Bijlage 2 Definitief Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1
Tekst van het document
92
•
• • •
en efficiënt omgaan met reststromen van bedrijven; In Nieuw-Mathenesse faciliteren we kennisdeling en zetten we actief in op kansen voor circulaire bedrijven; We trekken duurzame en circulaire bedrijvigheid aan; Pioniers en innovatieve bedrijven geven we de ruimte om op te schalen; Afval geproduceerd door bewoners en bedrijven wordt gescheiden ingezameld en efficiënt opgehaald.
‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’
4.5 Erfgoed De bijzondere historie van het gebied biedt kansen om een bijzondere kwaliteit te genereren bij ruimtelijke doorontwikkeling. Het gebied kent vier clusters van bouwwerken met een bijzondere (cultuur)historische kwaliteit, die als bijzondere accenten in het gebied kunnen dienen én die het verhaal van de plek afleesbaar kunnen maken. We onderscheiden: 1. het aan de jenever en gedistilleerd gerelateerde erfgoed; 2. het complex van de glasfabriek met relevante ensembles; 3. cluster van bebouwing uit de wederopbouwperiode in het entreegebied vanaf de Rotterdamsedijk; 4. erfgoed voormalige Werf Gusto.
Uitgangspunten het aan de jenever en gedistilleerd gerelateerde erfgoed
Uitgangspunten complex van de glasfabriek met relevante ensembles
Hoewel de Buitenhavenweg lange tijd werd gedomiDe glasfabriek is een historisch gelaagd terrein, met neerd door branderijen resteren er slechts enkele gebou20ste-eeuwse bebouwing en relicten van de 19e-eeuwse wen: de historische 19e-eeuwse branderij (nu Onder de terreinindeling. Het complex vormt een herkenbare Boompjes) en het rijksmonumentale fabriekscomplex eenheid in de stad, als een industrieel erf. De opzet van van De Kuyper met zijn fabrieksstraat. Deze relicten, die het complex is een ruimtelijke vertaling van de werkstrobehoren tot het grote verhaal van Schiedam als dé stad men van de fabriek. Kenmerkend zijn de twee sferen die van gedistilleerd, zijn als cultuurhistorische ankers in het naast elkaar ontstonden: de chique ontvangsten kangebied belangrijk. Het is wenselijk om deze historische toorstrook langs de Buitenhavenweg en de fabriek met bebouwing en zijn oriëntatie aan de haven als aanleiding grote hallen en loodsen daarachter. te nemen voor verdere ontwikkeling langs de Uitgangspunt is het herkenbaar houden van: Buitenhavenweg. Het hoofdkantoor van de glasfabriek • de begrenzing en de samenhang van het terrein als maakt ook onderdeel uit van deze zone.
het aan de jenever en gedistilleerd gerelateerde erfgoed; links Onder de Boompjes, midden en rechts De Kuyper
Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse
historische bebouwing glasfabriek; het hoofdkantoor
93
6. 1.
7. 2.
8. 9.
3. 4.
Legenda 1. ensemble fabrieksentree glasfabriek - uitgiftenmagazijn - leslokaal - portiersloge 2. distilleerderij Onder de Boompjes 3. ensemble front & back office met tuin glasfabriek -hoofdkantoor - administratiekantoor 4. ensemble glasproductielijn - grondstoffensilo - transportband 5. Koninklijke De Kuyper 6. pompstation 7. wederopbouw portiekflats & bedrijfseenheden/garages 8. grensflat & vrijstaande woning 9. Coca colafabriek, bottelarij & garage 10. stadsverwarming gebouw 11. de Blauwe ster, bedrijfspanden 12. bedieningshuis van de schutsluis 13. monument werf Gusto 14. bootaanlandingstructuren voormalige werf Gusto
10.
5. 11.
