20. WVS Agenda openbare vergadering 143-04-2026 met bijbehorende stukken
Tekst van het document
Gezien de vergrijzing binnen de SW is het mogelijk dat een steeds groter wordende groep hier gebruik van gaat maken. Omvang: Bij deelname van 20 fte zal de daling in toegevoegde waarde (o.b.v. gemiddelde TW per fte) € 250.000,bedragen. Maatregelen: WVS heeft hier geen invloed op. Natuurlijk zal WVS de gevolgen zoveel mogelijk proberen te compenseren door productie efficiëncy. RVU-regeling Cao SGO In de Cao SGO is een nieuwe regeling opgenomen. Onder bepaalde voorwaarden kan een SGO-medewerker ervoor kiezen om net voor de pensioendatum te stoppen met werken. De medewerker ontvangt dan een aangepast salaris ter hoogte van ongeveer € 2.400,- bruto per maand (bij fulltime dienstverband) (in 2025 was dit nog € 2.200,-). De medewerker is dan vrijgesteld van werk tot de pensioendatum. WVS zal deze medewerker moeten vervangen terwijl er nog wel kosten doorlopen m.b.t. de vertrekkende medewerker. Omvang: Bij deelname van 5 fte zullen de extra kosten € 400.000,- bedragen. Maatregelen: WVS heeft hier geen invloed op. Jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Volgens het BBV dienen de verplichtingen die gerelateerd zijn aan de jaarlijks terugkerende arbeidskosten niet als verplichting in de balans te worden opgenomen. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen van WVS dienen ze wel te worden meegenomen.
Deze verplichtingen worden in de begroting opgenomen op het moment dat ze tot betaling leiden. Het risico m.b.t. het oplopen van de verlofsaldi is dat er bij het einde van een dienstverband veel verlof wordt opgenomen, en er dan vervanging moet worden aangenomen, voor de uitdienst datum. Omvang: Het betreffen de volgende verplichtingen: • •
Vakantiegeldverplichtingen (waarde per ultimo 2025 € 2.073.000,-) Verloftegoeden (waarde per ultimo 2025: € 3.475.000,-)
Maatregelen: Gezien de daling van het aantal personeelsleden, zal ook deze post dalen in hoeveelheid verlofuren. Dit geldt tevens voor de vakantiegeldverplichting. De loonsom daalt en daarmee ook de verplichting. M.b.t. de 15
WVS - Ontwerpbegroting 2027
verloftegoeden, gelden ook binnen WVS de reguliere regels vanuit de cao’s. Binnen de Cao SW en de Cao SGO bestaat een regeling “spaarverlof”. Hierdoor kunnen medewerkers verlofuren sparen. Hierdoor loopt op persoonsnivo het saldo op. De omvang van de spaarverlof regeling is te vinden onder de voorziening spaarverlof. Uitstroom van SW-kader De capaciteiten van de SW-instroom is sinds 1998 (invoering nieuwe Wet sociale werkvoorziening) minder dan de gemiddelde SW-populatie van vóór 1998. Dit betekent dat kaderfuncties die momenteel zijn ingevuld door SWmedewerkers in geval van vervanging door pensionering of anderszins, niet meer door SW-medewerkers kunnen worden ingevuld omdat bij de huidige instroom de benodigde capaciteiten hiervoor ontbreken. Dit betekent dat extra regulier personeel moet worden aangetrokken om deze opengevallen plaatsen in te nemen. Omvang: Bij vervanging van een SW-medewerker door een reguliere kracht missen we de rijksbijdrage voor die plaats. Dit is voor 2027 een bedrag van € 45.767,- per fte inclusief LPO. Maatregelen: Uiteraard wordt getracht eventuele vacatures op een andere wijze in te vullen door herverdeling van taken en het niet vervangen van uitstroom van indirecte functies, maar dit is niet altijd mogelijk. Indien een SW-medewerker 1 op 1 vervangen moet worden, is het verschil in kosten, de rijkssubsidie.
