Document · PDF

Bijlage 3 Ontwerpbegroting 2025 SOW

Raadscommissie 28 mei 2024, gemeente SchiedamBij agendapunt: Raadsvoorstel Zienswijzeprocedure op de ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Stroomopwaarts MVS22.241 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ontwerp-begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Stroomopwaarts MVS SAMEN STERK DOOR WERK

Pagina | 1

Voorwoord De ontwerpbegroting 2025 van Stroomopwaarts is opgesteld ten tijde van het formeren van een nieuw kabinet, waarbij het niet duidelijk was welke partijen plaats gaan nemen in een nieuw kabinet of welk programma zij gaan uitvoeren (het nieuwe regeerakkoord). Dit nieuwe regeerakkoord kan een flinke impact krijgen op het rijksbeleid op het gebied van het sociaal domein. De ontwerpbegroting 2025 is samengesteld op basis van het bestaande rijksbeleid. In 2024 zal zo nodig een bijsturing plaatsvinden op basis van het regeerakkoord via bestuursrapportages, de beleidsontwikkeling en begrotingswijzigingen. Een aantal wetswijzigingen zijn aangekondigd met als beoogde startdatum 1 januari of 1 juli 2025. Dit zijn onder andere de Participatiewet in Balans en Handhaving sociale zekerheid. Stroomopwaarts houdt nauwlettend de wetswijzigingen in de gaten en anticipeert daar zo snel mogelijk op. De Nederlandse economie is, mede door ondersteunend landelijk en lokaal beleid, wonderwel hersteld van de klappen die de covid-crisis en de energiecrisis (als gevolg van de oorlog in Oekraïne) hebben toegebracht. Desondanks voorziet het Centraal Planbureau (CPB) voor 2024 en 2025 een lichte economische stagnatie. Het CPB verwacht een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden in 2024 en 2025, een trend die wij in de ramingen volgen.

De gemeentelijke BUIG middelen zijn en blijven echter (ruim) toereikend, op basis van de voorlopige beschikkingen voor 2024. Natuurlijk wil Stroomopwaarts die landelijke trend “verslaan” waar dat kan. Daarom wordt enerzijds ingezet op het realiseren van banen met loonkostensubsidie in de markt (landelijke banenafspraak). Anderzijds wordt ingezet op het realiseren van een hogere effectiviteit ten aanzien van de uitstroom van uitkeringsgerechtigden naar werk. Hiervoor vindt op dit moment een herijking van het interne proces plaats. De omzet van het werkleerbedrijf staat onder druk, met name ten aanzien van het aantal (relatief rendabele) detacheringen van kwetsbare WSWmedewerkers. Het realiseren van groepsdetacheringen krijgt daarom meer prioriteit. Stroomopwaarts volgt de ambities, zoals deze geformuleerd zijn in de strategische visie Werk en Inkomen. In 2025 wordt gestart met een nieuwe strategische visie op werk en inkomen voor de jaren 2026 - 2029. De evaluatie van de huidige strategische visie, welke in 2024 wordt uitgevoerd, samen met de ontwikkelingen en (nieuwe) inzichten van de afgelopen periode, alsmede de aangekondigde wetswijzigingen, vormen en de grondslag waarop de huidige visie, waar nodig, wordt aangepast of opnieuw geformuleerd. In 2025 voert Stroomopwaarts de Wet Inburgering 2021 drie jaar uit.

Dit betekent dat in de loop van 2025 voor het eerst een volledige rapportage kan worden geleverd. Werk is de beste manier om te participeren, ook voor inburgeraars. Er wordt daarom sterk ingezet op uitstroom naar een betaalde baan. Stroomopwaarts heeft een brede maatschappelijke taak, waarbij het niet enkel draait om inkomensvoorziening en toeleiding naar werk. In samenwerking met regionale partners, waaronder werkgevers en partijen binnen het sociaal domein, wordt hier invulling aangegeven. Stroomopwaarts blijft alle bestaande cliënten in de komende jaren goed in beeld brengen en passende trajecten aanbieden. Dat kunnen trajecten zijn gericht op werk, maar waar dat (nog) niet mogelijk is, worden – in samenwerking met partners – trajecten aangeboden gericht op taal, vrijwilligerswerk of maatschappelijke zorg. Bestaanszekerheid is een onderwerp waar veel aandacht voor is, ook binnen Stroomopwaarts. Stroomopwaarts blijft continue vernieuwen en op zoek naar innovatieve oplossingen, voor bestaande en nieuwe situaties. De privaat-publieke samenwerking in het SchuldenlabMVS is verder ontwikkeld. Dit gebeurt onder meer kortlopende en (soms) experimentele projecten, zoals de Voorzieningenwijzer. Bestaanszekerheid komt ook terug in de nieuwe Regionale Visie Armoede en Schulden 2025 – 2028, welke nu wordt opgesteld. Pagina | 2

Stroomopwaarts biedt daarnaast een veilige werkplek voor kwetsbare groepen inwoners. De Wet Sociale Werkvoorziening wordt weliswaar afgebouwd, maar de infrastructuur van het Werkleerbedrijf wordt meer en meer ingezet voor andere groepen zoals mensen met een uitkering en inburgeraars. Voor personen met een te beperkte loonwaarde (beschut werk), maar ook voor personen die een tijdelijke ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt (werkleertrajecten, tijdelijke aanstellingen). Het opdoen van werkritme wordt hier gecombineerd met gerichte opleidingen, zodat betrokkenen “job ready” worden gemaakt. Vanaf de start van Stroomopwaarts was er voor het grootste deel van de bedrijfsvoeringstaken sprake van een hosting constructie, de diensten werden om niet geleverd door de gemeenten. Vanaf 2022 voert Stroomopwaarts deze taken zelf uit. De besteding van de hiervoor overgehevelde middelen wordt na twee jaar geëvalueerd op basis van de reële uitgaven. Wellicht leidt dit op termijn tot een aanpassing van de begroting 2025 van Stroomopwaarts. Ook de huisvesting blijft een punt van aandacht. Achterstallig onderhoud aan de werkleerbedrijven wordt opgepakt, maar de gesprekken over de (huidige en toekomstige) huisvesting van Stroomopwaarts gaan door.

Deze cijfers komen in deze ontwerpbegroting nog niet terug, omdat de gemeenten nog zelf verantwoordelijk zijn voor de huisvesting en het reserveren van voldoende middelen. Daarnaast wordt ook voor 2025 voorzien, dat Stroomopwaarts tijdelijke taken uitvoert voor de gemeenten. Wij voorzien in ieder geval nog steeds werkzaamheden in relatie tot de gevolgen van de kinderopvang toeslagenaffaire (meldpunt KOT) en de opvang / verstrekking leefgeld van Oekraïners. Kortom, een breed palet van taken binnen een complexe omgeving. Deze kan Stroomopwaarts alleen invullen door zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Er vindt continue reflectie plaats op producten en processen, gericht op het verbeteren van de geleverde kwaliteit. Wij zien er erg naar uit om dat in samenwerking met onze partners ook in de komende jaren invulling te geven! Hoogachtend, Het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts MVS de secretaris

de voorzitter

N.C. van der Wekken

A.J. Proos

Leeswijzer De bedragen in de begroting zijn weergegeven in € 1.000, tenzij anders aangegeven. Baten worden positief weergegeven en lasten worden voorafgegaan door een minteken (-). Door afrondingen kunnen kleine verschillen ontstaan. Stroomopwaarts is verantwoordelijk voor het uitvoeren van een aantal taken en bevoegdheden van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam binnen het sociaal domein. Het gaat om de taken op het gebied van de Participatiewet, de wetten inkomensvoorziening, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet Inburgering en de Wet kinderopvang. Pagina | 3

1 Ambities en ontwikkelingen De inzet van de MVS gemeenten en Stroomopwaarts sluit aan op de bedoeling van de Participatiewet: iedereen doet mee naar vermogen. Daar waar nodig helpen wij inwoners om zoveel als mogelijk zelfredzaam te worden op het gebied van werk en inkomen en maatschappelijke participatie. Dit doen wij door het bieden van hulp bij werk en de weg daar naartoe, door het bieden van een vangnet en ondersteuning als die zelfredzaamheid er nog niet is. Stroomopwaarts fungeert ook als werkgever voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. De omvang van het aantal medewerkers bij de Sociale Werkvoorziening (WSW) neemt af, maar daar komen andere doelgroepen voor terug, zoals beschut werk en de banenafspraak (werken met LKS). Het vooruitzicht voor 2025 is, gezien de laatste ontwikkelingen, dat beide doelgroepen zullen gaan groeien. Overeenkomstig de in 2021 door de MVS gemeenteraden vastgestelde strategische visie op werk en inkomen worden hiervoor de onderstaande leidende principes gebruikt. Deze principes dienen als vuistregels en zijn richtinggevend voor het beleid en de uitvoering: 1. De cliënt en de bedoeling staan altijd voorop en het aanbod is realistisch 2. Zorgen dat het voor elkaar komt, maar niet overnemen 3. Wij zijn betrouwbaar en transparant 4.

