Bijlage: Buitengewoon Groen
Tekst van het document
Buitengewoon groen Uitvoeringsprogramma
2
Colofon ‘Uitvoeringsprogramma Groen’ is een uitgave van de gemeente Schiedam. Supervisie Team Beheer Openbare Ruimte Tekst & projectbegeleiding Cyber Adviseurs Vormgeving & redactie Esens Design Fotografie gemeente Schiedam en Cyber Adviseurs September 2021
3
Inhoud 1
2
4
3
Inleiding
4
Ruimtelijke kwaliteit
8
Samen met de stad
18
Biodiversiteit
26
Kaders
7
Programma’s Projecten
11 12
Programma’s Projecten
21 22
Programma’s Projecten
29 30
5
7
6
Gebruik
34
Toekomst en klimaat
40
Financiën
47
Programma’s Projecten
37 38
Programma’s Projecten
43 44
Bestuur
49
1
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Inleiding
4
5
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Inleiding Wie over tien jaar door Schiedam loopt, kan een stevige wandeling maken langs de groene routes door de stad. Schiedam beschikt dan over een goede verbinding met Midden-Delfland als groene long in het landschap. Het groen en vooral de bomen bepalen het groene karakter en de aangename uitstraling van de stad. Dit alles is in samenwerking met betrokken professionals en bewoners tot stand gekomen. Bewoners en bezoekers (h)erkennen groen als een belangrijke waarde in de leefomgeving. Op belangrijke plekken in de stad draagt groen nadrukkelijk bij aan de leefbaarheid. Groen zorgt voor verbinding tussen wijken en bewoners. Langs de groene routes genieten mensen van de omgeving en leren kinderen de waarde ervan. Mensen wandelen, lopen hard, laten hun hond uit, spelen of genieten simpelweg van de natuur. Voor iedereen zijn er mogelijkheden. Op diverse plekken in de stad hebben bewoners ruimte gekregen voor eigen initiatieven. Of het nu gaat om een buurteigen plek, bloementuin, bijenlint, hondenspeelplek, stadslandbouw of het meewerken aan natuurontwikkeling. Deze ambities maken we waar aan de hand van vijf pijlers.
Ruimtelijke kwaliteit
Samen met de stad
Biodiversiteit
Gebruik
Toekomst en Klimaat
Zo begint de Groenvisie die begin 2021 is vastgesteld. Voor de uitvoering van de Groenvisie is een Gemeentelijk Groenfonds vastgesteld. Dit Uitvoeringsprogramma Groen geeft daar invulling aan. De ambities uit de Groenvisie zijn vertaald naar programma’s. Elk programma bestaat uit projecten die de komende jaren invulling geven aan de ambities uit de Groenvisie. Per project geven we aan wat we gaan doen en wat het oplevert. Ook lees je wanneer een project start en wat het kost. Het budget in het Groenfonds is beperkt. Voor de komende vijf jaar hebben we de belangrijkste projecten bepaald. Na vijf jaar kijken we naar het resultaat van de projecten en naar nieuwe ontwikkelingen en ideeën in de stad. Ook kijken we of er meer budget beschikbaar is. Op basis daarvan actualiseren we het Uitvoeringsprogramma Groen voor de komende vijf jaar.
6
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma Deze kaart laat de projecten zien die aan een locatie gebonden zijn. Elk getal op de kaart verwijst naar een ander project in dit plan.
project
nr.
projectgebied
32
26
9
9
37
30 28
8 28
7
35
35 8 7
15
2737 28
21
34 35
26
20
5 15
25
5
36 4
4
2
2 2
1
282
22
1
2
2
352
35
28
28 28
30
22
2
13
30
30 28
35 29
2
Drie van de pijlers gaan over de kwaliteiten van het groen: • de ruimtelijke kwaliteit; • de bijdragen aan de biodiversiteit; • de toekomst- en klimaatbestendigheid.
De stad heeft genoeg mogelijkheden om het groen te behouden en te versterken, zowel voor de hoeveelheid als de kwaliteit van het groen. Voorbeelden van mooie bestaande groene voorzieningen zijn: • de parken • groene en blauwe verbindingen • bomen langs de hoofdwegen en tramlijnen • groene gebieden in de wijken
De kwaliteiten en waardes van het groen die terugkomen in de pijlers gaan bijvoorbeeld over wonen.
12 13
12 29
Groen is belangrijk om Schiedam aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig te houden. Schiedam is een groeiende stad en de druk op de beschikbare ruimte wordt steeds groter. Het is daarom belangrijk om de kwaliteit van het bestaande groen te beschermen en op een creatieve manier te versterken.
De andere twee pijlers gaan over de waarde van ons groen voor de stad: • het versterken van de gebruiksmogelijkheden; • het betrekken van bewoners.
6
6
In de Groenvisie van 2021 staat dat het groen een belangrijke basis is voor de ontwikkeling van de stad. We beschrijven daarin onze doelstellingen voor de komende jaren. Op deze manier brengen we het groen dichter bij de stad. We gebruiken hiervoor vijf belangrijke thema’s, de pijlers.
Wonen in een groene omgeving zorgt voor een betere gezondheid.
2
2
37
30
35
14 37 37 33 3 35
2
Bewoners die in het groen wonen: 37 • hebben minder stress; 14 • herstellen sneller als ze ziek zijn; • hebben minder vaak zorg nodig; • bewegen meer; • hebben meer contact met hun buurt. Ook zorgt groen ervoor dat: • (regen)water beter weg kan lopen; • water beter wordt vastgehouden bij droogte; • het koeler voelt bij hoge temperaturen; • CO2 en fijnstof opgevangen worden. Kortom, groen doet goed!
Om het bestaande groen in stand te houden maakt Schiedam gebruik van verantwoorde werkwijzen en materialen. Er wordt daarnaast minder vaak gekozen voor zo min mogelijk onderhoud. Tegenwoordig is de behoefte aan groen vanzelfsprekend.
7
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Kaders De pijlers in de Groenvisie zijn het uitgangspunt voor het realiseren van groene ambities. De komende jaren gaan we in de stad actief met onze groene ambities aan de slag. Dit Uitvoeringsprogramma beschrijft de projecten en programma’s waarmee we bepaalde ambities gaan realiseren.
We nemen onze ambities mee bij; • Beheer en herontwikkeling; • Ruimtelijke ontwikkelingen; • En in autonome groenprojecten/programma’s middels dit Uitvoeringsprogramma.
In onderstaande kaders leggen we uit hoe de ambities op verschillende manieren een plaats gaan krijgen.
Groene ambities uitvoeren met zelfstandige groenprojecten / programma’s
Groene ambities uitvoeren bij ruimtelijke ontwikkelingen
Groene ambities uitvoeren vanuit beheer en herontwikkeling
Er zijn niet overal her- of ruimtelijke ontwikkelingen. Gebieden waar dit niet gebeurt verbinden we alsnog aan een of meerdere pijlers uit de Groenvisie.
De Groenvisie is onderdeel van de Omgevingsvisie. Daardoor is de Groenvisie altijd het groene kader voor ruimtelijke ontwikkelingen in de stad, ook bij projecten die niet van de gemeente Schiedam zijn. Alle ruimtelijke plannen worden vergeleken met de pijlers uit de Groenvisie. De komende jaren is de Groenvisie het meest zichtbaar bij de ontwikkeling van Schieveste en de hervorming van het Dirkzwagerterrein Nieuw-Mathenesse.
Voor beheer en herontwikkeling gaan we uit van de Groenvisie. Denk hierbij aan dagelijks onderhoud, verbouwing, groot onderhoud en herontwikkeling. Als Schiedam zelf projecten start, gebruikt zij de pijlers uit de Groenvisie voor het omschrijven van de projectopdracht. Per projectgebied kijken we hoe we invulling kunnen geven aan de pijlers. Ze worden vertaald naar duidelijke doelen en een heldere opdracht. In de Beheervisie worden de ambities uit de Groenvisie vertaald naar afspraken over de opdracht en vastgelegd in de beheerplannen. De Boomverordening wordt bijgewerkt.