12. 13. 14.
erfgoed in Nieuw-Mathenesse
historische bebouwing glasfabriek; de silo’s met transportband en het uitgiftemagazijn
94
‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’
een industrieel erf; het productieproces; het unieke karakter van de glasfabriek met zijn bijzondere objecten en gebouwen als ensembles.
behoud van de onderlinge samenhang, de vormgeving, de detaillering en de materialisatie voorop. De cultuurhistorische waarden en architectonische kenmerken vormen het vertrekpunt voor ontwikkeling.
emsemble 1: front & back office verbonden door tuin Bijzondere objecten zijn het hoofdkantoor, het administratiekantoor en de tuin daartussen. Samen vormen ze een coherente eenheid, die meedoet met de overgang tussen de representatieve voorzijde van de fabriek en het productieterrein. De vormgeving en materialisatie van de gebouwen is sterk verbonden met de glasfabriek door toepassing van bijzondere glazen elementen.
Het is wenselijk om de samenhang van het terrein (in zijn omgeving), het verhaal van de glasfabriek, de ruimtelijke eigenheid en sfeer van het complex als uitgangspunt
• •
voor de integrale herontwikkeling van het terrein te nemen. Het gaat dan niet om het behoud van alles zoals het er is, maar om het ontwikkelen van een nieuw stuk stad, vanuit de kenmerken en de kwaliteiten die het complex zijn eigenheid hebben gegeven. Hierbij is ook de stedenbouwkundige structuur van een formele zone aan de Buitenhaven en een industriële zone op het achtererf met zijn eigen karakteristieken van belang.
ensemble 2: glabrieksentree De portiersloge, het lesgebouw en het uitgiftemagazijn markeren de voormalige fabrieksentree. Hier is de overgang tussen de stad en het fabrieksterrein als bijzondere eenheid in de stad voelbaar. De gebouwen in dit ensemble, de karakteristieke glasfabriekarchitectuur, dragen bij aan het industriële karakter van het complex. ensemble 3: glasproductielijn De grondstoffensilo en transportband zijn evidente herkenbare onderdelen van de productielijn en als baken in het Schiedamse stadsgezicht. Bij deze gebouwen staat de drie ensembles die van waarde zijn t.p.v. de Glasfabriek, afkomstig uit onderzoek van Steenhuis Meurs
Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse
95
Uitgangspunten cluster van bebouwing uit de wederopbouwperiode in het entreegebied vanaf de Rotterdamsedijk Bij de Rotterdamsedijk is een bijzonder entreegebied ontstaan in de wederopbouwperiode. De Grensflat aan de Rotterdamsedijk markeert de grens van het grondgebied van de gemeente Schiedam met zijn iconische uitstraling, dwars gepositioneerd op de dijk. Het begeleid ook het verkeer naar het gebied van Nieuw-Mathenesse. Achter de Grensflat staat de Coca-colafabriek. Dit bijzondere cluster van gebouwen wordt met name gekenmerkt door de wijze waarop men het productieproces van de frisdrank kon volgen. Beide gebouwen hebben kenmerkende en zorgvuldige detaillering van het metselwerk. Het karakteristieke pand van de Coca-colafabriek leent zich uitstekend als icoon voor de herontwikkeling van dit gebied. De architectuur is sterk genoeg om moderne toevoegingen te verdragen.
cluster van bebouwing uit de wederopbouwperiode in het entreegebied van de Rotterdamsedijk
96
‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’
Uitgangspunten erfgoed voormalige Werf Gusto Werf Gusto vormt onderdeel van het verhaal van NieuwMathenesse en deelgebied Nieuwe Maas, maar is door grote veranderingen in programmering en structuur nauwelijks nog herkenbaar. Slechts enkele elementen, zoals restanten van de bootaanladingsstructuren en de toegangspoort zijn nog zichtbaar. Veranderingen in het gebied, die zich laten inspireren door de voormalige identiteit, worden zeer aangemoedigd.
de voormalige Werf Gusto
overig erfgoed in Nieuw-Mathenesse
Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse
97
98
‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’
5. Toekomstbeeld per deelgebied 5.1 Intro Vanuit het Ruimtelijk Raamwerk wordt er toegewerkt naar een toekomstbeeld waarin de ambities en doelen voor het gebied Nieuw-Mathenesse vorm krijgen. In dit hoofdstuk is dit mogelijk toekomstbeeld in kaart en in beeld gebracht per deelgebied. Het laat zien hoe de ontwikkeling van zowel de openbare ruimtes als de ruimtelijke eenheden een kader zullen vormen voor de nieuwe karaktergebieden. Het beschrijft ambities en kansen qua inrichting, gebruik en sfeer.
