22 VNG Vergaderstukken extra ALV 13 januari 2022

Programma Visie 2030 Beleidsinzet

Tijdens de jaarvergadering in het voorjaar van 2023 stellen de leden een verenigingsvisie vast waarbij de ontwikkeling van een sterke lokale bestuurslaag richting 2030 centraal staat. Doel van deze verenigingsvisie is het versterken en ondersteunen van de samenwerking tussen gemeentelijke organisaties vanuit de vereniging.

71

7 – Actieve ledenorganisatie

> In 2022 spannen wij ons in om een gemeenschappelijk beeld te creëren over de wenselijke ontwikkelrichting voor 2030 en onderschrijving van de uitgangspunten van de vereniging daarbij.

Netwerkorganisatie Beleidsinzet

De VNG wil een daadkrachtige en levendige vereniging zijn als thuis voor alle leden. Daarmee verbinden we leden en groepen leden met elkaar om zo ervaringen, kennis en belangen te delen. De VNG is daarmee binnen en buiten Nederland een herkenbaar ‘netwerk van netwerken’. > In 2022 werken we de externe netwerkstrategie verder uit zodat er een uitgewerkt aanbod met afspraken wordt afgerond voor netwerken van leden en groepen leden. Ook zijn de verbindingen met zuster/koepelverenigingen in de EU en op internationaal niveau uitgewerkt. Binnen de VNG-organisatie zetten we in 2022 stappen om de interne netwerkstrategie te verstevigen door kennis te delen en vaardigheden te vergroten. Ook realiseren we een nieuw Customer Relationship Management-systeem (CRM). > In 2022 leggen we een basis voor kennis- en datagestuurd werken binnen de VNG om kennisonderbouwde besluitvorming te bevorderen. Daarnaast verbeteren we de kennispositie van gemeenten door kennispartners meer gemeentegericht onderzoek te laten verrichten. We realiseren kennishubs waarmee gemeenten en de VNG gezamenlijk een centrale positie in het kennislandschap opeisen.

Werkgeversfunctie Beleidsinzet

Om ervoor te zorgen dat gemeenten een aantrekkelijke werkgever kunnen zijn en dat zij hun personele organisatie kwalitatief en kwantitatief op orde hebben, verzorgt de VNG het collectief werkgeverschap. De VNG sluit cao’s af voor de gemeentelijke sector samen met de Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (WSGO). Daarnaast sluit de VNG de CAO Sociale Werkvoorziening af, en samen met Cedris ook de CAO Aan de slag. > In 2022 zetten we de onderhandelingen voort met de bonden voor deze sectoren naar aanleiding van het pensioenakkoord. Dit moet ertoe leiden dat de pensioenregelingen per 1 januari 2026 kunnen voldoen aan de nieuwe en wet- en regelgeving die dan zal gelden.

Financiële en juridische dienstverlening Beleidsinzet

Een goede financiële en juridische huishouding vormen een belangrijk fundament voor daadkrachtig functionerende gemeenten. Dit vraagt om specialistische kennis die de snel veranderende regels en voorwaarden actief vertalen naar de praktijk. Wij blijven daarbij de gemeenten de noodzakelijke ondersteuning bieden.

72

7 – Actieve ledenorganisatie

> In 2022 informeren en faciliteren we gemeenten op financieel terrein rond de invoering van de herijking van het Gemeentefonds, monitoren we waar zich knelpunten en onverwachte effecten voordoen en bevorderen we verdiepend onderzoek. Daarnaast analyseren we de financiële gevolgen van het regeerakkoord en de financiële effecten van nieuw kabinetsbeleid op de diverse beleidsterreinen voor gemeenten. We beginnen met de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vanuit het gemeentelijk uitvoeringsperspectief. Tot slot ronden we in 2022 de financiële afwikkeling af van de compensatieregelingen en kwijtschelding van belastingvorderingen in het kader van de Hersteloperatie toeslagenaffaire. > In 2022 maken we op fiscaal terrein afspraken over de vernieuwing van het BTW-compensatiefonds. Voorts vertalen we de nieuwe visie van het Rijk op invordering richting gemeenten, en realiseren we dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen tot uitwisseling van belastinggegevens. Op juridisch terrein blijven we de kwaliteit van (de toepassing van) wet- en regelgeving en versterking van de juridische functie versterken. Daarbij zorgen we ervoor dat nieuwe wetgeving tijdig verwerkt wordt in de modelverordeningen.