Dekking De bedenkers van de ruimtelijke ontwikke-
Dekking De kosten worden betaald vanuit het
lingen dragen zelf de kosten. Daarom zijn deze projecten niet opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Groen.
IUPB (Integraal Uitvoeringsprogramma Buitenruimte) en bestaande gemeentelijke begroting.
Denk bijvoorbeeld aan: • groene wijkinitiatieven; • het omvormen van grijs naar groen; • bestaand groen meer gebruiken; • biodiversiteit vergroten; • de kwaliteit van groene hoofdstructuren en parken verbeteren. Voor deze zelfstandige groenprojecten bieden we dit Uitvoeringsprogramma aan aan de gemeenteraad. Hierin staan de investeringsprogramma’s en de doelen die daarmee behaald gaan worden.
Dekking Deze groenprojecten worden betaald via het Groenfonds.
2
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Ruimtelijke kwaliteit
8
9
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Ruimtelijke kwaliteit Inleiding De ruimtelijke kwaliteit, en daarmee de identiteit en beleving van de openbare ruimte, wordt bepaald door bebouwing, inrichting, gebruik en onderhoud. ‘Het groen’ vormt een belangrijk onderdeel. In het dichtbebouwde Schiedam draagt het groen bij aan de beleving. Het wordt vaak de ‘stoffering’ van de buitenruimte genoemd. Met dit Uitvoeringsprogramma Groen bouwen we zorgvuldig verder aan de groene kwaliteiten die de stad heeft. Dit doen we door met verschillende programma’s en bijbehorende projecten in de stad uiting te geven aan de ambities die horen bij deze pijler.
project
nr.
projectgebied
32 9
De programma’s geven aan wat we willen bereiken binnen de pijler ruimtelijke kwaliteit. Onder deze programma’s vallen verschillende projecten. We leggen daarin uit hoe we de ruimtelijke kwaliteit vergroten en welke kaders we meegeven aan projecten. Schiedam wil de ruimtelijke kwaliteit van het groen in de stad versterken. We maken bewoners meer bewust van de kwaliteit van het groen. Dat doen we door; • de kwaliteit van het groen langs belangrijke wegen en op belangrijke plekken in de stad te versterken;
37 35
35 8
9
7 8
25
5
7
6
15
5
34 35
26 37
15
12
4
2 2
2
1
2
4 2
13 22
2
1
2
Op de kaart hiernaast zie je de locaties waar projecten aan verbonden zijn.
352
2
2
22
13
2 37
14
35
35 29
37
35
• het groen in de stad met elkaar te verbinden.
Op de kaart hiernaast zie je de locaties waar projecten aan verbonden zijn.
12 36
• bomen de ruimte en zorg te geven om groot en beeldbepalend te worden; • meer vormen van groen met verschil in kleur, bloeitijd en uiterlijk;
6
37 33 3 35
2
10
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Visie op Ruimtelijke kwaliteit Als het gaat om de ruimtelijke kwaliteit van de groene openbare ruimte van de gemeente Schiedam. We hebben de volgende ambities:
Bewoners zijn zich meer bewust van de kwaliteit van het groen in de stad. We streven naar een minimale waardering van 6,8. Maar onze ambitie ligt hoger.
Bomen, groen en water dragen sterk bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Waar nodig wordt deze versterkt, langs belangrijke verbindingen en op belangrijke plekken in de stad.
Er is voldoende ruimte en er zijn goede omstandigheden voor bomen en beplanting om te kunnen groeien.
Om de uitstraling van het groen in de stad te versterken, zetten we in op meer diversiteit (kleur, fleur en verschijningsvorm).
De ontwikkelopgave van Schiedam is erop gericht de Groenblauwe Structuurvisie te realiseren, te borgen en waar nodig verder te ontwikkelen.
De openbare ruimte in de stad wordt steeds drukker. Daarbij kent Schiedam een grote ontwikkelopgave, waardoor het groen in de stad onder druk komt te staan. Een hoog onderhoudsniveau is daarom belangrijk en zal worden meegenomen in nieuwe beheerplannen en financiële ramingen.
Groene verbindingen zijn sociaal veilig en van een hoge ruimtelijke kwaliteit. Samen vormen ze een aaneengesloten netwerk, dat Schiedam verbindt met de oevers van de Nieuwe Maas en Midden-Delfland.
11
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Programma’s Ruimtelijke kwaliteit Bijzondere groene plekken Groen benadrukt en begeleidt de bijzondere plekken in de stad. We streven naar een groene inrichting die past bij de plek en de omgeving. Hierdoor komen de historische kenmerken van bebouwing, groen en water beter tot hun recht. Ook streven we naar een hoge kwaliteit van het groen zelf. De beplanting draagt met zijn vorm, kleur en geur bij aan een positieve uitstraling. Er zijn natuurlijk meer bijzondere groene plekken in Schiedam. In dit programma komen alleen de bijzondere groene plekken aan bod die niet in een ander programma of buiten het UPG zijn opgenomen.
Project 1 & 2
Hoofdstructuur
Bomen
Inrichtingskwaliteit
Het groen in de hoofdstructuur geeft een gevoel van ruimte. Het zorgt voor verbindingen in de stad. Dit groene netwerk verbindt Schiedam met de oevers van de Nieuwe Maas en Midden-Delfland. De groene hoofdstructuur bestaat uit de belangrijkste lanen, parken en verbindende groenstroken. Samen vormen ze het groene kader van de stad. De gemeente zorgt voor het beheer en het onderhoud. De verkeersveiligheid speelt hierbij ook een rol.
Bomen zorgen voor een aantrekkelijke uitstraling en een groene beleving. In veel gevallen bepalen bomen het beeld van de omgeving en ze worden vaak heel oud. Hierdoor dragen ze lang bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Maar ze voegen alleen waarde toe met de juiste groeiomstandigheden en verzorging.
Een groot onderdeel van de ruimtelijke kwaliteit begint bij de kwaliteit van inrichting. Verschillende soorten beplanting zijn belangrijk voor een plezierige leefomgeving in de stad. Zeker voor de stedelijke leefbaarheid waar Schiedam naar streeft.
De hoofdstructuur is kenmerkend voor de stad en wordt, zonder het contact met de omgeving te verliezen, zoveel mogelijk omringd door grote bomen. De hoofdstructuur staat niet op zichzelf en staat in verbinding met de stadskarakteristieken. De kwaliteiten die we hierin nastreven gaan we versterken in de groene hoofdstructuur. Een goed ingerichte groene hoofdstructuur draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en een mooier beeld van de stad. Het vult de biodiversiteit aan en zorgt voor een stad die daadkrachtig inspeelt op de gevolgen van klimaatverandering.
Project 3 t/m 9
We investeren in een bomenkaart voor gebruik door de gemeente zelf, bewoners en organisaties. We verbeteren ook het professioneel boombeheer. Bij het plaatsen en beheren van een boom hebben we voorwaarden voor inrichting en onderhoud. Voor de standaard inrichting en het beheer is geen extra geldbesteding nodig en hiervoor maken we dus geen gebruik van dit plan.
Project 10 & 11
In dit plan hebben we een aantal locaties gekozen waarvan we de kwaliteit verbeteren. Dit zijn opvallende locaties, stadsentrees en locaties die niet aan bod komen in andere ontwikkelingen. De gemeente Schiedam kent een gelijkvormige inrichting van de openbare ruimte. We zien dat de groene parels uit de GBSV (groenblauwe structuurvisie) een wat hogere kwaliteit hebben. We stellen voor om plekken waar je met de auto of openbaar vervoer de stad binnenkomt mooier te maken. Voor deze entrees willen we met minimale kosten voor beheer een inrichting wat mooi te houden is.
Project 12 t/m 15
12
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Bijzondere groene plekken
1.