Noord
Distilleercluster Gustoweg
Nieuwe Maas
vier deelgebieden met eigen karakter & kansen
Deze ambitiekaart is nog intern in ontwikkeling en zal in de tweede fase van het Ruimtelijk Raamwerk definitief worden gemaakt. In dit document zijn specifieke ambities benoemd voor deelgebieden Noord en Distilleer Cluster. Ten aanzien van deelgebied Gustoweg en Nieuwe Maas worden de ambities nog nader uitgewerkt in 2021.
Ruimtelijk Raamwerk Nieuw-Mathenesse
Legenda actieve plint zichtlijn hoofdfietsverbinding hoofdweg loper accent programma waardevol erfgoed openbaar groen oriëntatiepunt zoekgebied mobiliteitshub
99
5.2 Deelgebied Noord Ambities Deelgebied Noord Positie Nieuw-Mathenesse Noord omvat het Vrom-terrein (thans parkeerterrein), het terrein van de voormalige glasfabriek (bebouwing nog aanwezig maar niet meer in gebruik) en de Van Deventerdriehoek. Alleen in het laatste gebied zijn op dit moment nog enkele bedrijven gevestigd, hoofdzakelijk in stadsverzorgende branches. Deelgebied Noord heeft een aantrekkelijke positie nabij de historische binnenstad en ligt op fietsafstand van station Schiedam Centrum. Langs de noordzijde stoppen tramlijnen 21 en 24 met directe verbindingen naar het station en Rotterdam. Ontwikkelrichting: gemengd stedelijk gebied Het ensemble van terreinen zal integraal herontwikkeld worden naar een gemengd stedelijk gebied met een dynamische mix van wonen, werken en voorzieningen. Binnen het overwegend op wonen gerichte gebied zal tot maximaal 40.000 m² werkruimte beschikbaar zijn, waarmee het gebied zich qua werkmilieu kan ontwikkelen tot een stedelijk interactiemilieu, dat zowel een goede aansluiting en aanvulling vormt op de Schiedamse binnenstad als goed aansluit bij de ontwikkelingen in het gebied M4H.
100
Om de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het gebied te versterken wordt bestaand erfgoed ingezet voor nieuwe werklocaties en zo mogelijk voor leisure en horecafuncties, bij voorkeur gerelateerd aan het Distillers District. In H.4.5 staan de richtlijnen m.b.t. erfgoed beschreven. Daarnaast vindt de ruimte voor ondernemen plaats in de plinten van de (woon-)bebouwing ter versterking van de stedelijke dynamiek als unique selling point voor dit nieuw type woon-werkgebied. In de plinten zal het met name gaan om kleinschalige bedrijvigheid die zich goed laat mengen met geluidsgevoelige functies zoals wonen. Aan de randen van het gebied kan een hogere concentratie van bedrijvigheid landen met het oog op gunstige ligging t.o.v. transportroutes en als buffer voor de milieucontouren van o.a. het aangrenzende distilleercluster en verkeershinder op de Van Deventerstraat. In de grensgebieden zal het dan gaan om grotere zelfstandige werkunits of kan een bedrijfsverzamelgebouw kansrijk zijn. Ten aanzien van de nog aanwezige bedrijven in de Van Deventerdriehoek wordt bekeken of deze in het gebied kunnen blijven of naar elders kunnen/moeten worden verplaatst.
benaming verschillende deelgebieden rondom Noord
ontdekroute langs historisch erfgoed tussen de binnenstad en M4H
‘Een eigentijds, stedelijke en gastvrij gebied om te werken, wonen en recreëren’