Bijlage Jaarstukken 2023 na accountantscontrole
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 Voorwoord
Jaarstukken 2023 in één oogopslag
Programma Mens en stad in beweging
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang
Algemene dekkingsmiddelen
§ Paragrafen
€ Jaarrekening Overige gegevens
Programma Economie in ontwikkeling
Programma Overheid in balans
Voorwoord 2023 was het eerste begrotingsjaar van dit college. Dit begrotingsjaar had als uitgangspunt het voortzetten dat wat goed is, en veranderen wat beter kan. Vooruitlopend op de uitwerking van het ambitiedocument zijn middelen beschikbaar gesteld om van start te gaan met 4 speerpunten: een toegankelijker en effectiever armoedebeleid, versnelling van de woningbouw, kleurrijke en inclusieve stad en schonere stad.
Geactualiseerde prestatiedoelstellingen begroting 2023
In 2023 is een start gemaakt met een toegankelijker en effectiever armoedebeleid. Ingezet is op het in een vroeg stadium signaleren van armoedeproblemen. In 2023 is een verbeterd gebruik van armoedevoorzieningen zichtbaar. Met de extra inzet van middelen hebben we, ondanks de moeilijke marktomstandigheden, de woningbouw op gang kunnen houden. Het derde speerpunt vormde de inzet op een kleurrijke, inclusieve stad en het ontwikkelen van beleid om discriminatie en racisme tegen te gaan. Met de vaststelling van de startnotie Inclusieve stad door de gemeenteraad is hiermee een belangrijke stap gezet. Veel Schiedammers geven aan een schonere stad te willen. Via het opgestelde dynamische uitvoeringsprogramma is in 2023 hier reeds uitvoering aangegeven. Aan de hand van de bevindingen wordt de uitvoering bijgestuurd om de stad permanent schoon te houden.
Vernieuwen en doorgaan
§ Paragrafen
In de begrotingsbehandeling van 8 november 2022 heeft de gemeenteraad verzocht om de prestatiedoelstellingen van de vier programma’s in de begroting 2023 te actualiseren naar 2023. Het overzicht van de geactualiseerde prestatiedoelstellingen is naar de raad gestuurd en in deze jaarstukken verwerkt.
Begin 2023 is het coalitieakkoord vertaald in een ambitiedocument. Op basis van het ambitiedocument zijn de prestatiedoelstellingen van de 4 programma’s uit 2023 in de begroting 2024 vervangen door een geheel nieuwe set. Bovendien is hierbij een nieuwe methodiek geïntroduceerd om de begroting leesbaarder, eenduidiger en transparanter te maken. Hiermee is een vernieuwde basis gelegd voor de huidige bestuursperiode.
Met de nadruk om te zorgen voor een robuust en solide financieel beleid zijn wij er in 2023 in geslaagd om ondanks de moeilijke omstandigheden zoals de hoge inflatie, de gevolgen van de onrust in de wereld de gemeentelijke lasten minimaal te verhogen en de continuïteit in de uitvoering van het beleid te waarborgen. De jaarrekening 2023 laat dit zien. Dit neemt niet weg dat het meerjarig perspectief allesbehalve robuust en solide is te noemen. Een groot deel van het overschot in 2023 wordt veroorzaakt door de wijze waarop rijksfinanciering van gemeentelijke taken plaatsvindt. Middelen die we in de toekomst moeten aanwenden om een forse bezuiniging op het Gemeentefonds (€ 2,3 miljard op rijksniveau) op te kunnen vangen.
In 2023 is doorgegaan met de ontwikkelingen die al op stoom gekomen zijn en met de grote stedelijke opgaven zoals het Nationaal Programma Nieuwland en Oost, het Schiedistrict en Nieuw-Mathenesse. Deze opgaven dragen zowel bij aan de ontwikkeling van de stad als die van de Schiedammers.
€ Jaarrekening Overige gegevens
Jaarstukken 2023
2
376
Inkomsten
183 miljoen
242
miljoen Van het rijk.
Jaarstukken 2023 in één oogopslag
49
miljoen
Wat betaalde ik in 2023 gemiddeld aan: OZB
€ 212,35
Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens Eenpersoonshuishoudens
€ 386,81 € 327,51 € 263,22
Hondenbelasting
€
39,20
miljoen
74
73
miljoen
Lokale heffingen € € € € € €
13.408 140 16.367 4.263 10.817 3.582
43
Overige inkomsten
Dividend en rente Erfpacht Grondexploitatie Huuropbrengsten en vergoedingen Wonen en bouwen Onderwijs en leerlingzaken Overig
€ € € € € € €
7.336 13.754 16.456 25.413 1.324 6.300 2.780
€
12.117
Resultaat
€
24.072
90.059 25.950 16.181 15.675 10.266 25.296
€ € € € € €
15.748 8.073 9.224 4.141 21.060 15.400
Economie in ontwikkeling
Bibliotheek en media Cultureel erfgoed Economie Gronden en panden Musea en gemeentearchief
€ € € € €
2.855 4.666 3.597 26.577 4.965
Bestuur en dienstverlening Veiligheid
€ €
7.412 13.877
Algemene kosten (overhead e.d.)
€
31.223
21
miljoen
Mutatie reserves
€ € € € € €
Ruimtelijke inrichting in samenhang
Afval en milieubeheer Openbaar groen en (openlucht)recreatie Riolering Ruimtelijke ordening Verkeer, vervoer en waterstaat Wonen en bouwen
miljoen
miljoen
Mens en stad in beweging
Bijstand en WSW Jeugdzorg Onderwijs Participatie Sport WMO
De rest krijgen we uit lokale heffingen en overige inkomsten.
Afvalstoffenheffing Hondenbelasting Onroerendezaakbelasting (OZB) Parkeerbelasting Rioolheffing Leges, retributies, precario
miljoen
Rioolheffing
134
+
352
Uitgaven
miljoen
Overheid in balans
Toelichting jaarstukken 2023 Inleiding In de Jaarstukken 2023 van de gemeente Schiedam legt het college aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid in 2023 en wordt verslag gedaan over de bereikte resultaten ten opzicht van de prestatiedoelen zoals die de Begroting 2023 zijn vastgelegd. De Jaarstukken 2023 bestaan, zoals voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), uit de volgende onderdelen: • Programmaverantwoording • Paragrafen • Jaarrekening met: o Overzicht van baten, lasten en de toelichting o Balans en toelichting.
Programmaverantwoording De programma´s werden tot en met de begroting 2023 beschreven volgens een zogenaamde ER-doelenboom. ER-doelen zijn doelen waarin een vergrotende trap voorkomt (beter bereikbaar, sneller antwoord, meer bezoekers). De ER-doelen zijn per programma concreet uitgewerkt in prestaties en de inspanningen om deze prestaties te realiseren. Per prestatie is aangeven wat het in de collegeperiode 2022-2026 in 2023 te realiseren doel was en het uiteindelijk in 2023 gerealiseerde resultaat. Het resultaat wordt toegelicht. Daarnaast is aangegeven wat de kosten per ER-doel zijn en wat per programma de totale kosten zijn voor de ER-doelen. In de begrotingsbehandeling van 8 november 2022 heeft de gemeenteraad verzocht om de prestatiedoelstellingen van de vier programma’s in de begroting 2023 te actualiseren naar 2023. Het overzicht van de geactualiseerde prestatiedoelstellingen is naar de raad gestuurd en in de jaarstukken 2023 verwerkt.
§ Paragrafen
Het programma Mens en stad in beweging is gericht op de (duurzame) sociale ontwikkeling en het welzijn van de Schiedammers. Het programma Ruimtelijke inrichting in Samenhang heeft tot doel de ruimtelijke kwaliteiten van de stad te versterken en hiermee maatschappelijke en economische ontwikkelingen te faciliteren en mede in gang te zetten. Het programma Economie in ontwikkeling richt zich op het vergroten van de sociaaleconomische vitaliteit en concurrentiekracht van de stad. Het programma Overheid in balans hangt nauw samen met de drie andere programma’s en richt zich op het versterken van het functioneren van de overheid en het vergroten van het vertrouwen dat de Schiedammer en de Schiedamse ondernemer heeft in de gemeente Schiedam.
