Bijlage Bestuursrapportage-2021

Bestuursrapportage 2021 Inleiding

Begroting 2021

en leeswijzer

Programma Mens en stad in beweging

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Programma Economie in ontwikkeling

€ Financiële uitgangssituatie

Programma Overheid in balans

Samenvatting beslispunten

Inleiding en leeswijzer Voor u ligt de Bestuursrapportage 2021 (hierna: Berap) van de gemeente Schiedam. De doelstelling van de Berap is verwoord in artikel 6 van de financiële verordening. Hierin staat dat het college rapporteert over de afwijkingen van het beleid, zoals dat is vastgelegd in de begroting. Om onnodige herhalingen in teksten te voorkomen en de leesbaarheid van de rapportage te vergroten, zijn teksten met beleidswijzigingen of uitleg over technische aanpassingen gekoppeld aan de beslispunten. De nadruk in de Berap ligt op beleidsmatige en autonome aanpassingen. Dit zijn aanpassingen die voortvloeien uit actualiteiten, wijziging in wet- en regelgeving of autonome ontwikkelingen uit financiële rapportages van de verschillende verbonden partijen. Daarnaast bevat de Berap technische begrotingsaanpassingen met een meerjarig effect. Hierin verschilt de Berap van de Technische Aanpassingen (TA’s), die zich alleen richten op technische aanpassingen in het lopende boekjaar. Dit zijn correcties van investeringskredieten, bestemmingsreserves of mutaties tussen programma’s met een meerjarig karakter. Programma-overstijgende ontwikkelingen worden gerapporteerd in het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen en paragrafen. De aanhoudende ICT-problemen in juni 2021 hebben gezorgd voor een vertraging van enkele weken in het Berap-proces.

Omdat door de vertraging het moment van aanbieding van Berap en TA 3 dicht bij elkaar kwamen te liggen, is er vanuit oogpunt van efficiëntie ervoor gekozen de TA 3 op te nemen in deze Berap. Dit is de reden dat

hierin meer beslispunten met een technisch karakter ter besluitvorming worden aangeboden dan gewoonlijk. De Berap heeft nu meer de vorm van een beleidsrijke TA. In ieder programmahoofdstuk geven we de beleidsmatige en technische aanpassingen steeds in aparte blokken weer.

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

€ Financiële uitgangssituatie

Financiële uitdagingen in 2021 Diverse uitdagingen zorgen ervoor dat we deze Berap een positief resultaat voor 2021 presenteren van € 0,5 miljoen. Dit resultaat komt ten gunste van de algemene reserve. De belangrijkste wijzigingen met per saldo de grootste negatieve effecten zijn de volgende: o de vergoeding van het Rijk voor verschillende taken in het sociaal domein is niet toereikend. Dit leidt tot een groeiend tekort op onze begroting. Het betreft hier met name de ontwikkelingen in de jeugdzorg. o BBV-voorschriften schrijven voor dat de afwaardering van te verwerven woningen aan de Jan Evertsenweg in het lopende boekjaar moet plaatsvinden, in plaats van in 2024, zoals het uitgangspunt was eerder in de begroting. o de verkiezingen in coronatijd vroegen een behoorlijke organisatorische en financiële inspanning. Ook hierbij

is een de extra bijdrage vanuit het Rijk niet voldoende geweest om onze kosten te dekken. Naast deze negatieve effecten zijn ook voordelen te benoemen. Zo is er een positief rente-effect, als gevolg van lagere rentestanden en een lagere financieringsbehoefte. Daarnaast zijn meeropbrengsten gerealiseerd als gevolg van meer erfpachtconversies. Daarnaast is nog een negatief effect in de algemene reserve ontstaan als gevolg van de versnelling van de woningbouwontwikkeling in Harga Midden en Noord. De woningen worden eerder opgeleverd en verkocht dan gepland. Daardoor is € 1,7 miljoen meer opbrengsten gerealiseerd dan begroot en conform businesscase Schiedam in Beweging gestort in de algemene reserve en verwerkt in de jaarrekening 2020. Dit leidt voor 2021 tot een lagere storting van € 1,7 miljoen en dus een lager voordeel in de algemene reserve dan was gepland. Het totale effect van deze Berap op de algemene reserve bedraagt € - 1,2 miljoen.

Bestuursrapportage 2021

2

Winstwaarschuwing: mondiale effecten en prijsstijgingen Diverse mondiale ontwikkelingen resulteren op dit moment in extreme prijsstijgingen en schaarste aan materialen. De oorzaak hiervan ligt in een combinatie van verschillende factoren: Covid-19, stremming Suezkanaal, grotere wereldwijde vraag, tekort aan containers, sterk gestegen scheepstarieven, schorskevers, hamsteren van staal. De prijsstijgingen en leveringsproblemen hebben vooral effect op de projecten in het fysieke domein. Op dit moment is onvoldoende duidelijk of en in welke mate de genoemde marktomstandigheden zullen aanhouden en wat de effecten hiervan zijn voor Schiedam. Daarom wordt voorgesteld de geschetste problematiek mee te nemen als winstwaarschuwing.

Financieel perspectief blijft zorgelijk De structurele lastenontwikkeling is stijgend. Deze stijging wordt in beperkte mate opgevangen door een structurele inkomstenstijging. Meerjarig sluit deze Berap echter met een licht positief financieel saldo. Dit komt voornamelijk door de effecten van de meicirculaire.

Verder bouwen aan Schiedam, op weg naar herstel Het nadelige financiële resultaat in 2021 van deze Berap zorgt ervoor dat onze financiële positie onder druk staat. Het college is doordrongen van de zorgelijke financiële situatie en volgt de landelijke situatie rondom de gemeentefinanciën op de voet. Zo hebben de gevolgen van de herverdeling van de algemene uitkering en van de arbitrage Jeugdzorg onze warme aandacht. Naast het financiële resultaat leest u in deze Berap over beleidsmatige aanpassingen. Balans houden tussen de financiën en de benodigde aanpak in de stad is noodzakelijk. Indien nodig zal getemporiseerd moeten worden. Echter onze belangrijkste ambitie blijft het verder bouwen aan de plannen die in de afgelopen jaren zijn ontwikkeld.

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

€ Financiële uitgangssituatie

Bestuursrapportage 2021

3

Mens en stad in beweging

Ambitie Activiteiten uit het programma Mens en Stad in Beweging vormen een noodzakelijke basis en/of ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben, om mee te kunnen doen in de Schiedamse samenleving. Het gaat daarbij om zoveel mogelijk zelf te kunnen voorzien in een inkomen, huisvesting, dagelijkse levensverrichtingen (eten, wassen, huishouden), gezonde leefstijl en ontmoetingen.

4

Mens en stad in beweging A. Beleidsmatig en autonoom

B. Technische wijzigingen

1. ROGplus - Wmo 2. Beschermd wonen

3. Speelplaatsen en sportmogelijkheden 4. Mentale ondersteuning jongeren 5. Stichting Urgente Noden Waterweg 6. Transformatieprojecten GRJR 7. Verlening Spuk sport 8. Optisport, aanbesteding binnensportaccomodaties 9. Leerrecht 10. Extra opvoedingsondersteuning 11. Gezinsaanpak taalvaardigheid 12. Hosting Stroomopwaarts 13. Stroomopwaarts

Meer eigen kracht en burgerkracht

Gezonde Schiedammers

Met verschillende voorzieningen en vormen van ondersteuning zorgen we ervoor dat inwoners mee kunnen doen in onze samenleving. De voorzieningen zorgen ervoor dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Deze netwerken maken het mogelijk dat ook inwoners voor elkaar klaar staan en elkaar ondersteunen als dat nodig is. Corona heeft veel effect op de inwoners en de ondersteuning die wordt gevraagd. Inwoners maken minder gebruik van Wmo-voorzieningen, zoals vervoer (Regiotaxi), begeleiding en hulp bij het huishouden, als gevolg van de coronamaatregelen. Dit leidt tot lagere kosten. We zien echter een toestroom van jeugdigen met zwaardere problemen. Hierdoor ontstaan ook wachtlijsten. Er wordt ingezet op het wegwerken van de wachtlijsten. Als gevolg van de toestroom en de wachtlijsten, die moeten worden weggewerkt, stijgen de kosten voor (lokale en regionale) jeugdzorg.

