Bijlage Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers 2022

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers 2022

Datum

1

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Versiebeheer 2 december 2024 Concept Gemeente Schiedam

2

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 1.2

4

Aanleiding Doelstelling en scope van de evaluatie

2 Hoofdvraag en deelvragen 2.1 2.2

6

Hoofdvraag Onderzoeksverantwoording

6 6

3 Conclusies en aanbevelingen 3.1 3.2 3.3

8

Deelconclusies Eindconclusies Aanbevelingen

8 10 10

4 Bijlage 1. Onderzoeksgegevens 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.4.1 4.5 4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.5.4 4.5.5

Procedure van vergunningverlening Officiële bekendmaking Indiening vergunningsaanvragen Geen vergunningaanvragen voor deelsteps en overige deelconcepten Loting niet noodzakelijk Transparantie regelgeving Conclusies proces van vergunningverlening Aantal deeltweewielers in Schiedam Aantal deeltweewielers voor vergunningverlening Aantal deeltweewielers na vergunningverlening Conclusies aantal deeltweewielers Verdeling deeltweewielers over Schiedam Parkeergegevens dashboard deelmobiliteit Conclusies verdeling deeltweewielers Evenementen Conclusies evenementen Meldingen Meldingen periode 2019-2024 Trend/ontwikkeling Verhouding meldingen versus verhuringen Afhandeling meldingen Conclusie meldingen

5 Bijlage 2. 5.1 5.2 5.3 5.4

4 5

12 12 12 12 13 14 14 15 15 15 16 18 20 20 21 22 23 24 24 25 28 28 30

31

Verhuringen in Schiedam Parkeerduur deeltweewielers Schiedam Verdeling deeltweewielers Schiedam Opmerkingen naar aanleiding van gegevens in het Dashboard

Bibliografie

31 32 34 35

37

3

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

1

Inleiding

1.1 Aanleiding Bij wijze van proef liet de gemeente in 2017 het aanbieden van de eerste deelfietsen en deelscooters (hierna: deeltweewielers) in de openbare ruimte toe. Dit gebeurde toen onder voorwaarden op informele wijze. De proef startte met twee aanbieders, Donkey Republic en Felyx, waar later GoSharing als derde aanbieder bij kwam. Deelmobiliteit stond in 2017 nog in de kinderschoenen. De kennis over het gebruik van deeltweewielers en de impact ervan was beperkt. Uit de cijfers bleek dat het gebruik van de deeltweewielers vanaf het begin een succes was, maar daarnaast namen ook de meldingen toe over overlast door foutief en hinderlijk geparkeerde deeltweewielers. De toenemende overlast leidde uiteindelijk tot de motie “Aanpak overlast deelscooters”, die op 3 november 2020 door de gemeenteraad werd aangenomen. Deze motie vormde de basis voor het invoeren van regelgeving rond het aanbieden van deeltweewielers in de openbare ruimte. De gemeente heeft zich daarbij sterk gericht op het ontwikkelen van duidelijke regels om overlast te beperken. Bij het formuleren van de regels werd inspiratie gehaald uit het beleid van Rotterdam.

De volgende uitgangspunten werden gehanteerd bij het opstellen van nieuwe regels: • Er wordt maximaal één deeltweewieler per 100 inwoners toegelaten; • Er wordt voorrang gegeven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen); • Er moet sprake zijn van een evenredige spreiding van deeltweewielers over de stad om hinder en overlast te minimaliseren; • Er zijn regels voor het parkeren en achterlaten van deeltweewielers in de openbare ruimte. Op basis van deze uitgangspunten werden aan de Algemene Plaatselijke Verordening Schiedam 2013 (hierna: APV) de artikelen 5:12 a t/m d toegevoegd en de ‘Nadere regels aanbieden van deeltweewielers Schiedam 2022’ (hierna: Nadere Regels) vastgesteld. In de Nadere Regels staat onder welke voorwaarden een vergunning kan worden verleend en aan welke voorschriften de vergunninghouder (de aanbieder van deeltweewielers) dient te voldoen. Het college heeft bij het vaststellen van de Nadere Regels als voorwaarde gesteld dat er na twee jaar een evaluatie moet plaatsvinden. Met deze ‘Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers' wordt hiermee aan tegemoet gekomen.

4

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

1.2

Doelstelling en scope van de evaluatie

De doelstelling van de evaluatie is om te onderzoeken of de huidige Nadere Regels functioneren. De doelstelling van deze evaluatie is niet het onderzoeken van de uitgangspunten van de Nadere Regels. Deze evaluatie gaat derhalve niet in op het effect van de regels op het verminderen van de ervaren overlast. Aangenomen wordt, dat als de Nadere Regels voldoende functioneren eveneens aan de uitgangspunten om overlast te verminderen wordt voldaan. In deze evaluatie worden bepalingen uit de Nadere Regels geanalyseerd op werkzaamheid. Deze bepalingen vormen de scope van de evaluatie: • Er wordt maximaal één deeltweewieler per 100 inwoners toegelaten; • Er wordt voorrang gegeven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen); • Er moet sprake zijn van een evenredige spreiding van deeltweewielers over de stad om hinder en overlast te minimaliseren; • Er zijn regels voor het parkeren en achterlaten van deeltweewielers in de openbare ruimte. Daarnaast beslaat de scope van de evaluatie uit de volgende twee invalshoeken: 1. Functioneren de Nadere Regels zoals ze zijn bepaald? De Nadere Regels zijn opgesteld met als doel om overlast door foutief en hinderlijk geparkeerde tweewielers te verminderen. Er wordt vanuit gegaan dat als de Nadere Regels functioneren, dat dan ook de overlast wordt verminderd. 2.

Voldoen de Nadere Regels nog op basis van recente ontwikkelingen? Deelmobiliteit, en met name het aanbieden van deeltweewielers, is een relatief nieuw concept. De regelgeving hieromtrent is nog volop in ontwikkeling. De vraag is of de Nadere Regels geactualiseerd zouden moeten worden op basis van nieuwe trends. Tenslotte beslaat de tijdscope drie periodes: 1. Er is geanalyseerd wat de effectiviteit van de Nadere Regels is over de huidige periode vanaf de vaststelling van de Nadere Regels, eind maart 2022 tot het derde kwartaal van 2024; 2. Er is een vergelijking gemaakt van de situaties tussen de huidige periode en de periode 2019 tot 2022, waarin er nog geen sprake was van vergunningverlening op basis van de Nadere Regels; 3. Er is gekeken naar de recente en verwachte ontwikkelingen op het gebied van deelmobiliteit in de periode tot 2028.

5

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

2

Hoofdvraag en deelvragen

2.1 Hoofdvraag De te beantwoorden hoofdvraag van deze evaluatie is:

Functioneren de Nadere Regels op basis van de gestelde uitgangspunten, zodat aan de doelstelling om overlast door foutief en hinderlijk geparkeerde tweewielers te verminderen wordt voldaan, en is de verwachting dat de Nadere Regels afdoende zullen functioneren in de periode tot 2028?

2.2 Onderzoeksverantwoording Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden zijn deelonderwerpen onderzocht. Een analyse van de onderzoeksgegevens is opgenomen als bijlage bij deze evaluatie. Het gaat om de volgende deelonderwerpen: A. Procedure van vergunningverlening; B. Totaal aantal deeltweewielers en aantal deeltweewielers per vergunning; C. Verplichting met betrekking tot de verdeling van de deeltweewielers in Schiedam; D. Evenementen; E. Meldingen die de gemeente heeft ontvangen over deeltweewielers.

A. Procedure van vergunningverlening 1

2

Heeft de bekendmaking van de te vergeven schaarse vergunningen op een goede manier plaatsgevonden en is de bekendmaking bij de belanghebbende partijen (aanbieders van deeltweewielers) terechtgekomen? Hoe is de indiening van de vergunningsaanvragen verlopen?

3

Zijn er, naast vergunningen voor deelfietsen en deelscooters, ook vergunningen verleend voor deelsteps en deelbakfietsen?

4

Hoe is het proces van vergunningverlening verlopen en heeft hiervoor een loting plaatsgevonden?

5

Zijn de huidige Nadere Regels voldoende transparant en toegankelijk voor aanbieders van deeltweewielers?

