Bijlage Jaarstukken 2023 na accountantscontrole

§ Paragrafen

€ Jaarrekening Overige gegevens

Jaarstukken 2023

94

Tabel realisatie kostendekkendheid 2023 Gerealiseerde kostendekkendheid Onderdeel Bedragen x €

Directe kosten

Overhead

BTW

Baten

Kostendekking Realisatie 2023

Kostendekking begroting 2023

Verschil

Afvalstoffenheffing

11.996.154

1.146.941

2.109.011

13.407.970

91,6%

88,9%

2,7%

Reinigingsrechten

305.608

30.805

43.566

335.807

88,4%

92,3%

-3,9%

Rioolheffing

8.734.131

880.400

1.633.862

10.817.252

96,6%

99,7%

-3,1%

Leges Titel 1

897.694

173.229

1.040.416

97,2%

87,7%

9,5%

Leges Titel 2

1.721.410

216.715

1.302.579

67,2%

87,6%

-20,4%

Leges Titel 3

103.742

17.488

48.104

39,7%

54,0%

-14,3%

Totaal leges

2.722.846

407.432

2.391.099

76,4%

88,6%

-12,2%

Woonschepenrechten

15.944

1.604

23.575

134,5%

99,6%

34,9%

Marktgelden

121.630

13.947

16.738

54.959

36,1%

44,7%

-8,6%

Woonwagenrechten

34.426

3.470

7229

29.040

64,4%

74,5%

-10,1%

Toelichting: Leges De toets van kostendekkendheid dient plaats te vinden op verordeningenniveau. De legesverordening in zijn geheel is 76,4% en blijft dus binnen de maximale grens van 100% kostendekkendheid. Ten aanzien van de berekening Leges Titel 1 zijn voor wat de rijbewijzen betreft de baten voor de Eigen Verklaringen en voor wat de Basisregistratie Personen (BRP) de Aktes Burgerlijke Stand buiten beschouwing gelaten. Deze

§ Paragrafen

onderdelen zijn ook niet opgenomen in de legesverordening. Bij de leges omgevingsvergunning (titel 2) is de gerealiseerde kostendekkendheid lager dan berekend in de begroting. De geraamde baten zijn reeds bij BERAP naar beneden bijgesteld in verband met het uitstel van een aantal grote projecten. De kosten dalen nooit evenredig mee met de baten omdat verhoudingsgewijs nu eenmaal meer kosten gemaakt worden voor kleine bouwaanvragen.

€ Jaarrekening Overige gegevens

Marktgelden Bij de marktgelden is de gerealiseerde kostendekkendheid lager dan berekend in de begroting. De trend is een afnemende markt met minder (met name non-food) ondernemers dus lagere baten.

Jaarstukken 2023

95

Bij het woonwagenrecht is de gerealiseerde kostendekkendheid lager dan begroot. Eind 2022 is een standplaats overgegaan naar de verhuur. Er zijn nog 9 standplaatsen op de Schiekade waarvoor het woonwagenrecht verschuldigd is en hiervoor wordt de maximaal redelijke huurprijs in rekening gebracht overeenkomstig het geldende Woonwagenbeleidsplan.

Kwijtscheldingsbeleid Kwijtschelding is een inkomensvoorziening voor burgers en zelfstandige Schiedamse ondernemers (voor privébelastingen) met een minimuminkomen, met weinig vermogen of waardevolle bezittingen. De behandeling van verzoeken om kwijtschelding valt onder de RBG. Per 2023 wordt gebruik gemaakt van de per 16 september 2022 in werking getreden Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden. Hierbij wordt aan decentrale overheden de mogelijkheid gegeven om een hoger bedrag aan vrij te laten vermogen vast te stellen om in aanmerking te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. De zogeheten vermogensnorm is verhoogd met € 2.000 voor echtgenoten (voor alleenstaanden 75% en voor alleenstaande ouders 90% van dat bedrag). In Schiedam is het mogelijk kwijtschelding te verlenen van de afvalstoffenheffing en eventueel de OZB. Kwijtschelding van de OZB komt zelden voor, omdat deze belasting geheven wordt van eigenaren van onroerende zaken en er over