Door de instroom van de doelgroep beschut werk stijgt de begeleidingsbehoefte t.o.v. de oude doelgroep SW. Vergoeding begeleidingskosten beschut werk De uitvoering van beschut werk ligt volledig bij WVS. De aanmelding voor een indicatie beschut werken loopt via de ISD en het Werkplein. De indicatie wordt afgegeven door het UWV. Vanaf 1 januari 2017 mogen burgers zich rechtstreeks melden bij het UWV voor het aanvragen van een indicatie beschut werk. Dit leidt tot wat meer indicaties beschut werk. De realisatie van de instroom is opgenomen conform de planning afgegeven door het Rijk. De feitelijke instroom is afhankelijk van het aantal door het UWV geindiceerde kandidaten die via de ISD en het Werkplein kunnen worden aangeleverd. Omvang: De aantallen ‘beschut werk’-plaatsingen kunnen achterblijven op de fictieve taakstellingen. WVS heeft haar begeleidingsorganisatie zo ingericht dat zij conform de fictieve taakstellingen personen in dat jaar kunnen plaatsen. Indien er niet of minder geplaatst wordt, heeft WVS wel de kosten, maar niet de vergoeding hiervoor. Maatregelen: I.o.m. de werkpleinen zorgen voor een goede instroom, zodat de dekking geregeld is, of kijken naar afspraken m.b.t. minimale afname van ontwikkeltrajecten. Ontwikkeltrajecten De inschattingen voor afname ontwikkeltrajecten voor de jaren 2027-2030 zijn gebaseerd op de meerjaren afspraken.
Indien de aantallen naar beneden worden bijgesteld, zal dit invloed hebben op het resultaat van WVS. Indien de ontwikkeltrajecten niet worden ingevuld mist WVS dekking voor de begeleidingsorganisatie. Omvang: De aantallen of de gemiddelde duur van ontwikkeltrajecten kunnen achterblijven op de afgesproken aantallen. WVS heeft haar begeleidingsorganisatie zo ingericht dat zij de personen in dat jaar kunnen plaatsen. Indien er niet wordt geplaatst mist WVS de dekking voor de begeleidingsorganisatie. Maatregelen: In overleg met de werkpleinen zorgen voor een goede geleidelijke instroom en zo mogelijk volledige instroom van de afspraken.
WVS - Ontwerpbegroting 2027
16
Academie In het kader van de ontwikkeling van inwoners die geen arbeidskwalificatie hebben heeft WVS de ‘Academie’ opgezet om inwoners via de praktijkroute op te leiden richting een branche waar voldoende werkgelegenheid is om een duurzame inzet mogelijk te maken. Omvang: De aantallen kunnen achterblijven op de verwachte aantallen terwijl de begeleidingsorganisatie hierop ingericht is. Indien er niet wordt geplaatst mist WVS dekking voor de begeleidingsorganisatie. Maatregelen: In overleg met met werkpleinen, onderwijsinstellingen en werkgevers zorgen voor een geleidelijke in- en doorstroom van de kandidaten. Wet Waadi (Wet allocatie arbeid door intermediairs) Er ligt een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer om de Wet Waadi aan te passen. In de basis dienen de medewerkers die worden ingezet via uitzending of detachering betaald te worden volgens de Cao van de inlenende partij. In het nieuwe wetsvoorstel zal er net als onder de huidige wet WAADI een uitzondering worden gemaakt voor de medewerkers werkend onder de Cao’s SW en Aan de Slag. Voor deze groepen is er vrijstelling. Met het huidige wetsvoorstel zal wel de vrijstelling voor de doelgroep met de indicatie banenafspraak komen te vervallen en kan er alleen sprake zijn van een tijdelijke vrijstelling. Dit zal negatief uitwerken voor medewerkers met een banenindicatie binnen de werkontwikkelbedrijven.
• Werknemers krijgen dan te maken met een fluctuerend inkomen met gevolgen voor aanvullende bijstands- en WIA uitkering en eventuele toeslagen. • Het succesvolle instrument van detachering van mensen met een ondersteuningsvraag wordt onaantrekkelijker (duurder) voor werkgevers. • Bureaucratische rompslomp voor werkontwikkelbedrijven omdat er afgestemd moet worden met een veelvoud aan Cao’s van werkgevers waar mensen met begeleiding werken. • De banenafspraak komt hierdoor onder druk te staan vanwege de betaalbaarheid. Omvang: WVS heeft deze nieuwe ontwikkeling nog niet doorgerekend, maar gedacht moet worden aan loonstijgingen of aan omzetdaling bij herplaatsing binnen de werkbedrijven. Maatregelen: WVS heeft hier geen invloed op. Vanuit Cedris loopt een lobby om deze vrijstelling weer terug in het nieuwe wetsvoorstel op te laten nemen. WVS gaat zich verder beraden over eventueel te nemen maatregelen.