B. Het totaal aantal deeltweewielers en aantal deeltweewielers per vergunning 6

Hoeveel deeltweewielers zijn in de openbare ruimte van Schiedam aangeboden voor de vergunningverlening?

7

Hoeveel deeltweewielers zijn in de openbare ruimte van Schiedam aangeboden na de vergunningverlening?

6

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

C. Verplichting met betrekking tot de verdeling van de deeltweewielers in Schiedam 8

Hoe zijn de deeltweewielers in Schiedam in de periode na de vergunningverlening door de stad verdeeld?

D. Evenementen 9

Heeft de gemeente vergunningaanvragen ontvangen, waarin wordt verzocht om extra deeltweewielers in Schiedam tijdens het evenement toe te laten?

10

Wat zijn hierin de aandachtspunten?

E.

Meldingen over deeltweewielers

11

Hoe hebben de meldingen zich ontwikkeld in de periode 2019 – 2024?

12

Wat zijn hierin de trends/ontwikkelingen?

13

Wat is de verhouding tussen het aantal meldingen en het gebruik van deeltweewielers?

14

Hoe zijn de meldingen door de gemeente afgehandeld?

Om antwoord te kunnen geven op de hoofdvraag is op basis van de deelonderwerpen informatie opgehaald uit diverse bronnen. De informatie is hoofdzakelijk gehaald uit het Dashboard Deelmobiliteit van het CROW (hierna: Dashboard) en uit het klantencontactsysteem van de gemeente (hierna: KCS of kcs-systeem). De in deze evaluatie gebruikte onderzoeksgegevens zijn opgenomen in bijlage 2.

Disclaimer Uit de gegevens van het Dashboard is gebleken dat in sommige perioden sprake is geweest van fouten in de geleverde data. De aanbieders hebben hier melding van gemaakt. In deze evaluatie wordt hier zoveel mogelijk rekening mee gehouden. Indien nodig wordt in de evaluatie hier apart melding over gemaakt.

7

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

3

Conclusies en aanbevelingen

De Nadere Regels zijn opgesteld om de inzet van deeltweewielers in Schiedam te reguleren en hierdoor overlast te verminderen. Deze evaluatie heeft onderzocht hoe de Nadere Regels functioneren en óf zij toegerust zijn op verwachte veranderingen tot 2028. Het is nadrukkelijk een onderzoek naar het functioneren van de Nadere Regels en geen onderzoek naar de mate waarin de overlast wordt ervaren. Derhalve zijn niet de uitgangspunten van de Nadere Regels geëvalueerd, doch slechts het functioneren van de opgenomen bepalingen.

3.1 Deelconclusies Er wordt maximaal één deeltweewieler per 100 inwoners toegelaten. • Sinds de vaststelling zijn vier vergunningen verleend: drie voor deelscooters (324 tweewielers) en één voor deelfietsen (118 tweewielers). Deze aantallen vallen ruim binnen de bepalingen van artikel 8 van de Nadere Regels. Uit onderzoek blijkt echter, dat de werkelijke inzet structureel lager ligt, met name bij deelfietsen waarvan het gebruik ver achterbleef. Op basis van het inwoneraantal is in de Nadere Regels ruimte voor het aanbieden van 798 deeltweewielers. Er is nog ruimte voor groei, mocht de populariteit toenemen. Mede ook omdat het inwonertal van Schiedam nog groeit en de Nadere Regels zouden hierop aangepast kunnen worden, mocht deze ruimte nodig blijken. De huidige regelgeving maakt vergunningverlening mogelijk voor nog 108 deelscooters, 354 deelfietsen, 60 deelsteps en 60 deelbakfietsen, waardoor flexibiliteit voor toekomstige ontwikkelingen is gewaarborgd. Er wordt voorrang gegeven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen). • Sinds de tweede helft van 2024 worden in Schiedam geen deelfietsen meer aangeboden. Er zijn momenteel geen aanbieders meer die deelfietsen aanbieden, waardoor er in de praktijk geen voorrang verleend kan worden aan actieve mobiliteit boven passieve mobiliteit.

De huidige Nadere Regels bieden geen mogelijkheid om het aanbieden van deelfietsen af te dwingen. Er moet sprake zijn van een evenredige spreiding van deeltweewielers over de stad om hinder en overlast te minimaliseren. • De verplichte verdeling van deelscooters volgens artikel 9 (15%-35%-50%) is grotendeels in praktijk gebracht, hoewel in 2024 een lichte verschuiving naar het Centrum en de Schil zichtbaar was. Deze verschuiving wordt deels verklaard door het tijdelijke vertrek van GoSharing, waarvan de scooters vooral in Schiedam Overig stonden. Voor deelfietsen is deze verdeling niet te beoordelen, aangezien het Dashboard geen onderscheid maakt tussen deelfietsen en deelscooters. • Het aantal verhuringen piekte in 2022, daalde in 2023 en fluctueerde in 2024. Dit is deels toe te schrijven aan de datakwaliteit van GoSharing in 2022 en het tijdelijke vertrek en terugkeer van deze aanbieder. In de winter is het gebruik bovendien aanzienlijk lager dan in de zomer. Verreweg de meeste tweewielers blijven minder dan 24 uur op dezelfde plek staan, en slechts 10%-20% parkeert langer dan 48 uur. De maximale parkeertijd, zoals in de Nadere Regels beschreven, wordt daarmee grotendeels nageleefd.

8

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Er zijn regels voor het parkeren en achterlaten van deeltweewielers in de openbare ruimte. • Er zijn regels voor het parkeren en achterlaten van deeltweewielers in de openbare ruimte en bij overtreding kan hier melding van worden gemaakt, waarna volgens afspraak overleg met de aanbieders plaatsvindt. • Het aantal meldingen door de inwoners van Schiedam is na 2022 gestegen, maar blijft in verhouding tot de verhuringen laag (maximaal 0,4%). Meldingen hebben veelal betrekking op foutparkeren en achtergelaten voertuigwrakken. Deze worden via verschillende kanalen geregistreerd in het KCS-systeem. Tweederde van de meldingen wordt opgeslagen als zaaktype ‘Overig’, zonder directe koppeling met APV-artikelen zoals 5:4, 5:5 en 5:12. • Meldingen over deelfietsen blijven beperkt, mede door het geringe aantal deelfietsen en hun integratie in bestaande fietsparkeerplekken. • Artikel 10 van de Nadere Regels, dat extra tweewielers toestaat tijdens B- en C-evenementen, is niet benut. De gemeente heeft hierin geen actieve rol gespeeld. Op de website worden wel voorschriften voor verkeer en bereikbaarheid genoemd, maar extra deeltweewielers worden niet specifiek vermeld. Dit biedt mogelijkheden voor verbetering, zeker nu het Dashboard een tool heeft om tijdelijke hubs en verbodsgebieden in te stellen.

Functioneren de Nadere Regels zoals ze zijn bepaald? De Nadere Regels functioneren grotendeels zoals ze zijn bepaald. • De vergunningregels voor aanbieders zijn voldoende transparant en toegankelijk om deeltweewielers aan te kunnen bieden en aan tegelijkertijd voorkomen ze dat er te veel deeltweewielers worden aangeboden. • De regels die voorrang moeten geven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen), zoals het aanbieden van meer deelfietsen dan deelbromfietsen in de openbare ruimte conform artikel 8, leiden echter niet tot het gewenste resultaat, omdat er maar zeer beperkt deelfietsen worden aangeboden. Omdat deelfietsen minder overlast geven in de openbare ruimte is dit een aandachtspunt. • De regels ten behoeve van een evenredige spreiding van deeltweewielers over de stad, volgens de beoogde verdeling, functioneren afdoende omdat afwijkingen worden gecorrigeerd. • Er zijn regels die overlast door parkeren en achterlaten van deeltweewielers moeten voorkomen. Deze regels verminderen de overlast, maar voorkomen dit niet. Dit blijkt uit de meldingen die gemaakt worden over overtredingen van deze regels. Het is een aandachtspunt om hier nog nader naar de effectiviteit te kijken.