Paragrafen De paragrafen vormen op basis van het BBV een verplicht onderdeel van de begroting en zijn dwarsdoorsneden van bepaalde gemeentebrede onderwerpen als bedrijfsvoering, investeringsplannen, weerstandsvermogen etc. De paragraaf Subsidies is opgenomen volgens onze financiële verordening.
Balans De totale balansomvang is in 2023 gedaald met bijna € 10 miljoen, ondanks een positief resultaat van € 24 miljoen. De daling wordt grotendeels veroorzaakt door een daling van de schuldenpositie. Meer informatie daarover is terug te vinden in de paragraaf Financiering. In de jaarrekening wordt een toelichting op de balans gegeven, waarin het eigen vermogen en het vreemd vermogen nader worden gespecificeerd. Vervolgens is een toelichting op de reserves en voorzieningen opgenomen, waarin de mutaties per reserve en voorziening te vinden zijn.
€ Jaarrekening Overige gegevens
Financieel beeld De Begroting 2023 is gebaseerd op de Zomernota 2023 en landelijke ontwikkelingen. In de Jaarstukken 2023 wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de beleidsvoornemens en over wat het heeft gekost. Het resultaat na mutaties van reserves over 2023 bedraagt € 24,1 miljoen (positief). Ten opzichte van het begrote resultaat (€ 9,3 miljoen voordeel) een afwijking van € 14,8 miljoen. Dit saldo bestaat zowel uit positieve als negatieve verschillen. Het beeld per programma is als volgt: - Mens en Stad in Beweging € 0,8 miljoen voordeel - Ruimtelijke Inrichting in Samenhang € 4,3 miljoen voordeel - Economie in Ontwikkeling € 1,8 miljoen voordeel - Overheid in Balans € 0,2 miljoen voordeel - Algemene Dekkingsmiddelen € 7,7 miljoen voordeel. Aan het eind van elk programma is een gedetailleerde financiële analyse opgenomen met een toelichting op de afwijkingen. Op concernniveau zien we dat het financieel beeld vooral wordt beïnvloedt door de algemene uitkering. Naast het feit dat er nabetalingen over voorgaande jaren hebben plaatsgevonden, zien we een behoorlijk bedrag dat via de decembercirculaire is binnengekomen. De financiële positie is door het voordelige saldo tijdelijk voldoende te noemen.
De solvabiliteit bedraagt 24,7%, gecorrigeerd voor erfpacht 28,6% (adviesnorm VNG minimaal 20%), de netto schuldquote bedraagt 116,7%, gecorrigeerd voor erfpacht 85,5% en blijft binnen de adviesnorm van 130%.
Jaarstukken 2023
4
Leeswijzer
Balans 2023
Op elke pagina in de pdf is het mogelijk terug te keren naar het hoofdmenu via de knop rechtsonder (gebouw aan het Stadserf). Ook kan vanaf elke pagina worden genavigeerd naar de paragrafen (icoon met §-teken). In het onderdeel programmaverantwoording staan onder iedere pagina een serie knoppen waarmee rechtstreeks naar de prestaties van het betreffende programma kan worden genavigeerd. Aan het einde van het elk programma is het overzicht ’Wat heeft het gekost?’ van het betreffende programma opgenomen.
Activa Bedragen x € 1.000
31-12-23
31-12-22
Materiële vaste activa Financiële vaste activa
617.713 44.252
604.414 42.313
Totaal vaste activa
661.965
646.727
Vaste activa
€ Jaarrekening Overige gegevens
31-12-23
31-12-22
Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan 1 jaar
180.229 42.766 429.688
168.275 37.745 435.517
Totaal vaste passiva
652.683
641.537
Vaste passiva
Vlottende activa
§ Paragrafen
Passiva Bedragen x € 1.000
Vlottende passiva
Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen (kas, banksaldi) Overlopende activa
15.090 37.574
19.912 63.672
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Overlopende passiva
7.277
38.716
31 14.282
2.022 6.502
68.982
58.582
Totaal vlottende activa
66.977
92.108
Totaal vlottende passiva
76.259
97.298
Totaal-generaal
728.942
738.835
Totaal-generaal
728.942
738.835
Jaarstukken 2023
5
Mens en stad in beweging Doelen Meer eigen kracht en burgerkracht
Prestaties
52% van de totale begroting is bestemd voor programma Mens en stad in beweging
Totaal lasten € 183,4 miljoen
Totaal baten € 62,0 miljoen
Global Goals
1. Actieve bijdragen 2. Sociale contacten
Meer gezonde Schiedammers
3. Gezond bewegen 4. Ervaren gezondheid 5. Huishoudens met drie of meer voorzieningen
Meer mogelijkheden voor sociale stijging en maatschappelijke carrière
6. Percentage inwoners met inkomen tot 120% van het sociaal minimum 7. Opleidingsniveau beroepsbevolking
6
Mens en stad in beweging Inleiding We zien dat inwoners zoveel mogelijk zelfstandig meedoen in de samenleving. Dat zien we bijvoorbeeld terug in het gebruik van voorzieningen. Ongeveer 81% van de Schiedammers deed mee zonder ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet of de Jeugdwet. Dit is ongeveer gelijk aan het gemiddelde van Nederland: 80%. Schiedam ‘scoort’ hierbij dus rond het landelijk gemiddelde. Tegelijkertijd heeft een grote groep ondersteuning van de gemeente nodig. Die ondersteuning proberen we zo goed mogelijk te organiseren. De hoge inflatie en de gevolgen van de Oekraïne crisis zorgden voor hogere prijzen voor de dagelijkse boodschappen, mobiliteit en energie. Met voorzieningen hielpen we Schiedammers die daardoor financieel in de knel kwamen. Om ervoor te zorgen dat inwoners weten welke voorzieningen er zijn, hebben we informatie daarover aangepast. De taalambassadeurs hebben ons daarbij geholpen. Met hun tips is de informatie over armoedevoorzieningen duidelijker gemaakt. Daarnaast is de informatie op één plek verzameld.
Ondersteuning laagdrempelig en dichtbij De Wijkondersteuninsgteams (WOT’s) helpen bewoners laagdrempelig met vragen over geldzaken, opvoeden & opgroeien, meedoen, huiselijk geweld, onderwijs en wonen. Het WOT rapporteert jaarlijks over de resultaten van het afgelopen jaar met een overzicht van actuele ontwikkelingen.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
De gemeenteraad ontvangt de jaarrapportage over 2023 in het 2e kwartaal 2024. In 2023 is een enquête uitgevoerd naar de dienstverlening van het WOT. De gemeenteraad ontving de uitkomsten van dit onderzoek in het eerste kwartaal 2024.
Voorkomen van (zwaardere) ondersteuning door meer samenwerking In 2023 stopten we met ‘Samen Schiedam’ en startten we ‘Subsidies Welzijn’. Met Subsidies Welzijn willen we zorgen voor een goed en effectief aanbod van voorzieningen in de stad waar alle inwoners gebruik van kunnen maken (zonder indicatie). Samen met subsidiepartners hebben we daarvoor doelen geformuleerd. In welke mate activiteiten bijdragen aan die doelen maken we vanaf 2024 zichtbaar. Daarvoor ontwikkelen we een monitor.
Sturen op doelen Eind oktober stelde de gemeenteraad de Kadernota Sociaal Domein vast. Deze kadernota biedt een basis voor activiteiten die het college uitvoert om te zorgen dat inwoners mee kunnen doen in de samenleving. Hiervoor bevat de kadernota algemene doelen en uitgangspunten. Komende begrotingen en jaarrekeningen geven toelichting en verantwoording op specifieke activiteiten en resultaten.
Effectieve en duurzame ondersteuning met maatwerk Met de Schiedamse Maatwerkaanpak realiseren de wijkondersteuningsteams doorbraken wanneer de hulp aan inwoners knel loopt. Met een doorbraakplan onderbouwen de WOT’s een investering in ondersteuning waarmee kosten op korte en/of lange termijn voorkomen worden. Dit leidt niet direct tot lagere uitgaven. We bieden namelijk nog steeds ondersteuning. Met de doorbraak zorgden we ervoor dat inwoners snel passende en efficiënte ondersteuning op maat krijgen. Hiermee voorkwamen we in die situaties verergering van problemen en mogelijk duurdere vormen van ondersteuning.