17
WVS - Ontwerpbegroting 2027
3. Overige begrotingsinformatie 3.1 Weerstandsvermogen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in het vermogen van WVS om risico’s (zie paragraaf 2.4) die niet in de begroting zijn verwerkt op te vangen door middel van financiële buffers, genoemd weerstandscapaciteit. De relatie tussen weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen, wordt weerstandsvermogen genoemd. In verband met de invoering van het BBV (2004) is het niet meer toegestaan de verlofrechten en de vakantiegeldverplichting als zodanig onder de schulden op te nemen. Deze verplichting (ultimo 2025 € 3.475.000,- cq € 2.073.000,-) wordt niet in de balans opgenomen. Als financiële buffer voor het opvangen van tegenvallers voortvloeiende uit de hiervoor genoemde risico’s dienen de reserves (eigen vermogen). Deze bedroegen per ultimo 2025 € 6.500.000,- exclusief bestemmingsreserves. Daarnaast fungeren de deelnemende gemeenten als vangnet voor WVS, doordat ze uiteindelijk - voor zover de reserves ontoereikend zijn - het exploitatietekort voor hun rekening nemen. In een bestuursbesluit in 2011 is vastgelegd dat de bandbreedte voor de reserves is vervallen en dat de bestemmingsreserve is toegevoegd aan de algemene reserve. Exploitatieverliezen moeten van de algemene reserve worden afgeboekt.
In 2024 is door Deloitte Accountants onderzocht wat het meest passende niveau van het weerstandsvermogen van WVS is, rekening houdend met de liquiditeitsbehoefte en de financiële risico’s. Het gaat hierbij dan met name om risico’s die onvoorzien zijn en waarvoor op korte termijn dekking gevonden moet worden. Uit het onderzoek van Deloitte is gebleken dat een weerstandsvermogen van € 7.000.000,- voor WVS noodzakelijk is. Dit bedrag past binnen de in de Nota Verbonden Partijen aangegeven bandbreedte. Een reserve van € 7.000.000,- is ten opzichte van de begrote lasten in de begroting 2026 een percentage van 7 %. Het algemeen bestuur heeft naar aanleiding van het advies van Deloitte op 1 juli 2024 besloten om spelregels vast te stellen met betrekking tot de reserve van WVS. Eén van de spelregels is dat, mits het financiële resultaat dit toestaat, de algemene reserve geleidelijk zal groeien tot maximaal € 7.000.000,-.
3.2 Wet Open Overheid Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is per 1 mei 2022 in werking getreden en is de opvolger van de Wet openbaarheid bestuur (Wob). In deze paragraaf wordt beschreven hoe WVS invulling geeft en gaat geven aan de Woo. Passieve openbaarmaking In 2023 heeft WVS de rol van Woo-contactfunctionaris ingevuld. Contactgegevens zijn opgenomen op de website en intern gecommuniceerd. De Woo-contactfunctionaris is het eerste aanspreekpunt om vragen te beantwoorden over de beschikbaarheid van publieke informatie en om eventuele Woo-verzoeken te behandelen. Actieve openbaarmaking De Woo stelt de verplichting om 11 benoemde informatiecategorieën actief te publiceren. Deze verplichting geldt niet voor alle 11 categorieën tegelijk. WVS zorgt ervoor dat de verplichte informatiecategorieën actief gepubliceerd worden conform de daarvoor geldende regels. Zodra dit mogelijk is, wordt WVS aangesloten op het landelijke platform, zoals de Woo voorschrijft. Zolang er nog geen verplichting c.q. mogelijkheid is om bepaalde categorieën documenten te publiceren op het landelijke platform zal WVS openbare stukken blijven publiceren op de eigen website. Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding op orde wordt gebracht. Dit is een randvoorwaarde om uitvoering te geven aan openbaarheid.
