Rapport OldSkoel Burgerbrug

Feitenrelaas verkoop schoolgebouw Burgerbrug aan OldSkoel Gerrit Westerink Martin van der Jagt September 2021 1

Leeswijzer

In dit document vindt u een beschrijving van het feitenrelaas dat ons door het College van B&W is aangeboden (en later door inbreng van diverse betrokkenen is uitgebreid), van de gang van zaken rond de verkoop van de oude St. Josephschool in Burgerbrug aan de stichting OldSkoel in 2020. Voor een korte samenvatting van de gebeurtenissen: begin bij hoofdstuk 3 Voor een samenvatting van wat ons is opgevallen: begin bij hoofdstuk 4 Voor een uitgebreide beschrijving van de diverse standpunten: lees hoofdstuk 5 Voor onze aanbevelingen: lees hoofdstuk 6

Inhoud

1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. De onderzoeksopzet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 3. Korte samenvatting van de gebeurtenissen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 4. Samenvatting van wat ons is opgevallen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 5. Het feitenrelaas, van verschillende kanten bekeken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 5.1 Wat is de functie van OldSkoel? Cultuurhuis of dorpshuis? En voor wie? . . . . . . . . . . . . . 11 5.2 Betaalbare huisvesting op de locatie OldSkoel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

5.3 De evaluatie van OldSkoel, hoe, wat, waar, wanneer? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 5.4 De haastige besluitvorming rond de verkoop van het gebouw aan OldSkoel . . . . . . . . . . 17

5.5 De formele juistheid van de gevolgde procedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 5.6 Communicatie tussen belanghebbenden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

5.7 Integriteit van de betrokken wethouder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 5.8 De betrokkenheid van de Gemeenteraad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

6. Aanbevelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 7. Tot slot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 8. Bijlagen 1 tot en met 5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

2

1

Inleiding In onze gesprekken met vertegenwoordigers van de fracties in de Gemeenteraad, en in ons gesprek met de burgemeester en raadsgriffier, hebben wij daarom de vraag op tafel gelegd of ons rapport ook een analyse van de feiten moet bevatten, met een opsomming van wat ons daarbij is opgevallen. Bijna al onze gesprekspartners gingen ervan uit dat het laatste de bedoeling is. Na een uiteenzetting over onze werkwijze (hoofdstuk 2), en een korte samenvatting van het feitenrelaas (hoofdstuk 3) hebben wij daarom in hoofdstuk 4 een aantal observaties opgenomen, die in hoofdstuk 5 nader worden toegelicht. In hoofdstuk 6 tenslotte doen wij een aantal aanbevelingen.

Op 18 mei 2021 heeft de Raad van de Gemeente Schagen het College van B&W opdracht gegeven om een feitenrelaas op te stellen met betrekking tot de verkoop van de oude Sint Josephschool in Burgerbrug aan de Stichting OldSkoel, en daarbij een onafhankelijke derde (de opdrachtnemer) te betrekken. Deze opdrachtnemer moet hiertoe, in samenspraak met het presidium, een nader proces inrichten. De opdracht is als bijlage 1 bij dit verslag gevoegd. De zoektocht naar een opdrachtnemer leidde naar ondergetekende, Gerrit Westerink (oud-burgemeester van Schagen), die zich heeft laten bijstaan door Martin van der Jagt (oud- rechtbankbestuurder). In het vervolg van dit verslag hebben wij ons zelf aangeduid als “de onderzoekers”. De griffie heeft ons de nodige ondersteuning gegeven en is er met ons afgesproken dat wij voor onze werkzaamheden geen vergoeding zullen krijgen

Wij zijn in onze gesprekkenreeks vele betrokken Schagenezen en Burgerbruggers tegengekomen, met ieder voor zich de beste bedoelingen. Tot nu toe kent deze kwestie echter alleen maar verliezers. De ontstane verdeeldheid binnen de gemeenschap van Burgerbrug wordt door iedereen betreurd. Wij hopen daarom dat ons rapport eraan mag bijdragen dat er snel voor iedereen aanvaardbare danwel breed gedragen keuzes gemaakt kunnen worden.

Het feitenrelaas, dat begint in 2015, is op 22 juni 2021 in de vergadering van het College behandeld. Daarna is het op 28 juni aan ons als onderzoekers aangeboden. Na bestudering van het lijvige dossier hebben wij in de maanden juli en augustus in totaal 32 gesprekken gevoerd met (bijna?) iedereen die op enigerlei wijze bij de verkoop van OldSkoel betrokken is geweest, of zich daarbij betrokken heeft gevoeld.

Gerrit Westerink Martin van der Jagt

Al na een paar gesprekken kwam bij ons de vraag op hoe ver onze opdracht strekt: moeten wij er alleen op toezien dat het feitenrelaas volledig is, of moet er ook duiding gegeven worden aan het feitencomplex. Een feit op zich heeft namelijk geen betekenis, pas als feiten met elkaar in verband worden gebracht ontstaat een beeld.

3

2

De onderzoeksopzet Van alle gesprekken werd een kort verslag gemaakt, bedoeld als geheugensteun voor ons als onderzoekers. Als het verslag van wezenlijk belang voor ons onderzoek was, dan werd het concept aan de geïnterviewden voorgelegd, met het verzoek om het te beoordelen op feitelijke onjuistheden, danwel belangrijke tekortkomingen te signaleren. De meeste geïnterviewden hebben aan dit verzoek voldaan, enkele sleutelfiguren helaas (nog) niet.

Na ontvangst van het feitenrelaas, een map digitale stukken van respectabele omvang, hebben wij ons in het dossier verdiept. Het relaas bleek op zeer zorgvuldige en overzichtelijke wijze te zijn samengesteld door een medewerkster van de gemeente, hetgeen ons zeer heeft geholpen. Na lezing hebben wij een eerste concept opgesteld van een plan van aanpak (bijlage 2). Daarbij werd een volgorde bepaald van de af te nemen interviews.

Gezien het feit dat het de gemeenteraad was die opdracht heeft gegeven voor het opstellen van het feitenrelaas, is begonnen met het uitnodigden van alle gemeenteraadsfracties. Aan die uitnodiging werd door alle fracties gehoor gegeven, met uitzondering van de fractie van het CDA, die geen behoefte had aan een gesprek. Pas in de loop van de gesprekken viel ons op dat maar weinig raadsleden kennis hadden genomen van het feitenrelaas dat beschikbaar was in de openbare besluitenlijst van het College. Verder werd een afspraak gemaakt met de burgemeester en de raadsgriffier, om een toelichting te verkrijgen op de opdracht, en het plan van aanpak te bespreken. Tegelijk konden met de griffier afspraken worden gemaakt over de logistieke ondersteuning van de onderzoekers, zoals het benaderen van de te interviewen personen, het regelen van een gesprekslocatie, het opzoeken van bepaalde documenten etc. etc. Daaraan is in de periode daarna op voortreffelijke wijze invulling gegeven.

Na de eerste serie gesprekken beschikten wij al over een redelijk inzicht in de volgorde van de gebeurtenissen, en de rol van de belangrijkste spelers. Als volgende fase in het onderzoek werden gesprekken gevoerd met de meest betrokken wethouders, gevolgd door een tweetal betrokken ambtenaren. Tot slot werd er medio augustus een oproep gedaan in “Brugpraat”, het informatieblad van de Dorpsraad Burgerbrug, aan iedereen die met ons wenste te spreken. Voor die gelegenheid werd op 23 augustus een inloopavond gehouden in de Herboren Toren in Burgerbrug, waar 8 bewoners gebruik van maakten. De precieze volgorde van de ondernomen activiteiten, en de lijst van geïnterviewde personen, zijn vastgelegd in een logboekje, dat als bijlage 5 bij dit rapport is gevoegd. Daarna konden we beginnen met het opstellen van het rapport. De meeste aandacht ging daarbij uit naar hoofdstuk 5, waarin we hebben geprobeerd de gebeurtenissen vanuit diverse perspectieven te analyseren, om zodoende ook de feiten van de meningen te kunnen onderscheiden.