§ Paragrafen

De realisatie aan kwijtschelding bedroeg € 731.700. Dat is, ondanks de verruiming van de vermogensnorm, ongeveer € 391.800 lager dan de in verband met de verruiming van de vermogensnorm met € 129.000 bijgestelde raming van € 1.123.450. De verruiming van de vermogensnorm heeft tegen de verwachting in niet geleid tot een toename van het aantal toegewezen verzoeken. Daarbij hebben ook veel minder nieuwe klanten dan geraamd (5.074 in plaats van 9.200) een kwijtscheldingsverzoek ingediend. Hiervan zijn 4.174 toegewezen en 829 afgewezen. Of deze klanten een toewijzing zouden kunnen krijgen is niet bekend aangezien de RBG de huidige financiële positie van deze klanten niet kent. Het aantal toegewezen verzoeken om kwijtschelding is gedaald in de periode 2018 – 2023. Afwijzing op basis van een belemmering op het inkomen (te hoog volgens de norm) wordt geconstateerd. De daling van het aantal klanten met een inkomen op bijstandsniveau zal vermoedelijk hieraan ten grondslag liggen. Ook bij omliggende gemeenten is sprake van een dergelijk trend. Voor zover bovengenoemde aanvragen nog niet zijn afgehandeld, zijn de kosten wel geraamd. Hierbij is rekening gehouden met de uitgebleven toename van toewijzende beschikkingen ondanks de verruimde vermogensnorm.

op de lijst, hoe hoger de woonlasten zijn in de gemeente, met nummer 352 als ‘duurste’ gemeente. Hoe lager het nummer op de lijst, hoe lager de woonlasten zijn, waarbij nummer 1 de laagste woonlasten heeft in Nederland.

Tabel Schiedam ten opzichte van omliggende gemeenten naar bruto woonlasten (COELO-atlas 2022-2023) Gemeente

Capelle aan den IJssel

734

9

7

Nissewaard

881

79

98

Rotterdam

917

163

147

Schiedam

918

137

148

Vlaardingen

956

210

188

Maassluis

1.026

269

268

Gouda

1.175

328

328

COELO-positie 2023

Woonwagenrecht

het algemeen in dat geval sprake is van eigen vermogen. Kwijtschelding voor afvalstoffenheffing is mogelijk tot 90% van het aanslagbedrag.

COELO-positie 2022

De afwijking in het kostendekkingspercentage is het gevolg van de extra baten van één woonschip waarvan de aanslag na het belastingjaar is opgelegd. Bij heffingen met een beperkte omvang leiden kleine afwijkingen al snel tot grote effecten op het kostendekkingspercentage.

Bruto woonlasten meerpersoonshuishouden

Woonschepenrecht

Lokale lastendruk De woonlasten zijn samengesteld uit de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Uit de Atlas van de lokale lasten 2023, afkomstig van het Centrum voor onderzoek van de economie van de lokale overheden (COELO) van de Universiteit Groningen, blijkt dat de gemeente Schiedam landelijk gezien is gestegen op de ranglijst van de 163e plaats in 2022 naar positie 148 in 2023. Hoe hoger het nummer is

€ Jaarrekening Overige gegevens

Jaarstukken 2023

96

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding

Financieel overzicht

De gemeente bezit meerdere kapitaalgoederen die nodig zijn om beleidsdoelen te realiseren en waarmee de gemeente diensten aan inwoners verleent. Dit zijn zaken als wegen, riolering, bruggen, kademuren, gebouwen, accommodaties voor sport en recreatie en automatiseringsvoorzieningen.

Voor de uitvoering van IUPB-projecten is in de begroting van 2023 € 19,8 miljoen beschikbaar gesteld. Dit bedrag is samengesteld uit € 16,6 miljoen aan investeringskredieten en € 3,2 miljoen aan exploitatiebudgetten voor grootschalig onderhoud. In de volgende financiële overzicht worden de begrote en werkelijke uitgaven voor het jaar 2023 per begrotingsproduct binnen het IUPB weergegeven. Hieruit blijkt dat er een overschrijding op het beschikbare exploitatiebudget en een onderschrijding op de beschikbare investeringsruimte is. Per saldo is er nagenoeg conform begroting gewerkt.

De paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen gaat in op het gepleegde onderhoud verdeeld in de volgende categorieën: - openbare ruimte; - vastgoed, waarbij onderscheid gemaakt is tussen gebouwen die permanent in bezit zijn van de gemeente en gebouwen die tijdelijk of verspreid in bezit zijn; - accommodaties voor sport en recreatie; - automatisering.

1. Openbare ruimte In december 2023 is de Kadernota Beheer Openbare Ruimte 2023-2027 (hierna Kadernota BOR) door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn door de raad keuzes gemaakt voor het kwaliteits- en ambitieniveau van het beheer. In 2024 wordt de Kadernota BOR verder uitgewerkt operationele beheerplannen.

Integraal UitvoeringsProgramma Buitenruimte (IUPB) Binnen het IUPB worden grootschalige onderhoudsprojecten en investeringen in de buitenruimte gerealiseerd. Op 12 december 2023 is de raad geïnformeerd over de voortgang van het IUPB, conform de afspraken in het procesdiagram van IUPB-projecten.

§ Paragrafen

€ Jaarrekening Overige gegevens

Jaarstukken 2023

97

Exploitatie 2023 IUPB

Investeringskredieten 2023 IUPB Begroting Realisatie na wijziging 2023 2023

Bedragen x € 1.000

Bedragen x € 1.000

Begroting 2023

Realisatie 2023

Wegen, straten, pleinen

899

873

Wegen

7.350

9.717

Verkeersregelinstallaties

107

78

Bruggen

900

1.228

Straatmeubilair

54

49

Kades/Binnenhavens

1.200

920

Bruggen/Kades

26

103

Zeehavens

500

0

Zeehavens

211

329

Openbare verlichting

370

539

Binnenhavens

112

169

Watergangen

450

0

Afwatering en waterkwantiteit

267

131

Riolering

4.000

3.769

Openbaar groen

1.342

1.448

1.752

174

Speeltuinen en speelvoorzieningen

141

288

Klimaat adaptieve maatregelen Verkeersregel installaties

100

0

Parkeersystemen

60

0

Totaal

16.682

16.348

Totaal exploitatie en investeringen IUPB

19.842

19.817

Totaal

§ Paragrafen

3.160

3.470

€ Jaarrekening Overige gegevens

Dekkingsvoorstel Er wordt voorgesteld om de overschrijding op het exploitatiedeel te verrekenen met de Reserve IUPB. De vrijvallende kapitaallasten als gevolg van de onderschrijding op de investeringskredieten zullen tevens worden verrekend met de Reserve IUPB.

Jaarstukken 2023

98

Overzicht afgeronde IUPB-projecten 2023 De volgende projecten zijn in 2023 afgerond:

van het aantal aansluitingen in verband met de woonvisie op middellange termijn tot een reductie van de rioolheffing.

Projectnaam

Korte beschrijving

Water en oevers

Vervangen Rolbrug

Vervanging van de rolbrug bij Huis te Riviere.

Renovatie Oranjebrug

Het renoveren incl. het bewegingswerk en brug van de Oranjebrug met het brugwachtershuisje.

Reconstructie Hooikade

Integrale herinrichting, kadeherstel/ vervanging, rioolvernieuwing en standplaatsverbetering bomen.

Reconstructie Keerlus Harreweg en Slimme Watering

Ophoging en reconstructie van de omgeving van de keerlus voor de tram.

Verleggen riolering Beukenhof Reconstructie Vlaardingerdijk

Project toegevoegd aan project FFL-buurt.

Toelichting per begrotingsproduct

Riolering In maart 2019 is het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) voor de planperiode 2019-2023 door de raad vastgesteld. Om te voldoen aan de onderhoudsopgave en wenselijke verbeteringen is voor de planperiode 2019 t/m 2023 jaarlijks gemiddeld € 4 mln. aan rioolinvesteringen begroot. Deze zijn ondergebracht in het IUPB. De afgelopen jaren is het nodige werk verzet aan riolering en stedelijk water. In 2023 was dat niet anders. Op alle locaties waar volgens de norm ingrijpen nodig is, is onderhoud uitgevoerd dan wel ingepland. Hierdoor is er geen sprake van een onderhoudsachterstand. Er zijn wijkgerichte onderzoeken uitgevoerd, plannen opgesteld en maatregelen uitgevoerd met betrekking tot de aanpak van wateroverlast. Met de aanleg van hemelwaterriolen en waterbergingen zijn regen- en afvalwater op steeds meer plekken in Schiedam gescheiden (afkoppelen).

