Bijlage 2 Begroting 2024
Tekst van het document
Ontwerp-begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 SAMEN STERK DOOR WERK
WERKPLEIN
Begroting 2024 Voorwoord en leeswijzer
Ambities en ontwikkelingen
Stroomopwaarts in beeld
Inkomen
Werk
Werkleerbedrijf
Inburgering
Algemene dekkingsmiddelen
Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
Programmaplan
Navigatie informatie
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
2
Voorwoord en leeswijzer Leeswijzer
De ontwerpbegroting 2024 van Stroomopwaarts is opgesteld in een periode waarin nog steeds sprake is van grote onzekerheid en veranderingen. Terwijl de wereld nog herstellende is van de coronapandemie is de economische situatie, met name door de oorlog in Oekraïne, wereldwijd op onderdelen sterk veranderd. De stijgende kosten van energie en levensonderhoud hebben een grote impact op het leven van velen. Zo ook op de cliënten van Stroomopwaarts, die al een kwetsbare positie hebben in de maatschappij. De rijksoverheid heeft op de gestegen (energie)kosten ingespeeld door het invoeren van en oproepen tot diverse maatregelen. Hierbij kan worden gedacht aan de energietoeslag in 2022 en 2023 (waarvoor de uitvoering bij Stroomopwaarts is belegd), het tarievenplafond voor gas en elektra en de verhoging van het minimumloon met meer dan 10% per 1 januari 2023.
De bedragen in de begroting zijn weergegeven in € 1.000, tenzij anders aangegeven. Baten worden positief weergegeven en lasten worden voorafgegaan door een minteken (-). Door afrondingen kunnen kleine verschillen ontstaan.
De afgesloten cao voor 2023 heeft een forse impact op de begroting (de gemiddelde loonstijging ambtelijk personeel bedraagt ruim 8%). De loonontwikkeling bij de cao’s voor de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en Aan de Slag (Beschut werk) blijft daar sterk bij achter. Het Dagelijks Bestuur stelt zich achter het uiterst kritische standpunt van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) op dit punt. Er moet door het Rijk meer mogelijk gemaakt worden voor deze groepen. Stroomopwaarts in 2023 bovendien te maken gekregen met fors stijgende energielasten voor de werkleerbedrijven en de kantoren. Ook voor de begroting 2024 geldt dus dat de parameters voortdurend veranderen, waarop wij zullen inspelen. De begroting 2024 is gebaseerd op de meest actuele, reële ontwikkelingen en inzichten.
Stroomopwaarts is verantwoordelijk voor het uitvoeren van een aantal taken en bevoegdheden van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen
Ook in deze onzekere tijden biedt de strategische visie op Werk en Inkomen houvast en volgt Stroomopwaarts de geformuleerde ambities. Werk is de beste manier om te participeren, ook voor inburgeraars. Er wordt daarom sterk ingezet op uitstroom naar een betaalde baan. Stroomopwaarts heeft echter een brede
en Schiedam binnen het sociaal domein. Het gaat om de taken op het gebied van de Participatiewet, de wetten inkomensvoorziening, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet Inburgering en de Wet kinderopvang.
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
3
maatschappelijke taak, waarbij het niet enkel draait om inkomensvoorziening en toeleiding naar werk. In samenwerking met regionale partners, waaronder werkgevers en partijen binnen het sociaal domein, wordt hier invulling aangegeven. Stroomopwaarts blijft alle bestaande cliënten in de komende jaren goed in beeld brengen en passende trajecten aanbieden. Dat kunnen trajecten zijn gericht op werk, maar waar dat niet mogelijk is, worden – in samenwerking met partners – trajecten aangeboden gericht op taal, vrijwilligerswerk of maatschappelijke zorg. Daarnaast wordt parttime werk gestimuleerd en/of de mogelijkheden van de verstrekking van loonkostensubsidie maximaal gebruikt. Wij rekenen erop, dat het Rijk hiervoor in de komende jaren extra middelen beschikbaar gaat stellen, zodat er echt “meters gemaakt kunnen worden”. Stroomopwaarts blijft continue vernieuwen en op zoek naar innovatieve oplossingen, voor bestaande en nieuwe situaties. Zo wordt schuldproblematiek op een vernieuwende manier aangepakt, mede in samenwerking met het SchuldenlabMVS. Dit gebeurt onder meer door inzet van vroegsignalering en meer kortlopende en (soms) experimentele projecten, zoals de doorbraakmethode. Omdat het voorkomen van schulden het beste is, wordt daarnaast vol ingezet op preventie. Stroomopwaarts biedt daarnaast een veilige werkplek voor kwetsbare groepen inwoners.
De Wet Sociale Werkvoorziening wordt weliswaar afgebouwd, maar de infrastructuur van Stroomopwaarts wordt meer en meer ingezet voor andere groepen. Voor personen met een te beperkte loonwaarde (beschut werk), maar ook voor personen die een tijdelijke ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een plek op de arbeidsmarkt (werkleertrajecten, tijdelijke aanstellingen). Het opdoen van werkritme wordt hier gecombineerd met gerichte opleidingen, zodat betrokkenen “job ready” worden gemaakt. Sinds januari 2022 voert Stroomopwaarts ook de nieuwe Wet inburgering uit voor de MVSgemeenten. Dit onderdeel is opgenomen in een apart begrotingsprogramma. Kortom, een breed palet van taken binnen een complexe omgeving. Deze kan Stroomopwaarts alleen invullen door zich voortdurend te blijven ontwikkelen. Er vindt continue reflectie plaats op producten en processen, gericht op het verbeteren van de geleverde kwaliteit. Daarnaast wordt ook voor 2024 voorzien, dat Stroomopwaarts tijdelijke taken uitvoert voor de gemeenten. Wij voorzien in ieder geval nog steeds werkzaamheden in relatie tot de gevolgen van kinderopvang toeslag affaire (meldpunt KOT) en de opvang / verstrekking leefgeld van Oekraïners.
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
4
Het dagelijks bestuur heeft op 6 april 2023 ingestemd met de ontwerpbegroting en deze, ten behoeve van het formuleren van zienswijzen, aangeboden aan de gemeenten. Op 22 juni 2023 staat de tweede behandeling van de conceptbegroting door het dagelijks bestuur (inclusief een reactie op de door gemeenten ingebrachte zienswijzen) gepland. Aan het algemeen bestuur wordt in de vergadering van 6 juli 2023 voorgesteld de begroting 2024 vast te stellen. In 2022 is de nieuwe wet op de Gemeenschappelijke Regelingen in werking getreden. Deze geeft meer ruimte in bovengenoemde de termijnen. Stroomopwaarts heeft ten behoeve van de gemeenten echter vastgehouden aan een afronding van de begrotingsprocedure voor het zomerreces. Hiermee hebben de gemeenten immers helderheid voorafgaand aan het op- en vaststellen van hun (lokale) ontwerpbegrotingen. In de paragrafen Bedrijfsvoering en Onderhoud Kapitaalgoederen wordt kort ingegaan op de discussie en de knelpunten ten aanzien van de (huidige en toekomstige) huisvesting van Stroomopwaarts. Hoe de gesprekken en de besluitvorming over de huisvesting zich ook mogen ontwikkelen, één ding is helder: er zal door de gemeenten geïnvesteerd moeten worden in veiligheid, duurzaamheid, een adequate werkomgeving en in het wegwerken van (achterstallig) onderhoud.
Die cijfers komen in deze ontwerpbegroting nog niet terug, omdat de gemeenten nog zelf verantwoordelijk zijn voor de huisvesting en het reserveren van voldoende middelen. In het volgende hoofdstuk nemen wij u meer in detail mee in de ambities en ontwikkelingen. In de programma’s zijn deze nader uitgewerkt. Wij zien er erg naar uit om dat in samenwerking met onze partners ook in de komende jaren invulling te geven!