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
7
Meer eigen kracht en burgerkracht Inleiding We verwachten van Schiedammers dat ze meedoen en zo hun bijdrage leveren aan de samenleving. Zelfredzame en veerkrachtige Schiedammers kunnen op eigen kracht omgaan met veranderingen en tegenslagen in hun leven. Tegelijkertijd biedt dit ook mogelijkheden om elkaar te helpen en initiatief te nemen als het tegenzit. We spreken dan over samenleven.
Inclusieve samenleving Een voorwaarde voor het hebben van eigen kracht is gelijkheid. In Schiedam mag iedereen zichzelf zijn, telt iedereen mee en doet iedereen mee ongeacht eventuele verschillen. Met de (jaarlijkse) uitreiking van de Jillis Bruggemanpenning vestigden we lokaal en regionaal aandacht op acceptatie van alle vormen van genderdiversiteit. Er kwamen meer bezoekers dan voorheen. Daarnaast vestigden we aandacht op het thema Slavernijverleden via het project 150-dichtregels. Met workshops en straatgesprekken dachten Schiedammers mee over dichtregels. De Schiedamse Stadsdichter verwerkt deze tot een eindproduct. Verder stelde de gemeenteraad de ‘Startnotitie Inclusie agenda’ vast. In 2024 zetten we verdere stappen om inclusief beleid integraal en domein-overstijgend te borgen. Met voorlichting op scholen en bij maatschappelijke welzijnsorganisaties bevorderen we acceptatie en emancipatie van de regenboogcommunity. Schiedams LEF gaf op diverse basisscholen, middelbare scholen en bij maatschappelijke welzijnsorganisaties voorlichting over acceptatie en emancipatie van diversiteit, onder andere met inzet van het geboortespel.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Het steunpunt inburgering hielp inwoners met hun inburgering en integratie. De maatschappelijke begeleiding wordt uitgevoerd door Stichting Inclusia. Stroomopwaarts voerde gesprekken met inburgeraars op hun eigen locatie bij het Broersvest en bij het steunpunt inburgering.
Enkele problemen in de opstartfase zijn door Rogplus opgelost. Vooralsnog kunnen inwoners bij Ievo terecht voor Wmo-vervoer. In de toekomst moet dit ook gelden voor leerlingen- en jeugdhulpvervoer.
Nieuw contract leerlingenvervoer
Inwoners blijven steeds langer thuis wonen. Om zelfstandig wonen langer mogelijk te maken, biedt de gemeente ondersteuning en investeert de gemeente in projecten waarin wonen met zorg gecombineerd wordt. In 2019 sloten de gemeente Schiedam, Zorgverzekeraar/ Zorgkantoor DSW, De Frankelandgroep, Argos Zorggroep en Woonplus het Pact Wonen en Zorg Schiedam. In 2023 ondertekenden deze partijen een aanvulling op dit pact. De aanvulling is ook door Careyn ondertekend. De aanvulling op het Pact Wonen en Zorg bevat de ambitie om samen 2.000 nieuwe woonplekken voor ouderen in Schiedam te realiseren. Het gaat daarbij om plekken met en zonder zorg. De partijen maakten afspraken over samenwerking om deze ambitie te realiseren.
Sinds september 2022 is er een nieuw contract voor het leerlingenvervoer. In plaats van meerdere vervoerders is er nu één vervoerder die het vervoer efficiënter en effectiever kan inrichten. Het aantal leerlingen in het vervoer is in 2023 stabiel gebleven. Ondanks de indexering van 13,7% zijn de totale kosten stabiel gebleven.
Plan van aanpak doelgroepenvervoer We zorgen ervoor dat iedere inwoner zich lokaal kan verplaatsen. Aanvullend op het openbaar vervoer bieden we specifiek vervoer aan bepaalde doelgroepen. Het openbaar vervoer wordt steeds meer toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarom proberen we het gebruik van openbaar vervoer door alle doelgroepen te stimuleren. Doelgroepenvervoer omvat het Wmo-vervoer, het Leerlingen- en Jeugdhulpvervoer en het aanvullend vervoer (bijv. Argos Mobiel). Op 1 augustus 2023 is het nieuwe vervoerscontract gestart onder de naam ‘Ievo’ (Iedereen vertrouwd onderweg). Ievo biedt meer service aan gebruikers door niet alleen vervoer te bieden, maar ook advies te geven over Argos Mobiel, scootmobiel of openbaar vervoer. Dit gebeurt via een (nieuw) vervoersloket dat ook op 1 augustus gestart is. De overgang naar dit nieuwe contract is redelijk vloeiend verlopen.
Zelfstandig wonen
Basisvaardigheden verbeteren We willen dat inwoners volwaardig meedoen in de samenleving en dat zij regie hebben over hun eigen leven. Daar zijn vaardigheden voor nodig als lezen en schrijven, inkomsten en uitgaven kunnen bijhouden en de weg weten te vinden in (digitale) processen. Samen met onze (subsidie)partners begeleidden we inwoners naar de juiste ondersteuning om deze basisvaardigheden te verbeteren. Via de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) ontvangt Schiedam ieder jaar budget voor trajecten om de Nederlandse taal, rekenvaardigheid en digitale vaardigheden te verbeteren. Volwassenen die niet verplicht zijn om in te
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
8
burgeren, kunnen gebruikmaken van deze WEB-trajecten. In 2023 hebben we geïnvesteerd in meer WEB-trajecten voor Schiedammers. Onze ambities voor het verbeteren van de taalvaardigheid van inwoners van Schiedam leggen we vast in een nieuw Ambitieplan Taalvaardig Schiedam. Vanwege personele wisselingen is het niet gelukt om dit ambitieplan in 2023 op te stellen. Samen met betrokken partners in de stad zullen we dit in de eerste helft van 2024 realiseren.
Financieel gezonde Schiedammer Mensen zijn financieel gezond als zij zich weten te redden zonder problematische schulden. Daarom proberen we dit zoveel mogelijk te voorkomen. Bijvoorbeeld door basisvaardigheden en financiële kennis te verbeteren. En ook door inwoners te ondersteunen bij het vinden van de weg naar ondersteuning en bestaande regelingen. Voor inwoners die in armoede leven, zijn er voorzieningen beschikbaar. Om te voorkomen dat beginnende schulden oplopen zetten we in op vroegsignalering. Dit houdt in dat de gemeente inwoners met betalingsachterstanden op het gebied van energie, water, huur of zorg proactief benadert voor ondersteuning. In 2024 volgt een evaluatie naar deze inzet. Door het Schuldenlab MVS is de ‘Brug naar zelfredzaamheid’ gelanceerd. Dit is een online tool voor zorgverleners met een overzicht van het zorg- en ondersteuningsaanbod voor jongeren tot en met 27 jaar.
mogelijk het effect van informatie die afgelopen twee jaar huis aan huis en naar maatschappelijk partners verspreid is. In oktober 2023 stelde het Rijk de wetswijziging rondom de Energietoeslag 2023 vast. In november en december verstrekte Stroomopwaarts vervolgens de energietoeslag aan de doelgroep die bekend is bij Stroomopwaarts en inwoners die de energietoeslag in 2022 kregen en in 2023 nog aan de voorwaarden voldeden. Vanaf half december konden inwoners met een laag inkomen, en die nog geen energietoeslag kregen, een aanvraag doen. Eind december hebben 3.675 inwoners de energietoeslag automatisch ontvangen en hebben 104 inwoners een aanvraag gedaan. Inwoners kunnen de eenmalige energietoeslag 2023 nog tot 1 juli 2024 aanvragen bij Stroomopwaarts.
Vrijwilligerswerk Voor (mogelijk) gedupeerde ouders als gevolg van de kinderopvangtoeslagaffaire startten de MVS-gemeenten een Meldpunt. Gedupeerde ouders konden zich hier tot en met 31 december 2023 aanmelden. Afgelopen jaar konden ook kinderen en ex-partners van gedupeerde ouders zich melden. Het Meldpunt biedt gedupeerde ouders, ex-partners en kinderen ondersteuning bij wonen, werk, financiën, zorg en welzijn. Het Meldpunt begeleidt 188 gedupeerde Schiedammers. De komende jaren zal de ondersteuning aan hen doorlopen. De regionale visie Armoede en Schulden MVS is met 1 jaar verlengd en wordt in 2024 vervangen door een nieuwe regionale visie Armoede en Schulden 2025-2028.