Dit betekent dat er maatregelen moeten worden genomen om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden. WVS is bezig met het optimaliseren van de digitale informatiehuishouding. WVS - Ontwerpbegroting 2027
18
Bijlage 1. Overhead 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Baten
Herz. begr. 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
500
500
500
500
0
0
0
0
Grond- en hulpstoffen uitbesteed werk
-250
-250
-250
-250
Toegevoegde waarde
250
250
250
250
Bijdrage overheden
4.500
2.620
2.561
2.511
Overige opbrengsten
108
95
95
95
Netto omzet Mutatie voorraad GP en OHW
Subtotaal
4.608
2.715
2.656
2.606
Totaal Baten
4.858
2.965
2.906
2.856
Lasten
19
Personeelskosten
-11.234
-9.257
-9.324
-9.473
Overige bedrijfskosten
-3.061
-2.040
-2.040
-2.040
Totaal bedrijfskosten
-14.295
-11.297
-11.364
-11.513
Rentebaten- en lasten
-387
-51
-51
-51
Totaal lasten
-14.682
-11.348
-11.415
-11.564
Resultaat
-9.824
-8.383
-8.509
-8.708
WVS - Ontwerpbegroting 2027
Bijlage 2. Balans 2024 - 2029 (x € 1.000)
Activa
2025
Prognose 2026
Begroting 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Materiële activa
15.497
18.500
18.500
18.500
18.500
18.500
Financiële activa
18
18
18
18
18
18
Totaal vaste activa
15.515
18.518
18.518
18.518
18.518
18.518
Voorraden
956
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
Vorderingen
7.848
7.000
7.000
7.000
7.000
7.000
765
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
stand per ultimo
Vaste activa
Vlottende activa
Overlopende activa Liquide middelen
2.398
0
0
0
0
0
Totaal vlottende activa
11.967
9.000
9.000
9.000
9.000
9.000
Totaal activa
27.482
27.518
27.518
27.518
27.518
27.518
6.500
8.176
7.000
7.000
7.000
7.000
Passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserve
846
0
0
0
0
0
Storting gemeenten
4.866
5.492
6.260
5.916
5.522
5.077
0
-330
0
0
0
0
Nog te bestemmen resultaat
Onttrekking gemeenten
-4.036
-5.492
-6.260
-5.916
-5.522
-5.077
Totaal eigen vermogen
8.176
7.846
7.000
7.000
7.000
7.000
Voorzieningen
4.052
4.052
4.052
4.052
4.052
4.052
Langlopende leningen
6.200
5.000
6.800
5.800
7.800
6.500
2.398
3.000
3.000
3.000
3.000
3.000
Kortlopende schulden Crediteuren
0
620
666
666
666
966
Kasgeldleningen
Rekeningcourantkrediet
3.000
4.000
3.000
4.000
2.000
3.000
Overlopende passiva
3.656
3.000
3.000
3.000
3.000
3.000
Totaal kortlopende schulden
9.054
10.620
9.666
10.666
8.666
9.966
Totaal passiva
27.482
27.518
27.518
27.518
27.518
27.518
Eigen vermogen in % van totaal vermogen
29,8
28,5
25,4
25,4
25,4
25,4
Werkkapitaal
6.406
5.000
5.000
5.000
5.000
5.000
WVS - Ontwerpbegroting 2027
20
Bijlage 3. Overzicht van langlopende leningen en RC-krediet
Leningen o/g (in € x 1.000) Verstrekt door
Omschrijving
Hoofdsom
Looptijd
Rente %
BNG
Lening 111105
5.000
2017-2027
0,84
BNG
Lening 115893
4.000
2022-2032
1,88
BNG
Lening 116610
3.000
2023-2033
3,31
Sub-totaal
12.000
Werkelijk 2025
Prognose 2026
Raming 2027
6.200
5.000
6.800
3.000
4.000
3.000
Stand per ultimo
2.198
620
666
Saldo geleend - uitgeleend
11.398
9.620
10.466
Leningen o/g
-155
-173
-260
Kasgeldleningen
-85
-120
-127
Leningen o/g Stand per ultimo Kasgeldleningen Stand per ultimo Rekening courant-krediet
Rentebaten en -kosten
RC-krediet
57
0
-13
-183
-293
-400
Leningen o/g
-2,50
-3,46
-3,82
Kasgeldleningen
-2,83
-1,35
-3,00
RC-krediet
2,59
0,70
-2,00
Totaal gemiddelde rente %
-1,61
-3,05
-3,82
Rente lasten totaal Rente %
21
WVS - Ontwerpbegroting 2027
Bijlage 4. Overzicht reserves en voorzieningen (x € 1.000)
Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
2030
9.518
8.176
7.000
7.000
7.000
7.000
Reserves Algemene reserve
846
-846
0
0
0
0
Storting gemeente
Bestemmingsreserves
IMPULS/infra
4.866
5.492
6.260
5.916
5.522
5.077
Onttrekking gemeente
-3.018
-330
0
0
0
0
Nog te bestemmen resultaat
-4.882
-5.492
-6.260
-5.916
-5.522
-5.077
Totaal reserves
7.330
7.000
7.000
7.000
7.000
7.000
Voorziening rijkssubsidies 3e WW-jaar ambtelijk
17
17
17
17
17
17
Spaarverlof SW en Ambt.