We werken met lef, anticiperend en preventief In 2025 wordt gestart met het opstellen van een nieuwe strategische visie werk en inkomen aan de hand van de evaluatie, welke eind 2024 moet zijn afgerond. Wetswijzigingen 2025 is een jaar waarin een aantal wetswijzigingen plaatsvinden en/of nieuwe wetten van kracht gaan, zoals de Participatiewet in balans en de handhaving sociale zekerheid. Deze wetswijzigingen kunnen invloed hebben op de begroting, die nu nog niet voorzien kunnen worden. Zodra de gevolgen van deze wetswijzigingen bekend zijn, zullen deze worden gecommuniceerd via een begrotingswijziging. Spreidingswet Per 1 februari 2024 is de spreidingswet vastgesteld. In eerste instantie moet per provincie extra opvangplekken geregeld worden (december 2024), lukt dit niet, dan worden gemeenten vanaf 1 januari 2025 verplicht om plekken beschikbaar stellen. Deze wet kan mogelijk ook gevolgen hebben voor de werkzaamheden van Stroomopwaarts. Asielzoekers mogen na 6 maanden verblijf in Nederland werken (met een werkvergunning vanuit het UWV) en kunnen dan een beroep op de ondersteuning vanuit gemeenten doen bij het vinden van werk. Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt, zoals nu bekend is, in 2025 aangepast door het maatregelpakket uit de Participatiewet in Balans.

Uitgangspunt van de wetswijziging is om, in plaats van tegenover, meer naast mensen te gaan staan en bovendien meer uit te gaan van de mens dan van het systeem. Er worden 20 maatregelen voorgesteld, zoals onder meer verruiming bijverdiengrenzen (15% gedurende een jaar met optie tot verlengen), het bufferbudget, bijstandsuitkering met terugwerkende kracht, de 4 weken zoektermijn voor jongeren wordt een kan-bepaling en ruimte voor mantelzorg. Deze maatregelen worden verder uitgewerkt in de wet. Op dit moment is de Participatiewet in Balans in behandeling bij de Raad van State en is de verwachting dat de ingangsdatum van 1 januari 2025 wordt gehaald. Eventuele financiële gevolgen uit deze wetswijziging zijn nog niet voorhanden. Pagina | 4

Handhaving sociale zekerheid De conceptwet behelst een voorstel voor een uniform handhavingskader voor alles sociale verzekeringswetten. Het introduceert een handhavingsinstrumentarium dat voldoende ruimte moet bieden om een passende en evenredige sanctie op te leggen. Ook bij deze wet is de beoogde ingangsdatum 1 januari 2025. Het is nog niet duidelijk of dit gehaald gaat worden. Wet proactieve dienstverlening Nieuw is de wet proactieve dienstverlening, waar een preconsultatie (internetconsultatie) is aangeboden op het moment van schrijven van deze begroting. De beoogde startdatum is 1 juli 2025. Met deze wet kunnen burgers actief worden benaderd om niet-gebruik van uitkeringen en/voorzieningen tegen te gaan. UWV, SVB en gemeenten kunnen onderzoeken wie mogelijk in aanmerking komt voor een uitkering of voorziening, het gevraagd en ongevraagd verstrekken van deugdelijke informatie en advies over relevante uitkeringen en voorzieningen of het faciliteren van het doen van een aanvraag. Het wordt een kan-bepaling, waardoor de toename van uitvoeringslasten bepalend is voor de wijze waarop uitvoering aan deze wet wordt gegeven. Stroomopwaarts is al proactief bezig. Tijdens de brede intake wordt een inventarisatie gedaan voor andere benodigde ondersteuning als minimaregelingen en schuldhulpverlening.

Tevens wordt gekeken of alle toeslagen, waar mogelijk recht op is, ook zijn aangevraagd. Deze wet maakt een onderdeel uit van de modernisering van de wet SUWI, het programmalijn 1 Aanpak geldzorgen, armoede en schulden en vereenvoudiging van de sociale zekerheid. Algemene wet bestuursrecht (Awb) Het wetsvoorstel ‘Versterking waarborgfunctie Awb’ voorziet in concrete aanpassingen in de Awb. Het doel van de wetswijziging is de menselijke maat binnen de Awb meer te borgen; de Awb wordt meer in dienst gesteld van de burger. Een tweetal wijzigingsvoorstellen hebben direct raakvlak met handhaving. 1. Introductie van het dienstbaarheidsbeginsel: deze toevoeging aan de Awb moet ervoor zorgen dat er voortdurend aandacht is voor de burger. De burger moet centraal staan. Dit moet onder andere tot uiting komen in de wijze van communiceren en de mate van bereikbaarheid. 2. Wijziging van het evenredigheidsbeginsel: deze aanpassing zorgt ervoor dat er ook bij wetgeving met een gebonden bevoegdheid afgeweken kan worden van de regels. Alle besluiten moeten aan een evenredigheidstoets onderworpen kunnen worden, waarbij wordt bezien of een besluit de burger niet onevenredig hard raakt. Het wetsvoorstel is ter preconsultatie (internetconsultatie) aangeboden. Er kan tot 1 augustus 2024 op worden gereageerd, waarna dit wetsvoorstel de verdere route in gaat.

Een beoogde ingangsdatum is nog niet afgegeven. Hoofdambities Stroomopwaarts voor 2025 Vanuit de Strategische Visie Werk en Inkomen 2022-2025 heeft Stroomopwaarts voor 2025 de volgende hoofdambities geformuleerd: • we presteren beter dan de landelijke trend op het gebied van de uitkeringsontwikkeling; • er is inzicht voor iedere cliënt én ín iedere cliënt; • er is sprake van een integrale en vernieuwende aanpak armoede en schulden; • er is sprake van een sluitende aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid in kansrijke sectoren; • participeren in de brede wijkaanpak; • de maatschappelijke effecten van participatie worden inzichtelijk gemaakt en participatie wordt vergroot; • de voorwaarden worden gecreëerd voor een toekomstbestendig Werkleerbedrijf en duurzame huisvesting voor de ambtelijke organisatie; Pagina | 5

• •

er wordt regie gevoerd op een succesvolle inburgering van statushouders en gezinsmigranten; het evalueren en waar nodig vernieuwen van het dienstverleningsconcept; we professionaliseren verder, ontwikkelen kwaliteit, en brengen rust en focus in de organisatie;

De ambities zijn opgenomen in de volgende vier uitvoerende programma’s: • Inkomen • Werk • Werkleerbedrijf • Inburgering De ambities ten aanzien van de bedrijfsvoering worden toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beter presteren dan de landelijke trend op het gebied van de uitkeringsontwikkeling We volgen ten aanzien van de verwachte ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen in beginsel de landelijke trend zoals voorspeld door het Centraal Planbureau (CPB). Na een verwachte daling in 2023 (1,5%) wordt voor 2024 en verder voorlopig rekening gehouden met een stijging. Er is ons alles aan gelegen is om de landelijke trend te verslaan. De blijvende economische groei in verschillende sectoren en de toenemende aandacht en inspanningen op maatschappelijk verantwoord ondernemen bieden unieke kansen voor (arbeids)participatie. Ook voor degenen voor wie dat eerder niet haalbaar was. We zullen dit momentum benutten om al onze inwoners de kans te bieden te participeren naar eigen vermogen. Dit doen wij door het in beeld brengen van de brede situatie van cliënten en het – eventueel in samenwerking met onze partners – wegnemen van belemmeringen, het afnemen van assessments, het aanbieden van werkleer- of participatietrajecten en leerlijnen en daarna, indien haalbaar, matching aan werkgevers.