In 2022 zal dit onder meer gelden voor de model-APV, de verordeningen in het sociaal domein, het omgevingsrecht, het fiscaal recht en het informatierecht. Met de inzet van de VNG-werkgroep Next Level Gemeentejuristen dragen we zorg voor de verbetering van het imago van de gemeentejurist en verhogen we de aantrekkelijkheid van de gemeente als werkgever voor juristen.

Europa en internationaal Beleidsinzet

Op het gebied van Europese en internationale zaken geven we een impuls aan onze vereniging als thuis voor alle leden (platformfunctie). Binnen en buiten Nederland vergroten we onze zichtbaarheid als ‘netwerk van netwerken’. Europa > In 2022 ronden we een strategie af voor collectieve belangenbehartiging (als sector) en een strategie voor het onderhouden van betrekkingen met Europese instellingen. We richten een structuur in waar de leden elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten voor kennisdeling over Europese aangelegenheden. > In 2022 realiseren we een werkende communicatie-aanpak om het bereik van onze informatie over Europese ontwikkelingen te vergroten. In het bijzonder nemen we deze informatie mee bij de introductie voor nieuwe VNG commissieleden. Global Goals De belangen en bijdragen van Nederlandse gemeenten aan de Global Goals zijn zichtbaar in verschillende nationale en internationale platforms waaraan we een bijdrage leveren, zoals in de Voluntary National Reviews en de nationale SDG-rapportage. Ook op andere internationale beleidsterreinen borgen we de belangen van gemeenten, zoals bij de samenwerking met China, ontwikkelingssamenwerking en bij economische relaties.

Er zijn verschillende structuren ingericht die goed functioneren – zoals het Global Goals-netwerk inclusief de groep GG-ambassadeurs, en de adviesgroep VNG Internationaal – waardoor leden elkaar op uiteenlopende manieren weten te vinden voor kennisdeling en -ontwikkeling. Denk daarbij aan praktijkvoorbeelden op websites, bijeenkomsten, praktijkproeven samen met VNGbeleidsteams en inspirerende voorbeelden uit internationale netwerken. We realiseren een communicatie-aanpak om het bereik van onze informatie over de Global Goals en andere internationale beleidsterreinen te vergroten. Daarbij besteden we specifiek aandacht aan

73

8 Ondersteuning organisatie > Bedrijfsvoering > Communicatie > Fondsbeheer, planning & control, en quality assurance > Governance-ondersteuning extern

74

8.1 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Beleidsinzet

> In 2022 beschrijven we de teamoverstijgende processen en publiceren we deze zodat het voor alle betrokkenen inzichtelijk is hoe deze verlopen en op basis waarvan knelpunten snel kunnen worden aangepakt. > In 2022 stellen we een concernbreed Strategisch Personeelsplan (SPP) op zodat het duidelijk wordt hoe het personeelsbestand eruitziet, wat de wensen voor de toekomst zijn, en hoe het eventuele gat is te overbruggen. > In 2022 zet de VNG in op meer vrouwen in hogere posities, een grotere culturele diversiteit en meer banenafspraken door trainingen, mentorproject en een klankbordgroep. Hierdoor tonen we meer diversiteit in de barometer.

Planning en Control (P&C) Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 verbeteren we de P&C cyclus zodat vroegtijdig zichtbaar is in hoeverre doelstellingen worden behaald en waar moet worden bijgestuurd zodat de organisatie beter ‘in control’ komt. Om dat te bereiken passen we de P&C cyclus concernbreed en integraal toe. Hierdoor wordt gedurende het jaar per doelstelling inzichtelijk wat de voortgang van de inzet in middelen en capaciteit is.

Subsidieproces Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

We ontwerpen en implementeren een subsidieproces op basis waarvan er op directieniveau kan worden gestuurd. Hierin worden er inzichten opgenomen ten aanzien van de benodigde kennis, capaciteit en ondersteuning. Op basis hiervan wordt er inzichtelijk gemaakt of en op welke manier subsidies een directe bijdrage kunnen leveren aan de VNG-doelstellingen.