Rooms-katholieke begraafplaats
De Rooms-katholieke begraafplaats aan de Vlaardingerdijk heeft al een unieke kwaliteit. Door de verborgen ligging is deze plek niet bij iedereen bekend. Bijzonder is dat je hier nog echt rust kunt ervaren. Het historische karakter, de grote bomen en de natuur zorgen voor een bijzondere groenbeleving. We willen het unieke (groene) karakter van de begraafplaats versterken en beschermen voor de toekomst. Hiervoor wordt in 2022 een ontwerp gemaakt. Dit ontwerp werken we daarna uit in een beheerplan. Hierin krijgen de bijzondere en monumentale graven en andere monumenten extra aandacht. We doen dit samen met de vrijwilligers van de begraafplaats en de historische vereniging Schiedam.
Bijzondere groene plekken
2.
Schiedamse Molens
Schiedam staat bekend om zijn molens. Voor het behoud hiervan is het noodzakelijk dat hun wieken ongehinderd kunnen draaien. Hiermee wordt de relatie van de Schiedamse molens met de stad benadrukt. Voor de wind en het vrije zicht op een molen kan de beplanting rondom de molens niet te hoog zijn. Het gaat daarbij om bomen langs wegen en in tuinen maar ook om natuurlijke beplanting dat in de hoogte groeit. Het risico dat bomen in de toekomst wind tegenhouden hangt deels af van de boomsoorten. De komende jaren maken we een beheerplan voor de molenbiotopen. In dit beheerplan beschrijven we wanneer welke bomen gesnoeid moeten worden en hoe hoog bomen mogen worden. Daarnaast beschrijven we per molenbiotoop hoe we omgaan met het vervangen van bomen. Ook moet onderhoud aan het groen en de bomen dat te lang uitgesteld is worden uitgevoerd. Op groenstructuurkaarten wordt de omgeving van de molens in kaart gebracht en wordt per molen aangegeven hoe het groen in de omgeving onderhouden gaat worden waardoor er in de toekomst geen hinder veroorzaakt wordt. In het beheerplan ligt vast hoe hoog het groen er mag worden en wordt er middels een zorgvuldig beheer op aangestuurd dat deze maximale hoogtes niet overschreden worden.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Beleefbare cultuurhistorie / identiteit en toevoegen waarde voor de biodiversiteit en gebruik.
Herkenbare geschiedenis van de stad en identiteit.
Planning
Planning
2022
2023
Kosten € 35.000,-
2024
2025
2022
2023
2024
2025
Kosten Beheerplannen Achterstallig onderhoud
€ 15.000,€ 30.000,-
13
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Hoofdstructuur
3.
Hoofdstructuur
Beeldkwaliteitsplan hoofdstructuur
4.
Hoofdstructuur
Bomen vervangen aan de Nolenslaan
5.
Groenstructuur aanvullen aan de Churchillweg
In 2022 wordt een BKP (beeldkwaliteitsplan) opgesteld op basis van de stadskarakteristieken (dit is een apart plan dat is/wordt opgesteld). Hierbij wordt de huidige kwaliteit van de groene hoofdstructuur in beeld gebracht. Ook wordt de gewenste kwaliteit bepaald. Op basis van het BKP wordt een investeringsprogramma gemaakt. Op basis van de nu bekende kwaliteiten zijn er al prioriteiten gesteld in het aanvullen en versterken van een aantal verbindingen. Deze zijn uitgewerkt in de volgende projecten (4 t/m 9). In de komende jaren zullen uit het BKP nog andere locaties naar voren komen waar investeringen gewenst zijn. Deze investeringen worden opgepakt wanneer zich relevante ruimtelijke ontwikkelingen voor doen of wanneer groot onderhoud of vervanging gepland staan zodat je werk met werk kan maken.
De kwaliteit van de groene hoofdstructuur aan de Nolenslaan is matig. De groeiomstandigheden zijn slecht waardoor de bomen en struiken hier niet goed groeien. Daardoor dragen ze weinig bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Er zijn al een aantal bomen vervangen maar deze redden het ook niet.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Herkenbaar en verbindend groen, versterken ruimtelijke kwaliteit, toevoegen waarde voor de biodiversiteit en toekomstbestendig groen.
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit.
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit.
Planning
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
We willen dat de groene structuur bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit. Dit doen we door de groeiomstandigheden te verbeteren en meerdere soorten bomen en struiken te planten. Hierdoor ontstaat er een geheel wat ook bijdraagt aan de biodiversiteit.
2022
2023
2024
2025
De Churchillweg is een van de stadsentrees die we mooier willen maken door het groen anders in te richten. De Churchillweg is in 2012-2013 opnieuw ingericht. Bij de herinrichting zijn de bomen langs de Churchillweg vervangen door lindebomen. Deze bomen zijn nog jong en geven nog niet het beeld dat ze geven als ze volwassen zijn. De bomen zijn gezond en vitaal en we ver wachten dat zij dit beeld met gemak bereiken. Het groen langs de Churchillweg is desondanks wel te verfraaien. We zien mogelijkheden om een gevarieerd straatbeeld te realiseren waarbij je als passant verschillen en openheid, beslotenheid, kleur en fleur beleeft.
2022
2023
Kosten
Kosten
Kosten
€ 35.000,-
€ 50.000,-
€ 40.000,-
2024
2025
14
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Hoofdstructuur
6.
Hoofdstructuur
Bomen vervangen aan de Zwaluwlaan
Door slechte groeiomstandigheden groeien de esdoorns in de middenberm van de Zwaluwlaan niet. We willen in de middenberm goede groeiplaatsen inrichten. Dit doen we door de slechte esdoorns te vervangen door minstens even veel verschillende soorten bomen. In de omgeving zien we kansen om nog extra bomen te planten. Naast nieuwe bomen willen we in de middenberm een mengsel van wilde kruiden inzaaien.
7.
Hoofdstructuur
Verbinding Amaliapark met de Borodinlaan
Het Amaliapark is via de Borodinlaan verbonden met de ecologische en recreatieve hoofdstructuur. We willen deze verbinding versterken. Dit doen we door het voetpad aan de noordzijde te vervangen door een wandelpad door het groen. Het gras wordt vervangen door een mengsel van wilde kruiden. En we leggen natuurvriendelijke oevers aan. Hiermee wordt de belevingswaarde en ruimtelijke kwaliteit van het groen verhoogd. Langs de recreatieve route kunnen we op bijzondere plekken nog extra bomen planten. Door het Amaliapark beter te verbinden met de groene hoofdstructuur neemt de waarde voor de bewoners om het park te gebruiken toe.
8.
Verbinding Amaliapark met de Brederoweg
Ter hoogte van de Zoomweg ligt een entree van het Amaliapark. Vanaf de entree sluiten we het Amaliapark aan op de groene hoofdstructuur via de groenvoorziening langs de Brederoweg. We versterken deze recreatieve verbinding. Het informele wandelpad tussen Brederoweg en Lisztplein trekken we door langs de Zoomweg en wordt aangesloten op de Mozartlaan. Daarnaast willen we de belevingswaarde en ruimtelijke kwaliteit verhogen. Het gras in de berm van de Brederoweg wordt vervangen door een mengsel van wilde kruiden en natuurlijke opgaande beplanting. Langs de verbinding kunnen we op bijzondere plekken nog extra bomen planten.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit.
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit en gebruikswaarde.
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit en gebruikswaarde.
Planning
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
Kosten
€ 40.000,-
€ 35.000,-
€ 60.000,-
2024
2025
15
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Hoofdstructuur
Bomen
9.
10. Groenverordening
Scheepvaartweg
In de zijbermen en/of middenbermen van de rondweg noord willen we hetzelfde beeld van wilde kruiden. Ter hoogte van de Scheepvaartweg zien we dat dit niet aanwezig is. De middenberm willen we opnieuw inrichten met bloembollen en wilde kruiden. We willen voor de Scheepvaartweg een zo veel mogelijk open beeld. Hier en daar kunnen we een boom toevoegen (maximaal 4 stuks).
Bomen zijn zeer belangrijk voor de ruimtelijke kwaliteit en belevingswaarde van de hoofdstructuur. Daarom willen we bomen beter beschermen. Hiervoor gaan we in 2022 aan de slag met een nieuwe groenverordening. Deze verordening gaat opgewerkt worden rondom een groene kaart. Op deze groene kaart staan alle belangrijke groene gebieden, alle belangrijke lanen en groenstructuren en alle monumentale bomen.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Een hoge ruimtelijke kwaliteit op een beeldbepalende plek en toegevoegde waarde voor de biodiversiteit.
