Bijlage 5 Milieueffectrapportage Schieveste

Figuur 2-8: Globale weergave studiegebied Schieveste

Blad 25 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

3

Beleidskader In dit hoofdstuk is het vigerende ruimtelijk beleid voor de ontwikkeling van Schieveste weergegeven. De thematische beleidsstukken zijn bij de betreffende effecthoofdstukken opgenomen.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. De visie geeft richting en helpt om keuzes te maken; te kiezen voor slimme combinaties van functies; uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk. Maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. De belangrijkste keuzes zijn: ▪ Duurzame energie inpassen met oog voor omgevingskwaliteit ▪ Ruimte voor overgang naar een circulaire economie ▪ Woningbouw in een stedelijk netwerk van gezonde en groene steden ▪ Landgebruik meer in balans met natuurlijke systemen Met de ontwikkeling van Schieveste wordt een nieuw woonmilieu toegevoegd, dat complementair is aan de binnenstad van Schiedam en de omliggende wijken. Het programma is divers: naast woningen wordt ruimte geboden aan kantoren, horeca en een (student)hotel. Daarbij is nadrukkelijk aandacht voor eventuele gezondheidseffecten en wordt sterk gestuurd op duurzame mobiliteit.

De ligging naast station Schiedam Centrum is hierbij leidend, en zorgt ervoor dat de regio bereikbaar blijft. De openbare ruimte is zorgvuldig en aantrekkelijk ingericht en er wordt gestreefd naar een autovrij gebied. Auto-ontsluitingen worden beperkt en bestaande fietsstructuren uitgebreid. Met de ontwikkeling wordt zodoende bijgedragen aan een aantrekkelijke, veilige en gezonde woon- en leefomgeving in Schiedam.

3.1.2

Handreiking duurzame stedelijke ontwikkelingen De Rijksoverheid heeft voor provincies en gemeenten de ladder voor duurzame verstedelijking ontwikkeld. Deze kunnen gemeenten en provincies gebruiken bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen. De ladder helpt overheden de ruimte zorgvuldig te gebruiken en alleen ruimte beschikbaar te maken voor ontwikkelingen waar vraag naar is (vraaggerichte programmering). Het plan voorziet in een ontwikkeling gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied van Schiedam en passend in het regionale woningbouwprogramma. Het plan is daarmee in overeenstemming met de ladder voor duurzame stedelijke ontwikkeling.

3.1.3

Grote woningbouwopgave De urgente en grote woonopgave was een nadrukkelijk onderdeel op de agenda van deze Bestuurlijke Overleggen MIRT. In deze overleggen zijn belangrijke afspraken gemaakt over woningbouwlocaties waar bereikbaarheid van groot belang is. De afspraken zijn daarmee een belangrijke bouwsteen voor de ‘woondeals’ die minister Ollongren (BZK) in juni 2019 heeft afgesloten met de regio’s waar de woningmarkt het meest gespannen is. Zo moeten er in de Zuidelijke Randstad versneld

Blad 26 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

100.000 woningen worden toegevoegd in de periode tot 2020-2025. Schieveste draagt bij aan de woningopgave voor de Zuidelijke Randstad.

3.1.4

Binnenstedelijk bouwen Het Rijk gaat in stedelijke gebieden met de grootste vraag naar woningen een actievere en regisserende rol spelen. In de Zuidelijke Randstad zijn met gemeenten, woningcorporaties, bouwers en investeerders afspraken gemaakt over het onder meer versnellen van de woningbouwproductie, het bereikbaar houden van de steden en versterken van de leefomgevingskwaliteit (Verstedelijkingsakkoord, november 2019). Eén van de belangrijkste afspraken is nieuwe woningbouw zoveel mogelijk te concentreren rond knooppunten van openbaar vervoer. Schieveste draagt bij aan de gemaakte afspraken in het Verstedelijkingsakkoord.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid

3.2.1

Regioakkoord: Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030 In januari 2019 zijn de nieuwe regionale woningmarktafspraken ondertekend met een looptijd tot 2030. Schiedam spreekt hierin af om een kleine 4.000 woningen toe te gaan voegen én de sociale voorraad gelijk te houden. De bedoeling is dat Schieveste hier een substantiële bijdrage aan gaat leveren. Door de herstructurering/verdunning op andere plekken in de stad is er toevoeging van extra sociale woningen nodig. De wens is om de sociale doelgroep meer te spreiden over de stad, waaronder Schieveste. Sociaal wil echter niet altijd zeggen dat dit corporatiewoningen moeten zijn en dat ze in het laagste prijssegment moeten vallen. De woningen mogen ook in de sociale koop en particuliere huur worden gerealiseerd voor studenten en de secundaire doelgroep (niet huurtoeslaggerechtigden). Ook andere corporaties dan Woonplus zijn welkom in de stad om te investeren in sociale woningbouw op Schieveste. Binnen het sociale segment gaat het vooral om woningen die bereikbaar zijn voor mensen met sociaal inkomens tot 34.000 euro (bruto prijspeil 1 juli 2020) tot tenminste 2030. De regionale woningmarktafspraken zijn dwingend en worden vertaald in de nieuwe woonvisie, die in het najaar 2020 ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

3.2.2

Routekaart Verstedelijking Provincie Zuid-Holland De Routekaart Verstedelijking geeft een overzicht van de trends en bouwplannen op de korte en lange termijn in Zuid-Holland. Tevens geeft het een samenvatting van de Discussienota Verstedelijking in de vorm van de uitgangspunten voor verstedelijking en wat de provincie kan betekenen in de verstedelijkingsopgave.

3.2.3

Verstedelijkingsalliantie De directies Wonen van acht gemeenten (Dordrecht, Rotterdam, Schiedam, Delft, Rijswijk, Den Haag, Zoetermeer en Leiden) hebben de handen ineengeslagen in een verstedelijkingsalliantie. Vanuit gezamenlijke ambitie is een strategie ontwikkeld om tot versnelde ontwikkeling van woningbouwlocaties te komen. Uitgangspunt is hierbij dat de woningbouw goed aansluit bij de toekomstige regionale vraag, de programmering in onderlinge samenhang is bezien en op juist díe plekken gebouwd wordt waar deze de agglomeratiekracht ten goede komt. Door te kiezen voor een geconcentreerde verstedelijking langs bestaande infrastructuur (de oude lijn en rail en HOV-systeem in Zoetermeer) waarin de woningbouwopgave, de versterking van de

Blad 27 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

economische toplocaties in samenhang met investeringen in HOV in een integrale aanpak wordt uitgewerkt. Dit zorgt voor: Realisatie van ruim 170.000 extra woningen tot 2040, waarvan 150.000 in een (centrum) stedelijk milieu met HOV-oriëntatie en waarvan 75.000 in de directe nabijheid van treinstations” (uit: pamflet Verstedelijkingsalliantie, 6 november 2018). Schieveste schikt zich hierin door te bouwen direct langs bestaande infrastructuur.