Werk en dagbesteding
We zien een hoger gebruik van diverse armoederegelingen. Het aantal deelnemers aan de Collectieve Aanvullende Zorgverzekering steeg mede doordat we de doelgroep extra attent hebben gemaakt op deze voorziening. Ook zien we dat meer kinderen deelnemen aan sport en cultuur. We zien hier
Werk geeft structuur aan de dag en levert een inkomen op. Dit is een belangrijke basis om regie te voeren over je eigen leven. We streven ernaar dat alle inwoners (ongeacht eventuele beperkingen) naar vermogen werken. Meedoen kan op veel manieren, en is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Als het (even) niet zelf lukt, biedt de
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
gemeente een tijdelijk inkomen, begeleiding naar betaald werk of werk op een van de werkleerbedrijven. We investeerden in de ontwikkeling van mensen met vak- en werknemersvaardigheden. Bijvoorbeeld door het bieden van loonkostensubsidies of het aanbieden van een beschutte werkplek. Om kansen op (regulier) werk te vergroten werkte Stroomopwaarts met leerlijnen. Bijvoorbeeld Electroen Installatietechniek (de Beroepentuin), commerciële dienstverlening Vanad en Zorg en Hospitality. Verder troffen we voorbereidingen voor de start van een proef (pilot) met een werkbonus. De werkbonus moet inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt stimuleren om parttime te werken. Dit project startte op 1 januari 2024.
Prestatie 4
Vrijwilligerswerk is onmisbaar voor de stad. Veel voorzieningen bestaan dankzij vrijwillige inzet van mensen. Mensen werken vrijwillig omdat ze dat werk leuk vinden, zich ertoe geroepen voelen of ‘iets terug willen doen’. Door vrijwilligerswerk te doen, leren mensen daarnaast vaardigheden, ontmoeten mensen elkaar en/of heeft iemand structuur in het dagelijks leven. De gemeente Schiedam werkt onder de naam KLiK Vrijwilligers samen met de gemeenten Vlaardingen en Maassluis aan een sterk en toegankelijk vrijwilligersveld. In 2023 was hierom wederom aandacht voor: • Het promoten en stimuleren van vrijwilligerswerk door vraag en aanbod op een eenvoudige manier samen te brengen. Dit deden wij zowel offline, bijvoorbeeld via een Maatjesmarkt, als online door middel van het platform KLiK Vrijwilligers; • Het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties met allerlei vraagstukken op het gebied van vrijwilligerswerk (bijvoorbeeld over vrijwilligersbeleid of sociale veiligheid); • Deskundigheidsbevordering van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties door het organiseren van
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
9
trainingen en netwerkbijeenkomsten; • Het uitdrukken van waardering voor vrijwilligers en de organisatie die daarbij komt kijken. Bijvoorbeeld door middel van de Schiedam Bedankt-actie en het faciliteren van de Vrijwilligerspas als dank voor al die vrijwillige inzet voor de stad.
bij problemen op weg. Bijvoorbeeld door inwoners te verwijzen naar een andere instantie of organisatie die hulp of ondersteuning kan bieden. Wijkconnect is daarbij eventueel als hulpmiddel gebruikt.
Global Goals
Mantelzorg en vrijwilligerswerk bieden een mogelijkheid om ondersteuning aan inwoners aan te vullen. We onderscheiden beide vormen omdat mantelzorgers niet altijd uit vrije keuze zorgtaken op zich nemen. De inzet van mantelzorgers is heel waardevol voor de inwoners zelf en voor de samenleving. Hiervoor kregen mantelzorgers een waardering. Door het (op maat) bieden van informatie en ondersteuning proberen we te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken. Mensen met een bijstandsuitkering en voor wie de stap naar betaald werk nog groot is, worden gestimuleerd om vrijwilligerswerk te doen. Daarbij werken Stroomopwaarts, KLiK en andere maatschappelijk partners samen.
Sociale netwerken Een sociaal netwerk bestaat bijvoorbeeld uit familie, vrienden, buren, leden van dezelfde vereniging of deelnemers aan eenzelfde (groeps)activiteit. Het netwerk stelt inwoners in staat om zelfredzaam te zijn. Bijvoorbeeld door informatie te krijgen, eenvoudige hulpvragen op te lossen (oppassen, een klusje in huis, boodschappen). Ook kan een netwerk steun bieden bij gevoelens van eenzaamheid. Met tal van activiteiten en individuele ondersteuning zorgden onze welzijnspartners ervoor dat inwoners hun netwerk konden versterken en hun gevoelens van eenzaamheid konden verminderen. Onder andere door een ‘outreachende werkwijze’ hielpen zij Schiedammers
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
10
Prestaties
Nulmeting
Resultaat 2023
1. Gemiddeld rapportcijfer actieve bijdragen
6,9 (2017)
6,2 (2022)
2. Gemiddeld rapportcijfer sociale contacten
6,6 (2017)
6,1 (2022)
Meetinstrument Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
Toelichting Veel bewoners zetten zich in voor de stad, hun wijk, de sportvereniging, hun school, in de zorg of voor een kerk of moskee. Een sterk sociaal netwerk in de wijk helpt inwoners verder. Het zorgt voor meer zelfredzaamheid en minder eenzaamheid. En het draagt bij aan de leefbaarheid in de wijk en de aantrekkelijkheid van de stad als geheel. De maatschappelijke effecten van het beleid op dit punt worden gemonitord op basis van de indicatoren ‘actieve bijdragen’ en ‘sociale contacten’. Beide indicatoren zijn samengesteld op basis van enkele onderliggende sub-indicatoren. Zo gaat het bij actieve bijdragen om de ontwikkeling van het aandeel Schiedammers dat zich inzet als mantelzorger, vrijwilligerswerk verricht en/of actief is in de eigen woonbuurt. Bij sociale contacten betreft het de frequentie waarmee mensen met familie, vrienden, kennissen omgaan en een aantal vragen waaruit kan worden afgeleid of en in welke mate er sprake is van eenzaamheid. Zowel de uitkomsten van de actieve bijdragen als die van de sociale contacten worden weergegeven in de vorm van een samengesteld rapportcijfer. De rapportcijfers komen voort uit de monitor leefbaarheid en veiligheid van de gemeente Schiedam. Dit is een tweejaarlijks onderzoek. In 2023 is geen onderzoek gedaan. Het rapportcijfer is het resultaat van het onderzoek uit 2022.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
In dat onderzoek blikten respondenten terug op het jaar 2021. In 2021 waren activiteiten en ontmoeten sterk beperkt door Corona en bijbehorende maatregelen. Dit resulteerde in flink lagere cijfers. Nieuwe cijfers krijgen we uit het onderzoek van 2024. Uit eerste ontvangen reacties zien we dat meer inwoners weer actief bijdragen en sociale contacten hebben. We verwachten een behoorlijk herstel van de cijfers.
Verbonden partijen/partners • Partners Subsidies Welzijn • De Bibliotheek Schiedam • Stroomopwaarts
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, vastgesteld in 2023. Deze nota vervangt: • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014-2019 Een sterke basis! Vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014-2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Visie op inburgering, vastgesteld in 2019 • Ambitieplan taalvaardig Schiedam • Regionale Visie Armoede en Schulden 2020 – 2023 MVS • Strategische Visie Werk en Inkomen MVS 2022 - 2025
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
11
Meer gezonde Schiedammers Inleiding Een gezonde leefstijl is voor veel zaken belangrijk. Het voorkomt bijvoorbeeld ontwikkeling van ziekten waardoor het gebruik van voorzieningen uitgesteld wordt. Een gezonde leefstijl helpt inwoners ook om zo lang mogelijk zelfstandig mee te doen. Bijvoorbeeld om voor zichzelf te zorgen, erop uit te gaan en andere mensen te ontmoeten.
