszorg en leren zij van elkaar waar het gaat om de inzet van innovaties en technologie in de zorg (anders werken). In samenwerking met andere partners geven zij woonconcepten zoals Gezond en Wel Thuis verder vorm, zodat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.
Zorgkantoor Het zorgkantoor maakt afspraken met zorgorganisaties, zodat er voldoende zorg van goede kwaliteit wordt aangeboden. Het draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe woonoplossingen en (welzijns)activiteiten, die gericht zijn op het langer thuis kunnen blijven wonen van ouderen. Er wordt nauw samengewerkt met de gemeente bij het beoordelen van nieuwe woonzorginitiatieven. Het zorgkantoor deelt kennis en inzichten vanuit de regio met de samenwerkingspartners binnen de gemeente.
51
Woningcorporaties
Overige stakeholders
Woningcorporaties zijn bedoeld voor mensen die zich minder makkelijk kunnen redden op de woningmarkt. Zij hebben bij uitstek de taak om ervoor te zorgen dat er voor inwoners van Schiedam voldoende betaalbare en passende woningen beschikbaar zijn. Daarbij is het belangrijk dat deze woningen zich bevinden in leefbare en duurzaam ingerichte wijken. Sociale huisvesting gaat over meer dan stenen. Als Schiedamse woningcorporatie levert Woonplus een bijdrage aan zorg en welzijn in de stad. Hiertoe neemt Woonplus deel aan samen werkingsverbanden die gericht zijn op wonen en zorg, en werkt zij samen met gemeente, partners in de wijk, andere stakeholders en leveranciers aan een vitaal woonklimaat in Schiedam.
Ook beleggers en vastgoedontwikkelaars kunnen bijdragen aan de realisatie van passende woningen en woonomgevingen voor ouderen. De gemeente Schiedam merkt dat ook commerciële en particuliere initiatiefnemers – bijvoorbeeld groepen ouderen – met plannen komen voor ontwikkeling. In nauwe samenwerking worden op creatieve en/of innovatieve wijze woonconcepten gerealiseerd, waarbij ouderen elkaar kunnen ondersteunen, welzijn en ontmoeting worden gestimuleerd en zorg effectief kan worden geleverd. Dergelijke initiatieven zullen in de context van deze Woonzorgvisie beoordeeld worden, met specifieke aandacht voor mogelijk geschikte locaties voor realisatie.
52
5
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Tot slot Met deze Woonzorgvisie Ouderen geven partijen samen richting aan de opgaven en ambities op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor ouderen in Schiedam. Samen streven partijen naar het creëren van een leefomgeving waarin ouderen in Schiedam plezierig en gezond kunnen leven, zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en waarbij zorg en ondersteuning indien nodig beschikbaar zijn.
Betrokken partijen hebben samen de volgende doelen gesteld: 1. Bevorderen van gezondheid, preventie en sociaal welbevinden 2. Beschikbaar houden van ondersteuning en zorg 3. Realiseren van passende woningen 4. Samen werken aan vitale wijken en een leefbare woonomgeving 5. Versterken van de samenwerking in wonen, welzijn en zorg
53
54
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Samenwerking en uitvoering Het bereiken van deze doelen vraagt ook in het vervolg
huidige wetsvoorstel binnen twee jaar een Volkshuis
om samenwerking en afstemming tussen de verschillende
vestingsprogramma op te stellen met een visie op
betrokken organisaties en andere stakeholders op het
wonen en zorg, dat in lijn is met het Wmo-beleidsplan.
gebied van wonen, zorg en welzijn. Om daaraan verder
In de praktijk betekent dit voor de gemeente Schiedam
vorm te geven, gaan betrokken partijen ook nadrukkelijk
dat zij de doelen uit deze Woonzorgvisie zal vertalen
samen op weg naar de uitvoering. Ambities en richting
naar het Volkshuisvestingsprogramma, en daarin de
vanuit deze Woonzorgvisie Ouderen zullen verder worden
doelstellingen, maatregelen en planning verder uitwerkt.
