Document · PDF

14 Bijlage Decisio Actualisatie Arbeidsmigranten Provincie Noord-Holland d.d. 02-07-2024

Oordeelsvormende vergadering 2 september 2025, gemeente SchagenBij agendapunt: Geagendeerd op verzoek van Seniorenpartij Schagen: beantwoording artikel 43 vragen Seniorenpartij nieuwbouw Knepperspad 't Zand22.050 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

MONITOR ARBEIDSMIGRANTEN PROVINCIE NOORD -HOLLAND Datum: 2 juli 2024 Status rapport: Definitief

In opdracht van

I N H O U D S O PG AV E

INLEIDING

I N L E I D IN G Aanleiding en geografische afbakening De provincie Noord-Holland heeft Decisio gevraagd om de gegevens over arbeidsmigranten in Noord-Holland te actualiseren voor de periode 2010 tot en met 2022. De actualisatie betreft gegevens voor de volgende acht bestuurlijke regio’s: ▪ Alkmaar en omstreken ▪ Amstelland en Meerlanden ▪ Amsterdam ▪ Gooi en Vechtstreek ▪ Kop van Noord-Holland ▪ West-Friesland ▪ Zaanstreek en Waterland ▪ Zuid Kennemerland/IJmond Inhoud van dit rapport Dit rapport bevat cijfers over het aantal arbeidsmigranten naar werk- en woonlocatie. Daarnaast rapporteren we kenmerken (werksectoren, herkomstlanden, seizoenspieken etc.) van arbeidsmigranten en prognoses van het aantal werkende en wonende (behoefte huisvesting) arbeidsmigranten tot 2030.

Daarnaast vergelijken we cijfers van de regio’s met provinciale en nationale ontwikkelingen. Ook is er aandacht voor de effecten van Corona en presenteren we cijfers op postcode-4 niveau.

Aanpak Voor het inzicht in de populaties arbeidsmigranten in de provincie Noord-Holland verzamelden we informatie over hun aantallen, kenmerken en de ontwikkeling voor de periode 2010 tot en met 2022. Voor het berekenen van de groeicijfers gingen we uit van de periode 2010 tot en met 2022. Waar relevant presenteerden we groeicijfers voor andere tijdsperioden (bv. 2019-2022) In het rapport is voor de verschillende groeicijfers altijd duidelijk aangeven om welke periode het gaat. Een verdere toelichting op onze aanpak en de daarbij gehanteerde uitgangspunten is verder in dit inleidende hoofdstuk en de bijlage in de rapport opgenomen.

Brondata De cijfers zijn afkomstig uit de Monitor Internationals van Decisio (2024). Deze monitor is gebaseerd op de meest actuele bronbestanden (CBS Microdata) van het CBS. Bronbestanden betreffen onder meer gegevens van de Belastingdienst (over arbeidscontracten, loon, gewerkte uren, etc.) en de Basisregistratie Personen (BRP) (met diverse gegevens over uiteenlopende persoonskenmerken zoals geslacht, leeftijd, etc.). 4

I N L E I D IN G Dynamische database: aanvullen én actualiseren gegevens leidt tot gewijzigde resultaten Decisio hanteert vanaf de aanvang van de landelijke monitor dezelfde definities, databronnen (de zogenaamde ‘CBS Microdata’) en berekeningswijzen. Op basis hiervan is door Decisio een monitor/database opgebouwd met gegevens vanaf het jaar 2010 tot zo recent mogelijk.

Dat betekent dat wij niet alleen een actualisatie (moeten) uitvoeren voor het laatst beschikbare bronjaar, maar óók voor de jaren daarvoor om daarmee ook voor jaargegevens uit het verleden een zo waarheidsgetrouw mogelijk inzicht te schetsen.

Eens per jaar (in december) vullen én actualiseren we de database (aan) op basis van de op dat moment meest actuele bronbestanden van het CBS. De aanvulling betreft het toevoegen van de meest actuele gegevens voor het laatst beschikbare jaar. Daarnaast voeren we tevens een actualisatie we uit voor alle gegevens die al beschikbaar waren voor alle jaren vanaf 2010. Dit betekent (dus) een volledige actualisatie van alle jaargegevens tot het meest recent jaar. De volledige actualisatie leidt ertoe dat de resultaten in dit rapport, ook voor jaren in het verleden, afwijken van de resultaten in (de) voorgaande monitorrapportages van Decisio. Waardoor wijken resultaten af? We hebben gezien dat het CBS over steeds meer en betere gegevens beschikt; en dat betreft ook meer/betere gegevens voor voorgaande jaren (in onze monitor: vanaf 2010).

I N L E I D IN G Meerdere doelgroepen in monitor: voorkomen van dubbeltellingen Vanaf 2022 voert onze Monitor Internationals meer internationale doelgroepen dan alleen de internationale kenniswerkers en arbeidsmigranten. De monitor is verbreed met landelijke gegevens over internationale studenten, statushouders, inkomensafhankelijke partners en ontheemde Oekraïners. Om eventuele dubbeltellingen in de uitkomsten te voorkomen is er door ons voor gekozen om personen toe te wijzen aan een doelgroep op basis van hun verondersteld hoofdmotief voor verblijf in Nederland.

Het kan voorkomen dat een persoon in meer dan een van deze definities valt. Bijvoorbeeld iemand die als statushouder naar Nederland is gekomen, werk vindt en daardoor ook internationale werknemer wordt. Om dubbeltellingen te voorkomen corrigeren we dit zodat alle internationals slechts binnen één groep vallen. We gaan daarbij uit van de volgende volgordelijkheid van verondersteld motief: (1) Ontheemde Oekraïner, (2) statushouder, (3) student, (4) kenniswerker/arbeidsmigrant/inkomensafhankelijke partner.

Definities In dit rapport worden verschillende begrippen gebruikt. Voor de duidelijkheid geven we hier een overzicht van hetgeen we daarmee bedoelen: ▪ Internationale werknemer: is een economisch-actieve persoon met alleen een buitenlandse nationaliteit (oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit) en die in loondienst is bij een in Nederland gevestigde organisatie. Voor deze persoon wordt loonheffing afgedragen aan de Belastingdienst. ▪ Kenniswerker: is een internationale werknemer die gerekend wordt tot de groep kenniswerkers waarbij een minimale looneis gesteld is voor twee leeftijdsgroepen. Deze groep valt niet binnen de scope van dit onderzoek. ▪ Arbeidsmigrant: is een internationale werknemer die minder verdient dan de gestelde minimale looneis voor de kenniswerker. In de bijlage bij dit rapport is dit nader toegelicht. Afronding Cijfers zijn afgerond op vijftallen (in verband met onze verplichting jegens het CBS ter borging van de privacy). Provincie- of regiototalen tellen, door deze afrondingen, niet altijd op tot het totaal van alle onderliggende gemeenten. 6

PROVINCIE NOORD-HOLLAND

K E R N C IJ FE R S P ROV I N C I E N O O R D - H O L LA N D In de provincie Noord-Holland werkten in 2022 145.655 arbeidsmigranten. Tussen 2010 en 2022 is het aantal jaarlijks gemiddeld gegroeid met 5,5%. In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten.

Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 81.885 arbeidsmigranten geregistreerd in Noord-Holland. Ongeveer de helft daarvan woont in gemeente Amsterdam. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal jaarlijks gemiddeld met 6,1% toe.

De belangrijkste werkgemeenten voor in Noord-Holland zijn Amsterdam, Haarlemmermeer en Diemen. Ruim 60% van de arbeidsmigranten werkte in 2022 in een van deze gemeenten. In absolute zin groeide het aantal arbeidsmigranten in Amsterdam het sterkst.