Specifieke uitkeringen GALA en IZA Begin 2023 sloten het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), gemeenten, zorgverzekeraars en GGD’en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Met een brede specifieke uitkering (GALA) ontvangt de gemeente incidenteel geld voor extra acties die bijdragen aan meer bewegen en sporten, een betere gezondheid en een sterkere sociale basis. Het GALA draagt daarmee ook bij aan het realiseren van doelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat het ministerie van VWS met partijen in de zorg sloot. Begin 2023 sloten organisaties in de regio (huisartsen, zorgverleners, welzijnsorganisaties, patiëntenorganisaties, verzekeraars en gemeenten) het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA). Op basis van dit akkoord zoeken de partijen samenwerking rondom preventie, gezondheid, zorg en ondersteuning.
In 2023 is de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam Rijnmond (GGD-RR) gestart met de regionale kennis en adviesfunctie. Vanuit het GALA is dit een verplicht onderdeel. Ook is de GGD-RR gestart met het verkennen van hun functie bij de vijf ketenaanpakken die onderdeel zijn van het GALA. De ketenaanpak Welzijn op Recept is in de eerste helft van het jaar gestart, doordat we regionaal samen subsidie hebben aangevraagd en dit toegekend hebben gekregen. Dit geldt ook voor preventie kanker. Via de GGD-RR is in 2023 subsidie aangevraagd bij KWF en dit is gehonoreerd. In 2024 start de uitrol van interventies om meer preventie in te zetten om kanker te voorkomen. Bijvoorbeeld door het plaatsen van palen met zonnebrandcrème. Ook willen we meer Schiedammers laten deelnemen aan bevolkingsonderzoeken rondom kanker. Deze activiteiten komen boven op het bestaande aanbod.
Bevorderen van gezonde leefstijl
Een deel van het beschikbaar gestelde budget voor uitvoering van het GALA komt uit de algemene uitkering en/ of decentralisatie uitkeringen van het Rijk. Schiedam stelde in 2023 een plan van aanpak op als onderbouwing voor de door het ministerie van VWS toegekende middelen. Dit plan gaat uit van voortzetting van bestaand beleid en activiteiten. Nieuwe activiteiten zullen veelal vanaf 2024 vorm krijgen.
Binnen Samen Schiedam werkten partners uit de stad aan de thematafel gezondheid samen aan het stimuleren en bereiken van een gezonde leefstijl voor Schiedammers. Via voorlichting en cursussen kregen inwoners handvatten en informatie om gezonde keuzes te maken en zijn zij zich bewuster geworden over hun leefstijl. Schiedam is een JOGG-gemeente (Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst) en werkt via de JOGG-aanpak aan een steeds groter netwerk van partners die werken aan een gezonde levensstijl en leefomgeving voor kinderen jongeren. In 2023 is de lokale coalitie Kansrijke Start doorontwikkeld. Er is een coalitie met diverse organisaties die zich inzetten voor de eerste 1000 dagen van het (on)geboren kind. De inzet is op een gezonde leefstijl, die zich niet alleen richt op voeding en beweging,
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
maar op gezondheidsvaardigheden, stressreductie, op maat gerichte hulp aan kwetsbare zwangeren. Investeren in een gezonde leefstijl loont, maar dit heeft alleen effect als het over een langere periode gebeurt. We meten regelmatig het effect van activiteiten (op korte termijn) en zo ook kleine en beginnende veranderingen.
Voorkomen overgewicht Om overgewicht te voorkomen is het belangrijk dat een gezonde leefstijl zo vroeg mogelijk begint. Bijvoorbeeld al met een gezonde zwangerschap, het dagelijks eten van fruit, het drinken van water en meer gezonde keuzes in sportkantines. Bewust eten en drinken is belangrijk. Net als slaap, verminderen van stress en voldoende bewegen. Om dit te faciliteren investeert de gemeente in een gezonde leefomgeving. Bijvoorbeeld meer groen in de buurt. En door voorzieningen die Schiedammers uitnodigen om meer te bewegen in de buitenruimte. Bijvoorbeeld door aantrekkelijke beweegroutes en het plaatsen van beweeg-/ fitnesstoestellen. We subsidiëren diverse activiteiten, die ook landelijk aandacht krijgen. Voorbeelden zijn: koken met een laag budget, workshops gezond koken, extra bewegen voor deelnemers aan het gecombineerde leefstijlprogramma. In 2023 zijn wij benaderd door VSG om hiervoor pilotgemeente te worden. Daarvoor hebben we financiering ontvangen.
Rookvrije generatie Roken past niet bij een gezonde leefstijl. Daarnaast zorgt roken voor gezondheidsproblemen voor degene die rookt en degenen die ‘meeroken’. Daarom stimuleren we inwoners om niet te roken. De Rookvrije generatie richt zich in eerste
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
12
instantie op kinderen. Sportparken, speeltuinen, scholen, kinderdagverblijven zijn dan ook zoveel mogelijk rookvrij. In 2023 konden organisaties materialen bestellen bij rookvrije generatie om terreinen rookvrij te maken. De subsidie kwam voort uit het lokaal preventieakkoord. 2023 was het laatste jaar dat we voor dit akkoord middelen hebben ontvangen. Hiermee is het akkoord ook ten einde gekomen.
Stimuleren bewegen en sporten Het Beweeg- en sportakkoord is per 2023 geïntegreerd in de bredere regeling SPUK GALA en biedt kansen voor een extra impuls als het gaat om sporten en bewegen. In het eerste halfjaar werd het Beweeg- en Sportakkoord Schiedam samen met organisaties uit de stad herijkt. Met de financiële middelen die verbonden zijn aan het beweeg- en sportakkoord werden meerdere initiatieven gerealiseerd. Zo zijn er fitnesstoestellen geplaatst in Schiedam Oost, startte het Alevitisch Cultureel Centrum Rijnmond/ Schiedam een activiteit voor eenzame senioren en zijn op scholen extra lessen gegeven om de motoriek van kinderen te verbeteren.
Bewegen en sporten aantrekkelijk maken In beweging komen We werken aan passend beweegaanbod op wijk- en buurtniveau. De beweegcoaches helpen bij de organisatie van sport- en beweegactiviteiten die inspelen op de behoefte in de stad. Zo werd samen met stichting Inclusia een beweeggroep voor Oekraïners opgezet. Tijdens de Nationale Sportweek organiseerde een twintigtal partners activiteiten in de wijk Oost om inwoners kennis te laten maken met sporten, bewegen en met een gezonde leefstijl. En door introductielessen en outdoortrainingen leerden inwoners optimaal gebruik te maken van de fitnesstoestellen op de Maasboulevard en Schieveste.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Uit de monitor gezondheid, bewegen en sporten van 2022 bleek een behoefte voor beweegmogelijkheden in de openbare ruimte. In 2023 is dit aanbod daarom uitgebreid. Er kwam een nieuwe beweegroute van 10 kilometer. Daarnaast werd in het voorjaar een QR-beweegroute van 2 of 4,5 km geplaatst in de wijk Oost. Na het scannen van een QR-code krijgen inwoners wisselende beweegoefeningen op een passend niveau voorgesteld. Een pilot met fitnesstoestellen achter station Schiedam Centrum bleek erg in trek. De toestellen zijn permanent aangekocht en blijven beschikbaar voor de wijk Oost. Op verzoek van bewoners komt er ook een set fitnesstoestellen op het Faassenplein.
Een leven lang bewegen Een positieve kennismaking met bewegen en sporten op jonge leeftijd heeft langdurig effect. Hiervoor lieten we leerlingen uit de bovenbouw van de basisschool kennis maken met verschillende beweeg- en sportactiviteiten. In de wijken Oost, Nieuwland en West organiseerde de wijkschoolverenging sportactiviteiten voor buiten schooltijd. Het gebeurt helaas steeds vaker dat de motorische vaardigheden van kinderen achterblijven. Samen met scholen proberen we beweegachterstanden bij kinderen te voorkomen. Door regelmatig te testen tijdens beweeglessen op scholen krijgen we inzicht in de motoriek van kinderen. Afhankelijk hiervan stimuleren we vakleerkrachten/ professionals om gerichte activiteiten te organiseren om eventuele (dreigende) achterstanden te verhelpen of voorkomen.
ontmoeting. Om de vele vrijwilligers bij deze verenigingen te ondersteunen is er een verenigingsadviseur actief in Schiedam. Hij ondersteunt de verenigingsbesturen bij hun dagelijkse taken, helpt deze te stroomlijnen en wijst hen op nieuwe ontwikkelingen en kansen. Daarnaast maakten verschillende verenigingen in 2023 gebruik van de Subsidieregeling sportopleidingen om hun trainers te ondersteunen in hun ontwikkeling.