• Omdat de gemeente geen verzoeken heeft ontvangen om, op basis van artikel 10 van de Nadere Regels, om tijdens B- en C-evenementen extra deeltweewielers toe te laten is het niet mogelijk om te bepalen of deze bepalingen functioneren. Voldoen de Nadere Regels nog op basis van recente ontwikkelingen? • Landelijke en regionale trends kunnen erom vragen om de Nadere Regels aan te passen. De huidige Nadere Regels bieden momenteel echter nog voldoende ruimte om toekomstige groei in vraag en aanbod op te vangen. Er bestaat ook nog een mogelijkheid om op basis van groei van het inwoneraantal het aantal te verlenen vergunningen te verruimen. • Daarnaast zien we een stabiliteit in de markt met (stabielere) partijen, die veel gerichter hun voertuigen aanbieden. De markt lijkt zich hierdoor steeds meer te stabiliseren.

9

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

3.2 Eindconclusies Op basis van de analyse van de onderzoekgegevens en de daaruit afgeleide deelconclusies kan gesteld worden dat de Nadere Regels voor nu en de verwachte nabije toekomst voldoende functioneren. En doordat ze voldoende functioneren dragen ze bij aan het realiseren van de uitgangspunten van de Nadere Regels. Er wordt afdoende gereguleerd dat het aanbod van deeltweewielers niet te groot wordt en er een evenwichtige spreiding van deeltweewielers over de stad plaatsvindt. Hiermee dragen de Nader Regels bij aan het verminderen van hinder en overlast door het parkeren en achterlaten van deeltweewielers in de stad. De Nadere Regels dragen echter niet bij aan het voorrang geven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen), waarmee de overlast en hinder door deelscooters niet wordt verminderd doordat er meer mensen voor een deelfiets zouden kiezen. Ook op basis van het aantal meldingen, dat in relatie tot het overtreden van de Nadere Regels en hinder en overlast door deeltweewielers wordt gedaan, kan gesteld worden dat deze voldoende functioneren. Dit blijkt uit het aantal meldingen, dat weliswaar is gestegen, maar in verhouding tot het gebruik van de deeltweewielers zeer beperkt is.

3.3 Aanbevelingen Op basis van het onderzoek en de conclusies kan een aantal aanbevelingen worden gedaan: 1.

Geconcludeerd wordt dat de Nadere Regels functioneren, maar de onderzoeksgegevens zeggen niets over het daadwerkelijke effect ervan op de ervaren hinder en overlast in de stad. Mocht hier een wens liggen dan is het een aanbeveling om dit nader te onderzoeken. Voor dit aanvullend onderzoek zijn extra middelen en capaciteit benodigd.

2.

Geconcludeerd wordt dat de Nadere Regels aan het voorrang geven aan actieve mobiliteit (fietsen) boven passieve mobiliteit (brommen), waarmee de overlast en hinder door deelscooters niet wordt verminderd doordat er meer mensen voor een deelfiets zouden kiezen. Tenzij er stringente vergunningsvoorwaarden aan de aanbieders worden gesteld, is dit doel met regulering niet te bereiken. Daarbij bestaat het risico dat de aanbieder zijn business case niet sluitend krijgt, omdat er onvoldoende vraag naar deelfiets bestaat. De verwachting daarbij is dat als de vraag naar deelfietsen stijgt, dat de aanbieders ze dan ook meer gaan aanbieden. Een aanbeveling is om de Nadere Regels niet aan te passen op dit uitgangspunt. Daarnaast kan de gemeente wel actief vergunningen verlenen aan aanbieders van actieve mobiliteit boven passieve mobiliteit, voor zover dat binnen de huidige Nadere Regels mogelijk is.

3.

Geconcludeerd wordt dat de Nadere Regels nog ruimte bieden voor groei in het aantal deeltweewielers. Hierop hoeven de Nadere Regels momenteel niet te worden aangepast, omdat de maximumaantallen aan te bieden deeltweewielers niet wordt overschreden. Een aanbeveling is om de aangeboden aantallen deeltweewielers wel jaarlijks te blijven monitoren en indien gewenst een voorstel te doen om de aantallen te vergroten.

10

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

4.

Geconcludeerd wordt dat de Nadere Regels ruimte bieden voor meer diversiteit binnen het aantal aangeboden deeltweewielers. De markt voor deeltweewielers is dynamisch en het is belangrijk om ontwikkelingen in de regio, Nederland en Europa actief te volgen. De aanbeveling is dat de gemeente zich moet blijven aansluiten bij regionale en landelijke bijeenkomsten over deelvervoer om toekomstbestendig beleidsvoorstellen te kunnen doen en de Nadere Regels eventueel hierop aan te passen.

5.

Geconcludeerd wordt dat er geen gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid in de Nadere Regels om tijdens evenementen extra deeltweewielers aan te bieden. Een aanbeveling is om de gemeente een actievere rol te laten spelen door het evenementenvergunningsproces hierop te passen. Dit kan bijvoorbeeld door in het aanvraagformulier een optie toe te voegen waarmee organisatoren extra deeltweewielers kunnen aanvragen. Dit bevordert het gebruik van deze mogelijkheid.

6.

Geconcludeerd wordt dat meldingen over deeltweewielers vaak onder het zaaktype 'overig' worden geregistreerd, wat monitoring bemoeilijkt. Hierdoor is het moeilijk om de juiste actie te ondernemen naar aanleiding van de melding. Een aanbeveling is om de registratie in het klantencontactensysteem aan te passen door: • Foutgeparkeerde tweewielers te registreren als ‘fout gestalde (brom-)fiets’; • Achtergelaten of gesloopte tweewielers te koppelen aan het zaaktype ‘voertuigwrak’.

11

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

4

Bijlage 1. Onderzoeksgegevens

In deze bijlage wordt de analyse van de onderzoeksgegevens weergegeven die ten grondslag liggt aan de deelvragen in paragraaf 2.2 van deze evaluatie. Elk onderwerp wordt afgesloten met Conclusies, die zijn gebruikt bij het formuleren van de eindconclusies en aanbevelingen in hoofdstuk 3.

4.1 Procedure van vergunningverlening A. Procedure van vergunningverlening De eerste analyse richt zich op de vergunningverleningsprocedure die plaatsvond vanaf de vaststelling van de Nadere Regels tot en met het eerste kwartaal van 2023. Hierbij worden de vergunningsaanvragen geanalyseerd van de vergunninghouders (hierna: aanbieders) die zich hebben aangemeld voor een vergunning.

4.1.1 Officiële bekendmaking 1

Heeft de bekendmaking van de te vergeven schaarse vergunningen op een goede manier plaatsgevonden en is de bekendmaking bij de belanghebbende partijen (aanbieders van deeltweewielers) terechtgekomen?

De gemeente heeft via overheid.nl bekend gemaakt dat de Nadere Regels zijn vastgesteld en dat de indieningstermijn voor het aanvragen van een vergunning, op grond van artikel 4, eerste lid van de Nadere Regels, geopend is gedurende zes weken nadat dit officieel bekend is gemaakt. De indieningstermijn liep van 15 april 2022 (datum bekendmaking) tot en met 27 mei 2022.

4.1.2 Indiening vergunningsaanvragen 2

Hoe is de indiening van de vergunningsaanvragen verlopen?

Aanvragers konden op een simpele en overzichtelijke manier hun aanvraag digitaal indienen via een door het college vastgesteld aanvraagformulier, waarbij vereiste documenten1 als bijlage digitaal toegevoegd konden worden. Reeds actieve partijen zoals Felyx, GoSharing en Donkey Republic zijn op de hoogte gesteld van de aankomende vergunningsplicht en ook Check, die eerder zijn interesse bij de gemeente kenbaar heeft gemaakt, is in een eerder stadium door de gemeente geïnformeerd. De gemeente heeft van drie aanbieders totaal vier vergunningsaanvragen ontvangen. In tabel 1 is beknopt weergegeven welke aanvragen de gemeente heeft ontvangen, met daarbij tussen haakjes de hoeveelheid tweewielers die de aanvragers maximaal bedrijfsmatig in de openbare ruimte van Schiedam hebben willen aanbieden.

1

Bij iedere vergunningaanvraag dienen vergunningaanvragers, op grond van artikel 5, derde lid van de Nadere Regels een zestal documenten bij de aanvraag te leveren.

