Bijlage Meerjarenperspectief Vastgoed 2022-2023
Tekst van het document
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Meerjarenperspectief Vastgoed 2022-2023
Gemeente Schiedam
Gemeente Schiedam team Vastgoed & Grondzaken
1
Schiedam, juni 2023 juni 2023
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Colofon Uitgave Gemeente Schiedam Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl Datum 28 juli 2o23 Versie 6.0
2
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Voorwoord De gemeente Schiedam werkt sinds 2020 met een Meerjarenperspectief Vastgoed (MPV). Voorliggend document is het derde MPV dat u wordt aangeboden. De gemeente heeft of gebruikt (via huur) een aanzienlijk aantal panden in de stad. Het onderhouden van deze panden vraagt kosten en inspanning en dient de gemeente te steunen in haar kerntaken. Dat kan onder meer ruimtelijke ordening zijn of huisvesten van haar eigen organisatie of andere maatschappelijke organisaties. Indien panden niet meer passen binnen de taken kunnen ze worden afgestoten en komen middelen vrij die voor andere zaken kunnen worden aangewend. Er is aan gewerkt om het MPV eenvoudiger van opzet te maken dan voorgaande versies. Algemene toelichtingen over bijv. de organisatie of andere zaken die ongewijzigd zijn ten opzichte van eerdere versies zijn verwijderd of verplaatst naar de bijlage. Deze trend zal in de toekomst worden doorgezet. Voorts is er voor gekozen cijfers en feiten meer als een balans (in tabelvorm) weer te geven. Het MPV is tenslotte een uitvoeringsinstrument en het verloop van bijv. verkoop, onderhoudsvoorziening, verhuur en dergelijke is op deze wijze beter te volgen. De opbouw betreft in veel gevallen: oude situatie wijziging in voorliggende periode nieuwe situatie
: voorraad, stand voorziening begin periode : verkoop, verhuur, besteding : voorraad, stand voorziening eind periode
Het streven is om toe te werken naar een portefeuille van circa 40 panden (vaste voorraad) die in goede staat zijn en blijven. Een kwaliteitsslag die we daartoe willen slaan in de komende periode is om de verschillende objecten nauwkeuriger te beoordelen (bijv. op huisvestingsprestatie, kosten, opbrengsten en waardestijging) alsmede om de aanpak kritische te bekijken teneinde processen te versnellen.
Schiedam, juli 2023
3
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Samenvatting Een speerpunt voor het MPV is dat vastgoed voor de gemeente relevant moet blijven als middel om de gemeentelijke beleidsdoelstellingen te bereiken. Op basis van een nadere beschouwing van de portefeuille kan een aanzienlijk deel afgestoten worden tot een kern van ca. 40 objecten resteert. Dit geldt hoofdzakelijk voor objecten met een meer permanent karakter (bijv. kernvastgoed en eigen huisvesting). Er wordt gezocht naar mogelijkheden om dit proces te versnellen. De portefeuille strategisch vastgoed zal qua samenstelling veranderen maar in omvang niet per definitie afnemen. Het verwerven, in waarde doen toenemen en afstoten maakt in voorkomende gevallen onderdeel uit van het ruimtelijke ordeningsproces. Vastgoedportefeuille per 1/1/’22 34 74 3 3 23 0 137
Vastgoedportefeuille naar categorie kernvastgoed strategisch vastgoed gehuurd eigen huisvesting overig geen categorie totaal
per 1/1/’23 45 66 3 3 22 0 139
per 1/6/’23 45 66 3 3 22 0 139
Tabel 1: samenvatting, portefeuille van 1januari 2022 tot 1 juni 2023.
Alhoewel hier sprake is van een toename is het goed te beseffen dat al het vastgoed dat aangetrokken is voor grondexploitaties per definitie van tijdelijke aard is. Grond voor ontwikkeling zal slechts enkele jaren op de balans staan, in waarde toenemen door ontwikkeling (planvorming, bestemming) en weer afgestoten worden. De opgave tot afstoten heeft meer betrekking op de overige categorieën. In 2024 zal de portefeuille in ieder geval met 12 objecten toenemen vanwege de overname van 12 gymzalen. Verkoop Er zijn in 2022 uiteindelijk 2 panden verkocht, ook zijn er diverse gesloopt in het kader van een herontwikkeling. Dat betekent wel dat er dus 2 panden minder zijn verkocht dan waar eerder rekening mee werd gehouden. verkoop totale netto verkoopopbrengst (na aftrek boekwaarde)
2022
2023, tot 1/6
€ 396.833
€ 0,1 mln
Tabel 2: samenvatting: verkoopopbrengst
Op dit moment staan 18 panden op de nominatie om verkocht te worden, 13 panden zijn aangeboden aan de markt of er lopen voor deze panden onderhandelingsgesprekken. Onderhoud De uitgaven voor onderhoud in voorliggen de periode zijn als volgt: onderhoud
2022
2023, tot 1/6
planmatig achterstallig totaal
€ 2.057.945 € 256.406 € 2.314.351
€ 1.102.521 € 3.358 € 1.105.879
Tabel 3: samenvatting: onderhoud
4
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Verduurzaming De in het vorige MPV vermelde routekaart wordt vertaald naar een werkprogramma om in 205o CO2-neutraal te kunnen zijn. Het voornemen om dit werkprogramma in 2o22 gereed te hebben is niet gehaald omdat de inhoud van het eerste concept werkprogramma te wensen over liet. Op dit moment wordt in overleg met betrokkenen een revisie geproduceerd die naar verwachting wel aan de wensen voldoet. Het streven is om werkprogramma voor eind 2023 gereed te hebben. Gevraagde besluiten Voorgesteld wordt om: 1.
Aan de raad voor te stellen om onderstaande beslispunten te verwerken in de gemeentelijke begroting: -
Kredieten duurzaamheidsinvesteringen: Ten behoeve van duurzaamheidsinvesteringen de bestaande kredieten beschikbaar te houden tot en met 2024 en de afschrijvingslasten in 2023 en 2024 vrij te laten vallen.
-
Voorbereidingsbudget werkprogramma verduurzaming: Ten behoeve van het opstellen van het werkprogramma verduurzaming vastgoed 20222030 een bedrag van € 25.000,- beschikbaar te stellen.
-
Beveiligingskosten: Voor het tekort van het beveiligingsbudget 2023, extra budget ad € 170.000,- beschikbaar te stellen.
-
Voor waterschaplasten, afvalstoffenheffing en OZB € 130.000,- extra budget voor 2023 beschikbaar te stellen.
-
Inhuur: Besluit een bedrag groot € 45.000,- beschikbaar te stellen voor noodzakelijke door externen uit te voeren werkzaamheden.
-
Krediet Herbouw Koetshuis: Het gevoteerde krediet ad € 445.000,- af te sluiten en de bijbehorende kapitaallasten per 2023 vrij te laten vallen.
-
Ter dekking van de huur van de panden die het team Veiligheid huurt en in gebruik heeft aan het Stadserf 32 en 46-48 incidenteel € 105.000,beschikbaar te stellen.
-
Te besluiten om op basis van de beschikbare Meerjaren Onderhoudsplannen het beschikbare budget voor in 2023 uit te voeren onderhoudswerkzaamheden te verhogen met € 452.500,-.
-
(Huur)inkomsten Vastgoed actualiseren: de extra (huur)opbrengsten en de indexatie over de huur van de panden van de afgelopen jaren is nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting 2023, der halve de gemeentelijke begroting op te hogen met € 802.556,- extra (huur)inkomsten in 2023 en dit beschikbaar te stellen ter dekking van de bovengenoemde beslispunten.
-
Te besluiten tot het voteren van krediet groot €125.000,-- voor de aanpassing van de huidige scheidingswand tussen de Van Berckenrodestraat en de Gustoweg, deze werkzaamheden zijn nodig om te voldoen aan de eisen van brandveiligheid en –overslag voor beide panden.
-
De financiële gevolgen van dit voorstel conform begrotingswijziging te verwerken in de programma’s Economie in Ontwikkeling, Mens en Stad in
5
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Beweging en Algemene dekkingsmiddelen in de gemeentelijke begroting 2023 en verder.