Uitnodigende accommodaties De gemeente Schiedam kent vier sportparken: Harga, Thurlede, Bijdorp en Willem-Alexander. In 2023 werd met de bewoners van alle 4 de sportparken een uitgebreid participatietraject doorlopen over de behoeften en wensen voor exploitatie en beheer. Op basis van dit participatietraject werd eind 2023 Sportbedrijf Schiedam BV opgericht. Deze verbonden partij neemt per 1 januari 2024 de exploitatie van de sportparken op zich.
Global Goals
Sterke verenigingen Mede dankzij de inzet van verenigingen kunnen Schiedammers uit veel sporten kiezen en blijft het beoefenen hiervan betaalbaar. Daarbij is de vereniging een plek voor
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
13
Prestatie
Nulmeting
Resultaat 2023
3. Gezond bewegen
77% (2018)
45% (2022)
Meetinstrument Sportmonitor Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
Toelichting Meer bewegen is een belangrijke voorwaarde voor een goede gezondheid en leidt tot meer sociale contacten en activering. Het RIVM doet regelmatig onderzoek naar de mate waarin inwoners bewegen en sporten, en of zij daarbij voldoen aan de beweegrichtlijn. De definitie hiervan is (fors) aangepast. Hierdoor moeten mensen meer bewegen om aan de beweegrichtlijn te voldoen. In de onlangs gehouden Schiedamse sportmonitor is daar rekening mee gehouden.
Het resultaat is daardoor flink lager dan de nulmeting. Het kan dus zijn dat mensen in gelijke mate zijn blijven bewegen en niet meer voldoen aan de gewijzigde beweegrichtlijn. Mede door deze ontwikkeling bevat de begroting 2024 nieuwe prestatiedoelen die aansluiten op de gewijzigde meetmethode.
Verbonden partijen/partners • Optisport • Beheerstichting sportpark Willem-Alexander • Beheerstichting sportpark Harga-Noord • Sportbedrijf Schiedam
Prestatie
Nulmeting
Resultaat 2023
4. Ervaren gezondheid
7,3 (2019)
6,5 (2021)
Meetinstrument Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam
Toelichting Een gezonde Schiedammer is in staat zich aan te passen en zijn eigen regie te voeren. Gezonde Schiedammers participeren meer, dragen vaker bij aan de leefbaarheid van hun wijk en hoeven minder vaak een beroep te doen op zorg en ondersteuning. Om te kunnen bepalen hoe de Schiedammers er op dit punt voor staan, maken we gebruik van een definitie van de VNG. Deze omvat de meetpunten lichamelijke conditie, psychische problemen, beperkte kennis van taal, geldproblemen, gevoel er niet bij te horen en algemene gezondheid. De uitkomsten daarvan worden
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
weergegeven in een samengesteld rapportcijfer. Het cijfer voor de ervaren gezondheid komt voort uit de monitor leefbaarheid en veiligheid van de gemeente Schiedam. Dit is een tweejaarlijks onderzoek. In 2023 is geen onderzoek gedaan. Het cijfer is het resultaat van het onderzoek uit 2022.
Verbonden partijen/partners • GGD Rotterdam Rijnmond • CJG Rijnmond, vestiging Schiedam • Erasmus Universiteit • Partners Subsidies Welzijn • Team Sportservice Zuid-Holland
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
14
Prestatie
Nulmeting
Resultaat 2023
5. Huishoudens met drie of meer voorzieningen in het sociaal domein
Verschil met NL: 4,7% (2018)
-0,1%
Meetinstrument
Mede door corona is het gebruik van voorzieningen afgenomen. In Schiedam is dat effect iets groter dan in heel Nederland. Hierdoor is het aantal huishoudens dat gebruik maakt van drie of meer voorzieningen in het sociaal domein ongeveer gelijk met het landelijk gemiddelde.
Landelijke CBS-Monitor Sociaal Domein. De uitkomsten daarvan worden gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl
Toelichting Zelfredzame huishoudens doen minder vaak een beroep op voorzieningen in het sociaal domein. Om de Schiedamse situatie op dit punt te kunnen inschatten, kijken we naar het aandeel huishoudens dat van drie of meer voorzieningen gebruikmaakt. De uitkomst daarvan wordt afgezet tegen het landelijk gemiddelde.
Verbonden partijen/partners • Stroomopwaarts • ROGplus • GRJR
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, vastgesteld in 2023. Deze nota vervangt: • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014-2019 Een sterke basis! Vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014-2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Kadernota Bewegen en sporten Schiedam “Kom maar op!”, vastgesteld in 2015 • Uitvoeringsprogramma Bewegen en Sporten in Schiedam 2022-2026 “Vernieuwde energie!”, vastgesteld in 2021 • Kadernota sport- en beweegaccommodaties “Klaar voor de toekomst!”, vastgesteld in 2021
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
15
Meer mogelijkheden voor sociale stijging en maatschappelijke carrière Inleiding Zelfredzame Schiedammers maken meer kans op sociale stijging en maatschappelijke carrière. Goed onderwijs met bijbehorende ondersteuning legt het fundament voor jongeren van nu om zich optimaal te ontwikkelen richting een (maatschappelijke) carrière voor straks. Voor Schiedammers die geen onderwijs meer volgen is er ondersteuning richting werk.
Gelijke kansen We streven naar gelijke kansen voor iedere inwoner. De situatie waarin iemand opgroeit beïnvloedt de kansen voor die persoon om op eigen kracht mee te doen. Daarom investeerde de gemeente Schiedam in bijvoorbeeld bestrijding en het doorbreken van het taboe op armoede en het bieden van (loopbaan)voorzieningen aan scholieren. Door onze deelname aan de Gelijke Kansen Alliantie werkten we samen met schoolbesturen aan projecten om problemen en eventueel ongelijke kansen op een later moment te voorkomen. Bijvoorbeeld via de Brede School Academie (BSA).
Om aan de vraag op de arbeidsmarkt te voldoen, zijn mbo’ers hard nodig. In de techniek, de zorg, de kinderopvang zijn grote tekorten aan personeel. Toch is het imago van het mbo nog te negatief en kunnen mbo’ers nog te vaak moeilijk een stageplek te vinden. We zijn met scholen en bedrijven in gesprek gegaan om te bespreken hoe we kunnen zorgen voor meer kansen voor mbo’ers, door bijvoorbeeld vroegtijdige loopbaanoriëntatie, flexibele instap, - en overstap momenten in het mbo en ondersteuning bij het vinden van een duurzame arbeidsplaats (in de regio). Met elkaar troffen we voorbereidingen voor aankomende wetswijzigingen over de verbinding van onderwijs en arbeidsmarkt. Effectieve pilots om jongeren te bemiddelen op de arbeidsmarkt (zoals Next Society) hebben we omgezet in structureel aanbod.
Scholen vroegen ons om de BSA uit te breiden van Oost naar Nieuwland. Deze uitbreiding hebben wij samen met de schoolbesturen gerealiseerd. Daarnaast hebben wij de mogelijkheid onderzocht om op scholen de leertijd te verlengen, en een (zorg)aanbod voor het hele gezin aan te bieden. Via de aanstaande Rijkssubsidie voor een brugfunctionaris en de “rijke schooldag” kunnen de scholen deze ontwikkeling vanaf schooljaar 2024/2025 mogelijk verder doormaken.
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
Goed onderwijs in duurzame en kwalitatief goede schoolgebouwen Met de Strategische Educatie Agenda (SEA) werken we samen met scholen en kinderopvangorganisaties aan zo goed mogelijke kwaliteit van het onderwijs.