Herkenbaarheid, identiteit, ruimtelijke kwaliteit, trots op Schiedams groen.
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
In de groenverordening staat beschreven hoe we in Schiedam omgaan met het behouden, kappen en compenseren van groen. Ook staat in deze verordening beschreven hoe we bepalen of een boom monumentaal is of niet. Dit geldt zowel voor openbare bomen als particuliere bomen. Particuliere monumentale bomen worden in het gemeentelijke inspectieplan opgenomen. Uit deze inspectie blijkt wat de toestand en behoefte aan onderzoek en onderhoud van zijn of haar boom is. Een boomeigenaar kan eens in de 3 jaar een vergoeding (van maximaal 75%) aanvragen voor onderhoud.
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 50.000,-
€ 95.000,-
2024
2025
16
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Bomen
11. Professioneel boombeheer Met professioneel boombeheer richten we een werkproces in. Hierbij verbeteren we blijvend de onderhoudstoestand van de bomen in onze stad. Ook krijgen we meer grip op alle onderdelen die te maken hebben met de juridische zorgplicht die we als boombeheerder hebben. Dit doen we met het inrichten van een digitaal bomenbestand met daarin alle informatie die nodig is.
t
Inrichtingskwaliteit
Inrichtingskwaliteit
12. ’s-Gravelandseweg - A20
13.
Dit is een van de stadsentrees die we mooier willen maken door het opnieuw inrichten van het groen. De verbinding van de ‘s-Gravelandseweg op de A20 kan mooier gemaakt worden door verschillende soorten bloembollen te plaatsen. De gemeente is met Rijkswaterstaat in gesprek om hun grondgebied ook meer kwaliteit te geven.
Dit is een van de stadsentrees die we mooier willen maken door het groen opnieuw in te richten. Het groen langs deze stadsentree is versleten en het onderhoud kan op bepaalde plekken beter. Daarnaast heeft het groen een sobere inrichtingskwaliteit en wordt er geen rekening gehouden met dieren en planten en hun natuurlijke omgeving.
Het proces van professioneel boombeheer bevat: • Meer inzicht en grip op het regelmatig terugkomend beheer; • Het vastleggen van het gehele proces boomveiligheid en onderhoud in een duidelijk programma; • Het opzetten van een betrouwbaar digitaal bomenbestand; • Alle procesonderdelen op elkaar afstemmen voor een makkelijk en goed bomenbeheer.
’s-Gravelandseweg - Burgemeester van Haarenlaan
We willen deze plek meer kleur geven en verschillende bloeitijden stimuleren door wilde kruiden en bloembollen toe te voegen. Daarnaast denken we ongeveer 8 extra bomen toe te kunnen voegen en ook bloeiende struiken.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Volgroeide bomen en meer positieve waardering van het groen in de stad. Toevoegen waarde voor toekomstbestendig groen en de biodiversiteit.
Hogere herkenbaarheid en hogere ruimtelijke kwaliteit. Toevoegen waarde voor de biodiversiteit.
Hogere herkenbaarheid en hogere ruimtelijke kwaliteit. Toevoegen waarde voor de biodiversiteit.
Planning
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
Kosten
€ 100.000,-
€ 45.000,-
€ 30.000,-
2024
2025
17
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Ruimtelijke kwaliteit Inrichtingskwaliteit
14.
Inrichtingskwaliteit
Schiedamseweg Hogenbanweg
15. Laan van Bol’Es
Dit is een van de stadsentrees die we mooier willen maken door het groen opnieuw in te richten. We willen de rotonde opknappen en meer kleur en fleur toevoegen met bloeiende struiken en bloembollen.
Dit is een van de stadsentrees die we mooier willen maken door het groen opnieuw in te richten. Langs de Laan van Bol’Es kunnen we bloembollen planten. We gaan voor deze locatie opnieuw om de ontwerptafel en gaan op zoek naar mogelijkheden om 10 nieuwe bomen te planten.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Hogere herkenbaarheid en hogere ruimtelijke kwaliteit. Toevoegen waarde voor de biodiversiteit.
Hogere herkenbaarheid en hogere ruimtelijke kwaliteit. Toevoegen waarde voor de biodiversiteit.
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 15.000,-
€ 30.000,-
2024
2025
3
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Samen met de stad
18
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Samen met de stad Inleiding Het groen in Schiedam is van iedereen. Schiedam wil graag dat bewoners meer verbonden zijn met hun openbare ruimte en dat zij zich er verantwoordelijk voor voelen. Samen maken we de (nieuwe) openbare ruimte: • die flexibel te gebruiken is; • waarin de wensen van bewoners herkenbaar verwerkt zijn; • die aantrekkelijk, uitdagend en vernieuwend is. De gemeente Schiedam maakt keuzes en beheert het groen in de stad, van parken en bomen tot sloten en dieren. Dit doet de gemeente samen met haar bewoners en groenorganisaties. Voor bewoners moet altijd duidelijk zijn welke grote werkzaamheden er plaatsvinden, waar ze plaatsvinden en vooral waarom. De gemeente informeert bewoners en betrekt ze bij wat er gebeurt met het groen in de wijken. Dat zorgt voor meer begrip en tevredenheid. Ook als het gaat om een natuurlijker en duurzamer beheer. Keuzes die worden gemaakt voor de aanwezige bomen leggen we uit. Informatie over groene voorzieningen en gebieden in Schiedam moet voor iedereen op een makkelijke manier beschikbaar zijn. De gemeente staat open voor ideeën en plannen van bewoners en maakt dit graag mogelijk.
De onderstaande investeringen zorgen er voor dat bewoners zich meer bewust zijn van groene ontwikkelingen in de stad. Bewoners worden uitgedaagd om mede-eigenaar van de ruimte te worden. Er komt meer deelname en samenwerking met bewoners maar ook met andere betrokkenen. De gemeente is zichtbaar, herkenbaar en aanspreekbaar voor het onderhoud van de openbare ruimte en als opsteller en handhaver van regels. Daarnaast is de gemeente partner bij ontwikkelingen in de stad. In wijken en buurten kunnen bewoners samen invulling geven aan de omgeving. Die invulling kan tijdelijk of blijvend zijn. Als het nodig is kunnen bewoners mee betalen of zelf het onderhoud regelen. Met Uitdaagrecht (voorheen Right to Challenge) geven we bewoners ‘het recht om uit te dagen’. Als Schiedammers denken dat hun bijdrage iets extra’s oplevert kunnen zij bepaalde taken van de gemeente overnemen.
19
20
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Visie op samenwerking Onze ambities voor de komende jaren zijn:
Bewoners zijn zich meer bewust van groene ontwikkelingen in de stad. Hiertoe werken we een actieve communicatiestrategie uit, waarin de informatievoorziening zowel stadsbreed als op wijkniveau nadrukkelijk een plek krijgt.
We zetten in op meer participatie en samenwerking in het groen, met zowel bewoners als ook met andere belanghebbenden. Dit doen we door in elke wijk de kansen voor participatie te benoemen en deze in het werkproces op te nemen.
21
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Programma’s Samen met de stad Bewonersinitiatieven
Uitdaagrecht
Bewustwording
De openbare ruimte biedt bewoners mogelijkheden om een eigen invulling te geven. Bij belangengroepen en vrijwilligers is veel specialistische kennis over het groen en de natuur in Schiedam. Deze kennis willen we graag gebruiken in onze organisatie.
Bewoners die zelf stukjes woongebied willen verzorgen en onderhouden geven we graag de ruimte. De gemeente speelt hierin een ondersteunende rol. We bevorderen eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid.
Het groen in Schiedam wordt vaak nog niet bewust ervaren. We willen ervoor zorgen dat het groen en de verhoogde kwaliteit die we proberen te halen met de Groenvisie bewust wordt ervaren door onze bewoners.
