Bijlage VTH-uitvoeringsbeleidsplan Omgevingsrecht
Tekst van het document
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
VTH-uitvoeringsbeleidsplan Omgevingsrecht 2024-2027
Januari 2024
1 14-12-2023
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Versiebeheer Datum: 23-01-2024 Versie v.2.1
2
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Inhoud Inleiding ........................................................................................................................... 4 Leeswijzer......................................................................................................................... 5 1.
Omgevingsanalyse ..................................................................................................... 6 1.1. Bestuurlijke ambities .................................................................................................... 6 1.2 Juridische ontwikkelingen ............................................................................................ 7 1.3 Maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen ......................................................... 8 1.4 Organisatorische ontwikkelingen.................................................................................. 9
2. Missie, visie en doelstellingen ......................................................................................10 2.1 Missie en visie.............................................................................................................. 10 2.2 Doelstellingen .............................................................................................................. 11
3.Risicoanalyse en prioritering .........................................................................................14 4. Strategieën, uitgangspunten en werkwijzen .................................................................17 4.1. Uitwerking uitvoeringsstrategie ................................................................................. 18 4.2 Wettelijk kader vergunningsverlening........................................................................ 20 4.3. Toelichting op risicogestuurd toezicht....................................................................... 25 4.4. Toelichting op geprioriteerd handhaven ................................................................... 27
5. Borging uitvoering........................................................................................................29 5.1 Organisatie en middelen ............................................................................................. 29 5.2 Monitoring en evaluatie ...............................................................................................31
Bijlage 1 | Risicoanalyse en prioritering............................................................................32 Activiteiten Vergunningen en Vergunningentoezicht voor Omgevingsrecht en Huisvestingsrecht ................................................................................................................. 32 Activiteiten Handhaving voor Omgevingsrecht en Huisvestingsrecht ................................ 34
Bijlage 2 | Samenwerking Ketenpartners .........................................................................35 Bijlage 3 | Lokale risico’s ..................................................................................................37
3
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Inleiding Voor u ligt het Vergunning-, Toezicht- en Handhavingsbeleid Omgevingsrecht 2024-2027 (hierna: VTHuitvoeringbeleidsplan) van de gemeente Schiedam. Dit VTH-uitvoeringbeleidsplan schetst het kader waarbinnen het team Vergunningen en Handhaving van gemeente Schiedam namens het college van burgemeester en wethouders de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving uitvoert binnen het Omgevingsrecht en het Huisvestingsrecht. Voorliggend plan is exclusief de milieutaken. De gemeente Schiedam is weliswaar het bevoegde gezag voor de milieutaken, maar deze taken zijn uitbesteed aan de omgevingsdienst.1 Controles op de
Waarom een VTH-beleid?
brandveiligheid worden uitgevoerd door de Brandweer/Veiligheidsregio.2 Het uitvoeringsbeleid is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en op grond van de Omgevingswet ter kennisname verstuurd naar de gemeenteraad en de provincie Zuid-Holland. Het VTH-uitvoeringbeleidsplan heeft als doelstelling om te komen tot een uniforme werkwijze en een integrale afweging van de beschikbare middelen. Dit beleidsplan vormt tevens de basis voor het jaarlijks opstellen van het uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken en bijbehorende evaluatie van het voorgaande jaar.
Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zijn belangrijke instrumenten voor de overheid in relatie tot haar inwoners en ondernemers. Initiatiefnemers willen graag ideeën kunnen realiseren, terwijl omwonenden en andere belanghebbenden willen dat hun belangen worden beschermd. Met dit VTH-uitvoeringsbeleidsplan willen wij transparant zijn over wat we doen, waarom we het doen, welke keuzes we maken bij het uitvoeren van onze VTH-taken en hoe we dit hebben georganiseerd. Daarnaast bepaalt het Omgevingsbesluit dat het college van burgemeester en wethouders beleid vaststelt voor de uitvoerings- en handhavingstaken uit het Omgevingsrecht.
De komende jaren verandert er veel in de werkwijze van de VTH-taken als gevolg van de ontwikkelingen op het gebied van het Omgevingsrecht, waaronder de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb). Het VTH-uitvoeringbeleidsplan is een dynamisch document dat kan worden herzien op basis van een evaluatie. De systematiek van de “BIG8” Dit beleid volgt de systematiek van de BIG8-cyclus uit het Omgevingsrecht. De verschillende stappen in de cyclus vormen samen de beleidscyclus van het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma. Ook geven de stappen richting aan de systematiek van doorwerking en evaluatie. Om te laten zien dat beleid en uitvoering elkaar aanvullen zonder dat er sprake is van een hiërarchische relatie, hebben we de BIG8 gekanteld. Op deze manier staan beleid en uitvoering naast elkaar. Deze gelijkwaardige, continu doorwerkende relatie is precies wat een correcte inrichting van de cyclus nodig heeft. In dit VTH-beleid geven wij de BIG8-cyclus weer aan de hand van iconen. Ieder icoon staat voor een bepaalde stap uit de cyclus. Op de volgende pagina schematiseren we de stappen van de BIG8-cyclus in een leeswijzer en leggen we per icoon uit waar we in het hoofdstuk inhoudelijk op ingaan.
1 De gemeente heeft te maken met de DCMR Milieudienst Rijnmond. In het Algemeen Bestuur zijn de beleidsstukken voor de
milieutaken vastgesteld. 2 De gemeente werkt hierin samen met de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR).
4
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Leeswijzer Deze leeswijzer heeft als doel het duidelijk maken welk onderdeel van de BIG8-cyclus wij in welk hoofdstuk van dit VTH-beleid beschrijven. De onderstreepte, dikgedrukte woorden zijn de onderdelen van de BIG8-cyclus. De iconen komen bij elk hoofdstuk terug in dit beleid. 1.
Omgevingsanalyse
4. Strategieën en werkwijzen
Ten behoeve van de prioriteiten en doelen voor de komende beleidsperiode beschrijven we in dit hoofdstuk: De relevante bestuurlijke ontwikkelingen; De relevante juridische ontwikkelingen; De relevante ruimtelijke ontwikkelingen; De relevante organisatorische ontwikkelingen In het uitvoeringsprogramma geven we de stand van zaken van deze ontwikkelingen. 2. Missie, visie & doelstellingen
De missie in hoofdstuk 2 vloeit voort uit visiedocumenten van de gemeente. Aan de hand van onze visie bepalen we de strategie op het gebied van VTH voor deze beleidsperiode. Met de hoofddoelstellingen in hoofdstuk 2 geven we richting aan het programma voor de komende beleidsperiode. Dit programma krijgt vorm in het uitvoeringsprogramma. Daar wijzen we specifieke acties toe voor dat jaar om de doelstellingen te behalen. We hebben een monitoringstool voor doelstellingen waarin we deze acties opnemen en waarin we de voortgang bijhouden.
3.
Risicoanalyse en prioritering
In hoofdstuk 3 beschrijven we hoe de risicoanalyse is opgesteld en de prioritering is aangebracht. Door middel van deze risicoanalyse en prioritering geven wij vorm aan onze werkwijze voor de VTHtaken. Daarbij laten we zien wat de top 5-activiteiten voor de komende beleidsperiode op het gebied van het Omgevingsrecht en de Huisvestingsrecht zijn. In het uitvoeringsprogramma maken we de koppeling tussen de risicoanalyse en prioritering en de beschikbare en benodigde middelen.
5
In hoofdstuk 4 gaan we in op de wijze waarop wij ons werk uitvoeren. Wij vullen dit aan met mogelijke veranderingen onder de Omgevingswet en de Wkb. Daarbij geven wij aan hoe de risicoanalyse en prioritering doorwerkt in de praktijk.