12

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Tabel 1 Ingediende vergunningsaanvragen bij de gemeente Felyx

GoSharing

Check

Andere partij

Deelfietsen Deelscooters

(108)

(118) (108)

(108)

-

Deelsteps Overige deelconcepten

-

-

-

-

De gemeente heeft de aanvragen op een heldere en gestructureerde wijze getoetst. Hierbij kwamen geen onduidelijkheden of ontbrekende informatie aan het licht, waardoor de aanvragen goed te beoordelen waren op de gestelde vereisten. Dit zorgde voor een snelle afwikkeling van de vier aanvragen binnen de termijn zoals vastgelegd in de APV. De vier ontvangen vergunningaanvragen zijn beoordeeld op de indieningsvereisten zoals beschreven in artikel 5, derde lid, van de Nadere Regels. De afhandeling resulteerde in drie positieve en één negatieve beoordeling. De vergunningaanvraag van Check voldeed niet aan de indieningsvereisten. Binnen de gestelde termijn van acht weken heeft de gemeente Check hierover zowel mondeling als schriftelijk geïnformeerd. Op grond van artikel 6, eerste lid, van de Nadere Regels heeft de gemeente binnen de gestelde termijn drie vergunningen verleend aan GoSharing en Felyx, voor een periode van vijf jaar. Deze vergunningen betreffen het bedrijfsmatig aanbieden van maximaal 216 deelscooters (met een maximum van 108 deelscooters per vergunning) en maximaal 118 deelfietsen. Afwijzing en vergunningverlening Check In reactie op de afgewezen aanvraag diende Check een Woo-verzoek in om inzicht te krijgen in de beoordeling van hun eigen aanvraag en die van andere partijen.

Hoewel de regelgeving hierover duidelijk is, kon dit verzoek leiden tot een langdurig en onzeker proces, waarbij gevoelige informatie over andere partijen mogelijk openbaar zou worden gemaakt. Omdat het ging om een relatief kleine aanvulling op de ingediende vergunningaanvraag, is met Check afgesproken om zowel de behandeling van de aanvraag als het Woo-verzoek op te schorten tot 1 februari 2023. Dit gaf Check de mogelijkheid om de benodigde aanvullingen aan te leveren. Uiteindelijk heeft Check aan deze afspraken voldaan, waardoor ook zij een vergunning voor een periode van vijf jaar heeft verkregen.

4.1.3 Geen vergunningaanvragen voor deelsteps en overige deelconcepten 3

Zijn er, naast vergunningen voor deelfietsen en deelscooters, ook vergunningen verleend voor deelsteps en deelbakfietsen?

Conform tabel 1 omvatten de aanvragen van Felyx, GoSharing en Check het aanbieden van deelscooters in Schiedam. Eén aanvraag van GoSharing betrof het aanbieden van deelfietsen in Schiedam. De gemeente heeft geen aanvragen ontvangen voor het bedrijfsmatig aanbieden van (elektrische)deelsteps. Ook heeft de gemeente geen vergunningaanvragen ontvangen voor het aanbieden van overige type deeltweewielers, zoals de deelbakfiets.

13

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Aanbod (elektrische) deelstep In Nederland heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) slechts een beperkt aantal elektrische steps toegelaten op de openbare weg, anders dan verwacht bij de regelgeving voor deeltweewielers in 2022. Destijds werd aangenomen dat elektrische steps goedkeuring zouden krijgen, vergelijkbaar met andere Europese landen. Met deze verwachtingen heeft de gemeente in de Nadere Regels ruimte gecreëerd voor toekomstige vergunningaanvragen van (elektrische) deelsteps, mits deze door het ministerie van I&W zijn goedgekeurd. Twee jaar later wordt geconcludeerd dat er geen (elektrische) deelsteps worden aangeboden en dat dit naar verwachting de komende jaren niet zal veranderen.

4.1.4 Loting niet noodzakelijk 4

Hoe is het proces van vergunningverlening verlopen en heeft hiervoor een loting plaatsgevonden?

Met de vaststelling van de Nadere Regels is de mogelijkheid gecreëerd om in totaal 12 vergunningen te verlenen voor vier typen deeltweewielers. Indien er meer dan drie aanvragen per type zouden zijn, zou volgens artikel 6, tweede lid onder b, een loting plaatsvinden. Omdat het aantal aanvragen niet hoger was dan het beschikbare aantal vergunningen per type, was een loting niet nodig. De vergunningverleningsprocedure is doorlopen zoals beschreven in artikel 6, eerste lid van de Nadere Regels. Aangezien er geen loting heeft plaatsgevonden, zijn er geen ervaringen hieruit om mee te nemen in deze evaluatie.

4.1.5 Transparantie regelgeving 5

Zijn de huidige Nadere Regels voldoende transparant en toegankelijk voor aanbieders van deeltweewielers?

In het kader van transparantie van de regelgeving heeft de gemeente een vragenlijst voor aanbieders en publieke webpagina over deelmobiliteit ontwikkeld. Hier kan de benodigde informatie over dit onderwerp door aanvragers worden benaderd.

Vragenlijst voor aanbieders De gemeente heeft vergunninghouders een vragenlijst gestuurd om hun ervaringen met de Nadere Regels te delen, maar ondanks herhaalde verzoeken bleef een reactie uit. Hierdoor is niet te beoordelen of de regels voor hen voldoende transparant en toegankelijk zijn. Tegelijkertijd zijn er weinig vragen en geen klachten van aanbieders ontvangen over de regelgeving. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de regels voldoende helder en begrijpelijk zijn.

Openbaarheid van de Nadere Regels De Nadere Regels zijn op 22 maart 2022 vastgesteld en op 15 april 2022 gepubliceerd in het gemeenteblad onder nummer 171654. Ze zijn openbaar toegankelijk via de website voor bekendmakingen. Daarnaast zijn de regels te vinden op de webpagina van de gemeente Schiedam, waar een directe link naar de publicatie op de website van openbare bekendmakingen van de Rijksoverheid is opgenomen. De regels zijn dus volgens de gebruikelijke normen voor iedereen toegankelijk.

14

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

4.1.6 Conclusies proces van vergunningverlening Uit de analyse blijkt dat het vergunningverleningsproces correct is gestart met de officiële bekendmakingen, zoals beschreven in artikel 2 van de Nadere Regels. Dit resulteerde in tijdig ingediende vergunningaanvragen met bijbehorende documenten en een vlotte afhandeling binnen de gestelde termijn. Er zijn geen aanvragen ontvangen voor (elektrische) deelsteps of andere vormen van deelvervoer. Dit komt deels doordat slechts een beperkt aantal elektrische steps door het ministerie van I&W is goedgekeurd voor gebruik op de openbare weg en deels door het ontbreken van partijen in Nederland die dergelijke deelsteps bedrijfsmatig aanbieden. De gemeente heeft de ingediende aanvragen conform de Nadere Regels correct getoetst. De regels bleken goed toepasbaar en helder voor de aanvragers. De gemeente heeft tijdens de aanvraagprocedures slechts enkele vragen over de indiening ontvangen. De Nadere Regels zijn via zowel de gemeentelijke webpagina over deelmobiliteit als de website van de Rijksoverheid goed toegankelijk. Omdat de aanbieders klachten of opmerkingen over regels of aanvraagprocedure hebben ingediend, kan worden geconcludeerd dat de huidige regelgeving voldoende transparant en begrijpelijk is.

4.2 Aantal deeltweewielers in Schiedam B. Het totaal aantal deeltweewielers en aantal deeltweewielers per vergunning In artikel 9, tweede lid van de Nadere Regels is een verdeling van de tweewielers over de stad vastgesteld. Dit om te voorkomen dat een te groot aantal deeltweewielers in één gebied geparkeerd staat, wat hinder of overlast kan veroorzaken. Daarom is het aantal deeltweewielers dat mag worden aangeboden met een vergunning gelimiteerd. Met een maximum van drie vergunningen per type deeltweewieler is het totaal aantal tweewielers vastgesteld op 798, een getal dat gelijkmatig over de vergunningen verdeeld kan worden. In Schiedam zijn vier vergunningen verleend: drie voor deelscooters (maximaal 108 per vergunning) en één voor deelfietsen (maximaal 118). Dit komt neer op maximaal 442 bedrijfsmatig aangeboden deeltweewielers. Deze paragraaf vergelijkt de werkelijke aantallen deeltweewielers vóór en na de vergunningverlening met het vastgestelde maximum. Daarnaast wordt de verdeling van de tweewielers in Schiedam volgens artikel 9, tweede lid van de Nadere Regels beoordeeld en vergeleken met de daadwerkelijke situatie.