75

8.2 Communicatie De communicatieprofessionals van VNG Bureau, VNG Realisatie en andere VNG-onderdelen werken steeds meer vanuit één afdeling. Ook worden media en middelen steeds meer geïntegreerd, zodat onze leden en andere doelgroepen gerichter, persoonlijker en vanuit minder verschillende kanalen worden benaderd.

Beleidsinzet > In 2022 werkt de afdeling Communicatie en informatievoorziening aan vrijwel alle beleidsonderwerpen en aan de VNG-brede programma’s Corona, Visie 2030 en Netwerkstrategie. Vanzelfsprekend vragen de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 veel inzet, evenals het opstellen van een corporate-communicatiestrategie voor de VNG en het professionaliseren van de arbeidsmarktcommunicatie. Daarnaast willen we meer inzicht in de communicatiewensen en -behoeften van onze leden. Hiervoor hebben we in 2021 onderzoek gedaan en ‘persona’s’ ontwikkeld voor ambtenaren en bestuurders. In 2022 vullen we dit aan met raadsleden. De persona’s zijn heldere en praktische inzichten die VNG-medewerkers helpen zo goed mogelijk te communiceren met onze leden.

Kenniscentrum Communicatie Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Binnen VNG Realisatie werken de communicatieprofessionals vanuit het nieuw gevormde Kenniscentrum Communicatie. Met een groep vaste, interne en externe medewerkers ondersteunt dit team de verschillende proposities, projecten en programma’s van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering.

76

8 – ondersteuning organisatie

Verbeteren communicatie GGU Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 zal het Kenniscentrum specifiek inzetten op het meer bekendheid geven aan de positionering van de GGU, zodat gemeenten weten uit welke producten en diensten het portfolio van de GGU bestaat, wat ze hiermee kunnen aanvangen, welke andere partijen daarbij betrokken kunnen worden, en wat de meerwaarde ervan is. > In 2022 streven we naar een meer strategische inzet van communicatie voor de GGU en dat vraagt om herstructurering van de bestaande middelen. We verkleinen bijvoorbeeld het aantal online-kanalen en -middelen en gaan communicatieboodschappen meer personaliseren. We willen onze doelgroepen gerichter benaderen.

Uniformiteit Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

De verdergaande integratie van de communicatieafdeling van het VNG Bureau en het communicatieteam van VNG Realisatie leidt in 2022 tot meer efficiëntie en synergie. Naast gerichtere communicatie versterken we hiermee ook de bedrijfsvoering, waardoor de overheadkosten kunnen afnemen.

77

8 – ondersteuning organisatie

8.3 Fondsbeheer, planning & control, en quality assurance Fondsbeheer Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

De VNG-directie wil een continu inzicht en actueel overzicht hebben over lopende zaken binnen het GGU-portfolio, vooral ten aanzien van contributiebijdragen en subsidies. Op basis hiervan kan ze binnen projecten en programma’s sturing geven aan de organisatie, en aldus invulling geven aan haar controlerende en opdrachtgevende rol. > In 2022 stellen we een GGU-kadernota en een GGU-jaarplan op, en stroomlijnen we het rapportage- en verantwoordingsproces. Ter voorbereiding op het GGU-meerjarenplan 2024–2028 voeren we in het najaar van 2022 een GGU-tevredenheidsonderzoek uit.

Sturing op GGU Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Gemeenten rekenen op een efficiënte en effectieve inzet van de GGU-middelen. > In 2022 anteren we voor de GGU een uniforme werkwijze voor beleidsdirecties in de samenwerking met bestuur en uitvoering. Daarnaast zorgen we voor inpassing van de quality assurance-aanpak in de standaardwerkwijze van de VNG-organisatie, zodat productieprocessen beter worden beheerd en worden verbeterd. In algemene zin worden organisatiebrede bedrijfsprocessen daar waar nodig gestroomlijnd, verbeterd en geborgd.

CIO-functie Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Binnen de VNG biedt de CIO-functie dienstverlening en informatievoorziening aan die gericht is op het realiseren van de informatiekundige opgaven binnen de domeinen. > In 2022 agenderen we op proactieve wijze informatiekundige vraagstukken in relatie tot de maatschappelijke opgaven in de domeinen. Daarmee dragen we bij aan het versnellen van de transitie richting Common Ground.