Uitdaagrecht geeft bewoners ‘het recht om uit te dagen’. Als Schiedammers denken dat hun bijdrage iets extra’s oplevert kunnen zij bepaalde taken van de gemeente overnemen. Bijvoorbeeld een deel van het beheer van het openbaar groen. Bewoners krijgen hiermee echt de kans om hun ideeën uit te voeren.
Veel mensen weten niet wat we aan mooi en bijzonder groen in de stad hebben. Ook is niet bekend wat er bij komt kijken om dit met zorg te ontwikkelen en in stand te houden. Deze onbekendheid zorgt er ook voor dat het groen in de stad niet altijd gewaardeerd wordt. Als gemeente maken we tegelijkertijd niet altijd goed duidelijk wat we allemaal doen.
Dit doen we door deze groepen in een vroeg stadium te betrekken bij het vormen van plannen, het uitvoeren ervan en het beheer. Ze brengen bij ruimtelijke plannen hun belangen in beeld en denken mee. Afhankelijk van hun belang en het type project krijgen ze een rol bij de verdere uitwerking. Zowel in een ontwerp als bij de de uitvoering van het idee. De gemeente zorgt voor de basisinrichting. Extra wensen en ideeën komen met nadruk vanuit de bewoners en ondernemers. Vooral in het beheer en onderhoud. We zoeken, ondersteunen en omarmen ideeën uit de stad.
Project 16 t/m 18
De gemeente heeft voor het Schiedamse groen randvoorwaarden gesteld voor het Uitdaagrecht. Daarnaast zijn niet alle gebieden geschikt voor beheer door bewoners. De gemeente let op de algemenewaarde en zorgt ervoor dat de openbare ruimte bereikbaar en veilig blijft. Bij Uitdaagrecht initiatieven bekijken we samen met de initiatiefnemers waar de behoeftes liggen en hoe we deze het beste kunnen faciliteren binnen de bestaande financiële kaders. Het onderhoud mag er niet duurder op worden. Initiatiefnemers gaan de uitdaging aan om budgetneutraal een hogere kwaliteit te realiseren. Waarbij gemeente scheidam initiatiefnemers ondersteund in raad en daad en de gemaakte afspraken worden vastgelegd in een speciaal beheerplan of in een wijkdeal.
Project 19 & 20
De komende jaren zorgen we voor een positieve bewustwording van het groen in Schiedam. Samen met stadspartners geven we bijzondere groene plekken op een ludieke manier aandacht. We communiceren beter over al het werk dat er in de groene openbare ruimte gedaan wordt. Dit doen we op een actieve wijze en sluit aan bij waar de behoeften liggen.
Project 21 & 22
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Samen met de stad Bewonersinitiatieven
16. Praat mee Om initiatieven van bewoners te stimuleren, goed te begeleiden en bewoners mee te laten praten is een (digitaal) loket noodzakelijk. Hierop zijn alle initiatieven van bewoners te zien. Op dit moment hebben we al verschillende partners in de stad. We voegen lokale kennis samen en maken dit beschikbaar. Hierdoor krijgen alle bewoners en de gemeente een beeld van wie de stadspartners zijn, wat hun belangen zijn en waar hun kennis zit. Zo wordt lokale kennis beter gekoppeld aan ruimtelijke projecten en werkzaamheden vanuit beheer. Stadspartners vinden elkaar makkelijker en Schiedammers vinden makkelijker een belangengroep. Ook kunnen stadspartners Schiedammers inspireren om ook actief mee te doen aan een groener Schiedam. Voor het samenvoegen en behouden van lokale kennis binnen de gemeente Schiedam maken we gebruik van een digitaal platform. Door goed te communiceren moet dit platform aandacht krijgen zodat de bekendheid wordt vergroot.
Toegevoegde waarde Meer positieve waardering voor groen in de stad en stimuleert ook het vergroenen/biodiverser maken van de stad.
Planning 2022
2023
Kosten € 10.000,-
2024
2025
22
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Samen met de stad Bewonersinitiatieven
17. Adviseur groen Naast een centraal loket voor bewonersinitiatieven moet er een functionaris (adviseur groen) komen. De adviseur groen heeft een kwartier makende functie voor het borgen van groene bewonersinitiatieven binnen de organisatie. De adviseur groen bepaalt wie binnen de organisatie de betrokken moet worden bij een initiatief en begeleid initiatiefnemers bij het vormgeven van het initiatief en richting uitvoering. Na uitvoering van het initiatief wordt er een wijkdeal gesloten. De adviseur groen begeleidt de initiatiefnemers met het beheer. Soms moeten er nog zaken aangepast worden of er is hulp nodig met het beheer. De adviseur groen regelt dit dan binnen de organisatie. Er zijn veel initiatieven mogelijk die de kwaliteit van het groen eenvoudig verbeteren. Met een positieve houding naar bewoners kunnen er veel kansen voor samenwerking met bewoners bereikt worden. De adviseur groen is daarmee de Ideeënloods voor groen. De adviseur groen wordt extern ingehuurd om te kunnen uitproberen en afwisselen met de benodigde inzet. In 2025 wordt geëvalueerd of en in welke hoedanigheid we de adviseur groen willen opnemen in de reguliere functiebezetting als opzichzelfstaande functionaris of dat bepaalde taken en verantwoordelijkheden ondergebracht worden bij andere reeds aanwezige functionarissen.
Toegevoegde waarde Een centraal aanspreekpunt voor alle initiatieven vanuit de stad. Niet alleen voor meer samenwerking maar ook voor vergroening en een grotere biodiversiteit.
Planning 2022
2023
Kosten € 100.000,-
2024
2025
23
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Samen met de stad Uitdaagrecht
18. Initiatieven en uitdaagrecht Zowel bewoners, stadspartners en verenigingen hebben regelmatig ideeën en initiatieven voor in het Schiedamse groen. Deze initiatieven maken we mogelijke door bijvoorbeeld kleine aanpassingen (zoals bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van bloemenzaad of het plaatsen van een bijenhotel) aan de openbare ruimte te doen of het overdragen van groenbeheer aan een georganiseerde groep bewoners. Aan deze aanpassingen of beheerafspraken hangen voorwaarden, soms betekend dit dat we een omgeving anders in moeten richten of eenmalig extra onderhoud uit te voeren. Daarna maken we met bewoners afspraken over het beheer en onderhoud. Voor de invulling van het beheer en onderhoud is inzicht nodig in de onderhoudskosten en in beheermaatregelen. Deze gegevens worden verzameld en beschreven in een beheerplan. Dit plan kan dan overgedragen worden aan de bewoners. Wanneer bewoners zelf een stuk openbaar groen gaan beheren is het uitgangspunt dat dit binnen de financiële kaders uitgewerkt gaat worden. Kosten die bespaard worden komen weer als beschikbaar budget terug in de wijk. Uitgangspunt is dat zelfbeheer geen bezuiniging is maar ook niets extra kost.
Om te bepalen welke taken bewoners op zich kunnen en willen nemen moeten er een aantal zaken duidelijk zijn: Namelijk welke beheergroepen er aanwezig zijn, wat het onderhoud voor deze beheergroepen is (dagelijks, groot en vervanging) en welke onderdelen hiervan door buurtbewoners onderhouden kunnen worden. Deze vorm van gebiedsbeheer heeft voorwaarden. Goede afspraken worden gemaakt en vastgelegd in beheerplannen en met onze uitvoeringspartner. De financiële gevolgen van deze keuzes worden verwerkt in een beheerplan en de afspraken vastgelegd in een wijkdeal.
Toegevoegde waarde Meer positieve waardering voor groen in de stad en waarde voor de ruimtelijke kwaliteit.
