Bijlage HHM Rapportage analyse jeugdhulpbudget

Het aantal jeugdprofessionals in de praktijk volgt de vraag van huisartsen. Het aantal fte voor het plusteam is gebaseerd op het transformatieplan. Analyse uitgaven en formatie

Een gedetailleerde vergelijking tussen 2022, 2023 en 2024 van de formatie op de verschillende onderdelen van de wijkteams is moeilijk te maken. AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 26

1 2 3 4 5 6 7

Enerzijds heeft dit te maken met de wijze waarop registratie plaatsvindt. In

wijkteams (exclusief huisvestingskosten). In 2024 is er € 14.189.512

2024 zijn de posten JOS en JIP bijvoorbeeld apart geregistreerd terwijl deze

begroot voor de wijkteams en uiteindelijk € 16.279.777 uitgegeven. Dit

in 2023 onder een brede post Wijkteams vielen. Anderzijds betreft het

heeft er onder andere mee te maken dat de kosten per fte € 8.500 hoger

jaren waarin een overgang van het oude systeem (arrangementen model)

lagen dan de begroting als gevolg van het doorrekenen van een

naar het nieuwe systeem (taakgerichte uitvoeringsvariant uitgevoerd door

percentage inhuur. Ook cao-ontwikkelingen met betrekking tot loon-

Mevis) plaatsvindt. In 2023 en 2024 heeft Mevis die overgang moeten

stijgingen maken dat de gemiddelde kosten per fte jaarlijks stijgen. In

vormgeven. Denk aan inhuur naar personeel in loondienst, opbouwen van

vergelijking met andere regio’s waarvoor wij tarieven opstellen vinden we

teams, afbreken van teams, tijdelijke teams (zoals het coördinatieteam

de kosten per fte reëel. We zijn voor onze vergelijking uitgegaan van inzet

wachtlijstaanpak) en vernieuwd takenpakket. In de jaren 2023 en 2024 is er

op HBO(+) niveau, brutoloonkosten inclusief werkgeverslasten, een opslag

dan ook nog geen stabiele basis in het formatieplaatje die een

voor overhead en een opslag risicopercentage. Dan komen wij op een

gedetailleerde vergelijking zinvol maakt.

bedrag van € 111.750, - per fte. Dit is exclusief een percentage personeel niet in loondienst waar extra kosten aan verbonden zijn. Landelijk gezien

In grote lijnen zien we wel een stijging in het aantal ingezette fte en de

zit dat percentage in de zorg- en welzijnssector rond de 10%. Inclusief een

kosten per fte.

dekking van de extra kosten vanwege het genoemde aandeel PNIL komen we uit op een bedrag van € 114.400 per fte per jaar.

Tabel 13 Kosten per fte

2024

(gemiddeld)

(gemiddeld)

maatregelen die zijn genomen om de stijgende kosten te beperken. In de

87,8

106

126,2

aanbesteding is er een inhoudelijke ambitie uitgesproken om 80% van de

€ 95.000*

€ 104.000

€ 111.500**

2022 Aantal fte’s Kosten per fte

Het aantal fte’s is eind 2024 afgebouwd in het kader van mitigerende

2023

*Dit betreft het bedrag dat als uitgangspunt is genomen in de onderbouwing van het startbudget. **Dit is € 8.500 meer dan begroot voor 2024 als gevolg van doorrekening inhuur personeel.

In de opbouw van het lumpsumbudget is de post Wijkteam en gezinsspecialisten bepaald op € 10.212.000, - op basis van de formatie in 2021. Hierbij is gerekend met een vast formatiebedrag van € 95.000 per fte per jaar, inclusief aansturing. In 2023 is er € 11.060.00 uitgegeven aan de AT/25/0851/mvsj

jeugdhulpvragen in het wijkteam af te handelen. Dit levert spanning op gezien de werkdruk bij de wijkteammedewerkers en de oplopende wachtlijsten. Mevis geeft aan dat op dit moment de huidige capaciteit niet voldoende is om de inhoudelijke ambitie te realiseren. Tegelijk is het, volgens hen, nog maar de vraag of ondersteuning vanuit het wijkteam altijd financieel voordeliger is dan maatwerk. Dit is sterk afhankelijk van het type aanbod en de mate waarin dat binnen verwijszorg efficiënt ingeregeld kan worden. Gezamenlijke visievorming is hierin wenselijk. Door steeds betere monitoring hoopt Mevis komend jaar meer grip te krijgen op het benodigd aantal formatieplaatsen in de wijkteams. Voor Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 27

1 2 3 4 5 6 7

2025 zijn meer formatieplaatsen begroot vanuit de aanname dat minder

4.2

verwijszorg nodig is.

Voor de start van de opdracht van Mevis was er geen beeld van het aantal

Aantal cliënten wijkteams

unieke cliënten jeugd in de wijkteams, vanwege de integrale teams 0-100. Relevante ontwikkelingen

Er spelen diverse ontwikkelingen die van invloed zijn op de formatie van de wijkteams. •

Percentage inhuur als gevolg van het opbouwen van de wijkteams. De wijkteams zijn in opbouw wat betekent dat de Wijkteams met name bij de start van de Opdracht zowel qua aantallen (kwantiteit) als qua expertise (kwaliteit) nog niet op de gewenste sterkte waren. Scala heeft personeel ingehuurd ter compensatie hiervan. De arbeidsmarkttekorten hebben het snel opbouwen van de wijkteams bemoeilijkt. In 2024 is het inhuurpercentage afgebouwd van 36% naar 15%. Daarmee zit het aandeel inhuur nu op het maximum streven en is deze ontwikkeling van incidentele aard. De verwachting is dat het arbeidsmarkttekort wel van structurele aard is. Het is dan ook een uitdaging voor Mevis en Scala om medewerkers te blijven boeien en binden.