§ Paragrafen

Conform het uitvoeringsplan klimaat adaptieve maatregelen behorende bij het GRP zijn diverse aanpassingen voorbereid en uitgevoerd. De subsidie voor afkoppelen particulier terrein voor inwoners, instellingen en bedrijven. (www.schiedam.nl/a-tot-z/waterklaar) is voortgezet. Eind 2023 is het Programma Water en Riolering 2024-2027 (als vervolg op het vGRP) door de gemeenteraad vastgesteld. De komende periode is een voortzetting van het huidige beleid met meer aandacht voor de gevolgen van klimaatverandering. Zo worden nog meer adaptieve aanpassingen voorbereid en uitgevoerd om de stad voor te bereiden op perioden van extreme neerslag en droogte en particulieren verder (financieel) gestimuleerd om hun percelen klimaatbestendiger in te richten door middel van de aanleg van groene daken, wadi’s, infiltratie of waterberging. Het ingezette risico gestuurd beheer maakt op middellange termijn een reductie van vervangingsinvesteringen mogelijk. Naast het risico gestuurd beheer leidt ook de forse toename

€ Jaarrekening Overige gegevens

De watergangen worden onderhouden door het Hoogheemraadschap van Delfland en Irado. Het Hoogheemraadschap van Delfland baggert de watergangen en singels periodiek. Irado is verantwoordelijk voor het onderhoud van de waterwegen, zoals het maaien van de waterplanten. Er heeft een inspectie plaatsgevonden langs de oevers waarbij de beschoeiingen zijn gecontroleerd. Hieruit is een plan voortgekomen om de beschoeiingen te vervangen. Naast de inspectie is voor elke oever beoordeeld of deze geschikt is als natuurvriendelijke oever. Het vervangen en creëren van natuurvriendelijke oevers is als project opgenomen in het IUPB. Bovendien is er extra budget in het UPG beschikbaar gesteld voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers.

Binnenhavens De werkzaamheden aan de kade langs de Hooikade zijn gereed.

Zeehavens Dit jaar zijn geen grootschalige werkzaamheden nodig geweest. Wel zijn een aantal schades hersteld. De Wilhelminahaven is gebaggerd.

Wegen Een groot aantal integrale projecten zijn in uitvoering. De reconstructie en ophoging van de tramkeerlus aan de Slimme Watering is klaar. De ophoogprojecten Sveadal en de Gaarden zijn zo goed als gereed. De Ambachtenbuurt-Noord en Akkers zijn in een ver gevorderd stadium. Dit geeft weer ruimte voor het ophogen van de volgende wijken.

Jaarstukken 2023

99

Qua hoofdwegenstructuur is het asfalt van de Mozarten Zwaluwlaan hersteld en wordt hard gewerkt aan de afronding van de Van Beethovenlaan. In Nieuwland is de bestrating van de Parkweg vervangen. In de Gorzen is op kleine schaal de Sommelsdijksestraat en Zuidlandsestraat heringericht. Op de Broersvest zijn de voetgangoversteken voorzien van LED-waarschuwingslampjes en is de busbaan voorzien van een nieuwe laag asfalt. Het voegen van het natuursteen is gestart.

Openbare verlichting De vernieuwing van de openbare verlichting wordt integraal meegenomen in de grote en kleinere projecten. Bij vervanging worden veelal LED armaturen toegepast. Daarnaast wordt dagelijks onderhoud snel en adequaat uitgevoerd.