6
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Samenvatting
4
1
10
Algemeen 1.1
2
Introductie
Vastgoedportefeuille 2.1.1
3
Mutaties vastgoedportefeuille 2022 en 2023 Verhuringen Exploitatie januari 2022 tot 1 juni 2023 Achterstallig onderhoud 2022 Planmatig onderhoud 2022 Subsidies Verduurzaming 2022
14 14 14 15 16 16 16
18
Mutaties vastgoedportefeuille 2023 In exploitatie Uit exploitatie Verhuringen Exploitatie 2023 Achterstallig onderhoud 2023 Scope inhalen achterstallig onderhoud Budget voorziening achterstallig onderhoud Planmatig onderhoud 2023-2025 Subsidies Verduurzaming Scope routekaart 2022-2030 Doel Vervolgstap: werkprogramma Nieuwe Energie voor Groenoord
Vastgoedmaatregelen 5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6 5.1.7 5.1.8 -
12
14
Verloop 2023 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.4.1 4.5 4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.5.4
5
12
Portefeuilleverdeling naar categorie
Terugblik 2022, 2023 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.5.1 3.6
4
10
18 18 19 21 22 22 22 22 22 23 24 24 24 25 25
28
Algemeen Uitvoeringskosten professionalisering Stroomopwaarts Leegstandsbeheer Binnensportaccommodaties Huuropbrengsten Vastgoednota Beveiligingskosten Vastgoedobjecten Boerderij Landvreugd – herbouw Koetshuis
7
28 28 28 28 28 28 28 29 29 29
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
-
Dwarsstraat 42
29
-
Vlaardingerdijk 50
29
-
Theater aan de schie
29
-
Renovatie zwembad groenoord
29
6
Beslispunten
31
I.
Definities
33
II.
Objectoverzicht
36
III.
Toetsingskader
43
8
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Tabellen- en figurenlijst Tabel 1: samenvatting, portefeuille van 1 januari 2022 tot 1 juni 2023. ................................. 4 Tabel 2: samenvatting: verkoopopbrengst ............................................................................... 4 Tabel 3: samenvatting: onderhoud ........................................................................................... 4 Tabel 4: portefeuille totaal, verloop over 2,5 jaar exclusief mutaties. ................................... 10 Tabel 5: Verdeling vastgoedportefeuille naar categorie. .........................................................12 Tabel 6: Verdeling vastgoedportefeuille naar categorie en mutaties. ....................................14 Tabel 7: Verdeling nieuwe en beëindigde verhuringen. ..........................................................14 Tabel 8: Exploitatiekosten-overzicht ....................................................................................... 15 Tabel 9: verloop achterstallig onderhoud ................................................................................
15 Tabel 10: verloop planmatig onderhoud ..................................................................................16 Tabel 11: begroting planmatig onderhoud ...............................................................................16 Tabel 12: verkoopresultaten 2023 ............................................................................................19 Tabel 13: verwachte verkopen vanaf medio 2023. ..................................................................21 Tabel 14: Budget planmatig onderhoud naar categorie. ........................................................ 22 Tabel 15: Scope routekaart. ...................................................................................................... 24 Tabel 16: projectie CO2 reductie, start uitvoering in 2024 .................................................... 25 Tabel 17: aardgasvrij projecten Groenoord, projecten routekaart ........................................ 26 Tabel 18: aardgasvrij projecten Groenoord, kosten niet tijdig aansluiten ............................ 27 Figuur 1: Portefeuilleverdeling naar categorie. .......................................................................13 Figuur 2 Beslisboom toetsingskader 2017 .............................................................................. 44
9
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Algemeen In dit hoofdstuk van het MPV wordt ingegaan op de werkwijze en doelstellingen van het MPV.
Introductie Er is dit jaar voor gekozen een kwaliteitsslag te slaan in de leesbaarheid van het MPV door de zaken meer als een ‘management cockpit’ weer te geven. In plaats van de getallen in de tekst op te nemen presenteren we zoveel mogelijk in balansvorm en geven alleen waar noodzakelijk een tekstuele toelichting. Dit bevordert de leesbaarheid en creëert een overzicht van de stand van zaken. per 1/1/’22 34 23 11 74 12 62 3 3 23 0 137
Vastgoedportefeuille naar categorie kernvastgoed - maatschappelijk (voor doelgroepen) - te behouden strategisch vastgoed - reguliere verkoop - herontwikkelen, grondexploitatie gehuurd eigen huisvesting overig geen categorie totaal
per 1/1/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
per 1/6/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
Tabel 4: portefeuille totaal, verloop over 2,5 jaar exclusief mutaties.
Het MPV is in augustus gepresenteerd aan het college en ligt in oktober ter behandeling in de raad. Dat betekent een aantal zaken: - Het kan geen vooruitblik over geheel 2023 bevatten, wij kiezen voor een terugblik over 2022 en een stand van zaken tot en met 1 juni 2023 - De vooruitblik heeft betrekking op het restant van 2023, het jaar 2024 wordt uitsluitend behandeld in het kader van een ambitie m.b.t. de vorm van het volgende MPV. - Het laat aanleveren beïnvloedt ook deels de voortgang tijdens het restant van het jaar 2023. Het MPV is immers een verantwoording voor budgetaanvraag en inmiddels schiet budget tekort voor uitvoering van een aantal zaken. De ambitie voor het volgende MPV (begin 2024) is om een kwaliteitsslag te slaan in de methodiek van portefeuillebeheer. Het hebben van vastgoed is geen doel op zich, maar het in portefeuille hebben dient een doel. Er is al een onderscheid gemaakt tussen o.a. kernbezit en strategisch bezit, waarvan de definities zijn opgenomen in de begrippenlijst. De doelen die door vastgoed gediend worden kunnen uiteenlopen van het behoud van historische (stads)waarden tot het huisvesten van organisaties of het realiseren van economische waarde. Elk van die onderwerpen zou tot uiting moeten komen in beoordeling van de prestatie die elk object kan leveren in het licht van de doelstelling.
Hoeveel personen kan een pand huisvesten (wat is de behoefte?), wat kost een pand en wat brengt een pand op (aan huur EN/OF aan waardestijging). -
Een beoordeling van de portefeuille aan de hand van de actuele huisvestingsbehoefte door daar waar mogelijk en waar van toepassing te gaan werken met een huisvestingsplan en de portefeuille af te stemmen op een lange termijn huisvestingsvraag.
10
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
-
Een praktischere definitie welk doel gediend wordt per object, zodat de prestatie van dat object daar ook beter aan getoetst kan worden.
-
Een verdiepingsslag in de inzage in de voorgestane strategie per object (zoals voornoemd) door toetsing aan de voornoemde huisvestingsbehoefte en een verdiepingsslag in inzage in de financiële performance (kosten, opbrengsten EN waardeontwikkeling) en daarmee een beoordeling van de geschiktheid voor het type vastgoed ‘strategisch’, ‘kern’ of ‘huisvesting gemeentelijke organisatie’
11
Meerjarenperspectief Vastgoed - Rapportage 2023
Vastgoedportefeuille Portefeuilleverdeling naar categorie Op basis van het Verbeterplan Vastgoed (2011) zijn 5 categorieën vastgesteld: 1. Kernbezit 4. Ontwikkel- strategisch vastgoed 2. Eigen huisvesting 5. Overig vastgoed 3. Vastgoed voor doelgroepen per 1/1/’22 34 23 11 74 12 62 3 3 23 0 137
Vastgoedportefeuille naar categorie kernvastgoed - maatschappelijk (voor doelgroepen) - te behouden strategisch vastgoed - reguliere verkoop - herontwikkelen, grondexploitatie gehuurd eigen huisvesting overig geen categorie totaal
per 1/1/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
per 1/6/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
Tabel 5: Verdeling vastgoedportefeuille naar categorie.
In voorgaand MPV is een herdefinitie gemaakt van de categorisering. De verklaring van de categorieën in de Vastgoedportefeuille is opgenomen in bijlage I. Tabel 5 geeft inzicht in de verdeling en het verloop van de vastgoedportefeuille per eind 2021 tot 1 juni 2023. Een deel van de veranderingen in de portefeuille is te wijten aan het ‘hercategoriseren’ van een deel van de objecten. Zoals in de inleiding reeds vermeld is het verstandig om de subcategorieën in het vervolg te voorzien van een doelstelling. In de definitie van kernbezit wordt het woord strategie gebruikt (bedoeld als bezit ten behoeve van ‘behoud') hetgeen verwarring kan veroorzaken in relatie tot het strategisch bezit (bedoeld als bezit ten behoeve van ‘waardeontwikkeling’). Het veranderen van de categorienamen of respectievelijke definities leidt tot verwarring en wordt afgeraden, maar het toevoegen van doelstelling en/of te leveren prestatie kan verduidelijken. Bij strategisch vastgoed is de gedachte dat deze objecten worden aangehouden in het kader van ruimtelijke ordening. Denk daarbij aan ontwikkelbare gronden en panden die gesloopt of herontwikkeld (kunnen) worden.