•

Uitspraak Centrale Raad van Beroep 15. Bij het ontwerp van de Opdracht is uitgegaan van beschikkingsarm werken. De uitspraak van de CRvB heeft duidelijk gemaakt dat de bedachte werkwijze niet voldoet aan het wettelijk kader. Toekenning van maatwerk moet voldoen aan het stappenplan van de CRvB16. Het gevolg daarvan is dat de toegangstaak uitgebreid wordt. Dit betreft

Er is in 2023, op basis van een beoordeling van professionals, een knip gemaakt in dossiers 18- en 18+. Over 2023 is er geen betrouwbare informatie ten aanzien van aantal cliënten in de wijkteams vanwege verschillen in registratie. Ook in 2024 is er sprake van vervuiling in registratie onder andere vanwege het omzetten van processen. Met slagen om de arm wordt er uitgegaan van 3498 unieke cliënten in de wijkteams.

4.3

Externe verwijzers

Mevis krijgt met het ontwikkelen van het dashboard steeds beter zicht op trajecten van externe verwijzers, gecertificeerde instellingen (GI’s) en huisartsen. Tegelijkertijd is er op dit moment nog onvoldoende betrouwbare informatie om aan te geven hoeveel cliënten verwezen worden door externe verwijzers. Dit heeft te maken met registratie. Een vergelijking met 2022 is daarnaast moeilijk te maken vanwege het aandeel cliënten waarbij de verwijzer als ‘onbekend’ is geregistreerd. De verwijzingen van de GI’s komen bij de wijkteams binnen. Het is daarbij balanceren tussen het bewust zijn van de verwijsrechten van de GI’s en het afspraken maken met GI’s over transformatie. In principe worden verwijzingen van GI’s overgenomen, maar als er veel kosten mee gemoeid zijn wordt er een weloverwogen oordeel gevormd door wijkteams. Waar

een structurele taakverzwaring ten opzichte van de opdracht waarop

nodig wordt het gesprek met de GI’s aangegaan. Ook naar de verwijzingen

Mevis (inclusief achterliggende begroting) zich heeft ingeschreven.

van huisartsen wordt goed gekeken en een weloverwogen oordeel gevormd.

15 16

Zaaknummer 22/3327 JW (29 mei 2024) Jeugdhulp volgens het boekje AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 28

1 2 3 4 5 6 7

5. Tariefvergelijking verwijszorg

5.1

Opbouw tarieven verwijszorg

Benchmark

Bij het bepalen van de tarieven 2023 heeft Mevis een benchmark gedaan in jeugdzorgregio's die op p*q basis werken. In de benchmark zijn ongeveer negen regio’s meegenomen. In 2024 heeft RogPlus een onderzoek gedaan naar de hoogte van de Mevis tarieven en deze als marktconform beoordeeld. Gedurende 2024 zijn de tarieven ook langs de ‘maatschappelijke prijslijst’ gehouden17. Bij uitzondering is daarvan afgeweken vanwege regionale afspraken (GRJR) en landelijk beleid zoals gesloten jeugdzorg en Pleegzorg (landelijk advies). Indexatie

Deze tarieven in 2023 zijn uitgangspunt geweest voor 2024, waarbij indexatie is toepast. Voor 2024 zijn de tarieven 2023 geïndexeerd met 7,56%. Voor 2025 zijn de tarieven 2024 geïndexeerd met 4,39%. Afspraken met aanbieders

Uit de vergelijking (tarieven 2022) is een min/max range opgesteld per product. De tarieven 2023 die Mevis met de aanbieders heeft afgesproken zijn binnen deze range waarbij de tarieven 2022 zijn geïndexeerd met de voorlopige index die de MVS-gemeenten hanteerde voor budget 2023. Binnen de range betekent dus ook dat met elke aanbieder aparte afspraken zijn gemaakt. Verschillen in tarief kunnen voortkomen uit groepsgrootte, zwaarte en profiel van de doelgroep, omvang van de organisatie, profiel van organisatie (specialisme, kennis, innovatie).

17

https://maatschappelijkeprijslijst.nl/prijzen-jeugd/ AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 29

1 2 3 4 5 6 7

Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat Mevis de opdracht heeft gekregen

met die van Mevis.18 Om appels met appels te kunnen vergelijken hebben

om zorgcontinuïteit te waarborgen, waardoor met name in 2023 bepaalde

we per product de belangrijkste tariefbepalende elementen in kaart

aanbieders gecontracteerd moesten worden. Daarnaast was de (politieke)

gebracht (zoals opleidingsmix, aantal declarabele uren per fte, groeps-

vraag of het zou lukken om voldoende aanbieders te contracteren. Dat

grootte, enz.). Het productenboek van Mevis bevat echter maar beperkt

maakt dat Mevis niet ‘op het scherpst van de snede heeft kunnen

informatie over deze kostprijselementen en omdat van de tarieven die

onderhandelen’.

Mevis hanteert niet bekend is wat de kostprijselementen (conform AMvB reële prijzen Jeugdwet) zijn, is er slechts een globale vergelijking mogelijk.

Toekomst

Om tarieven voor 2025 te dempen is Mevis in gesprek gegaan met aanbieders die aan de bovenkant van de range zitten. Doel voor 2026 is te komen tot een zoveel mogelijk gestandaardiseerd tarief per product. We zien voor Mevis potentie in het stroomlijnen van producten en het bepalen van uitgangspunten ten aanzien van de tariefopbouw op alle componenten.