3.2.4

Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving De provincie Zuid-Holland geeft in de recentelijk vastgestelde Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving aan dat zij vanuit haar publieke rol samen met de steden binnenstedelijk een fijnmazig groenblauw recreatief netwerk wil realiseren van groenblauwe schoolpleinen, groenblauwe daken, groenblauwe winkelcentra, groenblauwe bedrijfsterreinen en parken. Een netwerk dat op het niveau van het landschapspark Zuidvleugel zich uitstrekt tot buiten de stadsranden met als drager het karakteristieke cultuurhistorische watersysteem met lijnen als Rotte, Vliet, Oude Rijn én Schie. De Schie als stadlandverbinding is dus een belangrijke drager in de groenblauwe structuur. Tegelijkertijd is de provincie ook verantwoordelijk voor de Schie als regionale waterkering.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Stadsvisie Schiedam 2030 Op 28 september 2009 heeft de gemeenteraad de 'Stadsvisie Schiedam 2030' vastgesteld. Deze Stadsvisie geldt als een structuurvisie als bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening. In de Stadsvisie worden acht ruimtelijke opgaven onderscheiden. Op deze opgaven wil de gemeente zich de komende jaren focussen. De volgende opgaven zijn relevant voor het plangebied: • Ontwikkelen regionaal knooppunt Schieveste: Station Schiedam Centrum vormt samen met Schieveste een belangrijk voorzieningenknooppunt en het tweede openbaarvervoersknooppunt in de stadsregio, naast Rotterdam Centraal. Schieveste moet zich ontwikkelen tot een hoogwaardige kantoren- en voorzieningenlocatie. Er is ruimte voor binnenstedelijk bouwen. Hierbij wordt gedacht aan kantoorontwikkeling, vestiging van scholen, voorzieningen en wonen. Schiedam heeft ook de ambitie om Schieveste als recreatieve knoop uit te bouwen voor stedelijk vermaak met regionale uitstraling (vrijetijdsvoorzieningen). Belangrijke succesfactor voor de ontwikkeling van het gebied is de relatie met de stad en dan met name de binnenstad en Schiedam Oost, maar ook met de ontwikkeling van het bedrijventerrein ’s-Graveland / Spaanse Polder. • Verbeteren woningvoorraad: De woningvoorraad dient te worden verbreed naar doelgroepen die kapitaalkrachtiger zijn en een vergroting van de marktsector mogelijk maken.

Hierdoor kan beter worden voldaan aan de vraag van midden- en hogere inkomensgroepen naar een wooncarrière in de stad, wordt ruimte geboden voor sociale stijging en wordt een impuls gegeven voor een breed en aantrekkelijk voorzieningenniveau. Gestreefd wordt naar het realiseren van een duurzame en kwalitatief hoogwaardige woonen leefomgeving. Met de ontwikkeling van Schieveste wordt een nieuwe identiteit toegevoegd aan de stad. Schieveste wordt een gebied met een sterke merkidentiteit die zich richt op hoogstedelijk wonen, complementair aan de binnenstad en de omringende wijken. • Goede voorzieningen: Goede voorzieningen zijn belangrijk voor de inwoners, de mensen die in de stad werken en voor bezoekers. De groene longen in de stad zijn vanuit dit perspectief belangrijke levensaders, die behouden en opgewaardeerd moeten worden, mede daar steeds weer blijkt dat natuur in de vrije tijd een belangrijker rol gaat spelen. Voorliggend plan voorziet in binnenstedelijke voorzieningen voor zowel de nieuwe bewoners, als

Blad 28 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

bestaande inwoners van Schiedam. Het programma wordt afgestemd op de regionale en lokale behoefte. Hiermee wordt bijgedragen aan de aantrekkingskracht van Schiedam rond het station, voor zowel bezoekers als inwoners. Met het ontwikkelen van Schieveste wordt invulling gegeven aan de opgaven, zoals beschreven in de Stadsvisie. Omgevingsvisie Schiedam In oktober 2019 heeft het college besloten concreet te starten met de herijking van de Stadsvisie Schiedam 2030. Mede aanleiding hiervoor is de komst van de Omgevingswet, die naar verwachting begin 2022 in werking treedt.

3.3.2

Woonvisie Schiedam 2030 De huidige woonvisie beschrijft de koers die Schiedam volgt op het gebied van wonen. Het doel van de woonvisie is dat Schiedammers wooncarrière in de eigen stad kunnen maken. Dit houdt in dat inwoners van Schiedam een aantrekkelijke nieuwe woning kunnen vinden en in de stad blijven. De woonvisie zet er op in dat er meer verschillende soorten eengezinswoningen komen in Schiedam. Daarnaast moeten er ook voldoende sociale huurwoningen beschikbaar blijven die kwalitatief goed en bereikbaar zijn. De gemeente heeft deze woonvisie in 2012 vastgesteld en is momenteel bezig met het vernieuwen hiervan. Opvolger Woonvisie Schiedam Door de gemeente Schiedam wordt momenteel gewerkt aan de opvolger van de Woonvisie 2030. Naar verwachting wordt deze woonvisie in het najaar van 2020 vastgesteld. Deze visie geeft een actuele kijk op het wonen in Schiedam en beschrijft de koers die de gemeente de komende twintig jaar wil volgen. In principe wordt de lijn van 2012 voortgezet, maar legt de gemeente andere accenten. Er wordt niet langer ingezet op een minimaal aandeel koopwoningen en eengezinswoningen, en het aantal te realiseren woningen wordt groter.

Een meer evenwichtige verdeling van de woningvoorraad, de nieuwe regionale woningbouwafspraken, het Verstedelijkingsakkoord en de Woondeal Zuidelijke Randstad, alsmede de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties zoals Schieveste, zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. Voor de komende jaren staat het ontwikkelen van 6.000 woningen, vervangen van 1.000 woningen en het realiseren van 2.000 passende woningen voor senioren centraal. Daarbij worden afspraken gemaakt omtrent de omvang van de sociale voorraad. Ook wordt particuliere woningverbetering doorgezet, inclusief het stimuleren van verduurzaming van bestaande woningen. Met de realisatie van 3.000 tot 3.500 woningen in Schieveste wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de woningbouwopgave binnen de gemeente en regio.

3.3.3

Groenblauwe structuurvisie (GBSV) Schiedam is een stad aan de rivier en stad aan de polder. De gemeente heeft ambities geformuleerd voor de komende 20 jaar over water en groen in de stad. Water en groen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze zijn verantwoordelijk voor de ecologische waarden van Schiedam. Verbinding is daarbinnen een sleutelwoord: historisch, ecologisch, recreatief en geografisch. In de visie is veel aandacht voor het verhogen van recreatie en sportmogelijkheden. En voor het versterken

Blad 29 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

van de zogenaamde stad-landverbindingen. De groenblauwe structuren verbinden wijken, de binnenstad en wijdere omgeving met elkaar. In paragraaf 7.3 (onder het aspect gezondheidsbevordering) worden de effecten van de voorgenomen ontwikkeling op de water- en groenvoorzieningen in het gebied en in paragraaf 8.4 op de natuur in beeld gebracht.

3.3.4

Klimaatadaptatieplan Schieveste Schiedam heeft als gevolg van de klimaatverandering onder andere te maken met ‘te veel’ en ‘te weinig’ water. Denk hierbij aan droogte, hitte, overstromingen en wateroverlast. Om Schiedam klimaatadaptief en waterrobuust in te richten zijn per thema doelstellingen geformuleerd voor het jaar 2050: • Voor wateroverlast: de stad is bestand tegen extreme buien, waarbij maatgevend is dat een bui van 60 mm/uur niet leidt tot onaanvaardbare wateroverlast en schade; • Voor droogte: de ‘sponswerking’ van de stad is geoptimaliseerd, waarbij zoveel mogelijk water dat valt wordt opgenomen in de bodem en het stedelijk watersysteem en kan worden gebruikt in tijden van droogte (met als doel bodemdaling, funderingsschade, schade aan infrastructuur en schade aan natuur en ecologie zoveel mogelijk te beperken); • Voor hitte: de opwarming van de stad bij een hittegolf is maximaal 2 graden °C hoger dan van het omliggende buitengebied, waarbij bomen en groen een belangrijke rol spelen in schaduw en verkoeling en bouwtechnische voorzieningen zijn getroffen aan bebouwing om opwarming zoveel mogelijk te beperken (met als doel de gezondheid van Schiedammers zo min mogelijk te schaden en ook in tijden van hitte een aangenaam woon- en leefmilieu te behouden); • Voor overstromingen: samen met het Hoogheemraadschap van Delfland en in samenspraak met de Veiligheidsregio

Rotterdam-Rijnmond is een veiligheidsniveau gegarandeerd waarmee het risico op dijkdoordraken zoveel mogelijk is beperkt en, mochten dijken tóch doorbreken, het risico op slachtoffers zoveel mogelijk is beperkt én Schiedammers beschikken over een handelingsperspectief voor de buitendijks gelegen stadsdelen die wél kunnen overstromen. In paragraaf 8.3 worden de effecten van de voorgenomen ontwikkeling op genoemde aspecten in beeld gebracht.