78

8 – ondersteuning organisatie

Uitvoeringsketens Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Gemeenten zijn gebaat bij goed werkende uitvoeringsketens. > In 2022 versterken we de sturing op organisaties in de uitvoeringsketens die gemeenten ondersteunen bij opgaven uit de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering.

79

8 – ondersteuning organisatie

8.4 Governanceondersteuning extern Binnen de governance van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering worden gemeenten actief vertegenwoordigd door het College van Dienstverleningszaken (CvD) en de Taskforce Samen Organiseren (TSO). Wij ondersteunen deze gremia bij het ontwikkelen en uitvoeren van de bestuurlijke GGU-agenda. Daarnaast hanteren we het principe van ‘samen organiseren’ bij de samenwerking met en tussen gemeenten, en vergoten we de betrokkenheid van beroeps- en koepelorganisaties en ketenpartners. > In 2022 zorgen we voor een vliegende start bij de nieuwe bestuursperiode van het CvD met een versterkte focus op de belangrijkste bestuurlijke, strategische opgaven in aansluiting op de Midterm Review 2021. Daarmee geven we invulling aan een gelijkwaardige bestuurlijke driehoek tussen VNG-beleid, VNG-uitvoering en de gemeentelijke uitvoering.

Signalering en advisering Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

We bezoeken en ontmoeten onze leden en vertalen de signalen die we ophalen richting de VNG-organisatie. Op basis hiervan adviseren we de leden van het CvD en de TSO onder meer over welke oplossingen bijdragen aan welke maatschappelijke opgaven. Als onderdeel hiervan begeleiden we professionals om goede ideeën en nieuwe initiatieven voor het voetlicht te brengen bij onze leden. Ook gaan we in gesprek met managers en beleidsmakers over gemeentelijke behoeften en bekijken we samen hoe daar opvolging aan kan worden gegeven. > In 2022 versterken we de interactie tussen de Taskforce Samen Organiseren en de beroepsen koepelorganisaties, waaronder de VGS, de FAMO, de VDP en het IMG/VIAG/CIO-beraad.

80

8 – ondersteuning organisatie

GGU-ontwikkel- en besluitvormingsproces Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Incidenteel treden we op als strategisch adviseur bij het bevorderen van de interne procesgang en het doorbreken van vastgelopen processen. We vertegenwoordigen daarbij vooral het perspectief van de VNG-directie, de TSO en het CvD. Het ontwikkel- en besluitvormingsproces is uitgewerkt en volledig geïmplementeerd om de GGU voor gemeenten voorspelbaar, inzichtelijk en kosteneffectief te maken. > In 2022 doorloopt elke GGU-propositie hetzelfde gestructureerde ontwikkelproces, waarbij transparant en uniform aan een reeks voorwaarden moet worden voldaan, of kan worden toegelicht waarom hiervan is afgeweken.

GGU Store & GGU Labs Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Gemeenten hebben behoefte aan, en inzicht in de verschillende beschikbare GGU-proposities, in relatie tot de maatschappelijke opgaven en de ontwikkelfase waarin deze verkeren. > In 2022 wordt de GGU Store gepubliceerd en organiseren we diverse GGU Labs, waarmee een beproefd en herkenbaar instrumentarium voor gemeenten beschikbaar komt, op basis waarvan ze tijdig gerichte keuzes kunnen maken binnen het GGU-portfolio.

81

Bijlagen > VNG begroting 2022 > GGU begroting 2022 > Gesubsidieerde activiteiten

82

Bijlage 1 | VNG Begroting Inleiding Voor u ligt de begroting 2022 van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze begroting bevat de organisatie van de VNG, waarbij VNG Diensten B.V. en dochterbedrijven buiten beschouwing zijn gelaten. De bedrijven stellen voor 2022 hun eigen begroting op, welke zal worden vastgesteld in de aandeelhoudersvergadering met VNG Diensten B.V. Op basis van de in de ALV van juni 2018 vastgestelde contributiesystematiek (en daaruit volgende begrotingsgrondslagen) wordt de bestemming van het resultaat van de bedrijven en beleggingsportefeuille bij het vaststellen van de jaarrekening in de ALV vastgesteld. Omdat het treasurybeleid en het verwachte resultaat van de VNG-bedrijven geen direct onderdeel zijn van deze begroting, worden ze apart toegelicht.