5.2

De uitkomsten van deze analyse zijn in tabel 11 opgenomen. Het mag duidelijk zijn dat een exacte vergelijking van de tarieven die Mevis hanteert met tarieven die elders worden gehanteerd niet mogelijk is. Elke regio hanteert namelijk zijn eigen productdefinities en van de tarieven die Mevis hanteert is een aantal belangrijke kostprijselementen onbekend. Bij de onderstaande globale uitkomst van de tariefvergelijking geldt daarom

Vergelijking tarieven verwijszorg

het nodige voorbehoud.

Voor de vergelijking van de tarieven die Mevis hanteert voor de verwijszorg

Op basis van de analyse van deze 15 producten zien we dat de tarieven die

met tarieven die elders worden gehanteerd hebben we een analyse

Mevis hanteert voor dagbehandeling groep licht, midden en zwaar over

uitgevoerd. In 2024 kocht Mevis ruim 80 verschillende producten in met

het algemeen wat hoger liggen dan de tarieven die elders worden

een gezamenlijke waarde van circa € 55 miljoen. (Bron betaald ZIN 2024;

gehanteerd. Voor dagbehandeling KDC ligt het tarief van Mevis onder het

Rogplus). Uit dat totaal aantal producten hebben we alle (15) producten

tarief elders. De tarieven voor individuele begeleiding liggen op hetzelfde

geselecteerd waarvoor in 2024 meer dan € 1 miljoen is uitgegeven. De

niveau als in andere regio’s. Datzelfde geldt voor het tarief voor pleegzorg.

totale waarde van die selectie bedraagt circa € 35 miljoen (65% van het

Voor de producten uit de categorie verblijfszorg hebben we maar beperkt

totaal).

vergelijkingsmateriaal kunnen vinden. Voor die producten is de hoogte van het tarief sterk afhankelijk van het aantal uren inzet. Het is niet bekend van

Voor elk van deze 15 producten hebben we (voor zover mogelijk) verge-

welk aantal uren inzet Mevis uitgaat, daarom kunnen we niet goed

lijkbare producten uit zes andere regio’s gezocht en de tarieven vergeleken

beoordelen of het tarief passend is.

Elke regio heeft een eigen productstructuur en eigen productbeschrijvingen. Het gevolg daarvan is dat geen enkel product uit het productenboek van Mevis exact vergelijkbaar is met een product uit een andere regio. 18

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 30

1 2 3 4 5 6 7

Tabel 14 Uitkomsten analyse Aandeel totale kosten ZIN 2024

Product

Mevis Tarief 2024

Eenheid

Hoog elders

Lager opleidingsniveau; kleinere ratio

Laag elders

€ 74,00

Verschil t.o.v. Mevis

Lager opleidingsniveau; kleinere ratio

2,2%

41M01-Dagbehandeling Groep Licht

€ 118,00 Dagdeel

1,9%

41M02-Dagbehandeling Groep Midden

€ 125,81 Dagdeel

2,0%

41M03-Dagbehandeling Groep Zwaar

€ 160,05 Dagdeel

€126,00 Hoger opleidingsniveau; gelijke ratio

8,2%

41M04-Dagbehandeling KDC

€ 107,67 Dagdeel

€ 155,00

1,9%

43M06-VF7 Behandelgroep Zwaar inclusief behandeling

€ 420,29 Etmaal

Afwijkend opleidingsniveau; € 516,00 eveneens incl. Individuele behandeling

2,7%

43M23-Open Residentieel inclusief behandeling

€ 282,16 Etmaal

€ 303,00

4,3%

43M25-Jeugdzorgplus inclusief behandeling

€ 797,02 Etmaal

Afwijkend opleidingsniveau; € 964,00 eveneens incl. Individuele behandeling

5,6%

44M11-Pleegzorg Regulier incl. BZK excl. behandeling

€ 54,00 Etmaal

2,0%

45M02-Ind Beg licht aanbieder

€ 67,49 Uur

€ 75,00 Lager opleidingsniveau

€ 70,00 Lager opleidingsniveau

8,1%

45M04-Ind Beg midden aanbieder

€ 80,07 Uur

€ 83,00 Gelijk opleidingsniveau

€ 77,00 Lager opleidingsniveau

5,1%

45M06-Ind Beg zwaar aanbieder

€ 87,01 Uur

€ 94,00 Gelijk opleidingsniveau

€ 88,00 Lager opleidingsniveau

4,8%

45M13-Gezinsbegeleiding aanbieder

€ 88,34 Uur

6,2%

54M02-Spec Jeugd GGZ aanbieder

€ 118,09 Uur

7,0%

54M05-Geintegr Spec Jeugd GGZ

€ 140,14 Uur

Geen vergelijkbaar product elders

1,8%

54M15-Jeugd-GGZ Verblijf F

€ 420,29 Etmaal

Het NZa max tarief voor deze Deelprestatie bedraagt € 561,33 per etmaal

AT/25/0851/mvsj

€ 78,00

Verschil t.o.v. Mevis

€ 93,00 Kleinere ratio

Hoger opleidingsniveau; kleinere ratio

Lager opleidingsniveau; grotere ratio Gelijk opleidingsniveau; iets € 115,00 kleinere ratio € 78,00

€ 341,00

Afwijkend opleidingsniveau; excl. Individuele behandeling

Afwijkend opleidingsniveau; Excl. Individuele behandeling

Elders circa € 54 per etmaal op basis van landelijke handreiking Tarifering en Inkoop Pleegzorg