Om te kunnen blijven sturen op de portefeuille kan het definiëren van een doelstelling dan betrekking hebben op tijd of waarde, bijvoorbeeld: - Hoe lang houdt de gemeente deze objecten in bezit, en wat kost dit? - Is het aannemelijk dat plannen binnen afzienbare tijd tot uitvoering komen? - Bereikt de gemeente haar ruimtelijk-economische doelstelling met de ontwikkeling? Bij kernvastgoed gaat het om panden die omwille van een bepaalde waarde voor de stad (bijv. cultuurhistorisch) gekoesterd worden en behouden moeten blijven.
12
Figuur 1: Portefeuilleverdeling naar categorie.
Op 1 juni 2023 bestaat de portefeuille: - voor meer dan de helft uit strategisch bezit (48%), namelijk 66 objecten - Een derde bestaat uit kernvastgoed (32%), namelijk 45 objecten - voor 16% uit ‘overig’, waaronder bijv. brugwachtershuisjes, 22 objecten De doelstelling om de portefeuille terug te brengen tot 40 panden moet daarom los gezien worden van het strategisch bezit en los van ‘overig’. Strategisch bezit wisselt qua samenstelling, maar niet per definitie qua omvang. Het is wel zaak dat er een zeker ‘verloop’ zichtbaar is (zodat panden niet eindeloos in portefeuille blijven) en er zal bij nieuwe verwervingen kritisch naar de strategische waarde moeten worden gekeken. De categorie ‘overig’ betreft objecten die zeker niet in alle gevallen afgestoten kunnen worden. Met deze nuancering is de opgave tot afstoten een stuk minder uitdagend dan wanneer de overheersende gedachte is dat de totale portefeuille van 139 teruggebracht moet worden tot 40 objecten.
13
Terugblik 2022, 2023 Dit hoofdstuk vormt een terugblik op 2022. Er wordt aangegeven welke mutaties hebben plaatsgevonden en hoe de exploitatie is verlopen. Ook wordt ingegaan op de wijze waarop het onderhoud is uitgevoerd. Vanwege het moment van beschikbaar komen van het MPV is hierin tevens de stand van zaken tot en met juni 2023 beschreven.
Mutaties vastgoedportefeuille 2022 en 2023 per 1/1/’22 34 23 11 74 12 62 3 3 23 0 137
Vastgoedportefeuille naar categorie kernvastgoed - maatschappelijk (voor doelgroepen) - te behouden strategisch vastgoed - reguliere verkoop - herontwikkelen, grondexploitatie gehuurd eigen huisvesting overig geen categorie totaal
mutaties ‘22 + 11 + 13 -2 -8 0 -8 0 0 -1 0 +2
per 1/1/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
mutaties ‘23 -
per 1/6/’23 45 36 9 66 12 54 3 3 22 0 139
Tabel 6: Verdeling vastgoedportefeuille naar categorie en mutaties.
Verhuringen In het vorige MPV is toegelicht hoe uitvoering wordt gegeven aan het optimaliseren van huurcontracten en het herhuisvesten van huurders, onder meer met het oog op huurders waarbij sprake was van een onrendabele en niet- marktconforme huurprijs. De genoemde huurprijsnormalisatie en clustering is in 2022 doorgezet. verhuurd nieuwe verhuringen ’22 en ‘23
aantal 12
huren beëindigd ’22 en ‘23
6
objecten Marktconforme huurprijs Van Heekstraat 15 units Dwarsstraat 42 Bramengaarde 17 - Vijgensteeg 2 (ruimte 2.17) Noordvest 34ab (ligplaats) Nieuwe Haven 50 S (ligplaats) Nieuwe Haven 120 (ligplaats) Noordvestsingel 87 Diverse units Van Heekstraat 15
Tabel 7: Verdeling nieuwe en beëindigde verhuringen.
Exploitatie januari 2022 tot 1 juni 2023 Tabel 8 geeft het exploitatieresultaat per categorie. De kosten en opbrengsten voor 2022 zijn gebaseerd op de werkelijke kosten van de maanden januari tot en met december. Voor 2023 is dit gebaseerd op de maanden januari t/m mei. De kosten en/of opbrengsten per object kunnen op aanvraag nader gespecifieerd worden. De budgetten voor planmatig- en achterstallig onderhoud betreffen begrote uitgaven. De
14
daadwerkelijke kosten komen terug in volgende paragrafen maar zijn niet inzichtelijk per categorie. EXPLOITATIE
2021
2022
2023 (tot 1 jun)
Kosten
€ 3.249.054
€ 2.653.122
€
Opbrengsten
€ 4.177.057
€ 4.233.549
€ 2.328.766
€
928.003
€ 1.580.427
€ 1.539.478
Kosten
€ 1.817.994
€ 1.530.263
€
841.283
Opbrengsten
€ 1.036.726
€
455.765
€
429.516
€
-781.268
€ -1.074.498
€
-411.767
Kosten
€
281.547
€
258.346
€
150.711
Opbrengsten
€
-
€
-
€
-
€
-281.547
€
-258.346
€
-150.711
Kernvastgoed
Exploitatieresultaat
789.288
Strategisch bezit
Exploitatieresultaat Gehuurd
Exploitatieresultaat Eigen huisvesting Kosten
€ 1.084.743
€ 1.099.200
€
23.070
Opbrengsten
€
€
-
€
-
€ -1.084.319
€ -1.099.200
€
-23.070
Kosten
€
81.602
€
164.620
€
35.269
Opbrengsten
€
150.899
€
164.420
€
90.047
€
69.297
€
-200
€
54.778
Exploitatieresultaat
424
Overig
Exploitatieresultaat Totalen Kosten Opbrengsten Exploitatieresultaat
€ 6.514.940
€ 5.705.550
€ 1.839.621
€ 5.365.106
€ 4.853.733
€ 2.848.328
€ -1.149.834
€
€ 1.008.708
-851.817
Tabel 8: Exploitatiekosten-overzicht
Achterstallig onderhoud 2022 Met het MPV 2021 is een voorziening ’achterstallig onderhoud gemeentelijk vastgoed’ verkregen voor de uitvoering van het achterstallig onderhoud. In onderstaande tabel wordt het verloop in 2022 en de eerste vijf maanden van 2023 weergegeven. Voorziening achterstallig onderhoud
2021
2022
2.890.179
2.442.616
2023 (tot 1 jun) 1.419.313
bijstellingen indexering per 1 jan. saldo na wijziging
67.487 2.510.103
561.855 1.981.168
geboekt in periode
-1.090.790
-3.358
saldo na wijziging
1.419.313
1.977.810
1.419.313
1.977.810
saldo aanvang periode wijziging op aangeven accountant
-447.563
saldo na wijziging
2.442.616
saldo eind periode
2.442.616
Tabel 9: verloop achterstallig onderhoud
15
Het achterstallig onderhoud wordt vanaf 2021 weggewerkt. Jaarlijks wordt een algemene indexering voor prijsstijgingen doorgevoerd en op objectniveau zijn de reeds bekende kostenstijgingen meegenomen. In het huidige tempo wordt ca. een half miljoen per jaar aan opdrachten voor achterstallig onderhoud gerealiseerd. Zonder het aantrekken van aanvullende capaciteit en/of wijziging in de aanpak is met dit tempo medio 2027 al het achterstallig onderhoud weggewerkt. Het is echter niet ondenkbaar dat het tempo hoger zal liggen. Er wordt op dit moment binnen de gemeente over gesproken of projecten meer geclusterd kunnen worden, door het achterstallig onderhoud voor meerdere panden tegelijk in één opdracht aan te besteden. Dat is een methodiek waarmee de capaciteit (deels) efficiënter kan worden aangewend. Deels, want het beschrijven en vaststellen van de scope moet nog steeds per object gedaan worden, er worden vooral grotere stappen gemaakt in het aanbestedingsproces.