Wij zetten, in de lijn van de eind 2021 vastgestelde strategische visie, in op een hogere participatiegraad voor kwetsbare groepen, het terugdringen van (langdurige) afhankelijkheid van een bijstandsuitkering en het vergroten van het bereik van armoedeverzachtende regelingen / armoederegelingen. Waar nodig passen wij onze interne organisatie aan om aan onze doelstellingen te voldoen. Ontwikkeling uitkeringen 2025 Ambitie 2025 Verwachte eindstand 2024

Maassluis Vlaardingen Schiedam SOW 780

2.337

2.171

5.288

Instroom 2025

141

433

426

1.000

Uitstroom 2025

-131

-401

-394

-926

Totaal aantal uitkeringen 2025

790

2.369

2.203

5.362

Gemiddelde aantal uitkeringen 2025

785

2.353

2.187

5.325

Voor 2025 gaan wij uit van een gemiddeld aantal uitkeringen MVS-breed van 5.325. In de begroting 2024 heeft Stroomopwaarts ook de ambitie opgenomen om ten aanzien van het aantal bijstandsuitkeringen de landelijke trend te “verslaan. Daar lopen we, mede door de economische ontwikkelingen, op voor.

Pagina | 6

Leeftijdsopbouw bijstandsbestand

Peildatum 31 december 2023 Geboortejaar

Maassluis aantal aandeel 183 24,0%

1956 - 1965

Vlaardingen aantal aandeel 571 24,8%

Schiedam aantal aandeel 622 29,0%

Totaal aantal aandeel 1.376 26,4%

1966 - 1975

195

25,5%

610

26,5%

544

25,3%

1.349

25,9%

1976 - 1985

184

24,1%

492

21,4%

450

21,0%

1.126

21,6%

1986 -1995

126

16,5%

411

17,8%

335

15,6%

872

16,7%

1996 - 2005

9,9%

220

9,5%

195

9,1%

491

9,4%

764

100,0%

2.304

100,0%

2.146

100,0%

5.214

100,0%

Totaal Bron: Civision

Inzicht voor en in de uitkeringsgerechtigde Stroomopwaarts beoogt met een laagdrempelig en gebruiksvriendelijk aanvraagproces te bereiken dat mensen meer eigen regie ervaren tijdens het digitale aanvraagproces. Tegelijkertijd blijft het mogelijk om op een fysieke locatie een aanvraag in te dienen, wanneer de aanvrager dit prettiger vindt en daarbij meer ondersteuning nodig heeft of digitaal minder vaardig is. Bij het eerste klantcontact wordt direct een brede uitvraag gedaan op meerdere levensgebieden, waarbij eventuele multi-problematiek1 (bijvoorbeeld op het gebied van wonen, geestelijke gezondheid en werk) in beeld wordt gebracht en eventueel ketenpartners worden ingeschakeld. Duidelijke informatievoorziening en eventueel direct ingrijpen als fraude wordt vermoed, draagt bij aan het rechtmatig verkrijgen van een uitkering. Het actualiseren van het klantbeeld wordt tijdens de uitkeringsperiode voortgezet. Met frequent, intensief en persoonlijk contact wordt de cliënt goed in beeld gehouden en kunnen nieuwe ontwikkelingen of problematiek (in de klantreis) snel worden gesignaleerd. Hierop worden benodigde acties

Multi-problematiek ontstaat als zich bij een persoon, een gezin bij of meerdere gezinsleden op verschillende leefgebieden uiteenlopende problemen voordoen. Pagina | 7

ondernomen of met ketenpartners opgepakt. De klantreis van een cliënt is in beeld gebracht in een makkelijk te lezen folder. Hierdoor is het voor alle betrokken partijen duidelijk in welke fase (naar werk of participatie) iemand zich bevindt. Route indeling bijstandsbestand In 2024 wordt een aangescherpte classificatie geïmplementeerd voor het in beeld brengen van de afstand tot de arbeidsmarkt van bijstandsgerechtigden. Een exacte indeling van het huidige bestand kan nog niet gegeven worden, maar mede op basis van het traject “cliënt in beeld” kan de volgende inschatting gemaakt worden. Deze wordt in toekomende begrotingen en bestuursrapportages verder gepreciseerd. Route:

Toelichting

Maatschappelijke activering: Langdurende zorg

Wegnemen belemmeringen duurt langer dan 12 maanden. Deelname aan het arbeidsproces wordt op korte termijn niet verwacht. Ook cliënten die duurzaam arbeidsongeschikt zijn, vallen onder deze groep Belemmeringen zijn binnen 12 maanden weg te nemen of te stabiliseren. De verwachting is, dat deze cliënten op termijn kunnen doorstromen naar participatie. Cliënt is in staat te participeren en kan mogelijk op termijn de stap maken naar (parttime) werk. Cliënt volgt (meestal binnen het werkleerbedrijf) een op werk gericht traject.

Maatschappelijke activering: Kortdurende zorg Sociale activering: participatie Werktraject

Prognose aantal cliënten 1.750

Aandeel

1.206

23,1%

1.966

37,7%

292

5,6%

33,6%

Bron: Participatie op koers Integrale en vernieuwende aanpak armoede en schulden In 2025 is de nieuwe Regionale Visie Armoede en Schulden 2025 – 2028 van toepassing. Op dit moment wordt hier hard aan gewerkt. Stroomopwaarts hangt onder de nieuwe Regionale Visie een eigen activiteitenplan. Dit activiteitenplan is op het moment van opstellen van deze begroting nog in ontwikkeling. Belangrijke speerpunten zijn in ieder geval bestrijden van kinderarmoede, vroegsignalering (preventie van schulden) en het vergroten van financiële zelfstandigheid van inwoners door het inzet van regelingen, ontheffingen, trainingen en voorlichting. Overbruggen grote afstand tot arbeidsmarkt Stroomopwaarts brengt het huidige klantenbestand continu in beeld. In 2024 heeft een verdere optimalisatie van de werkprocessen plaatsgevonden. Binnen het aangepaste proces is veel aandacht gegeven aan het in beeld hebben en houden van alle uitkeringsgerechtigden. Hierdoor kunnen passende trajecten op (menselijke) maat worden aangeboden. Deze actie heeft nader in beeld gebracht dat Stroomopwaarts een relatief groot aantal, te weten ruim 4.300 bijstandsontvangers, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in het klantenbestand heeft. Het gaat om ongeveer 80% van het uitkeringsbestand. Pagina | 8

Stroomopwaarts speelt in op het wegnemen van belemmeringen bij cliënten, zoals bijvoorbeeld een te grote taalachterstand of het niet kunnen functioneren in een groep. De inzet van deze re-integratietrajecten hebben als doel uitstroom naar betaald werk. Cliënten krijgen kennis en vaardigheden aangereikt waarmee zij hun baankansen vergroten. Het hogere doel van volledige financiële zelfstandigheid via werk blijkt desondanks niet in alle gevallen haalbaar. De inzet van Stroomopwaarts leidt dan ook niet altijd tot uitstroom naar betaald werk. Dit maakt de inzet hiermee niet minder waardevol. Ook het realiseren van maatschappelijke participatie, bijvoorbeeld door middel van parttime werk of vrijwilligerswerk, is van grote waarde. Onderzoek infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven en landelijke maatregelen uitbreiding aantal beschutte werkplekken In 2023 heeft het bureau Berenschot, in opdracht van het ministerie van SZW, VNG en Cedris, een onderzoek gedaan naar de infrastructuur van sociaal ontwikkelberdrijven. Het onderzoek geeft een actueel beeld van de huidige infrastructuur, dienstverlening en financiering van sociaal ontwikkelbedrijven.

Daarnaast schetst het onderzoek de toekomstige ontwikkeling van de ondersteuningsinfrastructuur voor kwetsbare groepen, uitgaande van ongewijzigd rijksbeleid, en geeft hierbij aan wat dit betekent voor de doelstelling van de Participatiewet om ook de meest kwetsbare doelgroepen aan werk te helpen en te houden. De functionaliteiten van de sociale infrastructuur zijn onder meer het bieden van een voorziening voor Beschut werk (in het kader ook van een afbouw WSW), diagnose van kandidaten (veelal bijstandsgerechtigden), het ontwikkelen van werknemersvaardigheden (bijvoorbeeld via praktijkleren), werkgeversbenadering, matching en duurzame uitstroom. Het rapport van Berenschot geeft aan, dat veel gemeenten geen visie hebben op de faciliteiten voor een werkleerbedrijf. De MVS-gemeenten hebben die visie wel, dat geeft een mooie basis voor de toekomst. Het demissionaire kabinet heeft op 21 december 2023 een kamerbrief verzonden naar aanleiding van het rapport van Berenschot. Daarin worden een aantal toekomstige maatregelen (met varianten) benoemd. Een van de maatregelen richt zich op de processen om een beschutte werkplek te verkrijgen te verbeteren en te versimpelen. De doelstelling is om landelijk circa 30.000 beschutte banen te realiseren (op MVS-niveau zou dat neerkomen op 400 tot 500 banen, we verwachten in 2025 op circa de helft hiervan te zitten).