Ons beleid is erop gericht gezondheidsachterstanden bij inwoners te voorkomen. We maakten met alle scholen afspraken om scholieren te testen op hun beweegvaardigheid (MQ-scan). Voor de leerlingen die lager scoren bij deze test, organiseren scholen specifieke MRT-lessen (Motorisch Remedial Teaching) om de achterstanden in motoriek te tegen te gaan. De jaarlijkse verkiezing eind 2021 voor de sporter van het jaar krijgt een andere invulling. We zoeken aansluiting bij andere beweegactiviteiten om sporters en sportbestuurders alsnog waardering te geven voor hun prestaties. We organiseren het Lekker Bezig zomerprogramma, met activiteiten voor verschillende doelgroepen. Samen met de beweegcoaches en combinatiefunctionarissen stimuleren we Schiedammers te bewegen en sporten, door hen kennis te laten maken met verschillende sporten. Meer inwoners melden zich met vragen bij het WOT.

Programma Mens en stad in beweging

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Vooral bij jeugdzorg zien we dat de ondersteuning soms langer duurt dan wenselijk. Hierdoor neemt de druk bij de WOT’s toe. De gemeente heeft wel meer directe regie op de aansturing, omdat de gebiedsmanagers van de WOT’s met ingang van dit jaar in dienst zijn van de gemeente Schiedam.

Meer kansen voor sociale stijging We zien dat jongeren het moeilijk hebben. Dit blijkt onder andere uit de Corona-monitor. Ook de jeugdmonitor 2021 en de gezondheidsmonitor laten zien dat problemen toenemen. Dit vormt een knelpunt voor sociale stijging. Met alle partners in de stad zorgen we ervoor dat inwoners de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Daarbij werken subsidiepartners van Samen Schiedam steeds meer samen met het WOT. Bijvoorbeeld rondom opvoedondersteuning. Hiermee proberen we zo vroeg mogelijk en met laagdrempelige voorzieningen problemen te voorkomen.

Bestuursrapportage 2021

5

Beslispunten Beleidsmatige wijzigingen met bijbehorende beslispunten 1. ROGplus - Wmo ROGplus ziet dat inwoners minder gebruik maken van vervoer (Regiotaxi), begeleiding en hulp bij het huishouden, als gevolg van de coronamaatregelen. Dit leidt tot lagere kosten. Daarom wijzigde het gemeenschappelijk orgaan ROGplus de begroting 2021 (zie raadsvoorstel 21VR013) Na de presentatie van de voorlopige jaarrekening 2020 ontving ROGplus declaraties van zorgaanbieders over 2020, vooral voor coronagerelateerde uitgaven. Deze declaraties leidden tot een extra bijdrage van Schiedam aan ROGplus. De gedeclareerde kosten zijn incidenteel, onvermijdelijk en onvoorzien. Het definitieve positieve jaarrekeningresultaat 2020 ROGplus voor Schiedam komt met € 1.311.910 lager uit (€ 396.853) dan eerder vermeld. Dit incidentele verschil komt ten laste van de algemene middelen.

Urlusplein). Met deze voorzieningen biedt de gemeente tijdelijk opvang en begeleiding naar (weer) zelfstandig wonen. De gemeente Vlaardingen reserveerde afgelopen jaren overschotten op het budget voor beschermd wonen in een specifieke reserve. Vlaardingen heeft nu besloten om deze reserve op te heffen. Hierdoor ontvangt de gemeente Schiedam in 2021 incidenteel € 1.029.306. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingssaldo. De dekking voor deze projecten bestaat uit: • een jaarlijkse onttrekking van € 150.000 uit de algemene middelen, vanaf 2022; • ontvangen subsidie van VWS van € 546.233 voor de uitwerking van het plan van aanpak voorkomen en verminderen dak- en thuisloosheid.

Technische aanpassingen met bijbehorende beslispunten 3. Speelplaatsen en sportmogelijkheden

2. Beschermd wonen De gemeente Vlaardingen is als centrumgemeente van de subregio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam verantwoordelijk voor het aanbieden van de voorzieningen beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Op termijn worden alle gemeenten individueel verantwoordelijk voor deze voorzieningen (doordecentralisatie). Het Rijk stelde deze wijziging al een aantal keer uit. Het lijkt er nu op dat de voorziening beschermd wonen vanaf 1 januari 2023 verder wordt gedecentraliseerd, maatschappelijke opvang volgt later. De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam spraken af al een aantal stappen te zetten, vooruitlopend op deze wetswijziging. Voor maatschappelijke opvang realiseerde Schiedam in 2021 twee kleinschalige woonprojecten (Zijlstraat en Jacques

Programma Mens en stad in beweging

Handbalvereniging DWS startte in 2021 met de bouw van een nieuw clubhuis. Voor de bouw verkreeg DWS financiële steun van fondsen, sponsoren en leden. Dit bleek onvoldoende om de bouwkosten volledig te dekken. De gemeente Schiedam verstrekt op verzoek van de vereniging eenmalig een subsidie van € 155.000. Deze kosten komen ten laste van de reserve Thurlede. Op verzoek van de gemeenteraad is dit beslispunt in de Berap opgenomen.

4. Mentale ondersteuning jongeren Het Kabinet biedt stelde extra budget beschikbaar om activiteiten te organiseren die de mentale weerbaarheid van jongeren versterken. Schiedam heeft dit budget (€ 64.500) gereserveerd in de reserve corona. De gemeente

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Schiedam ontving een subsidieaanvraag (€ 9.000) voor weerbaarheidstrainingen (tussen 1 juli 2021 en 1 juli 2022) voor en door jongeren na coronatijd. Met deze trainingen worden jongeren mentaal en sociaal veerkrachtiger. Voorgesteld wordt de lasten van het programma Mens en stad in beweging te verhogen met € 9.000 voor mentale ondersteuning en deze te dekken uit de reserve corona.

5. Stichting Urgente Noden Waterweg In het eerste halfjaar 2021 startte de Stichting Urgente Noden Waterweg (SUN Waterweg). De stichting verleent financiële steun aan inwoners die de eindjes niet meer aan elkaar kunnen knopen en is bedoeld voor urgente noden. Bijvoorbeeld om een dreigende situatie af te wenden, schuldsanering te kunnen starten, een opstap naar school of werk mogelijk te maken of om een dreigende sanctie te voorkomen, zoals de afsluiting van water en/of energie. Het college heeft ingestemd met de oprichting van de stichting. SUN Waterweg betaalt de steun aan inwoners uit bijdragen van donateurs. Het college heeft ingestemd met de oprichting van de stichting. De gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam subsidiëren daarom de kosten voor de organisatie. Voor Schiedam gaat het om een jaarlijks bedrag van € 34.000.

6. Transformatieprojecten GRJR In 2020 ontvingen de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam budget van de GRJR voor specifieke trajecten. Een deel van deze projecten kon niet starten vanwege corona. Met toestemming van de GRJR voeren we deze projecten alsnog uit in 2021. Het gaat om de projecten ‘Zorg in de klas’ (€ 98.547) en MVS Jeugdhulpmodel’ (€ 81.586). De baten en lasten voor het programma mens en stad in beweging moet met deze bedragen worden verhoogd.

Bestuursrapportage 2021

6

7. Verlening Spuk sport Met ingang van 1 januari 2019 verviel de mogelijkheid voor gemeenten, sportverenigingen en –stichtingen om Btw af te trekken. Dit leidt tot een nadeel voor gemeenten. Met de specifieke uitkering (SPUK) Sport biedt het Rijk compensatie aan gemeenten. De SPUK Sport bedraagt voor Schiedam € 291.230, € 116.460 meer dan begroot. Daarom verhogen we de baten en lasten in het programma Mens en stad in beweging met € 116.460.