Geen vergelijkbaar product elders € 130,00 Lager opleidingsniveau

€ 121,00 Lager opleidingsniveau

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 31

1 2 3 4 5 6 7

6. Conclusies en aanbevelingen

6.1

Conclusies

Opbouw budget

De systematiek achter de opbouw van het lumpsumbudget komt grotendeels overeen met die van vergelijkbare regio's. In theorie is er goed nagedacht over risicospreiding door middel van het veiligheidsventiel, maar in de praktijk heeft dit de afgelopen twee jaar onvoldoende gefunctioneerd zoals bedoeld. Dit heeft vooral te maken met een incomplete startfoto. De verborgen wachtlijsten zorgen ervoor dat de populatie waarop het basisbudget is gebaseerd lager is dan de werkelijke populatie. De wachtlijst kent twee componenten: de wachtlijsten voor de wijkteams en de wachtlijsten bij aanbieders van verwijszorg. In het herijkte budget 2022 is ook budget voor wachtlijsten meegegeven aangezien in dat jaar veel wachtlijsten zijn weggewerkt. Mevis is in 2023 gecompenseerd voor de groei in populatie als gevolg van de (verborgen) wachtlijsten net als voor het coördinatieteam dat de wachtlijsten inzichtelijk heeft gemaakt en terugdringt. Het betreft hier incidentele compensatie. Voor de coördinatie van het team is incidentele compensatie naar onze mening passend gezien de tijdelijkheid van de interventie. Voor de groei in populatie is het naar onze mening niet dekkend om een incidente compensatie toe te passen. Het aantal cliënten blijft doorwerken en is daarmee structureel. Ofwel het budget wordt jaarlijks berekend met een ‘Q’ (aantal cliënten) die niet reëel is vastgesteld.

Daarnaast lijkt de veronderstelling dat de uitvoeringskosten van Mevis vanuit de zorgkosten gefinancierd kunnen worden, niet realistisch. Beide factoren hebben invloed op het budget voor de komende jaren, wat betekent dat de verwachting is dat het basisbudget, inclusief indexatie, onvoldoende zal zijn. De toegepaste indexatie achten wij echter passend (onderzoeksvraag 3).

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 32

1 2 3 4 5 6 7

Financiële tekorten

Populatiegroei betreft een structurele autonome factor die niet

In deze paragraaf geven we antwoord op onderzoeksvragen 1,3, 4 en 5.

beïnvloedbaar is door Mevis dan wel de MVS-gemeenten. Wel is

Een goede vergelijking over de jaren 2022, 2023 en 2024 is moeilijk

een populatiegroei te voorzien. Als we uitgaan van een

aangezien er in deze periode twee verschillende systemen zijn gehanteerd

gelijkblijvend aandeel jeugdigen in jeugdzorg in 2024 als in 2023

die beide een andere werking en opdracht hebben. Vanaf 2023 wordt er

verklaart de autonome groei een stijging van 62 jeugdigen in

gewerkt met een taakgerichte uitvoeringsvariant. Dergelijke overgangen kosten tijd (inrichten nieuwe organisatie, overgangsjaar met zorg-

jeugdzorg. Dit betreft 11% van de totale stijging van 545 jeugdigen. — Het gebruik van jeugdzorg in de MVS-regio ligt in relatie tot de

continuïteit, opbouw- en afbouw teams, dashboard ontwikkelen) waardoor

cijfers in Nederland lager, maar groeit wel. Hier kunnen

er geen stabiele basis is voor een scherpe vergelijking. We richten ons hier

verschillende verklaringen aan ten grondslag liggen, zoals

daarom vooral op het tekort van 18 miljoen in 2024.

complexe samenleving, armoede, bestaanszekerheid, wonen, prestatiedruk, complexe scheidingen, GGZ-problematiek bij

Het financiële verschil tussen het basisbudget 2024 en de realisatie in 2024

ouders, social-mediagebruik en ontwikkelingen in het onderwijs.

bedraagt ongeveer 18 miljoen euro. Het is belangrijk op te merken dat er

Het is niet mogelijk om met betrekking tot deze ontwikkelingen een

verschillende (landelijke en regionale) ontwikkelingen spelen, die samen de

causaal verband aan te tonen. Bovenstaande ontwikkelingen

stijging van de kosten verklaren en die niet allemaal te kwantificeren zijn.

vinden grotendeels autonoom plaats buiten de direct

Er is niet één enkele, eenduidige verklaring voor het verschil. We zien een

beïnvloedbare sfeer van Mevis. Het is onze ervaring dat het

stapeling van verklaringen (en-en-en effect).

beïnvloeden van deze ontwikkelingen vraagt om een stevige opgavegerichte en domein overstijgende transformatieaanpak

Verwijszorg: 11,5 miljoen euro

waarbij gemeenten, Mevis en andere relevante stakeholders een

Op basis van dit onderzoek komen we tot twee belangrijke ontwikkelingen,

belangrijke rol hebben.

een stijging als gevolg van extra clienten en een stijging als gevolg van

— Door het wegwerken van wachtlijsten bij de wijkteams en bij de

prijsverschil gemiddelde uitgaven. Daarbij merken we op dat het

aanbieders van verwijszorg zijn meer cliënten in verwijszorg

jeugdhulpbudget maatwerkvoorzieningen voor heel Nederland in 2023 en

gekomen. Ofwel meer jeugdigen zijn geholpen en/of staan korter

2024 een opvallende stijging laat zien ten opzichte van 2022. Zo is de

op een wachtlijst voor het ontvangen van jeugdhulp. Voor de

percentuele groei van het jeugdhulpbudget maatwerkvoorzieningen in

coördinatie van het team is incidentele compensatie naar onze

2022 4% terwijl deze in 2023 en 2024 stijgt naar respectievelijk 10% en 11%

mening passend gezien de tijdelijkheid van de interventie. Het

voor geheel Nederland.

aantal cliënten blijft wel doorwerken en is daarmee structureel.