Planmatig onderhoud 2022 Voor de uitvoering van het planmatig onderhoud 2022, op basis van de (D)MJOP’s, een beheerbudget ‘planmatig onderhoud gemeentelijk vastgoed’ opgenomen. planmatig onderhoud gemeentelijk vastgoed
2022
2023 (tot 1 jun)
budget per 1 jan
€ 2.740.502
€ 2.083.499
€ 2.057.945
€ 1.102.521
€ 682.557
€ 980.978
geboekt budget eind periode Tabel 10: verloop planmatig onderhoud
De werkelijk gemaakte kosten zijn hiermee lager dan begroot in het vorige MPV. Dit komt onder meer door volle agenda’s van aannemers, welke nu de coronamaatregelen zijn losgelaten alleen maar voller zijn geworden, en de (mede daardoor) voortdurend stijgende prijzen die zwaarder drukken op het budget en budget gestuurd uitvoeren bemoeilijken. Ook hier geldt, evenals bij het achterstallig onderhoud, dat opdrachten geclusterd en daarmee vergroot kunnen worden. Ook achterstallig en planmatig onderhoud kan (deels) gecombineerd worden. Categorie
2023
2024
2025
Planmatig onderhoud
€ 2.083.499
€ 2.351.613
€ 2.385.259
Duurzaamheid krediet
€
Totaal generaal
€ 2.941.276
€ 2.351.613
€ 2.385.259
857.777
Tabel 11: begroting planmatig onderhoud
Subsidies Voor het onderhouden van verschillende monumenten ontvangen we subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Geraamde subsidie voor 2022 : € 21.349 (onderhoud van vijf monumentale gebouwen) Uitgekeerd in 2022 : € 21.349
Verduurzaming 2022 Zoals ook eerder is beschreven werkt de gemeente met DMJOP’s (duurzame meerjaren onderhoudsplannen), waarbij in de uitvoering van het achterstallig en regulier onderhoud aandacht wordt besteed aan de investeringen in energiemaatregelen en andere verduurzamingsmogelijkheden.
16
Doelstelling voor 2022 was om te komen tot een werkprogramma waarin gefaseerd is omschreven welke maatregelen bij welke panden toe te passen en wanneer. Dat is slechts ten dele gerealiseerd. De aan de hand van de screening geformuleerde scope behoeft verdere verdieping. Tot op heden zijn voor de diverse objecten slechts de meer voor de hand liggende maatregelen (bijv. PV-panelen) voorgesteld, maar er is nog geen analyse gemaakt welke maatregelen per object maximaal rendement zouden hebben, waaronder verbeteringen aan de thermische schil, distributie en afgifte van warmte. Op dit moment wordt derhalve een verdiepingsslag van deze scope voorbereid waarbij explicieter wordt gekeken naar de toepasbaarheid en rendement van te nemen maatregelen. Er gaat gewerkt worden volgens een prioriteitenlijst waarbij bijv. de grootste energievreters en/of de grootste producenten van CO2 als eerste worden aangepakt.
17
Verloop 2023 De vooruitblik 2023 omvat zowel een omschrijving van het verloop van 2023 als een verwachting ten aanzien van het restant van 2023 en een doorkijkje naar 2024.
Mutaties vastgoedportefeuille 2023 In exploitatie In de voorliggende periode is er aan gewerkt de gymzalen (nu nog economisch eigendom van de stichting Primair Onderwijs (Primo) ) aan de gemeente terug te leveren en te verhuren aan een nieuwe exploitant. De gemeente heeft inmiddels met Primo een overeenkomst gesloten inzake de overdracht van deze gymgebouwen en zal daarmee het eigendom verkrijgen. Dit betreft de adressen: -
-
Peter van Anrooylaan 3 Jan van Avennesstraat 30 Bachplein 584 Schiedamseweg 155 Frans Halsplein 35 Piersonstraat 9
Warmoezenierpad 1 Stockholm 13 Dr. Kuyperlaan 4 Kepplerstraat 31 De Meesterstraat 40 Thorbeckesingel 2b
De reserve investering gymgebouwen en voorziening onderhoud gymgebouwen is overgenomen van stichting Primo en als zodanig opgenomen in de bestuursrapportage 2023 en vervolgens in de gemeentelijke begroting 2024 e.v. De exploitatiebijdrage ten behoeve van de gymzalen ad € 442.313,- is behouden in de Programmabegroting Mens en stad in beweging voor een nieuw aan te trekken exploitant. De financiële gevolgen van de overdracht worden verwerkt in de Bestuursrapportage 2023 en vervolgens in de gemeentelijke begroting 2024.
18
Uit exploitatie Objecten in de vastgoedvoorraad van de gemeente die voor vervreemding in aanmerking komen zijn voor een deel te karakteriseren als ontwikkelobject. Marktpartijen willen kopen onder voorwaarden van succesvolle planontwikkeling, eventueel bestemmingswijziging en vergunning. Dat betekent dat er een waardeverschil is tussen de huidige waarde (kan in voorkomende gevallen zeer gering of zelfs negatief zijn) en de potentiële waarde bij vergunning. Daarmee ontstaat er een keuze voor de gemeente. Als de gemeente meer waarde hecht aan snelheid dan kunnen objecten in de huidige staat per opbod verkocht worden (een veiling) en is het moment van notariële overdracht (beter) te bepalen. Indien meer belang wordt gehecht aan het realiseren van de maximale (of optimale) waarde dan is het van belang marktpartijen zekerheden te gunnen en met hen een onderzoek- of ontwikkeltraject te doorlopen. Onderhandelingen, onderzoeken en publieke procedures maken dat het feitelijke moment van notarieel transport dan afhankelijk wordt van diverse variabelen en voortdurend wordt vooruitgeschoven. De gemeente bepaalt zelf hoe verstrekkend deze voorwaarden zijn. De prioriteit ligt bij snelheid en dat betekent in veel gevallen dat objecten in de huidige staat, met de huidige bestemming en voor de huidige waarde op de markt komen.
Opschortende en ontbindende voorwaarden van de kant van de koper moeten minder aanvaard worden, maar ook de gemeente zelf zal minder voorwaarden moeten stellen (gebruik, renovatie- en verduurzamingsplicht) om verkoop te bespoedigen. In het overzicht waarin de voortgang in de regulier verkoop wordt getoond wordt vanaf nu onderscheid gemaakt tussen - Notarieel transport (feitelijke verkoop en realisatie opbrengst) en, in Reguliere verkoop - verkoopproces (het object is aangeboden en/of er zijn biedingen) De tweede is onder te verdelen in de subcategorieën: a) bieding/onderhandeling b) akkoord, contractonderhandeling c) contract gesloten, ontbindende/opschortende voorwaarden. Op het moment van het opstellen van dit MPV zijn de resultaten en verwachtingen met betrekking tot verkoop en de opbrengst voor 2023 als in Tabel 12. Verkoop
gerealiseerd tot
nog verwacht
medio 2023
tot eind 2023
objecten
0
bruto opbrengst bij verkoop
€
2 0,-
totaal verwachting ca. € 1,4 mln
boekwaarde
€
0,-
totaal verwachting ca. € 4.465,--
netto opbrengst
€
0,-
ca. € 1,4 mln
(bruto opbrengst minus boekwaarde) Tabel 12: verkoopresultaten 2023
In het verleden is ervoor gekozen om een voorspelling te doen voor verkoopverwachtingen (datum en opbrengst). In dit MPV is er voor gekozen geen verwachtingen uit te spreken die verder gaan dan het moment van in verkoop nemen van vastgoed. De reden daarvoor is dat er tot nu toe voor gekozen is om voorwaarden bij verkoop van toepassing te verklaren . Die voorwaarden kunnen er toe leiden (en dat blijkt ook in de praktijk) dat de transportdatum
19
(de feitelijke verkoop en dus het verkrijgen van de verkoopopbrengst) in voorkomende gevallen afhankelijk wordt gesteld aan zaken die voortvloeien uit die randvoorwaarde (bijvoorbeeld het verkrijgen van een vergunning of het doen van aanvullend onderzoek). Indien de prioriteit ligt bij het verkooptempo en is het verstandig om het aantal randvoorwaarden (privaatrechtelijk) te minimaliseren en te vertrouwen op het publieksrechtelijk kader (bijv. bouwbesluit, stedenbouwkundig plan, welstandsnota etc.) Tabel 13 hieronder geeft de verkopen vanaf heden weer. Er wordt in de kolom ‘type verkoop’ aangegeven of het een reguliere verkoop, programma Kansen in de Stad of een herontwikkeling/grondexploitatie betreft. Adres / (betreft)
type verkoop
status verkoopproces
planning
Boterstraat 83 woning, verhuurd Joppelaan 12 woning, verhuurd Piersonstraat 31 voorm. school Polderweg 19 perceel grond Zalmstraat 27 voorm. school Schiedamseweg 28 voorm. bank Vlaardingerdijk 50 rijksmonument Mgr. Nolenslaan 99 a-b* voorm. School Dr. Wibautplein perceel grond Oostsingel 9 voormalige school Westmolenstraat 25 gem. Monumemt Peter v. Anrooylaan 5 kinderopvang Eduard van Beinumlaan 61-66 voorm. School Kommiezenlaan 22 bedrijfsruimte Joppelaan perceel grond Hoogstraat 85 tijdelijke galerie Ooievaarsteeg perceel grond Hoogstraat 99 voorm. winkelpand Dwarsstraat 42 voorm. wijkcentrum Schiedamseweg 77 bedrijfsruimte Iepenlaan 45 tijdelijk kunstatelier Singel 8 gymzaal Boterstraat 81 voorm. dansatelier Singel 155 herenhuis Lange Haven 129 herenhuis
regulier
nominatie
nnb
regulier
nominatie
nnb
regulier
nominatie
herontw.