Voor Noord-Holland onderscheiden we een duidelijke zomerpiek als het gaat om werkzame arbeidsmigranten. De piek in Noord-Holland is vergelijkbaar met het beeld in Nederland en alle regio’s.

Een derde van de arbeidsmigranten in Noord-Holland werkte via uitzendbureaus en detachering. Andere belangrijke werksectoren voor arbeidsmigranten in de Noord-Holland zijn de horeca (14%) en detailhandel (13%).

Uit de prognosescenario’s blijkt voor Noord-Holland dat het aantal arbeidsmigranten de komende tien jaar blijft toenemen tot een populatie van naar schatting 155.000 tot 235.000 arbeidsmigranten in 2030.

Het belangrijkste herkomstland van arbeidsmigranten in NoordHolland is Polen. 24% van de in Noord-Holland werkzame arbeidsmigranten is van Poolse afkomst. Sinds 2010 is het aandeel Roemeense arbeidsmigranten (relatief) sterk toegenomen.

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E Ruim 145 duizend werkende arbeidsmigranten in provincie Noord-Holland In 2022 werkten in de provincie Noord-Holland 145.655 arbeidsmigranten1. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal werkzame arbeidsmigranten in NoordHolland met ruim 69 duizend toe. De gemiddelde jaarlijkse groei in de periode 2010-2022 bedroeg 5,5%.

+5,5% per jaar

Afname aantal arbeidsmigranten in coronajaar In 2020 daalde het aantal werkende arbeidsmigranten in Noord-Holland. Het ging om een afname van ruim 13 duizend ten opzichte van 2019. Dit was een tijdelijke afname; in 2021 lag het aantal werkende arbeidsmigranten in Noord-Holland op 130.480; een stijging van 11% ten opzichte van 2020. Amsterdam belangrijkste werkgemeente in Noord-Holland Ruim 59 duizend (59.840) arbeidsmigranten werkten in 2022 in Amsterdam. Hiermee werkte 41% van de arbeidsmigranten in Noord-Holland in Amsterdam. Andere belangrijke werkgemeenten waren Diemen en Haarlemmermeer.

In 2022 werkten in de provincie Noord-Holland 145.655 internationale arbeidsmigranten. Ondanks covid-19 groeide het aantal met 1.165 arbeidsmigranten tussen 2019 en 2021.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata 1Vestiging van uitzendbureaus en werklocatie

In de CBS Microdata is de werklocatie van arbeidsmigranten geregistreerd als het adres van de werkgever. Indien zij voor een uitzendbureau werken, komt het voor dat het werkadres elders gelegen is omdat zij tijdelijk bij een of meerdere werkgevers worden uitgezonden. Dit daadwerkelijke werkadres is op basis van CBS Microdata niet bekend. Daarom kan er sprake zijn van een lichte onder- of overschatting zijn per werkgemeente.

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R WO O N LO C AT I E Ruim 81 duizend geregistreerd woonachtige arbeidsmigranten in provincie Noord-Holland Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 81.885 arbeidsmigranten geregistreerd woonachtig in de provincie Noord-Holland. Naar verwachting is dit een onderschatting van het daadwerkelijk aantal wonende arbeidsmigranten1.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

+6,1% per jaar

In 2020 nam het aantal wonende arbeidsmigranten in Noord-Holland af. Ten opzichte van 2019 bedroeg de afname circa 1.900. Dit komt overeen met een procentuele afname van 2,5%. In 2021 lag het aantal werkende arbeidsmigranten (licht) hoger.

Bijna 50% BRP-geregistreerde arbeidsmigranten woont in Amsterdam De grootste groep arbeidsmigranten woonde in 2022 in Amsterdam (49%). Absoluut gezien gaat het om 39.815 arbeidsmigranten. Andere belangrijke woongemeenten voor arbeidsmigranten in Noord-Holland zijn Zaanstad (6%), Haarlem (5%), Haarlemmermeer (4%) en Amstelveen (4%). 1Het komt voor dat het woonadres van een arbeidsmigrant niet bekend is via de CBS Microdata.

Gemeente

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2022

Ontwikkeling 2019-2022

Ontwikkeling 2010-2022

Aantal werkende in 2022

Amsterdam Zaanstad Haarlem Haarlemmermeer Amstelveen Noord-Holland

21.880 2.005 2.170 1.555 1.090 40.185

39.750 4.235 3.955 3.290 2.950 76.900

39.815 4.960 4.375 3.645 3.225 81.885

0,1% 5,4% 3,4% 3,5% 3,0% 2,1%

5,1% 7,8% 6,0% 7,4% 9,5% 6,1%

59.840 5.095 5.945 14.250 2.865 145.655

Bijvoorbeeld doordat de arbeidsmigrant, bij seizoensgebonden arbeid, minder dan vier maanden in Nederland verblijft en zich niet bij de gemeente inschrijft (dat is ook geen wettelijke plicht). Of het kan voorkomen dat de arbeidsmigrant onbekend is met het proces van inschrijving en/of zich niet wil inschrijven vanwege de vrees voor het verliezen van rechten in het land van herkomst. Het aantal geregistreerde arbeidsmigranten via de CBS Microdata is dus waarschijnlijk een onderschatting van het daadwerkelijke aantal wonende arbeidsmigranten. Uit eerder onderzoek is de inschatting dat gemiddeld 45 tot 55% van de arbeidsmigranten zich inschrijft.

P RO G N O S E A R B E ID S M I G R A N T E N TOT 2 0 3 0 Op basis van de historische ontwikkeling in de economie en het aantal arbeidsmigranten in Noord-Holland zijn prognoses opgesteld van de te verwachten ontwikkeling tot 2030. In onderstaand kader geven we een korte toelichting op de methodiek.

Prognose verwachte ontwikkeling aantal werkende arbeidsmigranten Noord-Holland 250.000

235.000 205.000

200.000

Achtergrond: externe factoren van belang voor aantal arbeidsmigranten tot 2030

Verschillende externe factoren beïnvloeden het uiteindelijke aantal werkende arbeidsmigranten. Ten eerste kan technologische vooruitgang de vraag naar arbeidsmigranten verminderen door automatisering en mechanisatie van arbeidsintensieve taken. Daarnaast kan het politieke klimaat beperkingen stellen aan het aantal arbeidsmigranten door striktere immigratieregels en beleidsmaatregelen. Het aanbod van huisvesting kan eveneens belemmerd werken, aangezien een tekort aan geschikte woonruimte de vestiging van arbeidsmigranten kan beperken. Verder speelt vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt in zowel het herkomst- als aankomstland een rol, doordat een toenemende vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt in het herkomstland de beschikbaarheid van arbeidsmigranten kan verminderen, terwijl een vergrijzende bevolking en krapte op de arbeidsmarkt in het aankomstland de vraag naar arbeidskrachten kan verhogen. Tot slot beïnvloeden de welvaartsontwikkelingen in zowel het herkomst- als aankomstland de migratiestromen; een toenemende welvaart in het herkomstland kan migratie ontmoedigen, terwijl economische groei in het aankomstland de vraag naar arbeidsmigranten kan stimuleren.

Prognose: 155.000 tot 235.000 arbeidsmigranten in 2030 Uit de prognosescenario’s blijkt voor Noord-Holland dat het aantal werkende arbeidsmigranten de komende jaren blijft toenemen tot een populatie van naar schatting 155.000 tot 235.000 arbeidsmigranten. Dit gaat om een jaarlijkse groei binnen een bandbreedte van 1 tot 6 procent.

155.000

145.655

150.000

100.000

50.000

Noord-Holland Werkelijk

Noord-Holland Trend

Noord-Holland Laag

Noord-Holland Hoog

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

B E H O E F T E H U I SV E ST I N G TOT 2 0 3 0 WLO-hoog: toename short-stay +2.670 tot en met 2025, +7.480 tot en met 2030 Op basis van de verdeling van de verblijfsduur van arbeidsmigranten in de Noord-Holland betekent de verwachte toename van het aantal arbeidsmigranten in Noord-Holland het volgende: voor short-stay verwachten we een toename van tenminste 2.670 arbeidsmigranten in 2025. Tot en met 2030 verwachten we een toename van 7.480 arbeidsmigranten (voor short-stay; in het WLO-hoog scenario). Wanneer de trend (2010-2022) wordt gevolgd dan zijn de aantallen extra arbeidsmigranten in 2025 en 2030 hoger dan in het WLO-scenario.

Prognose verwachte ontwikkeling aantal wonende arbeidsmigranten in provincie Noord-Holland

Aantal in provincie Noord-Holland wonende arbeidsmigranten (BRP-geregistreerd)

Prognose: conform scenario WLO-hoog Prognose: conform trend Noord-Holland 2010-2022 Additioneel aantal: conform WLO-hoog Additioneel aantal wonende arbeidsmigranten: conform trend Op basis van prognose scenario WLO-hoog: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal Op basis van prognose conform trend: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal

2022 81.885 81.885 -

2025 101.000 105.000 19.115 23.115

2030 135.500 141.000 53.615 59.115

14% 32% 54% 100%

2.670 6.140 10.300 19.110

7.480 17.230 28.900 53.610

14% 32% 54% 100%

3.230 7.430 12.460 23.120

8.250 19.000 31.870 59.120

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

ALKMAAR EN OMSTREKEN

K E R N C IJ FE R S R E G I O A L K M A A R In de regio Alkmaar werkten in 2022 5.915 arbeidsmigranten. Tussen 2010 en 2022 is het aantal jaarlijks gemiddeld gegroeid met 5,9%. In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten.

Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 3.520 arbeidsmigranten geregistreerd in regio Alkmaar. Ongeveer de helft daarvan woont in gemeente Alkmaar. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal jaarlijks gemiddeld met 4,4% toe.

De belangrijkste werkgemeenten voor de regio Alkmaar zijn Alkmaar en Dijk en Waard. Ruim 80% van de arbeidsmigranten werkte in 2022 in een van deze gemeenten. In relatieve zin groeide het aantal arbeidsmigranten in Uitgeest het sterkst.

Voor de regio Alkmaar onderscheiden we een duidelijke zomerpiek als het gaat om werkzame arbeidsmigranten. De piek in regio Alkmaar is op zijn sterkst in augustus en is goed vergelijkbaar met de seizoenpieken van de provincie Noord-Holland en Nederland.

De belangrijkste werksectoren voor arbeidsmigranten in de regio Alkmaar zijn zakelijke dienstverlening en horeca. Daarnaast werkt 44% van de arbeidsmigranten via een uitzendbureau of detachering.

Uit de prognosescenario’s blijkt voor de regio Alkmaar dat het aantal arbeidsmigranten de komende tien jaar blijft toenemen tot een populatie van naar schatting 7.500 tot 12.500 arbeidsmigranten in 2030. Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse groei van 3 tot 10%.

63% van de arbeidsmigranten werkt korter dan een jaar in regio Alkmaar; een derde werkt langer dan een jaar. Deze verhoudingen zijn min of meer gelijk aan die van Noord-Holland en Nederland.

Het belangrijkste herkomstland van arbeidsmigranten in regio Alkmaar is Polen. 39% van de in regio Alkmaar werkzame arbeidsmigranten is van Poolse afkomst. Sinds 2010 is vooral het aandeel van Roemeense arbeidsmigranten toegenomen.

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E aantal arbeidsmigranten

Bijna 6 duizend werkende arbeidsmigranten in regio Alkmaar In 2022 werkten in de regio Alkmaar 5.915 arbeidsmigranten1. Tussen 2010 en 2022 is het aantal in de regio werkzame arbeidsmigranten verdubbeld: het gaat om een gemiddelde jaarlijkse groei van 5,9%.

+5,9% per jaar .

aantal

Afname aantal arbeidsmigranten in coronajaar In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname van het aantal arbeidsmigranten. Er was een afname van 145 arbeidsmigranten ten opzichte van 2019. Het ging echter om een tijdelijke dip, want in 2021 lag het aantal arbeidsmigranten op een niveau dat hoger was dan voor de coronacrisis.

naar werkgemeente

In 2022 werkten in de regio Alkmaar 5.915 internationale arbeidsmigranten. Ondanks covid-19 groeide het aantal met 1.165 arbeidsmigranten tussen 2019 en 2021.

jaar Alkmaar e.o. Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata 1Vestiging van uitzendbureaus en werklocatie

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E De helft van de arbeidsmigranten werkte in Alkmaar 48% van de arbeidsmigranten was in 2022 werkzaam in de gemeente Alkmaar; in absolute zin gaat dit om 2.815 arbeidsmigranten. Andere belangrijke werkgemeenten voor arbeidsmigranten waren Dijk en Waard (2.000 arbeidsmigranten) en Uitgeest (465 arbeidsmigranten). De gemeente met de minste werkende arbeidsmigranten in 2022 was Heiloo met 80 arbeidsmigranten. Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal arbeidsmigranten in regio Alkmaar tussen 2010 en 2022, valt op dat Uitgeest en Alkmaar de grootste procentuele groei hebben doorgemaakt, namelijk 26% en 8% respectievelijk. De gemeente met de grootste absolute stijging tussen 2010 en 2022 is Alkmaar (+1.700 arbeidsmigranten).

Gemeente

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2022

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2022

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2019

Jaarlijkse ontwikkeling 2019-2022

Alkmaar Bergen Castricum Dijk en Waard Heiloo Uitgeest Regio Alkmaar

1.115 360 135 1.210 120 30 2.970

1.800 225 180 1.480 85 540 4.310

2.815 310 245 2.000 80 465 5.915

8% -1% 5% 4% -3% 26% 5,9%

5% -5% 3% 2% -4% 38% 4,2%

16% 11% 11% 11% -2% -5% 11,1%

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Tussen 2019 en 2022 stijgt het aantal arbeidsmigranten in de regio Alkmaar met 11%. Dit komt voornamelijk door de relatief grote groei in het aantal arbeidsmigranten in 2021. Heiloo herstelt niet volledig van de coronadip: in 2022 ligt het aantal arbeidsmigranten lager dan voor de coronacrisis (2019).

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E Vergelijking met provinciale en Nederlandse ontwikkeling De indexcijfers in de figuur geven de ontwikkeling van het aantal arbeidsmigranten in regio Alkmaar weer ten opzichte van het provinciaal en landelijk niveau. Tussen 2010 en 2022 kende de provincie Noord-Holland een gemiddelde groei van 5,5% per jaar tot 145.655 arbeidsmigranten in 2022. In diezelfde periode nam het aantal arbeidsmigranten in Nederland jaarlijks toe met 6,0% tot een aantal van 741.125 in 2022. De gemiddelde jaarlijkse groei van 5,9% van de regio Alkmaar was dus hoger dan de groei van de provincie Noord-Holland, maar lager dan die van Nederland.

Zowel regio Alkmaar als Noord-Holland en Nederland ervaarden een dip in het aantal arbeidsmigranten in 2020. Dit kan verklaard worden door de coronacrisis. Er is echter in alle drie de regio’s een herstel te zien waarbij het aantal arbeidsmigranten in 2022 hoger lag dan voor de coronacrisis. Tot slot is de groei in het aantal arbeidsmigranten in de regio Alkmaar aanzienlijk groter dan de groei in banen. Tussen 2010 en 2022 groeide het aantal banen binnen de regio met 0,7%2, dit wijst erop dat arbeidsmigranten een grotere rol krijgen binnen de arbeidsmarkt in de regio Alkmaar.

Ontwikkeling aantal internationale arbeidsmigranten (geïndexeerd basisjaar1 = 2010), 2010 - 2022 250 202 199 190

200

150

100

0 2010

2011

2012

2013

2014

Regio Alkmaar

2015

2016

2017

Noord-Holland

2018

2019

2020

2021

Nederland

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata 1 Cijfers zijn geïndexeerd om de jaarlijkse ontwikkeling tussen regio’s onderling te kunnen vergelijken 2 Bron CBS: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83582NED/table?dl=A295E

2022

KENMERKEN

Meeste arbeidsmigranten afkomstig uit Polen, vooral aantal Roemenen neemt toe De belangrijkste herkomstlanden van arbeidsmigranten in regio Alkmaar zijn Polen (39%) en Roemenië (24%) in 2022. Het herkomstland met een relatief grote toename tussen 2010 en 2022 was Roemenië. Het aandeel Polen, Turken en Duitsers is daarentegen afgenomen.

De herkomstlanden van arbeidsmigranten in de regio Alkmaar komen overeen met het provinciaal en landelijk beeld. Ook landelijk is de grootste groep arbeidsmigranten van Poolse afkomst, en is het aandeel Roemenen het sterkst toegenomen.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN

Zakelijke dienstverlening en horeca grootste sector Rechts op de pagina staat een grafiek met de top-10 werksectoren in 2010 en 2022. In regio Alkmaar werkte in 2022 11% van de arbeidsmigranten in zakelijke dienstverlening en nog eens 10% in de horeca. Bijna de helft van de arbeidsmigranten (44%) werkte in 2022 via een uitzendbureau of detachering. Van deze arbeidsmigranten is niet bekend in welke sector zij daadwerkelijk werken. De sector Landbouw en Visserij heeft een relatief grote afname in 2022 ten opzichte van 2010. Deze afname is in kleinere mate ook in Noord-Holland en Nederland te zien.

Het percentage arbeidsmigranten dat via een uitzendbureau of detachering werkt is in regio Alkmaar hoger dan in Noord-Holland (35%), maar lager dan in Nederland (53%) Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN Aandeel arbeidsmigranten werkende via uitzendbureau en/of detachering Rechts op de pagina staat een tabel met het aandeel arbeidsmigranten dat via een uitzendbureau en/of detachering werkte in de periode 2018-2022. Gemeenten met een (aanzienlijk) hoger aandeel werkende arbeidsmigranten via een uitzendbureau en/of detachering dan het provinciaal gemiddelde vervullen waarschijnlijk/mogelijk (voor een deel) een regiofunctie waarin arbeidsmigranten in een andere gemeente werken; in de CBS Microdata is de werklocatie van arbeidsmigranten geregistreerd als het adres van de werkgever. Indien zij voor een uitzendbureau werken, komt het voor dat het werkadres elders gelegen is omdat zij tijdelijk bij een of meerdere werkgevers worden uitgezonden.

Arbeidsmigranten die in Nederland via een uitzendbureau en/of detachering werkten, waren in de periode juni 2022 tot juni 2023 vooral actief in de logistiek (37%), tuinbouw (21%), voedingsindustrie (18%) en metaalindustrie (8%). De verdeling op regioniveau is niet bekend (ABU, 2024).

Aandeel arbeidsmigranten werkende via uitzendbureau en/of detachering, 2018 - 2022

Gemeente

Aandeel 2018

Aandeel 2019

Aandeel 2020

Aandeel 2021

Aandeel 2022

33% 0% 0% 42% 0% 83% 37%

34% 0% 0% 43% 0% 80% 36%

29% 0% 0% 44% 0% 69% 33%

49% 0% 0% 47% 0% 74% 33%

47% 0% 0% 46% 0% 76% 35%

Alkmaar Bergen Castricum Dijk en Waard Heiloo Uitgeest Noord-Holland

NB: aantallen werkende arbeidsmigranten via een uitzendbureau en/of detachering lager dan 10 dienen conform de (privacy)regels van het CBS afgerond te worden naar nul. Dit resulteert voor verschillende gemeenten in de provincie in een aandeel dat gelijk is aan nul procent. Percentages zijn verder afgerond op gehelen.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN Verblijfsduur arbeidsmigranten, 2022

Verblijfsduur arbeidsmigranten korter dan een jaar, 2022

70%

60%

63%61%62%

60%

50%

48%

50% 40% 40% 30%

30% 20%20% 16%

20%

36%

40% 34% 30%

29%

32% 28%

23%

20% 7% 8% 7%

10%

8% 7% 7%

6% 4%

10%

0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

2 tot en met 3 jaar 3 tot en met 5 jaar Meer dan 5 jaar

0% regio Alkmaar

regio Alkmaar

Noord-Holland

Nederland

6 op de 10 arbeidsmigranten werkt korter dan een jaar in regio Alkmaar 63% van de arbeidsmigranten werkte korter dan een jaar in regio Alkmaar; een derde werkt langer dan een jaar. Deze verhoudingen zijn min of meer gelijk aan die van Noord-Holland en Nederland.

Tot 4 maanden

Noord-Holland 4 tot 8 maanden

Nederland 8 tot en met 12 maanden

Relatief grote groep die korter dan 4 maanden in regio Alkmaar verblijft Van de arbeidsmigranten die minder dan een jaar in regio Alkmaar verblijven verblijft de grootste groep (48%) tot 4 maanden. Nog eens 29% van deze arbeidsmigranten verblijft 4 tot 8 maanden. In NoordHolland en Nederland is de groep ‘tot maanden’ ook het grootst.

Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) arbeidsmigranten bovenstaande verblijfsduur hebben. Het kan echter zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

21 Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R WO O N LO C AT I E 3.520 geregistreerd woonachtige arbeidsmigranten Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 3.520 arbeidsmigranten geregistreerd woonachtig in de regio Alkmaar. Dit is naar verwachting een onderschatting van het daadwerkelijke aantal1.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

+4,4% per jaar

In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een lichte daling te zien van het aantal arbeidsmigranten. Het ging echter om een tijdelijke dip, want in 2021 zat het aantal arbeidsmigranten op een niveau die hoger lag dan voor de coronacrisis. Bijna 50% BRP-geregistreerde arbeidsmigranten woont in Alkmaar De grootste groep arbeidsmigranten woont in de gemeente Alkmaar (47%); in absolute aantallen gaat dit om 1.640 arbeidsmigranten. Andere belangrijke woongemeenten voor arbeidsmigranten zijn Dijk en Waard (1.225 arbeidsmigranten) en Bergen (230 arbeidsmigranten). Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal arbeidsmigranten in regio Alkmaar tussen 2010 en 2022 zien we dat Dijk en Waard de grootste groei heeft doorgemaakt (7%). Ook in absolute aantallen heeft Dijk en Waard de grootste groei doorgemaakt (+690 arbeidsmigranten). 1Het komt voor dat het woonadres van een arbeidsmigrant niet bekend is via de CBS Microdata. Bijvoorbeeld doordat de

arbeidsmigrant, bij seizoensgebonden arbeid, minder dan vier maanden in Nederland verblijft en zich niet bij de gemeente inschrijft (dat is ook geen wettelijke plicht). Of het kan voorkomen dat de arbeidsmigrant onbekend is met het proces van inschrijving en/of zich niet wil inschrijven vanwege de vrees voor het verliezen van rechten in het land van herkomst. Het aantal geregistreerde arbeidsmigranten via de CBS Microdata is dus waarschijnlijk een onderschatting van het daadwerkelijke aantal wonende arbeidsmigranten. Uit eerder onderzoek is de inschatting dat gemiddeld 45 tot 55% van de arbeidsmigranten zich inschrijft.

Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Dijk en Waard Heiloo Uitgeest Regio Alkmaar

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2022

Ontwikkeling 2010-2019

Ontwikkeling 2019-2022

Aantal werkende in 2022

1.125 195 110 535 80 55 2.100

1.485 205 190 1.065 125 90 3.160

1.640 230 195 1.225 135 95 3.520

3% 1% 6% 8% 5% 6% 4,6%

3% 4% 1% 5% 3% 2% 3,7%

2.815 310 245 2.000 80 465 5.915

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R WO O N LO C AT I E Wonende arbeidsmigranten in Alkmaar en omstreken naar PC4-gebied (en directe omgeving), 2010

Wonende arbeidsmigranten in Alkmaar en omstreken naar PC4-gebied (en directe omgeving), 2022

23 Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

S E I Z O E N S PI E K E N Seizoenspieken arbeidsmigranten regio Alkmaar, 2018 - 2022

Zomerse piek arbeidsmigranten in de regio Alkmaar Het aantal werkzame arbeidsmigranten in de regio Alkmaar piekt in de zomer. In 2018 tot en met 2022 zien we een piek rond augustus. Richting de wintermaanden daalt het aantal arbeidsmigranten weer. Dit illustreert dat de inzet van arbeidsmigranten seizoensgebonden is. Dit kan mogelijk verklaard worden door het relatief grote aandeel arbeidsmigranten die in de sectoren landbouw en visserij en horeca werken.

4.500 4.000 3.500

3.000 2.500 2.000 1.500 1.000

500 jul-22

okt-22

apr-22

jan-22

okt-21

jul-21

jan-21

apr-21

okt-20

jul-20

apr-20

jan-20

okt-19

jul-19

apr-19

jan-19

okt-18

jul-18

apr-18

jan-18

Seizoenspieken arbeidsmigranten (geïndexeerd, basisjaar = 100), 2018 - 2022

Vergelijkbare seizoentrend als met Noord-Holland De seizoenpieken in de regio Alkmaar zijn vergelijkbaar met Noord-Holland en Nederland. In Noord-Holland en Nederland zien we ook een geleidelijke stijging van het aantal arbeidsmigranten door het jaar heen met een piek aan het einde van de zomer. De pieken van Noord-Holland en Nederlands zijn minder spits dan de pieken van regio Alkmaar. Daarna neemt het aantal arbeidsmigranten af. Het terugkerende dal rond de jaarwisselingen valt deels te verklaren doordat 31 december een gangbare einddatum van contracten is.

250 200 150

100 50

regio Alkmaar

Noord-Holland

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Nederland

okt-22

jul-22

apr-22

jan-22

okt-21

jul-21

apr-21

jan-21

okt-20

jul-20

apr-20

jan-20

okt-19

jul-19

apr-19

jan-19

okt-18

jul-18

apr-18

jan-18

P RO G N O S E A R B E ID S M I G R A N T E N TOT 2 0 3 0 Op basis van de historische ontwikkeling in de economie en het aantal arbeidsmigranten in regio Alkmaar zijn prognoses opgesteld van de te verwachten ontwikkeling tot 2030. In onderstaand kader geven we een korte toelichting op de methodiek.

Prognose verwachte ontwikkeling aantal werkende arbeidsmigranten regio Alkmaar

Prognose werkende arbeidsmigranten 14.000

12.500

12.000

Prognose: 7.500 tot 12.500 arbeidsmigranten in 2030 Uit de prognosescenario’s blijkt voor de regio Alkmaar dat het aantal werkende arbeidsmigranten de komende jaren blijft toenemen tot een populatie van naar schatting 7.500 tot 12.500 arbeidsmigranten. Dit gaat om een jaarlijkse groei binnen een bandbreedte van 3 tot 10 procent.

10.000

10.000 8.000

5.915

7.500

6.000 4.000 2.970 2.000

regio alkmaar Werkelijk

regio alkmaar Trend

regio alkmaar Laag

regio alkmaar Hoog

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

Achtergrond: externe factoren van belang voor aantal arbeidsmigranten tot 2030 Verschillende externe factoren beïnvloeden het uiteindelijke aantal werkende arbeidsmigranten. Ten eerste kan technologische vooruitgang de vraag naar arbeidsmigranten verminderen door automatisering en mechanisatie van arbeidsintensieve taken. Daarnaast kan het politieke klimaat beperkingen stellen aan het aantal arbeidsmigranten door striktere immigratieregels en beleidsmaatregelen. Het aanbod van huisvesting kan eveneens belemmerd werken, aangezien een tekort aan geschikte woonruimte de vestiging van arbeidsmigranten kan beperken. Verder speelt vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt in zowel het herkomst- als aankomstland een rol, doordat een toenemende vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt in het herkomstland de beschikbaarheid van arbeidsmigranten kan verminderen, terwijl een vergrijzende bevolking en krapte op de arbeidsmarkt in het aankomstland de vraag naar arbeidskrachten kan verhogen. Tot slot beïnvloeden de welvaartsontwikkelingen in zowel het herkomst- als aankomstland de migratiestromen; een toenemende welvaart in het herkomstland kan migratie ontmoedigen, terwijl economische groei in het aankomstland de vraag naar arbeidsmigranten kan stimuleren.

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

B E H O E F T E H U I SV E ST I N G TOT 2 0 3 0 Prognose verwachte ontwikkeling aantal wonende arbeidsmigranten regio Alkmaar

WLO-hoog: toename short-stay +190 tot en met 2025, +500 tot en met 2030 Op basis van de verdeling van de verblijfsduur van arbeidsmigranten in de regio Alkmaar betekent de verwachte toename van het aantal arbeidsmigranten in de regio Alkmaar het volgende: voor short-stay verwachten we een toename van tenminste 190 arbeidsmigranten in 2025. Tot en met 2030 verwachten we een toename van 500 arbeidsmigranten (voor short-stay; in het WLO-hoog scenario). Wanneer de trend (2010-2022) wordt gevolgd dan zijn de aantallen extra arbeidsmigranten in 2025 en 2030 lager dan in het WLO-scenario.

Aantal in de regio Alkmaar wonende arbeidsmigranten (BRPgeregistreerd)

Prognose: conform scenario WLO-hoog Prognose: conform trend regio Alkmaar 2010-2022 Additioneel aantal: conform WLO-hoog Additioneel aantal wonende arbeidsmigranten: conform trend Op basis van prognose scenario WLO-hoog: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal Op basis van prognose conform trend: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal

2022 3.520 3.520 -

2025 6.000 4.000 2.480 480

2030 10.000 5.000 6.480 1.480

8% 25% 67% 100%

190 630 1.660 2.480

500 1.640 4.330 6.470

8% 25% 67% 100%

40 120 320 480

110 380 990 1.480

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

AMSTELLAND EN MEERLANDEN

K E R N C IJ FE R S A M ST E L L A N D E N M E E R L A N D E N In Amstelland en Meerlanden werkten in 2022 44.185 arbeidsmigranten. Tussen 2010 en 2022 is het aantal jaarlijks gemiddeld gegroeid met 4,5%. In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten.

Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 10.765 arbeidsmigranten geregistreerd in Amstelland en Meerlanden. Ongeveer een derde daarvan woont in gemeente Haarlemmermeer. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal jaarlijks gemiddeld met 8,7% toe.

De belangrijkste werkgemeenten voor Amstelland en Meerlanden zijn Diemen en Haarlemmermeer. Bijna 80% van de arbeidsmigranten werkte in 2022 in een van deze gemeenten.

Voor Amstelland en Meerlanden onderscheiden we een piek aan het einde van de zomer als het gaat om werkzame arbeidsmigranten. De piek in Amstelland en Meerlanden is goed vergelijkbaar met de seizoenpieken van de provincie Noord-Holland en Nederland.

De belangrijkste werksectoren voor arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden zijn groothandel en zakelijke dienstverlening. Daarnaast werkt 65% van de arbeidsmigranten via een uitzendbureau of detachering.

Uit de prognosescenario’s blijkt voor Amstelland en Meerlanden dat het aantal werkende arbeidsmigranten zowel kan toe- als afnemen. De populatie is naar schatting 40.000 tot 78.000 arbeidsmigranten. Dit gaat om een jaarlijkse groei binnen een bandbreedte van -1 tot 7 procent.

59% van de arbeidsmigranten werkte in 2022 korter dan een jaar in Amstelland en Meerlanden; 41% werkte langer dan een jaar. Deze verhoudingen zijn min of meer gelijk aan die van Noord-Holland en Nederland.

Het belangrijkste herkomstland van arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden is Polen. 28% van de in Amstelland en Meerlanden werkzame arbeidsmigranten is van Poolse afkomst. Sinds 2010 is vooral het aandeel Roemeense en Spaanse arbeidsmigranten toegenomen.

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E 44 duizend werkende arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden In 2022 werkten in Amstelland en Meerlanden 44.185 arbeidsmigranten1. Tussen 2010 en 2022 is het aantal in de regio werkzame arbeidsmigranten gegroeid met een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,5%. Afname aantal arbeidsmigranten in coronajaar In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten. Er was een afname van 4.725 arbeidsmigranten ten opzichte van 2019. Het ging echter om een tijdelijke dip, want in 2021 lag het aantal arbeidsmigranten op een niveau dat hoger was dan voor de coronacrisis.

In 2022 werkten in Amstelland en Meerlanden 44.185 internationale arbeidsmigranten. Ondanks covid-19 groeide het aantal met 1.530 arbeidsmigranten tussen 2019 en 2021.

+4,5% per jaar

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata 1Vestiging van uitzendbureaus en werklocatie

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E Bijna de helft van de arbeidsmigranten werkte in Diemen 46% van de arbeidsmigranten was in 2022 werkzaam in de gemeente Diemen; in absolute zin gaat dit om 20.350 arbeidsmigranten. Andere belangrijke werkgemeenten voor arbeidsmigranten waren Haarlemmermeer (14.250 arbeidsmigranten) en Aalsmeer (3.455 arbeidsmigranten). De gemeente met de minste werkende arbeidsmigranten in 2022 was Uithoorn met 1.460 arbeidsmigranten. Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden tussen 2010 en 2022, valt op dat Ouder-Amstel en Aalsmeer de grootste procentuele groei hebben doorgemaakt, namelijk 10% en 8% respectievelijk. De gemeente met de grootste absolute stijging tussen 2010 en 2022 is Haarlemmermeer (+7.840 arbeidsmigranten).

Gemeente Aalsmeer Amstelveen Diemen Haarlemmermeer Ouder-Amstel Uithoorn Amstelland en Meerlanden

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2022

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2022

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2019

Jaarlijkse ontwikkeling 2019-2022

1.380 1.260 15.485 6.140 560 815

2.880 3.455 2.155 2.865 20.615 20.350 14.790 14.250 755 1.805 715 1.460

8% 7% 2% 7% 10% 5%

9% 6% 3% 10% 3% -1%

6% 10% 0% -1% 34% 27%

25.910

41.910 44.185

4,5%

5,5%

1,8%

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Tussen 2019 en 2022 stijgt het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden met 2%. Dit komt voornamelijk door de relatief grote groei in het aantal arbeidsmigranten in 2021. Diemen en Haarlemmermeer herstellen niet volledig van de coronadip: in 2022 ligt het aantal arbeidsmigranten lager dan voor de coronacrisis (2019).

Tussen 2010 en 2022 kende de provincie Noord-Holland een gemiddelde groei van 5,5% per jaar tot 145.655 arbeidsmigranten in 2022. In diezelfde periode nam het aantal arbeidsmigranten in Nederland jaarlijks toe met 6,0% tot een aantal van 741.125 in 2022. De gemiddelde jaarlijkse groei van 4,5% van Amstelland en Meerlanden lag dus lager dan de groei van de provincie Noord-Holland en Nederland. Zowel Amstelland en Meerlanden als Noord-Holland en Nederland ervaarden een dip in het aantal arbeidsmigranten in 2020. Dit kan verklaard worden door de coronacrisis. Er is echter in alle drie de regio’s een herstel te zien waarbij het aantal arbeidsmigranten in 2022 hoger ligt dan voor de coronacrisis. Tot slot is de groei in het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden aanzienlijk groter dan de groei in banen. Tussen 2010 en 2022 groeide het aantal banen binnen de regio met 1,3%2, dit wijst erop dat arbeidsmigranten een grotere rol krijgen binnen de arbeidsmarkt in Amstelland en Meerlanden.

Ontwikkeling aantal internationale arbeidsmigranten (geïndexeerd basisjaar1 = 2010), 2010 - 2022 250 202 200

190

171 150

100

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Amstelland en Meerlanden

2016

2017

2018

Noord-Holland

2019

2020

2021

Nederland

2022

KENMERKEN

Meeste arbeidsmigranten afkomstig uit Polen, vooral aantal Roemenen neemt toe De belangrijkste herkomstlanden van arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden zijn Polen (28%) en Spanje (9%) in 2022. De herkomstlanden met een relatief grote toename tussen 2010 en 2022 zijn Roemenië en Spanje. Het aandeel Polen, Turken en Duitsers is daarentegen afgenomen. De herkomstlanden van arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden komen overeen met het provinciaal en landelijk beeld. Ook landelijk is de grootste groep arbeidsmigranten van Poolse afkomst, en is het aandeel van Roemenen het sterkst toegenomen.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN

Groothandel en zakelijke dienstverlening grootste sectoren Rechts op de pagina staat een grafiek met de top-8 werksectoren in 2010 en 2022. In Amstelland en Meerlanden werkte in 2022 8% van de arbeidsmigranten in groothandel en nog eens 6% in zakelijke dienstverlening. Bijna tweederde van de arbeidsmigranten (65%) werkte in 2022 via een uitzendbureau of detachering. Van deze arbeidsmigranten is helaas niet bekend in welke sector zij daadwerkelijk werken. Het percentage arbeidsmigranten dat via een uitzendbureau of detachering werkt is in Amstelland en Meerlanden hoger dan in Noord-Holland (35%) en Nederland (53%)

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Aandeel arbeidsmigranten werkende via uitzendbureau en/of detachering, 2018 - 2022

Gemeente

Aandeel 2018

Aandeel 2019

Aandeel 2020

Aandeel 2021

Aandeel 2022

51% 8% 97% 51% 7% 1% 37%

49% 10% 97% 55% 6% 7% 36%

40% 7% 97% 54% 3% 4% 33%

45% 9% 97% 59% 2% 5% 33%

51% 7% 96% 50% 2% 2% 35%

Aalsmeer Amstelveen Diemen Haarlemmermeer Ouder-Amstel Uithoorn Noord-Holland

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN Verblijfsduur arbeidsmigranten, 2022

Verblijfsduur arbeidsmigranten korter dan een jaar, 2022

70%

45%

60%

62% 59%61%

40%

35%

50%

34%

36% 33%

33%

34% 30%

30%

40%

32%

28%

25%

30%

20%

23% 20%20%

20%

15% 8% 8% 7%

10%

6% 7% 7%

4% 4% 4%

10% 5%

0% Minder dan een jaar

1 tot 2 jaar

2 tot en met 3 jaar 3 tot en met 5 jaar Meer dan 5 jaar

Amstelland en Meerlanden

0% Amstelland en Meerlanden

Noord-Holland

Nederland

6 op de 10 arbeidsmigranten werkt korter dan een jaar in Amstelland en Meerlanden 59% van de arbeidsmigranten werkt korter dan een jaar in Amstelland en Meerlanden; 41% werkt langer dan een jaar. Deze verhoudingen zijn min of meer gelijk aan die van Noord-Holland en Nederland. Bij het kenmerk verblijfsduur gaat het om een momentopname. Dat wil zeggen dat op het moment van meten (2022) arbeidsmigranten bovenstaande verblijfsduur hebben. Het kan echter zo zijn dat deze groep in Nederland blijft en hun uiteindelijke verblijfsduur langer wordt.

Tot 4 maanden

Noord-Holland

4 tot 8 maanden

Nederland

8 tot en met 12 maanden

Een derde van de arbeidsmigranten werkt korter dan 4 maanden in Amstelland en Meerlanden Van de arbeidsmigranten die minder dan een jaar in Amstelland en Meerlanden verblijven verblijft een derde tot 4 maanden. Nog eens een derde verblijft 4 tot 8 maanden en nog eens een derde verblijft 8 tot en met 12 maanden. Deze groepen zijn dus vrij evenwichtig verdeelt. In Noord-Holland en Nederland is de groep ‘tot maanden’ het grootst.

35 Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R WO O N LO C AT I E 10.765 geregistreerd woonachtige arbeidsmigranten Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 10.765 arbeidsmigranten geregistreerd woonachtig in Amstelland en Meerlanden. Dit is naar verwachting een onderschatting van het daadwerkelijke aantal1.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

+8,7% per jaar

In 2020, het belangrijkste coronajaar, is er een lichte daling te zien van het aantal arbeidsmigranten. Het ging echter om een tijdelijke dip, want in 2021 zat het aantal arbeidsmigranten op een niveau die hoger was dan voor de coronacrisis. Een derde van de BRP-geregistreerde arbeidsmigranten woont in Haarlemmermeer De grootste groep arbeidsmigranten woont in Haarlemmermeer (34%); in absolute aantallen gaat dit om 3.645 arbeidsmigranten. Andere belangrijke woongemeenten voor arbeidsmigranten zijn Amstelveen (3.225 arbeidsmigranten) en Aalsmeer (1.400 arbeidsmigranten). Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse groei van het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden tussen 2010 en 2022 zien we dat Ouder-Amstel de grootste groei heeft doorgemaakt (11%). In absolute aantallen heeft Amstelveen de grootste groei doorgemaakt (+2.135 arbeidsmigranten).

Gemeente

Aantal 2010

Aantal 2019

Aantal 2022

Ontwikkeling 2010-2019

Ontwikkeling 2019-2022

Aantal werkende in 2022

Aalsmeer Amstelveen Diemen

485 1.090 380

930 2.950 1.070

1.400 3.225 1.255

8% 12% 12%

15% 3% 5%

3.455 2.865 20.350

1Het komt voor dat het woonadres van een arbeidsmigrant niet bekend is via de CBS Microdata. Bijvoorbeeld doordat de

Haarlemmermeer

1.555

3.290

3.645

14.250

Ouder-Amstel Uithoorn Amstelland en Meerlanden

70 375

215 855

235 1.005

13% 10%

3% 6%

1.805 1.460

3.955

9.310

10.765

10,0%

5,0% 36

44.185

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R WO O N LO C AT I E Wonende arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden naar PC4-gebied (en directe omgeving), 2010

Wonende arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden naar PC4-gebied (en directe omgeving), 2022

37 Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

S E I Z O E N S PI E K E N Seizoenspieken arbeidsmigranten Amstelland en Meerlanden, 2018 - 2022

Einde zomer piek arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden Het aantal werkzame arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden piekt aan het einde van de zomer (rond september). Richting het einde van het jaar daalt het aantal arbeidsmigranten weer. Dit illustreert dat de inzet van arbeidsmigranten seizoensgebonden is. Dit kan mogelijk verklaard worden door het relatief grote aandeel arbeidsmigranten die in de sector horeca werken.

35.000 30.000

25.000 20.000 15.000 10.000 5.000

jul-22

okt-22

apr-22

jan-22

jul-21

okt-21

apr-21

jan-21

jul-20

okt-20

apr-20

jan-20

okt-19

jul-19

apr-19

jan-19

okt-18

jul-18

jan-18

apr-18

Seizoenspieken arbeidsmigranten (geïndexeerd, basisjaar = 100), 2018 - 2022

Amstelland en Meerlanden

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Noord-Holland

Nederland

Vergelijkbare seizoentrend als met Noord-Holland De seizoenpieken in Amstelland en Meerlanden zijn vergelijkbaar met NoordHolland en Nederland. In Noord-Holland en Nederland zien we ook een geleidelijke stijging van het aantal arbeidsmigranten door het jaar heen met een piek aan het einde van de zomer. Daarna neemt het aantal arbeidsmigranten af. Het terugkerende dal rond de jaarwisselingen valt deels te verklaren doordat 31 december een gangbare einddatum van contracten is.

okt-22

jul-22

jan-22

apr-22

okt-21

jul-21

apr-21

jan-21

okt-20

jul-20

apr-20

jan-20

okt-19

jul-19

apr-19

jan-19

okt-18

jul-18

apr-18

jan-18

200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 -

P RO G N O S E A R B E ID S M I G R A N T E N TOT 2 0 3 0 Op basis van de historische ontwikkeling in de economie en het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden zijn prognoses opgesteld van de te verwachten ontwikkeling tot 2030. In onderstaand kader geven we een korte toelichting op de methodiek.

Prognose verwachte ontwikkeling aantal werkende arbeidsmigranten Amstelland en Meerlanden 90.000 80.000

78.000

70.000

65.500

Achtergrond: externe factoren van belang voor aantal arbeidsmigranten tot 2030

60.000

50.000

Prognose: 40.000 tot 78.000 arbeidsmigranten in 2030 Uit de prognosescenario’s blijkt voor Amstelland en Meerlanden dat het aantal werkende arbeidsmigranten zowel kan toe- als afnemen. De populatie is naar schatting 40.000 tot 78.000 arbeidsmigranten. Dit gaat om een jaarlijkse groei binnen een bandbreedte van -1 tot 7 procent.

44.185 40.000

40.000 30.000 20.000 10.000 -

Amstelland en Meerlanden Werkelijk

Amstelland en Meerlanden Trend

Amstelland en Meerlanden Laag

Amstelland en Meerlanden Hoog

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

B E H O E F T E H U I SV E ST I N G TOT 2 0 3 0 WLO-hoog: toename short-stay +1.280 tot en met 2025, +3.420 tot en met 2030 Op basis van de verdeling van de verblijfsduur van arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden betekent de verwachte toename van het aantal arbeidsmigranten in Amstelland en Meerlanden het volgende: voor shortstay verwachten we een toename van tenminste 1.280 arbeidsmigranten in 2025. Tot en met 2030 verwachten we een toename van 3.420 arbeidsmigranten (voor short-stay; in het WLO-hoog scenario). Wanneer de trend (2010-2022) wordt gevolgd dan zijn de aantallen extra arbeidsmigranten in 2025 en 2030 lager dan in het WLO-scenario.

Prognose verwachte ontwikkeling aantal wonende arbeidsmigranten Amstelland en Meerlanden

Aantal in Amstelland en Meerlanden wonende arbeidsmigranten (BRP-geregistreerd)

Prognose: conform scenario WLO-hoog Prognose: conform trend Amstelland en Meerlanden 2010-2022 Additioneel aantal: conform WLO-hoog Additioneel aantal wonende arbeidsmigranten: conform trend Op basis van prognose scenario WLO-hoog: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal Op basis van prognose conform trend: Short (<1 jaar) Mid (1 tot 3 jaar) Long (3 jaar of langer) Totaal

2022 10.765 10.765 -

2025 19.500 15.500 8.735 4.735

2030 34.000 23.500 23.235 12.735

15% 32% 53% 100%

1.280 2.830 4.620 8.730

3.420 7.520 12.290 23.230

15% 32% 53% 100%

700 1.530 2.510 4.740

1.870 4.120 6.740 12.730

Bron: Decisio (2024); o.b.v. CBS Microdata

AMSTERDAM

K E R N C IJ FE R S A M ST E R DA M In Amsterdam werkten in 2022 59.840 arbeidsmigranten. Tussen 2010 en 2022 is het aantal jaarlijks gemiddeld gegroeid met 8,5%. In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten. De belangrijkste werksectoren voor arbeidsmigranten in Amsterdam zijn horeca en detailhandel. Daarnaast werkte in 2022 14% van de arbeidsmigranten via een uitzendbureau of detachering. 60% van de arbeidsmigranten werkte in 2022 korter dan een jaar in Amsterdam; 40% werkte langer dan een jaar. Deze verhoudingen zijn min of meer gelijk aan die van Noord-Holland en Nederland.

Op basis van BRP-registraties stonden in 2022 39.815 arbeidsmigranten geregistreerd in Amsterdam. Tussen 2010 en 2022 nam het aantal jaarlijks gemiddeld met 5,1% toe. Voor Amsterdam onderscheiden we geen zomerpiek als het gaat om werkzame arbeidsmigranten. Het aantal werkzame arbeidsmigranten neemt door het jaar heen wel toe. Uit de prognosescenario’s blijkt voor Amsterdam dat het aantal werkende arbeidsmigranten zowel kan toe- als afnemen. De populatie is naar schatting 57.000 tot 129.500 arbeidsmigranten. Dit gaat om een jaarlijkse groei binnen een bandbreedte van -1 tot 10 procent.

Het belangrijkste herkomstland van arbeidsmigranten in Amsterdam is Italië. 10% van de in Amsterdam werkzame arbeidsmigranten is van Italiaanse afkomst. Sinds 2010 is vooral het aandeel Italiaanse arbeidsmigranten toegenomen.

A R B E I D S M I G RA N T E N N A A R W E R K LO C AT I E 60 duizend werkende arbeidsmigranten in Amsterdam In 2022 werkten in Amsterdam 59.840 arbeidsmigranten1. Tussen 2010 en 2022 is het aantal in de regio werkzame arbeidsmigranten gegroeid met een gemiddelde jaarlijkse groei van 8,5%.

+8,5% per jaar

Afname aantal arbeidsmigranten in coronajaar In 2020, het belangrijkste coronajaar, was er een afname in het aantal arbeidsmigranten. Er was een afname van 6.045 arbeidsmigranten ten opzichte van 2019. Het ging echter om een tijdelijke dip, want in 2022 lag het aantal arbeidsmigranten op een niveau dat hoger was dan voor de coronacrisis.

In 2022 werkten in Amsterdam 59.840 internationale arbeidsmigranten. Ondanks covid-19 groeide het aantal met 3.850 arbeidsmigranten tussen 2019 en 2022. Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Gemeente

Aantal 2010

Aantal 2022

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2022

Amsterdam

22.490 55.990 59.840

8,5%

Aantal 2019

Jaarlijkse ontwikkeling 2010-2019

Jaarlijkse ontwikkeling 2019-2022

10,7%

2,2%

1Vestiging van uitzendbureaus en werklocatie

Tussen 2010 en 2022 kent de provincie Noord-Holland een gemiddelde groei van 5,5% per jaar tot 145.655 arbeidsmigranten in 2022. In diezelfde periode nam het aantal arbeidsmigranten in Nederland jaarlijks toe met 6,0% tot een aantal van 741.125 in 2022. De gemiddelde jaarlijkse groei van 8,5% van Amsterdam ligt dus hoger dan de groei van de provincie Noord-Holland en Nederland. Zowel Amsterdam als Noord-Holland en Nederland ervaarden een dip in het aantal arbeidsmigranten in 2020. Dit kan verklaard worden door de coronacrisis. Er is echter in alle drie de regio’s een herstel te zien waarbij het aantal arbeidsmigranten in 2022 hoger ligt dan voor de coronacrisis.

Ontwikkeling aantal internationale arbeidsmigranten (geïndexeerd basisjaar1 = 2010), 2010 - 2022 300 266 250 202 200

190

150

100

2010

2011

2012

2013

2014

Amsterdam

2015

2016

2017

Noord-Holland

2018

2019

2020

2021

2022

Nederland

Bron: Decisio (2022), via CBS Microdata 1 Cijfers zijn geïndexeerd om de jaarlijkse ontwikkeling tussen regio’s onderling te kunnen vergelijken 2 Bron CBS: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83582NED/table?dl=A295E

Tot slot is de groei in het aantal arbeidsmigranten in Amsterdam aanzienlijk groter dan de groei in banen. Tussen 2010 en 2022 groeide het aantal banen binnen de regio met 2,2%2, dit wijst erop dat arbeidsmigranten een grotere rol krijgen binnen de arbeidsmarkt in Amsterdam. 44

KENMERKEN

Meeste arbeidsmigranten afkomstig uit Italië De belangrijkste herkomstlanden van arbeidsmigranten in Amsterdam zijn Italië (10%) en Spanje (8%) in 2022. Het herkomstland met een relatief grote toename tussen 2010 en 2022 is Italië. Het aandeel Turken, Duitsers en Polen is daarentegen afgenomen. De herkomstlanden van arbeidsmigranten in de Amsterdam verschillen van het provinciaal en landelijk beeld. Provinciaal en landelijk is er een relatief grote groep arbeidsmigranten uit Polen. Deze nationaliteit is in Amsterdam minder prominent aanwezig.

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

KENMERKEN

Horeca en detailhandel grootste sectoren Rechts op de pagina staat een grafiek met de top-8 werksectoren in 2010 en 2022. In Amsterdam werkte in 2022 26% van de arbeidsmigranten in de horeca en nog eens 17% in detailhandel. Daarnaast werkte 14% van de arbeidsmigranten in 2022 via een uitzendbureau of detachering. Van deze arbeidsmigranten is helaas niet bekend in welke sector zij daadwerkelijk werken. Het percentage arbeidsmigranten die via een uitzendbureau of detachering werkt is in Amsterdam lager dan in Noord-Holland (35%) en Nederland (53%)

Bron: Decisio (2024), via CBS Microdata

Aandeel arbeidsmigranten werkende via uitzendbureau en/of detachering, 2018 - 2022

Gemeente

Aandeel 2018

Aandeel 2019

Aandeel 2020

Aandeel 2021

Aandeel 2022

13% 37%

12% 36%

11% 33%

14% 35%

Amsterdam Noord-Holland

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15801624/1