3.3.5

Kwaliteitsplan Schieveste Het door het College van B&W vastgestelde Kwaliteitsplan Schieveste geeft een overzicht van de elementen waaraan de toekomstige ontwikkeling van Schieveste moet voldoen. Het Kwaliteitsplan is ruwweg op te delen in tweeën. Het eerste deel beschrijft de context van Schieveste, fysiek en beleidsmatig. Het tweede deel beschrijft de visie en bijbehorende kwaliteitskaders en randvoorwaarden van de gemeente Schiedam voor de toekomstige ontwikkeling van Schieveste. Er wordt ingegaan op onder meer het beoogde programma beeldkwaliteitseisen, duurzaamheidsaspecten, planologische en milieutechnische randvoorwaarden. Tot slot wordt gesteld dat de financiële haalbaarheid van het plan moet worden getoetst en een zorgvuldig participatieproces plaats moet vinden. In paragraaf 4.6 zijn de aandachts- en uitgangspunten voortkomend uit het Kwaliteitsplan en het Masterplan op hoofdlijnen voor Schieveste vertaald naar de ambities voor duurzame gebiedsontwikkeling. In hoofdstuk 11 is getoetst of het voornemen voldoet aan deze ambities.

Blad 30 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

4

Masterplan op hoofdlijnen

4.1

Aanleiding Gemeente Schiedam, Metropool Regio Rotterdam Den Haag en Provincie Zuid-Holland staan voor een grote woningbouwopgave. In het kader van het Verstedelijkingsakkoord zijn afspraken gemaakt tussen de partners over het ontwikkelen van 100.000 woningen in de regio, in de periode 2020-2025, die bij voorkeur worden gerealiseerd rondom OV-knooppunten. Nieuwe woonconcepten, betaalbare woningen en duurzaamheid moeten hier hand in hand gaan. Door de Ontwikkelcombinatie Schieveste (OCS), een consortium dat bestaat uit Van Omme & De Groot, Dura Vermeer, VolkerWessels Vastgoed en Synchroon, is op eigen initiatief en in goed overleg met de gemeente Schiedam een plan gemaakt om een deel van de totale verstedelijkingsopgave nabij het OV-knooppuntstation Schiedam Centrum te realiseren.

4.2

Doelstellingen en kernwaarden Doelstellingen Schieveste ambieert een voorbeeldplan te zijn voor Nederland op een aantal actuele thema's. In regionaal verband is de locatie onderdeel van de kennis-as Rotterdam - Delft - Den Haag - Leiden, een overloopgebied voor starters en studenten. Schiedam kan daarmee haar programma's versterken, een bijdrage leveren aan de verstedelijkingsopgave en de klimaatadaptie en invulling geven aan de thema's uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Ook biedt het gebied kansen voor gebruik en functies die een rol spelen in de kennis-as en die gebaat zijn bij ontmoeting en samenwerking. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vergadermogelijkheden, maar ook combinaties van innovatieve 'denkers' en 'makers'; ontmoetingen tussen kennisinstellingen en MBO-onderwijs; ontmoetingen tussen ondernemers en aanstormend talent (studenten). Het streven is om uiteindelijk 3.000 (maximaal 3.500) zelfstandige wooneenheden te realiseren, passend bij de gewenste verdichting rondom het station Schiedam Centrum. Daarbij bieden de plinten (de onderste bouwlagen) ruimschoots mogelijkheden voor (ook) ander gebruik. Vier kernwaarden Het Masterplan gaat uit van de volgende vier kernwaarden: Ultiem verbonden: Schieveste is een gebied dat ultiem verbonden is met de omgeving, zowel voor voetganger, fietser, automobilist, en als reiziger met openbaar vervoer.

Met de directe ligging aan het station Schiedam Centrum wordt het gebied autovrij gemaakt, behalve de wegen naar de parkeerhuizen. Leveranciers en vuilophaaldiensten kunnen wel gebruik maken va het autovrije gebied en rijden elektrisch. De focus ligt op duurzame mobiliteit en verbondenheid. Dit wordt bereikt door onder andere de auto-ontsluiting te beperken tot de bestaande Parallelweg, de tunnel naar de De Hoopstraat en door de bestaande fietsstructuren richting Delft, Schiedam en Rotterdam te versterken. Eigen identiteit: Schieveste creëert een eigen gebiedsidentiteit: een stedelijk woonmilieu met bijbehorende voorzieningen, een variatie aan karakters in het plan (zie paragraaf 4.3), groene plekken en routes en verbindingen en het aantrekken van een nieuwe doelgroep. Hiermee krijgt het plan onderscheidende kwaliteit.

Blad 31 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Enfilade als gebiedsdrager: Schieveste krijgt een herkenbare groene as ('enfilade') door het gebied waarmee de pleinen en programma’s aan elkaar zijn geregen. De groene ruimte fungeert tevens als hoofdroute voor wandelaars en fietsers. Diversiteit in sferen: Schieveste krijgt twee stedelijke pleinruimten (het Stationsplein aan de Schie en het Sportplein) en twee grote groene ruimten voor de buurt. De ruimten zorgen voor verschillende sferen in het gebied, met daarbij passende functies in de plinten. Belangrijke elementen van het Masterplan zijn de stedenbouwkundige structuur met de differentiatie in deelgebieden, het programma, de beoogde fasering en de vier ambities voor een duurzame gebiedsontwikkeling. Deze elementen komen in de volgende paragrafen achtereenvolgend aan bod.

4.3

Stedenbouwkundige structuur Ruimtelijke structuur De ruimtelijke structuur is weergegeven in een plankaart (zie figuur 4-1).

Figuur 4-1: Plankaart Masterplan op hoofdlijnen (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

Indeling deelgebieden De opzet van Schieveste kent verschillende karakters die voortkomen uit de verschillen in de deelgebieden van het plan (zie figuur 4-2).

Blad 32 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 4-2: Schematische weergave plangebied (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

Enfilade – de groene as Het plan is opgebouwd uit een basisstructuur met verschillende groenzones en -elementen. De enfilade is een serie van opeenvolgende ruimten, waarin de oost-westelijke route door middel van doorzichten en verbindingen vanzelfsprekend wordt gemaakt. In Schieveste biedt dit principe een groene, ruimtelijke structuur over de volle lengte van het plangebied, waarmee alle deelgebieden als vanzelfsprekend met elkaar worden verbonden. De enfilade is een uitnodigende loop- en fietsroute die als een groene oase door het hoogstedelijke Schieveste loopt. Het gebied moet goed toegankelijk zijn voor mensen met een fysieke of visuele beperking. Autovrij (uitgezonderd hulpdiensten en andere noodzakelijke diensten), geluidsluw en voorzien van een kwalitatief hoogwaardige, groene inrichting die biodiversiteit ondersteunt, waar regenwater in de grond kan infiltreren, hittestress wordt voorkomen, bewegen stimuleert en uiteraard zorgt voor een aangenaam verblijfsmilieu voor de omringende bewoners. De enfilade sluit ook aan op het groene netwerk van Schiedam op een grotere schaal; van Beatrixpark naar de singels in Schiedam-Oost. Deelgebied 1: Stationsplein aan de Schie – nieuwe entree voor de stad De Schie wordt beschouwd als centrale blauwe as, met kades die worden (her)ingericht met groen en wandelpromenades.