Algemene ledenvergadering

Bestuur

VNG Connect

VNG Commissies

VNG Diensten

VNG Risicobeheer

VNG International

Communicatie Algemene directie

Bedrijfsvoering

VNG Naleving

Concernstaf VNG Realisatie

Directie beleid Leefomgeving

Inclusieve samenleving

Informatie samenleving

Ontwikkelingen De begroting is in de afgelopen jaren flink gestegen door GGU gefinancierde projecten en rijkssubsidies. De belangrijkste fluctuatie (wijziging van omvang) in de begroting ontstaat vanuit deze stijgende subsidie geldstroom. Subsidieprojecten en het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering worden concernbreed uitgevoerd, waarbij rollen en verantwoordelijkheden tussen de verschillende onderdelen ontstaan. Het bestuur zal conform de afspraken uit de ALV van 2018 de beleggingsportefeuille afbouwen tot een minimale reserve zoals is geadviseerd door PWC. Het geld uit de reserve dat door de afbouw beschikbaar komt wordt ingezet voor de kerntaken van de VNG. Vanuit dit perspectief heeft het bestuur in het contributievoorstel 2022 voorgesteld om voor het begrotingsjaar 2022 de ingroei vast te stellen op 0%. Voor 2022 zal alleen de compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling van toepassing zijn. Deze komt uit op 1,7%. Het percentage is een combinatie van de loonvoetsector van de overheid (1,8%) en het HICP index (1,4%), afgezet tegen de kosten van de basisorganisatie van de VNG. De dekking voor de ingroei zal de VNG zelf middels een structurele taakstelling in haar begroting 2022 opnemen. Deze taakstelling is aanvullend op de eerder opgelegde (structurele) taakstelling conform het contributievoorstel 2021.

83

Bijlage 1 | VNG Begroting 2022

Financiële kaders Voor de begroting 2022 gelden een aantal financiële kaders: • De ontwikkeling van de contributie is conform besluit contributievoorstel 2022. – Voor 2022 zal alleen de compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling van toepassing zijn. Deze komt uit op 1,7%. Het percentage is een combinatie van de loonvoetsector van de overheid (1,8%) en het HICP index (1,4%), afgezet tegen de kosten van de basisorganisatie van de VNG. – De ingroei naar een kostendekkende contributie voor de kernorganisatie van de VNG is voor 2022 gelijk aan 0%. • De begrote salarislasten zijn doorgerekend op basis van de formatie zoals deze is vastgesteld voor de begroting van 2021. Eventuele aanpassingen op deze formatie zullen worden vastgesteld door de algemene directie. • Voor de invulling van prioriteiten wordt in basis een bedrag gereserveerd van € 1,7 miljoen. Dit is € 0,85 miljoen voor de Directie Beleid en € 0,85 miljoen voor de staf- en ondersteuningsafdelingen. Dit is een daling van € 0,3 miljoen ten opzichte van eerdere jaren, waarmee dekking wordt gecreëerd voor de aanvullende taakstelling in de begroting 2022. Als bij het opstellen van de begroting 2022 de opgelegde taakstelling elders in de begroting wordt gevonden (structureel) kan de algemene directie de budgetten voor de invulling van prioriteiten alsnog vaststellen op een hoger bedrag.

• Naast de contributie en de inzet van het eigen vermogen zijn er ook andere bronnen waaruit de kosten van de organisatie als geheel worden gedekt. Subsidies en bijdragen aan het fonds GGU vormen hierbij een wezenlijke bron van inkomsten. • Voor het fonds GGU wordt het jaarplan voorgelegd aan de Algemene Ledenvergadering. De in de meerjarenraming gepresenteerde omvang van het GGU is, op basis van de voorgelegde plannen, € 56,070 miljoen. • Op basis van het contributievoorstel 2022 is de inzet van het eigen vermogen 16% waarmee de begroting sluitend is. De ingroei naar deze 16% wordt door een aanvullende taakstelling in de begroting 2022 door de Vereniging gefinancierd. Daarmee is de begroting voor 2022 sluitend. • De resultaten van de effectenportefeuille en de VNG-bedrijven worden toegevoegd aan het resultaat. Dit zal een drukkend effect hebben op het tekort van de begroting. Bijdra

84