5. Borging van de uitvoering
Wij maken de beschikbare middelen voor de komende beleidsperiode inzichtelijk in hoofdstuk 5. Aan de hand van dit inzicht kunnen we monitoren of de gestelde doelen haalbaar zijn en/of deze moeten worden bijgesteld. In de uitvoeringsprogramma’s gaan wij hiervoor dat specifieke jaar verder op in. Met de beleidsevaluatie maken we de beleidscyclus rond. We beschrijven de methode voor de evaluatie van het VTHuitvoeringbeleidsplan en het uitvoeringsprogramma. Jaarlijks zullen wij het uitvoeringsprogramma evalueren, zodat we eventueel bij kunnen sturen en eventueel een evaluatie kunnen uitvoeren van het VTH-uitvoeringbeleidsplan.
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
1. Omgevingsanalyse De Omgevingsanalyse beschrijft de invloed van interne en externe factoren op de VTH-taken. Het richt zich op de omgeving waarbinnen VTH actief is en beschrijft relevante trends, gebeurtenissen en ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het werk in de komende beleidsperiode. Er wordt gestart een beschrijving van de bestuurlijke ambities van de gemeente Schiedam voor het fysieke domein. Daarna wordt ingegaan op de impact van juridische, maatschappelijke en organisatorische ontwikkelingen op de VTH-taken.
1.1. Bestuurlijke ambities In het coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Schiedam zijn enkele aandachtspunten genoemd die we meenemen in dit beleidsplan. Hier kijken we voornamelijk naar punten die impact kunnen hebben op de capaciteit en werkvoorraad van het team Vergunningen en Handhaving. Daarnaast zijn er enkele punten die nog niet concreet genoeg zijn om te zien of hier werk uit voortkomt, maar mogelijk wel beleidsmatige impact heeft. De coalitie heeft uitgesproken dat er 6.000 woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad van Schiedam in de komende beleidsperiode. Dit zorgt voor een hogere werkvoorraad voor het team Vergunningen en Handhaving. Verder geeft de coalitie aan dat bij de invoering van de nieuwe Omgevingswet welstandregels worden afgeschaft. Daarbij wordt wel de bescherming van monumenten en beschermd stadsgezicht geborgd. Dit heeft effect op de werkwijze van het team en moet in de processen worden verwerkt bij inwerkingtreding van de Omgevingswet.
6
De beleidscyclus van de Omgevingswet De Omgevingswet heeft een beleidscyclus die de structuur biedt om de instrumenten van de wet te ordenen. De cyclus bestaat uit vier kwadranten: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en terugkoppeling. Beleidsontwikkeling staat voor visievorming en is het kwadrant rechtsboven. Hierbij is input uit het kwadrant ervoor (terugkoppeling) van VTH belangrijk. De gewenste kwaliteiten van de fysieke leefomgeving of onderdelen daarvan kunnen vervolgens juridisch vastgelegd worden in de vorm van omgevingswaarden en programma's. Dit heet de beleidsdoorwerking. Het kwadrant linksonder in de cyclus staat voor uitvoering en gaat over de regels voor activiteiten die te vinden zijn in het Omgevingsplan. Initiatiefnemers van activiteiten en projecten kunnen via een omgevingsvergunning toestemming vragen. Het kwadrant linksboven staat voor terugkoppeling en gaat over vergunningverlening, toezicht en handhaving om naleving van algemene regels en vergunningvoorschriften te controleren. Via monitoring kunnen de effecten hiervan op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving worden geëvalueerd en kan bepaald worden of aanpassing van de Omgevingsvisie, programma of Omgevingsplan noodzakelijk is. VTH komt in onderstaande model terug in het kwadrant Uitvoering (linksonder) en Terugkoppeling (linksboven).
In dit beleid wordt gesteld dat er een uniforme beleidscyclus geborgd moet worden in de organisatie. Hierbij wordt de samenwerking en samenhang tussen beleid en uitvoering geïntensiveerd en wordt de rol in de terugkoppeling verstevigd. Deze doelstelling en activiteiten dragen bij aan het opstellen van een meer specifieke analyse van inzichten in toekomstig beleid.
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
1.2 Juridische ontwikkelingen Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wkb van kracht, wat voor uitdagingen zal zorgen op het gebied van werkprocessen en financiën. Onze medewerkers zijn al intern ingezet om deze wetswijzigingen door te voeren. In deze paragraaf bespreken we de impact van deze wijzigingen op het team Vergunningen en Handhaving. Omgevingswet De Omgevingswet bundelt en moderniseert diverse wetten voor de fysieke leefomgeving, waaronder wet- en regelgeving over bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. De wet vereist een nieuwe manier van werken, waarbij participatie centraal staat en een digitaal stelsel alles rondom vergunningverlening, toezicht en handhaving inzichtelijk maakt. Een belangrijke verandering van de Omgevingswet is de versteviging van de zorgplicht voor een veilige en gezonde leefomgeving. Deze zal geleidelijk worden ingevoerd en op lokaal niveau worden toegepast. Jurisprudentie zal in de komende jaren uitwijzen hoe de zorgplichten juridisch geïnterpreteerd zullen worden. Onder de Omgevingswet vervalt de fatale beslistermijn voor vergunningen (vergunningen van rechtswege), wat meer gebruik van de Wet dwangsom en beroep mogelijk maakt. Als er niet binnen de beslistermijn een beslissing wordt genomen, kan de aanvrager een dwangsom eisen, waardoor er druk ontstaat om tijdig beslissingen te nemen.
Om deze uitdaging aan te gaan, implementeert het team Vergunningen en Handhaving nieuwe werkprocessen. Ook is de gemeente gestart met een nieuwe VTH-applicatie, RxMission. Hierbij is ook geanticipeerd op de komst van het nieuwe digitaal loket voor vergunningaanvragen en meldingen, het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) genaamd. Er wordt gewerkt aan visie en planvorming, terwijl het team ook capaciteit inzet om bij te dragen aan de veranderingen en de implementatie en uitvoering van de wet soepel te laten verlopen. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Wkb is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van bouwprojecten en het versterken van de positie van de bouwconsument. De Wkb heeft als gevolg dat het technisch en constructief toetsen van bouwplannen en het toezicht tijdens bouwprojecten vallende onder Gevolgklasse 13 door een marktpartij wordt uitgevoerd. Dit heeft gevolgen voor de werkvoorraad van vergunningverlening en toezicht voor de bouwactiviteit bij de gemeente. Het verdwijnen van taken is echter niet het enige gevolg van de Wkb, er komen namelijk ook nieuwe taken bij. Het is daarom belangrijk dat er werkprocessen worden ingericht voor de behandeling van verschillende meldingen. Het team heeft hard gewerkt om zich voor te bereiden op deze veranderingen, maar 2024 is het eerste jaar waarin we de veranderingen in de praktijk gaan ervaren.
Daarom zullen we gedurende deze beleidsperiode extra aandacht besteden aan het monitoren van deze veranderingen, om ons uitvoeringsbeleid, werkwijzen en werkafspraken aan te passen waar nodig. Ons doel is om een soepele overgang en een optimale uitvoering van de Wkb te realiseren. Door de wet kwaliteitsborging voor het bouwen is het van belang om de lokale risico’s goed inzichtelijk te hebben, zodat we dit mee kunnen geven aan de kwaliteitsborger. De belangrijkste lokale risico’s zijn te vinden in Bijlage 3.