Het nieuwe, groene stationsplein opent zich richting de Schie en vormt het kloppend hart van Schieveste. Hier bevindt zich het grootste deel van de publieke functies, voornamelijk in de plinten van de omringende gebouwen. Aan het plein staat het meest prominente hoogteaccent dat Schieveste op afstand markeert. De gebouwen hier hebben een gemengd programma, met in de hoge plinten onder meer ruime horecafuncties met terrassen aan het stationsplein en de Schie. Deelgebied 2: De Hoven – Groene campus Het deelgebied De Hoven bevat een grote hoeveelheid woningen, verdeeld over een aantal samengestelde gebouwcomplexen aan de A20-zijde. Hiermee komen De Hoven in de luwte te liggen en blijft zontoetreding gegarandeerd. In de plinten zitten vooral de collectieve programma’s die de bovenliggende woningen aanvullen en ondersteunen. Aan de spoorzijde ligt een lager volume, met een ritme van kleinere woongebouwen daar bovenop. Dit gebied zal intensief worden gebruikt.

Blad 33 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Het eerste hof wordt gekenmerkt door de typologie van een knusse boomgaard, in een rechthoekig element, dat het gevoel geeft van een intieme en rustige ruimte. Het tweede hof bevat een element dat de vorm van een verdiept plein aanneemt, wat functioneert als speelplek, tribune of rustruimte waar bewoners, bezoekers en passanten elkaar ontmoeten. Deelgebied 3: Het Sportplein Het Sportplein initieert beweging en sporten, zowel voor de scholieren van het Lentiz Life College als voor de bewoners van het gebied. Niet met sterk afgelijnde sportvelden en hekken, maar door het informeel uitlokken van beweging en een vrij gebruik van de aanwezige infrastructuur.

Deelgebied 4 De Tuinen – stedelijk wonen in en aan het groen Dit deelgebied wordt gekenmerkt door een iets lagere dichtheid en minder hoge gebouwen, met vooral woonadressen aan de groene, openbare ruimte. Deelgebied 'De Tuinen' lijkt op deelgebied 'De Hoven', maar de groengebieden zijn hier een stuk groter en gelegen in het deelgebied met meer woningtypes voor jonge gezinnen en ouderen. Hiervoor wordt er meer gebruiksgroen voorzien in de vorm van open grasweides. In de grootste van de twee tuinen in dit deelgebied bevinden zich moestuinen en een grote, collectieve kas. Aan de noordkant zorgt een aantal woongebouwen van wisselende hoogte opnieuw dat geluid van de A20 het binnengebied niet bereikt. Aan de zuidzijde spiegelt zich dit in een veel lager volume met ook een behoorlijk aantal grondgebonden woningen in de luwte van het spoortalud. Bebouwingshoogte Omgevingsfactoren – zoals geluid, uitzicht en zonlichttoetreding – hebben geleid tot een asymmetrische hoogtedoorsnede in de stedenbouwkundige opzet, met aan de noordzijde hogere bebouwing dan aan de zuidzijde van het gebied (zie de hoogtedoorsnede in figuur 4-3).

Figuur 4-3: Asymmetrische hoogtedoorsnede met (indicatief) in grijze cirkels de geluidemissie (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

Blad 34 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Binnen het plan brengt een combinatie van hogere en lagere bouwdelen maat en schaal in het gebied, waarmee, ondanks de behoorlijke dichtheid, lucht en ruimte en een aangename leefomgeving ontstaat. In het plan zijn verschillende hoogteaccenten voorzien van circa 90 meter en van circa 120 meter (zie figuur 4-4).

Figuur 4-4: Impressie bebouwing Masterplan Schieveste (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

Beeldkwaliteit Elk deelgebied heeft een eigen karakter, binnen het grotere geheel van Schieveste. Architectuur dient daarbinnen onderscheidend te zijn. Er wordt samenhang nagestreefd voor heel Schieveste, met diversiteit en variatie in de verschillende deelgebieden en onderdelen van het plan. In het Kwaliteitsplan zijn op het gebied van beeldkwaliteit 10 elementen benoemd waaraan de toekomstige ontwikkeling van Schieveste moet voldoen. Deze gemeentelijke en aanvullende beeldkwaliteitseisen van OCS zijn nader toegelicht in het bestemmingsplan. Ontsluiting en parkeren In figuur 4-5 is de ontsluiting van het gebied weergegeven.

Blad 35 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Onderdoorgang fietsers Figuur 4-5: Beoogde ontsluiting en parkeren Schieveste (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

•

Het binnengebied van Schieveste, de enfilade, wordt autovrij. Er wordt een lage parkeernorm gehanteerd, vanwege directe aanwezigheid van hoogwaardig openbaar vervoer en de stedenbouwkundige uitgangspunten en kernkwaliteiten van Schieveste. De parkeernorm voor auto's bedraagt gemiddeld over het hele gebied 0,3 autoparkeerplaats per woning. Deze norm is haalbaar als er naast het aanbod aan OV ook alternatieve vervoersdiensten worden geboden, zoals deelauto's en professionele mobiliteitsdiensten. In de te onderzoeken alternatieven en varianten wordt nog geen rekening gehouden met de lagere parkeernorm. Eerst wordt worstcase geredeneerd, uitgaande van een verkeersgeneratie voor de woningen en voorzieningen op basis van CROW-kentallen (zie paragraaf 4.7.4). . In de optimalisatievariant wordt vervolgens de verkeersgeneratie voor woningen gecorrigeerd met de lagere parkeernorm voor woning (zie paragraaf 4.7.4). Voor de overige voorzieningen gelden in alle alternatieven en varianten de gemeentelijke parkeernormen.

•

Het gebied wordt ontsloten via de noordelijke parallelweg, de Schievesteweg. Het autoverkeer kan het gebied primair aan de noordwestzijde verlaten, via de bestaande brug over de Schie, via de Noorderweg. Secundair kan het autoverkeer gebruik maken van de bestaande tunnel onder de A20 door, richting bedrijventerrein Spaanse Polder. De Overschieseweg, die in de bestaande situatie langs de Schie in zuidelijke richting loopt, wordt mogelijk afgesloten voor autoverkeer. Hierover is nog geen definitieve beslissing genomen en het bestemmingsplan laat beide opties open. In de te onderzoeken alternatieven en varianten worden beide situaties opgenomen (zie paragraaf 4.7).

•

In het gebied zelf rijdt het autoverkeer over de noordelijke parallelweg, de Schievesteweg, van waaruit men de auto kan parkeren in één van de drie parkeerhuizen. Ook verkeer voor diensten, zoals afvalinzameling en postbezorging, kan via deze weg de woningen bereiken. Uitsluitend calamiteitenverkeer kan ook in oostelijke richting het gebied in- en uitrijden.

•

De gebouwde parkeervoorzieningen bestaan uit 9 lagen en zijn berekend op circa 400 parkeerplaatsen per parkeerhuis. (Deel)mobiliteit krijgt hier een plek op de begane grond, waarmee het zichtbaar en toegankelijk is. De parkeerhuizen staan (grotendeels) los van de andere bebouwing op Schieveste. Hiermee zijn de gebouwen flexibel en demontabel en daarmee in staat mee te veranderen bij veranderende ambities en behoeften in de toekomst.

Blad 36 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

4.4

•

Fietsen dient voor de nieuwe bewoners de comfortabelere keuze te zijn in verhouding tot de auto. Openbare fietsparkeerplaatsen zijn gesitueerd in de plint van het gebouwencluster langs het spoor, zodat de openbare ruimte wordt ontlast. Privé fietsparkeerplaatsen zijn georganiseerd in de plinten van de gebouwen.

•

Voor de hulpdiensten die naar Schieveste moeten uitrukken is het van belang dat er twee mogelijke routes beschikbaar zijn, zodat in geval van afsluiting van één van de routes er een alternatief is. Voor Schieveste zijn er zijn er twee routes beschikbaar via de Schievesteweg Noorderweg over de Schie richting het westen (over de Schie) en via de Schievesteweg – fietspad Tjalklaan richting het oosten. Via de groene indicatieve route door het middengebied (zie figuur 4-5) kunnen de hulpdiensten in het gehele gebied van Schieveste komen. De weergegeven routes zijn nog niet vastgesteld door de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijmond. Bij de uitwerking van de inrichting van het plangebied dient in samenspraak met de Veiligheidsregio nog nader invulling te worden gegeven aan de vormgeving van de routes in relatie tot de toegankelijkheid van het binnengebied voor hulpdiensten.