8. Optisport, aanbesteding binnensportaccomodaties De gemeente Schiedam sloot eind 2020/begin 2021 nieuwe overeenkomsten met Optisport B.V. voor de exploitatie en beheer van zwembaden Zuid en Groenoord, sporthallen Margriet en Groenoord en sportzalen Oost en Zuid. De nieuwe contracten leveren een financieel voordeel voor de gemeente door lagere exploitatielasten (€ 94.808) en hogere inkomsten (€ 101.336) door een huurverhoging aan Optisport. Dit voordeel biedt dekking voor de volgende onvoorziene kosten: a) Onderhoud buitensport Door de komst van de nieuwe sportparken Harga en Willem-Alexander is binnen het huidige onderhoudsbudget geen ruimte voor onvoorziene kosten. De gemeente moet maatregelen nemen om verspreiding van rubbergranulaat van de kunstgrasvelden te voorkomen. We verwachten daarom vanaf 2022 een tekort op het onderhoud aan de buitensportaccommodaties. Het voordeel van de lagere exploitatielasten biedt dekking voor onvoorzien onderhoud aan de buitensportaccommodaties. b) Onderhoud binnensport Op dit moment wachten we op resultaten van een onderzoek naar de huidige ventilatie. We verwachten aanpassingen te moeten doen om de ventilatie te laten voldoen aan de eisen en richtlijnen van het RIVM (Bouwbesluit en Corona) en verzwaarde eisen van het NOC-NSF. We stellen voor om hogere inkomsten door

Programma Mens en stad in beweging

de huurverhoging van € 101.336 te gebruiken voor investeringen in de ventilatie. De baten en lasten van het programma Mens en stad in beweging in 2021, 2022 en 2023 te verhogen met € 101.336, als gevolg van de nieuwe gunning beheer en exploitatie gemeentelijke binnensportaccommodaties.

9. Leerrecht Regionaal Bureau Leerrecht voert sinds 2019 voor de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam taken uit voor leerplicht, RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) en voortijdig schoolverlaten. Leerrecht is een centrumgemeenteregeling. De gemeente Vlaardingen is verantwoordelijk voor de aansturing. In de begroting van Schiedam is een tekort ontstaan voor de bijdrage aan leerrecht. Dat komt door een administratieve fout in de gemeentebegroting. Voordat Leerrecht bestond, voerde de gemeente de taken zelf uit. De budgetten voor deze taken stonden verspreid in de begroting. Bij de oprichting van Leerrecht is de begroting gewijzigd en zijn niet alle (deel)budgetten op de juiste plek in de begroting beland of zijn abusievelijk vervallen. Tot nu toe vingen we het tekort op binnen de begroting. Dit biedt geen structurele oplossing - We stellen voor om de baten en lasten van het programma Mens en Stad in beweging structureel met € 90.000 te verhogen ten laste van de algemene middelen.

10. Extra opvoedingsondersteuning Door de coronamaatregelen ervaren ouders de opvoeding van hun kinderen als zwaarder. Vaak miste ouders steun vanuit de omgeving. Doordat draagkracht en draaglast van ouders niet meer in balans waren, ontstonden problemen bij het opvoeden. Bijvoorbeeld stress, spanningen, partnergeweld en kindermishandeling. We hebben een subsidieaanvraag ontvangen voor het organiseren van extra opvoedondersteuning. Met extra opvoedondersteuning helpen we inwoners om de regie over hun eigen leven te versterken. Deze aanvullende subsidie van € 9.780 wordt

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

verstrekt vanuit de coronareserve. Voorgesteld wordt de lasten van het programma Mens en stad in beweging te verhogen met € 9.780 voor mentale ondersteuning en deze te dekken uit de reserve corona.

11. Gezinsaanpak taalvaardigheid De gemeente ontvangt een subsidie van Stichting Lezen om een methode te ontwikkelen voor een gemeentelijke gezinsaanpak laaggeletterdheid. De baten en lasten van het programma Mens en stad in beweging te verhogen met € 19.200.

12. Hosting Stroomopwaarts Bij de oprichting van Stroomopwaarts is afgesproken dat de drie gemeenten de bedrijfsvoeringstaken in de vorm van een hostingsconstructie zouden uitvoeren. Iedere gemeente neemt een aantal bedrijfsvoeringstaken op zich. De verdeling van de kosten is gebaseerd op het aantal uitkeringsgerechtigden per gemeente. Door aanpassing van de kostenverdeelsleutel nemen de kosten voor de hosting in 2021 af. Hierdoor hoeft Schiedam minder te verrekenen met Vlaardingen en Maassluis. Hierdoor komt een bedrag van € 60.000 ten gunste van de algemene middelen.

13. Stroomopwaarts De eerste bestuursrapportage 2021 van Stroomopwaarts leidt tot technische wijzigingen van de begroting. Het positieve resultaat van SOW over 2020 van € 614.000 is al meegenomen in de jaarrekening 2020 van de gemeente Schiedam en wordt dus niet nogmaals in de Berap verwerkt. Voor de overige wijzigingen geldt dat een aantal wijzigingen wel en anderen niet worden meegenomen. Wijzigingen die wel worden verwerkt in de Berap: a) extra middelen decembercirculaire en Bevoorschotting TOZO Het Rijk stelde extra middelen (respectievelijk € 839.000 en € 2.764.000) beschikbaar. Voorgesteld wordt de baten en lasten van het

Bestuursrapportage 2021

7

programma Mens en stad in beweging te verhogen. Deze wijziging is budgetneutraal. b) meldpunt kinderopvangtoeslag SOW wijzigt nu de begroting met € 151.000 op dit onderdeel. Schiedam heeft na besluitvorming over het meldpunt budget beschikbaar binnen de begroting. Hiermee wordt de stijging binnen de begroting opgevangen. Met een aantal wijzigingen wachten we tot de tweede bestuursrapportage van Stroomopwaarts. Op dat moment ontvangen we van SOW een reëlere inschatting van bijvoorbeeld de stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden. We stellen voor de begroting op dat moment te wijzigen, zodat we onnodige fluctuaties voorkomen. Het betreft de volgende onderwerpen: • aantal uitkeringsgerechtigden. SOW gaat uit van een stijging van 5% (€ 4.164.000). Dit heeft ook effecten op de verdeelsleutel (€ 1.283.000), omdat die gekoppeld is aan de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden. Inmiddels gaat het CBS uit van een lagere stijging (ca 1,5%). Ook de gemeenten een lagere stijging dan 5%. • inkomsten uit het Europees subsidiefonds (ESF) als gevolg van de stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden (€ + 529.000); • uitvoering van de TONK. Bij de septembercirculaire 2021 ontvangt de gemeente hiervoor de middelen. Pas op dat moment kunnen we de hogere lasten dekken (€ 1.442.000).

Ondanks het feit dat we nog niet alle begrotingswijzigingen van Stroomopwaarts verwerken in de gemeentebegroting, passen we op verzoek wel de bevoorschotting aan. Hiermee voorkomen we dat Stroomopwaarts niet aan haar verplichtingen kan voldoen.

Programma Mens en stad in beweging

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Bestuursrapportage 2021

8

Ruimtelijke inrichting in samenhang

Ambitie Het programma Ruimtelijke inrichting in samenhang werkt aan een evenwichtige en samenhangende ontwikkeling van de (fysieke) stad. Duurzaamheid is een fundament in alle acties. Binnen het verstedelijkingsakkoord wordt ruimte gezocht voor de toevoeging van nieuwe woningen aan de stad. Gelijktijdig wordt gewerkt aan het verstreken van de mobiliteit en het gezonder, groener, klimaatadaptiever en diverser maken van het stedelijke gebied.

