Bijlage: Buitengewoon Groen

43

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Programma’s Toekomst en klimaat Stadsklimaat

Toekomstbestendig groen

Vergroenen

Plekken met veel bebouwing, veel bestrating en weinig groen worden steeds warmer. We willen deze plekken actief gaan vergroenen.

In de afgelopen tientallen jaren zijn er meer ziekten en plagen ontstaan in het stedelijk groen. Dit is onder andere omdat het klimaat in de stad steeds warmer wordt, de luchtvervuiling toeneemt en er veel één soort wordt toegepast. Maar ook omdat er meer invasieve exoten hun plek in het Schiedamse groen hebben gevonden. Om ziekten en plagen bij openbare bomen goed te kunnen beheersen zetten we meerjarige programma’s op die dit continue in de gaten houden.

Bij het vergroenen van Schiedam heeft de gemeente een belangrijke rol. Ook in het geven van het goede voorbeeld. De grootste winst in het vergroenen van de stad ligt niet bij de gemeente. Die is in de handen van de bewoners.

Er zijn plekken waar het riool bij heftige neerslag de hoeveelheid water niet snel genoeg kan verwerken. Hierdoor blijft er water op straat en in plantsoenen staan en kan er wateroverlast ontstaan. Groen is zeer geschikt voor zogenaamde piekberging. Belangrijk is dat de drooglegging (het verschil tussen maaiveld en grondwaterstand) genoeg is om deze piekbelasting op te vangen. Tijdens langdurige droogte kan het grondwaterniveau erg zakken. Hierdoor kunnen funderingen van huizen droog komen te staan en dit kan paalrot veroorzaken. Dit willen we zoveel mogelijk voorkomen. Groen en bomen kunnen in lange perioden van droogte last krijgen van een tekort aan water. We zoeken naar oplossingen waarbij we water langer vast kunnen houden.

Door klimaatverandering begint gemiddeld genomen het groeiseizoen eerder en eindigt deze later. Een groeiseizoen duurt normaal van maart tot en met september. Nu duurt dit seizoen van februari tot en met eind oktober. Dit heeft invloed op het in stand houden van het groen en de budgetten die daarbij horen.

We willen daarom bewoners met een tuin aanmoedigen om ook zelf aan de slag te gaan omdat we in de openbare ruimte niet altijd de ruimte of mogelijkheden hebben om klimaatproblematiek (zoals bijvoorbeeld wateroverlast) aan te pakken.

Naast probleemlocaties (vanuit de klimaatatlas) zijn er veel plekken in de stad die nu erg versteend zijn. Bewoners zien hier graag een groene inrichting voor in de plaats. We nodigen Schiedammers actief uit hier zelf ideeën en plannen voor te maken. De gemeente ondersteund en faciliteert met plannen maken en eventueel met het uitvoeren ervan.

Project 30 & 31

Project 32 & 33

Project 34 & 35

44

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Projecten Toekomst en klimaat Stadsklimaat

Stadsklimaat

30. Vergroenen openbare ruimte

31. Groen in plaats van grijs

Beplanting neemt meer warmte op dan steen. Door op het maaiveld te vergroenen (gras en struiken) vindt er minder opwarming plaats. Daarnaast zorgt groen voor meer schaduw. Het liefst vergroenen we door extra bomen te planten. Naast schaduw koelen bomen ook door water te verdampen. Waar geen ruimte is voor bomen zoeken we naar andere oplossingen om schaduw toe te voegen (bijvoorbeeld een pergola, overkapping). Samen met bedrijfsverenigingen zoeken we op bedrijventerreinen naar plekken die we kunnen vergroenen. Ook kijken we waar we schaduwplekken kunnen maken.

Bestrating zonder functie of waarvoor een goed alternatief is kan worden omgevormd naar groen. Bijvoorbeeld wanneer er aan beide kanten van een weg een goed wandelpad of fietspad is. Om dit in beeld te brengen bekijken we welke locaties en situaties dat zijn.

Uit de klimaatatlas komen de volgende locaties naar voren als plekken waar hittestress een probleem kan zijn. We willen de komende jaren deze plekken vergroenen en schaduwplekken toevoegen. Dit zijn: • Wilhelminaplein (Gorzen) • Pleintje Visserstraat (Gorzen) • Grevelingenplein (Gorzen) • Omgeving scholen Slimme Watering • Van ‘t Hoffplein (Oost)

Het groen wat voor deze bestrating in de plaats komt sluit aan bij het groen dat er naast ligt. Als er een strook gras langs de bestrating ligt vervangen we de bestrating door gras. Als er nog geen groene inrichting is kan gekozen worden voor een andere inrichting, bijvoorbeeld lage struiken en bomen. Als bewoners zelf het beheer op zich nemen kan gekozen worden voor een luxere inrichting (rozen of vaste planten). Jaarlijks vormen we een areaal bestrating om naar groen. We maken voor de keuze van de locaties gebruik van de wensen uit de buurt en sluiten aan bij geplande werkzaamheden.

Toegevoegde waarde

Toegevoegde waarde

Meer groen in de stad en toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit.

Meer groen in de stad en toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit.

Planning

Planning

2022

2023

2024

2025

2022

2023

Kosten

Kosten

€ 380.000,-

€ 140.000,-

2024

2025

45

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Projecten Toekomst en klimaat Toekomstbestendig groen

Toekomstbestendig groen

32. Jaarlijks extra bomen planten

33. Monitoring boomziekten

Bomen geven schaduw. Het verdampen van vocht via hun bladeren zorgt voor verkoeling. Op plekken die we gaan vergroenen zoeken we dan ook naar mogelijkheden om bomen toe te voegen.

Er waren al langere tijd stadsbomen die last hadden van ziekten als kastanjebloedingsziekte en iepziekte. Door klimaatverandering zien we dat het ziektebeeld onder de stadsbomen erger wordt. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren nog andere ziekten bijgekomen. Denk hierbij aan massaria (platanen), essentaksterfte (essen), roetschorsziekte (esdoorns). Ook maken we ons zorgen over de komst van de essenprachtkever. Vooral voor de essen die niet nog niet zijn aangetast door essentaksterfte.

Ook op plekken waar we niet actief de openbare ruimte vergroenen zijn kansen om bomen te planten. Samen met Schiedammers en belangengroepen brengen we kansrijke locaties in beeld. Als de bomen gewenst zijn en als er voldoende ruimte is (zowel boven- als ondergrond) zullen we bomen planten. We streven er naar vanaf 2022 tot en met 2025 ieder jaar circa 70 tot 100 bomen per jaar extra te planten.

Voor een aantal boomziekten gaan we monitoringsprogramma’s opzetten. Doordat we dit goed in de gaten houden kunnen we de juiste maatregelen nemen om bomen te behouden. Hiermee kunnen bomen vervangen worden door sterkere soorten. We zoeken naar vernieuwende methoden om onze bomen zo lang mogelijk te behouden. Hiervoor zijn we ook bereid om dingen uit te proberen in de markt. Speciaal voor iepen willen we elk jaar zo’n 150 tot 200 zieke iepen inspuiten met een biologisch middel. Hierdoor worden iepen minder aangetast door iepenspintkevers. Voor kastanjes willen we een methode proberen waarbij de stam en het cambium hout verwarmd wordt. Hierdoor worden de ziektekiemen kapot gemaakt.

Toegevoegde waarde

Toegevoegde waarde

Meer bomen in de stad en toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit.

Behoud van het aantal bomen in de stad en toegevoegde waarde voor de ruimtelijke kwaliteit en de biodiversiteit

Planning

Planning

2022

2023

2024

2025

2022

2023

Kosten

Kosten

€ 160.000,-

€ 280.000,-

2024

2025

46

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Projecten Toekomst en klimaat Vergroenen

Vergroenen

34. Tegel eruit, plant erin

35. Geveltuintjes

Minder tegels in de tuin ofwel minder verhard oppervlak in de tuin heeft veel voordelen: • regenwater zakt in de bodem weg en vult het grondwater aan; • de tuin wordt op hete zomerse dagen minder warm; • je biedt leefruimte aan vogels, bijen en vlinders.

Langs de gevel aan de straatkant kan een rij tegels verwijderd worden. Op die open plek leggen we dan een tuintje aan. Regenwater kan dan van de gevel afstromen en de grond in zakken. Zulke geveltuintjes zorgen ook voor een groener en mooier straatbeeld.

Als het regenwater op beplante grond valt in plaats van op tegels, gaat het direct de grond in. Het hoeft dan niet via een putje en het riool afgevoerd te worden. Dit helpt mee om bij hevige regenbuien wateroverlast op straat te voorkomen. Bovendien zorg je ervoor dat het grondwater wordt aangevuld.

Voor geveltuintjes in Schiedam gelden de volgende algemene regels: • in totaal maximaal 45 cm diep (afstand van gevel tot tegels); • er moet minimaal 150 cm stoep over blijven; • direct langs de gevel van de bewoner; • verwijderde tegels gebruiken als rand of bewaren; • goten en ontluchtingsroosters vrijhouden. Op basis van deze regels mogen bewoners altijd zelf aan de slag gaan met het maken van een geveltuintje.

We stimuleren Schiedammers hun tuin groener in te richten. Jaarlijks organiseren we 2 momenten om de tegels uit hun tuin om te ruilen voor een plant.

Bij herinrichtingsprojecten worden geveltuintjes door de gemeente aangeboden. Als er geen herinrichtingsproject is en bewoners zelf de hulpmiddelen niet hebben, dan legt de gemeente deze geveltuintjes aan. De kosten voor het aanleggen van deze geveltuintjes worden dan door de gemeente tot 75% vergoed.

Toegevoegde waarde

Toegevoegde waarde

Meer positieve waardering voor groen in de stad en stimuleert ook het vergroenen / biodiverser maken van de stad.

Meer positieve waardering voor groen in de stad en stimuleert ook het vergroenen / biodiverser maken van de stad.

Planning

Planning

2022

2023

2024

2025

2022

2023

Kosten

Kosten

€ 60.000,-

€ 30.000,-

2024

2025

7

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Financiën

47

48

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Financiën Pijler Groenvisie

Programma

#

Project

Totaal

Ruimtelijke kwaliteit

Bijzondere groene plekken Hoofdstructuur

Bomen Inrichtingskwaliteit

Samen met de stad

Bewonersinitiatieven Uitdaagrecht Bewustwording

Biodiversiteit

Ecologische parels Organisatie en Beheer Ecologische verbindingen Midden-Delfland

Gebruik

Parken en Groengebieden Verbindingen

Toekomst en klimaat

Stadsklimaat Toekomstbestendig groen Vergroenen

€

Uitvoeringsperiode 2022

2023

2024

2025

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Rooms-katholieke begraafplaats Schiedamse Molens Beeldkwaliteitsplan hoofdstructuur Vervangen bomen Nolenslaan Aanvullen structuur Churchillweg Vervangen bomen Zwaluwlaan Verbinding Amaliapark - Borodinlaan Verbinding Amaliapark - Brederoweg Scheepvaartweg Groenverordening Professioneel boombeheer ‘s-Gravelandseweg - A20 ‘s-Gravelandseweg - BHlaan Schiedamseweg - Hogenbanweg Laan van Bol’Es

35.000 35.000 45.000 15.000 30.000 35.000 35.000 50.000 50.000 40.000 40.000 40.000 35.000 35.000 60.000 60.000 50.000 50.000 95.000 35.000 20.000 100.000 25.000 25.000 45.000 45.000 30.000 30.000 15.000 15.000 30.000

16 17 18 19

Praat mee Adviseur groen Initiatieven en uitdaagrecht Communicatie

10.000 100.000 182.000 69.000

10.000 50.000 43.000 24.000

50.000 53.000 15.000

53.000 15.000

53.000 15.000

20 21 22 23 24 25 26

Heemeiland Beatrixpark Landijsbaan Monitoring Stadsnatuur Natuurwaardenkaart Natuurvriendelijke oevers KRW Ecologisch netwerk Landschapsvisie

80.000 135.000 50.000 27.500 85.000 200.000 20.000

80.000 130.000 15.000 20.000 25.000 50.000 20.000

5.000 10.000 2.500 20.000 50.000

15.000 2.500 20.000 50.000

10.000 2.500 20.000 50.000

27 28 29

Kwaliteitsimplus Beatrixpark Beheerplannen parken Wandelroute Parkweg

35.000 100.000 25.000

35.000 30.000 25.000

30.000

20.000

20.000

30 31 32 33 34 35

Vergroenen openbare ruimte Groen in plaats van grijs Jaarlijks extra bomen planten Monitoring boomziekten Tegel eruit, plant erin Geveltuintjes

380.000 140.000 160.000 280.000 60.000 30.000

80.000 50.000 40.000 70.000 15.000 30.000

100.000 50.000 40.000 70.000 15.000

100.000 20.000 40.000 70.000 15.000

100.000 20.000 40.000 70.000 15.000

Totaal

2.873.500

40.000

20.000 25.000

20.000 25.000

30.000

49

Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma

Bestuur Fysieke ingrepen in de openbare ruimte worden als geheel opgepakt. Dit gebeurt in combinatie met beheeropgaven uit het IUPB. Vanuit bestuurlijk oogpunt worden deze ingrepen verantwoord vanuit het IUPB. De voortgang van projecten uit het Uitvoeringsprogramma Groen sluit zoveel als mogelijk aan bij de wijze waarop vanuit het IUPB verantwoording wordt afgelegd aan het bestuur. Het Uitvoeringsprogramma Groen is opgesteld voor de periode 2022-2025. In 2025 zal op basis van een actuele stand van het groenfonds een nieuw Uitvoeringsprogramma opgesteld worden. Voor dit nieuwe Uitvoeringsprogramma zal in 2025 een nieuw bestuurlijk voorstel worden opgesteld.

Processchema bestuur IUPB-projecten 2022 Schematische weergave aansluiting P&C-cyclus

Uitvoeringsprogramma Buitengewoon groen Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl/groen September 2021