geconcretiseerd en vertaald naar passende maatregelen,
Daarnaast dienen in dit document (regionale) beleids
te betrekken stakeholders en een bijbehorende planning.
voornemens en afspraken over de invulling van de woonopgave voor alle aandachtsgroepen en dus ook voor
Afspraken over de uitvoering sluiten aan of worden
ouderen te worden opgenomen. De betrokkenheid van
ingepast in landelijke, regionale en lokale programma’s
ketenpartners is daarmee niet alleen van grote waarde
en akkoorden, waaronder IZA, GALA, etc. Gemeenten
geweest bij het opstellen van deze Woonzorgvisie, maar is
zijn hierbij verplicht om – zodra de Wet Versterking Regie
zeker ook van belang bij de verdere uitwerking van doelen
Volkshuisvesting in werking treedt – op grond van het
en maatregelen in het Volkshuisvestingsprogramma.
55
56
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Bijlagen
57 Definities Wonen en Zorg Aangepaste woning: een bestaande woning of nieuwbouw
Eigen bijdragen: bedragen die mensen zelf moeten betalen
woning die geschikt is voor personen (oud en/of jong)
voor zorg en ondersteuning vanuit de Wlz of Wmo en voor
met een beperking. Er zijn voorzieningen aanwezig om
bepaalde zorg vanuit de Zvw. Dit kan een percentage zijn of
bewoners die afhankelijk zijn van hulpmiddelen, ook
een vast bedrag, vaak afhankelijk van het inkomen2.
zelfstandig te kunnen laten wonen. Het gaat dan bijvoorbeeld om voldoende ruimte voor draaicirkels, brede deuren, maar
Extramurale zorg: de zorg aan cliënten die niet in een instelling
ook om een traplift, hellingbaan, aan- of uitbouw of kleinere
verblijven. Het gaat om zorg die de cliënt op afspraak bij de
aanpassingen.
zorgaanbieder ontvangt, danwel zorg die de zorgaanbieder bij de cliënt aan huis levert3.
Aanleunwoning: een zelfstandige woning in de directe omgeving van een verzorgings- of verpleeghuis, waarbij de
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): het akkoord waarin
bewoners gebruik kunnen maken van bepaalde diensten .
is vastgelegd hoe gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en
1
het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zich Betaalbare segment: sociale huurwoningen, middeldure
gezamenlijk inzetten voor een gezond en actief leven met een
huurwoningen tot een maximale huurprijs van € 1.228,07
stevige sociale basis4.
en koopwoningen onder € 420.000 (landelijke definitie, Woondeal 2023, prijspeil 2026).
Geclusterde ouderenwoning: sociale huurwoningen, middeldure huurwoningen tot een maximale huurprijs van
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ): een zelfstandig bestuurs-
€ 1.228,07 en koopwoningen onder € 420.000 (landelijke
orgaan dat de toegang tot de Wlz beheert; het CIZ beoordeelt op
definitie, Woondeal 2023, prijspeil 2026)5.
basis van de zorgbehoefte of iemand in aanmerking komt voor Wlz-zorg en controleert of diegene daar ook recht op heeft2. 1 Termen en begrippen toegankelijke woningen (thuiscomfort.nl) 2 Begrippenlijst | iStandaarden 3 Begrippen | Monitor Langdurige Zorg 4 GALA -Gezond en Actief Leven Akkoord | Rapport | Rijksoverheid.nl 5 Toelichting – monitor geclusterd wonen 6 Gezond en Wel Thuis | Gezond en Wel ouder worden (gezondenwel-wsd.nl)
58
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Gezond en Wel Thuis: een woonzorgconcept voor ouderen dat
Middeldure huurwoning: een huurwoning, meestal in het bezit
het midden houdt tussen zelfstandig wonen en wonen in het
van een particuliere eigenaar of belegger, maar soms ook van
verpleeghuis, waarbij zorg- en gemeenschappelijke activiteiten
een corporatie. Het gaat hierbij om woningen met een
in samenhang worden georganiseerd en gefinancierd .
huurprijs vanaf € 923,93 en tot € 1.228,07 (prijspeil 2026).