Wet goed verhuurderschap Op 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap in werking getreden. Met de wet wil de regering ongewenste verhuurpraktijken voorkomen en tegengaan. Woningzoekenden, huurders en arbeidsmigranten worden door de wet beter beschermd. Om dat te bereiken richt deze wet zich tot verhuurders van reguliere woonruimte, verhuurders van verblijfsruimte voor arbeidsmigranten en verhuurbemiddelaars. Deze wet introduceert verschillende instrumenten, waaronder (basis)normen voor goed verhuurderschap, de bevoegdheid om verhuurvergunningen te introduceren en de mogelijkheid voor gemeenten om het beheer van een woning over te nemen. Ook moeten gemeenten verplicht een meld- en informatiepunt inrichten. 3 Gevolgklasse 1 betreft bouwwerken met beperkte persoonlijke gevolgen als iets misgaat. Dit betreft o.a.
grondgebonden woningen, eenvoudige bedrijfsgebouwen, constructieve wijzigingen en opbouwen.
7
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Optioneel kunnen gemeenten voor het invoeren van een aantal vergunningstelsels kiezen, zoals een algemene verhuurvergunning of een verhuurvergunning arbeidsmigranten. Wat de verdere impact is op de capaciteit voor Schiedam op vergunningverlening en toezicht en handhaving zal verder onderzocht moeten worden. Als uit deze keuzes uitvoeringstaken voor het team Vergunningen en Handhaving voortvloeien, dan moet in dat kader uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid worden getoetst. De uitkomsten daarvan kan worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma.
1.3 Maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen De gemeente wordt geconfronteerd met grote maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen in de komende periode. Dat zijn bijvoorbeeld: klimaatverandering en klimaatadaptatie, de stikstofproblematiek, de woningbouwopgave, veranderende arbeidsmarkt en ondermijning. Daardoor worden de VTH-taken complexer. Dit vraagt om een integrale aanpak om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden. Duurzaamheidsopgave Duurzaamheidsvraagstukken, zoals energietransitie en klimaatadaptatie, zullen de komende bestuursperiode veel aandacht krijgen. Er zal meer kennis nodig zijn op het gebied van duurzaamheid, bouwkundige eisen en klimaatdoelstellingen. Bij vergunningaanvragen moet er gelet worden op energie- en isolatie-eisen. Zo vraagt de energielabel C-verplichting voor bedrijfspanden per 1 januari 2023 om actief toezicht en handhaving, wat bij de omgevingsdienst DCMR belegd is. Het is belangrijk om zowel af te dwingen als te stimuleren om duurzaam handelen te bevorderen. De gemeente zal zich daarbij richten op het waarborgen van de duurzaamheid bij vergunningaanvragen en het toezien op naleving van duurzaamheidseisen. Dit alles om de gemeente veilig en leefbaar te houden voor de huidige en toekomstige generaties. Woningbouwopgave Een andere uitdaging is de woningbouwopgave.
In de afgelopen jaren is in gemeente Schiedam de werkdruk toegenomen door onder andere de groeiende vraag naar woningen. Ook is openbare ruimte schaars. Tegelijkertijd heeft de problematiek rondom stikstof en luchtkwaliteit mogelijk invloed op de mogelijkheden tot bouwen. Dit vraagt om creatieve oplossingen, aandacht en capaciteit. Naast het onderzoeken van nieuwe locaties voor woningbouw, is het ook mogelijk om te kijken naar hergebruik van bestaande panden. Dit kan bijvoorbeeld door leegstaande kantoren te transformeren naar woningen. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met regelgeving en vergunningen. Ondermijning De aanpak van ondermijnende activiteiten is een thema dat steeds belangrijker wordt voor de gemeente. De trekker voor de bestrijding van ondermijning is team Veiligheid en Crisisbeheersing. In gemeente Schiedam wordt momenteel de Wet Bibob gebruikt om de integriteit van vergunning aanvragers te toetsen en misbruik van vergunningen te voorkomen. Dit houdt in dat de overheid de mogelijkheid heeft om vergunningen te weigeren of in te trekken wanneer er een ernstig vermoeden bestaat dat de aanvrager of zijn zakelijke partners zich in het verleden hebben beziggehouden met criminele activiteiten.
Verder zien we inzet vanuit VTH tegen ondermijning ook terug in integrale controles met ketenpartners, zoals de arbeidsinspectie, de Belastingdienst, het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Rotterdam (RIEC Rotterdam), de politie en het Openbaar Ministerie. Opvang en huisvesting van arbeidsmigranten en vluchtelingen De huisvesting van (arbeids-)migranten en vluchtelingen is een toenemende uitdaging voor de gemeente en heeft daarmee ook impact op het team Vergunningen en Handhaving. De gemeente moet voldoen aan de wet- en regelgeving voor goede en legale huisvesting en controleert hierop door middel van onaangekondigde
8
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
huisbezoeken. Overbewoning en illegale bewoning en woningvorming wordt aangepakt, als er strijdigheid is met de Huisvestingswet en verordening. Bij acute of onveilige situaties krijgt de desbetreffende casus de hoogste prioriteit. De zoektocht naar geschikte locaties voor opvang kan leiden tot extra vergunningsaanvragen en de controle op illegale bewoning vergt capaciteit van het taakonderdeel toezicht. Daarnaast is de huisvesting van migranten en vluchtelingen vaak een maatschappelijk en politiek gevoelig thema, wat kan leiden tot extra aandacht en overleg met betrokken partijen. Ook wil de gemeente aansluiten als (pilot)gemeente bij de aanpak commissie-Roemer. Het is van belang dat het team Vergunningen en Handhaving hierover duidelijk communiceert met initiatiefnemers en belanghebbenden.
1.4 Organisatorische ontwikkelingen Integraliteit van werken Team Vergunningen en Handhaving van de gemeente Schiedam is bezig met een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op hun werkzaamheden. Eén van de doelen is om meer integraal te werken om zo tot gedragen besluiten en beleid te komen. Dit betekent meer afstemmomenten tussen teams, zowel intern als met externe ketenpartners, wat een andere werkwijze en tijdsinvestering vergt. De Omgevingstafel is een voorbeeld van hoe er meer samengewerkt wordt. Arbeidsmarkt Hoewel dit uitvoeringsbeleidsplan een inhoudelijk plan is wordt de uitvoering ervan op dit moment erg beïnvloed door de omstandigheden op de arbeidsmarkt. Met name bij de vergunningverlening is het moeilijk om deskundige en ervaren medewerkers te vinden en deze (langdurig) aan de gemeente te binden. Om de contiuniteit en kwaliteit van de vergunningverlening te waarborgen is een aanbesteding gehouden. Daarnaast is er voor het (langdurig) verkrijgen van medewerkers in gemeentedienst een opleidings- en begeleidingstraject opgezet.
Wijziging processen BAG en WOZ-administratie in relatie tot Omgevingswet en Wkb De inwerking treding van de Omgevingswet en Wkb heeft gevolgen voor het bijhouden van de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) en de WOZ (Waardering onroerende zaken) als er sprake is van bouwwerken met gevolgklasse 1 (grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen). In een aantal gevallen beschikt de gemeente Schiedam dan niet meer over alle gegevens voor het bijhouden van de BAG en de WOZ. Om de kwaliteit van de registraties op peil te houden, zijn er landelijk afspraken gemaakt over hoe gemeenten hiermee om moeten gaan. Deze afspraken zijn in overleg met de VNG, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Waarderingskamer tot stand gekomen. De gemeente Schiedam kijkt naar het implementeren van het nieuwe modelproces van de VNG om de administratie goed te waarborgen.