Hoogachtend,
Het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts MVS de secretaris de voorzitter mr. N.C. van der Wekken
Bijdrage gemeente
drs. A.N. Biekman
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
5
Ambities en ontwikkelingen De inzet van de MVS gemeenten en Stroomopwaarts sluit aan op de bedoeling van de Participatiewet: iedereen doet mee naar vermogen. Daar waar nodig helpen wij inwoners om zoveel als mogelijk zelfredzaam te worden op het gebied van werk en inkomen en maatschappelijke participatie. Dit doen wij door het bieden van hulp bij werk en de weg daar naartoe, door het bieden van een vangnet en ondersteuning als die zelfredzaamheid er nog niet is. Overeenkomstig de in 2021 door de MVS gemeenteraden vastgestelde strategische visie op werk en inkomen worden hiervoor de onderstaande leidende principes gebruikt. Deze principes dienen als vuistregels en zijn richtinggevend voor het beleid en de uitvoering: 1. 2. 3. 4.
De cliënt en de bedoeling staan altijd voorop en het aanbod is realistisch Zorgen dat het voor elkaar komt, maar niet overnemen Wij zijn betrouwbaar en transparant We werken met lef, anticiperend en preventief
Hoofdambities Stroomopwaarts voor 2024 Vanuit de Strategische Visie Werk en Inkomen 2022-2025 heeft Stroomopwaarts voor 2024 de volgende hoofdambities geformuleerd: • we presteren beter dan de landelijke trend op het gebied van de uitkeringsontwikkeling; • er is inzicht voor iedere cliënt én ín iedere cliënt; • er is sprake van een integrale en vernieuwende aanpak armoede en schulden; • er is sprake van een sluitende aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid in kansrijke sectoren; • participeren in de brede wijkaanpak; • de maatschappelijke effecten van participatie worden inzichtelijk gemaakt en participatie wordt vergroot; • de voorwaarden worden gecreëerd voor een toekomstbestendig Werkleerbedrijf en duurzame huisvesting voor de ambtelijke organisatie; • er wordt regie gevoerd op een succesvolle inburgering van statushouders en gezinsmigranten; • het evalueren en waar nodig vernieuwen van het dienstverleningsconcept; we professionaliseren verder, ontwikkelen kwaliteit, en brengen rust en focus in de organisatie; De ambities zijn opgenomen in de volgende vier uitvoerende programma’s: • Inkomen • Werk • Werkleerbedrijf • Inburgering
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
6
De ambities ten aanzien van de bedrijfsvoering worden toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Beter presteren dan de landelijke trend op het gebied van de uitkeringsontwikkeling We volgen ten aanzien van de verwachte ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen in beginsel de landelijke trend zoals voorspeld door het Centraal Planbureau (CPB). Na een verwachte daling in 2023 (1,5%) wordt voor 2024 en verder voorlopig rekening gehouden met stabilisatie. Er is ons alles aan gelegen is om de landelijke trend te verslaan. De economische groei in verschillende sectoren en de toenemende aandacht en inspanningen op maatschappelijk verantwoord ondernemen bieden unieke kansen voor (arbeids)participatie. Ook voor degenen voor wie dat eerder niet haalbaar was. We zullen dit momentum benutten om al onze inwoners de kans te bieden te participeren naar eigen vermogen. De interne werkprocessen zijn bovendien, door een doorontwikkeling van de organisatie, geoptimaliseerd. Dit leidt tot een adequatere en intensievere benadering van nieuwe en bestaande bijstandscliënten. Dit doen wij door het in beeld brengen van de brede situatie van cliënten en het – eventueel in samenwerking met onze partners – wegnemen van belemmeringen, het afnemen van assessments, het aanbieden van werkleertrajecten en leerlijnen en daarna matching aan werkgevers.
Wij zetten, in de lijn van de eind 2021 vastgestelde strategische visie, in op een hogere participatiegraad voor kwetsbare groepen, het terugdringen van (langdurige) afhankelijkheid van een bijstandsuitkering en het vergroten van het bereik van armoedeverzachtende regelingen / armoederegelingen. Ontwikkeling uitkeringen 2024 Ambitie 2024
Maassluis
Vlaardingen
Schiedam
SOW
Verwachte eindstand 2023
720
2.267
2.094
5.081
Instroom 2024
142
446
412
1.000
Uitstroom 2024
-142
-446
-412
-1.000
720
2.267
2.094
5.081
720
2.267
2.094
5.081
Totaal aantal uitkeringen eind 2024 Gemiddelde aantal uitkeringen 2024
Voor 2024 gaan wij uit van een gemiddeld aantal uitkeringen MVS-breed van 5.081 In de begroting 2023 heeft Stroomopwaarts ook de ambitie opgenomen om ten aanzien van het aantal bijstandsuitkeringen de landelijke trend te “verslaan”. In de begroting 2023 werd voor de jaarschijf 2024 een gemiddeld aantal uitkeringen van 5.211 geraamd, inclusief de extra regionale ambitie. Daar lopen we, mede door de economische ontwikkelingen, op voor. Wel dient op te worden gemerkt dat deze voorsprong op de ambities voor het overgrote deel wordt gerealiseerd in Schiedam. In overleg met het college van de gemeente Vlaardingen is al gewerkt aan een handelingsperspectief om de uitstroom van bijstandsgerechtigden te stimuleren. Ook met de overige gemeenten worden dergelijke gesprekken aangegaan.
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
7
Inzicht voor en in de uitkeringsgerechtigde Stroomopwaarts beoogt met een laagdrempelig en gebruiksvriendelijk aanvraagproces te bereiken dat mensen meer eigen regie ervaren tijdens het digitale aanvraagproces. Tegelijkertijd blijft het mogelijk om op een fysieke locatie een aanvraag in te dienen wanneer de aanvrager, dit prettiger vindt daarbij meer ondersteuning nodig heeft of digitaal minder vaardig is. Bij het eerste klantcontact wordt direct een brede uitvraag gedaan waarbij eventuele multi-problematiek (bijvoorbeeld op het gebied van wonen, geestelijke gezondheid, werk) in beeld wordt gebracht en ketenpartners op de benodigde leefgebieden worden ingeschakeld. Multi-problematiek ontstaat als zich bij een persoon, een gezin bij of meerdere gezinsleden op verschillende leefgebieden uiteenlopende problemen voordoen. Daarnaast wordt voorzien in duidelijke informatievoorziening en wordt, daar waar nodig, vanuit het oogpunt van fraudepreventie direct ingegrepen. Hiermee worden eventuele verdere problemen voorkomen. Ook het gebied van schulden wordt ingezet op preventie. Er wordt ingezet op het vergroten van financiële zelfredzaamheid van onze cliënten door de inzet van regelingen, ontheffingen, trainingen en voorlichting. Het actualiseren van het klantbeeld wordt tijdens de uitkeringsperiode voortgezet.
Met frequent, intensief en persoonlijk contact wordt de cliënt goed in beeld gehouden en kunnen nieuwe ontwikkelingen of problematiek (in de klantreis) snel worden gesignaleerd. Hierop worden benodigde acties ondernomen of met ketenpartners opgepakt. Er wordt gewerkt met een ‘spoorboekje’, waarin de klantreis is uitgestippeld. Hierdoor is het voor alle betrokken partijen duidelijk in welke fase (naar werk of participatie) iemand zich bevindt.
Integrale aanpak armoede en schulden Minister Schouten heeft in haar Aanpak geldzorgen, armoede en schulden m.i.v. 2023 extra middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van armoede en schulden. Structureel gaat het landelijk om € 73 mln per jaar. Daarnaast worden er vanaf 2023 incidentele bedragen ter beschikking gesteld. In overleg met het Regionaal Beleidsoverleg (RBO) met de MVS-gemeenten zijn de eerste plannen voor de inzet van de structurele extra middelen en de incidentele middelen uitgewerkt. Aan de MVS gemeentenraden raden zal wordt voorgesteld deze middelen deels te bestemmen voor onder meer (a) vroegsignalering, (b) het Schuldenlab, (c) het actualiseren van het activiteitenplan Armoede en Schulden en (d) schuldhulpverlening. (a) Vroegsignalering De aanpassing van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht gemeenten om actie te ondernemen na een signaal van betalingsachterstand vanuit een zogenaamde vaste lasten partners (huur, energiek water en zorg). Het biedt gemeenten een kans om vroegtijdig in contact te komen met inwoners met (dreigende) financiële problematiek. Door meer middelen beschikbaar te hebben voor vroegsignalering kan er effectievere inzet worden gepleegd. Concreet betekent dit de mogelijkheid om meer huisbezoeken af te leggen. Op basis van landelijke ervaringen met vroegsignalering is het afleggen van huisbezoeken het meest effectief.