Planning 2022
2023
Kosten € 182.000,-
2024
2025
24
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Samen met de stad Bewustwording
19. Communicatie De komende jaren zetten we met een communicatiecampagne in op meer bewustwording van huidige en toekomstige kwaliteit van het groen in Schiedam. In deze campagne is er aandacht voor mooie en bijzondere groene projecten. Ook is er aandacht voor bewoners die alleen of met de gemeente een bijzonder groen project hebben uitgevoerd. Met stadspartners gaan we bijzondere groene plekken op een speelse manier aandacht geven. Zodra er een bijzonder project wordt opgeleverd leggen we uit wat er uitgevoerd is, waarom we dit gedaan hebben en hoe we het gaan beheren. We laten bewoners aan het woord en maken content (interview, blog, filmpje) met betrokken Schiedammers die iets bijzonders voor elkaar hebben gekregen in het groen. Bijvoorbeeld een groene wijkdeal, hoe hebben mensen dit aangepakt en hoe bevalt het. Of hoe ervaren Schiedammer de samenwerking met de gemeente bij bijzondere beheerplannen (Beatrixpark, Kethel-Oost). Ook onderdeel van deze campagne zijn activiteiten waarbij aandacht is voor bijzondere groene plekken. Bijvoorbeeld een wandeling/rondleiding met stadsecoloog, stadsimkers, stadshistoricus of bomenridders. Naast de communicatiecampagne gaan we werken aan een communicatiekalender. Door een onderzoek naar veelgestelde vragen brengen we de communicatiebehoefte in beeld. Welke onderwerpen vragen om meer informatie en wanneer is deze behoefte het grootst.
Op basis van dit onderzoek maken we een communicatiekalender. Daarmee kunnen we bewoners op tijd informeren over zaken die men belangrijk vindt. Bijvoorbeeld in de periode waar veel hooikoortsmeldingen binnen komen geven we aandacht aan onze afspraken over het maaien.
Toegevoegde waarde Meer positieve waardering voor en bewustwording van groen in de stad. Toevoegen waarde voor samen met de stad.
Planning 2022
2023
Kosten € 69.000,-
2024
2025
25
4
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Biodiversiteit
26
27
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Biodiversiteit Inleiding We kunnen niet zonder biodiversiteit. Soorten en ecosystemen zorgen voor de productie van zuurstof, afbraak van dode dieren en planten, bestuiving van planten, opname van water, waterzuivering en beheersing van plagen. Bij diversiteit in het groen gaat het om verschillen in soorten en hoe ze eruit zien, zoals kleuren, bloemen en bladeren. Deze diversiteit draagt bij aan de biodiversiteit, maar ook aan belevingswaarde. Bio betekent leven en diversiteit betekent afwisseling of verschil. Biodiversiteit is dus alle verschillende soorten leven in het groen. Over enkele jaren is Schiedam een stad waar in de openbare ruimte plek is voor ecologische waarde en biodiversiteit. Bomen en groene verbindingen spelen hierin de grootste rol. Diversiteit in beplanting is er over tien jaar niet alleen voor ecosystemen. Het zorgt ook voor een afwisselend groenbeeld in de stad.
nr.
Verbinding is het belangrijkste woord bij het vergroten van de biodiversiteit. Planten en dieren in een stedelijke omgeving verplaatsen en verspreiden zich langs groene verbindingen. Zo kunnen ze zich duurzaam handhaven en ontwikkelen. Grote groengebieden, parken en de verbindingen daartussen zorgen voor een groen netwerk: de groenstructuur. Er is speciale aandacht voor struiken en kruiden die bijen en andere insecten aantrekken. Ook kijken we nadrukkelijk of er in beplanting mogelijkheden zijn om te schuilen. Voor onder andere egels, vleermuizen en andere kleine zoogdieren. Verder hebben we oog voor mogelijkheden voor vogels om te broeden in grotere bosplantsoenen en volwassen bomen. De regels over het maaien zijn gericht op biodiversiteit.
project projectgebied
32 9
37
26
35
35 8 7
6 25
5
34 35
26
15
20 37
12 36
21
4 2 2
1
352
35 35 29
2
22
13
2 37 35 37 37 33 3 35
Op de kaart hiernaast zie je de locaties waar projecten aan verbonden zijn.
2
28
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Visie op biodiversiteit Voor deze pijler hebben we de volgende ambities:
De ontwikkeling van de biodiversiteit in de stad houden we structureel bij in de Natuurmonitor.
Bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden geven we grondeigenaren randvoorwaarden mee voor het ontwerp. Zo geldt de biodiversiteit van het groen vanaf het eerste ontwerp als randvoorwaarde in de planvorming.
Bij 40% van het groen in de stad willen we een natuurlijke opbouw in bosplantsoen realiseren, door een natuurlijke kruidenzoom aan te brengen met een struiken- en bomenlaag.
We willen de biodiversiteit in groene verbindingen langs oevers en bermen vergroten. Ambitie is om minimaal 40% van het totale grasgebied uit bloemrijke bermen te laten bestaan.
We willen een verdiepingsslag kunnen maken in het beschermen en verbeteren van de biodiversiteit. Om dit te bereiken willen we richtlijnen ontwikkelen voor het beschermen van monumentale bomen, toekomstbomen en de aanwezige natuurwaarden in het overige groen.
We willen meer diversiteit aanbrengen in soorten, kleuren en vormen van groen. Hiertoe stellen we in 2022 richtlijnen op voor inboet (het opnieuw inplanten), reconstructie en herinrichting.
29
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Programma’s Biodiversiteit Ecologische parels
Organisatie en Beheer
Ecologische verbindingen
Midden-Delfland
Ecologische parels zijn groenlocaties in de stad met een bijzondere kwaliteit. Voor deze gebieden maken we plannen. Het doel is om de ecologische kwaliteit te versterken en vast te leggen in beheer. Daarnaast voegen we onderdelen toe die de belevingswaarde verhogen.
We zetten programma’s op waarmee we de biodiversiteit in Schiedam monitoren. Hiermee kunnen we sturen op meer biodiversiteit bij ruimtelijke ontwikkelingen en beheer. Daarnaast ontwikkelen we hulpmiddelen waarmee we biodiversiteit beter vastleggen in het beheer en bij ruimtelijke projecten. Niet inheemse soorten die een bedreiging vormen bestrijden we. Achterstallig onderhoud aan bosplantsoenen werken we weg.
We willen de ecologische verbindingen in de stad verbeteren. Problemen lossen we op en kwaliteiten worden versterkt.
Voor de stadsrand aan de noordkant vormen we een duidelijk beeld van gewenste ontwikkelingen in de toekomst. We herstellen of voegen karakteristieke landschapselementen toe zoals pestbosjes, geriefhout, boomgaarden, hakhout en knotwilgen. We maken afspraken over het beheer met het CBG (Coöperatief Beheer Groengebieden).
Project 20 & 21
Project 22 & 2
Project 27 & 28
Project 29
30
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Biodiversiteit Ecologische parels
Ecologische parels
20. Heemeiland Beatrixpark
21. Landijsbaan
We willen het heemeiland opknappen waarbij we de waardevolle heemwaardige onderdelen in waarde willen laten stijgen. De minder waardevolle gebieden worden uitgebreid onderhouden, op een natuurvriendelijke manier.
Bij de wijk ‘Schiedamse meesters’ is naast de Poldervaart een bijzondere zone met een hoge natuurwaarde. In dit gebied vinden we de ‘Landijsbaan’ en de ‘droge vijver’.
We stellen samen met de vrienden van het Beatrixpark een plan op voor het heemeiland. Hierin staat wat we opknappen en hoe we het in de toekomst samen beheren. Om dit mogelijk te maken knappen we enkele onderdelen op. Ook voeren we een aantal kleine aanpassingen door.
Beide plekken hebben een zichtbaar hoge natuurwaarde. Dat komt voornamelijk door het natuurlijke beheer dat we hier toepassen. In beide gebieden krijgt de natuur de ruimte om zelf te ontwikkelen. Van tijd tot tijd grijpen we beheersmatig in om het natuurlijke proces terug te brengen naar een pioniersfase. Hierna kan de natuur zich weer ontwikkelen. Beide gebieden kennen bijna geen belevingswaarde omdat je er alleen omheen kunt lopen.
Na uitvoering moet het heemeiland opgenomen worden in het algemene beheer en beschreven worden in het beheerplan Beatrixpark.