9
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
2. Missie, visie en doelstellingen In dit hoofdstuk worden de missie, visie en doelstellingen voor de VTH-taken van de komende beleidsperiode beschreven. Onze missie vormt de basis voor wat wij doen en is het uitgangspunt voor onze uitvoering. Hier staan wij voor. Middels onze visie geven wij aan hoe wij invulling geven aan onze missie. Onze visie hebben we verder uitgewerkt in een aantal hoofddoelstellingen met daaronder weer acties om de doelstellingen te bereiken. Deze doelstellingen geven richting aan de komende beleidsperiode en stellen ons in staat om onze visie in de praktijk te brengen. Onze missie, visie, doelstellingen en uitgangspunten zijn gebaseerd op belangrijke bestaande strategische documenten zoals het coalitieakkoord Schiedam 2022-2026, actieprogramma Omgevingswet 2023 en de integrale uitvoeringsnotitie handhaving 2017. Bij het opstellen van het VTH-uitvoeringsbeleid is aansluiting gezocht bij de bestaande kernwaarden en uitgangspunten van de gemeente Schiedam. Hiernaast is bestuurlijk en ambtelijk informatie opgehaald.
2.1 Missie en visie Onze missie Samen met alle Schiedammers optrekken voor een betere stad!
Onze visie Wij zetten ons in voor het behoud en de bevordering van een duurzame en veilige leefomgeving. Dit doen wij samen met onze inwoners en bedrijven. We werken samen met Schiedammers en helpen initiatiefnemers om kansrijke initiatieven te realiseren die een positieve bijdrage leveren aan Schiedam. We hanteren hierbij een eenduidige en betrouwbare aanpak waarbij we toezien op de naleving van geldende wet- en regelgeving. Het voorkomen van overtredingen heeft hierbij prioriteit. Wanneer nodig treden wij eenduidig en consequent op bij handhaving
10
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
2.2 Doelstellingen Voor de komende beleidsperiode hebben wij verschillende doelstellingen opgesteld. Om deze doelen te bereiken, hebben we een reeks acties opgesteld die gericht zijn op het behalen van de gewenste resultaten. Wij evalueren jaarlijks de voortgang van deze acties en stellen onze koers indien nodig bij. Hierbij kijken we niet alleen naar de behaalde resultaten, maar ook naar de ontwikkelingen in de omgeving en de behoeften van initiatiefnemers en belanghebbenden. Zo blijven we flexibel en kunnen we onze inspanningen optimaal afstemmen op de veranderende omstandigheden. In totaal zijn er vier doelstellingen voor komende beleidsperiode. Vanaf de volgende pagina worden de doelstellingen een voor een geoperationaliseerd. Per doel volgt een nadere toelichting, de benodigde hoofdactiviteiten (meerjarige beleidsacties) om het doel te bereiken en ook worden de gewenste resultaten per doel concreet weergegeven. De jaarlijkse acties om de doelstellingen te behalen staan uitgewerkt in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma.
11
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
1. Implementatie nieuw beleid, wet- en regelgeving De doelstelling Wat willen we bereiken? Wij implementeren het nieuwe beleid en borgen voor 1 januari 2024 de nieuwe werkwijzen en processen conform de Omgevingswet en de Wkb. Dit doen we zodat met deze (grootschalige) wetswijzigingen onze processen en werkwijzen weer volledig up-to-date zijn. Hiernaast is ons doel om dit goed in de systemen te borgen. Hoofdactiviteiten Wat gaan we daarvoor doen? Wij vertalen de (beleids-)veranderingen door de komst van de Omgevingswet en de Wkb naar de praktijk van de VTH-taken. We implementeren en borgen werkprocessen en -afspraken en houden deze actueel. We passen de standaardbrieven voor VTH aan en implementeren deze in het zaaksysteem RxMission; We hebben de structurele financiële effecten van de Omgevingswet en de Wkb op de begroting van VTH in beeld en vertalen deze door in de legesverordening en de begroting. We monitoren deze effecten en maken op basis hiervan na de transitieperiode aanpassingen waar nodig. Resultaten Wanneer zijn we tevreden? De processen horend bij het nieuwe beleid en de nieuwe wet- en regelgeving zijn beschreven en ingericht en de uitgaven en (leges)inkomsten zijn begroot.
2. Implementatie monitorings- en evaluatiecyclus De doelstelling Wat willen we bereiken? De komende beleidsperiode realiseren we de inrichting van een monitoring- en evaluatiecyclus in onze werkwijze. Hiermee zorgen we voor deugdelijke managementinformatie. Dit doen we zodat we hiermee beter inzicht krijgen in onze werkzaamheden en inzet van middelen. Daardoor hebben we continue aandacht voor het functioneren van onze dienstverlening. Zo zetten we verdere stappen om te voldoen aan de landelijke wetgeving (procescriteria). Hoofdactiviteiten Wat gaan we daarvoor doen? a.
We beschrijven het proces rondom de monitoring en evaluatie binnen de VTH-beleidscyclus en implementeren deze in de werkwijze en systemen RxMission en Power BI (rapportagetool).
Resultaten Wanneer zijn we tevreden? Het proces rondom de monitorings- en evaluatiecyclus is beschreven en ingeregeld in de systemen RxMission en Power BI.
12
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
3. Integraal werken De doelstelling Wat willen we bereiken? De komende beleidsperiode verstevigen we onze werkafspraken intern en met ketenpartners (provincie Zuid-Holland, Hoogheemraadschap van Delfland, brandweer, DCMR, GGD) om integraal werken te borgen. Hiermee borgen we onze integrale afstemming en zorgen we voor goede afspraken rondom o.a. doorlooptijden. Hoofdactiviteiten Wat gaan we daarvoor doen? a. b.
We leggen contact met onze ketenpartners en leggen werkafspraken vast; We gaan intern het gesprek aan over in welke vorm en in welke termijnen we intern adviezen uitvragen en terugverwachten.
Resultaten Wanneer zijn we tevreden? Wanneer alle interne en externe afspraken zijn gemaakt en consistent worden nageleefd.
4. Vereenvoudigen dienstverlening De doelstelling Wat willen we bereiken? De gemeente is dienstverlenend aan haar inwoners en ondernemers, zorgt voor duidelijke regelgeving en heeft een open houding voor maatschappelijk initiatief. Dit doen we vanuit de geest van de Omgevingswet en bieden zo ruimte voor kansrijke initiatieven die een positieve bijdrage leveren aan de doelstellingen van de gemeente Schiedam. Hoofdactiviteiten Wat gaan we daarvoor doen? a.
Waar mogelijk vereenvoudigen we de eisen en procedures rondom de verstrekking van vergunningen, bijvoorbeeld met een tool op de website. De administratieve lasten voor initiatiefnemers nemen waar mogelijk af; b. We zetten meer in op instrumenten als locatiebezoeken bij complexe aanvragen om vroegtijdig in contact te treden met inwoners en ondernemers. Resultaten Wanneer zijn we tevreden? Administratieve lasten voor initiatiefnemers bij de vergunningverlening nemen af doordat de regels en eisen aan een vergunningsaanvraag zijn versoepeld/vereenvoudigd. Hiernaast verminderen we het aantal bezwaar- en beroepsprocedures door het juist inzetten van instrumenten.