nominatie
on hold ivm plan staatsliedenbuurt nnb
kids
nominatie
nnb
herontw.
nominatie
onderzoek ivm sloop
regulier
overdacht 2024
herontw.
onderhandeling/bied ing aangeboden
kids
aangeboden
nnb
kids
aangeboden
nnb
kids
nominatie
nnb
herontw.
aangeboden
nnb
herontw.
nominatie
nnb
herontw.
nominatie
nnb
kids
nominatie
nnb
herontw.
onderhandeling/bied ing onderhandeling/bied ing onderhandeling/bied ing nominatie
ambitie overdracht 2024
overdracht q4 2023
regulier
onderhandeling/bied ing onderhandeling/bied ing aangeboden
kids
nominatie
start verkoop 2024
regulier
nominatie
start verkoop 2024
regulier
nominatie
start verkoop 2024/2025
herontw. kids kids kids herontw.
20
nnb
ambitie overdracht 2024 ambitie overdracht 2024 ambitie overdracht 2028
overdracht q4 2023 ambitie overdracht 2024
Jan Evertsenweg 32 bedrijfsruimte met woonfunctie
regulier
nominatie
Jan Evertsenweg 34 bedrijfsruimte met woonfunctie
regulier
nominatie
Sweelincksingel 3-7 landvreugd Lange Haven 15ab voormalige boksschool Noordvestsingel 87 voorm. pakhuis Pieter v/d Hoogenbandstraat voorm. Boerderij
regulier
nominatie
start verkoop na bestemmingswijziging (q4 2023) start verkoop na bestemmingswijziging (q4 2023) start verkoop q3 2023
regulier
nominatie
start verkoop q3 2023
regulier
onderhandeling/bied ing onderhandeling/bied ing
verkoop gestart q2 2023
regulier
verkoop gestart q2 2023
Tabel 13: verwachte verkopen vanaf medio 2023.
Kansen in de Stad, herontwikkeling en grondexploitatie In Tabel 13 wordt in de kolom ‘type verkoop’ aangegeven welke objecten onderdeel zijn van het programma Kansen in de Stad, een herontwikkeling of grondexploitatie.
Verhuringen Dwarsstraat 42: - te verhuren aan : stichting De Steigers. (project Mahler) - huur per jaar (begane grond bedragen) : €47.643,- duur: : 4 jaar* *Dit betekent dat het pand de komende 4 jaar niet verkocht zal worden. Gymzalen: Door de afdeling Sport wordt op dit moment verder onderzocht hoe de gymzalen uiteindelijk geëxploiteerd zullen worden
21
Exploitatie 2023 Voor de projectie van de exploitatie in 2023 is uitgegaan van de kosten en opbrengsten zoals gerealiseerd in 2022. Waar nodig wordt het budget verhoogd, zoals bijvoorbeeld bij de sterk gestegen energielasten in het kader van de kostenstijgingen. Het exploitatieoverzicht 2022 is opgenomen in paragraaf 0.
Achterstallig onderhoud 2023 Scope inhalen achterstallig onderhoud Achterstallig onderhoud is onderhoud dat een pand weer in aanvaardbare conditie terugbrengt. Planmatig onderhoud zorgt ervoor dat een pand in de aanvaardbare conditie blijft. Door onderhoud bij te houden wordt voorkomen dat achterstallig onderhoud moet worden uitgevoerd. Door het gebruik van DMJOP’s (duurzaam meerjaren onderhouds planning) wordt onderhoud gepland en ontstaat inzicht in de onderhoudsopgave. Voor de 43 objecten zijn DMJOP’s opgesteld, voornamelijk kernbezit. Geen DMJOP’s zijn opgesteld voor: - Categorieën: Strategisch bezit, gehuurd vastgoed en overig vastgoed. - Onderwijsgebouwen: ondergebracht bij Onderwijs. - Buitensportaccommodaties: Afdeling Vastgoed en Grondzaken verzorgt wel beheer en onderhoud.
Budget voorziening achterstallig onderhoud In Tabel 9 in het vorige hoofdstuk is het verloop van de voorziening achterstallig onderhoud tot 1 juni 2023 gegeven. De voorziening bedraagt per deze datum € 1.977.810,-. Het verdere verloop in 2023 van deze voorziening wordt in het volgende MPV opnieuw toegelicht. Dan zullen opnieuw prijsindexeringen zijn uitgevoerd.
Planmatig onderhoud 2023-2025 Het beheerbudget planmatig onderhoud bestaat uit de totale kosten planmatige onderhoud minus de duurzaamheidsinvesteringen. Categorie Planmatig onderhoud Duurzaamhei d Totaal generaal
2023 €
€ 2.535.999 ,-
2024
€ 2.351.613,-
2025
€ 2.385.259,-
857.777,€ 2.941.276,-
€ 2.351.613,-
€ 2.385.259,-
Tabel 14: Budget planmatig onderhoud naar categorie.
Planmatig onderhoud wordt gebudgetteerd aan de hand van meerjaren onderhoudsprognoses. Het opstellen of doen opstellen van een MJOP kost tijd en geld en is niet voor alle objecten te verantwoorden. Voor navolgende objecten of categorieën is (nog) geen MJOP beschikbaar en wordt op andere wijze (historische cijfers of regulier onderhoud) of in het geheel niet gewerkt met toekomstig onderhoudsbudget. Stedelijk museum (nog niet) Sport (1x sportzaal te slopen in 2025) Genomineerd voor verkoop Gehuurd (kosten voor eigenaar) Grond (geen onderhoud)
22
-
Toren (historisch, geen onderhoud) Brugwachtershuisjes (drukt op budget beheer)
Subsidies Voor het onderhouden van verschillende monumenten uit de gemeentelijke vastgoedportefeuille ontvangt de gemeente Schiedam subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Geraamde subsidie voor 2023 : € 39.198 (onderhoud van vijf monumentale gebouwen) Uitgekeerd in 2023 : € 39.198
23
Verduurzaming Scope routekaart 2022-2030 Wij herhalen hier kort welke objecten in eerste instantie wel c.q. niet onder de routekaart verduurzaming vallen: - Het te behouden vastgoed heeft prioriteit (o.a. kernvastgoed, eigen huisvesting, overig vastgoed - deels), totaal ca. 63.000 m² (gemiddeld ca. 1.900 m² per gebouw) - vastgoed dat we op korte termijn afstoten wordt in principe niet verduurzaamd (dat geldt in grote mate voor het strategisch vastgoed) Daarnaast zijn er gebouwen die niet in aanmerking komen omdat ze bijvoorbeeld op het moment geen energie gebruiken zoals de kerktoren en de ruïne Huis te Riviere. Categorie Kernvastgoed Eigen huisvesting Overige Totaal Buiten scope Totaal vastgoedportefeuille
Aantal 20 3 8 31 108 139
Tabel 15: Scope routekaart.
De scope van de routekaart betreft het terugdringen van het gebouw gebonden energiegebruik door het toepassen van verduurzamingsmaatregelen. De eerste fase van de inventarisatie heeft geleid tot een scopeformulering die te weinig diepgang bevatte. Voornamelijk zijn voor de diverse objecten de meer voor de hand liggende maatregelen (bijv. PV-panelen) voorgesteld, er is nog geen grondiger analyse gemaakt welke maatregelen per object maximaal rendement zouden hebben, waaronder verbeteringen aan de thermische schil, distributie en afgifte van warmte, COP. Op dit moment wordt gewerkt aan een verdiepingsslag van de scope waarmee per object gezocht wordt naar de best toepasbare maatregelen met het best rendement op langere termijn.