9

Ruimtelijke inrichting in samenhang A. Beleidsmatig en autonoom

B. Technische wijzigingen

14. Digitaliseren bodemarchief, capaciteitsinzet 15. K  ennisontwikkeling implementatie omgevingswet en Wet private kwaliteitsborging

16. Plan van aanpak Flexwonen 17. Gladheidsbestrijding 18. Onttrekking reserve restwerken 2021 en 2022 afgesloten GREX Oranjeburgh 19.Schiedam in Beweging, fase 1 en 2 actualisatie 20. Schiedistrict, bijdrage OntwikkelCombinatie Schieveste 21. Churchillweg ten laste van risicoreserve 22. Budgetverschuiving en bijstelling risico’s grondexploitatie Parkweg Midden 23. Verlenging grondreserveringsovereenkomst Kop van de Singel 24. Reserveringsvergoedingen grondreserveringsovereenkomsten Oostsingel 9, Iepenlaan 45 en Wibautplein 25. Hogere inkomsten zeehavengelden 26. Subsidie Circulair Ambachtscentrum 27. Funderingsherstel, uitvoering van gemeentewege 28. Nieuwe energie voor Groenoord

Hogere kwaliteit van de ruimtelijke inrichting De Kadernota Beheer Openbare Ruimte 2017-2021 (verder Kadernota) loopt dit jaar af. Om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen wordt de nota iedere vijf jaar geëvalueerd en geactualiseerd. De voorbereiding is inmiddels gestart. Wij gaan, in overeenstemming met andere recent gemaakte stukken, de naam Kadernota veranderen naar Beheervisie (Beheervisie Openbare Ruimte 2022 – 2026). Bij de Beheervisie wordt een concept uitvoeringsprogramma voor de periode 2022 – 2026 opgesteld, zodat reflectie op verschuivingen in het programma beter mogelijk is. In het

programma worden ophoogprojecten separaat inzichtelijk gemaakt. Het Uitvoeringsplan Groen wordt dit jaar opgesteld en gaat dan in uitvoering. Bij grote projecten in de stad, zoals Schieveste, wordt gelijktijdig de kwaliteit van de ruimtelijke inrichting van de buitenruimte verhoogd. Het afgelopen halfjaar hebben, conform het vastgestelde IUPB-programma 2021, aanzienlijk meer baggerwerkzaamheden (voor zowel de binnenhavens als de zeehavens) plaatsgevonden ten opzichte van voorgaande jaren. Hiervoor zijn in de begroting onvoldoende middelen

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

beschikbaar. Omdat de afgelopen jaren veel minder gebaggerd is, zijn de hiervoor benodigde middelen beschikbaar gebleven in de reserve IUPB. Mocht blijken dat het totaal beschikbare IUPB-budget onvoldoende is, dan kan een beroep gedaan worden op de reserve IUPB. De verwachting is dat op alle overige onderdelen binnen het IUPB in 2021 conform begroting zal worden gewerkt.

Hogere kwaliteit woningvoorraad Bij de Woonvisie is een uitvoeringsprogramma opgesteld, dat medio juli ter informatie

Bestuursrapportage 2021

10 10

verstuurd is aan de raad. Het uitvoeringsprogramma laat zien welke acties dit jaar worden ondernomen ter uitvoering van de Woonvisie. Er is succesvol een aanvraag gedaan voor een bijdrage uit het volkshuisvestingsfonds. Schiedam ontvangt € 11 miljoen van het rijk voor de vernieuwing van de Staatsliedenbuurt. Hiervoor dient nog wel voor 30% co-financiering georganiseerd te worden. Naar verwachting zal eind 2021 via een raadsvoorstel over de opening van een grondexploitatie en het verstrekken van de leningen een dekkingsvoorstel worden uitgewerkt. Dit voorjaar is een project voor flexwonen geopend aan het Jacques Urlusplein. Grote gebiedsontwikkelingen Schieveste en NieuwMathenesse zijn volop in ontwikkeling. In Park Harga zijn de laatste fases te koop aangeboden en wordt hard gebouwd aan de afronding van deze nieuwe woonwijk.

Beter bereikbaar In de Mobiliteitsvisie (vastgesteld 3 november 2020) is aangegeven dat in 2021 het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit wordt opgesteld. Het uitvoeringsprogramma heeft financiële gevolgen en het raadsvoorstel hierover zal in september ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Het uitvoeringsprogramma biedt inzicht in de projecten die de komende jaren op het gebied van mobiliteit worden uitgevoerd. Hierbij ligt de nadruk op betere bereikbaarheid, verkeersveiligheid, minder CO2-uitstoot en meer ruimte voor langzaam verkeer. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma is de uitbreiding van betaald parkeren in het zuidelijke deel van Schiedam, onder de A20. In de mobiliteitsvisie is vastgesteld dit per 1 januari 2022 gefaseerd in te voeren. Om dit volgens planning te realiseren, vinden de voorbereidingen hiervoor al plaats in 2021. Verder is dit jaar de bezoekersapp ingevoerd. Dit is een digitale bezoekersregeling voor bewoners in het betaald parkeergebied. Het aanmelden van bezoek voor bewoners wordt hierdoor makkelijker, het biedt meer mogelijkheden doelgroepen te bedienen met een regeling op maat

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

(mantelzorgers en zorgverleners) en de parkeerhandhaving kan door kentekenregistratie efficiënter worden ingericht. Door een APV-wijziging en nadere regels is in 2021 een regulerend kader voor het aanbieden van deeltweewielers in de openbare ruimte ingevoerd. Hiermee krijgen we meer grip op het stallen van deelscooters- en fietsen in de openbare ruimte. Om het beheer van fietsenstallingen en fietstrommels structureel te borgen en voort te zetten, heeft dit jaar een aanbesteding plaatsgevonden. De invoering van de ringbus is, vanwege corona, uitgesteld naar 2022. Vanuit de aanvraag voor het groeifonds is onder voorbehoud € 1 miljard gereserveerd voor de capaciteitsopgave op de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht. Dit is ca. 50% van de benodigde investering in de infrastructuur. Met rijk en regio wordt gezocht naar dekking van de andere 50%, alsmede de benodigde investeringen voor de kwaliteitssprong van stations Schiedam Centrum en Laan van NOI.

regionale energiestrategie voor de regio Rotterdam Den Haag (RES 1.0) opgesteld. Met deze strategie bepalen deze gemeentes, vier waterschappen en de provincie hoe ze gezamenlijk de doelen van de Rijksoverheid, op het gebied van klimaatverandering, behalen. Ook de Schiedamse gemeenteraad heeft de RES 1.0 vastgesteld. Klimaatadaptatie wordt steeds meer als uitgangspunt meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen. Bij particuliere initiatieven en bij herinrichting van de openbare ruimte gebeurt dat met de regeling Schiedam Waterklaar. Om het belang van klimaat-adaptieve maatregelen te promoten, neemt Schiedam bijvoorbeeld deel aan het Nederlands Kampioenschap Tegelwippen Doel hiervan is een minder versteende buitenruimte en een groter bewustzijn over het onderwerp.

Duurzamer en gezonder leefmilieu De inrichting van het projectteam Nieuwe Energie voor Groenoord is afgerond. De capaciteit van het team is echter onvoldoende. Dit lossen we dit jaar binnen de formatie op. De ontwerp omgevingsvergunning voor het Warmtestation Groenoord is op 15 juni 2021 besproken in het college. Het college besloot medewerking te verlenen aan de aanvraag omgevingsvergunning en de ontwerp omgevingsvergunning ter inzage te leggen. Daarnaast is het traject ‘Transform’ met de provincie Zuid-Holland doorlopen. Op deze manier zijn diverse inzichten verkregen over de implementatie van ‘meekoppelkansen’ in dit project. Een besluit over de Rijksbijdrage voor de energietransitie laat vooralsnog op zich wachten, als gevolg van de duur van de kabinetsvorming. Dit betekent ook meer ambtelijke inzet dan vooraf ingeschat. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Verder hebben we samen met 22 regiogemeenten een

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Bestuursrapportage 2021

11 11

Beslispunten Beleidsmatige wijzigingen met bijbehorende beslispunten 14. Digitaliseren bodemarchief, capaciteitsinzet De digitalisering van de rapporten bodemonderzoeken (vanaf 1980) is een omvangrijke klus, die niet binnen de bestaande formatie valt te klaren. Er is 1,7 fte nodig, verspreid over de jaren 2021 (0,7 fte) en 2022 (1 fte). Het is, mede gelet op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, essentieel om de digitalisering van bodemrapportages in 2022 te hebben afgerond. Binnen Milieubeheer is budget beschikbaar vanuit de decentralisatie-uitkering Wet bodembescherming 2021. Dit budget is bestemd voor de uitvoering van het Convenant 2016-2021, waar de digitalisering direct in het verlengde van ligt om informatie over de bodemkwaliteit inzichtelijker en toegankelijker te maken voor derden en belanghebbenden. Team Gemeentearchief gaat in opdracht van team Vergunning en Handhaving het werk in 2021-2022 uitvoeren. Daarvoor is in 2021 € 40.000 en in 2022 € 60.000 nodig. Deze bedragen moeten verschoven worden van het programma Ruimtelijke Inrichting in Samenhang naar het programma Economie in Ontwikkeling. De voor 2022 benodigde € 60.000 wordt vanuit het programma Ruimtelijke Inrichting in Samenhang eerst gestort in de reserve DU Bodemsanering, om dit bedrag vervolgens te storten in het programma Economie in Ontwikkeling in 2022.