4.2.1 Aantal deeltweewielers voor vergunningverlening 6

Hoeveel deeltweewielers zijn in de openbare ruimte van Schiedam aangeboden voor de vergunningverlening?

Bij wijze van proef liet de gemeente in 2017 het aanbieden van de eerste deelfietsen en deelscooters in de openbare ruimte toe. Dit gebeurde toen op informele wijze en onder voorwaarden. Via Donkey Republic en Felyx maakte de Schiedamse bevolking kennis met deze vorm van deelvervoer. Later voegde Go Sharing zich als derde aanbieder toe.

15

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

In het derde kwartaal van 2020 werd een Dashboard gelanceerd, waarmee de gemeente het gebruik van deeltweewielers digitaal en op afstand kon monitoren. De gegevens uit het Dashboard geven inzicht in het aantal aangeboden deeltweewielers in Schiedam tussen oktober 2020 en maart 2022. Uit deze data blijkt dat gemiddeld 172 tot 201 deeltweewielers per dag werden aangeboden in deze periode. Het aantal deelfietsen varieerde gemiddeld van 40 tot 60 per dag, terwijl het aantal deelscooters lag tussen 125 en 156 per dag (exclusief het vierde kwartaal van 2020, vanwege vertraagde gegevens van Felyx). Het gemiddelde aantal deeltweewielers per dag per kwartaal zijn weergegeven in figuur 1. Figuur 1 Aantal deeltweewielers in Schiedam per dag gemiddeld per kwartaal 250

200 45 150

100

52

57

47

125

129

Q1 2021

Q2 2021

Q3 2021

Deelscooters

Deelfietsen

59 156

50

40

136

132

Q4 2021

Q1 2022

77

0 Q4 2020

Gegevens afkomstig van het Dashboard (CROW, Dashboarddeelmobiliteit.nl, 2024)

4.2.2 Aantal deeltweewielers na vergunningverlening 7

Hoeveel deeltweewielers zijn in de openbare ruimte van Schiedam aangeboden na de vergunningverlening?

Om inzicht te krijgen in het aantal deeltweewielers in Schiedam na de vergunningverlening, is de periode na maart 2022 geanalyseerd. Hierbij is rekening gehouden met de vergunningsverlening aan Felyx en GoSharing in juni 2022 en aan Check in februari 2023. De gegevens tonen aan dat er fouten zijn opgetreden in de registratie van geparkeerde tweewielers van GoSharing, wat leidden tot een hoger gemiddeld aantal deeltweewielers in het derde en vierde kwartaal van 2022. De gemeente baseert zich daarom op het gemiddelde uit het tweede kwartaal van dat jaar. Voor Felyx is in dezelfde periode geen stijging in het aantal tweewielers waargenomen.

16

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Ontwikkeling deelscooters In 2022 waren Felyx en GoSharing actief in Schiedam. De sterke stijging van deelscooters in het derde en vierde kwartaal van 2022 kwam voornamelijk door GoSharing, met een lichte groei bij Felyx. In 2023 verdween GoSharing geleidelijk uit Schiedam door een faillissement, terwijl Check vanaf het tweede kwartaal deelscooters begon aan te bieden. Dit zorgde voor stabiliteit van het aanbod in het tweede en derde kwartaal, met een daling bij GoSharing, een stabiel aantal bij Felyx en een groei bij Check. De groei in het derde en vierde kwartaal van 2023 was vooral te danken aan Check en de tijdelijke doorstart van GoSharing. In 2024 trok GoSharing zich echter terug uit alle gemeenten behalve Amsterdam, wat leidde tot een daling in het aantal aangeboden deelscooters. Check vulde deels het gat, terwijl Felyx een lichte daling liet zien. Ontwikkeling deelfietsen Het aanbod van deelfietsen in Schiedam bleef achter bij de verwachtingen. Donkey Republic, zonder vergunning, bood een beperkt aantal fietsen aan. Hoewel GoSharing met een vergunning tot 118 deelfietsen mocht aanbieden, was er geen significante toename te zien. Door een gebrek aan onderscheid in het Dashboard tussen deelscooters en deelfietsen is het exacte aantal onbekend, maar GoSharing bleef binnen het toegestane totaal.

Na het faillissement en de doorstart van GoSharing in 2023 verdwenen deelfietsen vrijwel volledig uit Schiedam. Donkey Republic, dat tijdelijk mocht blijven, zag door weinig gebruik uiteindelijk hun fietsen uit het straatbeeld verdwijnen. Sinds de tweede helft van 2024 zijn er geen deelfietsen meer beschikbaar in Schiedam. Aantal verhuringen Het aantal deeltweewielers in Schiedam wordt niet alleen weergegeven in het aantal geparkeerde tweewielers per dag, maar ook in het aantal verhuringen door de jaren heen. Figuur 4 toont het gemiddelde aantal verhuringen per dag.

17

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Figuur 2 Aantal verhuringen per dag gemiddeld per kwartaal2

700 600 500 400 656

300 200 100

366

413

246 120

182

193

144

140

233

219

0 Q1 '22 Q2 '22 Q3 '22 Q4 '22 Q1 '23 Q2 '23 Q3 '23 Q4 '23 Q1 '24 Q2 '24 Q3 '24

Bron: Dashboard deelmobiliteit CROW (CROW, Dashboard deelmobiliteit, 2024)

Uit het Dashboard blijkt dat het aantal verhuringen in 2022 aanzienlijk hoger lag dan in 2023 en het eerste kwartaal van 2024. Dit komt doordat GoSharing in 2022 data heeft geleverd (1 januari – 10 oktober) die vanwege slechte kwaliteit niet bruikbaar is. De gegevens van andere aanbieders zijn wel betrouwbaar bevonden. Een realistisch beeld van de verhuringen kan worden gebaseerd op de cijfers uit het eerste en vierde kwartaal van 2022, waarbij rekening wordt gehouden met seizoensinvloeden: in de zomer zijn verhuringen doorgaans hoger dan in de winter. Het vertrek van GoSharing in 2023 zorgde voor een sterke daling in het aantal verhuringen in het eerste kwartaal. Het ontstane gat is slechts gedeeltelijk opgevangen door Felyx en Check, mede door het seizoensgebonden lagere gebruik in de winter. Vanaf het tweede kwartaal van 2024 is het aantal verhuringen weer toegenomen, voornamelijk dankzij Check. Bij Felyx bleef het aantal verhuringen stabiel.

4.2.3 Conclusies aantal deeltweewielers Uit het Dashboard blijkt dat het aantal verhuringen in 2022 aanzienlijk hoger lag dan in 2023 en het eerste kwartaal van 2024. Dit komt doordat GoSharing in 2022 data heeft geleverd (1 januari – 10 oktober) die vanwege slechte kwaliteit niet bruikbaar is. De gegevens van andere aanbieders zijn wel betrouwbaar bevonden. Een realistisch beeld van de verhuringen kan worden gebaseerd op de cijfers uit het eerste en vierde kwartaal van 2022, waarbij rekening wordt gehouden met seizoensinvloeden: in de zomer zijn verhuringen doorgaans hoger dan in de winter. 2

De cijfers in 2022, met name in het tweede kwartaal, komen hoger uit door een fout in de data van GoSharing. De werkelijke aantal verhuringen komen overeen met de cijfers uit het eerste kwartaal.