•

545 extra clienten, € 8,8 miljoen — Het totaal aantal jeugdigen in de MVS-regio neemt toe. Dit

betekent dat de populatie die Mevis moet bedienen groter wordt. AT/25/0851/mvsj

— Daarnaast zien we consequenties van het ‘dichter tegen het

voorveld aankruipen’, namelijk dat aanbod ook vraag creëert. De ervaring van geïnterviewden is dat aanbod een aanzuigende Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 33

1 2 3 4 5 6 7

werking heeft en daarmee vraag creëert. Mevis geeft bijvoorbeeld

— De ambulante specialistische GGZ is gegroeid als gevolg van

aan dat door zichtbaar aanwezig te zijn op scholen er meer beroep gedaan wordt op hun aanbod. De druk op toestroom naar

nieuwe aanvragen en verkorten van wachtlijsten. •

specialistische hulp wordt daardoor groter. Dit betreft een

Prijsverschil tussen gemiddelde uitgaven, € 2,6 miljoen — De indexatiemethodiek die door Mevis wordt gehanteerd verschilt

ontwikkeling die naar onze mening te beïnvloeden is door heldere

t.o.v. van de indexatie die wordt gebruikt om het jeugdhulpbudget

afspraken met bijvoorbeeld partijen in het voorveld en onderwijs.

te indexeren. Over de jaren heen zal dat nauwelijks verschil maken,

Daarnaast vereist dit een scherpe toekenning, waarbij de

maar voor een specifiek jaar kan het wel een verschil opleveren. In

wijkteams strikter beoordelen welke zorg onder reguliere

2024 betreft het een verschil van 2,43%.

ouderlijke zorg valt, welke zorg door de school moet worden

— De kosten van bepaalde zorgproducten, zoals Jeugdzorgplus en

verleend en welk deel van de zorg vervolgens bij Mevis hoort.

Pleegzorg, zijn gestegen. Deze stijging is te verklaren door

— Door de wijze waarop de opdracht is vormgegeven is er een ‘knip’

landelijke richtlijnen en ontwikkelingen. Dit betreft een structurele

ontstaan in de 0-100 teams, een jeugddeel (opdracht aan Mevis) en

autonome factor.

een volwassendeel (verantwoordelijkheid van de gemeente). Er wordt een beweging gesignaleerd waarbij ouderproblematiek

Wijkteams: 2 miljoen euro

onder de noemer van jeugdhulp wordt begeleid/behandeld. Deze

•

ontwikkeling is beïnvloedbaar door het maken van goede afspraken tussen jeugddeel en volwassendeel. Daarbij is het van

Het aantal ingezette fte’s is gestegen, wat in lijn is met de ontwikkelingen van het takenpakket en de inzet op transformatie.

•

Het percentage personeel dat niet in loondienst was, was aanvankelijk

belang dat er meer gestuurd wordt op de samenhang en

hoog, maar is inmiddels teruggebracht naar een niveau dat

samenwerking binnen de toegang en verdere

vergelijkbaar is met andere regio’s in Nederland.

begeleiding/behandeling.

•

— De groei in groepen is te verklaren door nieuwe aanvragen en het

Uitbreiding van het takenpakket als gevolg van de uitspraak van het CRvB. Dit betreft een structurele ontwikkeling.

wegwerken van wachtlijsten. De wachttijden zijn voor alle vormen van dagbehandeling/KDC’s teruggelopen. Bij de groepen

Uitvoeringskosten Mevis: 6 miljoen euro

dagbehandeling was de wachttijd 2-4 maanden, dit is teruggelopen

•

De uitvoeringskosten maken geen deel uit van het basisbudget. De

naar 0-2 maanden. Bij de KDC’s was de wachttijd 2-6 jaar,

realiteit blijkt echter dat de veronderstelling dat de uitvoeringskosten

momenteel is de wachttijd 1-2 jaar. De groepen (met name KDC)

uit het basisbudget gefinancierd zouden kunnen worden, niet

vangen jeugdigen uit het onderwijs op. Deze ontwikkeling is

realistisch is. De Uitvoeringsorganisatie was in het startjaar 2023 nog

beïnvloedbaar door het maken van goede afspraken met het

in opbouw. In januari 2023 is gestart met een team van minimale

onderwijs en betreffende aanbieders (zie aanbevelingen).

omvang en gedurende het jaar opgebouwd. De kosten voor de

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 34

1 2 3 4 5 6 7

uitvoeringsorganisatie waren in 2023 daarom lager. Daarnaast ontving

formatie van de wijkteams te vergelijken. Mevis heeft gewerkt aan het

Mevis in 2023 een contractueel vastgelegd.

verkrijgen van goede informatie om in het vervolg de werkzaamheden van de wijkteammedewerkers beter te monitoren waardoor gerichter gestuurd

In 2023 heeft Mevis voor om en nabij 3 miljoen een beroep gedaan op het

kan worden op de formatie van de wijkteams. In grote lijnen zien we wel

veiligheidsventiel. Dit is een fors verschil met het tekort van 18 miljoen in

een stijging in het aantal ingezette fte en de kosten per fte. De stijging van

2024. Belangrijk verschil is dat de uitvoeringskosten van Mevis in 2024 wel

het aantal fte kan onder andere verklaard worden vanuit het vormgeven

zijn meegenomen in het veiligheidsventiel, maar in 2023 niet. In 2023 heeft

van een taak die passend is voor deze specifieke opdracht, welke anders is

Mevis een opstartbudget ontvangen (2% van het budget).

dan de opdracht die de wijkteams in 2022 hadden. Tegelijkertijd wordt er in de teams werkdruk ervaren en lopen de wachtlijsten op. Daardoor lukt

De kostenstijging is aanzienlijk, maar lijkt goed te verklaren en is in lijn met

het met het huidige aantal fte nog niet om een transformatieslag te maken

de landelijke trends. We weten ook dat de overstap naar een taakgerichte

naar meer ondersteuning vanuit de wijkteams. De kosten per fte achten

uitvoeringsvariant niet automatisch zal leiden tot lagere kosten. Deze

wij reëel. Het percentage medewerkers niet in loondienst was hoog, maar

variant vereist in de eerste plaats een consequente toepassing. Bovendien

is inmiddels afgebouwd naar 15%. Met betrekking tot de wijkteams zien we

blijkt uit verschillende regio’s dat de inverdieneffecten vaak pas na twee tot

geen onverklaarbare of buitengewone ontwikkelingen (onderzoeksvraag

drie jaar gerealiseerd worden. Ook het rapport ‘Taakgericht werken met

1d en 1e).