13
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
3.Risicoanalyse en prioritering Waarom prioriteren we? Er zal nooit voldoende capaciteit zijn om alle VTH-taken uitputtend uit te voeren. Een VTHuitvoeringsbeleidsplan opstellen, betekent dan ook keuzes maken en prioriteiten stellen. Dit gebeurt aan de hand van een prioriteitstelling waar een risicoanalyse aan ten grondslag ligt. Hiermee maken we keuzes voor de inzet van capaciteit en middelen. Om medewerkers zo effectief mogelijk in te zetten, is bepaald welke activiteiten binnen de gemeente meer prioriteit hebben en welke minder. Deze afweging vindt plaats door toepassing van een risicomodel. Het model biedt de mogelijkheid om op basis van een risico-inschatting en prioritering de inzet te bepalen. Deze inschatting wordt gezamenlijk gemaakt. De inzet op activiteiten met een lage prioriteit is minder dan op activiteiten met een hoge prioriteit. Hierbij kan gedacht worden aan de diepgang van toetsing van een vergunningaanvraag of een toezichtmoment, de bezoekfrequentie van toezicht en de wijze waarop handhavingsverzoeken in behandeling worden genomen (nu doen of later inplannen). In het kader van de beginselplicht tot handhaven, dienen handhavingsverzoeken altijd in behandeling genomen te worden. Op basis van de prioritering kan dus aangegeven worden dat dit niet direct, maar op een later moment uitgevoerd wordt.
Uitleg risicoanalyse en prioritering Voor alle relevante activiteiten die in het kader van het Omgevingsrecht en Huisvestingsrecht worden uitgevoerd is een risico-inschatting gemaakt. Dit risico is bepaald volgens een vaste methodiek, waarbij vier beoordelingscriteria in acht zijn genomen om de prioritering te bepalen, te weten:
• • • •
Veiligheid; Volksgezondheid; Kwaliteit van de leefomgeving; Imago.
Deze criteria zijn gescoord van 0 tot 4. De score is bepaald door voor elk criterium een inschatting te maken van het effect van slecht naleefgedrag op deze criteria. Het gemiddelde van deze vier scores is het gemiddelde effect van slecht naleefgedrag. Omdat voor sommige activiteiten vaker sprake is van overtredingen en dus de kans op slecht naleefgedrag groter is, nemen we ook deze kans mee in de risicoanalyse. Activiteiten met een hogere kans krijgen een verhoging. Deze verhoging wordt toegepast op de berekende score van het gemiddelde effect van slecht naleefgedrag. De overblijvende score noemen we het gemiddelde risico van slecht naleefgedrag.
14
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Scenario 1
Scenario 2
Scenario 3
Prioriteit
Wijze van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving
Laag
Laag toetsingsniveau bij vergunningverlening/ Uitsluitend projectmatig bij toezicht en handhaving
Gemiddeld
Gemiddeld toetsingsniveau bij vergunningverlening/ Projectmatig of verzoek tot handhaving of directe aanleiding bij toezicht en handhaving
Hoog
Hoog toetsingsniveau bij vergunningverlening/Directe handhaving bij toezicht en handhaving
Tabel 1: Scenario's prioritair werken Het gemiddelde risico is gekoppeld aan de prioritering van laag tot hoog. De prioritering is sturend voor onze inzet op vergunningverlening, toezicht en handhaving, waarbij wij uitgaan van 3 scenario’s (zie tabel 1). In de tabellen op de volgende pagina zijn de categorieën met de hoogste en de laagste prioriteit opgenomen. Het volledige overzicht van de prioritering staat in bijlage 1. Voor vergunningverlening en het toezicht op vergunningen zijn de kengetallen herijkt en is bij het bepalen van de kengetallen gekeken naar prioriteit, zodat deze activiteiten ook op basis van hun risicoprofiel kunnen worden geprioriteerd.
Top 5 hoogste prioritering Omgevingsrecht en Huisvestingsrecht Bouwactiviteit (technische beoordeling) – Gevolgklasse 2 en 3 Omgevingsplanactiviteit (oude bestemmingsplantoets – onderdeel bouwen), bouwkosten hoger dan € 4.000.000 Staat van bestaande gebouwen en bouwwerken - strijdigheid met Bbl (Wkb) Slopen, controle op illegaal slopen (asbestverdacht) Toezicht op illegale onttrekken, omzetten, woningvormen, kadastraal splitsen, en verhuren i.s.m. opkoopbescherming
Prioriteitsscore 4,0
Top 5 laagste prioritering Omgevingsrecht en Huisvestingsrecht Reclame/inritten Illegaal aan-/uit-/bijgebouw, dakkapel, gevelwijziging - achterzijde Huisvestingsrecht – vergunningverlening Opkoopbescherming Illegaal aan-/uit-/bijgebouw, dakkapel, gevelwijziging – voorzijde Omgevingsplanactiviteit (oude bestemmingsplantoets – onderdeel bouwen), bouwkosten € 100.000 tot € 400.000
Prioriteitsscore 1,1 1,4 1,5 1,6
4,0 3,7 3,6 3,2
1,6
Projectmatig werken en hoe om te gaan met lage prioriteit Binnen het VTH-domein is projectmatig werken een effectieve strategie om de beschikbare middelen optimaal te benutten. Dit houdt in dat bepaalde toezicht en handhavingstaken, vooral die met een lagere prioriteit, niet continu worden uitgevoerd. Bij een projectmatige aanpak worden in plaats daarvan taken gebundeld en samen aangepakt. In plaats van continu toezicht houden op elk individueel geval, kan men kiezen voor een periodieke controle op de gehele categorie (bijvoorbeeld kantoor energie label c, bouwmelding etc.). Dit zorgt voor een efficiëntere inzet van middelen en stelt het team in staat om zich meer te richten op taken met een hogere prioriteit. Het is bedoeld als een strategisch middel om ervoor te zorgen dat alle taken de nodige aandacht krijgen, rekening houdend met hun respectievelijke prioriteiten.
15
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Prioritering technische toets gevolgklasse 1 In de prioritering is ook een risicoanalyse gemaakt voor de technische toets Wkb meldingen gevolgklasse 1. Hoewel dit gedeelte naar de markt wordt gebracht, zal de gemeente nog wel de komende twee jaren steekproefsgewijs controle uitvoeren op toetsing door kwaliteitsborgers. Hierom is de Wkb-meldingen opgenomen in de risicoanalyse. Verder blijft gevolgklasse 1 voor verbouw voor het kalenderjaar 2024 bij de gemeente, wat inclusie in de risicoanalyse ook relevant maakt. Verdere duiding over hoe we omgaan met Wkbmeldingen is te lezen in hoofdstuk 4, bij het onderdeel vergunningverlening.
16
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
4. Strategieën, uitgangspunten en werkwijzen Om te zorgen dat het naleefgedrag onder inwoners en ondernemers en de kwaliteit van de leefomgeving verbetert, hanteren wij verschillende uitvoeringsstrategieën. Deze strategieën bevatten de belangrijkste uitgangspunten voor de VTH-taken. Ook geven deze strategieën aan hoe wij deze taken uitvoeren en hoe wij onze doelen en prioritaire werkwijze bereiken. In onderstaande figuur is de samenhang tussen deze strategieën weergegeven. Ten opzichte van het vorige uitvoeringsbeleid handhaving uit 2017 zijn de strategieën herzien, mede naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb. De komende beleidsperiode gaan we de uitvoering van deze nieuwe strategieën monitoren en evalueren. Indien hiertoe aanleiding is herzien we de strategieën.