Intramuraal wonen: het traditionele verzorgings- en verpleeg-
Modulair Pakket Thuis (MPT): een leveringsvorm voor mensen
huis waar wonen en zorg niet gescheiden zijn en waar zorg,
met een Wlz-indicatie, waarbij iemand verschillende zorgaan-
toezicht, welzijn en dienstverlening, maar ook behandeling
bieders kan inschakelen om bepaalde onderdelen (modules)
en (intensieve) verpleging samen met verblijf in een integraal
van het zorgpakket thuis geleverd te krijgen. Deze zorg kan
pakket worden aangeboden .
bestaan uit de volgende onderdelen: verpleging, persoonlijke
6
6
verzorging, begeleiding, Wlz-behandeling en vervoer naar Integraal Zorg Akkoord (IZA): een landelijk akkoord tussen het
behandeling en/of begeleiding8.
ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en een groot aantal partijen vanuit de zorgsector, met als doel de zorg voor
Nultredenwoning: een woning die zowel extern gelijkvloers
de toekomst kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar te
(de woonkamer dient zonder trap of met een lift vanaf
houden .
de straat bereikbaar te zijn) als intern gelijkvloers (vanuit
7
de woonkamer zijn keuken, toilet, badkamer en tenminste Mantelzorg: zorg die mensen vrijwillig en onbetaald op
één slaapkamer zonder trap bereikbaar) toegankelijk is.
structurele basis verlenen aan mensen met een fysieke, verstandelijke en/of psychische beperking in hun familie,
Pact Wonen en Zorg Schiedam: het geheel aan afspraken tussen
huishouden of sociale netwerk; het gaat om zorg die meer
DSW, gemeente Schiedam, Frankelandgroep, Argos Zorggroep
behelst dan in een persoonlijke relatie gebruikelijk is .
en woningcorporatie Woonplus om gezamenlijk passende
8
woningen voor senioren met en zonder zorg te realiseren.
7 8 9
Integraal Zorgakkoord: ‘Samen werken aan gezonde zorg’ | Rapport | Rijksoverheid.nl Begrippenlijst | iStandaarden Begrippen | Monitor Langdurige Zorg
59 Persoonsgebonden budget (PGB): een bedrag dat iemand
Sociale huurwoning: een huurwoning met een huurprijs tot
kan aanvragen om zelf zorg, begeleiding, hulp(middelen)
de liberalisatiegrens (€ 923,93, prijspeil 2026). Het woning-
of voorzieningen vanuit de Wlz, Wmo of Zvw in te kopen.
waarderingsstelsel wordt gebruikt om de maximale huurprijs
Men kiest zelf de zorg- of hulpverlener(s), begeleider(s) of
van een sociale huurwoning te bepalen.
hulpmiddelen . 8
Somatische aandoening: een aandoening die gekenmerkt Psychogeriatrische aandoening: een ziekte, aandoening
wordt door stabiele fases en bij verergering door medische
of stoornis in of van de hersenen (mede) als gevolg van
en/of paramedische behandeling (nog) kan verbeteren of
ouderdom .
genezen11.
Prestatieafspraken: afspraken tussen gemeente, woning
Thuiszorg: alle hulp en zorg die een cliënt thuis ontvangt, van
corporaties en huurdersorganisaties over de uitvoering
huishoudelijke hulp tot verpleging. Afhankelijk van de situatie
van het (sociale) woningbouwbeleid, zoals opgenomen in de
wordt thuiszorg vergoed vanuit de Wmo, Zvw danwel Wlz12.