2021 en 2022. De kosten zijn gemiddeld € 12.000 per maand aan uitzet dossiers (totaal € 140.000). In 2021 is er budget beschikbaar van € 100.000 voor deze extra inzet van een extern bureau op taakveld 7.4 Milieubeheer. Dit jaar wordt € 50.000 verschoven naar taakveld 8.3 Wonen en Bouwen en € 50.000 wordt gestort in de reserve DU Bodemsanering. In 2022 wordt € 50.000 te onttrekken aan de reserve DU Bodensanering.

Technische aanpassingen met bijbehorende beslispunten 16. Plan van aanpak Flexwonen

Vanwege de implementatie van de Omgevingswet en de Wet private kwaliteitsborging medio 2022 is er hier extra capaciteit nodig voor de kennisontwikkeling bij de vergunningverleners. Tevens is door een intensivering van aanvragen van omgevingsvergunningen sprake van extra belasting bij andere vakteams, dit leidt tot extra inhuur in

Bij de Woonvisie is een uitvoeringsprogramma opgesteld, dat medio juli ter informatie verstuurd is aan de raad. Het uitvoeringsprogramma laat zien welke acties dit jaar worden ondernomen ter uitvoering van de Woonvisie. Er is succesvol een aanvraag gedaan voor een bijdrage uit het volkshuisvestingsfonds. Schiedam ontvangt € 11 miljoen van het rijk voor de vernieuwing van de Staatsliedenbuurt. Dit voorjaar is een project voor flexwonen geopend aan het Jacques Urlusplein. Grote gebiedsontwikkelingen Schieveste en Nieuw-Mathenesse zijn volop in ontwikkeling. In Park Harga zijn de laatste fases te koop aangeboden en wordt hard gebouwd aan de afronding van deze nieuwe woonwijk. Naar aanleiding van de aangenomen motie ‘’Flex met flexwoningen’’ is werk gemaakt van flexwonen, om zo spoedzoekers perspectief te bieden en flexwonen op diverse locaties in de stad mogelijk te maken. De ambitie van het plan van aanpak is de komende jaren uit te breiden naar in totaal 300 flexwoningen in Schiedam. Om deze ambitie te behalen zal naar schatting 800 uur (0,7 fte) benodigd zijn voor de uitvoering hiervan. Voor de werving van een projectleider vanaf augustus 2021 wordt voorgesteld om € 80.000 te onttrekken aan de

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

15. Kennisontwikkeling implementatie omgevingswet en Wet private kwaliteitsborging

reserve Woonvisie.

17. Gladheidsbestrijding De gemeente is verantwoordelijk voor gladheidsbestrijding. De vaste kosten voor gladheidsbestrijding (onder meer voertuigen, zoutstrooiers, zoutloods) zijn opgenomen in de begroting. Dit geldt niet voor de variabele kosten (strooirondes). Door de strenge winter zijn in de eerste vier maanden van 2021 diverse strooirondes uitgevoerd en dus meer kosten gemaakt dan begroot, namelijk € 180.805. Voorgesteld wordt de hogere lasten op te nemen in programmabegroting van de gemeente ten laste van het begrotingssaldo. Voor de meerjarige effecten is het voorstel om bij de vaststelling van de Beheervisie de afweging te maken om de variabele kosten wel of niet in de gemeentelijke begroting te gaan opnemen.

18. Onttrekking reserve restwerken 2021 en 2022 afgesloten GREX Oranjeburgh Bij de afsluiting van de grondexploitatie Oranjeburgh eind 2020 (20VR077) is een bedrag van € 378.900 gestort in de reserve restwerken. Enkele werken konden namelijk niet in 2020 worden afgerond. Dit bedrag is bedoeld voor de laatste nog uit te voeren werkzaamheden in 2021 en 2022. Voor 2021 wordt nu voorgesteld € 234.720 te onttrekken uit de reserve restwerken, voor werkzaamheden aan de afgesloten grondexploitatie Oranjeburgh. Dit bedrag is gebaseerd op een raming. De restwerken betreffen o.a. aanleg groen en aanvullende werkzaamheden aan het openbaar gebied. Niet alle restwerken zullen in 2021 gerealiseerd (kunnen) worden. In de reserve restwerken resteert dan nog een bedrag van € 144.180 voor restwerken die in 2022 zullen plaatvinden. Naast het besluit om de onttrekking voor

Bestuursrapportage 2021

12 12

2021 te doen, houdt dit besluit ook in om het resterende bedrag in de reserve restwerken in 2022 te onttrekken. De daadwerkelijke onttrekking zal plaatsvinden op basis van werkelijk gerealiseerde kosten.

19. Schiedam in Beweging, fase 1 en 2 actualisatie In het uitvoeringsprogramma Schiedam in Beweging zijn o.a. de begrote opbrengsten, kosten en kapitaallasten opgenomen van de woningbouwontwikkeling en het sportpark opgenomen. In werkelijkheid wijkt de financiële situatie af van de begroting. Belangrijkste reden is dat woningen eerder zijn opgeleverd en verkocht dan verwacht: Voor een aantal afwijkingen wordt toestemming gevraagd aan de raad. - opbrengsten Harga Midden De opbrengsten worden eerder gerealiseerd dan werd verwacht, omdat de woningen eerder worden opgeleverd. De realisatie van de woningen is zeer vlot verlopen. Alle opbrengsten die waren begroot voor 2022, betreffende Harga Midden, worden in 2021 gerealiseerd. - algemene reserve In het rekenmodel is afgesproken dat middelen worden onttrokken aan de algemene reserve en inkomsten en voordelen worden gestort in de algemene reserve. In totaal heeft Schiedam in Beweging fase 2 tot en met 2021 een bedrag van € 4,9 miljoen onttrokken aan de algemene reserve. Hiervan is t/m 2020 € 4,1 miljoen teruggestort. Er resteert nog een bedrag van € 845.000. Dit zal in 2021 gestort worden in de algemene reserve. In 2021 resteert een voordeel van € 70.000 als gevolg van indexatie van de afgelopen jaren. Voorgesteld wordt dit ten gunste te brengen van de algemene reserve/middelen.

- kapitaallasten Sportpark Afgesproken is dat de opbrengsten van Harga Midden worden gestort in de reserve afschrijving, ter dekking van de kapitaallasten van het sportpark. Omdat de laatste verkoop in 2021 wordt gerealiseerd, wordt ook de storting in de reserve afschrijvingen van

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

€ 2,5 miljoen naar voren geschoven (van 2022 naar 2021) - Het krediet betreffende het Sportpark Harga zal pas later worden afgesloten dan was begroot. Pas in het jaar na afsluiting worden voor het eerst kapitaallasten berekend. Dit betekent dat de kapitaallasten (al begroot vanaf 2016) doorschuiven naar volgende jaren. Tot en met 2021 was voor kapitaallasten een bedrag begroot van € 673.000. Dit bedrag was dus tot en met 2021 niet nodig voor kapitaallasten. Daarom wordt in 2021 een extra storting gedaan van € 673.000 in de reserve afschrijvingen, ter dekking van de toekomstige kapitaallasten. - Daarnaast is bij Schiedam in beweging fase 1 Harga Noord een bedrag van € 300.000 ontvangen voor de verkoop van een deel van het parkeerterrein aan Van de Valk, conform eerdere gemaakte afspraken. Conform afspraken dient dit bedrag gestort te worden in de reserve afschrijvingen, ter dekking van de kapitaallasten van de sportparken. - Bij de vaststelling van het uitvoeringsprogramma is een egalisatiereserve gevormd. Deze egalisatiereserve (de naam zegt het al) dient elk jaar op nul uit te komen. Omdat de verkopen, en dus ook de opbrengsten, eerder zijn gerealiseerd, maar de incidentele uitgaven (onvoorzien en planbegeleiding) nog doorlopen naar 2022 en 2023, is het voorstel de egalisatiereserve om te vormen naar een bestemmingsreserve.