Verminderen onderwijsachterstanden
Goede opgroeiomgeving We zorgen ervoor dat jongeren in een veilige en stabiele thuissituatie opgroeien. Zo stelden we ondersteuning bij opgroeien en opvoeden beschikbaar waar dat nodig is; in de wijk, op school of online. Zo is er een breed palet aan opvoedondersteuning en opgroeiactiviteiten in de buurt. Daarnaast zochten en ondersteunden we activiteiten die rolmodellen bieden en de inzet hiervan stimuleren. Hiermee helpen we jongeren die het thuis moeilijk hebben om hun kansen op zelfredzaamheid te vergroten. Met de integrale opdracht voor jongerenwerk werken Yets Foundation en Gro-up Buurtwerk samen met andere organisaties in Schiedam aan een positieve omgeving van jongeren die hen meer weerbaar maakt tegen negatieve invloeden zoals voortijdig schoolverlaten of criminaliteit. Het jongerenwerk werkt vindplaatsgericht; daar waar de jongeren zijn. In
Prestatie 1
2023 hebben we de opdracht van het jongerenwerk kunnen uitbreiden in de wijken Oost en Nieuwland en op het Lentiz Life College en de verbinding met de veiligheidsketen versterkt. Tevens is het netwerk en de zichtbaarheid van het jongerenwerk in 2023 versterkt, zo zijn zij bijvoorbeeld aanwezig op alle VO-scholen en een aantal PO scholen en op de diverse hotspots in de stad.
Onderwijsachterstanden proberen we te voorkomen door zo vroeg mogelijk in te zetten op de ontwikkeling van jonge kinderen, bijvoorbeeld door peuteropvang met voorschoolse educatie aan te bieden. Met ingang van 2023 benaderen de Peuterconsulenten álle ouders van doelgroeppeuters om hen met goede en tijdige voorlichting te stimuleren om hun kind aan te melden bij de peuteropvang. We experimenteerden met het verhogen van intensiteit en de kwaliteit. Daaraan koppelden we ondersteuning voor ouders om hun kind te kunnen begeleiden. Op de basisschool maakten we extra taalonderwijs mogelijk, zodat kinderen op een passende plek uitstromen naar het voortgezet onderwijs. Scholen uit dezelfde wijk trokken hiervoor waar mogelijk samen met de gemeente op om deze ondersteuning aan te bieden.
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
16
In het basis- en voortgezet onderwijs gaven we scholen de ruimte om met maatwerk in te zetten op de ondersteuningsbehoeften van leerlingen. Scholen ontvingen hiervoor subsidie die zij konden gebruiken volgens de gezamenlijk gestelde kaders van de SEA. Zo doen we recht aan de uiteenlopende behoeften van leerlingen uit verschillende wijken en van individuele scholen.
Onderwijshuisvesting Met het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Schiedam 2021 – 2036 (IHP) werken we samen met schoolbesturen en partners aan geschikte en duurzame locaties voor goed onderwijs. Schoolbesturen en partners stelden businesscases op voor de projecten uit het eerste uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024. Deze businesscases maakten duidelijk dat de bouwkosten explosief zijn gestegen sinds de vaststelling van het eerste uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024. Door de gestegen prijzen is het niet langer mogelijk om alle in het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan opgenomen projecten in de beoogde planperiode 2021 – 2024 te realiseren. Daarom is het eerste uitvoeringsplan in nauw overleg met de schoolbesturen geactualiseerd. Daarbij is de oorspronkelijke prioritering vastgehouden. Op basis van geactualiseerde normbedragen is bepaald welke projecten binnen de beschikbaar gestelde € 38.000.000, - worden gerealiseerd. De planperiode voor realisatie van deze projecten is aangepast naar 20232026. De gemeenteraad stelde het geactualiseerde eerste uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024 (realisatie 2023 – 2026) op 31 oktober 2023 vast.
dat jongeren voortijdig de school verlaten. We zijn met scholen en bedrijven in gesprek gegaan om te bespreken hoe we schoolverlaten vroegtijdig kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld door vroegtijdige loopbaanoriëntatie, flexibele instap, - en overstap momenten tussen vervolgopleidingen en ondersteuning bij het vinden van een duurzame arbeidsplaats in de regio. Samen met Leerrecht troffen we voorbereidingen voor een taakuitbreiding van de doorstroomfunctie (voorheen RMC). Door een wetswijziging worden jongeren in de leeftijd tot 27 jaar begeleid vanuit de doorstroomfunctie (in plaats van tot 23 jaar).
Passende zorg en ondersteuning Indien nodig bieden we inwoners ondersteuning die past bij hun persoonlijke situatie. Voor jeugdigen is, vanaf 1 januari 2023, Mevis hoofdaanbieder van jeugdhulp in de MVS-gemeenten. Mevis opereert binnen de kaders van onze visie op jeugdhulp: het MVS Jeugdmodel. Met het MVS Jeugdmodel willen we de jeugdhulp nog dichter bij de jeugdige en het gezin brengen. Hulp wordt geboden waar de vraag gesteld wordt, zoals op school, bij de huisarts, het centrum voor jeugd en gezind (CJG) en binnen het wijkteam. De MVS- gemeenten startten vijf netwerken. Hierin werken partners vanuit o.a. onderwijs, huisartsen, Mevis en CJG samen aan verbeterde ondersteuning aan de jeugd en hun ouders/ verzorgers.
Een diploma helpt bij het vinden van een baan en om zo veel mogelijk op eigen kracht deel te nemen in de samenleving. We investeerden in verschillende activiteiten die voorkomen
Het afgelopen jaar stond voor Mevis in het teken van de opbouw. Naast het op orde krijgen van de formatie organiseerde Mevis de jeugdhulp dichter bij het kind. In overleg met de samenwerkingsverbanden en individuele scholen organiseerde Mevis de benodigde ondersteuning in en rondom school (of zette deze voort). Op iedere school in Schiedam is nu een Jeugdprofessional aanwezig. Deze professional kan snel schakelen met het wijkteam. Daarnaast organiseerde Mevis overig jeugdhulpaanbod op
Programma Mens en stad in beweging
§ Paragrafen
Voorkomen voortijdig schoolverlaten
Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Prestatie 4
scholen zoals vaktherapie, een behandelonderwijsgroep en familieklassen. Voor uitvallers van middelbaar onderwijs en thuiszitters organiseerde Mevis aanvullend jeugdhulpaanbod. Mevis is in overleg met de huisartsen in de regio om hen te verbinden aan een praktijkondersteunerjeugd (POH-jeugd). Door de jeugdhulp op deze manieren dichter bij het kind te brengen, geven we invulling aan doelen uit het MVS Jeugdmodel. In Vlaardingen is reeds gestart met de vorming van het plusteam (een team van gespecialiseerde medewerkers vanuit Yulius, ASVZ en Timon en een JeugdGGZmedewerker uit het wijkteam). Met dit team wordt specialistische deskundigheid dichter bij de wijkteams gebracht. De werkzaamheden van het plusteam starten in 2024 ook in de gemeenten Schiedam en Maassluis. De wijkteams zijn actief aan de slag met de aanpak van wachtlijsten; met meer inzicht in wachtlijsten begeleiden wijkteams inwoners die op ondersteuning wachten alsnog zo snel mogelijk naar ondersteuning. Bijvoorbeeld wanneer een probleem (plots) urgenter wordt. Hiermee proberen de wijkteams schrijnende situaties te voorkomen. Daarnaast monitort Mevis de wachtlijsten van de specialistische GGZ. In de loop van 2024 verwachten zij hierover een beter beeld te hebben. Samen met ROGplus en de gemeenten Maassluis en Vlaardingen monitoren we de opstart van Mevis en de verdere invoering van het jeugdhulpmodel.
Global Goals
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
17
Prestatie
Nulmeting
Doel 2023
6. Percentage inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum
Verschil Schiedam NL: +4,1% (2017)
+2,4% (2022)
Meetinstrument Regionaal Inkomens- en Vermogensonderzoek (IIV) van het CBS.
Toelichting Zelfredzaamheid en een gezonde leefstijl hangen mede samen met de inkomenspositie. Zo doen bijvoorbeeld huishoudens met een laag inkomen minder vaak aan sport. Als indicator wordt daarom gekeken naar het aandeel huishoudens in Schiedam dat een inkomen heeft tot 120% van het sociaal minimum. Dit wordt vergeleken met het landelijk gemiddelde.
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
Door nieuwbouw in Schiedam zijn er relatief meer middenen hogere inkomens in Schiedam gekomen. Hierdoor is de groep inwoners met een laag inkomen niet per sé kleiner, maar is het aandeel ten opzichte van het totaal aantal inwoners in Schiedam wel afgenomen.