Via dit instrument is de kans het grootst om de inwoner succesvol te bereiken. In 2022 heeft een eerste tussentijdse evaluatie plaatsgevonden van het instrument vroegsignalering. Die geeft voldoende aanleiding om de inzet een structureel karakter te geven. De huidige inspanningen zijn gefinancierd vanuit extra middelen in het gemeentefonds (decembercirculaire 2020). Vanaf 2024 wordt een en ander (gedekt vanuit de structurele extra middelen in het gemeentefonds voor
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
8
armoedebestrijding) structureel opgenomen in het begrotingsprogramma Inkomen (€ 184.236 per jaar). In 2023 wordt de capaciteit voor vroegsignalering tijdelijk (gedekt door incidentele middelen in het gemeentefonds voor armoedebestrijding) verder opgeschaald. Op basis van de eerste evaluatie in 2023 zal bekeken worden of deze tijdelijke capaciteit ook in 2024 beschikbaar moet komen. (b) Lokaal Schuldenlab Het Schuldenlab MVS zet in op innovatieve projecten voor het bestrijden en voorkomen van schulden. Schuldenproblematiek staat veelal niet op zichzelf. Het kan een gevolg zijn van andere problemen binnen een gezin. Ook komt het voor, dat schuldenproblematiek zorgt voor een belemmering bij het aanpakken van andere problemen. Vanuit de invalshoek van de schuldenproblematiek wordt er binnen het Schuldenlab geëxperimenteerd met het aanpakken van domein overstijgende problematiek (Participatiewet, Wmo, Jeugdwet). Voor de uitvoering van projecten zal per project opnieuw financiering gevonden moeten worden. Voorbeelden van projecten binnen het Schuldenlab zijn de doorbraakmethode en het collectief schuldregelen. De inzet voor een lokaal Schuldenlab is in aanvang voor een periode van 3 jaar gefinancierd. Het SchuldenlabMVS wordt in 2023 geëvalueerd en op basis daarvan wordt besloten of SchuldenlabMVS wordt voortgezet.
In de begroting van Stroomopwaarts (programma Inkomen) worden de benodigde structurele middelen opgenomen, onder voorbehoud van de uitkomsten van de evaluatie. Het betreft middelen ten behoeve van de invulling van de project-coördinatie, beleidsondersteuning en -communicatie. Hiervoor zijn ook structurele middelen beschikbaar vanuit de extra gelden in het gemeentefonds. (c) Actualiseren activiteitenplan Armoede en Schulden Het beleidsplan Armoede en Schulden wordt in 2024 in samenspraak tussen gemeenten, Stroomopwaarts en maatschappelijke partners geactualiseerd. In 2023 wordt als eerste stap de Regionale Visie Armoede en Schulden 2020 – 2023 en het bijbehorende Activiteitenplan geëvalueerd en waar mogelijk geactualiseerd. Het actualiseren van het Activiteitenplan Armoede en Schulden kan resulteren in het aanbieden van nieuwe regelingen of voorzieningen, waarvoor extra budget nodig is. Voor 2023 en 2024 wordt in dit kader jaarlijks circa € 91.000 incidenteel gereserveerd vanuit de rijksgelden, waardoor er ruimte is om in te spelen op kansen en wensen. De definitieve structurele budgetten zullen in 2024 worden bepaald aan de hand van de nieuwe regionale visie Armoede en Schulden. (d) Schuldhulpverlening Met de vroegsignalering komt een nieuwe doelgroep in beeld die eerder niet zichtbaar was, het aantal reguliere trajecten neemt daardoor toe.
Dat effect wordt versterkt door uitbreiding van het aantal convenantpartners. Landelijk wordt, ook als gevolg van de coronacrisis, een stijging van het aantal schuldhulpvragen verwacht van tussen de 3 en 20%, verdeeld over vier jaar. Die groei is vanaf eind 2022 merkbaar. Dit leidt tot de noodzaak om de capaciteit van schuldhulpverlening uit te breiden (€ 100.992). Hiervoor zijn ook structurele middelen beschikbaar vanuit de extra gelden in het gemeentefonds.
Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt in 2024 aangepast door het maatregelpakket Participatiewet in Balans. Uitgangspunt van de wetswijziging is om, in plaats van tegenover, meer naast mensen te gaan staan en bovendien meer uit te gaan van de mens dan van het systeem. Wijzigingen die worden verwacht zijn onder andere de invoering van giftenbeleid. De Participatiewet geeft, in de huidige wetgeving in artikel 31, lid 2, onder meer aan, dat giften in de bijstand geen middel zijn voor zover deze naar het oordeel van het college uit een oogpunt van bijstandsverlening verantwoord zijn. Dat betekent, dat er in dat geval geen verrekening met de bijstandsuitkering hoeft plaats te vinden. “Uit oogpunt van bijstandsverlening verantwoord” is een ruim begrip. Dit leidde er toe, dat er niet altijd een consistente gedragslijn was (binnen en
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
9
tussen gemeenten). Een aanvaarde motie in de Tweede Kamer van lid Jasper van Dijk heeft er toe geleid, dat meerdere gemeenten in Nederland een specifiek giftenbeleid van maximaal € 1.200 op jaarbasis zijn gaan toepassen. Het DB van Stroomopwaarts heeft op 15 december 2021 ook hiertoe besloten. Naar verwachting geeft minister Schouten dit plafond binnenkort een wettelijke basis middels de verwachte wetgeving uit Participatiewet in Balans. Een (lokale) verdere verruiming van het giftenbeleid kan leiden tot een marginale stijging van de gemiddelde uitkeringslasten. Er kan dan tenslotte minder verrekend worden. Echter, dergelijke verrekeningen vonden in 2022 al op geringe schaal plaats. Andere aanpassingen zijn te verwachten op de inkomstenvrijlating. In de huidige wetgeving is er een vrijlating van 25% voor de duur van 6 maanden en is er de vrijlating van 12,5% voor alleenstaande ouders voor 30 maanden. In de wetgeving Participatiewet in Balans komt er ook een structurele vrijlating van 15% voor mensen met een medische urenbeperking. Ook wordt er gewerkt aan een wetswijziging waarin er een bufferbudget wordt aangelegd voor mensen met wisselende inkomsten. Met dit bufferbudget kunnen de inkomstenverrekeningen dan soepeler gaan verlopen. Het bufferbudget wordt in samenwerking met de inkomstenvrijlating verder uitgewerkt in de wet.
Overbruggen grote afstand tot arbeidsmarkt Stroomopwaarts heeft het huidige klantenbestand steeds beter in beeld. In de recent doorontwikkelde werkprocessen is veel aandacht gegeven aan het in beeld hebben en houden van alle uitkeringsgerechtigden. Hierdoor kunnen passende trajecten op (menselijke) maat worden aangeboden. Deze actie heeft nader in beeld gebracht dat Stroomopwaarts een relatief groot aantal, te weten ruim 4.000 bijstandsontvangers, met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in het klantenbestand heeft. Het gaat om ongeveer 80% van het aantal mensen met een uitkering. Stroomopwaarts speelt in op het wegnemen van belemmeringen bij cliënten, zoals bijvoorbeeld een te grote taalachterstand of het niet kunnen functioneren in een groep. Onder meer door te werken met voorlieden die tweetalig zijn. Het hogere doel van volledige financiële zelfstandigheid via werk blijkt desondanks in te weinig gevallen haalbaar. De inspanningen van Stroomopwaarts zijn zeker waardevol, maar richten zich – gezien de doelgroep – veelal op het helpen van cliënten, in soms hele kleine stappen, richting maatschappelijke participatie en re-integratie. Dat kost dus tijd en zal in statistisch opzicht vaak een beperkt resultaat opleveren (bijvoorbeeld 8 uur werken of vrijwilligerswerk per week en een blijvende afhankelijkheid van een uitkering).