Bedoeling hiervan is dat de middelen in de bestemmingsreserve ingezet kunnen worden ter dekking van de incidentele kosten 2021 t/m 2023.

20. Schiedistrict, bijdrage OntwikkelCombinatie Schieveste Om de woningbouwontwikkeling van de OntwikkelCombinatie Schieveste (OCS) mogelijk te maken heeft de gemeenteraad (op 28 januari 2020) besloten de vereiste herziening van het bestemmingsplan van kantorenlocatie naar woonlocatie en bijbehorende milieueffectrapport voor te bereiden.

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Wanneer een initiatiefnemer een locatie ontwikkelt, maakt ook de gemeente daarbij kosten, zoals kosten voor de benodigde procedure, onderzoeken en planbegeleiding. In de grondreserveringsovereenkomst Schieveste tussen de gemeente en de Ontwikkelcombinatie Schieveste (hierna OCS) is vastgelegd dat OCS de kosten van de gemeente, in verband met de ontwikkeling van het plangebied, vergoedt tot aan het moment van het ontvangen van het 1e grondbod van de OCS. Het bod van de OCS is 30 juni 2021 ontvangen. De gemaakte plankosten van de laatste 3 maanden (van 1 april 2021 tot en met juni 2021) zijn begroot op € 43.677 excl. btw. Deze kosten worden gedekt uit de nog te ontvangen inkomsten van OCS in 2021.

21. Churchillweg ten laste van risicoreserve Begin 2012 wordt de Wijkontwikkelingsmaatschappij Groenoord (WOG) afgesloten met drie restpercelen (genaamd Elvis, Elton en Madonna). De restpercelen moeten nog worden uitgegeven en er is nog openbaar gebied aan te leggen. Er wordt een project uitgevoerd met de benodigde budgetten voor het openbaar gebied. Nu blijkt dat de Madonna-locatie niet goed is opgeleverd. In de verkoopovereenkomst voor de Madonna staat dat de gemeente zorgt voor de aanleg van de dertien parkeerplaatsen en de inrichting van het openbaar gebied. De grondexploitatie is afgesloten, maar als gemeente hebben we verzaakt uitvoering te geven aan een contractafspraak. De bedragen die daar mee gemoeid zijn, komen tot op heden uit op € 15.000 aan voorbereiding en € 50.000 aan uitvoering. Voorgesteld wordt de kosten van € 65.000 ten laste van de risicoreserve te brengen.

22. Budgetbijstelling en bijstelling risico’s grondexploitatie Parkweg Midden De grondexploitatie Parkweg Midden is gefaseerd over meerdere jaren. Als gevolg van een opgave voor grondwerken in 2021, worden sommige kosten eerder gerealiseerd en is budget uit de

Bestuursrapportage 2021

13 13

jaarschijf 2022 naar voren gehaald. Dit naar voren halen van het budget in de tijd heeft een kleine financiële afwijking tot gevolg, de netto contante waarde verbetert met € 1.337 en zal uitkomen op € 12,5 miljoen negatief. Er vindt een kleine vrijval plaats uit de voorziening dekking tekorten bouwgrondexploitaties en voorziening surplus per grex.

23. Verlenging grondreserveringsovereenkomst Kop van de Singel Met Blauwhoed is een verlenging van de grondreserveringsovereenkomst aangegaan, voor de duur van 6 maanden, tot eventuele herontwikkeling van de locatie Kop van de Singel tot circa 75 appartementen (zie 21INT00225). Met de verlenging van de grondreserveringsovereenkomst is de ontwikkelaar ook gehouden om voor de grondreservering een reserveringsvergoeding te betalen van € 4.271 per maand. Deze reserveringsvergoeding dient ter dekking van de voorbereidingskosten van de gemeente. Het college heeft op 21 juli 2020 (20INT00216) besloten de ontwikkelcombinatie Waal, Maas Wijkontwikkeling & FSD, na een vormvrij verkoopproces, te selecteren voor nadere uitwerking van de herontwikkeling van het voormalig scholencomplex aan de Monseigneur Nolenslaan 99b/c, in dialoog met de gemeente. De reserveringsovereenkomst wordt aangegaan voor een periode van 12 maanden. Na de kosteloze reserveringsperiode van 6 maanden is de marktpartij een reserveringsvergoeding van € 7.346 per maand verschuldigd. De reserveringsvergoeding wordt gebruikt als dekking van de voorbereidingskosten (20INT00445).

Voorgesteld wordt aan de raad de te ontvangen reserveringsvergoeding terug te laten vloeien naar het begrotingsprogramma Ruimtelijke inrichting in samenhang en de baten en lasten van het taakveld 8.3 Wonen en bouwen in 2021 te verhogen met € 62.354 en in 2022 met € 7.346.

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

24. Reserveringsvergoedingen grondreserveringsovereenkomsten Oostsingel 9, Iepenlaan 45 en Wibautplein Aan de gemeente is een reserveringsvergoeding verschuldigd vanaf de zevende maand na ondertekening van de grondreserveringsovereenkomst, groot 4,1% per jaar van de geboden koopsom. Voorgesteld wordt de te ontvangen reserveringsvergoedingen van totaal € 97.191 te verwerken in de begroting 2021/2022 en te storten in de Reserve Kansen in de Stad ter gedeeltelijke compensatie van de in 2021 onttrokken voorbereidingskosten Oostsingel 9 (21INT00128), Iepenlaan 45 (21INT00129) en Wibautplein (21INT00153) van totaal € 225.000.

25. Hogere inkomsten zeehavengelden De inkomsten zeehavengelden worden volgens de samenwerkingsovereenkomst via het Havenbedrijf van Rotterdam ontvangen. Door onder andere meer scheepsbewegingen (door grote projecten) ontvangt de gemeente Schiedam meer zeehavengelden dan begroot. Op basis van de hogere opbrengsten van afgelopen jaren, de inmiddels al ontvangen gelden voor 2021 en de verwachting dat de trend van positieve economische ontwikkelingen aanhoudt, worden extra baten voor zeehavengelden opgenomen in de begroting 2021, van € 183.000. Ook voor de volgende jaren worden de begroting opgehoogd, met gepaste voorzichtigheid, namelijk met€ 153.000. Deze extra opbrengsten bieden dekking aan de jaarlijks wegvallende bijdrage aan baggerkosten door de beëindiging van een deel van de erfpachtovereenkomst (DHG) in 2020 (20INT00030) van € 83.000 en de bestaande haven- en erfpachtkosten, € 20.000. Het resterende deel van de extra te ontvangen zeehavengelden, in 2021 € 80.000 en verdere jaren € 50.000, valt vrij ten bate van het begrotingssaldo (algemene reserve).

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

26. Subsidie Circulair Ambachtscentrum Schiedam was eind vorig jaar één van de winnaars van de prijsvraag Circulaire Ambachtscentra. Daarmee heeft de gemeente een subsidie ontvangen van € 45.000 (begin 2021). Deze specifieke uitkering is bedoeld voor aanloopkosten van de oprichting van een circulair ambachtscentrum (kosten projectleiding). Het plan is eenvoudig: in plaats van afval weg te gooien, krijgt het een tweede kans. Met het repareren en opknappen wordt de levensduur van producten verlengd. Ook worden nieuwe producten gemaakt uit bestaande materialen, bijvoorbeeld door de grondstoffen te gebruiken voor een ander product. Deze manier van werken zorgt voor een zinvolle dagbesteding voor vele mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bestaande initiatieven kunnen in een Circulair Ambachtscentrum met elkaar worden gecombineerd. De beoogde unieke ligging in SchieDistrict biedt het ambachtscentrum de ruimte uit te groeien tot een van de meest circulaire bedrijven van de toekomst. De milieustraat, Het Goed en andere sociale en duurzame alternatieven krijgen op deze manier een prachtig perspectief in de stad. Dit gaat zeker zorgen voor toenemende werkgelegenheid. Binnenkort ontvangt het college een voorstel over de realisatie van het ambachtscentrum, en zal een definitief besluit worden genomen over de noodzakelijke financiering en gronduitgifte.

Voorgesteld wordt de subsidie budgetneutraal in de begroting te verwerken.

27. Funderingsherstel, uitvoering van gemeentewege Het aanschrijven van onwelwillende eigenaren in een funderingsherstellocatie, is in bijna alle gevallen vereist, om de ruime meerderheid van de welwillende eigenaren te steunen het noodzakelijke funderingsherstel te kunnen uitvoeren. Een van de eigenaren aan de Rembrandtlaan wordt aangeschreven, omdat hij als enige niet meewerkt aan het funderingsherstel. De

Bestuursrapportage 2021

14 14

aannemer kan niet eerder starten voordat alle contracten zijn getekend. De financiële consequenties aangaande het funderingsherstel zijn vooraf in kaart gebracht en opgenomen in het weerstandsvermogen van de gemeente. Aangezien dit in het risicoprofiel van de Overige Projecten is meegenomen, is het voorstel kosten van € 90.000 (begroot) ten laste van de risicoreserve te brengen.

28. Nieuwe energie voor Groenoord In het raadsvoorstel 20VR056 heeft de gemeenteraad voorgesteld om in de programmabegroting 2021 een projectbudget van € 525.000 voor NEVG op te nemen. Dit budget bestaat uit drie componenten: Elena-subsidie, Transform-subsidie en opbrengst gronduitgifte. In de eerste helft van 2021 is geconstateerd dat de verdeling tussen deze componenten moest worden bijgesteld, waarbij de Transform-subsidie wegvalt en de post opbrengst grondverkoop warmtestation hoger uitvalt. Voorgesteld wordt de lasten en baten in de gemeentelijke begroting budgetneutraal bij te stellen.

Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

Bestuursrapportage 2021

15 15

Economie in ontwikkeling

Ambitie Het programma Economie in Ontwikkeling zet in op duurzame economische groei van Schiedam. De uitvoering van dit programma resulteert met name in acties en projecten binnen de drie gebiedsontwikkelingen SchieDistrict, het Maritiem Cluster en Nieuw-Mathenesse, als ook in de historische binnenstad. De resultaten van het erfpacht- en vastgoedbedrijf worden in dit programma verantwoord.

Economie in ontwikkeling A. Beleidsmatig en autonoom

B. Technische wijzigingen

29. Uitvoeringsprogramma Economie - Financiën 2021

30. Logiesbelasting aangepaste prognose 31. Aanraming subsidie en kosten Maritiem Onderwijs en Innovatie Centrum 2021 32. Wijziging fasering middelen uitkoop woningen Jan Evertsenweg 33. Meerjarige effecten erfpacht 34. Sleutelproject Museumkwartier - Locomotiefsteeg 35. Werk aan de Winkel 3.0 36. Cultuursubsidie 37. Vaststelling herziene subsidiebeschikkingen cultuur 38. Ontwikkeling Edelweiss-locatie

Sterker Vestigingsklimaat Inleiding

De doelstellingen voor de gebiedsontwikkeling SchieDistrict liggen op koers. De verschillende projecten, die onderdeel uitmaken van de ontwikkeling, hebben tot doel een sociale en economische stijging op gang te brengen voor Schiedam en de Schiedammers. Recente ontwikkelingen zijn het nieuwe bestemmingsplan Schieveste en de herziene

grondexploitatie Woonontwikkeling Schieveste. Deze stukken zijn nodig om de woningbouwontwikkeling op Schieveste te realiseren. Er is een gezamenlijke studie uitgevoerd naar de verbeteringen die nodig zijn om Station Schiedam Centrum te laten functioneren als integraal ov-knooppunt. De NS, ProRail, RET en de MRDH zijn hierbij betrokken geweest. De studie dient als gezamenlijke input voor de startbeslissing van het MoVe-programma ‘Oude Lijn en knooppunten’. Schiedam is één van de vier knooppunten die in deze startbeslissing meegaan naar de Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) -verkenning en de daarbij behorende financiering uit het Nationaal Groeifonds. Een andere recente ontwikkeling is de komst van het Expertise Centrum Precisietechniek (ECP) naar het Van Heekterrein. Deze vereniging van- en voor maakbedrijven biedt opleidingen aan op het gebied van verspanen en

Programma Economie in ontwikkeling

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

De coronamaatregelen hebben invloed op de economie van Schiedam en de ondernemers in de stad. De precieze gevolgen zijn nog niet in beeld. Gewerkt wordt aan een corona-herstelplan om ondernemers te ondersteunen. In de eerste helft van dit jaar is het Uitvoeringsprogramma Economie geactualiseerd. De financiën voor 2021 zijn daarbij opnieuw toebedeeld aan vier gebiedsontwikkelingen en vijf thema’s.

SchieDistrict – proeftuin voor innovatieve bedrijvigheid

precisietechnologie. De eerste stap naar het herbestemmen en aanpassen van het voormalig AMEC-gebouw op het Stationsplein is gezet. De gemeenteraad heeft besloten af te wijken van het bestemmingsplan. Hiermee krijgt een particulier initiatief groen licht. Met de transformatie van het AMEC-gebouw tot Terras aan de Schie worden 130 huurwoningen toegevoegd aan de woningvoorraad in Schiedam. De ontwikkelaar verwacht eind 2021 te starten. De verwachte oplevering van de appartementen is eind 2022.

Schiedamse havens – maritiem cluster Ook voor de Schiedamse havens zijn de doelstellingen erop gericht de kwaliteit van het havengebied te vergroten, met als beoogd resultaat een vitaal gebied met een aantrekkelijk vestigingsklimaat wat zich uit in hogere WOZ-waardes van het aanwezige vastgoed. In januari 2020 is een Raad van State

Bestuursrapportage 2021

17 17

uitspraak gedaan, waardoor de vergunning van het bedrijf Huisman Equipment is vernietigd. Voor het gehele havengebied is een uitdaging ontstaan op het gebied van geluid. Er is een plan opgesteld om de vergunningensituatie te herstellen, waarbij gezocht wordt naar een goede de balans tussen industrie en woningbouw. Onderdeel van dit plan is de uitkoop van vijf bedrijfswoningen, die op de rand van het industrieterrein staan. De uitkoop is gestart en met twee van de vijf eigenaren is al overeenstemming bereikt. De fasering van het verwerven, verkopen woningen en de verdeling tussen krediet en exploitatiekosten behoeven aanpassing. Een ander belangrijk punt om de kwaliteit van het havengebied te vergroten en daarmee een aantrekkelijk vestigingsklimaat te bieden, is het stimuleren van een sterke maritieme community. Hiervoor is gestart met het Maritiem Onderwijs & Innovatie Centrum, met een substantiële bijdrage vanuit de MRDH. Een aantal bedrijven in het gebied hebben dit concept omarmd en willen het verder uitbouwen. Vanuit de gemeente is nog een beperkte bijdrage nodig.

Nieuw-Mathenesse Voor het terrein van de glasfabriek is in 2020 een nieuwe koper gevonden. De stedenbouwkundige randvoorwaarden voor de ontwikkeling zijn inmiddels vastgelegd in het vastgestelde Ruimtelijk Raamwerk. Voor het vervolgtraject van het Ruimtelijk Raamwerk wordend de ambities voor de deelgebieden Gustoweg en Nieuwe Maas meegenomen en uitgewerkt.

Verbeteren aansluiting vraag en aanbod onderwijs en Actief innovatie en een actief klimaat stimuleren Het afgelopen jaar is gewerkt aan de totstandkoming van de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS). Ten eerste komt het Expertise Centrum Precisietechniek Zuid-Holland (ECPZH) naar het Van Heekterrein, als onderdeel van MICS. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) kende een financiële bijdrage toe voor een

Programma Economie in ontwikkeling

‘Living Lab Schiedam’, aangevraagd vanuit de gemeentelijke gebiedsontwikkeling SchieDistrict in samenwerking met kennisinstellingen, zoals de Hogeschool Rotterdam, Schiedamse hightechbedrijven binnen SchieDistrict en de Metaalunie. Na de zomervakantie gaan deze opleidingen starten vanuit het ONS-gebouw. In maart is de Subsidieregeling Stimulering Innovatie vastgesteld, bedoeld om samenwerking, sterke netwerken en een innovatief klimaat te stimuleren. Schiedamse bedrijven kunnen, in samenwerking met kennisinstellingen in de regio, een subsidie aanvragen om een haalbaarheidsstudie uit te voeren. De eerste aanvraag is inmiddels gedaan. Voor de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum is inmiddels een projectleider aangetrokken.

Vastgoed en erfpacht Bij de Berap wordt inzicht verschaft over het verwachte verloop van canoninkomsten en de opbrengsten uit conversie (van erfpacht naar eigendom). Doordat sprake is van een extreem lage rentestand (en dus laag herzieningspercentage) daalt in veel gevallen de canon op het moment van canonherziening, ondanks de aanzienlijke stijging van grondwaarden de afgelopen jaren. In de Kadernota Grond 2020 zijn enkele maatregelen opgenomen de dalende trend van de canoninkomsten af te zwakken.

Canoninkomsten (x 1 miljoen)

2021

2022

2023

2024

2025

Begroot

7,0

6,8

7,0

7,9

8,0

Aanpassing

-0,1

-0,1

-0,4

0,7

0,6

Aangepaste begroting

6,9

6,7

6,6

8,6

8,6

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

De opvallende daling in 2023 is grotendeels toe te rekenen aan een contingent erfpachtrechten met 10-jarige herzieningscyclus, die niet geraakt worden door maatregelen. In 2024 en 2025 zijn canonherzieningen gepland voor in het havengebied gesitueerde erfpachtrechten. De lage rentestand betekent ook dat het voor een erfpachter relatief goedkoop is de omzetting van erfpacht (conversie) te financieren. Op basis van de bestaande werkvoorraad en het ervaringscijfer van zaken die uiteindelijk niet tot daadwerkelijke conversie leiden, is onderstaand verloop van canonopbrengsten opgebouwd.

Conversie opbrengsten (x 1 miljoen)

2021

2022

2023

2024

2025

Begroot

1,2

0,6

0,5

0,5

0,5

Aanpassing

1,3

1,2

0

0

0

Aangepaste begroting

2,5

1,8

0,5

0,5

0,5

Rond 1 juli was het begrote jaarbedrag van € 1,2 miljoen reeds bereikt. Voor ongeveer € 1 miljoen betreft dit aanvragen die in de loop van vorig jaar in behandeling zijn genomen. Op dit moment is voor een omvangrijk bedrag aan nieuwe aanvragen in behandeling. Daarnaast resteren van vorig jaar nog enkele aanvragen. In de veronderstelling dat de in de eerste helft van 2021 ontvangen aanvragen nog in het lopende jaar worden afgewikkeld (binnen 170 dagen) en rekening houdend met het feit dat niet elke aanvraag daadwerkelijk tot een transactie leidt, is de verwachting dat de begroting in positieve zin met € 1,3 miljoen kan worden bijgesteld. De conversie van erfpachtgronden leidt ook

Bestuursrapportage 2021

18 18

tot mutaties op de balans van de gemeente. Verder leidt elke conversie tot een daling in de erfpachtinkomsten. Het netto conversieresultaat wordt ingezet voor een aantal zaken die op dit moment tot meer kosten leiden, zoals: - extra juridische kosten Op dit moment lopen in de gebiedsontwikkeling SchieDistrict een aantal juridische trajecten inzake erfpacht. In het SchieDistrict wordt het instrument van erfpacht ingezet om een verbetering te bewerkstelligen van het economisch klimaat van de betreffende bedrijventerreinen. Dat gaat in veel gevallen niet zonder juridische weerstand. De daarmee gemoeide kosten behoren in bepaalde mate tot de levensloop van een erfpachtrecht, maar vallen buiten de grondexploitatie. Voorgesteld wordt van het netto conversieresultaat een bedrag van € 50.000 voor 2021 en 2022 ten gunste van de erfpachtexploitatie te brengen, bestemd voor de dekking van extra juridische kosten. - extra verzekeringskosten Als een erfpachtrecht is opgezegd, dan wel geëindigd, is de gemeente formeel eigenaar van het pand of de panden. Tot die tijd is de gemeente verantwoordelijk voor de opstalverzekering. De gemeente zal het pand of de panden laten meeverzekeren op de uitgebreide brandverzekering van de gemeentelijke eigendommen.

Voorgesteld wordt van het conversieresultaat een bedrag van € 75.000 voor 2021 en 2022 ten gunste van de erfpachtexploitatie te brengen, bestemd voor dekking van extra verzekeringskosten.

het uitgevoerde vastgoedbeleid in het lopende jaar en het voornemende beleid voor het komende jaar. De nadruk ligt hierbij op de werkelijke en geraamde financiële effecten. In het MPV 2021-2022, dat eind 2021 wordt opgeleverd, wordt ook verantwoording afgelegd over het (achterstallig) onderhoud dat is uitgevoerd in 2021 ten opzichte van de begroting.

Vitalere binnenstad

Meerjarenperspectief Vastgoed (MPV) In het kader van de professionalisering van het vastgoedbedrijf van de gemeente Schiedam wordt gestreefd naar planmatige onderbouwing van budgetten en reserveringen. Daarom wordt jaarlijks (in het najaar) het Meerjarenperspectief Vastgoed (verder MPV) opgesteld. Hierin legt het vastgoedbedrijf verantwoording af over

Binnen het thema Versterken Identiteit is ingezet op: • verdere afronding van het Museumkwartier met de besluitvorming rond de Monopole; • oplevering van het onderzoeksplan naar de uniciteit van het jenevererfgoed; • uitvoering van de voetgangersbewegwijzering in het kader van citydressing; • voorbereiding van enkele wandprojecten. In kader van de Economische Veerkracht heeft SHOP digitaal interessante bijeenkomsten georganiseerd, die de platformfunctie hebben versterkt. Met het oog op het vergroten van het ruimtegebruik is aan twee ondernemers een subsidie verstrekt voor vestiging van een onderneming in de Hoogstraat. In kader van Kwalitatief Wonen en Fysieke Verbindingen zijn verdere stappen gezet met de ontwikkeling van het Dirkzwagerterrein en de verbinding hiervan met de binnenstad. Zo heeft besluitvorming over de overeenkomst plaatsgevonden. Daarnaast is samen met de ontwikkelaar het bestemmingsplan uitgewerkt en is het inrichtingsplan voor de openbare ruimte gemaakt. Twee projecten, die zijn gestart in 2020, lopen uit naar 2021. Het betreft hier het sleutelproject Museumkwartier en met name de activiteiten rond het open maken van de Locomotiefsteeg (bij de Havenkerk). De oplevering is gereed. De laatste subsidies voor het project Werk aan de Winkel 3.0 zijn afgewikkeld.

Het plan van aanpak voor verbetering beeldkwaliteit Broersvest zal dit jaar worden vastgesteld, maar zal in

Programma Economie in ontwikkeling

§ Algemene dekkingsmiddelen en Paragrafen

komende jaren worden uitgewerkt.

Meer cultuurbeleving De afgelopen periode hebben de Covid-19 maatregelen het Schiedamse culturele veld op de proef gesteld. Gelukkig is van een volledige lock-down geen sprake meer en kunnen instellingen, onder voorwaarden, weer publiek ontvangen. • De Rijksgelden die de gemeente heeft ontvangen voor de borging van het lokale culturele veld zijn deels ingezet om acute hulpvragen van culturele instellingen te beantwoorden. Hiervoor een is een tijdelijke beleidsregel (Beleidsregel Covid-19) opgezet. • De jaarlijkse netwerkbijeenkomst met het culturele veld vond digitaal plaats en stond in het teken van het creëren van cultuurimpulsen ten tijde van Covid-19: kijken naar mogelijkheden, samenwerkingen en verbindingen in tijden van corona. Er bleek behoefte te zijn aan mogelijkheden voor aanvullend cultuuraanbod. Dit heeft geleid tot de Subsidieregeling Incidentele Cultuursubsidie 2021. De subsidieregeling speelt in op actuele vraagstukken en biedt instellingen en Schiedammers de mogelijkheid activiteiten uit te voeren die geen onderdeel uitmaken van de reguliere projectsubsidies. Daarnaast stimuleert de subsidieregeling de samenwerking. De subsidieregeling wordt bekostigd uit Rijksgelden. • De subsidie aan Stichting Mooi Werk, voor het onderdeel cultuurparticipatie, is per juli 2021 beëindigd.