Doel In het vorige MPV is toegelicht op welke wijze Schiedam wil aansluiten bij het akkoord van Parijs en de bekrachtiging daarvan in het Klimaatakkoord (CO2 neutraal in 2050). Tevens is aangegeven dat de gemeente later begint en dus een hogere jaarlijkse reductie moet realiseren (zo tegen de 4%). In perspectief, 2023 wordt nog benut wordt voor planvorming en als we streng zijn voor onszelf mogen we 2050 niet meerekenen (IN 2050 moet de reductie gerealiseerd zijn). Daarmee resteert een reductie van 100% in 26 jaar. Daarnaast is vermeld dat de rijksoverheid inmiddels mikt op een CO2 reductie van 55 tot 60% in 2030 (8,6% per jaar vanaf 2023, ). Bij het formuleren van een ambitie wordt doorgaans geen rekening gehouden met vertraging, die vaak toch optreedt (als je er niet in slaagt koers te houden moet je steeds scherper gaan zeilen). Dat betekent dat het verstandig is dit getal als een minimale ambitie te zien en de werkelijke ambitie hoger te leggen, vertragen is immers makkelijker. doel
periode
looptijd (jaar)
min. doel p. jaar
met marge (vertraging)
CO2 reduc. Kton (= mln kg)
in perspectief: te verduurzamen per jaar, gemiddeld
CO2 neutraal in 2050 (klimaatakkoord)
‘24-‘49
26
3,85%
4%
0,168
2.520 m² 1,3 gebouwen
49% reductie in 2030 (klimaatbeleid)
‘24-‘29
6
8,17%
8,50%
0,357
5.355 m² 2,8 gebouwen
24
55-60% reductie in 2030 (Rijksdoelstelling)
‘24-‘29
6
10,00%
10,50%
0,441
6.615 m² 3,5 gebouwen
Tabel 16: projectie CO2 reductie, start uitvoering in 2024
Vervolgstap: werkprogramma Zoals ook eerder is beschreven werkt de gemeente met DMJOP’s (duurzame meerjaren onderhoudsplannen), waarbij in de uitvoering van het achterstallig en regulier onderhoud aandacht wordt besteed aan de investeringen in energiemaatregelen en andere verduurzamingsmogelijkheden. Doelstelling voor 2022 was om te komen tot een werkprogramma waarin gefaseerd is omschreven welke maatregelen bij welke panden toe te passen en wanneer. De aan de hand van de screening geformuleerde scope behoeft verdere verdieping. Tot op heden zijn voor de diverse objecten slechts de meer voor de hand liggende maatregelen (bijv. PV-panelen) voorgesteld, Op dit moment wordt derhalve een verdiepingsslag van deze scope voorbereid waarbij explicieter wordt gekeken naar de toepasbaarheid en rendement van te nemen maatregelen. Er gaat gewerkt worden volgens een prioriteitenlijst waarbij bijv. de grootste energievreters en/of de grootste producenten van CO2 als eerste worden aangepakt, maar er is nog geen analyse gemaakt welke maatregelen per object maximaal rendement zouden hebben, waaronder verbeteringen aan de thermische schil, distributie en afgifte van warmte. De CO2 reductie per 2030 moet worden bijgesteld naar 49% (Schiedams Klimaatbeleid) of 60% (nieuw kabinetsbeleid). Analyse van de haalbaarheid wordt meegenomen in het werkprogramma.
Dit programma wordt samengevat in een rapportage, op basis waarvan de besluitvorming kan plaatsvinden. Doelstelling is om deze rapportage nog in 2023 ter besluitvorming voor te leggen. In de routekaart zijn de maatregelen beschreven om in 2050 te voldoen aan de eisen uit het Klimaatakkoord. Dat is een lang tijdspad en niet alles kan en hoeft in één keer. Dit moet ook het vertrekpunt zijn voor de concretisering van het werkprogramma. Hierbij worden de volgende stappen doorlopen: 1. Op basis van de routekaart bepalen we welke panden we verduurzaming; 2. Inventarisatie van gegevens per gebouw; 3. Uitvoeren onderzoek naar energiegebruik per gebouw; 4. Opstellen totaal overzicht met maatregelen; 5. Opstellen werkprogramma. Het bij het vorige MPV beschikbare budget is deels nog aanwezig. Mocht het noodzakelijk zijn om een extra budget aan te vragen dan zal dit gebeuren via de daartoe geëigende wegen van de algemene reserves.
Nieuwe Energie voor Groenoord Naast wet- en regelgeving waaraan het gemeentelijk vastgoed moet voldoen op het gebied van duurzaamheid speelt ook gemeentelijk beleid een rol. In 2030 moet de wijk Groenoord en daarmee het gemeentelijk vastgoed in deze wijk aardgasvrij zijn. Ingevolge de Routekaart gemeentelijk maatschappelijk vastgoed gaat het om de volgende panden: Gebouw
Adres
Stedelijk gymnasium
Valeriusstraat 31
Wat gaat er met het gebouw gebeuren (tussen nu en 10 jaar) Gebouw blijft gehandhaafd
25
Bassischool de Regenboog IBS El Furkan
Eduard van Beinumlaan 64+66
Sloop; komen woningen voor terug
Eduard van Beinumlaan 61
Kindercentrum Viola
Peter van Anrooylaan 5
Kindercentrum Bellefleur
Eduard van Beinumlaan 65
Sporthal Groenoord
Groenoord-straat 1
Zwembad Groenoord
Prinses Beatrixlaan 2
Scouting; Boerderij Landvreugd Gymzaal
Sweelincksingel 3-7 Bachplein 584
Sloop; gebouw maakt plaats voor het Integraal Kindcentrum Verkoop van het gebouw staat voor 2025 gepland. Kindercentrum gaat op in Integraal Kindcentrum. Sloop. Kindercentrum wordt of in pand Internationale Vos of in de plint van de nieuwbouw Bachplein gehuisvest Bestemming vooralsnog onduidelijk. In 2023 vindt besluitvorming in de gemeenteraad plaats. In de planvorming blijft de Sporthal gehandhaafd De gemeenteraad heeft op 23 januari 2023 besloten het zwembad uit te breiden en te renoveren Het gebouw staat in de verkoop
Basisschool de Loep + gymzaal Gezinsvervangend tehuis Internationale Vos
Peter van Anrooylaan 1
Zorginstelling
Laan van Bol’Es 3
Gebouw blijft gehandhaafd. Momenteel vindt een marktconsultatie voor de komende beheerperiode plaats. Sloop. Gebouw maakt plaats voor het Integraal Kindcentrum Sloop (geen eigendom van de gemeente)
Jacques Urlusplein 100 Bachplein 578
Gebouw blijft gehandhaafd. Aangezien de voorziening te klein is heeft het schoolbestuur een verzoek tot nieuwbouw bij het gemeentebestuur ingediend. Gebouw blijft gehandhaafd
Tabel 17: aardgasvrij projecten Groenoord, projecten routekaart
In de wijk Groenoord heeft de afdeling Vastgoed vier panden: -
-
Peter van Anrooylaan 5, voormalige kinderopvang. De locatie maakt onderdeel uit van een herontwikkeling onderwijshuisvesting en wordt naar verwachting in 2025 verkocht; Sweelincksingel 3-7, boerderij Landvreugd. Maakt onderdeel uit van Kansen in de Stad.Dit complex zal op de kortst mogelijke termijn te koop worden aangeboden.; Prinses Beatrixlaan 2, Zwembad Groenoord. Conform de Kadernota ‘Kom maar op!’ is de gemeenteraad in 2022 gevraagd om een besluit betreffende de toekomstige ontwikkeling van de zwembaden. Op basis van dit besluit zullen definitieve stappen worden bepaald voor loskoppeling van het gasnet; Groenoordstraat 1, Sporthal Groenoord. Conform de Kadernota ‘Kom maar op!’ wordt de raad in 2023 gevraagd om een besluit over de toekomstige ontwikkeling van de binnensportaccommodaties. Op basis van dit besluit zullen definitieve stappen worden bepaald voor loskoppeling van het gasnet;
Voor de eerste twee genoemde panden geldt dat in de verkoopvoorwaarden de verplichting wordt opgenomen dat zij moeten aansluiten op warmte net en tot 31 december 2062 aangesloten dienen te blijven op het warmtenet. Mocht de koper van deze verplichting af willen dan betaalt hij daarvoor jaarlijks een boete aan Eneco. Ten aanzien van Zwembad Groenoord heeft de gemeenteraad in haar vergadering van 31 januari 2023 besloten akkoord te gaan met de renovatie en uitbreiding van het zwembad. Op basis van dit besluit zal het zwembad worden aangesloten op het warmtenet.