Voor de hele zone willen we op basis van een ecologisch onderzoek de doelsoorten in kaart brengen. De inrichting en het beheer wordt op deze soorten afgestemd. We willen ook belevingswaarde toevoegen door gebieden beter bereikbaar te maken en enkele attracties (vogelkijkschermen, vlonders etc.) toe te voegen. Zowel inrichting als beheer leggen we vast we in een ontwerpvisie en een beheerplan.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Grotere biodiversiteit en toegevoegde waarde voor samen met de stad.
Grotere biodiversiteit en toegevoegde waarde voor gebruik.
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 80.000,-
€ 135.000,-
2024
2025
31
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Biodiversiteit Organisatie en Beheer
Organisatie en Beheer
22. Monitoring Stadsnatuur
23. Natuurwaardenkaart
We gaan de ontwikkeling van onze stadsnatuur regelmatig volgen. Dit doen we om te weten hoe het gaat met onze stadsnatuur. Het is belangrijk dat we regelmatig in kaart brengen hoe het gaat met de verspreiding van bepaalde soorten in de stad.
Natuur is overal in de stad te vinden. Hoe de natuur in de stad zich ontwikkeld monitoren we regelmatig (zie project 27). Met de resultaten uit de monitoring gaan we een Natuurwaardenkaart opwerken. Deze kaart geeft ons inzicht in waar we op basis van gebiedstypologieën bepaalde soorten mogen verwachten en hoe we hier vanuit ruimtelijke ontwikkeling en beheer op kunnen anticiperen. Op deze manier kunnen we de biodiversiteit stimuleren door een gerichter beheer toe te passen en weten we al in een zeer vroeg stadium met welke soorten gebiedsontwikkelingen rekening hebben te houden conform de Wet Natuurbescherming. De Natuurwaardenkaart wordt op basis van de gegevens uit de monitoring stadsnatuur en de gegevens uit ons beheersysteem regelmatig vernieuwd zodat deze up to date blijft. De Natuurwaardenkaart moet je goed kunnen begrijpen. Daarom wordt hij uitgebreid toegelicht met kaarten die op thema ingedeeld zijn en informatie geven over: • de ligging van groenblauwe structuren en andere belangrijke onderdelen in de stad die belangrijk zijn voor de natuur; • biodiversiteit per soortgroep; • de aanwezigheid van beschermde soorten; • de belangrijkste biotopen (leefgebieden); • de verspreiding van een aantal kenmerkende soorten per biotoop; • de aanwezigheid van niet inheemse soorten die een bedreiging vormen.
Aan de hand van deze gegevens bepalen we of het beheer bijgesteld moet worden of dat we bijzondere inrichtingsmaatregelen moeten nemen.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Geeft richting aan beheer voor het verhogen van de biodiversiteit.
Hulpmiddel voor het vergroten van de biodiversiteit op een complete manier met andere teams en bewoners.
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 50.000,-
€ 27.500,-
2024
2025
32
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Biodiversiteit Ecologische verbindingen
Ecologische verbindingen
24. Natuurvriendelijke oevers KRW
25. Ecologisch netwerk
We willen (versleten) beschoeide oevers aanpassen naar natuurvriendelijke oevers. Dit sluit aan op de Kaderrichtlijn Water (KRW). Soms bestaat het gevaar dat de oever afbrokkelt. In dat geval kijken we of we aan beschoeide oevers en kades drijvende natuur kunnen toevoegen.
We brengen de kwaliteit van het ecologische netwerk tussen Midden Delfland en de Nieuwe Maas in beeld. Problemen lossen we op en we voeren verbeteringen door.
Om tot een plan te komen moeten we weten hoe het gaat met het technische onderhoud van de bestaande beschoeiingen. Dit moeten we laten onderzoeken. Met de resultaten van het onderzoek stellen we een plan op waarbij we beschoeide oevers omvormen naar natuurvriendelijke oevers. In de samenwerking met het hoogheemraadschap Midden-Delfland is het mogelijk om de financiering te delen.
Denk daarbij aan: • het aanleggen van faunapassages (bijvoorbeeld een ecoduiker of loopplank aan een kade e.d. waarmee dieren veilig een weg, spoorlijn of waterloop kunnen passeren) • aanvullen van groene structuren • aanpassen van ons groenbeheer • omvormen van gecultiveerd groen naar natuurlijk groen. Om dit in beeld te brengen maken we gebruik van de monitor stadsnatuur en de natuurwaardenkaart. Daarnaast vormen we jaarlijks een gedeelte areaal om van ecologisch arm groen om naar ecologisch waardevol groen.
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Vergroten van de biodiversiteit in water en groen.
Versterken van het ecologisch netwerk, mogelijkheden voor gebruik en beleving.
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 85.000,-
€ 200.000,-
2024
2025
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Biodiversiteit Midden-Delfland
26. Aanhaken op visie Midden-Delfland Daar waar Schiedam Noord over gaat in het polderlandschap van MiddenDelfland komen een tal van functies samen. Deze functies moeten op een verstandige en landschappelijke manier samengebracht worden. Denk hierbij aan recreatieve routes, speelvoorzieningen, natuur en cultuurlijk groen. In dit gebied is ook ruimte voor stadslandbouw en kleinschalige voorzieningen. Deze zijn nuttig voor bijvoorbeeld scouting, wandelclubs etc. Ook zoeken we naar plekken waar we kunnen werken aan herstel van het landschap. Bijvoorbeeld door kleinschalige onderdelen van het landschap op te knappen of opnieuw te presenteren. Denk aan pestbosjes, boomgaarden en hakhoutbosjes bij boerderijen en langs woonlinten. Dit doen we samen met onze gebiedspartners (Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland (CBG), agrariërs, Midden-Delflandvereniging). De Midden-Delflandvereniging heeft een visie opgesteld voor dit gebied. Samen met de vereniging willen we kritisch kijken naar onze noordelijke stadsrand en de visie van de vereniging opwerken en uitbouwen tot een gezamenlijke gebiedsvisie voor de noordelijke stadsrand van Schiedam.
Toegevoegde waarde Vergroten biodiversiteit en verbindingen met het groen buiten de stad.
Planning 2022
2023
Kosten € 20.000,-
2024
2025
33
5
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Gebruik
34
35
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Gebruik Inleiding Groen heeft een belangrijke sociale rol. Je kunt elkaar ontmoeten in het groen, spelen, sporten, wandelen, de hond uitlaten of op een andere manier ontspannen. Kortom, je kunt van groen genieten. Alle mogelijkheden daartoe hebben invloed op hoe we ons voelen. Groen levert een positieve bijdrage aan onze gezondheid. Leven in het groen zorgt ervoor dat mensen geestelijk en lichamelijk gezonder zijn doordat ze kunnen bewegen, ontspannen en andere mensen kunnen ontmoeten. Leven in een groene omgeving zorgt zo ook voor minder ziek melden op werk en stress. We geven de grotere groengebieden een duidelijke identiteit. Dit moedigt aan om het groen te gebruiken. Zo gaan we speciale functies geven aan grote groengebieden of aan bepaalde plekken. Daarmee versterken we de kwaliteit van het gekozen gebruik.
nr.
In Schiedam willen we zoveel mogelijk groene routes maken. Van voordeur tot groengebied, zodat er tussen wijken allerlei verbindingen ontstaan. Zachte routes zijn ondersteunend en lopen vaak langs langzame verkeersroutes. Ze nodigen uit tot een bepaald gebruik. Het gaat bijvoorbeeld om graspaden of half verharde paden. Ze bieden ruimte aan natuurliefhebbers, wandelaars, hondenbezitters en mountainbikers. Het doel is om meer spreiding en meer keuze in gebruik te maken. Zo wordt het het risico op ‘irritatie’ tussen gebruikers onder elkaar beperkt. Dit doen we in parken en groengebieden, maar ook langs groene en blauwe verbindingen. Uitgangspunt is om gezond bewegen aan te moedigen.
projectgebied
32
Ook worden activeiten zo beter verspreid. We geven grote groengebieden ook een dragende functie, zoals sport, passieve recreatie (luieren) of natuur en educatie. Dit doen we door in bepaalde parken speciale voorzieningen te maken, bijvoorbeeld gericht op sport en bewegen.
project
9 37 35
35 8 7
6
28 28
25
5 15
37
27 28
12 36
4
29
2 2
1
352
2
22
13
2 37
28
28
28 28
Op de kaart hiernaast zie je de locaties waar projecten aan verbonden zijn.