Preventiestrategie (voorkomen) -
Verantwoordelijkheid bij de burger Duidelijkere, heldere en beter te begrijpen regelgeving Stimuleren participatie Consequent handhaven
Uitvoeringsstrategieën
Vergunningenstrategie (reguleren) -
Open houding (Ja, mits-gedachte) Duidelijkheid in communicatie Risico-gestuurd Externe focus
Toezichtstrategie (controleren) -
Oren en ogen van de gemeente Gebiedsgericht, integraal en/of themagericht Informatie- en risico-gestuurd Focus op naleefgedrag
Handhavingsstrategie/Sanctiestrategie (optreden) -
We hanteren de menselijke maat Handhaving is sluitstuk We werken volgens een prioritering We volgen de sanctiematrix uit de Landelijke Handhavingsstrategie (LHSO)
Gedoogstrategie (uitstellen handhaven) -
We treden handhavend op Alleen gedogen in uitzonderlijke situaties Gemotiveerd en gecontroleerd Gedoogkader 17
Aanpak om te voorkomen dat overtredingen ontstaan
Aanpak om voorwaarden op te leggen aan activiteiten
Aanpak om inzicht te houden in naleefgedrag en gedragsmotieven
Aanpak bij constatering van overtredingen
Aanpak van uitstellen van handhaven in overtredingssituaties
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
4.1. Uitwerking uitvoeringsstrategie Naar aanleiding van de eerder weergegeven uitvoeringsstrategieën bekijken we deze hier nader. Dit doen we door een opsomming te geven van de belangrijkste uitgangspunten. Na deze uitgangspunten lichten we de specifieke werkwijzen en processen die horen bij deze strategie toe.
Eigen verantwoordelijkheid
Preventie Verantwoordelijkhei d voor naleefgedrag laten waar deze hoort We staan voor duidelijke, heldere en beter te begrijpen regelgeving We stimuleren participatie en streven naar tijdige communicatie over (on)haalbaarheid van initiatieven We zetten in op minnelijk overleg wanneer dat effectief is Overtredingen voorkomen we door consequent te handhaven
De verantwoordelijkheid voor naleving van regels ligt in eerste instantie bij burgers en bedrijven zelf. Door bewustwording bij inwoners en ondernemers te vergroten, zal de betrokkenheid en het draagvlak voor (spontane) naleving van wet- en regelgeving vergroten.
Heldere en beter te begrijpen regels Een goede informatievoorziening zorgt voor betere bekendheid met de geldende wet- en regelgeving. Daarbij denken wij aan meer tools op de website om mensen zelf te laten onderzoeken wat de regelgeving is. Waar mogelijk wordt regeldruk verminderd. Door aandacht te hebben voor duidelijke, heldere en simpele regelgeving wordt betere naleving bevorderd.
Participatie en tijdige communicatie Communicatie en voorlichting spelen een belangrijke rol in de preventiestrategie. De gemeente biedt initiatiefnemers de mogelijkheid om de haalbaarheid van hun plannen te toetsen in een vooroverleg en betrekt belanghebbenden via het ‘Participatiekader’ bij planvorming. Op die manier wordt geprobeerd om onenigheid later in het proces te voorkomen.
Minnelijk overleg In bepaalde casuïstiek kan de inzet van een ‘minnelijk overleg’ uitkomst bieden voordat er juridische wegen worden behandeld. Bij een minnelijk overleg gaan de partijen (bij voorkeur) persoonlijk het gesprek met elkaar aan om de discussie op te lossen. De gemeente kan dit in eigen beheer uitvoeren en bewerkstelligen dat er niet alleen vanuit de handhavende kant maar ook vanuit de ‘menselijke kant’ een positieve bijdrage aan handhavingsvraagstukken geleverd kan worden.
Preventieve werking van sanctioneren Door consistent handhavend op te treden, wordt verondersteld dat het vooruitzicht op sancties een afschrikwekkende werking heeft en daarmee overtredingen voorkomen kunnen worden.
18
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Met vergunningverlening wordt de basis gelegd voor een goede uitvoering door de vergunninghouder. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten.
Ja, mits… Vergunningen We beoordelen initiatieven vanuit mogelijkheden en oplossingen (‘Ja, mits’ binnen de Schiedamse waarden i.p.v. ‘Nee, tenzij’) We zijn duidelijk over de rol van de initiatiefnemer/ aanvrager (Wanneer wordt wat verwacht met welk resultaat?) De diepgang van de beoordeling van aanvragen is afhankelijk van de risico’s van de activiteit We hebben een extern gerichte blik, we treden actief naar buiten (externe focus)
We hebben een open houding voor maatschappelijk initiatief. Initiatieven worden beoordeeld op mogelijkheden. De beoordeling gaat uit van ‘Ja, mits…’ In plaats van ‘Nee, tenzij…’. We werken naar een vergunbare aanvraag toe, ‘op voorwaarde dat’ aan wet- en regelgeving voldaan kan worden. Hiermee werken we volgens de principes van de Omgevingswet. Samen met onze inwoners, ondernemers, partners en andere teams binnen de gemeente dragen we actief bij aan verschillende opgaven binnen onze gemeente. Met als doel de (hoogwaardige) kwaliteit van de omgeving te borgen en te verbeteren.
Duidelijkheid (communicatie) In het contact met onze inwoners en ondernemers zijn we duidelijk en transparant over ons gevoerde beleid. De gemeente Schiedam heeft enerzijds een open houding richting initiatieven. Anderzijds zijn initiatiefnemers in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het (tijdig) indienen van een complete aanvraag en het creëren van draagvlak en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden. We leggen zo helder en duidelijk mogelijk uit hoe procedures lopen, welke verwachtingen we hebben van initiatiefnemers, wat zij van ons mogen verwachten en welk resultaat er bereikt zal worden.
Risico gestuurd De diepgang van de beoordeling van aanvragen is risico gestuurd. Afhankelijk van de risicoanalyse en prioritering uit hoofdstuk 3 wordt de diepgang van de toetsing bepaald. Ook wordt op basis van de risicoclassificering soms voorrang verleend aan bepaalde aanvragen.
We hebben een externe focus Onze focus is actief naar buiten gericht. Door inwoners en ondernemers te informeren, adviseren en te betrekken, creëren we draagvlak en begrip. We treden actief naar buiten door vroegtijdige inzet bij complexe aanvragen om in contact te treden met initiatiefnemers. Dit doen we waar nodig al vóór de formele vergunningaanvraag, bijvoorbeeld door de behandeling van initiatieven (omgevingsrecht) via een conceptaanvraag aan de intake/omgevingstafel of door locatiebezoeken af te leggen.
19
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
4.2 Wettelijk kader vergunningverlening In deze paragraaf gaan we in op het wettelijke kader voor vergunningverlening, gevolgd door de werkwijzen en processtappen voor de behandeling van vergunningaanvragen en meldingen binnen het Omgevingsrecht en het Huisvestingsrecht. Wettelijk kader De gemeente Schiedam hanteert objectieve beoordelingscriteria voor het beoordelen van aanvragen omgevingsvergunning en het afhandelen van meldingen. De criteria komen zowel uit wettelijke bepalingen, als uit lokale beleidsregels en verordeningen. Zie de figuur hierboven voor een opsomming van de belangrijkste wet- en regelgeving. Dit is nadrukkelijk geen uitputtende lijst.
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Omgevingsbesluit (Ob) De Omgevingsregeling Het invoeringsbesluit (met daarin de bruidsschat) Omgevingsplan (tijdelijk) Huisvestingswet 2014 Bibob beleidsregels Gemeente Schiedam 2015 Erfgoedverordening Schiedam 2022 Bomenverordening Schiedam 2011 Verordening adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Welstandsnota 2019 Verordening Woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2020 Verordening particuliere woningverbetering verordening beheer woningvoorraad Schiedam Omgevingsrecht Werkwijze en proces conceptverzoek Voordat een inwoner of ondernemer een vergunningaanvraag doet, kan bij de gemeente een dialoog worden aangevraagd via de intaketafel (om de wenselijkheid te toetsen). De gemeente begeleidt initiatiefnemers in dit proces. Wij gaan naast hen staan en delen onze kennis en ervaring. In het geval van complexe, grote of gevoelige bouwplannen kan de dialoog worden voortgezet in de omgevingstafel (om de haalbaarheid te bepalen). Hierbij wordt een casemanager aangewezen die het traject van omgevingstafel tot en met het besluit op de vergunningaanvraag behandelt. Voor alleen een besluit op wenselijkheid is dit niet nodig. Op de website van de gemeente wordt helder beschreven hoe een initiatiefnemer een conceptverzoek aan kan vragen.