Daarnaast worden er op termijn landelijk 10.000 extra banen gerealiseerd (circa 150 op MVS-niveau) voor andere groepen mensen die niet regulier aan het werk kunnen komen. Er wordt een structurele infrastructurele opslag beschikbaar gesteld voor deze 10.000 nieuwe banen, zodat er financiering komt voor infrastructurele kosten waar nu in de bekostiging geen rekening wordt gehouden. Het betreft de financiering van essentiële zaken zoals huisvesting, vervoer en gereedschap. De infrastructurele opslag wordt ingezet voor de banen voor mensen die niet vallen onder beschut werk en die (tijdelijk) aangewezen zijn op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Sluitende aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid in kansrijke sectoren Wij verwachten dat de krapte op de arbeidsmarkt ook de komende jaren aanhoudt en dat er een grote kloof blijft bestaan tussen de openstaande vacatures en het beschikbare arbeidspotentieel. Investeren in arbeidsontwikkeling van de doelgroepen blijft daarom speerpunt van ons beleid. In lijn daarmee wil het kabinet de komende jaren samen met sociale partners, gemeenten en het UWV meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk begeleiden. Eén van de instrumenten om dit te realiseren is het uitbreiden van het aantal beschutte werkplekken.

Stroomopwaarts voert dit, binnen de ruimte die de begroting biedt, door en heeft hier een zeer succesvolle aanpak voor ontwikkeld. Daarnaast zetten we in op een sectorale aanpak, waarbij we samenwerken met ondernemers en het onderwijs. Vanuit deze samenwerking ontwikkelen we Leerwerkakkoorden met baangaranties in kansrijke sectoren. We bieden, bij een te overbruggen afstand tot de arbeidsmarkt en/of (tijdelijke) verminderde loonwaarde, daarnaast ook tijdelijke dienstbetrekkingen in ons eigen Werkleerbedrijf aan. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde ‘praktijkroute’ waarbij cliënten bij een verminderde loonwaarde worden opgenomen in het doelgroep register. Hierna kan er aanspraak worden gemaakt op loonkostensubsidie, job coaching en een no-riskpolis. Door het beschikbaar maken van deze instrumenten, wordt de client veel aantrekkelijker voor potentieel toekomstige werknemers. Pagina | 9

Wijkaanpak In aansluiting bij het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid ontwikkelen Schiedam (de wijken Nieuwland en Oost) en Vlaardingen (de Westwijk) een integrale programmatische wijkaanpak. De gebiedsgerichte aanpak richt zich op wijken, waar sprake is van cumulatie van problemen. Stroomopwaarts werkt samen met andere partijen ten behoeve van de inwoners aan verbeteringen op de verschillende leefgebieden. De opgedane kennis en ervaring wordt ook ingezet in de overige wijken in Schiedam, Vlaardingen én Maassluis. De extra activiteiten die Stroomopwaarts in dit kader ontwikkelt, worden extern gefinancierd buiten de reguliere begroting om (bijvoorbeeld via subsidies). Banen met loonkostensubsidie bij reguliere werkgevers Als onderdeel van de landelijke ambitie wordt voor de MVS-regio uitgegaan van een ambitieuze ontwikkeling van het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie (LKS) bij reguliere werkgevers van cliënten die (nog) niet in staat zijn zelfstandig het wettelijk minimumloon te verdienen: Aantal banen met LKS bij reguliere werkgevers Gemiddeld MSS 2023 38 2024 41 2025 52 2026 64 2027 75 2028 86

per gemeente VLD 67 107 138 168 199 230

SDM 96 203 261 319 377 435

SOW 201 351 451 551 651 751

De verdeling over de gemeenten is gebaseerd op de realisatie in de afgelopen jaren. De historische verschillen tussen de gemeenten hebben onder meer te maken met verschillen in gezinssamenstelling van de groep inwoners die voor LKS in aanmerkingen komen. Voor een alleenstaande moeder zijn er meer hindernissen te overwinnen dan voor een alleenstaande man om een loonkostensubsidiebaan succesvol te vervullen. Om dit probleem te ondervangen wordt gekeken naar de mogelijkheden om meer faciliteiten voor kinderopvang aan te bieden. Beschut Mensen met een beperkte loonwaarde die meer begeleiding en faciliteiten nodig hebben dan van een reguliere werkgever mag worden verwacht, kunnen een indicatie Beschut Werk aanvragen. Na toekenning door het UWV komen zij in aanmerking voor beschut werk binnen Stroomopwaarts. Voor de komende jaren wil Stroomopwaarts een jaarlijkse groei van het aantal realiseren. Enerzijds wordt hiervoor geput uit het huidige bijstandsbestand. Hierin bevinden zich veel cliënten met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt, die mogelijk in aanmerking komen voor een indicatie. Anderzijds wordt ingezet op het Simpel Switchen project waarbij in samenwerking met dagbestedingsorganisaties en het UWV de mogelijkheid wordt geboden om vanuit dagbesteding door te groeien naar beschut werk.

Pagina | 10

Aantal banen beschut Gemiddeld 2023 2024 2025 2026 2027 2028

MSS 26 31 36 41 46 51

per gemeente VLD 69 79 89 99 109 119

SDM 80 90 100 110 120 130

SOW 175 200 225 250 275 300

WSW-populatie De medewerkers die in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening bij Stroomopwaarts in dienst zijn, worden zowel intern ingezet (productie en dienstverlening) als extern (detachering). De mate van maatschappelijke participatie en de loonwaarde is het grootst bij detachering, daarom heeft dit voor Stroomopwaarts de voorkeur. Onder invloed van de covid-pandemie heeft echter een verschuiving plaatsgevonden van detachering naar inzet binnen het Werkleerbedrijf. In de komende jaren zetten we ons in om de omvang van de detacheringen zo veel als mogelijk te herstellen. De totale omvang van de WSW-populatie neemt in de komende jaren af door pensioneringen en doordat er (sinds 2015) geen nieuwe instroom plaatsvindt. Aantal FTE SW Gemiddeld 2023 2024 2025 2026 2027 2028

Productie

Diensten

Detachering

265 247 229 216 203 190

236 223 210 197 184 171

124 129 134 134 134 134

Begeleid werken 28 28 28 28 28 28

SOW 653 627 601 575 549 523

Regie op inburgering Statushouders en Gezinsmigranten Stroomopwaarts voert sinds 2022 de nieuwe Wet inburgering uit voor de MVS-gemeenten. De gedeelde visie is, dat naast taal, werk een uitstekende én noodzakelijke basis vormt voor succesvolle inburgering. Stroomopwaarts vervult met haar casemanagers de regiefunctie in de uitvoering, waarbij er uiteraard ruimte blijft voor ondersteuning op de aanpalende leefgebieden die bijdragen aan een snelle integratie in onze samenleving. Dit vraagt een ketenaanpak met de diverse partners zoals st. Inclusia, taalaanbieders en de welzijnsorganisaties. Verder professionaliseren, ontwikkelen kwaliteit, rust en focus brengen in de organisatie Het realiseren van de hoofdambities en het werken vanuit de bedoeling van de Participatiewet en de cliënt voorop stellen, slaagt alleen wanneer de organisatie mee ontwikkelt. HRM en ICT zijn onderdeel van Stroomopwaarts geworden en worden niet meer gehost door de gemeenten. In de eerste helft van 2024 wordt de overgedragen bedrijfsvoeringstaken geëvalueerd. Wellicht dat deze evaluatie op termijn kan leiden tot een begrotingswijziging. Stroomopwaarts is overgegaan naar het delegatiemodel. Dit brengt met zich mee dat de functie van FG en CISO uit elkaar worden getrokken. Stroomopwaarts richt de organisatie in op de WOO (Wet Open Overheid).