Jeugdhulpconsortia’ benoemt dat de opstart vaak moeilijk is en resultaten pas over een langere periode beoordeeld kunnen worden. Aangezien

Tarieven verwijszorg

landelijke ontwikkelingen blijven doorgaan (zoals de toename van het

Mevis heeft in 2023 een benchmark uitgevoerd op de hoogte van de

aantal jeugdigen in de jeugdzorg), kan een inverdieneffect ook betekenen

tarieven voor de verwijszorg; RogPlus heeft in 2024 de tarieven als

dat de groei wordt afgeremd of gestabiliseerd. Tegelijkertijd is het moeilijk

marktconform beoordeeld. In dit onderzoek hebben wij de (opbouw) van

om dit concreet te onderbouwen, omdat we geen inzicht hebben in hoe

de tarieven van 15 producten (die in 2024 65% van de totale uitgaven aan

het gebruik van jeugdhulp en de jeugdzorgkosten zich onder het oude

verwijszorg vertegenwoordigen) vergeleken met (de opbouw van)

systeem zouden hebben ontwikkeld.

vergelijkbare producten in andere regio’s. Bij een vergelijking van producten uit de ene regio met die uit andere regio’s speelt altijd het

Formatie wijkteams

probleem dat elke regio een eigen productstructuur en eigen

Een gedetailleerde vergelijking met betrekking tot de wijkteams over de

productbeschrijvingen heeft; daardoor zijn producten nooit exact

jaren 2022, 2023 en 2024 is moeilijk te maken vanwege registratie-

vergelijkbaar. Daarnaast ontbreken in de productbeschrijvingen van Mevis

verschillen, verschuivende takenpakketten en op- en afbouwende teams.

een aantal tariefbepalende elementen. Daarom kunnen we de tarieven

Dergelijke bewegingen zijn passend voor de fase van de opdracht waarin

alleen globaal vergelijken (onderzoeksvraag 2).

Mevis zich beweegt. Dit maakt wel dat er nog geen stabiele basis is om de AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 35

1 2 3 4 5 6 7

Op basis van deze globale vergelijking is ons beeld dat de tarieven voor de

populatie binnen de opdracht (aantal jeugdigen in de MVS-gemeenten)

individuele begeleiding en pleegzorg op hetzelfde niveau liggen als in

of het monitoren van de zorgconsumptie (aantal jeugdigen die zorg en

andere regio’s. De tarieven voor de dagbehandeling (licht, midden en

ondersteuning ontvangen). Bepaal gezamenlijk op welk moment en op

zwaar) liggen echter hoger dan elders. Daarentegen liggen de tarieven

basis van welke gegevens de balans wordt opgemaakt en leg vast welk

voor de KDC’s juist lager. We kunnen niet concluderen dat de tarieven van

percentageverschil er moet zijn voordat wordt nagedacht over

Mevis reëel zijn; daarvoor is eerst een nadere uitwerking van de ‘eisen’ nodig die Mevis stelt aan ieder product.

financiële compensatie. •

Overweeg een verdere reductie van het productenboek voor de verwijszorg. Investeer daarnaast in een nadere uitwerking van de

Een belangrijk aandachtspunt is nog dat Mevis (met name in 2023) voor de

productbeschrijvingen en de opbouw van de tarieven om de eigen

opgave stond om zorgcontinuïteit te waarborgen en voldoende aanbieders moest contracteren; daardoor waren de mogelijkheden om scherp te onderhandelen op de prijs beperkt.

onderhandelingspositie te versterken. •

Normeer de verwijszorg door specifiek te kijken naar groepen zoals de KDC’s. Hierbij is het van belang om diepgaand te analyseren welke inwoners binnen de top 20% van de zorgconsumptie vallen. Stel hierbij

6.2

Aanbevelingen

Op basis van ons onderzoek doen wij de volgende aanbevelingen: •

gerichte vragen zoals: Wie zijn deze personen? Welke complexe vraagstukken spelen er binnen deze doelgroep? Wat zijn de redenen

Als het budget niet past kan er gekeken worden naar het aanpassen

dat er bij hen sprake is van een verhoogde zorgtoekenning? Door deze

van het budget en/of het aanpassen/aanscherpen van de taak aan

inzichten te verkrijgen, kan er gerichter worden ingespeeld op de

Mevis. Ontwikkel met elkaar (gemeente, Rogplus en Mevis) een

daadwerkelijke behoeften van deze groep. Dit biedt niet alleen

transformatieplan/agenda en maak daarin keuzes voor de

mogelijkheden om signalen vroegtijdig op te pikken, maar ook om

doorontwikkeling van het jeugdzorglandschap. De beïnvloedbare

preventief in te grijpen, waardoor in latere stadia minder intensieve en

factoren zoals genoemd in dit rapport kunnen daar input voor geven.

kostbare zorg nodig is.

Denk aan op preventie, groepsaanbod i.p.v. individueel aanbod, digitalisering, normaliseren, afspraken met het onderwijs. Maak het transformatieplan leidend voor het gesprek over het budget en blijf zoeken naar de balans tussen taak en budget. •

Scherp de afspraken over het veiligheidsventiel aan, met bijzondere aandacht voor populatiegroei. Er kunnen globaal twee mogelijke benaderingen worden gekozen: het monitoren van de gehele

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 36

1 2 3 4 5 6 7

Bijlage 1

Transformatie en partnerschap

•

Eerder de juiste hulp op maat om jeugdigen en gezinnen zo snel mogelijk, zo dichtbij mogelijk en zo effectief mogelijk hulp te bieden

Om antwoord te geven op de onderzoeksvragen is het van belang te kijken naar de oorspronkelijke opbouw van het budget en naar de mate waarin

met aandacht voor (kosten)effectiviteit. •

dat destijds reëel is vastgesteld. Daarnaast hangt de ontwikkeling van een taakgericht budget samen met meerdere factoren. Op basis van onze adviespraktijk komen wij tot een aantal relevante

Integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt één gezin, één plan, één aanspreekpunt.

•

Meer ruimte voor professionals om de juiste hulp te bieden door vermindering van regeldruk.

factoren die te maken hebben met de opdracht aan het consortium en de balans tussen de opdracht en het budget:

De transformatiestrategie bestaat uit acht lijnen: leidende principes,

De mate waarin de beoogde resultaten in de zin van transformatie en

gezamenlijke doelen, situationeel en netwerkgericht handelen, dialoog als

de verschuiving naar de sociale basis worden gerealiseerd;

communicatieprincipe, de kracht van mensen, sturing op de rand-

•

De mate waarin partnerschap is vormgegeven;

voorwaarden, leiderschap en boegbeeldfunctie en tot slot regionale

•

De wijze waarop sturing en monitoring ingericht is.

samenwerking.

•

Kortgezegd: het gaat om de balans tussen taak en budget.

De MVS-regio heeft de transformatieambities uitgewerkt in

Onze ervaring is dat dit belangrijke onderwerpen zijn om te bespreken in

opdrachtdoelen voor Mevis inclusief KPI’s. Voorbeelden van de KPI’s zijn:

een taakgerichte uitvoeringsvariant. Omdat deze onderwerpen geen deel uitmaken van de onderzoeksvragen, terwijl we ze wel van belang vinden, willen we de input die we hierop hebben gehad als bijvangst meegeven aan de MVS-gemeenten (die op basis daarvan eigen afwegingen kunnen maken. Daarom deze aparte bijlage.

Realisatie transformatie Bij de start van de Opdracht zijn transformatie-ambities opgenomen: •

Preventie en uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen mogelijkheden van jeugdigen en hun ouders, met inzet van hun sociale netwerk.

•

De-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren.

stijging van de mate waarin de cliënt zonder hulp verder kan (na beëindiging geen nieuwe start plaatsvindt), de wijkteams en plusteams bedienen in 2028 minimaal 80% van de jeugdhulpvragen, afname gemiddelde duur van een ondersteuningstraject en een daling van het percentage trajecten waarbij het plusteam wordt betrokken/specialistische jeugdhulp wordt betrokken. Onze ervaring is dat het opbouwen van een vergelijkbaar consortium en het inrichten van de opdracht ongeveer één tot twee jaar kost. Vaak komt de transformatie daarna goed op gang. Geïnterviewden zijn over het algemeen tevreden over de transformatie die tot nu toe ingezet is. Naast het uitvoeren van de maatregelen zien geïnterviewden kansen in het gezamenlijk optrekken in de transformatie. Het MVS-jeugdmodel beschrijft een bredere transformatie dan de opdracht aan Mevis. Dit vraagt

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 37

1 2 3 4 5 6 7

gezamenlijke visie en inspanningen van betrokken partijen. Belangrijk is

Aanbevelingen

dat iedere partij hierin zijn rol pakt. Dit is tot nu toe onvoldoende gebeurd.

•

Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van verordeningen die lang op zich hebben laten wachten. Verordeningen kunnen een instrument zijn om bepaalde transformatieslagen te formaliseren, zoals dat groepsgericht aanbod prefereert boven individueel aanbod.

Blijf consistent inzetten op de transformatie, met aandacht voor: a. Het verleggen van de focus van het budget naar een juiste balans tussen taken en budget. b. Een integrale aanpak rondom het huishouden (en niet enkel rondom een jeugdige), met een sterke regievoering. c. Het versterken van de positie van het voorliggend veld en

Tot nu toe is de transformatie onvoldoende onderwerp van gesprek geweest. Met name vanwege de focus op het budget. Geïnterviewden vinden het belangrijk om de focus zo snel mogelijk te verleggen naar de

aanpalende domeinen, zodat er een gezamenlijk besef ontstaat van de gedeelde opgave. d. De bijdrage van de MVS-gemeenten aan de bredere transformatie, en de ondersteuning die zij vanuit hun rol en verantwoordelijkheid

transformatie.

kunnen bieden om de opdracht tot een succes te maken. Met name vanuit de gemeenten was de wens dat de transformatie meer grip, sturing en inzicht zou opleveren. De mate van grip, sturing en inzicht

Partnerschap

is nog niet voor alle partijen op het gewenste niveau. Tegelijkertijd is die

Organisatie

wel groeiende, onder andere door het ontwikkelde dashboard.