Woonmilieu en voorzieningenprogramma Het Masterplan introduceert een grootstedelijk en veelzijdig woonmilieu in Schiedam. Het realiseren van dit voor Schiedam nieuwe woonmilieu sluit aan bij de doelstellingen van de huidige en (naar verwachting) toekomstige Woonvisie van de gemeente om meer differentiatie aan te brengen in woonmilieus. De doelgroep is dan ook de dynamische stedeling met een breed, intensief, sociaal netwerk en werkleven en een grote behoefte aan gemak en comfort. Dit geldt ook voor het voorzieningenprogramma, dat aanvullend is op de voorzieningen elders in Schiedam en voor uitwisseling tussen dit gebied, de binnenstad en de wijken gaat zorgen. Hierdoor versterkt ook de kwaliteit van de wijken onderling. Het Masterplan gaat uit van totaal 275.500 m 2 bvo aan nieuw programma. De programmaonderdelen zijn: wonen, kantoren (nieuw), voorzieningen in de plint en (fiets)parkeren en mobiliteit (zie Tabel 4-1). Tabel 4-1: Programma Schieveste Functie Kantoor bestaand School bestaand Bestaand

Oppervlakte 15.000 m2 bvo 10.000 m2 bvo 25.000 m2 bvo

Kantoor nieuw Voorzieningen in plinten (deels 2-lagen) Wonen (inclusief short-stay) (3.000 woningen) Parkeren (in parkeerhuizen) Fietsparkeren (in plint naast spoor) Nieuw programma

20.600 m2 bvo 12.200 m2 bvo 208.200 m2 bvo 27.600 m2 bvo 6.900 m2 bvo 275.500 m2 bvo

Totaal programma

300.500 m2 bvo

Schieveste krijgt een hoogstedelijk woonmilieu met hoofdzakelijk één- en tweepersoonsstudio’s met eigen voorzieningen, met openbaar vervoer op loopafstand en met betaalbare huur. Daarnaast voorziet het plan in reguliere huur- en koopappartementen (twee-, drie- en vierkamerwoningen) in verschillende prijsklassen. Daarbij wordt uitgegaan van een verdeling van minimaal 30%

Blad 37 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

woningen in de sociale sector, minimaal 40% middeldure woningen en maximaal 30% dure woningen. In een dergelijk milieu passen ook uitstekend woon-werkwoningen, atelierwoningen en aanvullende voorzieningen, zoals een sportvoorziening, fysiotherapie, horeca, buurtsupermarkt of bakker. Op plekken waar omwille van de hoge geluidbelasting eerder niet gewoond kon worden, is nu een alternatief programma met kantoren, horeca en voorzieningen in de plint en ruimte voor een studenthotel gepland.

4.5

Fasering Schieveste bevindt zich op een uitdagende plek, die 'harde randen' in de vorm van de A20 en het spoor en randvoorwaarden voor geluid, fijnstof en externe veiligheidsrisico’s met zich meebrengt (zie verder in het MER). Dit wordt gecompenseerd door positieve kwaliteiten als een uitstekende OV-bereikbaarheid en een ontwerp met laag autogebruik en een hoogwaardig woonmilieu. Van belang is dat het binnengebied van Schieveste als hoogwaardig groen openbaar gebied met hoge verblijfskwaliteit wordt ingericht, en dus zo min mogelijk last heeft van deze omgevingsaspecten. Het plan voor Schieveste zal niet in één keer worden gerealiseerd. Zowel veranderende marktvraag, overleg met partijen (derden, zoals NS, Prorail en Rijkswaterstaat), veranderende wet- en regelgeving en specialistische techniek kunnen voor vertraging zorgen bij de uitvoering van een dergelijk complex en geluidbelast plan. Het is dus niet eenvoudig om een fasering aan te geven voor de realisatie van het hiervoor beschreven Masterplan. Het Masterplan gaat uit van realisatie van Schieveste in vijf verschillende fases. Deze fases zijn in het Masterplan aangeduid als 'ontwikkelvelden'. De meest optimale volgorde voor de bouw van deze ontwikkelvelden is bepaald op basis van onder meer het afschermen van de geluidbelasting afkomstig van de A20, duurzaamheid en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat.

Zo zorgt de bouw van fase 1 en 2 ervoor dat geluidbelasting op de nieuwe woningen in fase 3 en 4 verlaagd wordt. Fase 5 bevat de herontwikkeling van de bestaande kantoorgebouwen, aan de zijde van de Schie. Ontwikkelveld 1 omvat circa 1.250 woningen. De overige ontwikkelvelden gaan uit van elk 350 520 woningen met bijbehorende voorzieningen in de plint. De bouw van de 500 extra woningen is niet eerder beoogd dan tegelijkertijd met ontwikkelveld 5 of later. De locatie van deze 500 extra woningen binnen het plangebied is nog niet bekend. In Tabel 4-2 en Figuur 4-6 is de globale fasering uit het Masterplan weergegeven. Deze fasering wordt ook gehanteerd in dit MER. Tabel 4-2: Woningaantallen en voorzieningen per ontwikkelveld Woningaantallen en voorzieningen Ontwikkelveld 1 Ontwikkelveld 2 Ontwikkelveld 3 Ontwikkelveld 4 Ontwikkelveld 5 500 extra woningen TOTAAL

3.000 woningen 1.250 350 427 520 453 3.000

500 extra woningen

500 500

Voorzieningen* 28.050 m2 7.850 m2 9.577 m2 11.663 m2 10.160 m2 67.300 m2

* omdat de locatie van de nieuwe voorzieningen niet definitief is, en deze in het bestemmingsplan ook niet juridisch worden vastgeklikt op een specifieke locatie, is ervoor gekozen om het totale aantal m 2 nieuwe voorzieningen om te rekenen naar een oppervlakte nieuwe voorzieningen per woning. Hiermee wordt verhoudingsgewijs voor de voorzieningen dezelfde fasering aangehouden als voor de woningen.

Blad 38 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 4-6: Globale fasering ontwikkeling Schieveste (bron: Masterplan op hoofdlijnen, 2019)

Op basis van de deze fasering zijn de geluids-, luchtkwaliteit- en stikstofberekeningen uitgevoerd. Optimalisatie fasering Hierna is vervolgens de fasering in tijd geoptimaliseerd: start van de bouw in december 2020 is niet meer haalbaar en de realisatie van de gehele ontwikkeling in zeven jaar bleek te ambitieus. OCS heeft eind 2020 de fasering in tijd geoptimaliseerd (zie Figuur 4-7): de start van de bouw is later voorzien (van december 2020 naar juli 2021) en de totale bouw neemt meer jaren in beslag (van 7 jaar naar 9 jaar). De programma’s per ontwikkelveld (1 t/m 5) blijven gelijk. Als gevolg van deze wijziging veranderen de geluids- en luchtkwaliteiteffecten in de fasering niet of nauwelijks (zie paragraaf 10.4). De stikstofberekening is wel aangepast op basis van deze geoptimaliseerde fasering (zie paragraaf 8.4.3).