De functie van WOO-coördinator en FG wordt om die reden gecombineerd. Een Pagina | 11

voorstel voor deze wijziging wordt nog gemaakt, welke wordt meegenomen in de evaluatie van de hierboven genoemde dienstverlening, omdat er mogelijk financiële consequenties aan vast zitten. Naast ambtelijke medewerkers heeft Stroomopwaarts ook aandacht voor de medewerkers van het Werkleerbedrijf. Juist deze medewerkers zijn kwetsbaar en is het belangrijk om te zorgen dat ze zich fijn voelen op hun werkplek en zich maximaal kunnen ontwikkelen. Ook deze medewerkers maken deel uit van de organisatie en hun gevoel van welbehagen is heel belangrijk.

Pagina | 12

Stroomopwaarts in beeld

Pagina | 13

begroting 2025

80%

LKS Beschut werk

785

2.353

2.187

225

191

141

433

426

70%

131

401

394

10%

138

261

25%

100

12%

33%

Pagina | 14

75%

70%

Pagina | 15

2 Programmaplan 2.1

Programma Inkomen

Baten Lasten Saldo

3.0971 -119.693 -116.596

Stroomopwaarts biedt een inkomensvangnet vanuit de Participatiewet. Als inwoners (tijdelijk) niet zelfstandig in hun levensonderhoud kunnen voorzien, biedt Stroomopwaarts een inkomensvangnet. Het streven is om dit zo snel en goed mogelijk te doen voor de inwoner. We streven naar financiële zelfredzaamheid van inwoners en het voorkomen van (problematische) schulden. Daartoe blijven wij continu innoveren. Experimenten in het kader van armoede en schulden worden in het Schuldenlab MVS verder uitgewerkt. Ambitie 2025 Inkomen uit werk is de beste inkomensvoorziening. Bij de brede intake wordt een inventarisatie gedaan voor andere benodigde ondersteuning als minimaregelingen en schuldhulpverlening. Waar nodig wordt contact gelegd met partners als zorgaanbieders en woningcorporatiesom mogelijke belemmeringen op te lossen. Wanneer werk niet gelijk mogelijk is, wordt er een traject richting maatschappelijke participatie ingezet. We zetten in op beperking van de uitkeringsduur. Stroomopwaarts wil dat zoveel mogelijk kinderen gebruikmaken van de regelingen voor sport en cultuur en van de leermiddelen. Door inzet van vroegsignalering bereiken we meer inwoners met een kwetsbare financiële positie en dit zorgt voor een positieve toename van inzet op preventieve instrumenten, zoals budget coaching en budgettraining.

Ook bereiken we meer mensen om deel te nemen aan een schuldhulpverleningstraject door vereenvoudiging van de toegang tot de schuldhulpverlening en een versnelling van de aflossingstermijn.

Pagina | 16

Wat wil Stroomopwaarts bereiken? Effect-indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet

5.164

5.082

5.325

Aandeel cliënten langer dan twee jaar in uitkering (zonder onderbreking)

74%

< 69%

Vroegsignalering schulden: vervolgtraject na eerste contact

27%

>6%

>25%

Toelichting vroegsignalering: via diverse kanalen worden maandelijks circa 400 huishoudens benaderd op basis van signalen. In 2023 was de verwachting, dat op jaarbasis tot circa 300 vervolgtrajecten c.q. -contacten tot stand zouden komen (conform landelijke ervaringscijfers). Hiermee wordt een veel meer proactieve aanpak (het voorkomen van) problematische schulden bereikt. Gezien het relatieve succes van de vroegsignalering en de ervaring die wij hiermee inmiddels opdoen, kan deze KPI worden aangescherpt.

Prestatie-indicator

Jaarrekening 2023

Resultaat iedere cliënt in beeld 1.524 Werkwijze wordt ingaande 2022 geïmplementeerd, op basis van strategische visie Werk en Inkomen zoals eind 2021 vastgesteld. Jaarlijks worden 1.000 bijstandscliënten benaderd. Doorlooptijd aanvraag uitkering binnen vier weken, exclusief hersteltermijn Schuldhulpverlening geslaagd: schone lei en/of uitbetaalde saneringskredieten

Begroting 2024 500 trajecten gericht op werk;

(zie ook toelichting op cliëntgroepen)

500 trajecten gericht op zorg/taal/ vrijwilligerswerk

72%

80%

Begroting 2025 500 trajecten gericht op werk; 500 trajecten gericht op zorg/taal/ vrijwilligerswerk 80%

264 300 300 Waarvan 150 langlopende trajecten en 150 kortlopende (saneringskredieten) De mogelijkheid om deze KPI te realiseren, is mede afhankelijk van het aantal aanmeldingen en lopende trajecten. Tevens is de aflossingsstermijn verkort van maximaal 36 naar maximaal 18 maanden. In de bestuursrapportages wordt de ontwikkeling gevolgd en zal zo nodig een onderbouwde, aangepaste streefwaarde worden aangegeven. Pagina | 17

Aantal intakegesprekken Schuldhulpverlening

504

500

aantal gestarte trajecten Schuldregeling

243

350

inclusief Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen), wanneer minnelijke schuldregeling niet mogelijk is

Overig: advies gesprek, budgetcoaching, cursus Omgaan met geld (OMG)

139

120

Bron: MI Tool 2023

Toelichting: Onder schuldregelingen wordt verstaan: het totaal van het aantal minnelijke regelingen en saneringskredieten (o.a. vanwege collectief schuldregelen). Met ingang van 1 juli 2023 is het mogelijk dat direct een Wsnp traject kan worden ingediend wanneer er redenen zijn dat een Msnp niet kan lukken (bijvoorbeeld een van de schuldeisers stemt niet in met een schuldregeling of het is niet mogelijk om binnen een afzienbare tijd een volledig beeld te krijgen van alle schulden). Onder overige wordt verstaan het totaal aantal van de schuldhulpverlenings-instrumenten: adviesgesprek, coaching en de budgetcursus. Aangezien er meerdere instrumenten kunnen worden ingezet kan het aantal intakegesprekken lager zijn dan het aantal gestarte trajecten. Nieuw toegevoegd aan de kpi’s is de volgende informatie: • Bereik armoedevoorzieningen

Pagina | 18

Bereik regionale en lokale armoedevoorzieningen in 2023 Aantal personen Maassluis Vlaardingen Aanvragen bijzondere 437 989 bijstand Aanvragen 52 180 Bewindvoering en budgetbeheer Toekenningen Stichting 2.705 6.162 Leergeld Toekenningen Jeugd 323 830 Sport Fonds en Cultuur Fonds Aanvragen vrij reizen Belangrijkste individuele verstrekkingen (>50): Individuele inkomenstoeslag Individuele vrijwilligersbonus (premie) Inrichtingskosten Rechtsbijstand (wettelijk) Woonkosten tot huurgrens Aanschaf vloerbedekking Leefgeld Oekraïners

396

1.031

150 5.324 995 173

1.019 53

108

118

225

201

379

231

Bron: MI Tool SOW 2023/Jaarstukken 2023/Armoedemonitor Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen? Pagina | 19

Schiedam 1.003

Inwoners die zich melden voor een uitkering krijgen binnen een week een breed intakegesprek. Multi-problematiek wordt hierbij in beeld gebracht en waar nodig wordt contact gezocht met het onze ketenpartners zoals het wijkteam voor zorgondersteuning. Aansluitend op de inkomensintake volgt er een werkgesprek waar alle mogelijkheden besproken worden om weer terug te keren naar de arbeidsmarkt. Hiermee bereiden we iedereen voor op de eerste stappen naar werk. Met de cliënt wordt een vervolgtraject gemaakt gericht op de kortste weg naar werk of participatie. Wanneer werk niet direct mogelijk is, kunnen dit trajecten zijn gericht op maatschappelijke zorg, taal of vrijwilligerswerk. De motivatie voor de stap naar werk wordt bevorderd door aandacht te hebben voor persoonlijk talent en kennismaking met diverse werkvormen. Hiervoor werken we samen met vrijwilligersorganisaties en organisaties gespecialiseerd in zorgtrajecten gecombineerd met participatie in de samenleving. De afgelopen jaren is gebleken dat de grootste groep cliënten een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en doorstromen naar participatie. Dit betekent dat eerst participatietrajecten worden ingezet alvorens trajecten naar werk kunnen worden gestart. Dit heeft gevolgen voor de uitstroom van cliënten uit de uitkering.