Verbonden partijen/partners • Stroomopwaarts • Schoolbesturen PO, VO en Beroepsonderwijs • Regionaal bureau Leerrecht • Partners Subsidies Welzijn • KomKids • Mundo • Samenwerkingsverband Onderwijs dat past • Samenwerkingsverband VO Nieuwe Waterweg Noord • Stichting Zorg • De Bibliotheek Schiedam
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
18
Prestatie
Nulmeting 2019 Doel 2023
7. Opleidingsniveau (beroeps)bevolking (maximaal vmbo)
Verschil Schiedam-NL = -6,8%
Meetinstrument
Verbonden partijen/partners
• CBS Statline, opleidingsniveau • Dienst Uitvoering Onderwijs
• Schoolbesturen PO, VO en Beroepsonderwijs • DOCK • KomKids • Mundo • Samenwerkingsverband Onderwijs dat past • Samenwerkingsverband VO Nieuwe Waterweg Noord • Stichting Zorg • De Bibliotheek Schiedam
Toelichting -
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, vastgesteld in 2023. Deze nota vervangt: • Visienota Schiedams maatwerk in het sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Sociaal domein, vastgesteld in 2012 • Kadernota Jeugd 2014-2019 Een sterke basis! Vastgesteld in 2014 • Kadernota WMO/WPG 2014 – 2019 Gezond leven in Schiedam, vastgesteld in 2014 • Lokaal onderwijsbeleid Schiedam, vastgesteld in 2013 • Koersdocument MVS Jeugdhulpmodel, vastgesteld in 2020 • Integraal huisvestingsplan onderwijs Schiedam 2021-2036 • Uitvoeringsprogramma IHP 2021-2024 • Strategische Visie Werk en Inkomen MVS 2022 - 2025
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
19
Wat heeft het gekost? Realisatie vorig jaar
Bedragen x 1.000
Begroot huidig jaar
Realisatie huidig jaar
Toe te lichten afwijkingen
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
4.2 Onderwijshuisvesting
5.954
-413
5.541
7.154
-197
6.957
5.979
-232
5.747
1.175
35
1.210
4.3 O nderwijsbeleid en leerlingzaken
11.890
-8.247
3.643
11.988
-8.498
3.490
10.202
-7.033
3.169
1.786
-1.465
321
530
-101
428
1.031
-594
437
829
-657
172
202
63
265
5.2 Sportaccommodaties
7.697
-2.044
5.653
8.954
-2.904
6.050
9.437
-4.039
5.399
-483
1.134
651
6.1 S amenkracht en burgerparticipatie
11.533
-297
11.236
18.075
-8.430
9.645
15.675
-7.150
8.525
2.400
-1.280
1.120
6.2 T oegang en Eerstelijnsvoorzieningen
3.606
0
3.606
10.430
-241
10.189
10.130
-189
9.941
301
-52
248
6.3 Inkomensregelingen
51.261
-37.124
14.137
50.641
-38.700
11.941
56.530
-40.370
16.160
-5.889
1.670
-4.219
6.4 WSW en Beschut Werk
22.518
-23
22.495
22.673
-123
22.549
22.142
0
22.142
531
-123
408
252
-72
180
1.639
-852
787
1.257
-965
293
382
113
495
Taakveld
5.1 Sportbeleid en activering
6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 M aatwerkvoorzieningen (WMO)
21.421
21.421
4.383
4.383
4.512
4.512
-129
0
-129
6.71a Huishoudelijke hulp (WMO)
1.119
1.119
9.260
9.260
9.256
9.256
4
0
4
6.71d O verige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
7.125
7.125
7.125
7.125
0
0
0
6.72a Jeugdhulp begeleiding
15.106
15.106
5.985
5.659
5.322
4.943
663
53
716
6.72b Jeugdhulp behandeling
0
0
3.583
3.583
3.004
3.004
579
0
579
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
0
0
1.544
1.544
1.629
1.629
-85
0
-85
6.72d J eugdhulp zonder verblijf overig
0
0
221
221
233
233
-12
0
-12
6.73a Pleegzorg
0
0
1.564
1.564
1.653
1.653
-89
0
-89
6.73b Gezinsgericht
0
0
3.944
3.944
4.169
4.169
-225
0
-225
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
0
-326
-379
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
20
Realisatie vorig jaar
Bedragen x 1.000
Lasten
Taakveld
Baten
Begroot huidig jaar Saldo
Lasten
Baten
Realisatie huidig jaar Saldo
Lasten
Baten
Toe te lichten afwijkingen Saldo
Lasten
Baten
Saldo
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
780
780
824
824
-44
0
-44
6.74a J eugd behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
2.378
2.378
2.508
2.508
-130
0
-130
6.74b J eugdhulp crisis/LTA/ GGZ-verblijf
0
0
2.500
2.500
2.057
2.057
443
0
443
6.74c Gesloten plaatsing
0
0
1.266
1.266
1.338
1.338
-72
0
-72
6.81b M aatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
805
-1
805
1.039
-14
1.025
1.037
0
1.037
2
-14
-12
6.82a Jeugdbescherming
5.737
-1.107
4.630
2.281
-719
1.563
2.268
-899
1.370
13
180
193
6.82b Jeugdreclassering
0
0
934
934
945
945
-11
0
-11
7.1 Volksgezondheid
4.255
-736
3.519
3.961
-139
3.822
3.366
-58
3.308
595
-82
513
163.683
-50.164
113.519
185.333
-61.737
123.596
183.427
-61.969
121.457
1.906
233
2.139
0.10 Mutaties reserves
5.002
-4.054
948
3.322
-5.346
-2.025
2.428
-3.141
-713
894
-2.206
-1.312
Saldo van baten en lasten
5.002
-4.054
948
3.322
-5.346
-2.025
2.428
-3.141
-713
894
-2.206
-1.312
Begroot en gerealiseerd resultaat
168.685
-54.218
114.467
188.655
-67.083
121.572
185.855
-65.110
120.745
2.800
-1.973
827
Saldo van baten en lasten
Programma Mens en stad in beweging Prestatie 1
Prestatie 2
Prestatie 3
§ Paragrafen Prestatie 4
Jaarstukken 2023 Prestatie 5
Prestatie 6
Prestatie 7
€ Programma
21
Analyse afwijkingen begroting na wijziging en realisatie Hieronder volgt de verschillenanalyse van programma 1, hierin staan de afwijkingen boven de € 250.000,- en de verklaring hiervoor conform de financiële verordening 2023 artikel 7. De omschrijving van de reden van afwijking staat op deze pagina.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
L/B
Lasten
Baten
Reden van afwijking
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting In het basis onderwijs blijven de investeringen achter vanwege de vertragingen in het integraal huisvestingsplan waardoor er een voordeel is op de kapitaallasten. Tevens zijn er minder externe uitvoeringskosten en schadevergoedingen uitbetaald aan scholen.
L
862
6
In het voortgezet onderwijs zijn er door achterblijvende investeringen lagere kapitaallasten en er heeft een budgetoverheveling plaatsgevonden van de tijdelijke huisvesting ISK Bachplein.
L
271
5&6
Met de nieuwe aanbesteding van het leerlingenvervoer in 2022 is er vanaf schooljaar 2022/2023 nog maar 1 aanbieder (was 3). Deze vervoerder kan de ritten daardoor tegen lagere kosten organiseren. Daarnaast is het aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer stabiel gebleven. Hierdoor zijn de totale kosten lager dan begroot.
L
342
5
Scholen konden binnen het Nationaal Programma onderwijsactiviteiten gefinancierd krijgen. Het geld wordt beschikbaar gesteld voor concrete activiteiten. Ondanks het beschikbare budget hebben scholen dit niet kunnen realiseren. Niet besteed budget moet worden terugbetaald aan het Rijk.
L/B
263
-263
5
In 2023 zijn subsidies lager vastgesteld over de vorige onderwijsachterstandsbeleid periode, 2019-2022, wat resulteerde in een terugvordering van € 1,2 mln. die naar de balans is geboekt. Aangezien voor 2023, het eerste jaar van de periode onderwijsachterstandsbeleid 2023-2026, de maximale meeneemregeling is benut, dient het bedrag in 2024 terugbetaald te worden aan het Rijk.