Blad 39 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 4-7: Geoptimaliseerde globale fasering ontwikkeling Schieveste (bron: OCS, 2020)

4.6

Ambities duurzame gebiedsontwikkeling Voor Schieveste zijn in het Kwaliteitsplan uitgangspunten en ambities voor Schieveste vastgelegd. In het Masterplan op hoofdlijnen is op een aantal thema’s ambities gesteld die eveneens als uitgangspunt voor de ontwikkeling dienen. In deze paragraaf zijn de ambities per thema toegelicht. Per thema is aangegeven hoe de ambities vertaald kunnen worden naar concrete, toetsbare doelstellingen met waar mogelijk ondergrenzen, waarmee inzichtelijk kan worden gemaakt in hoeverre de ambities gehaald worden door de onderzochte alternatieven. Mobiliteit Het uitgangspunt is meer ruimte voor voetgangers en fietsers en het stimuleren van duurzaam vervoer. De doelgroep en multimodaal ontsloten locatie leent zich voor een concept waarbij geen eigen auto voor de deur wordt geparkeerd, maar wordt ingezet op lopen, fiets, gebruik van OV en deelmobiliteit. Daarbij wordt gebruik gemaakt van ‘Mobility as a Service' (multimodaal reisadvies op maat). Mobiliteit wordt een service, gebaseerd op een combinatie van openbaar vervoer, slimme deelsystemen voor auto’s en andere voertuigen en slechts een beperkte hoeveelheid eigen auto’s. Dit heeft impact op de parkeervraag, waardoor de norm substantieel kan worden verlaagd. In Schieveste wordt een lage parkeernorm gehanteerd (gemiddeld 0,3 parkpeerplaats per woning).

Blad 40 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Daarnaast worden flexibele parkeersystemen, veel ruimte voor fietsen, mogelijkheden voor deelmobiliteit en een uitgebreide laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen geïmplementeerd. Voor toekomstige bewoners wordt een financieel aantrekkelijke regeling aangeboden, die het gebruik van deelconcepten bevordert ten opzichte van het eigen bezit. Met een eenvoudig reserveringssysteem via een app en flexibele contracten krijgen alle gebruikers inzicht en toegang tot het aanbod van deelmobiliteit. Dit kan bijdragen aan interactie met de omgeving en stimulering van gebruik van duurzaam vervoer. Voor toetsing aan de ambitie ‘mobiliteit’ wordt beschouwd of de effecten van het voornemen leiden tot impact op: ▪ Duurzame mobiliteit: o modal split, ten gunste van OV, fiets en lopen o heldere routes en goede verbindingen, aansluitend op het fietsen en lopen o collectieve (smart) vervoersystemen, zoals (elektrische) deelfietsen, deel(brom)fietsen en –auto’s ▪ Doorstroming: geen structurele overbelasting van kruispunten, cyclustijd op kruispunten met verkeerslichten bedraagt maximaal 90 seconden bij de aanwezigheid van langzaam verkeer en 120 seconden bij alleen gemotoriseerd verkeer.

▪ Verkeersveiligheid: inrichting en ordening van auto- en vrachtverkeer ten opzichte van fietsverkeer en voetgangers en veilige fiets- en voetpaden conform de richtlijnen van Duurzaam Veilig ▪ Parkeren: o parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats per woning o geen parkeren op straat, maar parkeren in (mobiliteits)hubs (dit zijn bovengrondse parkeervoorzieningen met aanvullende collectieve voorzieningen) o voldoende fietsparkeerstallingen

Klimaatadaptatie Het plan is bestendig tegen hittestress, stortbuien en droogte en bevordert met het ontwerp van het openbaar gebied, de groene binnentuinen en de gebouwen de biodiversiteit. Daarmee wordt klimaatadaptatie gezien als belangrijk onderdeel voor een toekomstbestendig woon- en werkgebied in Schieveste. Voor toetsing aan de ambitie ‘klimaatadaptatie’ wordt beschouwd of de effecten van het voornemen leiden tot impact op: ▪ Hittestress: o indicatief is het streven het stedelijk gebied niet meer dan 2 °C meer te laten opwarmen dan het landelijke gebied in de omgeving. o voorkomen van hittestress door de realisatie van een doorlopende groenstructuur en koele verblijfsplekken. o maximaal 50% van het totale plangebied is bebouwd. Publiek toegankelijke dakoppervlakken tellen mee als onbebouwd oppervlak. ▪ Wateroverlast en droogte: o het gebied kan een extreme bui met minimaal 60 mm (bij voorkeur 70 mm) neerslag in een uur bergen o neerslag wordt opgevangen en vastgehouden in het gebied o het neerslagwater wordt niet gemengd met het vuile rioolwater (er wordt een apart vuilwaterriool aangelegd) o bij voorkeur wordt neerslag geïnfiltreerd in de bodem of gebruikt in het gebied.

Alleen overtollig hemelwater kan vertraagd worden afgevoerd naar de Schie ▪ Groen: o voldoende groen om infiltratiemogelijkheden te waarborgen en een impuls te geven aan het stimuleren van biodiversiteit. De groennorm voor Schieveste bedraagt 5-10 m2/woning (groen/m2 is: incl. groene daken, horizontale projectie van de boomkruin).

Blad 41 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Gezondheid en welzijn In Schieveste wordt een goed woon- en leefklimaat nagestreefd, ondanks de ligging in een sterk milieubelast gebied. De minimale ambitie voor Schieveste is te voldoen aan de wettelijke grenswaarden voor de aspecten geluid, luchtkwaliteit en externe veiligheid. Reeds is duidelijk dat er maatregelen nodig zijn om een goed woon- en leefklimaat te waarborgen en aan de daarvoor geldende wettelijke normen te voldoen. Onder de 33 dB als binnenniveau (in de woning, conform het Bouwbesluit) en 55 dB als buitenniveau (op de gevel, conform het gemeentelijke Actieplan Lucht & Geluid 2018-2022) spreekt de gemeente van een goed woon- en leefklimaat. Bij deze ontwikkeling is overschrijding van de plandrempel van 55 dB niet uit te sluiten. Het voorkomen van slaapverstoring, en dus een goede nachtrust voor Schiedammers, zal prioriteit hebben. Wanneer de plandrempel van 55 dB niet gehaald kan worden, zal bij nieuwbouw de nadruk daarom tevens liggen op maatregelen aan de gevel, zoals een goede gevelisolatie, waardoor de geluidbelasting in de woning sterk vermindert. Er wordt daarom ook gestreefd naar ten minste één geluidluwe gevel per woning en een acceptabel geluidniveau in de openbare ruimte. Tot slot wordt bij de fasering rekening gehouden met afscherming van geluid van de rijksweg en het spoor.

Binnen woningen geldt dat er een zodanig ventilatie en/of filtersysteem moet worden toegepast dat de WHO-advieswaarden van 20 μg/m3 per jaar voor PM10 en 10 μg/m3 per jaar voor PM2,5 in de binnenlucht niet worden overschreden. De externe veiligheidsrisico’s voor de nieuwe bewoners en andere gebruikers wordt zoveel mogelijk beperkt conform de wettelijke vereisten en indien nodig verantwoord. De woningen worden dusdanig ontworpen dat een optimale bezonning plaatsvindt. De opzet en inrichting van openbare en collectieve buitenruimten en de indeling van gebouwfuncties nodigen uit tot beweging en interactie tussen bewoners en gebruikers. Het installatieconcept in de woningen wordt integraal ontworpen, waarbij functionaliteit, duurzaamheid en gebruiksvriendelijkheid de uitgangspunten vormen.