9
gemeentelijke Woonvisie. Verpleeghuiszorg thuis: verpleeghuiszorg voor mensen met Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA): een akkoord
een verpleeghuisindicatie, die buiten het verpleeghuis in de
van de regio Westland-Schieland-Delfland (WSD) dat de basis
thuissituatie wordt geboden13.
vormt voor de regionale samenwerking op het gebied van preventie, gezondheid, zorg en ondersteuning10.
Volledig Pakket Thuis (VPT): een leveringsvorm voor mensen met een Wlz-indicatie, die thuis zorg ontvangen in plaats van
Rogplus: de uitvoeringsorganisatie van de Wet maatschap-
in een zorginstelling en waarbij één zorgaanbieder het totale
pelijke ondersteuning (Wmo) voor de gemeenten Maassluis,
pakket aan benodigde zorg in natura aan huis levert13.
Vlaardingen en Schiedam.
10 Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord ondertekend in WSD-regio - Consumenten - DSW Zorgverzekeraar 11 Begrippen | Monitor Langdurige Zorg 12 Thuiszorg: vanuit welke zorgwet? | Verpleging en verzorging thuis | Regelhulp - Ministerie van VWS 13 Begrippenlijst | iStandaarden
60
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): de wet die
Woonzorgvisie: een integraal en regionaal afgestemd beleids-
voorziet in een samenhangend aanbod van zorg- en
document wat ingaat op de toekomst van wonen, zorg, welzijn
welzijnsvoorzieningen, wat gemeenten verstrekken om
en ruimtelijke ordening in een specifieke gemeente.
mensen te ondersteunen op het gebied van zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en opvang13.
Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO): een programma van de Rijksoverheid (gestart in
Wet langdurige zorg (Wlz): de wet die voorziet in zorg aan
2022)16 dat inspeelt op de vergrijzing en de toenemende
kwetsbare ouderen en mensen met een beperking, die perma-
zorgvraag van ouderen. Het idee is dat ouderen zo lang
nent 24 uur per dag toezicht en zorg dichtbij nodig hebben.
mogelijk zelfstandig en op een prettige manier thuis kunnen
Iemand kan hiertoe zijn opgenomen in een instelling of kan
blijven wonen, met passende ondersteuning en (digitale) zorg
ervoor kiezen om deze zorg thuis te ontvangen .
in de buurt.
Wijkverpleging: verpleging die bedoeld is voor mensen die
Zorgprofiel: een profiel waarin staat welke zorg iemand nodig
thuis verzorging of verpleegzorg nodig hebben. Vanaf 2015
heeft volgens de Wet langdurige zorg (Wlz), zoals vastgesteld
valt wijkverpleging onder de Zorgverzekeringswet en maakt
door het CIZ. Voor verpleging en verzorging (VV) bestaan de
deze deel uit van het basispakket .
volgende profielen: 4VV, 5VV, 6VV, 7VV, 8VV, 9bVV
13
14
(herstelgerichte behandeling)17. Woonvisie: een beleidsdocument van een gemeente, waarin het beleid ten aanzien van de gehele woningmarkt danwel een
Zorgverzekeringswet (Zvw): de verplichte basisverzekering
deel daarvan is uitgewerkt .
voor kortdurende, op genezing gerichte zorg voor iedereen die
15
rechtmatig in Nederland woont danwel hier loon- of inkomensbelasting betaalt18.
14 Toelichting – monitor geclusterd wonen 15 Gemeenten | Lokale driehoek | Home | Volkshuisvesting Nederland 16 Het programma is in juli 2025 overgegaan in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg 17 Zorgprofiel | De Wlz | Regelhulp - Ministerie van VWS 18 Begrippen | Monitor Langdurige Zorg
61
62
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Specificaties doelgroepen en woningtypes Omschrijving sterrenclassificatie:
bereikbaar te zijn) als intern gelijkvloers (vanuit de woon
4-sterren woning = Rolstoel toe- en doorgankelijk
kamer zijn keuken, toilet, badkamer en tenminste één
3-sterren woning = Rolstoel toe- en rollator doorgankelijk
slaapkamer zonder trap bereikbaar) toegankelijk is.