Nadat de gesprekken met de fracties waren afgerond werden afspraken gemaakt met enkele hoofdrolspelers in het feitenrelaas, te weten het bestuur van de Stichting OldSkoel en het bestuur van de Dorpsraad. Vervolgens werden interviews gehouden met inwoners van Burgerbrug die de afgelopen jaren bij OldSkoel betrokken waren, danwel zich hebben laten gelden nadat het oude schoolgebouw aan OldSkoel was verkocht.

4

3

Korte samenvatting van de gebeurtenissen

Het feitenrelaas zoals ons dat werd gepresenteerd bevatte bijna alle relevante stukken vanaf 2015. Na het lezen van het dossier, en na de gevoerde gesprekken, hebben wij nog enkele stukken aan het relaas toegevoegd. Een opsomming daarvan treft u aan in bijlage 3.

Stichting OldSkoel op. De gemeente geeft het gebouw voor een periode van een kleine 3 jaar (1 maart 2017 - 31 december 2019) onder een aantal strenge voorwaarden aan OldSkoel in bruikleen. OldSkoel krijgt het gebouw in zijn verwaarloosde staat overgedragen, de gemeente knapt er niets aan op. Met een kleine subsidie slagen vrijwilligers er toch in (een deel van) het gebouw bruikbaar te maken.

Wie alle stukken in het feitenrelaas van voor tot achter leest, krijgt een zeer gedetailleerd beeld van hetgeen zich heeft afgespeeld rond de vestiging van OldSkoel in Burgerbrug. Belangrijkste gebeurtenis daarbij is de verkoop onder voorwaarden in 2020 van de oude basisschool St. Joseph aan de Stichting OldSkoel. Onderstaand treft u een korte samenvatting van de gebeurtenissen aan. Die kan niet alle details bevatten, en is alleen bedoeld als een globale weergave. Het aangevulde feitenrelaas zelf bevat alle relevante stukken.

Bij het eerste contact tussen de toenmalige voorzitter van OldSkoel en wethouder Beemsterboer wordt geconstateerd dat zij elkaar uit anderen hoofde kennen: de partner van de broer van de wethouder is de dochter van de toenmalige voorzitter. De wethouder geeft aan zich enigszins op de achtergrond te zullen houden. Hij laat de contacten zoveel mogelijk over aan zijn ambtenaren, en laat zich bij overleggen vergezellen door een ambtenaar.

Het verhaal begint in 2015 als het gebouw van de oude Sint Josephschool aan de Grote Sloot in Burgerbrug leeg komt te staan. Er is nog geen nieuwe bestemming voor het pand, en de Dorpsraad organiseert een enquête om ideeën te verzamelen over de toekomst van het gebouw. Daarbij blijkt dat er behoefte is aan starterswoningen. Een aantal particulieren informeert bij de gemeente naar de vraagprijs. Eén aannemer maakt zelfs een verbouwplan, maar uiteindelijk leidt het tot niets, en alle belangstellenden haken in een vroeg stadium af. Er zijn meer geschikte bouwlocaties, en het bouwcontingent dat de provincie heeft vastgesteld biedt geen ruimte. Een lokaal CPO-project, dat wordt gestart als OldSkoel al functioneert, kiest, na afweging van de mogelijkheden, in 2020 voor een andere bouwlocatie.

OldSkoel ontplooit veel activiteiten, die in de loop van de tijd worden uitgebreid: er is een wekelijkse inloopochtend, er zijn creatieve workshops, er komt een maaltijdproject (Tafel voor Tien), er komen zangochtenden voor bejaarden, er worden kleinschalige voorstellingen georganiseerd, er is een kledingbeurs, er vestigt zich een brocante etc. etc. De bruikleenovereenkomst wordt daarom ook met een jaar verlengd tot 31 december 2020. Helaas zorgt de corona-lockdown er voor dat veel activiteiten na maart 2020 tijdelijk moeten worden gestaakt. Vanaf het begin is er wel wat wrijving tussen enkele bewoners en OldSkoel over mogelijke nieuwe activiteiten, onder andere over de invulling met activiteiten voor de jeugd, waar de wethouder over wordt geïnformeerd. Die verwijst de bewoners terug naar OldSkoel. Tijdens de gesprekken over de verlenging van de bruikleenovereenkomst komt de slechte toestand van het gebouw herhaaldelijk aan de orde. De gemeente ziet

In 2016 neemt een aantal inwoners van Burgerburg het initiatief om een culturele ontmoetingsplek in het schoolgebouw te starten. Zij richten daartoe de

5

schoolgebouw zijn, en binnen het gemeentelijk apparaat wordt de verkoop daarom in grote haast voorbereid, en gerealiseerd. Haast was ook geboden omdat het gebouw in een dermate slechte staat verkeerde, dat het in de winter nauwelijks bruikbaar was. De Dorpsraad wordt niet actief geïnformeerd of geconsulteerd, en de meeste inwoners van Burgerbrug horen pas van de verkoop als deze al is gerealiseerd (op 5 oktober 2020). De akte van levering bevat tal van voorwaarden die verzekeren dat OldSkoel een juist gebruik van de school zal maken. Als daaraan niet wordt voldaan zal OldSkoel het gebouw voor 1 Euro terug verkopen aan de gemeente. Ter meerdere zekerheid wordt er ten gunste van de gemeente een hypotheek op het pand gevestigd, die zorgt dat de gemeente het eigendom terugkrijgt als OldSkoel failliet zou gaan. Alle commerciële activiteiten zijn verboden.

geen mogelijkheden daar wat aan te doen. Het bestuur van OldSkoel benadert daarom enkele grote fondsen (Stichting DOEN, VSB-fonds, LEADER) die, naar blijkt, genegen zijn een renovatie van het gebouw (kosten: 300.000 Euro) voor een groot deel te financieren. Voorwaarde is dan wel dat OldSkoel het gebouw in eigendom verkrijgt. Tijdens gesprekken met de gemeente, in het voorjaar van 2020, blijkt een verkoop bespreekbaar, zij het onder strenge voorwaarden. De gemeente verkoopt het pand voor 1 Euro, maar OldSkoel mag het niet doorverkopen, en zodra OldSkoel stopt moet het weer aan de gemeente worden terug verkocht, ook voor 1 Euro. Naar het gevoelen van de betrokken ambtenaar verschilt de verkoop voor € 1,-, onder genoemde strenge voorwaarden, materieel gezien niet veel van de bruikleenconstructie. Tijdens deze gesprekken komt ook een mogelijke uitbouw van de activiteiten van OldSkoel richting een dorpshuis ter sprake. Wethouder Kruit wil dit graag samen met het bestuur onderzoeken: in dat geval zou OldSkoel mogelijk subsidie en (onder voorwaarden) een tapvergunning kunnen krijgen.

De Dorpsraad heeft al voor de notariële overdracht op 5 oktober 2020 van de verkoop vernomen, en stelt op 24 september schriftelijke vragen aan het College. Belangrijkste daarvan is de vraag waarom de Dorpsraad en de inwoners van Burgerbrug niet bij het besluit zijn betrokken. De vragen worden uiteindelijk pas op 3 mei 2021 schriftelijk door het College van B&W beantwoord. In de herfst van 2020 heeft de Dorpsraad echter al contact met wethouder Kruit, die de Dorpsraad suggereert een gesprek met het bestuur van OldSkoel aan te gaan. Dat gesprek vindt plaats op 4 december 2020, en op 12 december stuurt de voorzitter van de Dorpsraad een mail aan de wethouder met de mededeling dat “de kou uit de lucht is”, en dat de Dorpsraad en OldSkoel op één lijn zitten. Het bestuur van OldSkoel zal op de eerstvolgende Dorpsraadvergadering een presentatie geven van de renovatieplannen, en van de geplande activiteiten. Vanwege de lockdown moet deze vergadering keer op keer worden uitgesteld, en komt het er niet meer van.