Werkwijze en proces vergunningverlening Na binnenkomst van de aanvraag, volgen wij standaardwerkwijzen op hoofdlijnen, die per type vergunning kunnen verschillen. De processtappen van de standaardwerkwijzen zijn vastgelegd in Rx Mission. Het verloop van de afhandeling van vergunningaanvragen of meldingen wordt in dit systeem bijgehouden. In het algemeen ziet dit proces voor behandeling van de vergunningaanvraag eruit zoals hieronder beschreven. Als algemene leidraad voor de toetsing van vergunningen geldt dat uit de ingediende gegevens altijd voldoende aannemelijk moet zijn dat aan de geldende regelgeving wordt voldaan.
20
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Processtap Inboeken, registreren en eventueel digitaliseren van de aanvraag Sturen ontvangstbevestiging De vergunningverlener bepaalt: a. Bevoegd gezag; b. Uitgebreide of reguliere procedure; c. Publiceren aanvragen en (concept)beschikkingen (veelal via frontoffice); d. Overzicht bewaken over lopende procedures en de voortgang. De vergunningverlener is verantwoordelijk voor het afhandelen van de aanvraag: a. Toets volledigheid; b. (Vak)inhoudelijke toets aan relevante beoordelingskaders; c. Uitzetten bij interne- en externe adviseurs; d. Bewaken van de termijn; e. Aanspreekpunt voor de aanvrager en informeren aanvrager; f. Opstellen (concept)beschikking; g. Registratie. Archiveren beschikkingen (analoog en digitaal) Mogelijk bezwaar, beroep en hoger beroep, eventueel gecombineerd met een voorlopige voorziening
# 1 2 3
4
5 6
Hieronder volgt een nadere toelichting op de voornaamste gemeentelijke kaders. 1.
Bouwen
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)4 geeft landelijk geldende regels voor de technische eisen waaraan bouwwerken dienen te voldoen. Het bevat voorschriften met betrekking tot het bouwen van bouwwerken uit het oogpunt van veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu. Bij het toetsen van aanvragen voor de activiteit bouwen aan het Bbl leggen wij de nadruk op de onderdelen constructieve veiligheid, brandveiligheid en gezondheid. Voor het toetsen van constructieve veiligheid hebben wij een “toets protocol constructieve veiligheid”. Hierin is een risicoanalyse en prioritering opgenomen. Een constructeur controleert de constructieberekeningen die worden ingediend. 2.
Planologische kaders
De gemeente toetst iedere omgevingsvergunningaanvraag aan de geldende planologische kaders. Deze liggen voornamelijk vast in het geldende (tijdelijke) omgevingsplan. Doel hiervan is om de ruimtelijke kwaliteit te beschermen en te borgen. Indien een aanvraag niet past binnen de geldende planologische kaders, dan kan in bepaalde gevallen alsnog een vergunning verleend worden door middel van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Zoals gezegd hanteren we hierbij de ‘ja, mits’ gedachte. 3.
Welstand
Plannen die voldoen aan de regels van het (tijdelijke) omgevingsplan of waarvoor mogelijk kan worden afgeweken van die regels, worden vervolgens getoetst aan redelijke eisen van welstand, indien deze in een gebied zijn gelegen waar welstandstoetsing van toepassing is. Voor deze toets wordt gebruik gemaakt van de vigerende gemeentelijke welstandsnota en vastgestelde beeldkwaliteitsplannen. In deze stukken staan de welstandscriteria. De toets wordt uitgevoerd door de onafhankelijke gemeentelijke adviescommissie Monumenten en Uiterlijk van bouwwerken Schiedam op grond van de Omgevingswet. Verder worden stappen gezet om de welstandregels te versoepelen of los te laten, conform het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Verder, voor een kleurrijke stad’.
4 Het Bouwbesluit 2012 is overgegaan in het Bbl.
21
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
4.
Werkwijze en proces meldingen
Voor meldingen van voormalige vergunningplichten (omgevingsrecht) geldt de grondslag van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en Bbl. Het kan hier gaan om bouwmeldingen, sloopmeldingen, milieumeldingen, mobiel breken van bouw- en sloopafval en de gebruiksmelding (brandveilig gebruik). In tegenstelling tot vergunningaanvragen wordt bij meldingen alleen een beoordeling op volledigheid uitgevoerd. Wanneer de melding niet volledig is, wordt deze niet geaccepteerd. De melder wordt hiervan op de hoogte gebracht. Meldingen worden via het DSO bij de gemeente ingediend of uitbesteed aan de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en de Omgevingsdienst DCMR. Bij de afhandeling van meldingen die de gemeente zelf afhandelt wordt een risico gestuurde aanpak gehanteerd, waarbij de prioriteit wordt bepaald aan de hand van de risicoanalyse. Als er behoefte is aan inhoudelijk advies, vragen wij dit op bij onze ketenpartners. 5.
Wkb-meldingen (bouw- en gereed melding)
Met de inwerkingtreding van de Wkb verandert het toezicht op bouwactiviteiten. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor het toezicht op de bestaande bouw en de bouw- en sloopveiligheid, en blijven het bevoegd gezag voor het bouwdomein. Bouwtoezicht voor nieuwbouw gevolgklasse 1 bouwwerken (o.a. grondgebonden woningen) wordt echter primair belegd bij private kwaliteitsborgers. Later zal dit, na evaluatie, ook gaan gelden voor gevolgklasse 1 verbouw (o.a. constructieve wijzigingen) en gevolgklassen 2 en 3. De preventieve toetsing van het bouwplan aan de bouwregelgeving voorafgaand aan de bouw wordt vervangen door toetsing en toezicht door private kwaliteitsborgers op het bouwwerk zelf. Er zijn wel vaste momenten in het proces ingebouwd waarin de initiatiefnemer verantwoording moet afleggen aan de gemeente over de naleving van de bouwtechnische voorschriften, in de vorm van meldingen zoals de bouwactiviteit en de gereed melding. In de basis gaan wij hiermee hetzelfde om als met de overige meldingen, door deze risico gestuurd op te pakken. Als er lokaal gebonden risico’s zijn, dan moeten deze worden opgenomen in het borgingsplan en worden gecontroleerd door de gemeente. Behandeling van deze meldingen gebeurt door onze toezichthouders.
In de situatie dat er signalen of klachten bij het gemeentelijke bouwtoezicht binnenkomen over de bouwkwaliteit, het ontbreken van een kwaliteitsborger of bij bijzondere lokale omstandigheden, dan kan de gemeente overgaan tot handhaving. Omdat de werkwijze voor alle partijen nieuw is zullen wij, zeker in de beginfase, de vinger aan de pols houden. In de eerste twee jaren van de Wkb zal steekproefsgewijs nog een inhoudelijke beoordeling plaatsvinden op constructieve veiligheid. Huisvestingsrecht De Huisvestingswet, de Verordening beheer woningvoorraad Schiedam, de nadere regels en de beleidsnota bestuurlijke boete is de basis voor uitvoering van werkzaamheden voor het taakveld overbewoning Huisvestingswet. Met de Verordening wordt gestuurd op de wijzigingen in de bestaande woningvoorraad. Het doel is om de woningvoorraad te verbeteren, toekomstbestendig te maken en woonoverlast te beperken. De Verordening bevat regels voor activiteiten in de woningvoorraad voor omzetten (kamerverhuur), woningvormen (bouwkundig splitsen), onttrekken (geen woonbestemming meer) en kadastraal splitsen. Sinds 1 november 2022 is er ook een vergunningplicht voor eigen bewoning (de opkoopbescherming) ingevoerd. Werkwijze en proces vergunningverlening Na binnenkomst van de aanvraag, volgen wij standaardwerkwijzen op hoofdlijnen. De processtappen van de standaardwerkwijzen zijn vastgelegd in Rx Mission.