Voor 1 januari 2023 werden specialistische jeugdhulp en lokale jeugdhulp respectievelijk ingekocht door de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp

Conclusie

Rijnmond (GRJR) en de MVS-gemeenten. Vanaf 1 januari 2023 is Mevis

Onze ervaring is dat het opbouwen van een vergelijkbaar consortium en

gecontracteerd. Het contractmanagement wordt uitgevoerd door Rogplus.

het inrichten van de opdracht ongeveer één tot twee jaar kost. Vaak komt

Rogplus fungeert als beleidsarme uitvoeringsorganisatie en is

de transformatie daarna pas goed op gang. Geïnterviewden zijn over het

verantwoordelijk voor het contractmanagement van Mevis. Het dagelijks

over het algemeen tevreden over de transformatie die tot nu toe ingezet is,

bestuur bestaat uit de wethouders Jeugd van de MVS-gemeenten. Dit heeft

maar zien kansen voor verbetering. Uit interviews met de gemeente blijkt

geleid tot een zekere afstand tussen de MVS-gemeenten en Mevis, met

dat het MVS-jeugdmodel een bredere transformatie beschrijft dan de

beperkt rechtstreeks contact tussen het MVS-jeugdteam en Mevis. Dit

opdracht aan Mevis. Dit vraagt gezamenlijke visie en inspanningen van

vraagt om aandacht bij het gezamenlijk optrekken in de bredere

betrokken partijen. Belangrijk is dat iedere partij hierin zijn rol pakt. Tot nu

transformatie, waarin de MVS-gemeenten een belangrijke rol spelen.

toe is de transformatie onvoldoende onderwerp van gesprek geweest. Met name vanwege de focus op het budget. Transformatieslagen krijgen nu in

Sturingsvisie en monitoring

taal en toon het frame van (mitigerende) maatregelen. Dit vraagt aandacht

De sturingsvisie zoals beschreven in de aanbestedingsleidraad bestaat uit

van alle partijen.

verschillende elementen. MVS-gemeenten sturen vanuit zakelijk opdracht-

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 38

1 2 3 4 5 6 7

geverschap vooral op het ‘wat’: inhoudelijke- en procesresultaten. Mevis is

rechtstreeks contact tussen het MVS-jeugdteam en Mevis. Dit vraagt om

verantwoordelijk voor het ‘hoe’: de wijze waarop doelen en resultaten

aandacht bij het gezamenlijk optrekken in de bredere transformatie,

behaald worden. Vanuit partnerschap werken de gemeenten en Mevis

waarin de MVS-gemeenten een belangrijke rol spelen.

samen vanuit een gedeelde visie en ambitie, met wederzijdse erkenning

Er is tot nu toe voor alle partijen onvoldoende informatie beschikbaar

voor verschillende belangen, eigen rol, taak en verantwoordelijkheid. De

geweest om goed en gericht te sturen op de uitvoering van de opdracht.

gemeente heeft daarbij een voorwaardenscheppende rol binnen het

Dit maakt de uitvoering van de werkzaamheden van Mevis, Rogplus en de

Sociaal Domein. Er zijn afspraken gemaakt over een meet-, spreek-,

MVS-gemeenten ingewikkeld. Het geeft een gevoel van ‘sturen in de mist’.

reflecteer- en verbeterbeweging, zoals KPI’s, monitoringsinstrumenten,

Tegelijkertijd is het ook begrijpelijk voor de fase van de opdracht waarin

verantwoordingsafspraken en sturingsinstrumenten. Belangrijk instrument

Mevis zit. In 2024 is een dashboard ontwikkeld wat de informatiepositie

is het kansen- en risicodossier. Aan de basis hiervan staat een cultuur van

versterkt. Wel zijn goede afspraken nodig tussen de partijen over welke

leren en verbeteren, in tegenstelling van een cultuur van meten en

informatie op welk moment gedeeld wordt, zodat alle partijen hun taak

afrekenen.

kunnen uitvoeren en hun verantwoordelijkheid kunnen pakken.

Geïnterviewden geven aan dat er tot nu toe onvoldoende informatie

Aanbevelingen

beschikbaar was om goed te sturen op de uitvoering van de opdracht. Dat

•

was bij de start van de opdracht voorzien. In vergelijkbare opdrachten in

Blijf actief inzetten op governance en partnerschap door: a. De positie van het MVS-jeugdteam binnen de gemeenten te

het land zien we dat het gebruikelijk is dat het één tot twee jaar kost om

versterken (zowel qua capaciteit als mandaat), zodat zij vanuit het

monitoring goed in te richten. Er wordt nu gewerkt aan de omslag van

jeugdbeleid beter de verbinding kunnen leggen met het bredere

verantwoorden naar monitoren en sturen. Het dashboard is opgeleverd en

sociale domein binnen de drie gemeenten.

er zijn KPI’s opgesteld. Daarmee wordt hopelijk de slag gemaakt naar

b. Het gesprek binnen de driehoek (Mevis, Rogplus en de MVS-

(tijdig) signaleren van trends en ontwikkelingen om daaropin te kunnen

gemeenten) voort te zetten over de verdeling van taken en

spelen. Vervolgens kan daarop gestuurd worden. Analyses kunnen

verantwoordelijkheden, en de manier waarop deze worden

gebruikt gaan worden om een leercyclus in te gaan. Belangrijk is dat er

uitgevoerd. Bepaal gezamenlijk of er binnen de mogelijkheden van

goede afspraken komen over het delen van informatie. Met name

de contracten aanpassingen of aanscherpingen nodig zijn.

gemeenten geven aan behoefte te hebben aan betere cijfermatige

c. In te zetten op een solide leer- en ontwikkelcyclus tussen alle

onderbouwing.

betrokken partijen. •

Geef verdere invulling aan monitoring en sturing door afspraken te

Conclusie

verduidelijken over welke partij welke informatie op welk moment

Het contractmanagement wordt uitgevoerd door Rogplus. Dit leidt tot een

wenst te ontvangen.

zekere afstand tussen de MVS-gemeenten en Mevis, met beperkt

AT/25/0851/mvsj

Rapportage Analyse jeugdhulpbudget Mevis | © bureau HHM 2025 | 39

1 2 3 4 5 6 7