Voor toetsing aan de ambitie ‘gezondheid en welzijn’ wordt beschouwd of de effecten van het voornemen thema leiden tot impact op: ▪ Milieu: o acceptabel geluidsniveau: ▪ maximaal 33 dB als binnenniveau (in de woning) ▪ bij voorkeur maximaal 55 dB als buitenniveau (op de gevel van woningen), bij overschrijding tot maximale ontheffingswaarden realisatie van ten minste één geluidluwe gevel en een acceptabel geluidniveau in de openbare ruimte o voorkomen luchtvervuiling: ▪ maximaal 40 μg/m3 per jaar voor NO2 als binnenniveau (in de woning) ▪ maximaal 20 μg/m3 per jaar voor PM10 als binnenniveau (in de woning) ▪ maximaal 10 μg/m3 per jaar voor PM2,5 als binnenniveau (in de woning) o zo weinig mogelijk externe veiligheidsrisico’s conform de huidige wetgeving: ▪ geen kwetsbare objecten binnen plaatsgebonden risico van risicobronnen ▪ er moet binnen Schieveste rekening gehouden worden met plasbranden en explosiegevaar op de A20. Binnen een afstand van 30 meter vanaf de buitenste witte lijn van de snelweg mag niet gebouwd worden. ▪ verantwoording van toename van het groepsrisico met bijbehorende maatregelen indien nodig ▪ Verblijfsruimten: voldoende (groene) plekken voor rust en ontmoetingen ▪ Beweging: een beweegvriendelijke omgeving, dat uitnodigt om te ontmoeten, sporten en spelen

Blad 42 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Circulariteit Tijdens het ontwerp van gebouwen in Schieveste wordt rekening gehouden met de robuustheid en levensverwachting van materialen, de de- en remontabiliteit van bouwdelen (het eenvoudig vervangen, hergebruiken, maar ook toevoegen van bouwdelen) en de flexibiliteit in het gebruik van gebouwen. Voor toetsing aan de ambitie ‘circulariteit’ wordt beschouwd of de effecten van het voornemen leiden tot impact op: ▪ Circulariteit van grondstoffen en materialen: nieuwe gebouwen worden uitgewerkt met Building Information Modelling (BIM) conform de eisen van Madaster (kadaster voor materialen) ▪ Afvalscheiding: gescheiden afvalinzameling en een zo duurzaam mogelijke afvallogistiek vanaf Schieveste

Energie Daarnaast is het vanzelfsprekend dat in Schieveste de wettelijke normen ten aanzien energiezuinigheid - die vanaf medio 2020 ondergebracht zijn in de Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG)normen - worden gehanteerd. De BENG normeert de maximale energiebehoefte, het maximale primair fossiel energieverbruik en het minimale aandeel hernieuwbare energie.

4.7

Alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses Voor het MER zijn alternatieven en varianten en gevoeligheidsanalyses afgebakend. De alternatieven richten zich op de belangrijke vragen die spelen ten aanzien van de milieugevolgen en de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied.

4.7.1

Alternatieven In onderhavig MER zijn twee alternatieven onderzocht op milieugevolgen, namelijk een alternatief dat uitgaat van de stedenbouwkundige opzet en het programma dat is opgenomen in het Masterplan (3.000 woningen en het toevoegen van 67.300 m2 bvo 3), en een alternatief dat uitgaat van de stedenbouwkundige opzet die uitgaat van verlenging van de overkapping van het spoor (en hetzelfde programma). Dit programma met 3.000 woningen en 67.300 m 2 bvo voorzieningen is uitgewerkt en realistisch bevonden door de OCS. Hierdoor heeft het geen meerwaarde meer heeft om een alternatief met een andere verhouding tussen woningen en voorzieningen in het MER te onderzoeken, zoals geadviseerd door de Commissie m.e.r. in haar advies reikwijdte en detailniveau. In een programmavariant wordt uitgegaan van 3.500 woningen met eveneens 67.300 m2 bvo voorzieningen (zie paragraaf 4.7.2). Alternatief Masterplan De stedenbouwkundige opzet voor het plangebied, zoals die is opgenomen in het Masterplan, is het resultaat van een intensief ontwerpproces waarin (binnen de gegeven situatie met snelweg, spoor en bestaande functies) relevante aspecten als bereikbaarheid en mobiliteit, milieu-invloeden (geluid en lucht), faseringsmogelijkheden en oriëntatie ten opzichte van de zon een rol hebben gespeeld.

In dit alternatief wordt de situatie van de spoorlijn als een gegeven beschouwd en is rekening gehouden met de afschermende werking van gebouwen en schermen.

3

Dit is exclusief DCMR en de school.

Blad 43 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 4-8: Alternatief Masterplan (zonder verlenging overkapping)

Alternatief Masterplan + verlenging overkapping De spoorlijn langs de zuidkant van het plangebied heeft een duidelijke milieu-impact (geluid) op het plangebied en legt, samen met de effecten van de snelweg, beperkingen op aan de mogelijkheden voor het plangebied. De milieuruimte in het plangebied kan mogelijk worden verbeterd door de bestaande overkapping over de spoorlijn te verlengen. Uitgangspunt bij dit alternatief is dat het programma gelijk blijft zoals in Alternatief Masterplan.

Figuur 4-9: Alternatief Masterplan + verlenging overkapping

Blad 44 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

4.7.2

Varianten Variant 3.500 woningen en voorzieningen In de alternatieven wordt uitgegaan van een programma van 3.000 woningen (208.200 m 2 bvo) en het toevoegen van 67.300 m2 bvo aan voorzieningen. In een variant zal worden gekeken naar een grotere bandbreedte van het programma van maximaal 3.500 woningen en 67.300 m2 bvo aan voorzieningen. Deze variant is de maximale realistische programmatische invulling van het plangebied. De verdeling van de woningtypes blijft procentueel gelijk aan de verdeling in het Masterplan.

4.7.3

Gevoeligheidsanalyses Binnen de stedenbouwkundige opzet is voor een aantal aspecten nog een nadere afweging en keuze mogelijk. Voor deze aanpassingen wordt een ‘gevoeligheidsanalyse’ uitgevoerd, waarbij wordt beschouwd op welke thema’s welke effecten ontstaan door het toepassen van de aanpassingen. Daarnaast wordt per thema mitigerende en optimalisatiemaatregelen benoemd om effecten ver der beperken (zie paragraaf 5.3 Opbouw effecthoofdstukken). Mobiliteit en bereikbaarheid: Welke maatregelen zijn mogelijk om de bereikbaarheid en mobiliteit te beïnvloeden en tot welke varianten leidt dit? Het kan hierbij gaan om maatregelen om de modal split te beïnvloeden en/of om aanvullende maatregelen zoals het aanpassen van de infrastructuur, fietspaden e.d. In hoeverre dit wenselijk of noodzakelijk is moet (nog) blijken uit de analyse van de verkeersstromen en de eventuele knelpunten in de bestaande infrastructuur (auto, fiets, OV). Onder dit thema worden de effecten van twee varianten in beeld gebracht: Variant mobiliteit De mobiliteitsvariant betreft een infrastructurele maatregel: het laten vervallen van de Overschieseweg als autoroute voor het gedeelte tussen het Stationsplein en de Noorderweg (blauwe lijn op Figuur 4-10). Deze variant komt voort uit de wens om de verkeersveiligheid rondom het station te waarborgen. De verkeerseffecten van deze ingreep worden inzichtelijk gemaakt.

Overschieseweg

Figuur 4-10: Variant mobiliteit, waarbij de Overschieseweg vervalt voor (doorgaand) autoverkeer

Blad 45 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Variant lagere parkeernorm De alternatieven en de programmavariant laten de verkeerseffecten zien zonder de gebiedsgerichte maatregel die horen bij de parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats (pp) per woning volgens het Masterplan. Hiermee zijn voor het MER de ‘worst case’ effecten in beeld gebracht. De optimalisatievariant lagere parkeernorm betreft een variant waarvan uit wordt gegaan van een gemiddelde parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats per woning. Een lagere parkeernorm zorgt voor minder autoverkeer. De verkeersgeneratie voor de woningen is gecorrigeerd met deze lagere parkeernorm. In deze variant wordt inzichtelijk gemaakt wat de effecten zijn van een lagere parkeernorm. De verkeersgeneratie van de kantoren en voorzieningen in de plint blijft ongewijzigd. Groene inrichting Voor de toekomstige bewoners van het gebied is de ruimtelijke kwaliteit van het binnengebied van belang voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. In een gevoeligheidsanalyse wordt gekeken wat voor de leefomgevingskwaliteit kan worden bereikt door bijvoorbeeld het toepassen van groene gevels, groene daken en waterpartijen. Fasering De ontwikkeling zal gefaseerd plaatsvinden. Dit heeft als gevolg dat in een tijdelijke situatie (nog) niet kan worden geprofiteerd van de afschermende werking van gebouwen.