In statistisch opzicht is dit dus wel beperkt in impact, de positieve impact op het leven van de cliënt een daarmee een positief maatschappelijk rendement is des te groter. In het handelingsperspectief in de begeleiding naar werk krijgen daarnaast de volgende zaken meer accent: • Handhaving (bijvoorbeeld bij “no show”), met behoud van de menselijke maat. Stroomopwaarts gaat uit van vertrouwen, maar handelt gepast streng als mensen hun verplichtingen niet nakomen; • Inburgeringstrajecten eerder richten op werk; • Knelpunten kinderopvang wegnemen, in samenwerking met gemeenten. Voor kinderopvang is Stroomopwaarts in gesprek met een partij om een leerlijn gastouderschap op MBO 1 en 2 te starten. De bedoeling is dat het mes aan meerdere kanten snijdt: iets doen aan de tekorten in de kinderopvang en mensen matchen op vacatures. • Inkopen trajecten bij uitzendbureaus (met baangarantie); • Inzetten op meer parttime werk als opstapje naar volledige baan en financiële zelfstandigheid; • Sluitende aanpak: na werkleer-traject tijdelijke interne baan aanbieden (zo mogelijk fulltime), in geval van arbeidsbeperking via interne baan komen tot indicering voor het doelgroepenregister of ten behoeve van beschut werk; • Experimenten, binnen bestaande middelen en faciliteiten. Maar ook met gebruikmaking van tijdelijke regionale middelen,
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
10
zoals middelen voor jeugdwerkgelegenheid, Just Transition Fund, Regionale Mobiliteitsteam-middelen en SROI gelden.
Sluitende aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid in kansrijke sectoren Wij verwachten dat de krapte op de arbeidsmarkt ook de komende jaren aanhoudt en dat er een grote kloof blijft bestaan tussen de openstaande vacatures en het beschikbare arbeidspotentieel. Investeren in arbeidsontwikkeling van de doelgroepen blijft daarom speerpunt van ons beleid. In lijn daarmee wil het kabinet de komende jaren samen met sociale partners, gemeenten en het UWV meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk begeleiden. Eén van de instrumenten om dit te realiseren is het uitbreiden van het aantal beschutte werkplekken. Stroomopwaarts voert dit, binnen de ruimte die de begroting biedt, door en heeft hier een zeer succesvolle aanpak voor ontwikkeld. Daarnaast streven we naar een sectorale aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid te realiseren en ontwikkelen we Leerwerkakkoorden met baangarantie in kansrijke sectoren. We bieden, bij een te overbruggen afstand tot de arbeidsmarkt en/of (tijdelijke) verminderde loonwaarde, daarnaast ook tijdelijke dienstbetrekkingen in ons eigen werkleerbedrijf aan. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde ‘praktijkroute’ waarbij cliënten bij een verminderde loonwaarde worden opgenomen in het doelgroep register.
Hierna kan er aanspraak worden gemaakt op loonkostensubsidie, job coaching en een no-riskpolis waardoor zij voor potentiele toekomstige werkgevers veel aantrekkelijker zullen worden. Het aantal plaatsingen van mensen uit de doelgroep banenafspraak bleef, in lijn met het landelijk beeld, de afgelopen jaren achter bij de verwachting. Enerzijds was Covid-19 hier spelbreker, anderzijds hield dit verband met de multi-problematiek van een groot gedeelte van het huidige bijstandsbestand en de hoge eisen van de arbeidsmarkt. Veel mensen zijn langdurig werkloos vanwege een combinatie van problemen op allerlei vlakken (van schulden tot psychische en fysieke problemen) en begeleiding naar de arbeidsmarkt vergt vaak een multidisciplinaire aanpak, een rustige opbouw en derhalve veel tijd. Een tijdelijk intern dienstverband bij Stroomopwaarts past hier vaak goed bij als voorbereiding op plaatsing bij een reguliere werkgever. Om dit te kunnen realiseren is een effectief re-integratie traject in combinatie met acquisitie van banen bij externe werkgevers essentieel. Jaarlijks wordt 600 langdurige cliënten een competentie ontwikkeltraject aangeboden, bij voorkeur bij reguliere werkgevers. Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid om vanuit dagbesteding door te groeien naar bijvoorbeeld beschut werk (simpel switchen in samenwerking met dagbestedingsorganisaties).
Waar werken te zwaar wordt voor mensen, is de omgekeerde route ook een optie. Hiermee ontstaat ook meer en meer een sluitende aanpak voor deze kwetsbare doelgroep.
Wijkaanpak In aansluiting bij het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid ontwikkelen Schiedam en Vlaardingen een integrale programmatische wijkaanpak. De gebiedsgerichte aanpak richt zich op wijken waar sprake is van cumulatie van problemen. Stroomopwaarts werkt samen met andere partijen ten behoeve van de inwoners aan verbeteringen op de verschillende leefgebieden. Ook in Maassluis werkt SOW samen met alle partijen in het kader van de wijkaanpak. De extra activiteiten die Stroomopwaarts in dit kader ontwikkelt, worden extern gefinancierd buiten de reguliere begroting om (bijvoorbeeld via subsidies).
Banen met loonkostensubsidie bij reguliere werkgevers Als onderdeel van de landelijke ambitie wordt voor de MVS-regio uitgegaan van een groei van het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie bij reguliere werkgevers van cliënten die (nog) niet in staat zijn zelfstandig het wettelijk minimumloon (WML) te verdienen:
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
11
Aantal banen met LKS bij reguliere werkgevers Gemiddeld
per gemeente
MSS
VLD
SDM
SOW
2022
38
67
96
201
2023
57
100
144
301
2024
75
134
192
401
2025
94
167
240
501
2026
113
200
288
601
2027
132
233
336
701
De verdeling over de gemeenten is gebaseerd op de realisatie in de afgelopen jaren. De historische verschillen tussen de gemeenten hebben onder meer te maken met verschillen in gezinssamenstelling van de groep inwoners die voor LKS in aanmerkingen komen. Voor een alleenstaande moeder zijn er meer hindernissen te overwinnen dan voor een alleenstaande man om een loonkostensubsidiebaan succesvol te vervullen. Gekeken wordt naar de mogelijkheden om meer faciliteiten voor kinderopvang aan te bieden.
Toekomstbestendig Werkleerbedrijf Er wordt geïnvesteerd in professionaliseren van productielijnen bij het Werkleerbedrijf en daarbij past het behalen van officiële certificeringen (zoals SKAL, FSSCC22000 etc.). De afhankelijkheid van enkele grote klanten wordt beheersbaar gehouden en binnen de werksoorten wordt gekozen voor een gezonde risicospreiding. Ook de begeleiding van cliënten tijdens de competentie ontwikkeltrajecten gebeurt methodisch en wordt vormgegeven middels de Werkstap- en Hallo Werkmethodiek. Optimale ontwikkeling en sociale activering van mensen staat daarbij voorop. Experimenten (zoals het opzetten van een afdeling met cliënten met een forse taalachterstand of het organiseren van een experimentele ‘beroepentuin’) worden binnen de infrastructuur van het Werkleerbedrijf vormgegeven onnodige reisbewegingen van de doelgroep te voorkomen, toezicht te vergroten en de drempel naar deze voorzieningen toe te verlagen. Het Werkleerbedrijf blijft daarbij een stabiele vangnetfunctie voor de meest kwetsbaren vervullen. We bieden tijdelijke dienstbetrekkingen aan de doelgroepen uit de banenafspraak aan. Duurzame dienstbetrekkingen zijn beschikbaar voor de doelgroepen WSW (Wet sociale werkvoorziening, ofwel: de medewerkers bij de Sociale Werkvoorziening) en Beschut werk, voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en een hoge begeleidingsbehoefte.
Beschut Mensen met een beperkte loonwaarde die meer begeleiding en faciliteiten nodig hebben dan van een reguliere werkgever mag worden verwacht, kunnen een indicatie Beschut Werk aanvragen. Na toekenning door het UWV komen zij in aanmerking voor beschut werk binnen Stroomopwaarts. Voor de komende jaren wil Stroomopwaarts een jaarlijkse groei van het aantal realiseren. Enerzijds wordt hiervoor geput uit het huidige bijstandsbestand waar zich veel cliënten met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt bevinden. Anderzijds wordt ingezet op ons Simpel Switchen project waarbij in samenwerking met dagbestedingsorganisaties en het UWV de mogelijkheid wordt geboden om vanuit
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
12
dagbesteding door te groeien naar beschut werk. Aantal banen beschut
per gemeente
Gemiddeld
MSS
VLD
SDM
SOW
2022
16
39
43
98
2023
20
50
54
123
2024
23
55
64
148
2025
27
65
75
173
2026
31
75
86
198
2027
35
85
97
223
WSW-populatie De medewerkers die in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening bij Stroomopwaarts in dienst zijn worden zowel intern ingezet (productie en dienstverlening) als extern (detachering). De mate van maatschappelijke participatie en de loonwaarde is het grootst bij detachering, daarom heeft dit voor Stroomopwaarts de voorkeur. Onder invloed van Covid-19 heeft echter een verschuiving plaatsgevonden van detachering naar inzet binnen het Werkleerbedrijf. We zetten er op in de omvang van de detacheringen zo veel als mogelijk te herstellen in de komende jaren. De totale omvang van de WSW neemt in de komende jaren af door pensioneringen en doordat er (sinds 2015) geen nieuwe instroom plaatsvindt. Aantal FTE SW
Productie
Diensten
Detachering
Gemiddeld
Begeleid
SOW
werken
2022
292
257
128
18
695
2023
264
238
148
21
671
2024
237
226
168
21
652
2025
216
212
156
21
605
2026
202
201
144
21
568
2027
188
190
132
21
531
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
13
Regie op inburgering Statushouders en Gezinsmigranten Stroomopwaarts voert sinds 2022 de nieuwe Wet inburgering uit voor de MVS-gemeenten. De gedeelde visie is dat naast taal, werk een uitstekende én noodzakelijke basis vormt voor succesvolle inburgering. Stroomopwaarts vervult met haar casemanagers de regiefunctie in de uitvoering, waarbij er uiteraard ruimte blijft voor ondersteuning op de aanpalende leefgebieden die bijdragen aan een snelle integratie in onze samenleving. Dit vraagt een ketenaanpak met de diverse partners zoals st. Inclusia, taalaanbieders en de welzijnsorganisaties.
Verder professionaliseren, ontwikkelen kwaliteit, rust en focus brengen in de organisatie Het realiseren van de hoofdambities en het werken vanuit de bedoeling en de cliënt voorop stellen slaagt alleen wanneer de organisatie mee ontwikkelt. In de agenda voor de toekomst zijn adviezen geformuleerd en uitgewerkt die meer rust en focus brengen in de organisatie en die bijdragen aan verdere professionalisering en kwaliteitsontwikkeling.
Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
14
Begroting 2024
Gemiddeld aantal uitkeringen
720
2.267
2.094
Aantal lopende schuldregelingen
58
273
240
75% Geslaagd tot stand gekomen schuldregelingen*
Instroom
142
446
412
70% Terugbellen binnen 24 uur
Uitstroom
142
446
412
10% Daling aantal klachten
LKS-baan banenafspraak
75
134
192
LKS Beschut werk
24
60
65
25% Bezwaarschriften ambtelijk herzien of gegrond verklaard
STROOMOPWAARTS GEMEENTEN OVERIG
70% VIC 1e meting is goed
KWALITEIT DIENSTVERLENING
SAMEN STERK VOOR WERK
12%
WERKLEERBEDRIJF
WERKSOORTEN
DEELTIJDARBEID
33%
DEKKINGSGRAAD UIT OMZET WERKLEERBEDRIJF
Catering
Bedrijvenregister
Verpakken
Metaal/montage
Post
Personenvervoer
Grijs/groenvoorziening
Digitalisering
Schoonmaak
Werken op locatie
BEGROTING 2024
80% Afhandeling termijn binnen vier weken
MAASSLUIS VLAARDINGEN SCHIEDAM
Procesbeschrijving
VOOR WIE?
WAT DOEN WE?
HOE DOEN WE HET?
ARBEIDSPARTICIPATIE
Ontwikkelen naar werk, Directe bemiddeling
Assessment, trainingen, competentieontwikkeling, opleidingshuis
Begeleid & Beschut werken
Assemblage, verpakken, Groen & grijs schoonmaak
Activering & vrijwilligerswerk
Toeleiding naar zorg Begeleiding naar PGB
Inburgering
Brede intake, financiële ontzorging Toeleiding inburgeringsexamen
Financieel vangnet
Aanvraag en inkomensbeheer Armoedevoorzieningen Terugvordering en invordering Bijzondere controle
SCHULDEN
Preventie, signaleren & saneren
Preventiebijeenkomsten Vroegsignalering, crisisinterventie Schuldregelingen, nazorg
WERKGEVERS/ WERKLEERBEDRIJF
Sociaal ondernemen, werk uitbesteden & vacaturevervulling
Social return, detachering Accountmanagement
MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE
INKOMENSONDERSTEUNING Bijzondere control
Stroomopwaarts in beeld CLIENTÈLE UIT PARTICIPATIEWET EN SOCIALE WERKVOORZIENING
INKOMENSONDERSTEUNING Aantal aanvragen armoedevoorziening 6.636
11% 30% 17%
Bedragen x € 1.000,-
-€ 109.128
Inkomen Werk
-€ 12.456
Werkleerbedrijf
-€ 19.783 -€ 4.955
Inburgering
-€ 20.854
Overige onderwerpen Armoede lokaal
11%
17%
401 LKS-baan banenafspraak 148 Beschut 189 SW detachering/BW 237 SW productie 226 SW diensten 150 Werkleertrajecten
14%
ziekteverzuim SW < 16%
Subtotaal
-€ 167.175
Dekkingsmiddelen
DEKKINGSMIDDELEN: € 167.175
Totaal baten en lasten
0
Aantal aanvragen kindregelingen 15.160
AANTAL UITKERINGSGERECHTIGDEN <5.081 ARBEIDSONTHEFFING 90%
0 -82
n: 9 .
08 5
-4.
9 55
3
2.03 3
86
8
Werkleerbedrijf
8.
langdurig thuis
B ate
-2
Tijdelijk Geen
. 78
n:
leeftijd
Lasten: -1
st e
Langdurig
Baten: 3.461
La
6
1
3%
-1 9
24
7%
Inkomensvoorziening Participatie Dienstverlening Ontwikkeling Externe arbeidsparticipatie Werkleerbedrijf Werkgeversdienstverlening Inburgering Overig Reservemutaties Aanvraag Schuldhulpverlening Armoedevoorziening
-1.
aantal FTE 353 ziekteverzuim <7,5%
Externe arbeidsparticipatie
5 -5 . 2 9 -2 . 6 42 -8.573
-8 1 1
-20.894
snel een baan
87.951
-8 . - 3 . 4 62 - 4 . 3 23 0 65
94
AMBTELIJKE ORGANISATIE
17
Programma Inkomen
Baten €
Stroomopwaarts biedt een inkomensvangnet vanuit de Participatiewet. Als inwoners (tijdelijk) niet zelfstandig in hun levensonderhoud kunnen voorzien, biedt Stroomopwaarts een inkomensvangnet. Het streven is om dit zo snel en goed mogelijk te doen voor de inwoner.
3.211
Lasten -€ 112.339 Saldo -€ 109.128
We streven naar financiële zelfredzaamheid van inwoners en het voorkomen van (problematische) schulden. Daartoe blijven wij continu innoveren. Experimenten in het kader van armoede en schulden worden in het Schuldenlab MVS verder uitgewerkt.
Ambitie 2024 Inkomen uit werk is de beste inkomensvoorziening. We zetten in op beperking van de uitkeringsduur en inzet van parttime werk. Bij de brede intake wordt gelijke een inventarisatie gedaan voor andere benodigde ondersteuning als minimaregelingen en schuldhulpverlening en waar nodig wordt contact gelegd met partners als zorgaanbieders en woningcorporaties. Wanneer werk niet gelijk mogelijk is wordt er een traject richting maatschappelijke participatie ingezet. Stroomopwaarts wil dat zoveel mogelijk kinderen gebruikmaken van de regelingen voor sport en cultuur en van de leermiddelen. Door inzet van vroegsignalering bereiken we meer inwoners met een kwetsbare financiële positie en dit zorgt voor een toename van inzet op preventieve instrumenten, zoals budget coaching en budgettraining. Ook bereiken we meer mensen om deel te nemen aan een schuldhulpverleningstraject door vereenvoudiging van de toegang tot de schuldhulpverlening en een versnelling van de aflossingstermijn. Inwoners die een achterstand hebben in betaling van ziektekostenpremie, water, energie en huur benaderen we actief via het instrument vroegsignalering. Hiermee bereiken we meer inwoners met een kwetsbare financiële positie en dit zorgt voor een toename van inzet op preventieve instrumenten, zoals budgetcoaching en budgettraining.
Gezien het stijgende gebruik, de huidige situatie met de stijgende prijzen voor energie en boodschappen en het gebrek aan volwaardige alternatieven wordt het sociale krediet via de KBR in 2023 nog gehandhaafd en wordt er meer aandacht aan het product gegeven. Medio 2023 zal de situatie rond het sociaal krediet en de invloed van de dienstverlening van SUN nogmaals worden beoordeeld. Zo nodig wordt het beleid dan bijgesteld.
Programma Inkomen Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
18
Wat wil Stroomopwaarts bereiken? Effect-indicator
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet
5.258
5.204
5.082
Aandeel cliënten langer dan twee jaar in uitkering (zonder onderbreking)
71,8% (peildatum
< 69%
< 69%
>6%
>6%
31 december 2022) Vroegsignalering schulden: vervolgtraject na eerste contact
Toelichting vroegsignalering: inmiddels worden via diverse kanalen maandelijks circa 400 huishoudens benaderd op basis van signalen. Dit zou in 2024 op jaarbasis tot circa 300 vervolgtrajecten c.q. -contacten moeten leiden (conform landelijke ervaringscijfers). Hiermee wordt een veel meer proactieve aanpak (het voorkomen van) problematische schulden bereikt. Prestatie-indicator
Jaarrekening 2022
Resultaat iedere cliënt in beeld
Begroting 2023
Begroting 2024
500 trajecten gericht op werk; 500 trajecten gericht op werk;
Werkwijze wordt ingaande 2022 geïmplementeerd, op basis van strategische
500 trajecten gericht op
500 trajecten gericht op
zorg/taal/vrijwilligerswerk
zorg/taal/vrijwilligerswerk
visie Werk en Inkomen zoals eind 2021 vastgesteld. Jaarlijks worden 1.000 bijstandscliënten benaderd. Doorlooptijd aanvraag uitkering binnen vier weken, exclusief hersteltermijn
72%
80%
80%
Schuldhulpverlening geslaagd: schone lei en/of uitbetaalde saneringskredieten
264
300
300
Waarvan in 2023 150 langlopende trajecten en 150 kortlopende (saneringskredieten) Aantal intakegesprekken Schuldhulpverlening, aantal gestarte trajecten
Realisatie in 2022:
Streefwaarden 2024:
(inclusief Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen),
Intakegesprekken 453
Intakegesprekken 500
wanneer minnelijke schuldregeling niet mogelijk is).
Gestarte trajecten:
Gestarte trajecten:
- Schuldregeling 279
- Schuldregeling 350
- Wsnp
- Wsnp
85
- Overig
120
82
Programma Inkomen Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
19
Toelichting: De KPI ten aanzien van het aantal intakegesprekken en gestarte trajecten is toegevoegd ten opzichte van de begroting 2023. Onder schuldregelingen wordt verstaan: het totaal van het aantal minnelijke regelingen en saneringskredieten (o.a. vanwege collectief schuldregelen). Onder overige wordt verstaan het totaal aantal van de schuldhulpverlenings-instrumenten: adviesgesprek, coaching en de budgetcursus. Aangezien er meerdere instrumenten kunnen worden ingezet kan het aantal intakegesprekken lager zijn dan het aantal gestarte trajecten. Met ingang van 1 januari 2024 zal het naar verwachting mogelijk zijn dat direct een Wsnp-verzoek kan worden ingediend wanneer er redenen zijn dat een Msnp niet kan lukken (bijv. een van de schuldeisers stemt niet in met een schuldregeling of het is niet mogelijk om binnen een afzienbare tijd een volledig beeld te krijgen van alle schulden).
Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen? Inwoners die zich melden voor een uitkering krijgen binnen een week een breed intakegesprek. Multi-problematiek wordt hierbij in beeld gebracht en waar nodig wordt contact gezocht met het onze ketenpartners zoals het wijkteam voor zorgondersteuning. Voor jongeren met een zorgbehoefte wordt de zoektermijn van vier weken afgeschaft zodat we hen eerder kunnen helpen. Aansluitend op de inkomensintake volgt er een werkgesprek waar alle mogelijkheden besproken worden om weer terug te keren naar de arbeidsmarkt. Hiermee bereiden we iedereen voor op de eerste stappen naar werk. Met de cliënt wordt een vervolgtraject gemaakt gericht op de kortste weg naar werk of participatie. Wanneer werk niet direct mogelijk is kunnen dit kunnen trajecten zijn gericht op maatschappelijke zorg, taal of vrijwilligerswerk. De motivatie voor de stap naar werk wordt bevorderd door aandacht te hebben voor persoonlijk talent en kennismaking met diverse werkvormen. Hiervoor werken we samen met vrijwilligersorganisaties en organisaties gespecialiseerd in zorgtrajecten gecombineerd met participatie in de samenleving. Voor uitkeringsgerechtigden die via parttime werk aan de slag gaan komen er vanuit wetgeving een verhoging op de inkomensvrijlating. Hiermee stimuleren we parttime werk. Bestrijding van armoede onder kinderen is een speerpunt.
We vragen aandacht voor de armoedevoorzieningen in het algemeen en specifiek voor de kindregelingen. We sluiten aan bij landelijke campagnes en verspreiden daarnaast onze lokale brochures bij alle inwoners met schoolgaande kinderen. Preventie door intensivering van de inzet op vroegsignalering beperkt bestaande schulden of het ontstaan van nieuwe financiële problemen van cliënten. Inwoners die een achterstand hebben in betaling van ziektekostenpremie, water, energie en huur benaderen we actief. Doordat we vanuit de vroegsignalering inwoners met een kwetsbare financiële positie eerder bereiken zetten we vaker kortdurende trajecten in. Het aantal kortdurende schuldhulpverleningstrajecten met gebruikmaking van kredieten neemt toe en ook de reguliere schuldhulpverleningstrajecten worden verkort vanuit vernieuwde wetgeving. Ook kunnen inwoners die in het verleden al gebruik hebben gemaakt van schuldhulp sneller in aanmerking komen voor meer hulp. Voor jongeren met schulden zetten we trajecten op maat in en in samenwerking met het SchuldenlabMVS ontwikkelen we nieuwe methoden om meer inwoners te bereiken en te ondersteunen. Inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het (digitaal) aanvragen van regelingen voor inkomen, armoede en Schuldhulpverlening kunnen hiervoor terecht bij de Formulierenbrigade. Kwetsbare inwoners ondersteunen we vanuit de Formulierenbrigade op diverse
Programma Inkomen Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
20
locaties in de wijken. Wanneer de noodzaak daar is, voert Stroomopwaarts namens Maassluis, Vlaardingen en Schiedam landelijke regelingen uit ten behoeve van inwoners van de deelnemende gemeenten. Dit zoals de afgelopen jaren het geval was voor de Tozo, TONK, leefgeld Oekraïners en het Meldpunt Kindertoeslagaffaire
Programma Inkomen Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
21
Wat gaat het programma Inkomen kosten? Programma 1,
Jaarstukken 2022
Inkomen
Begroting 2023 na BW1
Ontwerpbegroting 2024
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
-
-3.634
-3.634
-
-3.813
-3.813
-
-4.065
-4.065
Schuldhulpverlening
44
-2.550
-2.506
84
-2.649
-2.564
90
-3.413
-3.323
- Schuldhulpverlening
-
-18
-18
-
-
-
-
-
-
- Preventie en vroegsignalering
-
-362
-362
-
-393
-393
-
-603
-603
- Schuldhulpverlening trajecten
44
-2.170
-2.126
84
-2.256
-2.171
90
-2.810
-2.720
2.972
-25.328
-22.356
1.126
-25.525
-24.399
345
-8.807
-8.462
674
-3.666
-2.992
281
-3.631
-3.350
300
-3.954
-3.654
-
-1.454
-1.454
-
-1.627
-1.627
-
-1.735
-1.735
Aanvraag
Armoedevoorziening - Armoedevoorziening verstrekkingen * - Maatschappelijke participatie kinderen * - Armoedevoorziening uitvoeringskosten - Meldpunt Kinderopvangtoeslag - Bewindvoering *
847
-1.329
-483
42
-491
-449
45
-524
-479
1.452
-1.363
89
-
-687
-687
-
-337
-337
-
-2.239
-2.239
-
-2.118
-2.118
-
-2.258
-2.258
-
-870
-870
-
-
-
- Inzet extra middelen gemeentefonds armoedevoorziening - Energietoeslag *
-
-15.277
-15.277
802
-16.099
-15.297
-
-
-
Inkomensvoorziening
2.920
-84.676
-81.755
2.107
-91.721
-89.614
1.996
-89.947
-87.951
- Inkomensvoorziening *
2.086
-80.821
-78.735
1.970
-86.895
-84.925
1.850
-87.995
-86.145
- Inkomensvoorziening uitvoeringskosten
128
-1.666
-1.538
137
-1.561
-1.424
146
-1.664
-1.518
- Tozo *
497
-
497
-
-
-
-
-
-
- Tozo uitvoeringskosten
-
-447
-447
-
-288
-288
-
-288
-288
- Formulierenbrigade
-
-403
-403
-
-405
-405
-
-
-
- Opvang Oekraïne leefgeld * - Opvang Oekraïne uitvoeringskosten Participatie Dienstverlening Totaal baten en lasten: Reservemutaties Geraamd resultaat:
-
-1.129
-1.129
-
-2.251
-2.251
-
-
-
209
-209
-
-
-320
-320
-
-
-
-
-4.751
-4.751
-
-4.968
-4.968
-
-5.295
-5.295
-
-
-
-
-
-
-
-811
-811
5.937
-120.938
-115.001
3.317
-128.676
-125.359
2.431
-112.339
-109.908
1.633
-
1.633
1.184
-
1.184
780
-
780
7.570
-120.938
-113.368
4.501
-128.676
-124.175
3.211
-112.339
-109.128
* Betreft openeinde regelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.
Programma Inkomen Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
22
Programma Werk
Baten €
De afgelopen jaren hebben opnieuw aangetoond dat het lastig blijft voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt om aan de slag te komen. Investeren in een inclusieve arbeidsmarkt waarin meer mensen duurzaam aan het werk gaan en voortdurend innoveren en experimenteren, alsmede het optimaal benutten van de mogelijkheden die de Participatiewet biedt, is en blijft noodzakelijk.
3.461
Lasten -€ 15.916 Saldo -€ 12.456
Voor de grote groep mensen in de MVS-regio met afstand tot de arbeidsmarkt, moet passende ondersteuning worden geboden om hun potentieel te realiseren. In onze regio hebben wij te kampen met zogenaamde ‘grootstedelijke problematiek’ waarbij mensen langdurig werkloos zijn en vrijwel niet zonder intensieve investering duurzaam kunnen uitstromen naar betaald werk. Bij deze groep is er vaak sprake van een optelsom van problemen: armoede en schulden, wonen in multiprobleemwijken, achterstanden met de Nederlandse taal, gezondheidsproblemen. Ook voor deze cliënten geldt dat meedoen door middel van werk een belangrijk einddoel blijft, zelfs als dat doel ver weg is en veel ondersteuning vraagt. De langdurige afhankelijkheid van een uitkering doet niet alleen veel mensen tekort, maar is ook voor onze economie en samenleving een groot probleem. Er staan nog steeds veel mensen aan de kant die met een passende interventie op termijn ook een bijdrage zouden kunnen leveren aan onze maatschappij. Mensen die werken zijn aantoonbaar gelukkiger en hebben gemiddeld een betere gezondheid. Door te werken bouwen mensen sociaal kapitaal op, een netwerk. Ze hebben meer sociale steun vanuit hun omgeving. Ook ontwikkelen zij menselijk kapitaal, omdat zij hun talenten breder kunnen inzetten.
De maatschappelijke baten van arbeidsparticipatie zijn groot en Stroomopwaarts wil daarin investeren in hun zelfredzaamheid. Dit bevorderen wij door de arbeidsparticipatie van de doelgroep te vergroten en methodisch te werken aan arbeidsontwikkeling. Daarbij wordt speciale aandacht gegeven aan kwetsbare doelgroepen die extra ondersteuning nodig hebben. Om de brug te slaan tussen vraag en aanbod, geloven wij in een uitgebreid assessment met wetenschappelijk onderbouwde diagnose instrumenten waarin wordt gekeken welke talenten en wensen iemand heeft. In het daarop volgende competentie ontwikkeltraject (dat zowel intern bij Stroomopwaarts of extern bij een regulier werkgever kan plaatsvinden) zetten wij in op het methodisch ontwikkelen van vak- en werknemersvaardigheden van de cliënt. Een en ander vindt bij voorkeur plaats in een officiële leerlijn met MBO (deel-)praktijkcertificaat; een mooi voorbeeld van onze sectorale aanpak en samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid. Deze lijn zetten we versterkt door, met als doel om de zes tot acht meest kansrijke sectoren te voorzien van een gezamenlijke sluitende aanpak die leidt tot zo veel mogelijk kansen op werk. We zetten hierbij in op werkleerakkoorden voor deze kansrijke sectoren in de lokale en regionale arbeidsmarkt. We werken daarbij dus nauw samen met onderwijs en ondernemers en met de arbeidsmarktregio.
Programma Werk Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
23
Sinds 1 juli 2021 is er sprake van uniforme arbeidsvoorwaarden voor een steeds grotere groep mensen met een arbeidsbeperking. De sociale partners FNV, CNV (werknemersvertegenwoordiging), Cedris en VNG (werkgeversvertegenwoordiging) hebben afspraken gemaakt over deze arbeidsvoorwaarden in de nieuwe cao Aan de slag (ADS). Deze cao loopt tot en met 1 januari 2024 en is van toepassing op werknemers met de indicatie Beschut Werk, medewerkers met de indicatie Wet Banenafspraak en medewerkers met een Wajongindicatie én loonkostensubsidie. De cao ADS slag is gericht op doorstroom naar regulier werk. Stroomopwaarts en de gemeenten beseffen dat doorstroom naar een reguliere werkgever niet voor alle medewerkers mogelijk is. Zij zijn duurzaam afhankelijk van een plek binnen Stroomopwaarts of een samenwerkende organisatie (zoals de gemeenten). Stroomopwaarts fungeert sinds 2022 als materieel en formeel werkgever voor de doelgroep Beschut Werk. Alleen in geval van kortlopende dienstverbanden wordt er nog gebruik gemaakt van externe “verloning” (met name vanwege het WW-risico).
Ambitie 2024 Stroomopwaarts bouwt continu aan een sterk netwerk van tevreden ondernemers en ketenpartners om duurzame uitstroom én participatie van de doelgroepen te bewerkstellingen. Langdurige strategische samenwerkingen zijn daarbij het streven. Het Opleidingshuis met diverse leerlijnen waar onze cliënten een MBOpraktijkcertificaat kunnen halen is een goed voorbeeld van onze sectorale aanpak. Hierbij is sprake van een samenwerking tussen ondernemers, overheid en onderwijsinstellingen die wordt aangewend om de kloof naar de arbeidsmarkt te overbruggen. Langdurige afhankelijkheid van een uitkering kan de afstand tot de arbeidsmarkt te groot maken. Daarom zetten we binnen het doorontwikkelde werkproces in op een hogere uitstroom binnen 12 maanden. Enerzijds door gelijk bij de uitkeringsaanvraag al te kijken of een (parttime) dienstverband niet toch mogelijk is (via onze eigen matchmakers of een uitzendorganisatie), anderzijds door in te zetten op een snel re-integratie traject waarin methodisch wordt gewerkt aan de competenties of vaardigheden die aangeleerd zouden moeten worden. Een mooie opstap naar economische zelfstandigheid en zelfredzaamheid is, zoals reeds aangehaald in het programma Inkomen, deeltijdarbeid naast een uitkering. Stroomopwaarts wil het aandeel uitkeringsgerechtigden met inkomsten uit deeltijdarbeid in 2024 naar 12% brengen.