Voor 2025 wordt ingezet op het vinden van geschikte trajecten om ook deze cliënten naar vermogen te laten participeren. Bestrijding van armoede onder kinderen is en blijft een speerpunt. We blijven aandacht vragen voor de armoedevoorzieningen in het algemeen, maar specifiek voor de kindregelingen. We sluiten aan bij landelijke campagnes en verspreiden daarnaast onze lokale brochures bij alle inwoners met schoolgaande kinderen. Preventie door intensivering van de inzet op vroegsignalering beperkt bestaande schulden of het ontstaan van nieuwe financiële problemen van cliënten. Inwoners die een achterstand hebben in betaling van ziektekostenpremie, water, energie en huur benaderen we actief. Doordat we vanuit de vroegsignalering inwoners met een kwetsbare financiële positie eerder bereiken, zetten we vaker kortdurende trajecten in. Het aantal kortdurende schuldhulpverleningstrajecten met gebruikmaking van kredieten neemt toe en ook de reguliere schuldhulpverleningstrajecten zijn vanaf 2023 verkort naar een aflossingstermijn van 18 maanden. Inwoners, die in het verleden al gebruik hebben gemaakt van schuldhulpverlening, kunnen sneller in aanmerking komen voor meer hulp. Voor jongeren met schulden zetten we trajecten op maat in en in samenwerking met het Schuldenlab MVS ontwikkelen we nieuwe methoden om meer inwoners te bereiken en te ondersteunen.

Het Schuldenlab MVS zet in op innovatieve projecten voor het bestrijden en voorkomen van schulden. Schuldenproblematiek staat veelal niet op zichzelf. Het kan een gevolg zijn van andere problemen binnen een gezin. Ook komt het voor, dat schuldenproblematiek zorgt voor een belemmering bij het aanpakken van andere problemen. Vanuit de invalshoek van de schuldenproblematiek wordt er binnen het Schuldenlab MVS geëxperimenteerd met het aanpakken van domein overstijgende problematiek (Participatiewet, Wmo, Jeugdwet). Voor de uitvoering van projecten zal per project opnieuw financiering gevonden moeten worden. Voorbeelden van projecten binnen het Schuldenlab MVS zijn de doorbraakmethode, het collectief schuldregelen en de Voorzieningenwijzer. De evaluatie van het Schuldenlab MVS in 2023 heeft een duidelijke meerwaarde van een publiek-private samenwerking onderschreven. Besloten is om het Schuldenlab MVS voort te zetten. Hiervoor zijn ook structurele middelen beschikbaar vanuit de extra gelden in het gemeentefonds, welke zijn opgenomen in de begroting van Stroomopwaarts. Om vinger aan de pols te blijven houden en de doelstellingen centraal te blijven stellen, wordt in 2024 wederom een evaluatie uitgevoerd. Alle regionale activiteiten voor het bestrijden van armoede en schulden worden opgenomen in het activiteitenplan armoede en schulden 2025 – 2028.

Deze wordt op het moment van het opstellen van deze begroting opgewerkt.

Pagina | 20

Inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het (digitaal) aanvragen van regelingen voor inkomen, armoede en Schuldhulpverlening kunnen hiervoor terecht bij de Formulierenbrigade. Kwetsbare inwoners ondersteunen we vanuit de Formulierenbrigade op diverse locaties in de wijken in de drie gemeenten. De formulierenbrigade heeft, in het kader van de wijkaanpak, een actieve rol gepakt in de Westwijk. Snelheid en kwaliteit zijn uitgangspunten bij telefonische dienstverlening. Hierbij wordt gewerkt met servicenormen, zodat het voor cliënten duidelijk is wat zij kunnen verwachten. Betrouwbare en duidelijke communicatie is hierbij essentieel. Wij communiceren dan ook met de cliënt op A2 niveau (Nederlandse taal toereikend voor eenvoudige, alledaagse situaties). De telefonische dienstverlening wordt beperkt door de verouderde telefooncentrale die we nog gemeenschappelijk gebruiken met de gemeente Schiedam. Deze wordt/is in 2024 vervangen. Wanneer de noodzaak daar is, voert Stroomopwaarts namens Maassluis, Vlaardingen en Schiedam landelijke regelingen uit ten behoeve van inwoners van de MVS gemeenten. De afgelopen jaren het geval waren dit de energietoeslag, het leefgeld Oekraïners en het Meldpunt Toeslagaffaire. Beide laatsten lopen naar verwachting nog door in 2025.

Wat gaat het programma Inkomen kosten?

Pagina | 21

Jaarstukken 2023

Programma 1, Aanvraag

-3.989

-4.065

-4.333

- Aanvraag

-3.989

-4.065

-4.333

Schuldhulpverlening

-2.742

-2.706

-3.414

-3.324

-3.638

-3.544

- Schuldhulpverlening

-21

- Preventie en vroegsignalering

-367

-603

-643

- Schuldhulpverlening trajecten

-2.354

-2.318

-2.810

-2.720

-2.995

-2.901

3.283

-27.103

-23.820

345

-8.807

-8.462

360

-9.158

-8.798

- Armoedevoorziening verstrekkingen *

800

-4.341

-3.542

300

-3.953

-3.653

313

-4.214

-3.901

- M aatschappelijke participatie kinderen *

-1.607

-1.735

-1.849

- Armoedevoorziening uitvoeringskosten

-788

-745

-524

-479

-558

-511

1.638

-2.209

-571

-337

-130

- M eldpunt Kinderopvangtoeslag

Saldo

Baten

Lasten

Ontwerpbegroting 2025

Baten

Armoedevoorziening

Lasten

Primaire begroting 2024

Inkomen

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

- Bewindvoering *

-2.059

-2.258

-2.407

- Energietoeslag *

802

-16.099

-15.297

Inkomensvoorziening

3.878

-91.611

-87.733

2.116

-90.067

-87.951

2.051

-96.054

-94.004

- Inkomensvoorziening **

1.637

-87.943

-86.306

1.970

-88.115

-86.145

2.051

-94.126

-92.075

- Inkomensvoorziening uitvoeringskosten

183

-1.754

-1.571

146

-1.663

-1.517

-1.621

- Tozo ****

517

- Tozo uitvoeringskosten

-373

-288

-307

- Formulierenbrigade

- Opvang Oekrainië leefgeld *

-1.183

-1.145

1.503

-357

1.145

Participatie

-5.020

-4.984

-5.296

-5.645

- Participatie

-5.020

-4.984

-5.296

-5.645

Dienstverlening

-695

-693

-811

-864

- Dienstverlening

-695

-693

-811

-864

-131.160

-123.926

2.551

-112.459

-109.908

2.505

-119.693

-117.188

1.268

780

592

-122.657

3.331

-109.128

3.097

- Opvang Oekrainië uitvoeringskosten

Totaal baten en lasten:

7.235

Reservemutaties

1.268

Geraamd resultaat:

8.503

Pagina | 22

-131.160

-112.459

-119.693

592 -116.596

2.2

Programma Werk

Baten Lasten Saldo

2.567 -17.408 -14.841

De inwoners die een beroep moeten doen op de bijstand hebben veelal een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het is zichtbaar dat het voor een groot deel van deze doelgroep moeilijk is om mee te kunnen komen met de snelheid van de huidige maatschappij. Ondanks het feit dat er voldoende vacatures openstaan (ruim 400.000, standcijfer januari 2024) lukt het hun niet om aan een baan te komen. Het profiel van de doelgroep matcht niet voldoende met de vraag vanuit de arbeidsmarkt. Het is een utopie om te denken dat het mogelijk is om vraag en aanbod voor 100 procent op elkaar aan te laten sluiten. Maar door te investeren, zowel op de vraag (werkgevers) als aanbod (werkzoekende/uitkeringsgerechtigde) kant, wil Stroomopwaarts een bijdrage leveren om dit gat kleiner te maken. Door zelf een voorbeeld te zijn en anderen te stimuleren om te investeren in een inclusieve arbeidsmarkt, vergroten we de kans op duurzaam werk voor de doelgroep. Om het potentieel van de doelgroep met (een grote) afstand tot de arbeidsmarkt te realiseren zetten wij passende ondersteuning in. Het realiseren van dit potentieel is een grote uitdaging. In de MVS-regio hebben wij te kampen met zogenaamde grootstedelijke problematiek. Dit zorgt ervoor dat de doelgroep die langdurig werkeloos is intensieve begeleiding nodig heeft om duurzaam uit te kunnen stromen naar betaald werk (als dit al mogelijk is).