In een gevoeligheidsanalyse worden de effecten per fase in beeld gebracht voor de relevante thema’s.

4.7.4

Verkeersgeneratie per alternatief en variant Alternatief met en zonder verlengde kap (3.000 woningen en voorzieningen) In het alternatief met 3.000 woningen en voorzieningen is de verkeersgeneratie berekend aan de hand van CROW-kencijfers4. Uit deze berekening komt naar voren gekomen dat de maximale verkeersgeneratie van de nieuwe woningen in Schieveste (bij 3.000 woningen) 8.716 motorvoertuigen per gemiddelde werkdag bedraagt. Aan deze CROW-kencijfers zijn ook parkeerkencijfers gekoppeld. Voor geheel Schieveste zou dit betekenen dat er afgerond gemiddeld 1,2 parkeerplaats per woning nodig is bij 8.716 motorvoertuigbewegingen. Voor de woningen in dit gebied (schil, niet gereguleerd) geldt in afstemming met de gemeente volgens de gemeentelijke beleidsregel parkeren5 een parkeernorm tussen de 0,2 en 1,0 parkeerplaats per woning (bijvoorbeeld, voor studenten geldt 0,2 parkeerplaats per woning en voor dure appartementen 1,0 parkeerplaats per woning). Gemiddeld genomen bedraagt de parkeernorm, van alle nieuwe woningen volgens het programma Schieveste bij elkaar, 0,8, parkeerplaats per woning. Dit is dus een wat lagere gemiddelde parkeernorm dan de gemiddelde 1,2 parkeerplaats per woning op basis van de CROW-kencijfers. De berekende verkeersgeneratie voor de woningen is dan het worstcase scenario.

De verkeersgeneratie voor de voorzieningen bedraagt volgens deze CROW-kencijfers 2.111 motorvoertuigen per gemiddelde werkdag. De totale verkeersgeneratie van dit alternatief bedraagt 10.828 motorvoertuigen per gemiddelde werkdag. Volledigheidshalve, hier is dus nog geen rekening gehouden met een lagere parkeernorm van 0,3 parkeerplaats (pp) per woning. 4

CROW-publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren – Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’, december 2018.

5

Beleidsregels van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Schiedam houdende regels omtrent parkeernormen en mobiliteitsmanagement Parkeernormen en Mobiliteitsmanagement 2017

Blad 46 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Variant 3.500 woningen en voorzieningen Voor het bepalen van de verkeersgeneratie van de variant met 3.500 woningen is het aantal woningen in verhouding tussen de verschillende types verhoogd. Voor 3.500 woningen betekent dit een verkeersgeneratie van in totaal 10.169 motorvoertuigen per gemiddelde werkdag. Daarbij komt nog de verkeersgeneratie van de voorzieningen (blijft 2.112 mvt/etm), wat het totaal brengt op 12.281 motorvoertuigen per gemiddelde werkdag. Mobiliteitsvariant (wegvallen Overschiesweg voor autoverkeer) Bij de mobiliteitsvariant is uitgegaan van dezelfde verkeersgeneratie als het alternatief 3.000 woningen en voorzieningen. Optimalisatievariant lage parkeernorm Voor de ontwikkeling van Schieveste is de ambitie om de parkeerbehoefte van de bewoners en gebruikers laag te houden. Daarvoor wordt ingezet op een lagere parkeernorm van gemiddeld over het plangebied 0,3 parkeerplaats per woning. Dit is lager dan de beschreven beleidsregels voor parkeernormen van de gemeente Schiedam. De locatie van Schieveste dichtbij het ov-knooppunt Schiedam Centrum, het centrum Schiedam en een uitgebreid fietsnetwerk zorgen voor een lager parkeervraag doordat er goede alternatieve vervoersdiensten worden geboden. Daarnaast zal een deel van de woningen worden ingevuld door studenten en ouderen, die over het algemeen een lager autobezit hebben.

Aangenomen is dat door de lagere parkeervraag het aantal verkeersbewegingen ook lager zal zijn. Hoeveel minder verkeersbewegingen is op basis van kencijfers of rekenregels nog niet precies vast te stellen, omdat de effecten van een lagere parkeernorm op de verkeersgeneratie nog onbekend zijn. Hiervoor is een aantal aannames gedaan om een uitspraak te kunnen doen over de verwachte verkeersgeneratie. De berekende verkeersgeneratie in deze variant is het minimum. De verwachting is dat de uiteindelijke verkeersproductie en -attractie van Schieveste tussen deze variant en de berekende verkeersgeneratie van het alternatief komt te liggen. Een parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats per woning betekent een reductie van circa 75% van het aantal parkeerplaatsen voor woningen (gemiddeld 0,3 parkeerplaats ten opzichte van afgerond gemiddeld 1,2 parkeerplaats per woning conform de CROW-kentallen). Als deze (niet afgeronde) reductie wordt overgenomen op de verkeersgeneratie blijkt dat de totale verkeersgeneratie voor deze variant uitkomt op 4.342 motorvoertuigbewegingen per gemiddelde werkdag (berekende verkeersgeneratie voor woningen 2.230 mvt/etmaal en is kantoren blijft 2.112 mvt/etmaal). Dit is de minimale verkeersgeneratie. Conclusie verkeersgeneratie par alternatief en variant Onderstaand zijn de verkeersgeneraties per alternatief en variant weergegeven.

Tabel 4-3: Verkeersgeneratie per alternatief en variant

Alternatief 3.000 woningen + voorzieningen Variant 3.500 woningen + voorzieningen Variant lagere parkeernorm

Aantal mvt/etm 10.828

Toelichting Op basis van CROW-kentallen

12.281

Op basis van CROW-kentallen

4.322

Op basis van CROW-kentallen, met correctie van lage parkeernorm van 0,3 pp voor woningen

Blad 47 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

5

Onderzoeksmethodiek

5.1

Inleiding Een milieueffectrapportage maakt een vergelijking van de effecten van het voornemen met de referentiesituatie. In dit hoofdstuk is toegelicht van welke thema’s de effecten op welke wijze worden onderzocht.

5.2

Beoordelingskader In het MER zijn de milieueffecten van het voornemen ten opzichte van de referentiesituatie per thema beschouwd. In tabel 5-1 zijn de relevante aspecten voor de besluitvorming weergegeven. Er is een onderscheid gemaakt in kwantitatief en kwalitatief te onderzoeken aspecten. Tabel 5-1: Beoordelingskader Hoofdthema Milieuaspect Bereikbaarheid Verkeer en vervoer Leefbaarheid

Geluid

Luchtkwaliteit Gezondheid Bodem Externe veiligheid Leefomgevingskwaliteit

Ruimtelijke kwaliteit

Trillingen Archeologie en cultuurhistorie Landschap Water

Natuur

Duurzaamheid

Energie en circulariteit

Criterium Gevolgen voor verkeersstructuur-, afwikkeling en verkeerscirculatie, bereikbaarheid, verkeer-veiligheid, OV en langzaam verkeer, parkeren Wegverkeerslawaai Spoorweglawaai Industrielawaai Luchtvaartlawaai Cumulatieve geluidbelasting Gevolgen voor concentratie fijnstof en stikstofdioxide Gezondheidsbescherming (geluid, lucht, hittestress, etc.) Bevordering gezond gedrag (bewegen, groen, etc.)

Methodiek Kwantitatief/ kwalitatief

Gevolgen voor bodemkwaliteit Aanwezigheid van niet-gesprongen explosieven (NGE) Externe veiligheidsrisico’s: bronnen, bedrijven, risico’s en leidingen Hoogbouw i.r.t. luchtvaart Windhinder Bezonning en schaduw Lichthinder Trillinghinder door spoor Gevolgen voor archeologische, cultuurhistorische waarden

Kwalitatief Kwalitatief Kwantitatief/ kwalitatief Kwalitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief