Omgevingsvisie Schagen 22-12-2021 DEF
Tekst van het document
Omgevingsvisie gemeente Schagen 14-12-2021
Dit is de pdf-versie van de Omgevingsvisie gemeente Schagen, vastgesteld in de gemeenteraad van 14 december 2021. De geldende tekst van de Omgevingsvisie gemeente Schagen is te vinden op www.omgevingsvisieschagen.nl. Mocht er verschil zijn tussen de teksten op de website en in deze pdf-versie, dan geldt de tekst van de website.
Samenhang tussen de Omgevingsvisie en de Regionale Energiestrategie (RES) Veel mensen hebben vragen over de samenhang tussen de Omgevingsvisie en de RES. De processen van de Omgevingsvisie en de RES lopen namelijk gelijktijdig. De keuzes over opwekking van duurzame energie vinden plaats binnen het proces van de RES. Bij de RES is net als bij de Omgevingsvisie ook gekeken naar de gevolgen voor het milieu. In het proces van de Omgevingsvisie zijn ook veel meningen opgehaald over duurzame opwekking van energie. Deze inbreng is meegegeven aan de makers van de RES. Voor de grootschalige opwek van duurzame energie bestaat op basis van de RES 1.0 een zoekgebied voor zonne-energie. De gemeenteraad heeft besloten om eerst meer onderzoek te doen naar de mogelijkheden binnen dit zoekgebied. Daarvoor vinden gesprekken plaats met dorpsraden, bewoners en ondernemers uit de omgeving. De keuzes die de gemeenteraad gaat maken, verwerken we in een volgende versie van de Omgevingsvisie.
3
INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding ...................................................................................................................................................... 6 1.1 Onze Omgevingsvisie .......................................................................................................................... 6 1.2 Leeswijzer ............................................................................................................................................... 6 2. Waardenkaart ............................................................................................................................................ 8 2.1 Uitleg over de Waardenkaart............................................................................................................. 8 2.2 Waarden die voor de hele gemeente gelden: Strand en stad waar heb je dat? ................... 8 2.3 Waarden Kust en achterland ........................................................................................................... 10 2.4 Waarden De Zijpe en Hazepolder ................................................................................................... 12 2.5 Waarden Westfriese landschap .......................................................................................................
14 2.6 Waarden stad Schagen .................................................................................................................... 16 2.7 Waarden grotere dorpen ................................................................................................................. 19 2.8 Waarden kleine dorpen .................................................................................................................... 22 3 Stappenplan ............................................................................................................................................. 22 3.1 Wanneer is het stappenplan belangrijk?........................................................................................ 25 3.2 Hoe werkt het stappenplan?............................................................................................................ 25 4. Speerpunten ............................................................................................................................................. 27 4.1 Plek in de regio ................................................................................................................................... 27 4.2 Overzicht van de speerpunten ........................................................................................................
27 4.3 Speerpunt 1 ......................................................................................................................................... 30 4.3.1 Gezinsvriendelijk ........................................................................................................................... 30 4.3.2 Stad belangrijk voor de regio..................................................................................................... 30 4.3.3 Sterke dorpen ............................................................................................................................... 30 4.3.4. Aantrekkelijk voor ondernemers ................................................................................................ 30 4.4 Speerpunt 2 ......................................................................................................................................... 31 4.4.1 Toerisme en recreatie .................................................................................................................. 31 4.4.2 Wetenschap ................................................................................................................................. 32 4.4.3 Landbouw .....................................................................................................................................
32 4.4.4 Zaadveredeling en zaadveredelingsgebied .......................................................................... 32 4.5 Speerpunt 3 ......................................................................................................................................... 32 4.5.1 Meer woningen ............................................................................................................................ 33 4.5.2 Woningen die passen bij de vraag ........................................................................................... 33 4.5.3 Woningbouw als basis voor sterke kernen ............................................................................... 34 4.5.4 Meetbare doelen voor wonen .................................................................................................. 34 4.4 Speerpunt 4 ......................................................................................................................................... 34 4.6.1 Toegankelijkheid .......................................................................................................................... 34 4.6.2 Vervoer ..........................................................................................................................................
35 4.6.3 Woningen ...................................................................................................................................... 35 4.6.4 Onderwijs en werk........................................................................................................................ 35 4.6.5 Actieplan iedereen doet mee .................................................................................................. 35 4.7 Speerpunt 5 ......................................................................................................................................... 35 4.7.1 Doelen bereikbaarheid .............................................................................................................. 35 4.7.2 Projecten voor bereikbaarheid ................................................................................................. 35 4.8 Speerpunt 6 ......................................................................................................................................... 35 4.8.1 Veilig .............................................................................................................................................. 35 4.8.2 Gezond en sportief ......................................................................................................................
36 4.9 Speerpunt 7 ......................................................................................................................................... 36 4.9.1 Duurzaamheid (algemeen) ....................................................................................................... 36 4.9.2 Energiebesparing en energie duurzaam opwekken ............................................................. 36 4.9.3 Duurzaam verkeer en vervoer ................................................................................................... 37 4.9.4 Klimaatverandering, biodiversiteit en kringloop ..................................................................... 37 4.10 Speerpunt 8 ......................................................................................................................................... 39 4.10.1 Landschap ...................................................................................................................................... 39 4.10.2 Openbare ruimte/cultuurhistorie ................................................................................................. 41 4.10.3 Hoogte van woningen ..................................................................................................................
41 4.11 Visiekaart.............................................................................................................................................. 42
4
5. Achtergronden ......................................................................................................................................... 44 5.1 Hoe kwam de Omgevingsvisie tot stand? .................................................................................... 44 5.2 Voor wie geldt de visie? ................................................................................................................... 44 5.3 Hoe vaak en wanneer passen we de visie aan? .......................................................................... 44 5.4 Hoe gaan wij om met de verdeling van kosten?.......................................................................... 45 5.5 Hoe gaan wij om met het milieu? ................................................................................................... 46 Bijlagen
5
1.
Inleiding
1.1 Onze Omgevingsvisie Onze Omgevingsvisie laat zien wat we belangrijk vinden voor de omgeving waarin we wonen, werken en waarin we onze vrije tijd doorbrengen. Het is een visie op hoofdlijnen gericht op onze toekomst. Met onze Omgevingsvisie nodigen we iedereen uit om bij te dragen aan de ontwikkeling van onze gemeente; aan Schagen een gastvrije, gezinsvriendelijke Hollandse Kustgemeente. Onze visie bestaat uit 8 speerpunten, een visiekaart en een waardenkaart. Daar kunt u lezen waar de gemeente op in wil zetten en welke waarden we willen behouden. U kunt ook zelf bijdragen aan de toekomst van Schagen. Bij het stappenplan kunt u lezen hoe u met uw plannen aan de slag kunt gaan. Deze Omgevingsvisie is op hoofdlijnen. Het is goed mogelijk dat er voor deelgebieden of kernen uitwerkingen komen. Ook kijken we om de twee jaar of de Omgevingsvisie op een of meer onderdelen moet worden aangepast en/of aangevuld.
1.2 Leeswijzer Dit rapport gaat over de Omgevingsvisie gemeente Schagen. Het rapport maken we voor lezers die liever een rapport dan een website bekijken. Het lezen van het rapport geeft overzicht over alle onderdelen van de Omgevingsvisie. Het rapport heeft dezelfde inhoud als de website www.omgevingsvisieschagen.nl. We voegen alleen tekst toe om het lezen van het rapport makkelijk te maken. Deze Leeswijzer is daar een voorbeeld van. Het rapport Omgevingsvisie gemeente Schagen heeft vijf hoofdstukken en bijlagen. Deze inleiding is het eerste hoofdstuk. In hoofdstuk 2 leggen we uit wat de Waardenkaart is. Dit hoofdstuk geeft aan welke waarden we belangrijk vinden in onze omgeving. We gaan in op de gemeente en op de landschappen in onze gemeente. Ook gaan we in op de stad Schagen, de grotere dorpen en de kleine dorpen. Hoofdstuk 3 geeft aan welke stappen nodig zijn als iemand een plan heeft. We leggen hierin uit hoe bewoners en ondernemers hun plannen kunnen voorbereiden. Een goed voorbereid plan heeft de beste kans van slagen. In hoofdstuk 4 bespreken we de speerpunten. Met acht speerpunten beschrijven we wat de gemeente in de toekomst wil bereiken. Bij ieder speerpunt horen acties. De acties verschillen per plek in de gemeente. Daarom hoort bij dit hoofdstuk ook een visiekaart. Voor het speerpunt dat gaat over wonen zijn ook bijlagen opgenomen.
Hierin geven we veel informatie over het aantal bewoners en de vraag naar woningen. Ook geven we in de bijlagen aan hoe we meten of we voldoende woningen bouwen. En of we ook het soort woningen bouwen waar behoefte aan is. Het laatste hoofdstuk gaat over achtergronden van de Omgevingsvisie. In dit hoofdstuk geven we aan hoe de Omgevingsvisie tot stand kwam. We beschrijven voor wie de Omgevingsvisie geldt. Hoe lang de Omgevingsvisie geldt en wanneer we de Omgevingsvisie aanpassen. We besteden aandacht aan de verdeling van kosten. Dit is belangrijk voor bewoners of ondernemers die een plan hebben waar de gemeente kosten voor maakt. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van een weg of aan leidingen. Tot slot geven we in dit hoofdstuk ook aan hoe we omgaan met het milieu.
6
Waardenkaart met: ● de waarden van de hele gemeente ● drie deelgebieden Kust en achterland, De Zijpe en Hazepolder en het Westfriese landschap ● de stad Schagen, de grotere dorpen en de kleine dorpen
7
2.
Waardenkaart
2.1 Uitleg over de Waardenkaart Samen met onze inwoners en experts van verschillende organisaties hebben wij opgehaald wat zij belangrijke waarden vonden van de gemeente. Hier hebben wij een onderverdeling gemaakt van algemene waarden die voor onze hele gemeente gelden en voor verschillende gebieden en kernen apart. Ieder gebied of kern heeft een eigen karakter. Dit is verwerkt in deze Waardenkaart. We vinden het belangrijk dat toekomstige plannen goed aansluiten bij de waarden. In de webversie van de Omgevingsvisie klik je op een gebied of kern om te zien welke waarden gelden. In dit rapport bespreken we de verschillende gebieden en kernen onder de punten 2.2 tot en met 2.8. Bij ieder gebied of kern geven we voorbeelden van plannen die goed of niet goed passen bij de waarden.
2.2 Waarden die voor de hele gemeente gelden: Strand en stad waar heb je dat? Waarden die gelden voor de hele gemeente zijn: de gemeenschapszin, het actieve verenigingsleven, de leuke evenementen; de goede voorzieningen en de veiligheid; een groene gemeente met grote diversiteit aan landschapstypen en dorpen; de vele wandel- en fietspaden, stolpen en kerken; balans tussen reuring, rust1 en ruimte2. We vragen of iedereen met een plan in kan spelen op deze bestaande waarden van Schagen. Kader 1: Wanneer speel je in op een waarde zoals rust? Veel mensen uit de gemeente Schagen hebben aangegeven dat ze rust belangrijk vinden. Rust is relatief. In nadere uitleg wordt vaak de vergelijking gemaakt met de grote stad of de randstad. Ook verschilt rust per gebied. De waarde rust hoeft geen belemmering te zijn voor ontwikkelingen. We zoeken balans tussen rust en reuring. Stel dat u bijvoorbeeld een speeltuin wil ontwikkelen. Kijk dan eerst goed bij welk gebied dat goed zou passen. Een plek bij een kern of recreatiepark ligt meer voor de hand, dan midden in het buitengebied. Houd rekening met omwonenden. Kijk goed waar u de ingang legt en zorg voor voldoende afstand tot plekken waar stilte gewenst is zoals een natuurgebied of begraafplaats.
Kader 2: Wanneer speel je in op waarden zoals zicht en ruimte? Zicht en ruimte hebben te maken met de openheid van het landschap en de mogelijkheid om ver te kijken. Zo’n waarde hoeft geen belemmering te zijn voor ontwikkelingen maar zegt wel iets over de manier van ontwikkelen. Stel dat u bijvoorbeeld een schuur wilt bouwen bij uw bedrijf in een open omgeving. Let bij uw plan dan op hoe u de schuur neerzet. Denk vanuit de wegen en paden waarvandaan mensen het landschap zien. Vaak is een plaatsing loodrecht op de weg of het pad beter dan in de lengterichting. En houd ook rekening met het zicht van uw buren.
1 2
8
Zie uitleg in kader 1 op deze bladzijde Zie uitleg in kader 2 op deze bladzijde
9
2.3 Waarden Kust en achterland Waarden die gelden voor het deelgebied Kust en achterland zijn: ● historische en toeristische aantrekkingskracht; ● bollenteelt; ● (familie-)strand met mogelijkheden voor sportieve recreatie; ● duinen en zicht op duinen; ● polder en zicht3 op polder; ● fiets- en wandelmogelijkheden, (toegankelijke) natuur. Waaronder het Zwanenwater en de Harger- en Pettemerpolder bij Callantsoog en Petten; ● balans tussen reuring, rust4 en ruimte5. We vragen of iedereen met een plan in Kust en achterland in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
3 4 5
10
Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8 Zie uitleg in het kader 1 op bladzijde 8 Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8
Wat past niet bij onze waarden?
11
2.4 Waarden De Zijpe- en Hazepolder Waarden die gelden voor het deelgebied De Zijpe- en Hazepolder zijn: ● Groote Sloot; ● bebouwing met boomsingels erom heen; ● agrarische activiteit, hieronder valt ook bollenteelt; ● fietsroutes en boerenlandpaden; ● zicht6 over de polder; ● natuurwaarden, waaronder waarden voor akker- en weidevogels in delen van de polder. We vragen of iedereen met een plan in De Zijpe- en Hazepolder in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
6
12
Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8
Wat past niet bij onze waarden
13
2.6 Waarden Westfriese landschap Waarden die gelden voor het deelgebied Westfriese landschap zijn: ● Westfriese Omringdijk; ● landelijk, groen, agrarisch; ● natuurwaarden, waaronder kleine waterplassen langs de Westfriese Omringdijk; ● polderweggetjes; ● fietsroutes; ● zicht7 vanaf wegen over het landelijke gebied; ● balans tussen rust8 en reuring. We vragen of iedereen met een plan in het Westfriese landschap in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
7 8
14
Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8 Zie uitleg in het kader 1 op bladzijde 8
Wat past niet bij onze waarden?
15
2.7 Waarden stad Schagen Waarden die gelden voor de stad Schagen zijn: gastvrije stad met dorps karakter; veel voorzieningen (winkels, scholen, horeca, cultuur); regiofunctie; authentieke, historische binnenstad; gezellig met evenementen zoals Paasvee en popweekend; met groen en pleinen; gratis parkeren; met Westfriese folklore. We vragen of iedereen met een plan voor de stad Schagen in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
16
17
Wat past niet bij onze waarden?
18
2.8 Waarden grotere dorpen Waarden die gelden voor de grotere dorpen zijn: gezelligheid en gemeenschapszin; evenementen zoals de kermis; voorzieningen; eigenheid, authentieke kernen; variatie in bewoners, woningen en bedrijvigheid; landelijk karakter; balans tussen reuring, rust9 en ruimte10. We vragen of iedereen met een plan voor een van de grotere dorpen in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
9 10
19
Zie uitleg in het kader 1 op bladzijde 8 Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8
20
Wat past niet bij onze waarden?
21
2.9 Waarden kleine dorpen Waarden die gelden voor de kleine dorpen zijn: zorg voor elkaar en gemeenschapszin; evenementen zoals de kermis; ruimtelijk wonen; eigenheid; kleinschaligheid; landelijkheid; binding met de agrarische sector; balans tussen reuring, rust11 en ruimte12. We vragen of iedereen met een plan voor een van de kleine dorpen in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden?
11 12
22
Zie uitleg in het kader 1 op bladzijde 8 Zie uitleg in het kader 2 op bladzijde 8
Wat past niet bij onze waarden?
23
24
3.
Stappenplan
3.1 Wanneer is het stappenplan belangrijk? Heeft u een plan of een idee dat u wilt uitvoeren in onze gemeente? Kijk eerst of uw plan mogelijk is binnen het bestemmingsplan. Via www.ruimtelijkeplannen.nl kunt u opzoeken welk bestemmingsplan voor uw plan geldt. In het bestemmingsplan staat wat mag op welke plek in de gemeente. Past uw plan niet in het bestemmingsplan? Dan is het stappenplan van belang. In het stappenplan staat wat u kunt doen om uw plan goed voor te bereiden.
3.2 Hoe werkt het stappenplan? Hoe het stappenplan werkt vertellen we aan de hand van vier vragen: 1. Sluit uw plan aan bij de waardenkaart? 2. Heeft u uw plan besproken met de buurt? 3. Draagt uw plan bij aan de speerpunten? 4. Voldoet uw plan aan de wetten en regels? Sluit uw plan aan bij de Waardenkaart? We vinden veel dingen waardevol in onze gemeente. Bijvoorbeeld het landschap en de vele verenigingen. Waarden die we graag houden en versterken. De waarden staan per plek aangegeven op de Waardenkaart. Zie hiervoor hoofdstuk 2.
Kijk op de kaart welke waarden de plek van uw plan heeft. Ga na of uw plan past bij deze waarden. Heeft u nog geen plek in gedachten? Dan kan de Waardenkaart helpen om een geschikte plek te vinden voor uw plan.
Als u rekening houdt met de waarden? Dan heeft uw plan een grotere kans op goedkeuring. Heeft u uw plan besproken met de buurt? Praat over uw plan met uw buren, de mensen in de straat of uw wijk. Kijk voor wie uw plan gevolgen heeft. Vertel wat u wilt. Vraag wat zij ervan vinden en waarom. Ga na of u bij de uitwerking van uw plan rekening kunt houden met hun wensen of belangen. Wilt u tips voor het voeren van het gesprek? Lees dan de tekst in kader 3 op de volgende bladzijde. Draagt uw plan bij aan de speerpunten? In deze Omgevingsvisie staan 8 speerpunten. Dit zijn punten die voor iedereen van belang zijn om ook in de toekomst fijn en veilig te kunnen wonen, leven en ondernemen in onze gemeente. De speerpunten vindt u in hoofdstuk 4 van deze Omgevingsvisie. Ga na of uw plan aansluit bij één of meer speerpunten. Als uw plan aansluit bij de speerpunten? Dan heeft het een grotere kans op goedkeuring. Voldoet uw plan aan de wetten en regels? In Nederland gelden verschillende wetten en regels waar we ons aan moeten houden. Deze wetten en regels gaan bijvoorbeeld over natuur en milieu. Een goed plan houdt rekening met alle wetten en regels. Heeft u hulp nodig om te zorgen dat uw plan binnen de wetten en regels past? Vraag dan advies. Kijk daarvoor op www.schagen.nl/consult-voor-ruimtelijke-plannen.
25
Kader 3 Tips voor het voeren van het gesprek a. Voor wie is uw plan belangrijk? Bedenk voor wie uw plan gevolgen heeft. Dat kunnen allerlei gevolgen zijn. Voorbeelden zijn: Verandering van uitzicht vanuit de woning; Schaduw; Meer geluid, trillingen of licht; Meer verkeer en geparkeerde auto’s; Dat terreinen rond het plan minder goed bereikbaar zijn. Ga in gesprek met de mensen voor wie uw plan gevolgen heeft. Deze mensen noemen we de belanghebbenden. b. Hoe nodig ik belanghebbenden uit? Zijn er maar een paar belanghebbenden? Dan kunt u hen een bezoek brengen. Zijn er veel belanghebbenden? Let dan op dat iedereen dezelfde informatie krijgt. Dat kan met een brief of via sociale media. Als het om een grote groep gaat, plaats dan ook een bericht in de krant en regel een plek waar u de mensen kunt ontvangen. U vertelt wat u van plan bent. En gaat dan met de mensen in gesprek over uw plan. Als u de mensen uitnodigt, houd dan rekening met het tijdstip waarop u dit plant. Voor mensen die werken of studeren is bijvoorbeeld het einde van de middag of de avond een goed moment. Houd ook rekening met de schoolvakanties. Geef in de uitnodiging aan wat mensen kunnen doen als ze niet kunnen komen maar wel met u willen meepraten. Bied daarvoor dan een andere mogelijkheid. c. Hoe betrek ik de gemeente bij het gesprek? Wij willen graag weten hoe het gesprek met belanghebbenden gaat.
Neem vooraf contact op met ons. In sommige gevallen willen wij bij het gesprek aanwezig zijn. Dit willen wij graag om goed te kunnen luisteren wat de belanghebbenden van uw plan vinden. Bij de beoordeling van uw plan kijken we of: belanghebbenden tevreden zijn met het plan; belanghebbenden opmerkingen hebben over het plan; er goed naar belanghebbenden is geluisterd; de belanghebbenden redelijke vragen hebben gesteld; of er geprobeerd is om rekening te houden met de vragen en opmerkingen van de belanghebbenden. d. Hoe voer ik het gesprek? Vertel wat uw plan is. Geef de belanghebbenden de kans om een reactie te geven. Luister naar de wensen van belanghebbenden. Kijk of er mogelijkheden zijn om uw plan aan te passen. Misschien kunt u de gevolgen van uw plan wegnemen. Of kunt u samen een oplossing bedenken die het plan voor iedereen beter maakt. Maak als het nodig is een tweede afspraak. Hierin kunt u het aangepaste plan opnieuw bespreken. Vertel de aanpassingen aan het plan ook aan mensen die niet op de bijeenkomst konden komen. e. Wat als we het niet eens worden? Het kan natuurlijk zo zijn dat u het niet eens wordt. Vraag in dat geval advies aan ons. Misschien zijn er wel ideeën waar u zelf nog niet aan hebt gedacht. Als aanpassing van uw plan niet mogelijk is? Overleg dan met ons of uw plan toch kans van slagen heeft. Dan maakt de gemeente een keuze.
26
4.
Speerpunten
Voor wat we in de toekomst willen bereiken, kijken we vooruit naar 2040. We laten eerst zien welke plek we in de regio willen innemen. De gemeente Schagen heeft namelijk ook betekenis voor bewoners, ondernemers en instellingen buiten de gemeente. Daarna geven we een overzicht van de speerpunten. Per speerpunt geven we aan welke acties hier bij horen. De acties verschillen per plek in de gemeente. Welke acties gelden op welke plek, is te zien op de visiekaart. Deze kaart is aan het einde van dit hoofdstuk opgenomen.
4.1 Plek in de regio Onze gemeente is belangrijk voor de regio. In 2040 staan wij bekend als: gastvrije, gezinsvriendelijke, Hollandse kustgemeente; gemeente met goede mogelijkheden voor de wetenschap, zoals de Energy & Health Campus (EHC) en Seed Valley; aantrekkelijke woongemeente; gemeente met de stad Schagen als het regionale centrum. Onze gemeente vormt samen met de gemeenten Den Helder, Texel en Hollands Kroon de regio Kop van Noord Holland. In deze regio werken we veel samen. We stemmen plannen voor bijvoorbeeld woningbouw en bereikbaarheid op elkaar af. Ook op het gebied van werk, onderwijs, energie, duurzaamheid, landbouw, toerisme en recreatie staan we nauw met deze gemeenten in contact. In de regio maakten we afspraken. Dit heet het Regioakkoord “De Kop Groeit”. Hierin zijn de onderwerpen vastgelegd waaraan we na 2022 samen gaan werken. In sommige gevallen betekent dit dat we met elkaar plannen maken. In andere gevallen gaat het om onderzoek. Of werken we samen om aandacht te vragen voor onze regio. Ook met de grotere groep gemeenten van de regio Noord-Holland Noord werken we op veel vlakken samen.
4.2 Overzicht van de speerpunten In 2040 is gemeente Schagen: een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers; een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw; een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen; een gemeente waar iedereen mee kan doen; een gemeente waar kernen, voorzieningen13, onderwijs en werk goed bereikbaar zijn; een veilige, gezonde en sportieve gemeente; een duurzame gemeente; een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. In onze 8 speerpunten staan veel belangrijke doelen. Als we een plan maken houden we zoveel mogelijk rekening met deze doelen. Of we nu een woonbuurt of straat inrichten. Het is het mooist als we aan zoveel mogelijk doelen kunnen voldoen. Op de twee bladzijden hierna staan twee voorbeelden. Dit zijn een woonbuurt en een woonstraat waarin al onze speerpunten samenkomen.
13
27
Voorzieningen zijn bijvoorbeeld sportvoorzieningen, winkels, zorgvoorzieningen, kerken en culturele voorzieningen zoals een theater.
Voorbeeld 1 Woonbuurt van de toekomst
28
Voorbeeld 2: Woonstraat van de toekomst Als onze woonstraten veranderen. Hoe zouden bestaande straten er dan in de toekomst uit kunnen zien?
Betekenis van de nummers: 1. tuin en grindpad 2. wandelpad/nutsvoorzieningen 3. opvang regenwater/natuurlijk groen 4. leefstraat met waterdoorlatende bestrating 5. gezamenlijk natuurlijk groen 6. gevelbegroeiing 7. zonne-energie dak en gevels 8. toegankelijkheid 9. deelauto/laadpaal 10. zonwering/bomen in verband met koelte 11. nestgelegenheid
29
4.3 Speerpunt 1 Een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. gezinsvriendelijk; 2. stad belangrijk voor de regio; 3. sterke dorpen; 4. aantrekkelijk voor ondernemers. 4.3.1
4.3.2
4.3.3
4.3.4
30
Gezinsvriendelijk We zorgen voor een gezinsvriendelijke gemeente. Dat doen we door te zorgen voor veiligheid, het dorpse karakter en met goede voorzieningen voor kinderen en jongvolwassenen. Bijvoorbeeld kinderopvang en sportvoorzieningen. Bij het inrichten van nieuwe woonwijken letten we vooral op plekken waar mensen kunnen samenkomen en samen kunnen leven. We denken bijvoorbeeld aan woonvormen zoals hofjes. En aan wijken waarin we woonerven maken in plaats van straten met stoepen. Minder auto’s in de wijk, meer groen en meer mogelijkheden om te wandelen horen daarbij. Stad belangrijk voor de regio In de stad Schagen zetten we in op regionale voorzieningen voor zorg, onderwijs en vrije tijd. En op evenementen zoals Popweekend, Paasvee en de markt. Winkels en andere veel gebruikte voorzieningen hebben of krijgen hun plek zoveel mogelijk in het centrum van de stad. Bijvoorbeeld een bank of een theater. We gebruiken de omgeving van het station vooral voor wonen en voor voorzieningen waar veel mensen gebruik van maken. We maken een uitwerking van de Omgevingsvisie voor de stad Schagen. Hierin kijken we hoe we de functie van de stad voor de omgeving nog sterker kunnen maken. Sterke dorpen Winkels en andere veel gebruikte voorzieningen hebben of krijgen hun plek zoveel mogelijk in het centrum van een dorp. Bijvoorbeeld een dorpshuis of een café.
In ieder dorp zorgen we voor minimaal één voorziening waar ontmoeten centraal staat (zie ook het speerpunt gezondheid). Bij verbouw of nieuwbouw van gebouwen combineren we als dat kan onderwijs, sport en cultuur. Voorzieningen in een dorp mogen werkruimte of studieruimte aanbieden. Zoals een dorpshuis, café of winkel. Aantrekkelijk voor ondernemers We geven ruimte aan ondernemers. Zie kader 4 op de volgende bladzijde voor een uitleg. We zorgen dat bedrijven goed bereikbaar zijn. We zorgen voor een goede internetverbinding. We zorgen voor nette en duurzame bedrijventerreinen. We zorgen voor een goede verbinding tussen ondernemers en onderwijs. Zie kader 5 op de volgende bladzijde voor een uitleg. De bestaande bedrijventerreinen blijven bestemd voor ondernemers. Bij Callantsoog is het mogelijk om van een deel van het bedrijventerrein een woonwerklocatie te maken. Bij Petten is het mogelijk om het bedrijventerrein te veranderen naar wonen of recreatie. Als we een bedrijventerrein inrichten spelen we in op de vraag van ondernemers. We kijken naar de vraag die er nu is en naar de vraag die we in de toekomst verwachten.
Kader 4 Ruimte aan ondernemers Ruimte aan ondernemers betekent ruimte voor uitbreiding van bedrijven. En ruimte voor nieuwe bedrijven. Op plekken in en bij kernen en in het buitengebied. Lees meer over verschillende vormen van ondernemen bij: 4.4.3 voor landbouw, 4.4.4 voor zaadveredeling en het zaadveredelingsgebied en 4.4.2 voor toerisme en recreatie. Veel vormen van ondernemen kunnen een plek krijgen in onze gemeente. Maar nieuwe grote datacentra, distributiecentra, transportbedrijven of zware industriële bedrijven (die overlast voor geur en geluid veroorzaken) passen hier niet.
Kader 5 Goede verbindingen tussen ondernemers en onderwijs We steunen het platform Greenport Noord-Holland Noord. Dit is een plek voor samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden. Het gaat over alles wat te maken heeft met producten in de landbouw. Dit zijn bijvoorbeeld opslag en handel en vervoer van producten uit de landbouw. Daarnaast werken we samen met onze buurgemeenten aan een betere afstemming tussen onderwijs en werk. Zo zijn er op dit moment bijvoorbeeld te weinig mensen die zijn opgeleid in de techniek. Daarom willen we dat het onderwijs op dat gebied aantrekkelijker en beter wordt. Zó dat meer mensen een technische opleiding volgen en aan de slag kunnen bij onze werkgevers.
4.4 Speerpunt 2 Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. toerisme en recreatie; 2. wetenschap; 3. landbouw; 4. zaadveredeling en zaadveredelingsgebied. 4.4.1 1.
2. 3.
4.
Toerisme en recreatie We zetten in op een omgeving die gastvrij, mooi, schoon, veilig en aantrekkelijk is. Dat is een goede basis voor toerisme en recreatie en voor de stad Schagen met haar sterke functie voor de regio. We zetten in op goede toeristische voorzieningen in de badplaatsen. Zoals afgesproken in het Kustpact14, ontwikkelt Petten zich tot een echte badplaats. We onderzoeken de mogelijkheden om het gebied direct achter de duinen aantrekkelijker te maken. Ook maken we de route zo, dat mensen van de omgeving kunnen genieten: een belevingsroute15. Uitbreidingen en nieuwe bedrijven voor toerisme en recreatie zijn welkom. De bedrijven moeten dan wel een verbetering of aanvulling zijn op wat er al is.
Wanneer is een uitbreiding of vestiging van een bedrijf een verbetering of aanvulling op wat er al is? Voor de regio unieke en creatieve plannen omarmen we. We kijken of een ondernemer zich met zijn bedrijf onderscheidt van andere bedrijven. We vragen of de ondernemer wil laten zien dat er een markt is voor zijn plannen. En of de ondernemer een band heeft met de regio. We vinden het belangrijk dat de plannen vanuit een bedrijf worden geleid. Zodat de doelen van de plannen goed worden bewaakt. En dat er geen onderdelen van de plannen worden doorverkocht aan verschillende eigenaren. Dit noemen we uitponden. Als recreatieparken worden uitgepond gaan
14 15
Afspraken tussen het Rijk, gemeenten en andere organisaties over de kust. Er bestaat al een website waarop staat wat er te zien is langs deze route. Zie hiervoor www.hollandsekustroute.nl.
31
terreinen er vaak slechter uitzien. Privéterreinen worden vaak omheind. Gezamenlijk parkeren verandert vaak in parkeren op eigen terrein. Daardoor verdwijnt de parkachtige opzet. We nodigen ondernemers uit om eerst te kijken of er ook bestaande slechtlopende bedrijven kunnen worden opgekocht om verbeterd te worden. Dit voordat een geheel nieuw bedrijf wordt opgericht. Voor meer informatie kijk op de website van onze gemeente, https://www.schagen.nl/verblijfsrecreatie-eisen-voor-ondernemers 4.4.2 Wetenschap We ondersteunen de verdere ontwikkeling van de Energy & Health Campus. De Energy & Health Campus is een plek voor techniek van hoge kwaliteit. Er vindt onderzoek plaats en er ontstaat nieuwe kennis over duurzame energie en gezondheid. 4.4.3
4.4.4
Landbouw We zijn trots op onze ondernemers in de landbouw. We geven ruimte voor ontwikkeling van landbouwbedrijven in bollenteelt, veeteelt en akkerbouw. We hebben respect voor onze landbouwbedrijven, hun land en hun dieren. We werken samen met landbouwbedrijven om goed voorbereid te zijn op de toekomst. We denken mee over deze toekomst. Onder meer bij bedrijven die vee houden. We werken samen met Greenport Noord-Holland Noord aan nieuwe vormen van landbouw. Greenport Noord-Holland Noord is een plek voor samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden. Het gaat over alles wat te maken heeft met producten in de landbouw. Dit zijn bijvoorbeeld opslag en handel en vervoer van producten uit de landbouw. We moedigen milieuvriendelijke, biologische landbouw aan. Ook moedigen we boeren aan om aan weidevogelbeheer te doen of randen met veel bloemen om akkers aan te leggen. We zijn gastvrij voor arbeidsmigranten door te zorgen voor goede mogelijkheden om te wonen. De gemeente ondersteunt bijvoorbeeld plannen voor het wonen van arbeidsmigranten op erven. Samen met de provincie en buurgemeenten kijken we daarnaast of er ook plekken in de regio zijn waar meer slaapplaatsen kunnen komen om arbeidsmigranten te huisvesten. Boeren mogen andere activiteiten hebben. Behalve landbouw mogen zij bijvoorbeeld ook een camping hebben of eigen producten op hun erf verkopen.
We maken de groei van landbouwbedrijven mogelijk. En we hebben aandacht voor kleine of bedrijven die ermee stoppen. Hiervoor werken wij een regeling uit over mogelijkheden voor ongebruikte schuren bij vrijkomende boerenerven. Zaadveredeling en zaadveredelingsgebied Bestaande bedrijven voor zaadveredeling mogen uitbreiden en er mogen nieuwe bedrijven voor zaadveredeling komen. Deze bedrijven kweken zaden voor nieuwe, betere rassen voor bijvoorbeeld groente. We zijn trots op deze bedrijven. De bedrijven voor zaadveredeling kunnen zich ontwikkelen in het gebied bij Warmenhuizen. Dat noemen wij het zaadveredelingsgebied. In het zaadveredelingsgebied mogen ook sommige andere bedrijven komen of uitbreiden. Het gaat dan om andere vernieuwende bedrijven in de landbouw die veel ruimte nodig hebben voor hun gebouwen. Bijvoorbeeld kringlooplandbouw16, teelt op water en algenteelt.
4.5 Speerpunt 3 Een gemeente die steeds inspeelt op de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. meer woningen; 2. woningen die passen bij de vraag; 3. woningbouw als basis voor sterke kernen; 4. meetbare doelen voor wonen.
16
Een vorm van landbouw waarbij grondstoffen en opbrengsten zo goed mogelijk worden gebruikt en hergebruikt.
32
4.5.1
Meer woningen We bouwen flink meer woningen voor onze inwoners en voor het personeel van werkgevers die in onze gemeente willen wonen. We zijn een aantrekkelijke woongemeente en willen dat ook blijven. Lees meer over het aantal woningen in kader 6. In en rond kernen bouwen we op terreinen die eerst een andere functie hadden. Bijvoorbeeld een terrein waar een school of een bedrijf heeft gestaan. We bouwen ook op nieuwe plekken. Zoals plekken aan de randen van dorpen en van de stad. Op de visiekaart is te zien waar woningbouw aan de rand van kernen, dus buitenstedelijk, mogelijk is. Zie voor een uitleg van buitenstedelijk kader 7. Woningbouw op onbebouwde plekken in kernen is mogelijk. Maar niet als het waardevol groen is. En niet in karakteristieke kernen. Dit zijn Eenigenburg, Valkkoog en Kerkbuurt. In de afspraken die we met ontwikkelende partijen maken, wordt een zelfbewoningsplicht opgenomen. Dit betekent dat de koper van een nieuwe woning minimaal vier jaar in die woning moet wonen. We onderzoeken of we sommige recreatieparken kunnen veranderen naar parken waar mensen kunnen wonen. Lees meer over wonen in recreatieparken in kader 8. We treden op als gewone woningen verhuurd worden aan toeristen. Dat is niet goed voor de leefbaarheid.
Kader 6 Aantal woningen Meer woningen bouwen betekent minimaal 300 nieuwe woningen per jaar. We kijken daarbij altijd of nieuwe woningen goed in de omgeving passen. We verwachten dat er in 2030 minimaal 3000 nieuwe woningen zijn gebouwd. Plannen voor woningbouw worden besproken met onze buurgemeenten in de regio (volgens regionale afspraken). Daarnaast maken we ook woningen in gebouwen die van functie veranderen. Bijvoorbeeld woningen in een school. Of we slopen gebouwen die niet meer nodig zijn en bouwen woningen terug. Ook dan kijken we goed wat in de omgeving past. We ondersteunen plannen voor het splitsen van woningen als op het eigen erf geparkeerd kan worden. We gaan ook regels maken voor het splitsen van bestaande woonkavels waar voldoende ruimte is voor 1 of meer nieuwe woningen
Kader 7 Uitleg buitenstedelijk Voor de uitleg van het woord buitenstedelijk gaan we uit van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). En van de daar op volgende wetgeving. In het Bro staat wat ‘bestaand stedelijk gebied’ is. Dat staat in artikel 1.1.1 onder h van het Bro. Het is ‘het bestaande stedenbouwkundige samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, met de openbare of sociaal culturele voorzieningen, het stedelijk groen en de infrastructuur die daar bij horen’.
Kader 8 Wonen in recreatieparken Huizen in recreatieparken worden soms gebruikt als gewone woning. Dat is verboden. Omdat er veel behoefte is aan gewone woningen kijken we of het recreatiepark geschikt is om op te wonen. Mengen van wonen en recreëren willen we voorkomen. We gaan na of de plek van het recreatiepark een logische plek is voor gewone woningen. Voor gewone woningen gelden meer regels dan voor vakantiewoningen. Ook zijn recreatieparken belangrijk voor onze economie. Daarom kijken we goed of gewoon wonen op een of enkele van onze recreatieparken kan. En onder welke voorwaarden dat kan. Als een park geschikt blijkt. Dan kan het park worden omgezet. Als het park dan meer geld waard wordt, dan zorgen we dat opbrengsten eerlijk worden verdeeld.
4.5.2
33
Woningen die passen bij de vraag Per project kijken we wat voor type woning er past en voor welke bewoners. We houden vraag en aanbod steeds in de gaten. We voorkomen dat er te weinig of te veel woningen zijn. Wij helpen graag bij initiatieven voor bijzondere vormen van wonen, woningen en ontwikkelingen.
We blijven in gesprek met woningcorporaties over een kortere wachtduur voor huurwoningen. Ook zetten we in op woningen waar mensen lang kunnen blijven wonen. We letten er op dat woningen betaalbaar zijn. Het is belangrijk om te weten wat de vraag naar woningen is. En hoe die vraag naar woningen in de toekomst is. Daarvoor blijven we met onze inwoners en ondernemers in gesprek. We kijken naar de mensen die nu in een kern wonen en de woningen die er nu zijn. En we kijken naar het verleden. Dit om te zien hoe oud mensen worden, hoeveel kinderen er worden geboren, hoeveel mensen er verhuizen en waarheen ze verhuizen. In de bijlagen van deze Omgevingsvisie kunt u lezen wat er gebeurde in de tijd van 2013/2014 tot en met 2020. Bijlage 1 gaat in op onze bewoners. Bijlage 2 gaat over onze woningvoorraad. We zien graag nieuwe vormen van wonen. Dit zijn vormen van wonen waarbij meerdere huishoudens samen een doel hebben. Dit is een maatschappelijk doel. We noemen dit ook wel Sociaalmaatschappelijk wonen. Voorbeelden zijn zorgen voor elkaar en het zo duurzaam mogelijk wonen en leven. Daarbij kan horen dat mensen gebouwen, een auto, grond of ruimtes met elkaar delen. Nieuwe vormen van wonen zien er vaak anders uit dan het gewone wonen in een straat. Denk bijvoorbeeld aan een hofje. Het eigendom van grond of gebouwen is bij nieuwe vormen van wonen vaak anders geregeld.
Er moeten goede afspraken worden gemaakt. Bijvoorbeeld door een stichting of coöperatie op te zetten. Heeft u een plan voor een nieuwe vorm van wonen? Wij denken graag met u mee. We bieden ook de mogelijkheid om generatiewoningen te realiseren. Dit betekent dat er op 1 adres met 2 huishoudens gewoond mag worden. Dit mag als er voldoende ruimte op het erf is. Bijvoorbeeld om mantelzorg te kunnen verlenen, of om een gezinslid zelfstandig te laten wonen op het eigen erf. Ook blijven we in gesprek met de woningcorporaties over een kortere wachtduur voor huurwoningen. De wachtduur is de tijd tussen het moment dat iemand zich als woningzoekende inschrijft voor een woning en het moment waarop er een woning beschikbaar komt. We willen graag dat mensen die snel een huurwoning nodig hebben niet te lang moeten wachten. De wachtduur voor een sociale huurwoning was in 2021 5 jaar en 6 maanden. Dat willen we korter maken. Op langere termijn werken we er naartoe dat mensen in een dorp maximaal 2,5 jaar moeten wachten op een sociale huurwoning en in de stad Schagen maximaal 3,5 jaar. 4.5.3
Woningbouw als basis voor sterke kernen Door woningbouw ondersteunen we de leefbaarheid in dorpen. Dat het er fijn wonen is en dat er genoeg voorzieningen zijn. We vinden het belangrijk om scholen ook in kleine kernen te behouden. Als daarvoor woningbouw nodig is, dan doen we dat. Over de toekomst van dorpen waar geen school meer is, blijven we met het dorp in gesprek.
4.5.4 Meetbare doelen voor wonen De doelen die we ons stellen voor woningbouw moeten meetbaar zijn. In bijlage 3 van deze Omgevingsvisie geven we aan hoe we onze doelen meetbaar maken.
4.6 Speerpunt 4 Een gemeente waarin iedereen mee kan doen Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. toegankelijkheid 2. vervoer; 3. woningen; 4. onderwijs en werk; 5. actieplan iedereen doet mee. 4.6.1
34
Toegankelijkheid We willen een openbare ruimte die door iedereen gebruikt kan worden. Bijvoorbeeld oversteekplaatsen, paden en parken, waar ook mensen met een rollator of rolstoel goed kunnen lopen of rijden. Of aanpassingen waarmee we inhoud geven aan ons uitgangspunt
om een dementievriendelijke gemeente te zijn. De aanpassingen die nodig zijn, doen we tegelijk met andere wegwerkzaamheden. We werken bij het toegankelijk maken van de openbare ruimte samen met andere partijen. Dat zijn bijvoorbeeld het Hoogheemraadschap en organisaties die natuurgebieden beheren. We willen ook dat veelgebruikte voorzieningen zoals dorpshuizen goed toegankelijk zijn.
4.6.2
Vervoer We helpen bij plannen voor vervoer waarvan iedereen gebruik kan maken. Daarover gaan wij in gesprek met de provincie, stichtingen, verenigingen, bedrijven en/of bewoners.
4.6.3
Woningen We willen in elke kern goede woningen voor mensen die zorg nodig hebben. Daarbij houden we rekening met de grootte van de kern.
4.6.4
Onderwijs en werk We helpen om onderwijs en werk zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.
4.6.5
Actieplan iedereen doet mee We stellen een Lokale inclusie agenda op. Dat is een actieplan waarin we alle acties uitwerken die maken dat iedereen mee kan doen en erbij hoort.
4.7 Speerpunt 5 17
Een gemeente waarin kernen, voorzieningen , onderwijs en werk goed bereikbaar zijn Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. doelen bereikbaarheid; 2. projecten voor bereikbaarheid. 4.7.1
Doelen bereikbaarheid We zorgen voor een goede bereikbaarheid van onze gemeente, onze kernen, recreatiegebieden en bedrijventerreinen. Dat doen we met goede wegen, behoud van het station en een mix van openbaar vervoer en duurzame vormen van eigen vervoer.
4.7.2 Projecten voor bereikbaarheid We zetten ons in voor de uitvoering van: een overstappunt bij station Schagen. Om makkelijk van het ene op het andere duurzame vervoermiddel over te stappen; betere veiligheid van de N9 (zie visiekaart); betere routes voor fietsers en landbouwverkeer (zie visiekaart); een doorfietsroute tussen Alkmaar en Schagen en verder naar het noorden (zie visiekaart) een vaste oeververbinding bij Burgervlotbrug; een oplossing die zorgt dat het verkeer beter doorstroomt aan de zuidzijde van Schagen (hiermee bedoelen we de kruising spoor en weg).
4.8 Speerpunt 6 Een veilige, gezonde en sportieve gemeente Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. veilig; 2. gezond en sportief. 4.8.1
17
Veilig We werken aan veiligheid van wegen en paden en aan veiliger gedrag in het verkeer.
Voorzieningen zijn bijvoorbeeld sportvoorzieningen, winkels, zorgvoorzieningen, kerken en culturele voorzieningen zoals een theater.
35
Wij maken onveilige plekken waar fietsers, vrachtwagens en landbouwverkeer elkaar tegenkomen veiliger.
4.8.2 Gezond en sportief We werken aan een steeds gezondere omgeving. We helpen boeren om hun producten gezond te laten groeien. Een goed voorbeeld is Bio Valley, een project voor biologische landbouw in Noord-Holland. En het project Vitale Teelt. Dit project heeft als doel om de teelt van bloembollen en bolbloemen duurzamer te maken. We werken aan een omgeving die uitnodigt tot bewegen, sport en gezond gedrag. We werken aan een rookvrije samenleving. En een samenleving waarin met mate alcohol wordt gebruikt. We maken onder andere afspraken met verschillende ondernemers en instellingen om dit stap voor stap te bereiken. Ook praten we hierover met de organisaties van evenementen. Voor een veilige, gezonde en sportieve gemeente is iedereen nodig. Ook u heeft invloed op uw omgeving. Kijk in kader 9 wat u kan doen. Kader 9 Wat u kunt doen voor een veilige, gezonde en sportieve gemeente Maak gebruik van de vele mogelijkheden om te sporten in onze gemeente. Vraag uw buren of vrienden om mee te doen. Voor een schonere lucht pakt u de fiets in plaats van de auto. Of gaat u over op elektrisch rijden. Ook kunt u samen met uw vereniging of straat afspraken maken over gebieden waar niet gerookt wordt. Als u last heeft van houtrook? Ga met uw buren of straat in gesprek zodat er minder of beter hout gestookt wordt.
U kunt met een groep mensen zorgen voor speel- of sportvoorzieningen. Of voor een plek waar fruit, groenten en/of kruiden worden gekweekt. Bij zulke ideeën denken wij graag mee. Gebruikt u in uw tuin gif? Ga dan na of er ook een mogelijkheid is om op een andere manier plagen of ziekten te voorkomen. Met minder schade voor de omgeving. Kijk voor tips op de website van de vogelbescherming, https://www.vogelbescherming.nl.
4.9 Speerpunt 7 Een duurzame gemeente Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. duurzaamheid (algemeen); 2. energiebesparing en energie duurzaam opwekken; 3. duurzaam verkeer en vervoer; 4. klimaatverandering, biodiversiteit en kringloop. 4.9.1 Duurzaamheid (algemeen) We werken aan een gemeente: die CO2-neutraal is in 2050. Dat betekent dat alle benodigde energie voor elektriciteit, warmte, en mobiliteit duurzaam wordt opgewekt. Dus zonder gebruik van olie, gas, steenkool, bruinkool of turf. Dit noemen we ook wel fossiele brandstoffen. die zich aanpast aan de klimaatverandering; met weinig afval; en met veel soorten planten en dieren. We geven zelf het goede voorbeeld. We ondersteunen plannen van bewoners en ondernemers voor het duurzaam maken van hun omgeving, van hun gebouwen of van hun tuinen. We werken de onderwerpen duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie uit in het duurzaamheidsprogramma 2020-2050 “Samen bouwen aan een duurzaam Schagen”. Voor meer informatie kunt u kijken op de website van gemeente Schagen, https://www.schagen.nl/duurzaamheid
36
4.9.2 Energiebesparing en energie duurzaam opwekken We helpen bij het besparen op energie. We zoeken mogelijkheden voor het duurzaam maken van gebouwen. We werken toe naar nieuwbouw zonder of met heel weinig energiegebruik. We maken afspraken over het duurzaam maken van woningen. Dit doen wij met woningcorporaties en andere eigenaren die woningen verhuren. De warmte die we nodig hebben voor het verwarmen van onze gebouwen halen we zo veel mogelijk uit de natuur. Bijvoorbeeld uit de bodem, lucht, zon, water. Of uit andere duurzamere warmtebronnen zoals groen gas of restwarmte. Hierbij werken we ook samen met onze buurgemeenten. We gaan door met ons beleid voor zonneparken. We gebruiken het ‘Fonds voor Zonneparken’ om lokale duurzame initiatieven te ondersteunen. We zetten in op zonnepanelen op (grote) daken en op overkappingen van parkeerterreinen. We zetten in op zonnepanelen langs bijvoorbeeld grote wegen. Samen met onze buurgemeenten en de provincie gaan wij in gesprek met de netbeheerder Liander. Dit doen we om nieuwe aansluitingen voor duurzame opwekking van energie snel mogelijk te maken. Om energie te besparen en duurzaam op te wekken is iedereen nodig. Kijk in kader 10 wat u kan doen. Kader 10 Wat u kunt doen om energie te besparen en duurzaam op te wekken U kunt daarbij helpen. Dat kan bijvoorbeeld door uw woning of bedrijfspand goed te isoleren.
Of door zonnepanelen op uw dak te leggen. Of misschien kunt u samen met uw buurt of straat een project voor duurzaamheid opstarten. Wilt u weten hoe u dat aan moet pakken? Kijk voor inspiratie op www.samen.schagen.nl. Hier staan veel projecten over energie en warmte. Of neem contact op met het Duurzaam Bouwloket. Het Duurzaam Bouwloket helpt u gratis verder. Voor koopwoningen is het mogelijk om een lening aan te vragen om uw woning duurzamer te maken. Meer informatie hierover vindt u op de website van gemeente Schagen. Heeft u al duurzame maatregelen genomen? Vertel het dan door. Deel uw ervaring met familie, vrienden en buren. Zo ontstaat energie om ook aan de slag te gaan.
4.9.3 Duurzaam verkeer en vervoer We moedigen duurzame vormen van verkeer en vervoer aan. Dat doen we: met goede fietspaden en andere voorzieningen voor fietsers; door het gebruik van deelauto’s aan te moedigen; door het plaatsen van laadpalen voor elektrische voertuigen. 4.9.4 Klimaatverandering, biodiversiteit en kringloop We stemmen de inrichting van onze omgeving af op periodes met veel regen en periodes van droogte en hitte. Dit noemen we klimaatadaptatie. Lees voor uitleg over klimaatadaptatie kader 11. We werken aan meer groen en aan een grotere biodiversiteit. Met andere woorden we zorgen dat meer soorten planten en dieren in onze omgeving kunnen leven. We zetten in op een kringloopsamenleving. Daarin zorgen we voor minder afval en gebruiken we afval opnieuw. Het inspelen op klimaatverandering, biodiversiteit en kringlopen is iets om samen op te pakken. Kijk in kader 12, 13 en 14 voor tips om een bijdrage te leveren.
37
Kader 11 Uitleg klimaatadaptatie Het klimaat verandert. Het wordt vaker warm en het gaat vaker hard regenen. Overlast door regen, hitte en droogte ontstaat vooral in gebieden met veel gebouwen, verhard oppervlakte en weinig groen en oppervlaktewater. Belangrijk is daarom dat we de stad en de kernen groener maken. Groen zorgt dat het koel is en dat er schaduw is. Ook zorgt groen dat het water vastgehouden wordt. Om droogte tegen te gaan is het belangrijk om regenwater op te vangen. Dit is ook nodig om te voorkomen dat het grondwater zout wordt. Dit gebeurt vooral in de buurt van de kust. We willen water vasthouden op de plek waar het valt. Dit kan door het water op te slaan en niet af te voeren naar het riool. Sloten, vijvers of groen in de openbare ruimte helpen daarbij. Ook straatstenen en tegels die water doorlaten helpen. Een andere mogelijkheid is de aanleg van een groen dak. Een beter beheer van het water en meer groen is ook goed voor planten en dieren.
Kader 12 Wat u kunt doen voor klimaatadaptatie U kunt helpen om de gevolgen van de verandering in het klimaat kleiner te maken. Het is belangrijk om dit samen met inwoners en ondernemers te doen. Wij kunnen dit niet alleen. Met uw hulp zijn wij beter voorbereid op zware regenval, droogte of hitte. Hoe kunt u helpen? voer geen regenwater af via het riool. Bewaar het in een regenton. Of berg het op uw erf in de bodem, sloot of vijver; zorg dat op uw tuin of erf zo min mogelijk tegels liggen. Zorg juist voor zoveel mogelijk groen of water. Dan kan het water wegzakken in de bodem; als u een terras wilt maken? Zorg dan dat u een materiaal kiest waarbij water in de bodem kan zakken. Denk bijvoorbeeld aan grint; plant als er voldoende ruimte is ook bomen in uw tuin. Dat biedt schaduw in geval van hitte.
Kader 13 Wat u kunt doen voor biodiversiteit Ook kunt u helpen bij het groener maken van onze omgeving. Met veel afwisseling in soorten planten en dieren. Dit kan door: in overleg met ons een stukje openbaar groen in te richten en te onderhouden. Dit om het mooier te maken en met meer afwisseling van planten- en diersoorten. op uw eigen erf, in uw eigen tuin of op uw balkon voor groen te zorgen. Denk daarbij aan verschillende soorten planten. Of leg water aan in uw tuin. En zorg voor plekken waar vogels en insecten zich prettig voelen en voedsel kunnen vinden. als u uw huis bouwt of verbouwt plekken te maken waar dieren een nest kunnen bouwen. Denk bijvoorbeeld aan nestpannen voor de huismus. We noemen dat natuurinclusief bouwen. Kijk op de website natuurinclusief bouwen voor meer ideeën. als u een erf in het buitengebied heeft, zorg dan voor een goede beplanting aan de rand van uw erf. Plant bomen en struiken die passen in het gebied. Gebruik verschillende soorten planten. Zorg ook voor een sloot of greppel om uw erf. Als u natte en droge plekken maakt en plaats hebt voor grassen, struiken en bomen is dat goed voor de natuur. Ook komen er minder snel plantenziekten en dierenplagen als er veel verschillende planten en dieren leven.
Kader 14 Wat u kunt doen voor de kringloopsamenleving Een samenleving waarin zo min mogelijk afval is, dat kunnen we alleen als iedereen meedoet. U helpt door afval te scheiden en spullen opnieuw te gebruiken. Heeft u een bedrijf dan kunt u zelf of samen met andere bedrijven voorkomen dat afval ontstaat. Wat voor het ene bedrijf afval is, kan voor een ander bedrijf grondstof zijn.
38
4.10 Speerpunt 8 Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden Dit leggen we uit aan de hand van de punten: 1. landschap; 2. openbare ruimte/cultuurhistorie; 3. hoogte van woningen. 4.10.1 Landschap We houden rekening met de Waardenkaart en vragen inwoners en ondernemers om dat ook te doen. We geven informatie over ons landschap en onze geschiedenis. We zorgen voor het aanplanten van meer bomen en struiken passend bij het landschap. We vragen anderen om dat ook te doen. We vinden het belangrijk om bomen en struiken te planten. Bomen en struiken hebben veel goede eigenschappen. Ze houden onze lucht schoon. Ze zijn goed voor het vasthouden van water. Ze bieden een plek voor veel soorten dieren. Om voedsel te vinden of een nest te bouwen. Ze geven verkoeling als het heet is en beschutting tegen wind. Bomen en struiken zetten we onder meer langs wegen en water. Het is dan goed te zien hoe wegen en water lopen. Zo maken we zowel het landschap als de natuur sterker. We gebruiken daarbij verschillende bomen en struiken die thuishoren in ons gebied. Bomen die al heel lang in ons gebied voorkomen trekken meer insecten aan dan bomen die hier nog niet zo lang zijn. Insecten zijn belangrijk. Bijvoorbeeld voor onze landbouw en voor de natuur. Veel verschillende planten zorgen dat er minder kans is op ziekten en plagen.
Waar mogelijk verbinden we gebieden met elkaar. Gebieden in het buitengebied maar ook groen in het buitengebied met groen in een dorp of stad. Veel vogels, vleermuizen en andere dieren gebruiken bomen- of struikenrijen. Als route om zich te verplaatsen of om voedsel te vinden. De manier waarop we bomen en struiken planten verschilt per gebied. Ieder gebied heeft een andere geschiedenis en ziet er anders uit. Daar sluiten we bij aan. We houden rekening met weidevogels. In deze gebieden planten we geen hoge beplanting. We zorgen ook dat er voldoende zicht is vanaf wegen naar open gebieden. Zelf planten wij bomen en struiken op onze eigen grond. Dit doen we bijvoorbeeld langs de fietspaden die we aanleggen. En ook langs bestaande paden en wegen. We vragen aan eigenaren van erven om aan de randen van het erf bomen en struiken te planten. Ook erven zijn belangrijk voor het landschap en de natuur. Als er ontwikkelingen in ons buitengebied zijn vragen we om een plan voor het erf. Wilt u bijvoorbeeld uw bedrijf uitbreiden? Dan vinden wij het belangrijk dat u de gebouwen omringt met water en groen (passend bij het type bedrijf). Dit geldt niet alleen voor de agrarische erven. Ook andere functies kunnen een plek krijgen in het buitengebied. Dit kan bijvoorbeeld in de Zijpe- en Hazepolder of in het landschap van West Friesland.
39
Voor de Zijpe en Hazepolder geldt; de bomenrijen planten we vooral in Oostwest richting. Zo houden we zicht op de duinen. We planten bomen waar je onderdoor kunt kijken. Zo blijft het zicht op de open gebieden behouden. Langs de Noordzuid wegen zien wij graag erven met beplanting. Ook hakhoutbosjes zijn hier welkom. Deze kwamen in het verleden veel voor. Het zijn kleine bosjes die werden (of worden) opgericht om hout te kunnen verkopen of gebruiken op de boerderij. Van tijd tot tijd werden deze bosjes afgezet. Daarna kwam vanuit de afgezaagde bomen weer nieuw hout op. Na een tijdje kon dat weer worden geoogst. De houthakbosjes en het gebruik van hakhoutbosjes willen we terug laten komen. In de omgeving van Callantsoog en de polder Koegras is het heel open en komen veel weidevogels voor. Hier planten we geen bomen langs de wegen. Erfbeplanting bij de boerderijen zien we ook hier graag. In deze omgeving werken wij samen met natuurorganisaties en recreatieondernemers aan een mooi polder landschap.