Ongeveer gelijktijdig met de gesprekken over de verkoop loopt een onderzoek naar mogelijke bouwlocaties voor een CPO-project in Burgerbrug. In maart 2020 brengt de strategentafel binnen de gemeente een advies uit over de meest geschikte locatie, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan de locatie OldSkoel. Niet veel later (in juni) blijkt dat de initiatiefnemers voor het CPO-project toch de voorkeur geven aan een andere locatie, namelijk die achter de nieuwe school. In de beleving van de deelnemers aan het CPO-project (en in die van hun hun omgeving) was woningbouw op de locatie OldSkoel op dat moment niettemin een reële optie, hetgeen begrijpelijk maakt dat meerdere Burgerbruggers verbaasd zijn over de verkoop aan OldSkoel. Beide ontwikkelingen, de huisvesting van Old Skoel en de medewerking aan het CPO-project, vallen binnen de portefeuille van wethouder Beemsterboer.

Intussen rijzen er ook bij enkele gemeenteraadsleden vragen over de verkoop. De fractie van de PvdA stelt direct een aantal schriftelijke vragen en doet dat nóg eens op 5 november 2020, samen met de fractie van de Seniorenpartij.

Het College kiest dus voor een voortzetting van OldSkoel. Gezien de voorwaarden die de fondsen stellen moet OldSkoel op 1 oktober 2020 eigenaar van het

6

In de eerdergenoemde brief van 24 maart 2021 probeert het College alle vragen te beantwoorden, maar kennelijk lukt dat niet, want op 21 april schrijft het fractiesecretariaat van de Seniorenpartij aan de andere fracties dat het voornemens is een raads-enquête voor te stellen. Eén van de redenen is daarvoor dat er mogelijk sprake is van belangenverstrengeling, waarbij kennelijk gedoeld wordt op de familierelatie tussen de wethouder en de -inmiddels vroegere- voorzitter van OldSkoel.

De vragen gaan in op het verkoopproces, het raadplegen van de inwoners van Burgerbrug, en de dorpshuis-functie van OldSkoel. Het College antwoordt in een schrijven d.d. 17 december, waarin wordt uitgelegd welke specifieke situatie dit verkoopproces rechtvaardigt. Ook wordt toegelicht dat woningbouw op deze locatie momenteel geen optie is, en dat het lokale CPO-project een andere locatie heeft gekozen. Het College gaat niet in op de vraag waarom de inwoners van Burgerbrug niet zijn gehoord. Inwoners laten zich vervolgens horen bij monde van mevrouw Jong, die op 9 februari inspreekt bij de vergadering van de gemeenteraad. Naar aanleiding daarvan vindt op 23 februari een onlineoverleg plaats tussen de wethouders Beemsterboer en Kruit, enkele ambtenaren en mevrouw Jong. De wethouders Beemsterboer en Kruit verzenden vervolgens op 2 maart een raadsinformatiememo met daarbij een factsheet. Kort daarvoor hebben de fracties van de PvdA en de Seniorenpartij op 22 februari aanvullende vragen gesteld, die het College op 25 maart in een brief beantwoordt.

Intussen gaat OldSkoel door met de subsidieaanvragen bij de goede doelenfondsen: op 17 mei 2020 meldt voorzitter Van Vleuten aan wethouder Beemsterboer dat er toezeggingen zijn gedaan door de Stichting DOEN, het VSB-fonds en het EU-programma LEADER, waardoor de benodigde 298.000 Euro in zicht is.

Ten aanzien van de aangekondigde motie van de Seniorenpartij vermeldt het bestuur van OldSkoel in deze mail nog dat deze fractie nog geen contact met OldSkoel heeft gezocht, hoewel de fractievoorzitter goed bekend is met de activiteiten van OldSkoel. Ook de andere fracties zoeken geen contact met het OldSkoel, met uitzondering van de fractie van de PvdA: die laat zich wel persoonlijk informeren. Het standpunt van de PvdA is dat er woningbouw op de locatie van OldSkoel moet komen.

De vroegere voorzitter van de Dorpsraad werpt zich op als vertolker van de gevoelens van de inwoners van Burgerbrug, en wendt zich tot het College. In een mail d.d. 17 maart 2021 vraagt zij waarom de toegezegde evaluatie niet heeft plaatsgevonden, andere partijen niet in de gelegenheid zijn gesteld het pand voor een symbolisch bedrag te kopen, de inwoners van Burgerbrug en de Dorpsraad niet bij de verkoop zijn betrokken, en waarom niet is geïnventariseerd of er überhaupt behoefte is aan een “dorpshuis”.

Het voorstel voor een onderzoek van de Seniorenpartij krijgt steun, zij het dat andere fracties een raads-enquête een te zwaar middel vinden. Daarom wordt gekozen voor de figuur van het feitenrelaas. Tijdens de vergadering van 18 mei wordt een motie aangenomen, die het College verzoekt een feitenrelaas te laten opstellen.

Inwoners laten ook van zich horen bij monde van mevrouw Pankras, die een handtekeningenactie organiseert. Ze spreekt in bij de raadsvergadering van 20 april, en overhandigt de handtekeningen. Ruim 70 mensen tekenen een petitie, met daarin de vraag waarom inwoners en Dorpsraad niet bij de verkoop zijn betrokken, en wat de wethouder gaat doen om aan de wens voor betaalbare woningbouw tegemoet te komen.

Het College doet nog een poging om de meningsverschillen binnen de gemeenschap van Burgerbrug te overbruggen. De burgemeester spreekt eerst met de Dorpsraad, het bestuur van OldSkoel en met enkele verontruste Burgerbruggers die zich eerder tot de gemeente hebben gewend. Vervolgens leidt zij op 19 mei 7

2021 een bijeenkomst in de Herboren Toren, waarbij de Dorpsraad, OldSkoel, de genoemde Burgerbruggers en enkele ambtenaren aanwezig zijn. De opzet van de burgemeester mislukt: de bestuursleden van OldSkoel krijgen die avond naar hun oordeel zoveel onterechte kritiek en onwaarheden over zich heen, dat zij op 26 mei besluiten het bijltje erbij neer te gooien. Ook de geringe steun die het bestuur van de gemeenteraad ondervindt geeft het bestuur onvoldoende vertrouwen dat het project zal kunnen slagen. De subsidieaanvragen worden ingetrokken, de renovatie gaat niet door. Daarbij speelt ook een rol dat aan de renovatie van het gebouw risico’s verbonden zijn, die tot aansprakelijkheid van de bestuursleden kunnen leiden, bijvoorbeeld als de renovatie mislukt en de fondsen hun toezeggingen intrekken.

De negatieve berichtgeving over OldSkoel leidt ook tot een tegenbeweging: tijdens het Kunstweekend dat door OldSkoel in juni wordt georganiseerd worden 270 handtekeningen opgehaald van voorstanders van de activiteiten van OldSkoel, die pleiten voor een voortzetting van de culturele ontmoetingsplaats. Een deel van de handtekeningen is van inwoners van Burgerbrug, maar er zijn er ook veel ondertekenaars uit andere delen van Schagen, en uit omringende gemeenten. De handtekeningen worden op 23 juli aan wethouder Kruit aangeboden. Ondertussen is de gemeente aan de slag gegaan met het verzamelen van alle documentatie over de verkoop van de oude school aan OldSkoel. Die wordt op 28 juni aan de onderzoekers aangeboden.

8

4

Samenvatting van wat ons is opgevallen

Na lezing van alle stukken, en na gesprekken met alle betrokkenen, vallen ons de volgende zaken op:

voor 1 Euro zouden hebben kunnen kopen. Ook dit is niet het geval: de verkoop voor een symbolisch bedrag hangt samen met de unieke functie van OldSkoel. Vervalt die functie, dan gaat het gebouw weer voor 1 Euro terug naar de gemeente.

• In het relaas wordt duidelijk dat er binnen de gemeenschap van Burgerbrug verschillende verwachtingen en beelden bestaan ten aanzien van de functie van OldSkoel, en de wenselijkheid van het bestaan van Old Skoel, c.q. de komst van een dorpshuis. Die verschillende inzichten hebben ook tot persoonlijke tegenstellingen geleid.

• Nergens hebben wij terug kunnen vinden dat er aan de Dorpsraad of aan de burgers van Burgerbrug een evaluatie van het functioneren van OldSkoel is toegezegd, waarbij de inwoners van Burgerbrug zouden worden betrokken. Het woord evaluatie is één keer gevallen, in een overleg tussen twee inwoners en de wethouder, echter, zonder nadere toelichting of uitwerking.