Openbaar groen Tijdens projecten in de buitenruimte wordt de hele buurt grondig aangepakt. In deze projecten worden zowel de bomen als het overige groen meegenomen. Als het nodig is, worden de bomen vervangen. Bovendien worden er inspecties uitgevoerd om de status van het groen duidelijk te krijgen. Hierdoor weten we op welke plekken het groen opnieuw moet worden aangelegd of waar beheermaatregelen nodig zijn om het groen te verbeteren. Zo wordt de kwaliteit van het groen verhoogd. Om te controleren of het groenonderhoud voldoet aan de beheerafspraken, worden beeldkwaliteitsmetingen uitgevoerd. Deze metingen laten zien of het onderhoud op het juiste niveau is uitgevoerd, eventueel hoger of lager. Over het algemeen voldoen deze metingen aan het door de gemeenteraad vastgestelde beeldkwaliteitsniveau. In Schiedam zijn verschillende boomziektes aanwezig, die nauwlettend worden gemonitord. Zo blijft het duidelijk hoe deze ziektes zich verspreiden in de stad.

§ Paragrafen

Uitvoeringsprogramma Groen In 2021 heeft de gemeenteraad de Groenvisie goedgekeurd, gevolgd door de vertaling ervan naar een Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) met 35 specifieke projecten. De oorspronkelijke planning van het UPG was ambitieus, wat tot vertraging leidde, maar deze achterstand is in 2023 grotendeels ingehaald. Met name de projecten in de pijler “ruimtelijke kwaliteit” lopen weer op schema. Zo worden de bomen en beplanting aan de Nolenslaan in het plantseizoen 2023-2024 vervangen, en zijn er bollen geplant op de rotonde aan de Schiedamseweg om de entree van Schiedam aantrekkelijker te maken. Een ander zichtbaar resultaat is het aanplanten van 100 extra bomen in heel Schiedam, gepland voor het seizoen 20232024. Bovendien zijn er verschillende groen weggeefacties georganiseerd om bewoners aan te moedigen hun tuinen te vergroenen. In het voorjaar konden bewoners bijvoorbeeld een fruitboom ophalen, en in het najaar een viooltje. Met deze acties proberen we bewustwording te creëren over het belang van vergroening. De waardevolle bomen in Schiedam zijn in kaart gebracht en worden weergegeven op de Groene Kaart.

Vaste en beweegbare bruggen De renovatie van de Oranjebrug was een complexe opgave, die door een goede aanpak vlot is verlopen. Bij de renovatie is rekening gehouden met de eventuele metropolitane fietsroute en voldoet de brug weer aan de hedendaagse eisen. De schade door aanvaring van de monumentale Appelmarktbrug is gerepareerd. Het bewegende deel van Rolbrug is grondig gerenoveerd. De voorbereiding van het herstel van de Welfbrug de Heul is in volle gang.

Straatmeubilair Het grootschalig vervangen van het straatmeubilair wordt meegenomen in de integrale projecten. Momenteel wordt er

€ Jaarrekening Overige gegevens

gezocht naar een nieuw type standaard afvalbak. De reden hiervoor is het failliet gaan van de fabrikant van de huidige afvalbak.

Speelvoorzieningen Het gebruikelijke onderhoud aan de speelvoorzieningen is volgens het vastgestelde beheerplan uitgevoerd. Op sommige plaatsen zijn de speeltoestellen vernieuwd, met name op locaties waar reconstructie heeft plaatsgevonden vanuit het IUPB. Door middel van de motie “Sport- en speelplekken in de openbare ruimte” is er budget toegekend aan het Speeleiland. Bij het ontwerp van het Speeleiland is rekening gehouden met de toegankelijkheid en inclusiviteit van de speeltoestellen. Zo wordt er kunstgras aangelegd en komt er een speeltoestel dat toegankelijk is voor rolstoelgebruikers. De speeltoestellen die worden verwijderd bij de vernieuwing van de speeltuin, worden opgeslagen in het magazijn. Alleen de speeltoestellen die veilig zijn om opnieuw te gebruiken, worden bewaard. Deze toestellen worden vervolgens elders in Schiedam geplaatst om de speelwaarde in verschillende speeltuinen te behouden. Het hergebruiken van deze speeltoestellen is ook wenselijk vanwege het duurzaamheidsaspect.

Verkeersregelinstallaties Er is gestart met de voorbereiding van de vervanging van een aantal installaties de komende jaren. Regulier onderhoud zorgt ervoor dat er geen achterstalligheid optreedt.

Parkeersystemen Er zijn geen grootschalige werkzaamheden nodig geweest. Wel zijn er een aantal kleinere vervangingen en reparaties uitgevoerd.

Jaarstukken 2023

100