Het gaat veelal niet enkel om vaardigheden ontwikkelen, om zodoende beter te passen op een baan. Vaak is er sprake van een optelsom van problemen, denk aan: armoede, schulden, taalachterstand, gezondheidsproblemen en een problematische woonsituatie. Een integrale blik op de begeleiding van de cliënt is dan ook noodzakelijk om tot succesvolle resultaten te komen. Ambitie 2025 Zowel voor de inwoner als voor de economie is langdurige afhankelijkheid van een bijstandsuitkering een groot probleem. Stroomopwaarts gelooft erin dat iedereen (daar waar mogelijk) erbij gebaat is in zijn eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. De maatschappelijke baten van arbeidsparticipatie zijn groot, daarom investeert Stroomopwaarts in de ontwikkeling en zelfredzaamheid van de inwoners. Iedere cliënt heeft daarin zijn eigen traject te bewandelen, met zijn eigen snelheid en eindstation. De ontwikkeling en mogelijkheden van de cliënt en de kansen op de arbeidsmarkt staan hierin centraal. Stroomopwaarts maakt optimaal gebruik van de verruimingen die de Participatiewet biedt om inwoners weer aan het werk te krijgen. In 2023 is de Participatiewet aangepast naar aanleiding van het Breed Offensief.

Deze wetswijzigingen hebben er onder andere toe geleid dat het voor werkgevers gemakkelijker wordt om loonkostensubsidie te verkrijgen, dat werkgevers hulp op maat kunnen ontvangen voor de begeleiding van een medewerker en dat er meer eenduidigheid is gekomen in de re-integratiemiddelen waarvan werkgevers gebruik kunnen maken. Dit alles biedt kansen voor onze doelgroep om de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen. Aanvullend op de maatregelen van het Breed Offensief volgt, naar verwachting, 1 januari 2025 een nieuwe wijziging van de Participatiewet met de invoering van een 20-tal maatregelen vanuit de Participatiewet in balans. Deze komende wetswijziging beoogt het verbeteren van passend perspectief op werk. Daarnaast worden hardheden in de huidige Participatiewet weggenomen (meer kijken vanuit de menselijke maat). Een van de maatregelen betreft het introduceren van een bufferbudget. Dit bufferbudget moet ervoor zorgen dat cliënten die parttime werken, en aanvullend een bijstandsuitkering Pagina | 23

ontvangen, geen last ervaren van de verrekening van deze inkomsten. Het bufferbudget moet de schommelingen in hun inkomen opvangen, zodat de cliënt altijd tijdig en volledig het bedrag ontvangen waar zij recht op hebben. De verwachting is dat dit een stimulerend effect heeft voor het starten met parttime werk. De motivatie voor de stap naar werk wordt bevorderd door aandacht te hebben voor persoonlijk talent en kennismaking met diverse werkvormen. Dit bevorderen we met een aangescherpte (maatwerk) werkwijze om de effectiviteit en re-integratie te vergroten. Stroomopwaarts stimuleert uitkeringsgerechtigden om kennis te maken met verschillende werksoorten of te participeren in een ‘werkomgeving’ binnen de organisatie, zodat deze cliënten uit hun huidige ritme/isolatie van niet werken worden gehaald. Circa 80 procent van het totale uitkeringsbestand (4.300 cliënten) heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt en komt hierdoor moeilijk of niet aan het werk. In de recent doorontwikkelde werkprocessen is daarom veel aandacht gegeven aan het in beeld hebben en houden van alle uitkeringsgerechtigden. Tevens is er bij het aanbieden van trajecten aandacht voor de menselijke maat en de individuele mogelijkheden. Daarbij zijn verplichtingen en oog voor de persoonlijke omstandigheden in evenwicht.

Het hogere doel van volledige financiële zelfstandigheid via betaald werk blijkt desondanks niet voor alle inwoners haalbaar. De inspanningen van Stroomopwaarts om de cliënten te ondersteunen in dit proces zijn zeer waardevol, maar laten zich helaas niet altijd vertalen richting de statistieken. Ontwikkeling kost tijd, gaat in kleine stapjes en levert niet altijd het ultieme einddoel op (betaald werk). Toch is het realiseren van parttime werk (aangevuld met een uitkering) of het participeren middels vrijwilligerswerk ook een belangrijk resultaat. Ook deze uitkomsten hebben een positieve impact op het leven van de inwoners en dragen daarmee bij aan een positief maatschappelijk rendement. Wat wil Stroomopwaarts bereiken?

Pagina | 24

Effect-indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Relatief aandeel uitkeringsgerechtigden met inkomsten uit deeltijdarbeid

12%

Aandeel duurzame uitstroom (langer dan 6 maanden aaneengesloten) in geval van uitstroom naar werk of zelfstandig ondernemerschap

95%

85%

Nieuwe instroom bijstand is binnen 12 maanden aan het werk

25%

Streefwaarden 2024:

Streefwaarden 2025:

100 personen in taaltrajecten; Bij minimaal 70% moet er een aantoonbare stijging van het taalniveau zijn; Minimaal 20% stroomt (gedeeltelijk) uit naar werk

Taaltrajecten cliënten met taalniveau A1 en A2 Nederlands (begrijpen korte eenvoudige teksten)

Begroting 2025 12%

Nadere toelichting: •

•

Aandeel duurzame uitstroom: Verhuizingen, pensionering, detentie e.d. worden niet meegenomen in berekening KPI. In 2023 is een hoog percentage duurzame uitstroom bereikt. Duurzame uitstroom is echter van veel factoren afhankelijk (LKS, werkgevers, etc.), welke ook onderling van invloed op elkaar zijn. Zodoende is het percentage duurzame uitstroom niet verhoogd. Nieuwe instroom binnen 12 maanden aan het werk: hier wordt uitgegaan van de groep die daadwerkelijk in de uitkering komt. Voor de meer kansrijke groep instromers wordt daarnaast, zoals beschreven bij het programma Inkomen, Werkstroom ingezet en in dat kader een Re-integratie Werk Overeenkomst (RWO) gesloten. Hierdoor is de groep nieuwe instromers over het algemeen een groep met grotere problematiek en heeft daardoor een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast wordt in 2024 de interne werkprocessen verder afgestemd op deze doelgroep. De ambitie van 25% blijft om die reden dan ook staan, omdat wij ernaar willen blijven streven om dit percentage te behalen. Aanvragers van een bijstandsuitkering met een relatief korte afstand tot de arbeidsmarkt krijgen geen uitkering aangeboden, maar een directe bemiddeling (re-integratie werk overeenkomst). Formeel komen zij daarmee niet in het uitkeringsbestand. Bij een instroom van circa 1.000 ging het in 2023 om circa 180 trajecten (18%).

Hiermee rekening houdend, komt de reële realisatie in 2023 uit op circa 20%. De groep die wel formeel instroomt, heeft veelal een grotere afstand tot de arbeidsmarkt (zie ook toelichting op routes participatie bij programma Inkomen).

Pagina | 25

•

De KPI ten aanzien van de taaltrajecten voor cliënten met taalniveau A1 en A2 is toegevoegd ten opzichte van 2023. Deze KPI is ook zeer relevant voor het programma Inburgering. Maar omdat het gaat om een bredere groep dan alleen statushouders en gezinsmigranten, is ervoor gekozen de KPI onder te brengen bij het programma Werk. Betrouwbare historische gegevens zijn nog onvoldoende voorhanden. Gestructureerde vastlegging moet worden opgezet en ingevuld in 2023.

Prestatie-indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Gemiddeld aantal banen met loonkostensubsidie (banenafspraak)

509

479

610

128

420

(70% van 600 trajecten)

275

Aandeel succesvol afgeronde werkleertrajecten (cliënt is “job ready”, direct bemiddelbaar) Aantal matching banen vanuit Werkgevers Servicepunt (WSP) Stroomopwaarts

231

Nadere toelichting: •

Op basis van het jaarlijks vinden van 1.000 geschikte vacatures.