• Het College van B&W heeft niet gecommuniceerd met de Dorpsraad en de inwoners van Burgerbrug over de verkoop van het oude schoolgebouw aan Old Skoel, waardoor er grote misverstanden zijn gerezen.

• De verbrokkelde en reactieve informatievoorziening door het College heeft tot argwaan geleid bij enkele fracties in de gemeenteraad, met als gevolg dat er keer op keer vragen werden gesteld, en uiteindelijk om een feitenrelaas werd gevraagd.

• Het bestuur van OldSkoel heeft niet met de Dorpsraad en de inwoners van Burgerbrug gecommuniceerd over de aankoop van het oude schoolgebouw.

• De veronderstelling dat het College van B&W zich niet aan de geldende beleidsregels, c.q. de omgangsregels met de Raad zou hebben gehouden lijkt onterecht. De verkoop paste binnen het beleid. De spelregel dat de Raad wordt betrokken bij het nemen van politiek gevoelige besluiten is niet van toepassing, nu de politieke gevoeligheid pas bleek na de uitvoering van het B&W-besluit.

• Door het ontbreken van de juiste informatie kregen misverstanden omtrent de achtergronden van de verkoop de kans om de discussie te beheersen. Dit heeft er mede toe geleid dat onwaarheden een rol in de oordeelsvorming zijn gaan spelen.

• Een van de misverstanden onder Burgerbruggers en raadsleden is de gedachte dat op het OldSkoel-terrein op korte termijn betaalbare starterswoningen kunnen worden gerealiseerd; dit is niet het geval. Wel is er tot medio 2020 sprake geweest van een CPO-project op deze locatie.

• Nergens hebben wij enige aanwijzing kunnen vinden dat de integriteit van wethouder Beemsterboer in het geding is geweest.

Bovenstaande constateringen worden in hoofdstuk 5 nader toegelicht, aan de hand van een achttal thema’s.

• Een ander misverstand is dat ook anderen dan OldSkoel het schoolgebouw

9

Die thema’s zijn ons opgevallen als bepalend voor de tegenstellingen tussen de verschillende partijen. Het is duidelijk geworden dat er verschillende percepties bestaan van het belang van deze thema’s; soms ook heeft men zich gebaseerd op onjuiste informatie, of is desinformatie lang blijven hangen. In dit hoofdstuk zetten we die verschillende percepties op een rij, met de vermelding van wat ons in het geheel is opgevallen. Ieder thema bekijken we vanuit het gezichtspunt van de diverse spelers: de gemeente, OldSkoel, de betrokken gemeenteraadsfracties, en “de verontruste burgers”. Onder de noemer “verontruste burgers” verstaan wij de inwoners van Burgerbrug die zich in de afgelopen maanden richting de gemeente hebben gewend met bezwaren tegen de gang van zaken rond de verkoop van de oude school, en/of het nut van OldSkoel betwijfelen, en die wij de afgelopen periode hebben gesproken.

10

5

Het feitenrelaas, van verschillende kanten bekeken Om een beter inzicht te krijgen in de gebeurtenissen en de standpunten van de diverse betrokkenen hebben wij de problematiek zoals beschreven in het feitenrelaas geanalyseerd, en ingedeeld in een 8-tal thema’s.

5.1 Wat is de functie van OldSkoel? Cultuurhuis of dorpshuis? En voor wie?

houden. Het argument was steeds dat er geen ruimte was, maar dat betwijfelt ze. Haar verhaal wordt bevestigd door een andere inwoonster.

OldSkoel is opgezet als een “culturele ontmoetingsplaats”. Er vindt een aantal culturele activiteiten plaats (creatieve workshops en exposities op het gebied van muziek, viltkunst, schilderkunst en creatief schrijven), maar daarnaast heeft OldSkoel ook een ontmoetingsfunctie (inloop op vrijdagochtend, Tafel van Tien, vergaderlocatie etc.). De verschillende betrokkenen kijken er echter nogal verschillend naar.

Weer iemand anders heeft vóór de lockdown in OldSkoel enkele inloopochtenden georganiseerd voor mensen die met kanker te maken hebben. Inmiddels doet ze dat vanuit haar eigen bedrijf. Zij neemt het OldSkoel bijzonder kwalijk dat haar initiatief nog steeds wordt vermeld als zijnde een activiteit van OldSkoel.

De verontruste Burgerbruggers

Bij de groep verontruste bewoners van Burgerbrug bestaat de angst dat als OldSkoel als dorpshuis wordt aangemerkt en een tapvergunning krijgt, de horeca-functie zal worden uitgebouwd, en het een oneerlijke concurrent wordt voor de “eigen” horeca.

Uit de gesprekken die wij met hen hebben gevoerd komt het beeld naar voren dat een deel van de inwoners van Burgerbrug geen behoefte heeft aan hetgeen OldSkoel te bieden heeft. We kregen te horen dat het een “cultuurhuis” is, dat geen nuttige functie heeft: de ontmoetingsfunctie wordt onvoldoende ingevuld, een echt “dorpshuis” wordt het nooit, er komen alleen maar mensen uit Bergen en Schoorl, het is het speeltje van een paar kunstenaars etc. etc. Met name het punt dat veel gebruikers van buiten Burgerbrug komen wordt zwaar aangezet.

OldSkoel heeft ook er ook voor gezorgd dat het koor niet meer in de Herboren Toren repeteert, en in tweeën is uiteengevallen: een deel is in de Herboren Toren blijven oefenen, het andere deel is de dirigent gevolgd die nu in Old Skoel repeteert.

Een inwoonster heeft ons verteld dat zij al lange tijd bezig was om (ook in overleg met de gemeente) in Burgerbrug een voorziening voor de jeugd gerealiseerd te krijgen. Toen OldSkoel startte leek dat een mooie locatie, maar het bestuur van OldSkoel heeft het jeugdhonk altijd om haar onduidelijke redenen tegenge-

Tenslotte gaan er in het dorp verhalen rond dat er in OldSkoel commerciële activiteiten plaatsvinden, en dat er onvoldoende controle is op de financiën. Er bestaan bezwaren tegen de hoogte van de maandelijkse bijdrage die de huurders 11

Het College van B&W

van een ruimte moeten betalen (75 euro per maand acht men veel te weinig), en het vermoeden bestaat dat dat ten koste gaat van de gemeente (“ze zitten daar van ons belastinggeld”). Ook denkt men in het dorp dat de bestuursleden van OldSkoel er als gevolg van de verkoop “zeker niet op achteruit zijn gegaan”. Men vindt het zeer verdacht dat de wethouder de oude school voor 1 Euro heeft verkocht aan een familierelatie: dat kan geen zuivere koffie zijn.

Het College meent dat de activiteiten van OldSkoel van toegevoegde waarde zijn, niet alleen voor Burgerbrug, maar voor de gehele gemeente Schagen. Daarom werd meegewerkt aan de renovatieplannen, en daarom is men bereid te onderzoeken of OldSkoel kan worden aangemerkt als dorpshuis, met de daarbij behorende subsidiemogelijkheden. Commerciële activiteiten zullen dan zeker niet mogen worden ontplooid, en of een horecavergunning kan worden verstrekt is onzeker; daarvoor is nader onderzoek nodig. De betrokken wethouders hebben enkele malen een verzoek van verontruste Burgerbruggers gekregen om te bemiddelen bij meningsverschillen over de functie van OldSkoel, maar hebben die steeds weer teruggelegd met het advies om er in onderling overleg uit te komen.

OldSkoel

Het bestuur van OldSkoel heeft in een open brief aan de raadsfracties d.d. 22 april 2020 nog eens uiteengezet welke activiteiten er worden ontplooid, en welke mogelijkheden men nog meer ziet. Men schrijft: “OldSkoel had in de tussentijd bewezen een almaar groeiende functie te hebben gekregen, ook op sociaal gebied - bijvoorbeeld vanwege de vaste openstelling met een kopje koffie en een gesprek op de vrijdagen, de zangochtend voor senioren, de kindercoach, de yogalessen, het inloophuis voor mensen die te maken hebben met kanker, de creatieve workshops, en de maaltijden onder de noemer “Tafel van Tien”. De renovatie van het oude schoolgebouw is nodig om deze activiteiten te kunnen voortzetten en uitbreiden. Volgens het bestuur van OldSkoel is de realisatie van een jeugdhonk niet doorgegaan omdat de plannen van de vroegere voorzitster van de Dorpsraad een aantal -voor het bestuur- onacceptabele uitgangspunten bevatten. Zo zou er tijdens de openstelling voor de jeugd geen toezicht moeten zijn, en zou er alcohol mogen worden geschonken. Daarnaast was er op een gegeven ogenblik ook geen geschikte ruimte meer beschikbaar. Betrokkene heeft ons desgevraagd laten weten dat zij als enige reden voor de afwijzing van haar verzoek te horen heeft gekregen dat er geen beschikte ruimte voorhanden was. Een herhaald verzoek, een jaar later, leverde hetzelfde resultaat op.

Tevreden gebruikers

OldSkoel kent een grote groep enthousiaste vrijwilligers, maar ook een vaste kern deelnemers aan alle activiteiten. De handtekeningenactie voor behoud van OldSkoel leverde een 270-tal handtekeningen op, van mensen uit de gehele gemeente Schagen, en van daarbuiten. Ook binnen Burgerbrug kan OldSkoel rekenen op de steun van een aantal tevreden bewoners, die menen dat “OldSkoel Burgerbrug toch maar mooi op de kaart heeft gezet”.

De Dorpsraad

De Dorpsraad neemt een wat ambivalente houding aan. Eerst was men positief over OldSkoel, maar na de problemen die de toenmalige voorzitter ondervond bij het huisvesten van een jeugdhonk bekoelden de verhoudingen. De Dorpsraad reageerde destijds als eerste in negatieve zin op de berichten over de verkoop van de oude school, maar na een gesprek met het bestuur van OldSkoel op 4 december 2020 liet men op 12 december aan wethouder Kruit weten dat “de kou uit de lucht was”. Het bestuur van OldSkoel werd uitgenodigd om tijdens een Dorpsraadvergadering in begin 2020 een presentatie te geven van de renovatie12

plannen. Door de corona-lockdown is het daar echter niet van gekomen. De verhoudingen leken dus hersteld, maar tijdens ons eerste gesprek met het bestuur van de Dorpsraad werd duidelijk dat ook de Dorpsraad het liefst betaalbare huisvesting op de locatie OldSkoel ziet. Een eventueel verdwijnen van OldSkoel zou (naar de mening van de Dorpsraad) makkelijk kunnen worden opgevangen door andere instellingen in het dorp.

waarde van de tot nu toe ondernomen activiteiten wordt verschillend ingeschat. Een principieel punt betreft de doelgroep van OldSkoel: volgens sommigen moet OldSkoel er alleen zijn voor Burgerbruggers, anderen (zoals de betrokken wethouders) dichten OldSkoel een functie toe voor de gehele gemeente Schagen, of soms voor een nog wijdere kring belangstellenden. Wat de verhoudingen tussen OldSkoel en de Dorpsraad bepaald geen goed heeft gedaan is de discussie over een voorziening voor de jeugd, waarbij twee inwoonsters betrokken zijn geweest. Wij hebben de exacte gang van zaken niet kunnen reconstrueren, maar constateren wel dat betrokkenen geen wegen hebben kunnen vinden om deze kwestie op te lossen. De discussie wordt ook gekleurd doordat aan enkele verontruste Burgerbruggers in deze zaak eigenbelang wordt toegedicht. De één zou graag een dorpshuis liever aan de Dorpsraad willen verbinden dan aan OldSkoel, een ander zou een belang hebben omdat ze zelf een locatie heeft die gebruikt zou kunnen worden voor een huiskamerproject, en van weer iemand anders wordt gezegd dat ze haar inloopochtenden liever op haar eigen bedrijf organiseert dan bij OldSkoel. Wij vonden het niet op onze weg liggen om deze beweringen te onderzoeken.

Om helderheid te verkrijgen over het standpunt van de Dorpsraad, hadden wij, vlak voor het afsluiten van ons onderzoek, nog een tweede gesprek, nu met twee nieuw aangetreden bestuursleden. Daarbij bleek dat men geen standpunt wil innemen over de toekomst van de locatie OldSkoel, voordat de meningen in het dorp zijn gepeild. Er zal een plan gemaakt worden om op korte termijn een enquête onder de inwoners van Burgerbrug uit te zetten, waarin enkele realistische scenario’s voor de toekomst van de locatie OldSkoel worden voorgelegd.

De Herboren Toren

Het bestuur van de Herboren Toren, waar ook het één en ander voor Burgerbruggers wordt georganiseerd, vindt OldSkoel van grote waarde voor Burgerbrug. De Herboren Toren en OldSkoel vullen elkaar aan, en de samenwerking wordt geroemd. Het verdwijnen van OldSkoel zou volgens de Herboren Toren een groot verlies zijn. Het bestuur spreekt tegen dat er onenigheid zou zijn met de dirigent van het koor, dat zich onlangs in tweeën heeft opgesplitst. Eén deel wilde aan optredens deelnemen, het andere deel niet. In goede harmonie is afgesproken dat het deel dat wel wil optreden voortaan repeteert in OldSkoel, het andere deel blijft oefenen in de Herboren Toren.

Alles overziende kan worden vastgesteld dat er verschillend wordt gedacht over de gewenste functie van OldSkoel. De uitkomst daarvan bepaalt ook het verschil in standpunt over de verkoop van de oude school aan OldSkoel. Daarnaast lijkt het erop dat de discussie wordt beïnvloed door de onderlinge verhoudingen tussen een aantal hoofdrolspelers.

Wat ons opvalt

Het blijkt dat zich twee kampen hebben gevormd rond de vraag wat de toegevoegde waarde van OldSkoel is voor Burgerbrug. Daarbij is er niet alleen verschil van inzicht in het gewenste karakter van een activiteitencentrum, ook de 13

5.2 Betaalbare huisvesting op de locatie OldSkoel

Het College van B&W

Ten aanzien van de mogelijkheid van woningbouw op de locatie van de oude school valt op dat de verschillende partijen een verschillende beleving van de feiten hebben.

Bij de besluitvorming door het College van B&W ten aanzien van de verkoop van de oude school aan OldSkoel is geen afweging gemaakt met starterswoningen op deze locatie. Vanuit het perspectief van het College is in 2017 gekozen voor OldSkoel; daarbij is nooit de verwachting gewekt dat het gebruik door OldSkoel slechts zou duren tot het moment dat nieuwbouw op deze locatie mogelijk is. Het College ging er bovendien impliciet van uit dat het geen reële optie is om op korte termijn betaalbare starterswoningen op de locatie OldSkoel te realiseren.

De verontruste Burgerbruggers

De initiatiefnemers voor de handtekeningenactie uit april 2021 bepleiten bij de gemeente dat de locatie van het oude schoolgebouw wordt gebruikt voor het realiseren van betaalbare startershuisvesting. Er is volgens deze burgers een grote behoefte aan huisvesting voor kinderen van inwoners van Burgerbrug, die graag zelfstandig in hun dorp willen blijven wonen.

Tot eind juni 2020 werd nog wel de mogelijkheid opengehouden dat het CPO-project Burgerbrug voor de locatie OldSkoel zou kiezen. De strategietafel adviseerde nog in maart 2020 om het CPO-project op deze locatie te realiseren. De initiatiefnemers lieten echter in juni 2020 weten te kiezen voor een andere locatie. In een rapportage van een betrokken ambtenaar staat: “Dit heeft verschillende redenen, waaronder dichter bij het centrum, dichter bij de basisschool en de kavel is iets ruimer”.

In hun beleving was de verwachting gewekt dat woningbouw voorrang zou krijgen boven de huisvesting van OldSkoel, dat immers maar tijdelijk van de oude school gebruik zou maken. Daarbij wordt een beroep gedaan op een enquête van de Dorpsraad uit 2016, die aantoont dat dit de wens van alle Burgerbruggers is. Enkele andere inwoners van Burgerbrug onderschrijven deze wens in hun reacties richting de gemeenteraad. Ook enkele raadsfracties gaan ervan uit dat er ten tijde van de verkoop van het gebouw een keuze voorlag tussen OldSkoel en woningbouw voor starters.

Van de wethouder en zijn ambtenaren begrepen we dat er in 2016 wel naar de mogelijkheden van nieuwbouw is gekeken. Een lokale aannemer heeft een schets van een verbouwplan gemaakt, ook enkele anderen hebben informatie ingewonnen. Dat heeft echter nooit geleid tot een aanvraag van enigerlei aard.

Voor degenen die betrokken waren bij het CPO-project geldt dat er tot juni 2020 serieus rekening werd gehouden met de mogelijkheid dat het project op de locatie OldSkoel zou worden gerealiseerd. Mogelijk heeft dit feit er ook aan bijgedragen dat een aantal inwoners van Burgerbrug verwachtte dat er gebouwd zou gaan worden op het terrein van de school. Daarbij wordt eraan voorbijgegaan dat het volgens onze informatie, gezien de huidige hoge bouwkosten, zeer onwaarschijnlijk is dat er betaalbare starterswoningen kunnen worden gerealiseerd.

Aan woningbouw op de locatie OldSkoel is een aantal complicaties verbonden. Zo is het voor een meer realistisch plan nodig om een stuk grond van de parochie te verwerven, en verder dient het bestemmingsplan gewijzigd te worden. De parochie is in beginsel bereid tot verkoop van de grond, maar een buurman heeft aangekondigd zich tegen de bouwplannen te zullen verzetten. Deskundigen stellen dat belangstelling van een woningcorporatie voor deze locatie zeer onwaarschijnlijk is. 14

Inmiddels wordt er op diverse plekken in Burgerbrug gebouwd. Het College ziet nog mogelijkheden om op enkele andere locaties tot nieuwbouw over te gaan. In de rangorde van mogelijke locaties staat OldSkoel daarom betrekkelijk onderaan. Verkoop van de grond aan een marktpartij die starterswoningen wil bouwen kan alleen tegen een normale marktprijs (en zonder dat het verlieslatend is voor de gemeente): de symbolische prijs van 1 Euro geldt alleen voor een instelling met een maatschappelijk doelstelling als OldSkoel.

doorverkopen en de winst in eigen zak steken, zoals door sommigen gevreesd wordt. Na 2016 is er geen enkele partij geweest die belangstelling heeft getoond voor de kavel van OldSkoel. Een eventueel bouwplan moet een aantal belangrijke hindernissen overwinnen: het bestemmingsplan moet gewijzigd, er moet grond worden bijgekocht, en een onwillige buurman moet worden overtuigd.

Wij hebben navraag gedaan bij een deskundige ambtenaar naar de mogelijkheden om op afzienbare termijn betaalbare woningen op het terrein van OldSkoel te realiseren. Dit heeft geresulteerd in een advies dat als bijlage 4 bij dit rapport is opgenomen. Uit het advies blijkt dat een doorlooptijd van tenminste 3,5 jaar valt te verwachten, met een tegenvallend financieel resultaat, dat betaalbare starterswoningen onwaarschijnlijk maakt.

In de beleving van het College zou OldSkoel het gebouw dus (op wat voor titel dan ook) kunnen gebruiken zolang OldSkoel goed zou functioneren, en was nieuwbouw (van wat voor aard ook) op dit moment niet aan de orde.

Wat ons opvalt

Opvallend blijft dat geen der betrokken partijen beschikt over een cijfermatige onderbouwing van de woningbehoefte in Burgerbrug, en dan specifiek van de behoefte aan starterswoningen.

Bij de bovenstaande percepties valt nog een aantal kanttekeningen te plaatsen.

Zo wordt steeds teruggegrepen op de enquête uit 2016 onder de inwoners van Burgerbrug (380 woonadressen) die zou aantonen dat alle inwoners starterswoningen willen. Bij nadere beschouwing blijkt deze enquête in totaal 31 reacties te hebben opgeleverd. De resultaten zijn ook niet gekwantificeerd, en de meest relevante zinsnede uit de resultaten is “Er blijkt veel behoefte te zijn aan starterswoningen in ons dorp”.

Alles overziende lijkt het verklaarbaar dat het College de verkoop aan OldSkoel niet heeft afgewogen tegen de bouw van betaalbare starterswoningen.

Een hardnekkig misverstand is verder dat ook anderen dan OldSkoel het gebouw voor 1 Euro zouden hebben kunnen verwerven. De verkoop en de daaraan verbonden prijs golden echter alleen voor de Stichting OldSkoel, die al gebruiker was. Zowel in de verkoopakte, als in de hypotheek die ten gunste van de gemeente is gevestigd, zijn strenge voorwaarden opgenomen, die ervoor zorgen dat de gemeente het pand terugkrijgt als het gebruik zou eindigen, of als OldSkoel zich niet aan de afspraken zou houden. OldSkoel kan het pand dus niet

15

5.3 De evaluatie van OldSkoel? Hoe, wat, waar, wanneer? De verschillende partijen in de kwestie van de verkoop van de school aan OldSkoel hebben verschillende verwachtingen van een evaluatie van de resultaten van OldSkoel.

De verontruste Burgerbruggers

Bij de groep verontruste Burgerbruggers bestaat het beeld dat door de gemeente is toegezegd dat er na afloop van de eerste bruikleenperiode een evaluatie van het functioneren van OldSkoel zou worden georganiseerd, waarbij ook de inwoners van Burgerbrug zouden worden betrokken, bijvoorbeeld via een enquête. Van alle kanten wordt gesteld dat zo’n toezegging er zou zijn, maar desgevraagd kon niemand ons zeggen waar die op schrift is gesteld. Wel staat vast dat wethouder Beemsterboer tijdens een gesprek met twee inwoners van Burgerbrug op 2 juni 2018 heeft gezegd dat het functioneren van OldSkoel na afloop van de eerste bruikleenperiode “zou worden geëvalueerd”, maar een schriftelijke toezegging of iets van dien aard ontbreekt.

De Gemeenteraad

Ook de fracties in de gemeenteraad gaan ervan uit dat een brede evaluatie is toegezegd. Dat zou beleidsmatig ook gekund hebben, gezien de aandacht die aan burgerparticipatie wordt besteed in het coalitieakkoord. Niemand geeft echter aan waar en wanneer zo’n evaluatie is beloofd.

Het College van B&W

Wethouder Beemsterboer weet van geen schriftelijk stuk waarin een brede evaluatie van OldSkoel zou zijn beloofd. Hij sluit niet uit dat hij in het gesprek op 2 juni 2018 met twee inwoonsters heeft gesproken over een evaluatie na afloop van de eerste bruikleenperiode, zonder die overigens nader te omschrijven. Het is ook mogelijk dat de evaluatie die hij bedoelde sloeg op de verantwoording die OldSkoel aan de gemeente zou afleggen. In de brief d.d. 25 maart 2021 van de wethouders Kruit en Beemsterboer aan de 16

De verontruste Burgerbruggers en enkele raadsfracties

fracties van PvdA en Seniorenpartij wordt gesuggereerd dat tijdnood in de weg stond aan een zorgvuldige evaluatie. Kennelijk was er dus toch een voornemen voor een evaluatie, zij het dat ook hier niet duidelijk is hoe die er zou moeten uitzien.

De inwoners van Burgerbrug voelen zich, net als enkele raadsfracties, overvallen door het B&W-besluit van 8 september 2020 om de oude school aan OldSkoel te verkopen. Er worden vragen gesteld door de Dorpsraad (25 september 2020), de Seniorenpartij (25 september 2020) en de PvdA (2 oktober 2020), maar die voorkomen niet dat het pand op 5 oktober 2020 notarieel wordt overgedragen. De meeste informatie over de achtergrond van de verkoop komt pas beschikbaar nadat de notariële overdracht heeft plaatsgevonden. Dat geeft de verontruste Burgerbruggers en enkele raadsfracties het gevoel dat er in het geniep en met grote snelheid een besluit is doorgedrukt dat het daglicht niet kan verdragen. Er wordt verondersteld dat er informatie wordt achtergehouden, en als de antwoorden op de gestelde vragen naar de mening van de fracties onvoldoende helderheid geven, komt de mogelijkheid van een enquête aan de orde. Net als bij de verontruste burgers speelt voor de fractie van de Seniorenpartij de integriteit van de wethouder daarbij een rol. Zowel de verontruste Burgerbruggers als sommige fracties betwijfelen verder of al die haast wel nodig was: immers, als de aanvraag dit jaar niet op tijd kan worden ingediend, dan dien je hem volgend jaar toch in? De slechte staat waarin het gebouw verkeert wordt door de verontruste burgers niet bij deze afweging betrokken.

Het bestuur van OldSkoel

Ook het bestuur van OldSkoel is onwetend van een afspraak dat er tegen het einde van de bruikleenovereenkomst een brede evaluatie zou worden gehouden. In de briefwisseling tussen Gemeente en OldSkoel wordt die ook nergens genoemd. Het bestuur is er steeds vanuit gegaan dat er verantwoording moest worden afgelegd aan de Gemeente, en zoals het bestuur ook schrijft in een mailbericht d.d. 17 mei 2021 aan wethouder Beemsterboer, heeft die plaatsgevonden in de vorm van een PowerPointpresentatie tijdens een bijeenkomst met beide wethouders en enkele ambtenaren op 29 juni 2020.

Wat ons opvalt

Alles overziende hebben wij noch in de documentatie, noch tijdens de gesprekken aanwijzingen gevonden dat er door de gemeente is toegezegd dat er een brede evaluatie van het functioneren OldSkoel zou plaatsvinden, anders dan een opmerking in het eerdergenoemde gespreksverslag van 2 juni 2018.

De wethouders

5.4 De haastige besluitvorming rond de verkoop van het gebouw aan OldSkoel

De betrokken wethouders zeggen zich niet bewust te zijn geweest van de commotie die het besluit tot verkoop zou veroorzaken. Voor hen was de mogelijke renovatie van het gebouw van OldSkoel zo belangrijk, dat alles op alles werd gezet om het gebouw vóór de deadline van 1 oktober over te dragen, om zodoende de toegezegde donaties veilig te stellen. Zij meenden politieke dekking te hebben voor het voortduren van het gebruik door OldSkoel van het schoolgebouw, aangezien dit in het coalitieakkoord was opgenomen. Het gebouw had op zeer korte termijn onderhoud nodig, wilde OldSkoel kunnen blijven functioneren, dus ook daarom was haast geboden. De besluitvorming

Op 8 september 2020 besloot het College van B&W om de oude St. Josephschool aan OldSkoel te verkopen. Dat besluit overviel iedereen in Burgerbrug, het bestuur van OldSkoel uitgezonderd. Daarna barstte de discussie los over de achtergronden van de verkoop en de noodzaak van de betoonde snelheid van handelen. De diverse belanghebbenden hebben verschillende gedachten over de achterliggende oorzaken. 17

vond ook langs normale wegen plaats, er was niets geheimzinnigs aan. Dat men persé de termijn wilde halen had er ook mee te maken dat het doorschuiven van de subsidieaanvragen naar volgend jaar zou betekenen dat ze minder kans van slagen hebben. Ten opzichte van andere aanvragen scoorden de aanvragen van OldSkoel hoog door het unieke karakter ervan, en het was maar de vraag of ze dat volgend jaar ook zouden doen. Bovendien verschillen de beschikbare budgetten per jaar, dus was het allerminst zeker dat dan een net zo groot bedrag zou worden toegekend als dit jaar mogelijk was.

formeren, c.q. te consulteren, over de verkoop-onder-voorwaarden van de oude school. Het moet de wethouders toch bekend zijn geweest dat OldSkoel niet alleen maar supporters had, en dat er binnen de gemeenschap van Burgerbrug ook opponenten waren. Anderzijds is nauwelijks voorstelbaar dat daarbij kwade opzet aan de orde was: met het binnenhalen van enkele tonnen aan donaties was alleen de publieke zaak gediend, en werd niemand nadeel berokkend.

Het blijft ook onduidelijk waarom OldSkoel niet direct ruimere bekendheid heeft gegeven aan de plannen om het schoolgebouw in eigendom te verwerven, bijvoorbeeld bij de publicatie in “Brugpraat” van augustus 2020. Er waren veel misverstanden voorkomen als OldSkoel de Dorpsraad op de hoogte had gebracht, en daarbij direct de strenge voorwaarden m.b.t. gebruik en teruglevering had toegelicht.

De ambtenaren

De betrokken ambtenaren zeggen opdracht te hebben gekregen om de verkoop vóor de deadline te regelen. Alles gebeurde in grote haast, er was zelfs geen tijd om het voorstel van een advies te voorzien voordat het op de B&W-agenda kwam. Het was een politiek besluit, dat door hen alleen nog maar moest worden uitgevoerd. Overigens zou het voorgenomen besluit op een positief advies gerekend kunnen hebben, als daar nog tijd voor zou zijn geweest. In hun herinnering is een consultatie van de Dorpsraad niet ter sprake gekomen.

Alles overziende achten wij het wel verklaarbaar dat OldSkoel en gemeente haast maakten met de verkoop van de school en de daarmee samenhangende aanvrage bij de goede doelen fondsen. Een snelle start van de renovatie was gezien de staat van het gebouw nodig, en bij veel fondsen is het inderdaad zo dat de budgetten per jaar in omvang verschillen. Ook bestond het risico dat een aanvrage het een jaar later moet afleggen tegen andere aanvragen, die (nog) beter aan de subsidievoorwaarden voldoen.

OldSkoel

Het bestuur van OldSkoel benadrukt dat het gebouw in zo’n slechte staat was, dat het doorschuiven van de renovatie naar 2022 veel activiteiten zou belemmeren. Er moest onder grote tijdsdruk gehandeld worden, toen eenmaal duidelijk was dat én de goede doelen fondsen bereid waren de renovatie te financieren, én de gemeente bereid was het gebouw voor een symbolisch bedrag te verkopen. Dit was een unieke kans, en er is gewoon niet aan gedacht overleg met de Dorpsraad te plegen.

5.5 De formele juistheid van de gevolgde procedure Vanuit de Gemeenteraad komen er kort na het B&W-besluit al vragen over de gevolgde procedure: is het besluit in overeenstemming met het vastgestelde beleid, en past het wel binnen de afgesproken verhoudingen tussen de Raad en het College? Uit de stukken blijkt dat daar verschillend over wordt gedacht.

Wat ons opvalt

Het blijft onduidelijk waarom er door het College, tussen het moment dat een mogelijke verkoop voor het eerst aan de orde kwam, en het moment van de notariële overdracht (5 oktober 2021), niet aan is gedacht om de Dorpsraad in18

Vragen raadsfracties

Voor het College was de verkoop-onder-voorwaarden een logische stap ter uitvoering van het coalitieakkoord, waarin het voornemen is opgenomen “het gebouw (aan OldSkoel) beschikbaar te blijven stellen tegen een schappelijke huur”. Vanwege de strenge voorwaarden was er materieel geen verschil met een bruikleenovereenkomst, en werd bovendien de mogelijkheid geschapen om het gebouw met externe financiering te laten opknappen. Mocht OldSkoel het gebruik beëindigen, dan zou het gebouw in gerenoveerde staat aan de gemeente worden terug geleverd. Een pure win-win situatie, leek het, en een zaak die -toen het besluit werd voorbereid- politiek gezien dus bepaald niet gevoelig lag.

De PvdA en de Seniorenpartij dienen op 5 november 2020 een aantal schriftelijke vragen bij het College in. Daarin wordt o.a. gesteld: “Er is volgens ons voorbijgegaan aan de afspraak dat verkoop van gemeentelijk onroerend goed bij inschrijving wordt verkocht waarbij de bestemming wordt aangegeven. Wordt daarvan afgeweken, wordt de gemeenteraad hierover geconsulteerd”. Zonder het met zoveel woorden te zeggen suggereerden de fracties dat onroerend goed van de gemeente ver onder de waarde was verkocht, waarbij (in een latere fase) ook nog een relatie werd gelegd met de familiebetrekkingen tussen bestuursleden van OldSkoel en wethouder Beemsterboer.