18

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Het vertrek van GoSharing in 2023 zorgde voor een sterke daling in het aantal verhuringen in het eerste kwartaal. Het ontstane gat is slechts gedeeltelijk opgevangen door Felyx en Check, mede door het seizoensgebonden lagere gebruik in de winter. Vanaf het tweede kwartaal van 2024 is het aantal verhuringen weer toegenomen, voornamelijk dankzij Check. Bij Felyx bleef het aantal verhuringen stabiel Figuur 2 toont het gemiddeld aantal deeltweewielers per kwartaal in Schiedam. Een gedetailleerd overzicht van het gemiddeld aantal tweewielers per dag per maand is opgenomen in de bijlage Figuur 3 Gemiddeld aantal deeltweewielers per dag per kwartaal

350 300

30

250

25

43

41

48

218

223

16 14

200 150

40

32

273 214

100 50

32

44

132

141

157

267

261

235

154

0 Q1 '22 Q2 '22 Q3 '22 Q4 '22 Q1 '23 Q2 '23 Q3 '23 Q4 '23 Q1 '24 Q2 '24 Q3 '24 Aantal deelscooters

Aantal deelfietsen

Gegevens afkomstig van het Dashboard (CROW, Dashboard deelmobiliteit, 2024)

Volgens de APV mogen in Schiedam maximaal 800 deeltweewielers bedrijfsmatig in de openbare ruimte worden aangeboden. De Nadere Regels stellen dit maximum op 798 (artikel 8). Uit de gegevens blijkt dat drie partijen in totaal vier vergunningen hebben voor maximaal 442 deeltweewielers, maar het werkelijke aantal ligt daar aanzienlijk onder. Vóór de vergunningverlening in 2022 was het aanbod lager dan in de periode erna, maar het totaal kwam niet boven gemiddeld 300 tweewielers per dag. Op enkele dagen na bleef het aantal onder het vergunde maximum van 442. De schommelingen in deelscooters zijn grotendeels te verklaren door het verdwijnen van GoSharing. Het aanbod van Felyx bleef stabiel. Check breidde zijn aanbod vanaf het tweede kwartaal van 2023, na het verkrijgen van een vergunning, uit. Het aantal deelfietsen in Schiedam bleef echter laag. Donkey Republic bood tijdelijk fietsen aan zonder vergunning en GoSharing heeft het vergunde maximum niet gehaald. Op basis van de cijfers heeft GoSharing minder dan 226 tweewielers (deelscooters en deelfietsen) aangeboden, wat aangeeft dat hun deelfietsen ver achterbleven bij het vergunde aantal.

19

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

4.3 Verdeling deeltweewielers over Schiedam C. Verplichting met betrekking tot de verdeling van de deeltweewielers in Schiedam Artikel 9, tweede lid van de Nadere Regels verplicht tot een evenwichtige verdeling van deeltweewielers in Schiedam over drie gebieden: Centrum, Schil en Schiedam Overig. Dit voorkomt overlast door een concentratie in één gebied en zorgt voor een gelijkmatige spreiding op gemeentelijke grond. Voor deelfietsen geldt een verdeling van 50-35-15, waarbij 50% in het centrum, 35% in de Schil en 15% in het overige deel van Schiedam mag staan. Voor deelbromfietsen geldt het omgekeerde: 15% in het centrum, 35% in de Schil en 50% in het overige gebied. Een afwijking van maximaal 10% van deze verdeling is toegestaan volgens artikel 9, derde lid van de Nadere Regels.

4.3.1 Parkeergegevens dashboard deelmobiliteit 8

Hoe zijn de deeltweewielers in Schiedam in de periode na de vergunningverlening door de stad verdeeld?

Tussen 2022 en 2024 zijn jaarlijks de parkeeracties van deeltweewielers, in de vorm van ruwe data, geregistreerd in het Dashboard. Het gaat hierbij om ruim 130.000 parkeeracties vanaf maart 2022 tot en met augustus 20243. Op basis van deze gegevens is een parkeeranalyse gemaakt over op welke locaties in Schiedam de meeste parkeeracties plaatsvinden. Deze gegevens zijn waardevol bij de realisatie van toekomstige Hubs en het instellen van parkeerverbodsgebieden op locaties waar het parkeren van deeltweewielers ongewenst is.

Parkeerduur Uit het Dashboard blijkt hoe lang deeltweewielers in Schiedam geparkeerd staan. In de ruwe data van 2022 is een groot aantal parkeeracties te zien van zowel deelfietsen als deelscooters. Richting 2024 verschuift de verhouding sterk naar deelscooters, die het merendeel van de parkeerdata vertegenwoordigen. De meeste deeltweewielers staan minder dan 24 uur geparkeerd. Een kleiner aandeel blijft tussen 24 en 48 uur staan, terwijl 10% (in 2022) tot 20% (in 2023) langer dan 48 uur blijft staan. Na 72 uur zijn vrijwel alle tweewielers verplaatst. De parkeertijd verschilt aanzienlijk tussen deelscooters en deelfietsen: deelscooters staan gemiddeld korter geparkeerd dan deelfietsen.

3

Alleen de parkeertijden groter dan vijf minuten zijn meegenomen, om fouten in de ruwe data zoveel mogelijk te kunnen verwijderen.

20

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Figuur 4 Parkeerduur tweewielers gemiddeld per jaar 120% 100% 80%

10%

17%

21%

10%

12% 27%

60% 40%

80%

71% 53%

20% 0% 2022

2023 <24 uur

24 - 48 uur

2024 >48 uur

Parkeergegevens deeltweewielers op basis van verwerkte ruwe data Dashboard (CROW, 2024)

Uit de ruwe data blijkt dat de meeste deeltweewielers maximaal 24 uur op dezelfde locatie staan. Een kleiner deel blijft tussen 24 en 48 uur geparkeerd, terwijl 10% (in 2022) tot 20% (in 2023) langer dan 48 uur blijft staan. Na 72 uur zijn vrijwel alle tweewielers verplaatst. De gegevens laten ook een verschil zien in parkeertijden tussen deelscooters en deelfietsen.

4.3.2 Conclusies verdeling deeltweewielers Uit de gegevens van het Dashboard, weergegeven in figuur 3, blijkt dat de verdeling van deelscooters in Schiedam grotendeels overeenkomt met de beoogde verhouding van 15%-35%-50% zoals vastgesteld in de Nadere Regels. Hoewel er lichte verschuivingen zijn tussen de gebieden, sluit de werkelijke verdeling na de vergunningverlening goed aan op de geplande spreiding. In 2022 zijn afwijkingen zichtbaar, voornamelijk door de eerder besproken datakwaliteitsproblemen (paragraaf 3.2.2). Vanaf 2023 ontstaat een beeld waarbij de verdeling in grote lijnen consistent is met de doelstelling. In dat jaar stonden relatief minder deelscooters in het centrum en meer in de overige delen van Schiedam. In de tweede helft van 2024 is een lichte verschuiving van het aanbod naar het centrum en de Schil te zien. Dit wordt deels verklaard door het vertrek van GoSharing, waarvan de tweewielers vooral in Schiedam Overig en de Schil werden geplaatst, terwijl Felyx en Check meer actief zijn in het centrum en de Schil. Daarnaast hebben grote evenementen zoals de Tour de Femme en het Brandersfeest in 2024 meer deelscootergebruik naar het centrumgebied getrokken. Een andere verschuiving in het aanbod in 2024 betreft een toename van deelscooters in de Schil, met name rondom stations.

Deze locaties zagen in de laatste twee kwartalen een stijging in het aantal geparkeerde tweewielers.

21

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Figuur 5 Verdeling deelscooters in Schiedam 2023-2024 Centrum

Schil

Schiedam Overig

2024 3E KW.

16%

40%

45%

2024 2E KW.

16%

42%

43%

2024 1E KW.

11%

34%

54%

2023 4E KW.

10%

33%

57%

2023 3E KW.

12%

36%

53%

2023 2E KW.

11%

38%

51%

2023 1E KW.

11%

2 0 2 2 4 E K W . 1%

32%

57%

32%

66%

2 0 2 2 3 E K W . 2%

59%

38%

2 0 2 2 2 E K W . 4%

55%

41%

2 0 2 2 1 E K W . 1%

34%

65%

Gegevens afkomstig van het Dashboard (CROW, Dashboard deelmobiliteit, 2024)

De gegevens tonen aan dat de verdeling van deelscooters in Schiedam grotendeels overeenkomt met de beoogde 15%-35%-50%-verdeling volgens artikel 9 van de Nadere Regels. Hoewel er per kwartaal verschillen zijn, sluit de werkelijke spreiding in de periode na de vergunningverlening aan bij de doelstelling. In de laatste twee kwartalen van 2024 is een verschuiving naar het centrum en de Schil zichtbaar, met name rond stations. Voor deelfietsen kan de verdeling niet worden onderzocht, omdat de gegevens geen onderscheid maken tussen deelfietsen en deelscooters

4.4 Evenementen D. Evenementen Volgens artikel 10 van de Nadere Regels kunnen houders van een evenementenvergunning de gemeente verzoeken tijdelijk meer deeltweewielers in Schiedam toe te laten, in afwijking van artikel 9, tweede lid. Dit geldt uitsluitend voor B- en C-evenementen zoals gedefinieerd in de APV. De vergunninghouder moet aangeven hoeveel extra deeltweewielers nodig zijn en waar deze in de directe omgeving van het evenement kunnen worden geplaatst. De totale afwijking mag maximaal 20% bedragen van de aantallen vermeld in artikel 9, tweede lid. Aanbieders van deeltweewielers zijn verplicht binnen 48 uur na het evenement het aantal tweewielers terug te brengen tot het vergunde maximum. Ontvangen aanvragen/verzoeken De gemeente heeft geen aanvragen en/of verzoeken ontvangen voor het toelaten van een groter aantal deeltweewielers in Schiedam tijdens een evenement

22

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Geen actieve rol gemeente De gemeente heeft sinds het vaststellen van de Nadere Regels weinig gedaan om de mogelijkheden hierin actief te communiceren of te borgen in een aanvraagformulier. Bij B- en C-evenementen stelt de gemeente aanvullende eisen op het gebied van bereikbaarheid, verkeer en parkeren, maar toetst de aanvraag van het evenement niet specifiek op het aanbieden van extra deeltweewielers of op aangewezen locaties voor deze tweewielers tijdens evenementen. Nieuwe tool voor tijdelijke hubs In het Dashboard is een tool toegevoegd waarmee tijdelijke en permanente hubs voor deeltweewielers kunnen worden gecreëerd. Deze hubs zorgen ervoor dat tweewielers op drukke locaties in de stad uitsluitend op door de gemeente aangewezen plekken mogen staan, en dat ritten buiten deze locaties niet kunnen worden afgemeld. Deze hubs worden gecombineerd met verbodsgebieden. Tijdens evenementen kunnen dergelijke hubs en verbodsgebieden tijdelijk worden ingesteld en vooraf aan aanbieders worden doorgegeven. Zo kunnen deeltweewielers op vooraf bepaalde locaties worden geplaatst, waardoor hinder en overlast tijdens evenementen wordt voorkomen. Hoewel deze functie nog niet is toegepast bij evenementen, biedt het Dashboard de mogelijkheid dit in de toekomst te implementeren.

Figuur 6 Voorbeeld van de toepassing van hubs en verbodsgebieden in Schiedam

Kaart afkomstig van het dashboard deelmobiliteit (CROW, 2024)

4.4.1 Conclusies evenementen De gemeente heeft op basis van artikel 10 van de Nadere Regels geen verzoeken ontvangen om tijdens B- en C-evenementen extra deeltweewielers toe te laten en heeft hierin geen actieve rol gespeeld.

23

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Hoewel op de gemeentelijke website voorschriften voor verkeer en bereikbaarheid bij evenementen worden genoemd, ontbreekt de mogelijkheid om specifiek extra deeltweewielers te vermelden. Dit is een aandachtspunt voor de toekomst, vooral nu het Dashboard een tool biedt om tijdelijke hubs in de openbare ruimte te creëren, bijvoorbeeld tijdens evenementen.

4.5 Meldingen E. Meldingen over deeltweewielers Voor een goed overzicht van meldingen over deeltweewielers is gebruikgemaakt van gegevens uit het KCC. Op basis hiervan is een overzicht samengesteld van meldingen van zowel vóór als na de vergunningverlening. Daarbij is inzichtelijk gemaakt hoe deze meldingen zijn ontvangen en, indien van toepassing, hoe de gemeente ze heeft getoetst aan de regelgeving. Voor het vaststellen van trends is een langere periode vóór de vergunningverlening (augustus 2019 – maart 2023) en een kortere periode erna (maart 2023 – juni 2024) gehanteerd.

4.5.1 Meldingen periode 2019-2024 10

Hoe hebben de meldingen zich ontwikkeld in de periode 2019 – 2024?

De eerste meldingen over deeltweewielers in de openbare ruimte kwamen binnen in augustus 2019 en gingen over het foutparkeren van Felyx deelscooters. Dit had te maken met het feit dat zij als enige partij in Schiedam actief waren. Later kwamen hier meldingen bij van GoSharing (vanaf november 2020) en over Check (vanaf maart 2023). De meldingen gingen in eerste instantie over overlast door foutgeparkeerde deelscooters. Hier kwamen in een latere fase meldingen over wrakken bij, met name over de deelscooters van GoSharing. De eerste meldingen over deeltweewielers in de openbare ruimte dateren van augustus 2019 en betroffen foutparkeren van Felyx deelscooters, destijds de enige aanbieder in Schiedam. Later volgden meldingen over GoSharing (vanaf november 2020) en Check (vanaf maart 2023). Aanvankelijk gingen de meldingen vooral over overlast door foutgeparkeerde deelscooters. In een latere fase kwamen hier meldingen over voertuigwrakken bij, met name over de deelscooters van GoSharing. Periode meldingen

Aantal

Toevoeging

Augustus 2019 – Maart 2022

85

▪ ▪

Maart 2022 – Maart 2023

142

▪

Eerste meldingen gingen hoofdzakelijk over Felyx Later kwamen de meeste meldingen binnen over GoSharing Weinig meldingen over deelfietsen

▪

De meeste meldingen gingen over GoSharing

24

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

▪ ▪ ▪ ▪ Maart 2023 – Maart 2024

143

▪ ▪

▪

Deelscooters van GoSharing werden eenvoudig opengebroken en leidde veelal tot voertuigwrakken Na faillissement GoSharing in 2023 nagenoeg geen meldingen ontvangen over voertuigwrakken 37 meldingen gingen over Felyx deelscooters, hoofdzakelijk over foutparkeren Weinig meldingen over deelfietsen Stijgende lijn in aantal meldingen na herstart GoSharing Totaalaantal meldingen te verdelen onder de drie aanbieders van deelscooters (GoSharing 43, Check 43 en Felyx 33) Weinig meldingen over deelfietsen

De eerste meldingen over deeltweewielers dateren uit de periode vóór de vaststelling van de Nadere Regels, tussen augustus 2019 en maart 2022. In deze tijd waren Felyx en later GoSharing actief in Schiedam. Aanvankelijk betroffen de meldingen alleen Felyx deelscooters, waarna ook meldingen over GoSharing deelscooters volgden. Vanaf maart 2022 is een toename in meldingen zichtbaar. In totaal werden in deze periode 142 meldingen over GoSharing deelscooters geregistreerd. Veel van deze scooters werden deels of volledig ontmanteld, met achtergelaten onderdelen op straat. Ondanks beloften om dit te verbeteren, leidde het faillissement van GoSharing in 2023 tot het verdwijnen van hun tweewielers, waardoor het aantal meldingen tijdelijk fors afnam. Daarnaast werden 37 meldingen over Felyx deelscooters geregistreerd, voornamelijk over foutparkeren. Vanaf maart 2023 steeg het aantal meldingen opnieuw, met in totaal 143 registraties in het KCSsysteem. De meeste meldingen gingen over deelscooters van Check en de opnieuw gelanceerde GoSharing (beide 43 meldingen), gevolgd door Felyx (33 meldingen). Ook deze meldingen gingen voornamelijk over foutparkeren.

4.5.2 Trend/ontwikkeling 11

Wat zijn hierin de trends/ontwikkelingen?

Uit de ontvangen meldingen over deeltweewielers blijkt dat het aantal meldingen sinds de vergunningverlening in 2022 vanaf het derde kwartaal is gestegen. Dit komt deels doordat er meer deeltweewielers in Schiedam zijn aangeboden; het gemiddelde aantal per kwartaal steeg van 182 vóór de vergunningverlening naar 261 erna. Daarnaast gingen de meeste meldingen over deelscooters van GoSharing. De aanwezigheid of afwezigheid van deze partij heeft geleid tot snelle fluctuaties in het aantal meldingen. Na het vertrek van GoSharing in augustus 2024 daalde het aantal meldingen over deeltweewielers aanzienlijk. Er zijn weinig meldingen over deelfietsen geweest, wat enerzijds te maken heeft met het geringe aantal deelfietsen in Schiedam, en anderzijds omdat deze vaak tussen andere fietsen in openbare fietsparkeervoorzieningen staan.

25

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Figuur 7 Aantal ontvangen meldingen bij de gemeente in de periode 2022-2024 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Aantal meldingen gemeente

Trends ontwikkeling regelgeving Landelijk Meer gemeenten in Nederland werken toe naar een vergunningsplicht voor het aanbieden van deeltweewielers in de openbare ruimte. In veel gemeenten worden de APV aangepast op een manier zoals dat is gedaan in Schiedam. Wat dat betreft past ons beleid in de landelijke trend. Regelgeving met betrekking tot het plaatsen van deeltweewielers in de openbare ruimte is en blijft een taak voor de gemeente. Op landelijk niveau bestaat al regelgeving voor tweewielers en daar vallen deeltweewielers ook onder (zie artikel 27, RVV 1990). Van belang is wel dat hierin eenheid is in de regio en dan met name binnen aangrenzende gemeenten. In ons geval vooral met Rotterdam. Zij hebben begin dit jaar de APV aangevuld met een wijziging van artikel 5:12a. Dit is in lijn met onze regelgeving onder APV-artikel 5:12 a t/m d (APV-artikelen over deeltweewielers in Schiedam), met enkele toevoegingen die wij kunnen overwegen om mee te nemen in ons APV. Grote wijzigingen voorzie ik niet de komende jaren. Verder zijn we op landelijk niveau aan de slag gegaan om het Dashboard, daar waar steeds meer gemeenten in het afgelopen jaar op zijn aangesloten en waar in de nabije toekomst (in 2025 of 2026) ook bovenlokale overheden zoals de PZH op aan willen sluiten, steeds verder te ontwikkelen. Gemeenten is gevraagd waar de komende jaren de prioriteit moet liggen.

Uiteindelijk moet dit leiden tot een besluit in 2025 om al dan niet verder te gaan met het dashboard deelmobiliteit. Op korte termijn, en wel in 2025, wordt gefocust op de ontwikkeling van Hubs in de openbare ruimte: • Het ontwikkelen van een systematiek om het aantal voertuigen in verbodsgebieden te bepalen; • Het verbeteren van de functionaliteit om te kunnen controleren of aanbieders de wijzigingen in hubs en verbodsgebieden hebben doorgevoerd in de servicegebieden; • Het (deels) integreren van de Rotterdamse hubtool in het Dashboard Deelmobiliteit; • Toepassingsbevordering functionaliteiten voor hubs en verbodsgebieden; • Enkele functionaliteiten voor het plannen en openen van hubs en verbodsgebieden

26

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Tijdelijke verbodsgebieden mogelijk maken (in lijn met ons wens om deelmobiliteit bij evenementen beter te organiseren) o Het openen en sluiten van tijdelijke hubs kunnen inplannen in een agenda (idem dito) o Als gemeente zelf standaardwaarden kunnen invullen voor de termijn waarop hubs/verbodsgebieden gepubliceerd en definitief worden. Chat- en mailfunctie per (concept)-hub of verbodsgebied toevoegen. Ondergronden kunnen kiezen bij het tekenen van hubs, zodat meer info meegenomen kan worden bij het intekenen. Gebieden met snelheidsbeperking kunnen intekenen o

• • •

Daarnaast zijn we bezig met het verbeteren van de data-huishouding • Onderscheid kunnen maken tussen e-fietsen en scooters (in lijn met ons aanbeveling) • Verwerken kilometerstanden en afgelegde kilometers • Bewaartermijnen in overeenstemming brengen met vergunningvoorwaarden vanwege privacy. • Introductie van MDS-trips voor verhuringen. • Downloaden data HerkomstBestemming-relatie-data (om de ritten van gebruikers beter in beeld te krijgen) Een aantal punten, die wij hebben benoemd in onze aanbevelingen, komen terug in de hierboven getoonde lijst. Dit is wel een work in progress. We moeten ons, samen met de betrokken overheden, blijven inzetten voor een goed te gebruiken Dashboard. Het programma geeft heel veel inzichten in het gebruik van deeltweewielers in de stad en vragen hierover kunnen we met behulp van deze programma blijven antwoorden. We doen er dan ook verstandig aan om ook na 2025 het gebruik van het dashboard deelmobiliteit mogelijk te maken. Regionaal Regionaal wordt vooral ingezet op het faciliteren van de deelfiets in de regio. Dit naar aanleiding van nieuw te vergeven vergunningen aan aanbieders van deelfietsen in Rotterdam voor de komende vijf jaar. In de bestuurscommissie van de MRDH van mei 2024 is afgesproken dat de MRDH een haalbaarheidsstudie gaat doen naar een pilot voor een regionaal grensoverschrijdend netwerk voor deelfietsen.

Die studie is inmiddels gestart. De resultaten zullen in 2025 worden verwacht. Dit zou op termijn kunnen betekenen dat er gevraagd wordt om ook deelfietsen de faciliteren in Schiedam. Onze huidige regelgeving heeft hier voldoende ruimte voor, sterker nog we hebben drie vergunningen beschikbaar. Een aandachtspunt hierbij is wel dat we voor deze partijen een aparte vergunningsprocedure moeten gaan opstarten.

27

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

4.5.3 Verhouding meldingen versus verhuringen 12

Wat is de verhouding tussen het aantal meldingen en het gebruik van deeltweewielers?

Wanneer het aantal meldingen per kwartaal wordt vergeleken met het aantal verhuringen, blijkt dat slechts een klein percentage van de deeltweewielers in Schiedam hinder of overlast veroorzaakt. Het aandeel meldingen per verhuring blijft onder de 0,4%. De stijging in meldingen ging samen met een toename in verhuringen, voornamelijk door de activiteiten van GoSharing. Hoewel deze partij in korte tijd veel verhuringen genereerde, zorgde dit ook voor een toename in meldingen over hinder en overlast. Figuur 8 Aantal meldingen per kwartaal versus aantal verhuringen per dag per kwartaal gemiddeld4 700 600 500 400 300 200 100 0

Aantal meldingen gemeente

Aantal verhuringen (x 100)

Gegevens afkomstig van het Dashboard (CROW, Dashboard deelmobiliteit, 2024) en het kcs-systeem (Exxelence, 2024)

4.5.4 Afhandeling meldingen Zaaktype De gemeente heeft tussen 2019 en 2024 het gebruik van deeltweewielers en de meldingen van overlast of hinder zorgvuldig gemonitord en geregistreerd. Meldingen komen via verschillende kanalen binnen en worden uiteindelijk verwerkt via het KCC. Deze meldingen zijn op diverse manieren en onder verschillende zaaktypen opgeslagen. Ongeveer tweederde is geregistreerd als zaaktype ‘Overig’, gevolgd door ‘zwerfvuil op straat’. Bij veel meldingen is geen koppeling gemaakt met een specifiek APV-artikel. Bijvoorbeeld, meldingen over hinderlijk parkeren van deelscooters op het trottoir hadden gekoppeld kunnen worden aan APVartikel 5:12, tweede lid, maar zijn niet gelinkt aan zaaktypen zoals (brom)fiets, hinderlijk parkeren of verkeerd parkeren.

4

De piek in het aantal verhuringen komt door een fout in de gegevens van GoSharing. GoSharing heeft hiervan melding gemaakt.

28

Deeltweewielers Schiedam – Evaluatie Nadere Regels Deeltweewielers

Figuur 9 Zaaktype meldingen

Overig 22% Zwerfvuil op straat 5% 7%

66%

(Brom)fietsen; hinderlijk parkeren, (brom)fietswrakken, onbeheerde (brom)fietsen, verkeerd gestald Andere zaaktype

Gegevens afkomstig van het KCS (KlantenContactSysteem, 2024)

Behandeling en afhandeling van meldingen Uit de gegevens van het KCS blijkt dat meldingen over deeltweewielers door meerdere teams zijn behandeld, waaronder Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Beleid (vakgroep mobiliteit), Team Toezicht & Handhaving, en het Klantencontactcentrum. De afhandeling was niet gecentraliseerd en werd niet door één team of verantwoordelijke uitgevoerd. Uit onderzoek blijkt dat er geen consistent verband is tussen het zaaktype en het team dat de melding afhandelde.