Het verloop van de afhandeling van vergunningaanvragen of meldingen wordt in dit systeem bijgehouden. In het algemeen ziet dit proces voor behandeling van de vergunningaanvraag eruit zoals hieronder beschreven. Als algemene leidraad voor de toetsing van vergunningen geldt dat uit de ingediende gegevens altijd voldoende aannemelijk moet zijn dat aan de geldende regelgeving wordt voldaan.
22
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
# 1 2 3
5 6
Processtap Inboeken, registreren en eventueel digitaliseren van de aanvraag. Sturen ontvangstbevestiging. De vergunningverlener is verantwoordelijk voor het afhandelen van de aanvraag: a. Toets volledigheid en publicatie aanvraag; b. (Vak)inhoudelijke toets aan relevante beoordelingskaders; c. Uitzetten bij interne- en externe adviseurs; d. Bewaken van de termijn; e. Aanspreekpunt voor de aanvrager en informeren aanvrager; f. Opstellen beschikking; g. Registratie. Archiveren beschikkingen (analoog en digitaal). Mogelijk bezwaar, beroep en hoger beroep, eventueel gecombineerd met een voorlopige voorziening.
23
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
Toezicht
Hieronder volgen eerst de belangrijkste uitgangspunten voor toezicht, waarna we nader in gaan op bijbehorende werkwijzen.
Ogen en oren We zijn de ogen en oren van de gemeente
We zijn zichtbaar en aanspreekbaar en werken gebiedsgericht
We voeren het toezicht zoveel mogelijk integraal en/of themagericht uit
De controles worden uitgevoerd op basis van informatie en risico gestuurd toezicht en prioriteiten
Doordat de toezichthouders dagelijks in de gemeente aanwezig zijn, zien en horen ze wat er zich afspeelt. Ook houden ze contact met de burgers en ondernemers en kunnen ze vroegtijdig problematiek rapporteren bij interne of externe samenwerkingspartners.
Gebiedsgericht Onze bouwtoezichthouders voor nieuwbouw en verbouw werken gebiedsgericht. De toezichthouders zijn vaste aanspreekpunten binnen de gebieden, zijn zichtbaar in de betreffende gebieden en zijn bekend met zowel onze inwoners en bedrijven als ook met de omgeving van het betreffende gebied. Bij het houden van toezicht kunnen zij daardoor inspelen op de specifieke kenmerken en prioriteiten die op het betreffende gebied van toepassing zijn.
Integraal en/of themagericht Onze toezichthouders voeren het toezicht zo integraal mogelijk uit. Dit betekent dat onze toezichthouders zoveel mogelijk signaleren en controleren met elkaar (ook met partners), voor elkaar (ook voor partners) of na elkaar. Daarbij hebben ze tevens een integrale signaalfunctie: ze kijken breder dan alleen de aangevraagde activiteit. Ook wordt er themagericht/projectmatig toezicht uitgevoerd.
Informatie- en risico-gestuurd Het toezicht is informatie (data & signaal) - en risico-gestuurd en op basis van prioriteiten. Afhankelijk van de ‘risico’s’ van de gecontroleerde activiteit(en) wordt de diepgang van het toezicht bepaald. Hier ligt de risicoanalyse uit hoofdstuk 3 aan ten grondslag.
Naleefgedrag Het (naleef-)gedrag is van invloed op de controlefrequentie. Goed (naleef)gedrag wordt gestimuleerd
Bij de uitvoering van onze VTH-taken stimuleren wij de (eigen) verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Dit doen we door bij het uitvoeren van controles in overleg te gaan en de wet- en regelgeving uit te leggen, (integraal) te adviseren en aan te geven wat wordt verwacht. Het naleefgedrag is van invloed op de controlefrequentie. De controlefrequentie bij goed naleefgedrag is lager dan bij inwoners en ondernemers die dit minder of niet laten zien.
24
VTH Uitvoeringbeleidsplan Omgevingsrecht gemeente Schiedam 2024 - 2027
4.3. Toelichting op risico gestuurd toezicht Aan de hand van een risicoanalyse (zie bijlage 1) worden activiteiten rondom het Omgevingsrecht en de Huisvestingswet geprioriteerd en wordt bepaald hoe het toezicht wordt uitgevoerd. De gemeente zal hierdoor niet altijd handelend optreden bij elke klacht of verzoek. Ook kan dit betekenen dat niet iedere vergunning leidt tot toezicht of dat de momenten waarop toezicht plaatsvindt risico gestuurd worden bepaald. Als er sprake is van een mogelijke acute situatie, dan wordt uiteraard wel actie ondernomen. Welke soorten toezicht zijn er? Wij hanteren de volgende toezichtvormen: 1. Toezicht op vergunningen en meldingen Hieronder valt toezicht op verleende omgevingsvergunningen tijdens de uitvoeringsfase. Qua diepgang van de beoordeling volgen we voor de activiteit bouwen de risicomatrix van de vereniging Bouw- en Woningtoezicht (BWT). Deze bevat een risicoanalyse en prioritering. Hieruit blijkt of toezicht nodig is en op welke momenten in het bouwproces. 2. Thematisch/projectmatig toezicht Als er vanuit bestuurlijke wensen of calamiteiten bepaalde thema’s, objecten en/of gebieden een hoge prioriteit krijgen en projectmatig opgepakt worden, dan werken wij dit uit in het jaarverslag en zo nodig in het uitvoeringsprogramma. Dit geldt met name voor overbewoning, omzetting, woningvorming en particuliere woningverbetering en funderingsherstel.
Samen met de DCMR Rijnmond worden integrale controles gedaan wanneer er een milieucomponent is. 3. Toezicht o.b.v. klachten of meldingen Bij de afhandeling van klachten of meldingen is de prioritering in dit uitvoeringsbeleidsplan leidend. Ook speelt het uitgangspunt dat de verantwoordelijkheid ligt bij de burgers en de bedrijven een belangrijke rol bij de afweging van de beslissing op de klacht en het verzoek. Dit betekent dat de gemeente zich niet bij elke klacht/melding geroepen zal voelen om op te treden maar de verantwoordelijkheid voor het oplossen hiervan bij de burger en het bedrijf zal leggen. Waar mogelijk kijken we of een overtreding in ‘minnelijk overleg’ kan worden opgelost. Bij herhalende overtredingen treden we altijd handhavend op. Op anonieme meldingen wordt in beginsel niet gereageerd. 4. (Integraal) signaaltoezicht Toezicht waarbij een toezichthouder een signaal doorgeeft als de geconstateerde overtreding buiten zijn expertise valt, heet signaaltoezicht. Door deze manier van werken aan te houden beogen wij een integrale koppeling van de verschillende VTH-taken in de openbare ruimte en de bouw- en milieutaken. Signaaltoezicht is een overkoepelende vorm van toezicht en kan worden toepast bij elk van de hierboven beschreven vormen van toezicht.
Hoe wordt toezicht gerapporteerd? De doorlopen stappen en genomen beslissingen worden door de toezichthouders verifieerbaar en transparant opgeslagen in Rx Mission. De mate en de inhoud van de rapportage is afhankelijk van het toetsingsniveau dat hierbij wordt gehanteerd. Het controlerapport wordt niet actief gedeeld met betrokkenen en wordt alleen openbaar gemaakt op verzoek van belanghebbenden of in het kader van juridische procedures.