Ambtenaren

In ons gesprek met de fractie van de PvdA is verder betoogd dat het College de Raad tenminste in de gelegenheid had moeten stellen om “wensen en bedenkingen” met betrekking tot de verkoop in te brengen, nu het om een zaak ging die politiek gevoelig lag. Hoe politiek gevoelig de zaak was blijkt wel uit alle onrust in Burgerburg, de handtekeningenactie, de insprekers bij de Raad etc. etc., zo werd betoogd. Het College had deze onrust kunnen voorzien, en de Raad bij de besluitvorming moeten betrekken, zo meent de fractie.

De betrokken ambtenaren die wij spraken hebben voor de verkoop ook geen politieke gevoeligheden gesignaleerd. De hele besluitvorming stond onder grote druk: eerst was er sprake van dat OldSkoel voor 1 augustus moest zijn overgedragen, later werd dat 1 oktober. In die hectiek is er niet aan gedacht dat het verkoopbesluit zoveel stof zou kunnen doen opwaaien, temeer omdat een voornemen uit het coalitieakkoord werd uitgevoerd.

Wat ons opvalt

Het College van B&W

Het College van B&W lijkt niet juist te hebben ingeschat welke indruk de verkoop van de oude school aan OldSkoel heeft gemaakt bij de inwoners van Burgerbrug, en bij de fracties in de gemeenteraad. De mogelijkheid dat het realiseren van huisvesting op de locatie OldSkoel ter sprake zou komen lijkt geen aandacht te hebben gehad. Wellicht daarom was er van proactieve communicatie geen sprake: uitleg van de achtergronden van het besluit volgt pas in reactie op vragen van bewoners en gemeenteraadsleden, waardoor het College een beetje achter de feiten aan blijft hollen. Indien het College de verkoopvoorwaarden uit de leveringsakte bijvoorbeeld een ruimere bekendheid had gegeven waren veel misverstanden voorkomen.

Het College geeft op 17 december 2020 een schriftelijk antwoord op de vragen van PvdA en Seniorenpartij. Daarbij wordt gewezen op de geldende procedure ten aanzien van de verkoop van onroerend goed. Die houdt in dat van de hoofdregel (verkoop bij inschrijving) kan worden afgeweken bij verkoop aan de huidige huurder of pachter van het object. Weliswaar was OldSkoel op het moment van verkoop bruiklener en geen huurder, maar gezien de nadrukkelijke huurintentie die is vastgelegd in het coalitieakkoord is gelijkstelling met huur passend. Het College meent daarom dat er juist is gehandeld. Voor wat betreft de politieke gevoeligheid wordt duidelijk welk een groot verschil er bestaat in beleving van de verkoop van de oude school aan OldSkoel tussen enerzijds het College en anderzijds fracties in de Raad. 19

OldSkoel

Bij ons onderzoek in het feitenrelaas stuitten wij ook op de ”Verkoopprocedure vastgoed 2018” waarin het gemeentelijk beleid is vastgelegd. Daaruit blijkt dat de hoofdregel is dat gemeentelijk vastgoed via een openbare procedure wordt verkocht. Er kan een uitzondering op deze regel worden gemaakt ingeval er sprake is van “een verkoop aan een partij die als enige invulling kan geven aan de voorwaarden die de gemeente stelt aan het toekomstig gebruik van het object”. Het lijkt goed mogelijk om de verkoop aan OldSkoel onder deze uitzondering te brengen.

Het bestuur van OldSkoel heeft verzuimd de inwoners van Burgerbrug (bijvoorbeeld via de Dorpsraad) tijdig te informeren over de voorgenomen aankoop van de oude school, en de daarbij behorende condities. Zou dat zijn gebeurd, dan was mogelijk veel wantrouwen voorkomen.

Dorpsraad

De Dorpsraad is wel actief op zoek naar informatie gegaan, en heeft zich, op aanraden van wethouder Kruit, in het najaar van 2020 tot het bestuur van OldSkoel gewend, om meer te weten te komen over de precieze achtergronden van de renovatie. Dit heeft geleid tot een constructief overleg op 4 december 2020. Na dit gesprek leek de Dorpsraad gerustgesteld, maar later deelde men toch de bezwaren van de verontruste burgers. Van een afspraak met het bestuur van OldSkoel was het nog niet gekomen. Eind augustus bleek dat het nieuwe bestuur pas een standpunt wil innemen als de inwoners van Burgerbrug zijn geraadpleegd.

Het lijkt verklaarbaar dat het College zich op het standpunt stelt dat het in formele zin juist heeft gehandeld. Dat de kwestie politiek gevoelig lag bleek het College pas nadat het besluit tot verkoop al genomen was. Voordien leek er geen noodzaak om de Raad gelegenheid te geven “wensen en bedenkingen” te uiten.

5.6 Communicatie tussen belanghebbenden

Verontruste burgers

De grote boosdoener in deze hele kwestie is onzes inziens de tekortschietende communicatie op een aantal cruciale momenten. Dat was niet aan één partij te wijten, er waren naar ons gevoelen meerdere betrokkenen die tekortschoten.

Van de inwoners van Burgerbrug die zich tot de gemeente hebben gewend heeft niemand contact opgenomen met het bestuur van OldSkoel, om de exacte feiten te weten te komen. Het gevolg was dat enkele hardnekkige misverstanden de discussie zijn blijven kleuren.

College van B&W

Het College heeft verzuimd om aan de Dorpsraad te melden dat het voornemens was om het schoolgebouw aan OldSkoel te verkopen. Als dat wel was gebeurd, met vermelding van voorwaarden die aan OldSkoel werden gesteld, dan was voorkomen dat allerlei misverstanden de discussie zijn gaan beheersen. Het College heeft ook de Raad eerst maar summier geïnformeerd, waardoor er steeds nieuwe vragen opdoken, en er een waas van geheimzinnigheid over de kwestie kwam te liggen, en zelfs de integriteit van de wethouder gespreksonderwerp werd. Proactieve communicatie zou dat wellicht hebben kunnen voorkomen.

Fracties gemeenteraad

Van de gemeenteraadsfracties hebben alleen de Seniorenpartij, JESS Lokaal en de PvdA regelmatig contact met de Dorpsraad. Nadat de kwestie van de verkoop van de school begon te spelen, heeft alleen de PvdA contact gezocht met het bestuur van OldSkoel. Alle andere fracties, ook degenen die de motie voor het feitenonderzoek hebben gesteund, kennen wel de mening van de verontruste burgers, en de antwoorden die het College heeft gegeven op vragen uit de Raad, maar hebben geen informatie ingewonnen bij OldSkoel. Dat is een van de rede20

nen dat het bestuur van OldSkoel op 22 april een open brief aan de raadsfracties heeft geschreven. Ook die brief heeft niet tot contacten tussen fracties en bestuur geleid.

Veel van onze gesprekspartners zien in de familierelatie tussen de voormalig voorzitster en de wethouder geen enkel probleem, zolang die maar open en eerlijk gesignaleerd wordt. Een goed functionerende wethouder beschikt over een groot sociaal netwerk, en in een gemeente als de onze het is het onvermijdelijk dat hij/zij privé-contacten in zijn/haar werk als wethouder tegenkomt. Zolang dat gesignaleerd wordt is het geen enkel probleem. Ingeval de band te nauw is wordt het dossier volgens de geldende afspraken overgedragen.

Wat ons opvalt

Alles overziende valt ons op dat het feitenrelaas en de gesprekken daarover wemelen van de misverstanden en desinformatie, die veroorzaakt zijn door een slechte communicatie.

Wij hebben van niemand enige concrete bevestiging kunnen krijgen dat de wethouder OldSkoel zou hebben bevoordeeld vanwege zijn familierelatie met de voormalig voorzitster. Van diverse kanten hebben we wel verdachtmakingen gehoord, maar die werden nooit door feiten ondersteund. Zo zeiden enkele van onze gesprekspartners dat ze aan de integriteit van de wethouder twijfelen, maar als argumentatie kwam men niet verder dan “in het dorp zeggen ze”, of “dat kun je wel nagaan”. Enkele politieke partijen hebben de vraag opgeworpen of de wethouder integer heeft gehandeld. Wij hebben er geen enkele onderbouwing voor kunnen vinden dat de wethouder de integriteitsregels heeft overtreden.