Aansluiten gemeentelijk vastgoed
26
Indien de gemeente één van haar gebouwen niet wil of kan aansluiten, conform de aansluitdata op de gebouwcodelijst, is de gemeente Eneco jaarlijks een vergoeding van € 333 per WEQ verschuldigd tot het einde van de Concessieperiode (uiterlijk 31-12-2062). Gebouw
WEQ’s
wanneer aansluiten
Stedelijk gymnasium (Valeriusstraat 31) Nb (bassischool de Regenboog) (Eduard van Beinumlaan 64+66)
156
1-1-‘30
kosten van niet (tijdig) aansluiten per jaar € 51.948
22
1-1-‘27
€ 7.326
voor de gehele periode; afhankelijk van aansluitdatum x33
€ 1.714.284
x36
€ 263.736
Tabel 18: aardgasvrij projecten Groenoord, kosten niet tijdig aansluiten
Verduurzaming sportaccommodaties Sporthal en zwembad Groenoord (Groenoord), en overige binnensportaccommodaties worden meegenomen bij het uitvoeringprogramma verduurzaming. Daarmee worden voorbereidingen getroffen qua planning en budget voor verduurzaming. De daadwerkelijke uitvoering is afhankelijk van de toekomst van de gebouwen (renovatie, sloop, nieuwbouw) zie ook 5.1.6.
27
Vastgoedmaatregelen In dit hoofdstuk zijn zowel de genomen als de nog te nemen vastgoedmaatregelen opgenomen. Per onderwerp wordt aangegeven welke stappen er in het afgelopen jaar zijn gezet, wat actuele ontwikkelingen zijn en de verwachtingen voor het komende jaar. Sommige vraagstukken vereisen een aanvullende besluitvorming.
Algemeen Uitvoeringskosten professionalisering Binnen het team Vastgoed en Grondzaken heeft zich in de personele bezetting een aantal wijzigingen voorgedaan, waardoor het team niet op volle sterkte is. Gebleken is dat het tegenvalt om de ontstane vacatures in te vullen. Zoals elders in dit document vermeld wordt er over gesproken om de aanpak voor uit- en aanbesteding van onderhoud (achterstallig en planmatig) en verduurzaming te wijzigen zodat met minder mensen meer bereikt kan worden. Ook kan het vervreemden van objecten versneld worden indien het pakket aan randvoorwaarden bij verkoop wordt vereenvoudigd. In overleg binnen de afdeling wordt een beoordeling gemaakt van consequenties van een andere aanpak.
Stroomopwaarts Vastgoed is aangehaakt bij de huisvestingswerkroep van de transitie Stroomopwaarts. Vanuit Vastgoed zijn diverse scenario’s wat betreft de (her)huisvesting van de kantoorlocatie als het leer-werkbedrijf onderzocht. 2023 zal in het teken staan van de verdere uitwerking van de huisvestingscenario’s van Stroomopwaarts en de te maken keuzes die daarbij horen.
Leegstandsbeheer De beveiliging van leegstaande panden is aanbesteed en er is een raamcontract afgesloten met een partij.
Binnensportaccommodaties Op 31 januari 2023 heeft de gemeenteraad besloten tot uitbreiding en renovatie van zwembad Groenoord. Dit besluit wordt de komende tijd verder uitgewerkt.
Huuropbrengsten In het vorige MPV is melding gedaan van de doelstelling om huurprijzen te herzien op basis van de toepasselijke situatie (hetzij marktconform, hetzij op basis van WOZ waarde in geval van maatschappelijk vastgoed) en binnen de daartoe aanwezige wettelijke mogelijkheden. Er zijn voorts huurovereenkomsten met een zodanige lage huurprijs dat herziening wenselijk is. In circa 40 van de 130 onderzochte gevallen zijn de voor herziening noodzakelijke gegevens niet direct voor handen of lijken ze niet te kloppen. Het uitzoeken en in kaart brengen van de situatie per gebruik kost veel tijd. Incidenteel worden deze situaties opgepakt. Bijvoorbeeld als een situatie actueel wordt. Het verder in kaart brengen zal worden opgepakt zodra daarvoor de capaciteit op de afdeling Vastgoed en Grondzaken daartoe ruimte biedt.
Vastgoednota De Vastgoednota 2011 is aan herziening toe gezien de externe ontwikkelingen, gewijzigde inzichten en professionaliseringsslag van de afdeling Vastgoed. Omdat de Vastgoednota
28
richting geeft aan het invullen van het vastgoedbeheer en het vastgoedmanagement is het wenselijk dat een nieuwe teammanager de herziene koers ondersteunt. De huidige nota is weliswaar verouderd, maar zorgt niet voor directe problemen. Gezien de urgentie op andere zaken en het feit dat met de huidige nota nog te werken is, is de benodigde aanpassing uitgesteld en zal de vernieuwing vermoedelijk in 2024 worden opgepakt. Beveiligingskosten Beveiligingskosten zijn onder te verdelen in beveiliging van leegstaande panden, beveiliging van verhuurde panden en onderhoudskosten aan beveiligingsinstallaties. benodigd extra budget : € 170.000,Voorgesteld wordt:
Voor het tekort van het beveiligingsbudget 2023, extra budget ad € 170.000,beschikbaar te stellen.
Vastgoedobjecten Boerderij Landvreugd – herbouw Koetshuis In het vorige MPV is aangegeven dat de gemeente het herstel van het koetshuis bij boerderij Landvreugd aan de Sweelincksingel zou aanbesteden en in gang zou zetten. Naderhand is besloten om de betreffende boerderij die deel uitmaakt van het programma Kansen in de Stad te verkopen met verplichting voor de verkoper om het monumentale koetshuis te herstellen. Daarbij zal aan de koper de verplichting worden opgelegd om het pand aan te sluiten op het warmtenet Nieuwe Energie voor Groenoord. De status is hier onveranderd, met dien verstande dat voorbereiding voor verkoop zijn getroffen en de boerderij aan de markt zal worden aangeboden. Dwarsstraat 42 In 2022 is melding gemaakt van het voornemen Dwarsstraat 42 beschikbaar te stellen aan de stichting De Steigers voor het project Mahler. Dwarsstraat 42 is inmiddels beschikbaar gesteld en verhuurd aan de stichting. Daartoe is het pand op 7 juli j.l. door minister Yesilgöz van Justitie en Veiligheid feestelijk geopend. Vlaardingerdijk 50 In voorgaand MPV is toegelicht beheerderswoning van de RK begraafplaats aan de Vlaardingerdijk te verkopen (uitgegeven in erfpacht) in samenhang met een mogelijke financiële bijdrage vanuit de gemeente ten behoeve van het cascoherstel. Thans is men in onderhandeling met de stichting stadsherstel om de woning over te dragen in erfpacht.
Theater aan de schie In voorgaand MPV is toegelicht dat diverse onderhoudswerkzaamheden aan het theater ophanden zijn (o.a. het plafond aan de onderzijde van het balkon). De kosten waren vorig jaar niet voorzien, de raad is om een bijdrage gevraagd. Aangegeven is dat de werkzaamheden in 2023 zouden worden uitgevoerd. Tevens is vermeld dat de stoelen in de zaal aan vervanging toe zijn (kosten ca. een bedrag tussen €250.000,-- en € 300.000,--). Renovatie zwembad groenoord Door de raad is een krediet ter beschikking gesteld van 8,8 miljoen welke aangewend zal worden voor de renovatie van het Zwembad Groenoord. Hiertoe zal een projectleider aangetrokken worden. Bij de renovatie zullen waar mogelijk zoveel mogelijk verduurzamingsmaatregelen worden genomen. Het zal conform afspraak in ieder geval ook
29
worden aangesloten op het warmtenet. De exploitatie van het zwembad zal deel uitmaken van de door de afdeling Sport in gang gezette aanbesteding van de exploitatie van allee gemeentelijke binnen-en buitensport accommodaties. Van Berckenrodestraat-Gustoweg In dit pand is (de werkplaats van) Stroomopwaarts gevestigd. De afgelopen periode gesproken over het blijven inzetten van het genoemde pand voor Stroomopwaarts. Door HEVO is hieromtrent een rapport geschreven welk beoordeeld zal worden. Over de mogelijke vervolgstappen en gevolgen hier van zult u later (in het volgende MPV) geïnformeerd worden. Tevens dienen er aan de afscheidingswand tussen de adressen (panden) Van Berckenrodestraat en Gustoweg werkzaamheden te worden uitgevoerd om deze te laten voldoen aan de eisen van brandveiligheid en brandoverslag. De raad wordt verzocht:
Te besluiten tot het voteren van krediet groot €125.000,-- voor het aanpassing van de huidige scheidingswand tussen de Van Berckenrodestraat en de Gustoweg, deze werkzaamheden zijn nodig om te voldoen aan de eisen van brandveiligheid en brandoverslag voor beide panden.
30
Beslispunten Onderstaand een opsomming van de beslispunten vanuit voorgaande hoofdstukken.
Voorgesteld wordt om: 1.