Hierbij streeft Stroomopwaarts naar het maximaal benutten van de wettelijke mogelijkheden van vrijlating van (parttime) inkomsten uit arbeid. Met name de maatregelen in het kader van het Breed Offensief van het kabinet zijn daarbij interessant. Het gaat hier, naast de mogelijkheid dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig gekort wordt op de bijstandsuitkering, onder meer om de vereenvoudiging van het verkrijgen van loonkostensubsidie voor werkgevers, hulp op maat voor de werknemer en meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken. Het langdurig zittende bijstandsbestand wordt daarnaast stapsgewijs beter in beeld gebracht (“iedereen in beeld”). Dit moet zo veel mogelijk leiden tot trajecten op het gebied van werk. Stroomopwaarts boort hiermee een complexere doelgroep aan, waardoor de gemiddelde resultaten bij het bereiken van duurzame uitstroom onder druk zouden kunnen komen. Desondanks achten wij 85% duurzame uitstroom in 2024 haalbaar, mede vanwege de inzet van onze ‘sluitende aanpak’ waarbij een ondernemer aanspraak kan maken op jobcoaching, loonkostensubsidie en een no-riskpolis. Waar nodig bieden wij (met of zonder loonkostensubsidie) uitkeringsgerechtigden een tijdelijke betrekking aan bij Stroomopwaarts. Daarmee komen zij in het ritme van een vaste baan en zijn zij beter in staat uit te stromen.
Het gaat hierbij niet alleen om productiewerk, maar ook om administratief werk en zelfs functies als aankomend leidinggevende. Aanvullende coaching en opleiding(en) maken nadrukkelijk onderdeel uit van dit traject. Door het aantrekken van relatief rendabele opdrachten is het niet altijd nodig om loonkostensubsidies in
Programma Werk Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
24
te zetten bij deze interne trajecten. Stroomopwaarts verwacht in 2024, 40 rendabele tijdelijke werkplekken te hebben gerealiseerd. Deze extra instroom van tijdelijke krachten kan betekenen dat de openingstijden van de werkleerbedrijven wordt verlengd, zodat er een betere spreiding van het aantal medewerkers over de beschikbare ruimte gerealiseerd kan worden en het ook in de vroege avonduren en bijvoorbeeld vrijdagmiddag nog mogelijk is om te werken. We willen in 2024 bovendien een verdere uitbreiding realiseren ten aanzien van de plaatsing van cliënten met een arbeidsbeperking. Hierover zijn op landelijk niveau in 2013 afspraken gemaakt in het kader van de Banenafspraak. Daarbij wordt het instrument loonkostensubsidie ingezet, waarbij Stroomopwaarts de wettelijke ruimte maximaal zal gebruiken. Dit leidt tot 100 extra plaatsingen per jaar bij bedrijven en 25 extra plaatsingen (met name intern) in het kader van Beschut Werk. Stroomopwaarts en de gemeenten willen gebruik maken van verwachte verruimingen van de Participatiewet. Met name de maatregelen in het kader van het Breed Offensief van het kabinet zijn daarbij interessant. Het gaat onder meer om de vereenvoudiging van het verkrijgen van loonkostensubsidie voor werkgevers, hulp op maat voor de werknemer en meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken.
Maar ook de mogelijkheid, dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig gekort wordt op de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie. Deze voorstellen in het kader van het Breed Offensief zijn begin 2023 besproken in de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer. De wetswijziging Breed Offensief is nu in de maak. Deze treedt naar verwachting op 1 januari 2024 in werking.
Wat wil Stroomopwaarts bereiken? Effect-indicator
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Relatief aandeel uitkeringsgerechtigden met inkomsten uit deeltijdarbeid
8%
12%
12%
Aandeel duurzame uitstroom (langer dan 6 maanden aaneengesloten) in geval
82%
85%
85%
Realisatie in 2019 en
25%
25%
van uitstroom naar werk of zelfstandig ondernemerschap Nieuwe instroom bijstand is binnen 12 maanden aan het werk
2020 tussen 15 en 16% Taaltrajecten cliënten met taalniveau A1 en A2 Nederlands
Streefwaarden 2024:
(begrijpen korte eenvoudige teksten)
- 100 personen in taaltrajecten; - Bij minimaal 70% moet er een aantoonbare stijging van het taalniveau zijn; - Minimaal 20% stroomt (gedeeltelijk) uit naar werk
Programma Werk Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
25
Nadere toelichting: De KPI ten aanzien van de taaltrajecten voor cliënten met taalniveau A1 en A2 is toegevoegd ten opzichte van 2023. Deze KPI is ook zeer relevant voor het programma Inburgering. Maar omdat het gaat om een bredere groep dan alleen statushouders en gezinsmigranten, is ervoor gekozen de KPI onder te brengen bij het programma Werk. Betrouwbare historische gegevens zijn nog onvoldoende voorhanden. Gestructureerde vastlegging moet worden opgezet en ingevuld in 2023. Aandeel duurzame uitstroom: Verhuizingen, pensionering, detentie e.d. worden niet meegenomen in berekening KPI. Nieuwe instroom binnen 12 maanden aan het werk: hier wordt uitgegaan van de groep die daadwerkelijk in de uitkering komt. Voor de meer kansrijke groep instromers wordt daarnaast, zoals beschreven bij het programma Inkomen, Werkstroom ingezet en in dat kader een Re-integratie Werk Overeenkomst (RWO) gesloten. Prestatie-indicator
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Gemiddeld aantal banen met loonkostensubsidie (banenafspraak)
380
479
610
Aandeel succesvol afgeronde werkleertrajecten
231
420
420
(cliënt is “job ready”, direct bemiddelbaar)
(82% van 282 trajecten)
(70% van 600 trajecten)
(70% van 600 trajecten)
275
275
Aantal matching banen vanuit Werkgevers Servicepunt (WSP) Stroomopwaarts
Toelichting matching banen: Op basis van het jaarlijks vinden van 1.000 geschikte vacatures.
Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen? Het re-integratietraject binnen Stroomopwaarts start met een uitgebreid assessment, waarbij een diagnose van wensen, mogelijkheden en ontwikkelpunten wordt gemaakt. Om het grote aantal no-show van cliënten te reduceren, zullen de assessoren worden ondersteund door speciale verzuim- en maatregelconsulenten die de verzuimende cliënten actief benaderen. Om de benodigde vaardigheden en competenties verder methodisch te ontwikkelen, kunnen hierna in- en externe competentie ontwikkel- of participatietrajecten, trainingen, opleidingen, coaching of andere hulpverlening en ondersteuning ingezet worden. De accountmanagers benaderen regionale werkgevers actief om strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan en loonwerk en vacatures voor de doelgroep te vinden. Speerpunt hierbij is dat de eerder genoemde sluitende aanpak met ondernemers, onderwijs en overheid wordt gerealiseerd en dat er actief wordt ingezet op kansrijke sectoren met goede vooruitzichten.
Programma Werk Bijdrage gemeente
§ Paragrafen € Financiële begroting
Bijlagen
Programma
26
De arbeidsmarktpositie en het toekomstperspectief van jongeren wordt waar mogelijk versterkt door jongeren zoveel mogelijk te stimuleren terug naar school te gaan. Het behalen van een startkwalificatie is daarbij het eerste doel. Hierbij wordt intensief samengewerkt met ondersteunende organisaties op het gebied van Leerrecht en maatschappelijke ondersteuning. Voor statushouders worden duale trajecten ingezet conform de nieuwe Wet inburgering. Daarin leren zij de taal en doen zij gelijktijdig werkervaring en nieuwe sociale contacten op. Laaggeletterden en zelfs ongeletterden krijgen taaltrainingen aangeboden binnen Stroomopwaarts of bij een externe samenwerkingspartner. De competentie ontwikkel trajecten die de uitkeringsgerechtigden krijgen aangeboden, sluiten aan op de vraag in de arbeidsmarkt. Dit is geborgd in het Opleidingshuis, waarbinnen Stroomopwaarts samenwerkt met het regionale bedrijfsleven en onderwijs. Hier worden korte praktijkgerichte opleidingen aangeboden, die leiden tot een officieel erkend mbo-praktijkcertificaat. Uitkeringsgerechtigden die alleen gedeeltelijk kunnen werken, worden bemiddeld naar parttime werk. Dit gebeurt bij voorkeur extern, maar kan ook via een kortdurend arbeidscontract bij het Werkleerbedrijf. In dit geval dient dit als opstap naar uitstroom bij een reguliere werkgever.