Resultaten SROI 2023

Realisatie SROI verplichting

Aantal kandidaten

Maassluis

67%

Vlaardingen

49%

Schiedam

44%

Stroomopwaarts

115%

ROG+

104%

MVS (voorheen inkoopbureau)

154%

TOTAAL

73%

251

Nadere toelichting: Pagina | 26

Op dit moment wordt gewerkt aan zowel een nieuw MVS breed SROI-beleid als een nieuw Regionaal SROI-beleid. Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen? Via een intern re-integratietraject stoomt Stroomopwaarts de cliënten klaar voor bemiddeling richting duurzaam werk. Het traject bestaat uit een persoonlijke kennismaking waarin wordt gekeken waar iemand staat in zijn/haar ontwikkel- en oriëntatiefase, De volgende stap is het werk-fit maken via onze leerlijnen en/of de Werk-fit afdeling waar cliënten per fase leren wennen aan het werktempo bij opdrachtgevers en eindigt bij bemiddeling richting betaald werk. Gedurende deze stappen worden de wensen, mogelijkheden en ontwikkelpunten van de cliënten in kaart gebracht, om hier vervolgens mee aan de slag te gaan. Tijdens het competentie ontwikkeltraject wordt gericht gewerkt aan specifieke kennis en vaardigheden die nodig zijn voor het beoefenen van een toekomstig beroep. Dit wordt vormgegeven via verschillende leerlijnen vanuit het Opleidingshuis, een opbrengst van de sectorale aanpak. Stroomopwaarts werkt hierbij samen met werkgevers en onderwijs. In gezamenlijkheid worden leerlijnen ontwikkeld voor sectoren met een hoge baankans voor de doelgroep. Binnen een leerlijn krijgen uitkeringsgerechtigden de kans om een MBO (deel-)praktijkcertificaat te behalen, waardoor de kansen op een baan aanzienlijk toenemen.

Binnen het Opleidingshuis zijn de volgende leerlijnen ingericht: • Food/catering • Groen/grijs • Logistiek • Zorg • Beroepentuin (technische beroepen) • Schoonmaak • Vervoer Daarnaast is er binnen de unit Inkomen een leerlijn voor de Formulierenbrigade gecombineerd met een tijdelijk arbeidscontract. Het opleidingshuis van Stroomopwaarts is afgestemd op de vraag uit de markt. De accountmanagers van het Werkgevers Servicepunt (WSP) benaderen actief regionale werkgevers om strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan. Hieruit ontstaat werkaanbod, waarop de leerlijnen van het Opleidingshuis worden afgestemd. Na het succesvol doorlopen van het competentie ontwikkeltraject heeft een cliënt een belangrijke stap gezet naar bemiddeling richting werk. Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt vinden er andere gesprekken met (potentiële) opdrachtgevers plaats. Het gaat niet langer alleen over vacatures maar over taken die onze cliënten over kunnen nemen om opdrachtgevers te helpen bij hun personeelsvraagstukken. Het WSP begeleidt werkgevers en inwoners om de kans op een duurzame plaatsing te vergroten. Deze begeleiding gaat veel verder dan alleen het matchen van kandidaten op werkaanbod. Het gaat hierbij ook om adviseren bij werkplekaanpassing, invulling van Social Return on Investment, jobcoaching, loonwaardemetingen en ondersteuning bij de inzet van loonkostensubsidie.

Het WSP investeert in een sterk netwerk van ondernemers en ketenpartners, die zich ook willen inzetten voor de sociale opgave. Hiervoor heeft Stroomopwaarts een keurmerk ontwikkelt; het Sociaal Werkpact.

Pagina | 27

Langdurige afhankelijkheid van een uitkering maakt de afstand tot de arbeidsmarkt nog groter. Daarom zetten we in op een hoog percentage uitstroom binnen 12 maanden. Enerzijds door gelijk bij de uitkeringsaanvraag al te kijken of een (parttime) dienstverband mogelijk is (via onze eigen matchmakers of een uitzendorganisatie), anderzijds door direct te starten met het interne re-integratietraject. Naast de nieuwe instroom wordt ook het (langdurig) zittende bijstandsbestand in beeld gebracht via het interne re-integratieproces. Dit moet zo veel mogelijk leiden tot trajecten bemiddeling naar betaald werk. Hierbij moet worden opgemerkt dat hiermee een complexe doelgroep wordt aangeboord. Hierdoor kunnen de gemiddelde resultaten voor het realiseren van duurzame uitstroom naar betaald werk onder druk komen te staan. Desondanks achten wij 85% duurzame uitstroom in 2025 haalbaar. Mede vanwege de inzet van onze sluitende aanpak waarbij een ondernemer (indien van toepassing) ondersteunt wordt bij de inzet van jobcoaching, loonkostensubsidie en een no-riskpolis. Voor sommige cliënten is fulltime werken (in eerste instantie) niet mogelijk. In deze gevallen zal Stroomopwaarts bemiddeling richting parttime werk inzetten. In het kader van de sluitende aanpak zal er ook aandacht zijn voor de inzet van loonkostensubsidie bij parttime werk.

Daar waar mogelijk dient parttime werk als opstap richting volledige uitstroom uit de uitkering naar betaald werk. Net als in 2024 wil Stroomopwaarts in 2025 het aandeel uitkeringsgerechtigden met inkomsten uit parttime werk naar (minimaal) 12% krijgen. Om parttime werk te stimuleren past Stroomopwaarts proactief de maximale inkomsten vrijlating toe. Met de komst van de wetswijziging Participatiewet in balans komt er nog een stimulerende maatregel bij. Deze wetswijziging regelt een zogenaamd bufferbudget, wat ervoor moet zorgen dat inkomstenverrekening soepeler gaat verlopen. In 2024 vindt in Schiedam de pilot Werkbonus plaats. Deze pilot biedt uitkeringsgerechtigden van Schiedam een verruiming van de inkomstenvrijlating en heeft als doel een toename van het aantal uitkeringsgerechtigden met een parttimebaan. De uitkomst van de pilot zal worden geëvalueerd. Indien de inzet succesvol is gebleken zal onderzocht worden of de werkwijze MVS-breed kan worden ingezet. Als blijkt dat een inwoner, door ziekte of handicap, geen 100 procent loonwaarde heeft, maakt Stroomopwaarts gebruik van loonkostensubsidie (LKS). De LKS compenseert het niet productieve gedeelte van de werknemer (tot een maximum van 70%). Stroomopwaarts biedt deze cliënten een tijdelijke betrekking aan. In 2025 verwacht Stroomopwaarts 40 interne LKS banen te realiseren.

Hiermee komen de cliënten in het ritme van een vaste baan, kunnen zij werken aan hun werknemersvaardigheden en zijn zij beter in staat door te stromen richting een reguliere werkgever. Ook deze reguliere werkgever kan vervolgens gebruik maken van de LKS.

Stroomopwaarts heeft scherpe doelstellingen opgenomen ten aanzien van de landelijke banenafspraak (externe loonkostensubsidies), parttime werk, beschut werk en interne participatiebanen (interne loonkostensubsidies). De belangrijkste aanpassingen betreffen het vervallen van de interne tijdelijke banen zonder loonkostensubsidie en een fasering van de groei van externe banen met loonkostensubsidies. 2023 Landelijke banenafspraak A1. Interne tijdelijke banen met loonkostensubsidie A2. Interne tijdelijke banen zonder loonkostensubsidie Pagina | 28

2024

2025

2026

2027

2028

A3. Externe (structurele) banen met loonkostensubsidie

197

351

451

551

651

751

Het voldoende beheersen van de Nederlandse taal vergroot de kans op het krijgen van een baan aanzienlijk. Stroomopwaarts voert de Wet Inburgering uit namens de MVS-gemeenten. Voor statushouders wordt, indien mogelijk, ingezet op duale trajecten. Hierbij wordt het leren van de taal gecombineerd met het opdoen van werkervaring en sociale contacten. Voor de inburgeraars die hier qua taalniveau aan toe zijn, wordt ingezet op bemiddeling naar (parttime)werk. Naast statushouders is er ook een grote groep laag- en ongeletterden binnen het reguliere uitkeringsbestand. Ook voor deze doelgroep is het voldoende machtig zijn van de Nederlandse taal, in woord en geschrift, van groot belang. Zowel binnen Stroomopwaarts als bij externe samenwerkingspartners worden taaltrainingen aangeboden. De arbeidsmarktpositie en het toekomstperspectief van jongeren wordt waar mogelijk versterkt door jongeren zoveel mogelijk te stimuleren terug te gaan naar school. Het behalen van een startkwalificatie is daarbij het eerste doel. Hierbij wordt intensief samengewerkt met ondersteunende organisaties op dit gebied. De jeugdwerkeloosheid in de MVS-regio is, relatief gezien, lager dan bij de overige gemeenten uit onze arbeidsmarktregio. De inzet van ons speciale jongerengilde is al jaren succesvol. Om werkeloosheid onder jongeren verder tegen te gaan is er een project Jeugdwerkgelegenheid gestart.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14081870/1