Aan de raad voor te stellen om onderstaande beslispunten te verwerken in de gemeentelijke begroting: -
Kredieten duurzaamheidsinvesteringen: Ten behoeve van duurzaamheidsinvesteringen de bestaande kredieten beschikbaar te houden tot en met 2024 en de afschrijvingslasten in 2023 en 2024 vrij te laten vallen.
-
Voorbereidingsbudget werkprogramma verduurzaming: Ten behoeve van het opstellen van het werkprogramma verduurzaming vastgoed 20222030 een bedrag van € 25.000,- beschikbaar te stellen.
-
Beveiligingskosten: Voor het tekort van het beveiligingsbudget 2023, extra budget ad € 170.000,- beschikbaar te stellen.
-
Voor waterschaplasten, afvalstoffenheffing en OZB € 130.000,- extra budget voor 2023 beschikbaar te stellen.
-
Inhuur: Besluit een bedrag groot € 45.000,- beschikbaar te stellen voor noodzakelijke door externen uit te voeren werkzaamheden.
-
Krediet Herbouw Koetshuis: Het gevoteerde krediet ad € 445.000,- af te sluiten en de bijbehorende kapitaallasten per 2023 vrij te laten vallen.
-
Ter dekking van de huur van de panden die het team Veiligheid huurt en in gebruik heeft aan het Stadserf 32 en 46-48 incidenteel € 105.000,beschikbaar te stellen.
-
Te besluiten om op basis van de beschikbare Meerjaren Onderhoudsplannen het beschikbare budget voor in 2023 uit te voeren onderhoudswerkzaamheden te verhogen met € 452.500,-.
-
(Huur)inkomsten Vastgoed actualiseren: de extra (huur)opbrengsten en de indexatie over de huur van de panden van de afgelopen jaren is nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting 2023, der halve de gemeentelijke begroting op te hogen met € 802.556,- extra (huur)inkomsten in 2023 en dit beschikbaar te stellen ter dekking van de bovengenoemde beslispunten.
-
Te besluiten tot het voteren van krediet groot €125.000,-- voor het aanpassing van de huidige scheidingswand tussen de Van Berckenrodestraat en de Gustoweg, deze werkzaamheden zijn nodig om te voldoen aan de eisen van brandveiligheid en –overslag voor beide panden.
-
De financiële gevolgen van dit voorstel conform begrotingswijziging te verwerken in de programma’s Economie in Ontwikkeling, Mens en Stad in beweging en algemene dekkingsmiddelen in de gemeentelijke begroting 2023 en verder.
31
32
I.
Definities
Beheer: De organisatie van (en het toezicht op) het gebruik en het geschikt houden van de accommodatie voor de gebruikers. Beheer omvat werkzaamheden op de gebieden onderhoud, huisvesting, diensten en middelen. Boekwaarde: De boekwaarde is de waarde waartegen activa, in dit geval vastgoedobjecten, op de balans zijn opgenomen. Bruto Vloeroppervlak (BVO): Het bruto-vloeroppervlak van een ruimte of een groep van ruimten is de oppervlakte, gemeten op vloerniveau langs de buitenomtrek van de opgaande scheidingsconstructies, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen, op basis van NEN 2580. DMJOP: Ten opzichte van een traditioneel meerjaren onderhoudsplan (MJOP) bevat een duurzaam meerjaren onderhoudsplan ook verbetermaatregelen ten aanzien van energieprestatie en binnenmilieu. De verbetermaatregelen worden gekoppeld aan het op geplande onderhoud in het MJOP, waardoor het juiste moment bepaald wordt om een maatregel door te voeren. Eigen Huisvesting: (Verbeterplan Vastgoed Schiedam, 2011) Dienstgebouwen ten behoeve van de huisvesting van ambtenaren of ter uitvoering van de directe gemeentelijke taken. Energielabel: Het energielabel is verplicht voor zowel bestaande als nieuwe gebouwen. Het label laat de energieprestatie van het gebouw zien. Ook maakt het energielabel duidelijk welke energiebesparende maatregelen mogelijk zijn.
De labelklasse voor utiliteitsbouw loopt van A++++ t/m G, dus van weinig naar veel besparingsmogelijkheden. Het energielabel is maximaal 10 jaar geldig. Exploitatie: De sturing op kosten en opbrengsten gedurende de beoogde levensduur van vastgoedobjecten met als doel per saldo een positief nettoresultaat te behalen om de continuering te waarborgen. Het begrip exploitatie wordt vaak in één adem genoemd met beheer. Zij hebben dan ook een grote onderlinge relatie. Waar beheer meer slaat op de fysieke kant, heeft exploitatie meer betrekking op de financiële kant van het beheren van een vastgoedobject. Gehuurd: Vastgoed dat geen eigendom is van de gemeente maar gehuurd wordt van derden. Herbestemming: (Keeris, 2001) Een begrip waarmee een wijziging van de oorspronkelijke functionele bestemming van een vastgoedobject of gedeelte daarvan, wordt aangeduid, uit het oogpunt van een beoogde (hoger) renderende exploitatie en als het resultaat van een aanpassing van het eerdere prestatieniveau van dat object, zodat voldaan kan worden aan de (aangenomen) vraag van de nieuwe (potentiële) doelgroep(en), dan wel invulling gegeven kan worden aan de (eventueel) toegekende maatschappelijke functie.
Herontwikkeling: (Keeris, 2001) Het geheel aan activiteiten met betrekking tot een zodanig ingrijpende aanpassing naar de eisen van de tijd van het prestatieniveau van een bestaand vastgoedobject op organisatorisch, financieel en architectonisch, bouwkundig en installatietechnisch niveau, dat daardoor – en mede ten gevolge van een wijziging van de oorspronkelijke functie – voldaan kan worden aan de vraag van nieuwe (potentiële) doelgroep(en), dan wel invulling gegeven kan worden aan een (eventueel) toegekende
33
maatschappelijke functie, waardoor het object vervolgens geclassificeerd dient te worden in een andere (beleggings)categorie. Kernbezit: (Verbeterplan Vastgoed Schiedam, 2011) Voor deze categorie vastgoed is het “in het bezit hebben” en houden daarvan belangrijk van uit strategische-, maatschappelijkeen/of financiële overwegingen. Wanneer strategische en/of maatschappelijke redenen overheersen kunnen exploitatie en het gebruik daarvan ondergeschikt zijn. Klimaatneutraal: Klimaatneutraal wil zeggen dat bepaalde activiteiten (al dan niet binnen een bepaald gebied of op een bepaalde plek) geen positief of negatief effect hebben op het klimaat. Kostprijsdekkende huur: (Keeris, 2001) De minimaal te stellen (vraag)huur in geval van verhuur van een vastgoedobject bij aanvang van de huurperiode, teneinde de investering rendabel te maken conform het (intern) gestelde rendementscriterium. Maatschappelijke huurprijs: Een huurprijs volgens de uniforme huurprijsmethodiek voor doelgroepen volgens het toetsingskader. Maatschappelijk rendement: (Keeris, 2011) Het rendement voor de (lokale) gemeenschap, dat toegeschreven kan worden door het operationeel handelen en de geleverde inzet en inspanningen op individueel niveau van de medewerkers en als gevolg van het gevoerde beleid.
Marktconforme huur: Een marktconforme huur wordt berekend op basis van een analyse van de locatie, de markt, taxaties of openbare aanbesteding. Gerekend wordt met een huurniveau per m2 verhuurbaar oppervlak. Marktwaarde: Het bedrag dat het betreffende vastgoedobject bij onderhandse verkoop naar schatting op zal kunnen brengen door de meest biedende ‘neutrale’ gegadigde, nadat de verkoper het object – na de beste voorbereidingen – op de gebruikelijke wijze op de markt heeft aangeboden en waarbij de koper het object aanvaardt onder gestanddoening van de lopende huurverplichtingen, met alle daaraan verbonden rechten en plichten. Meerjarenonderhoudsplan (MJOP): Een meerjarenonderhoudsplan is een rapport dat inzicht geeft in de bouwkundige staat van een gebouw, de te verwachten onderhoudswerkzaamheden en kosten daarvan. Daarnaast beschrijft het MJOP de huidige staat van het gebouw en alle gebouwelementen, onderhoudscyclussen (tijdsschema) en investeringsbudgetten van alle vormen van onderhoud over een periode Overig vastgoed: vastgoed dat buiten de andere categorieën valt, zoals fietsenstallingen, loodsen, kantoren, woningen etc. Planmatig onderhoud: Of structureel onderhoud. Planmatig onderhoud is het onderhoud dat periodiek wordt gepleegd aan vastgoedobjecten. Dit onderhoud wordt in een planning opgenomen. Zodoende weet men wanneer welk uit te voeren onderhoud wordt verwacht.