34 35
26
28
35 35 29
35 37 37 33 3 35
2
36
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Visie op gebruik Onze ambities voor de komende jaren zijn:
Parken en groene gebieden verschillen in tal van opzichten van elkaar en bieden ook verschillende gebruiksmogelijkheden. De grotere groengebieden worden nader beoordeeld: we geven deze gebieden een eigen identiteit, zodat deze op grond van gebruik en functie van elkaar kunnen worden onderscheiden.
We ontwikkelen danwel versterken verbindingen tussen groene gebieden. Hierbij realiseren we zoveel mogelijk zachte routes: onverharde paden die vooral kunnen worden gebruikt door wandelaars, hondenbezitters en mountainbikers.
De komende jaren stellen we voor alle parken (groene parels) zoveel mogelijk samen met bewoners beheerplannen op, waarin ruimtelijke kwaliteit, beheer en gebruik samen komen.
Per wijk brengen we belangrijke plekken in kaart, doen we voorstellen ter verbetering en laten we zien hoe we deze kunnen realiseren.
37 Programma’s Gebruik Parken en Groengebieden
Verbindingen
De parken en groengebieden in Schiedam zijn de basis voor de groene structuren in de stad. We willen de recreatieve waarde van enkele parken en groenzones sterk verhogen.
We richten ons op verbindingen die een hoge kwaliteit hebben (fiets- en wandelroutes). We sluiten routes beter op elkaar aan waardoor er meer recreatieve ommetjes door het groen mogelijk zijn.
We gaan kijken naar de functie en identiteit van de gebieden. Tegelijk voegen we op verschillende manieren waarde toe aan het groen.
We streven naar een (recreatief) fietsnetwerk. Daarmee verplaatsen fietsers zich op een prettige en veilige manier door het groen door de stad. Langs deze routes zorgen we voor voldoende en aantrekkelijke voorzieningen. Deze ondersteunen het fietsnetwerk.
Doel is om de parken waardevoller te maken voor onze bewoners én voor de maatschappij als geheel.
We streven ook naar een sportnetwerk en (recreatief) wandelnetwerk. Hiermee verplaatsen wandelaars zich op een prettige en veilige manier door het groen door de stad. Ook hier wordt gekeken naar aantrekkelijke voorzieningen die ondersteunend zijn aan het wandelnetwerk.
Project 27 & 28
Project 29
38
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Gebruik Parken en Groengebieden
Parken en Groengebieden
27. Gebruiksmogelijkheden Beatrixpark
28. Beheerplannen parken
Het Beatrixpark heeft kort geleden een grote opknapbeurt gekregen. Deze opknapbeurt heeft de kwaliteit flink verbeterd. Toch zijn er toch nog een paar zaken die beter of anders hadden gekund.
Voor de parken maken we speciale beheerplannen. Hierin leggen we de landschappelijke- en gebruikskwaliteit vast. We beschrijven wat de functie van het park is. Dit voor een zo goed mogelijk gebruik door de bewoners. Hieruit leiden we het gewenste landschappelijke beeld af. We zien dan wat we moeten doen om dit beeld te bereiken en in stand te houden.
In de omgeving van de kinderboerderij en het ontmoetingspunt willen we een nette fietsenstalling maken. In het gehele park willen we de verouderde meubels vervangen door nieuwe straatmeubels. Ook willen we de borden in het park opknappen, samen met de informatieborden. Deze borden maken we compleet en allemaal in dezelfde stijl. Ten slotte willen we de entree aan de parkwegzijde aanpassen waardoor deze overzichtelijker wordt en meer uitnodigt om het Beatrixpark in te gaan.
Voor het maken van deze beheerplannen gebruiken we kennis van bewoners en belangengroepen. In de beheerplannen beschrijven hoe we de functie en de landschappelijke visie beschermen. Voor de volgende parken en groenzones worden de beheerplannen opgesteld: • Volkspark • Julianapark • Amaliapark • Plantage • Strickledepark
• Polderpark Kethel* • Beatrixpark* • Park Vlaardingerdijk * • Maasboulevard * • RK begraafplaats *
*Plannen al aanwezig
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde
Meer gebruikswaarde en daarmee ook een hogere ruimtelijke kwaliteit.
Meer gebruikswaarde van de parken en toegevoegde waarde voor ruimtelijke kwaliteit en biodiversiteit
Planning
Planning
2022
2023
2024
2025
2022
2023
Kosten
Kosten
€ 35.000,-
€ 100.000,-
2024
2025
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Projecten Gebruik Verbindingen
29. Wandelroute Parkweg Aan de Parkweg tussen de Burgemeester van Haarenlaan en de A20 is een nieuwe wijk gebouwd. De wijk is inmiddels opgeleverd maar de openbare ruimte is nog niet helemaal ingericht. Bewoners hebben nog een paar wensen voor de structuur van de paden. Deze moeten beter op elkaar aansluiten. Denk hierbij aan genoeg zitbanken en veilige oversteekplaatsen maar ook aan plekken die uitnodigen tot sport en spel. Daarnaast moet de speelplek landschappelijk beter ingepast worden. Hier kunnen nog maximaal 10 bomen en struiken toegevoegd worden. Door lichte hellingen in het terrein en natuurlijke kruiden kunnen we hier de ecologische kwaliteit verhogen.
Toegevoegde waarde Meer gebruikswaarde van de parken en toegevoegde waarde voor ruimtelijke kwaliteit en biodiversiteit
Planning 2022
2023
Kosten € 25.000,-
2024
2025
39
6
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Toekomst en klimaat
40
41
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Toekomst en klimaat Inleiding Klimaatbestendigheid en duurzaamheid zijn onderwerpen die wereldwijd veel aandacht krijgen. Door klimaatverandering stijgt de kans op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Stortbuien en neerslag die lange tijd duurt veroorzaken problemen. Klimaatverandering heeft directe gevolgen voor onze omgeving. Het heeft ook invloed op de manier waarop we deze omgeving inrichten. Schiedam wil binnen enkele jaren meer duurzaam zijn en beter bestand tegen klimaatverandering. Om dit te bereiken, willen we op korte termijn meer groen.
nr.
Het aantal bomen houden we op peil en waar het mogelijk is planten we nieuwe bomen. Daarnaast zorgen we voor voldoende ruimte en goede groeiomstandigheden. Zo leveren we de grootst mogelijke bijdrage aan het bestrijden van hitte- en wateroverlast. We versterken daarmee ook de groene beleving van de stad.
projectgebied
32
De gemeente ging hier eerder al zelf mee aan de slag. Ze moedigt particulieren aan om in hun eigen tuin hetzelfde te doen. Zo helpen Schiedammers op een actieve manier mee aan het versterken van groene verbindingen en de biodiversiteit in de stad.
project
9 37 35
35 8 30
7
6 25
5 15
34 35
26 37
12 36
4 2 2
1
352
2
22
13
2 37
30
Vooral op daken en verticaal tegen muren. Maar ook verwijderen van verharding en vergroenen ervan.
35
30
30
30
Op de kaart hiernaast zie je de locaties waar projecten aan verbonden zijn.
35 29
35 37 37 33 3 35
2
42
Buitengewoon groen | Uitvoeringsprogramma
Visie op toekomst en klimaat Voor de komende jaren hebben wij de volgende ambities:
We verminderen het versteende oppervlak in de stad door vergroening met minimaal 5%. Het gaat om ongeveer 10.000 m2 van de klinker/tegelverhardingen.
Bomen dragen aantoonbaar bij aan het tegengaan van hittestress. We toetsen veranderingen in het bomenbestand aan de kaarten van de Klimaatatlas. Uitgangspunt is dat monumentale bomen en toekomstbomen gehandhaafd blijven.
We vergroten het waterbergend vermogen in de stad door directe infiltratie in het groen. We stimuleren particulieren om hetzelfde te doen, door regenwater af te koppelen en direct in de eigen tuin te laten infiltreren.