2-sterren woning = Rollator toe- en doorgankelijk 1-ster woning = Gelijkvloerse- of nultredenwoning
Doelgroepen ouderen: •
Definities van geschikte woningtypen: Geclusterde ouderenwoning: eeen woning die deel uitmaakt
Doelgroep 0: Ouderen zonder een ondersteunings- of zorgvraag.
•
Doelgroep 1: Ouderen met een ondersteunings- en/of
van een wooncomplex of groep van woningen, speciaal
lichte zorgvraag. Zij hebben hulp en begeleiding nodig bij
bestemd voor ouderen. Hiertoe behoren onder andere
fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om zelfstandig
woonzorgcomplexen van Gezond en Wel Thuis, aanleun
te kunnen blijven wonen.
woningen en serviceflats. Vaak is in de directe nabijheid van
•
Doelgroep 2: Ouderen met een verhoogd risico op
de woning een zorgsteunpunt aanwezig en bevinden zich in het
decompensatie, spoed- en crisisopnames en
complex/(flat)gebouw één of meer gemeenschappelijke ruimtes.
verwaarlozing. Zij hebben een (beginnende) somatische en/of psychogeriatische zorgvraag en zouden voorheen
Aangepaste woning: een bestaande woning of nieuwbouw
in aanmerking zijn gekomen voor een plek in een
woning die geschikt is voor personen (oud en/of jong) met een
verzorgingstehuis.
beperking. Er zijn voorzieningen aanwezig om bewoners die
•
Doelgroep 3: Ouderen met een zware zorgvraag, die
afhankelijk zijn van hulpmiddelen, ook zelfstandig te kunnen
niet meer zelfstandig kunnen wonen. Het gaat hierbij
laten wonen. Het gaat dan bijv. om voldoende ruimte voor
om (ernstige) somatische en/of psychogeriatrische
draaicirkels, brede deuren, maar ook om een traplift, helling-
problematiek die vraagt om permanent toezicht en/of
baan, aan- of uitbouw of kleinere aanpassingen
24-uurs zorg in de directe nabijheid.
Nultredenwoning: een woning die zowel extern gelijkvloers
* waarbij ouderen worden gezien als mensen met een leeftijd
(de woonkamer dient zonder trap of met een lift vanaf de straat
van 65 jaar of ouder.
63
Vormen van VPT: 1. VPT geclusterde woonvorm: een woonvorm waarbij cliënten bij elkaar wonen, bijvoorbeeld in een woonvoorziening, en waarbij zij allen VPT ontvangen. Een woonvorm bestaat uit minimaal 5 ruimtelijk geclusterde, zelfstandige wooneenheden met een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte, waar overwegend ouderen wonen. 2. VPT gespikkeld: een woonvorm waarbij cliënten bij elkaar wonen, bijvoorbeeld in een woonvoorziening. Een aantal cliënten ontvangt VPT. 3. VPT ongeclusterd nabij locatie: een situatie waarbij cliënten in de eigen (huur)woning wonen en VPT ontvangen. Hierbij is het huis geschikt om de juiste zorg- en ondersteuning te krijgen. In sommige gevallen wordt hierbij een straal van 1 km nabij een verpleeghuis aangehouden. 4. VPT ongeclusterd (VPT in de wijk): een situatie waarbij cliënten in de eigen (huur)woning wonen en VPT ontvangen.
64
Woonzorgvisie Ouderen | Gemeente Schiedam
Woonzorgvisie Ouderen
Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 EA Schiedam 14 010
Maart 2026
schiedam.nl/woonvisie