1.819
1.819
1.819
1.819
1.819
1.819
RVU-Wsw
2.216
2.216
2.216
2.216
2.216
2.216
Totaal voorzieningen
4.052
4.052
4.052
4.052
4.052
4.052
Bestemmingsreserves: IMPULS / infracstructurele gelden zijn in 2025 ontvangen van het Rijk. Echter zijn de projecten (kosten) in 2025 nog maar beperkt van start gegaan. Voorziening: Per 1-1-2024 is vanuit de CAO voorlopig de dotatie aan het 3e WW-jaar voor ambtenaren stopgezet. Per 2025 is er een voorziening RVU-Wsw gevormd obv een uitspraak van de Commissie BBV.
WVS - Ontwerpbegroting 2027
22
Bijlage 5. Overzicht van investeringen in vaste activa
(in € x 1.000) Werkelijk 2025 Grond Gebouwen en voorzieningen aan terreinen
Herz. Begr. 2026
Herz. begr. 2027
0
0
0
420
1.050
1.000
Installaties
503
600
600
Machines
247
150
300
Automatisering
75
100
100
Inventarissen
365
200
200
Vervoermiddelen
452
2.200
2.200
Projecten in uitvoering
252
0
0
0
0
0
Totaal investeringen
Overige
2.314
4.300
4.400
PM Afschrijvingskosten
-2.208
--2.590
-2.430
WVS wil in 2027 verder gaan met de inhaalslag m.b.t. de verduurzaming van onze panden, wagenpark (inclusief laadvoorzieningen) en het opwekken van groene stroom middels zonnepanelen.
23
WVS - Ontwerpbegroting 2027
Bijlage 6. Gemeentelijke bijdrage 2027
per 01-01-2026
SW aantal
beschut werken aantal
Participanten aantal
Totaal
Bergen op Zoom
310
45
9
364
Etten-Leur
169
43
6
218
Halderberge
149
19
5
173
Moerdijk
79
19
5
103
Roosendaal
408
90
9
507
Rucphen
165
20
0
185
Steenbergen
77
9
2
88
Woensdrecht
63
16
2
81
Zundert
54
8
4
66
1.474
269
42
1.785
Begroting 2027 per doelgroeper
Doelgroep 01-01-2026
Begroting Raming 2028 2027
Raming 2029
Raming 2030
Bergen op Zoom
364
€ 1.276.549
€ 1.206.470
€ 1.125.955
€ 1.035.309
Etten-Leur
218
€ 764.527
€ 722.556
€ 674.336
€ 620.048
Halderberge
173
€ 606.711
€ 573.405
€ 535.138
€ 492.056
Moerdijk
103
€ 361.221
€ 341.391
€ 318.608
€ 292.958
Roosendaal
507
€ 1.778.050
€ 1.680.440
€ 1.568.294
€ 1.442.038
Rucphen
185
€ 648.796
€ 613.178
€ 572.257
€ 526.187
Steenbergen
88
€ 308.616
€ 291.674
€ 272.209
€ 250.295
Woensdrecht
81
€ 284.067
€ 268.473
€ 250.556
€ 230.385
Zundert
66
€ 231.462
€ 218.756
€ 204.157
€ 187.721
1.785
€ 6.260.000
€ 5.916.344
€ 5.521.509
€ 5.076.997
aantal doelgroepers
1.785
1.726
1.657
1.586
per doelgroeper
€ 3.507
€ 3.428
€ 3.332
€ 3.201
Meerjarenraming per gemeente is gebaseerd op de verhouding van de doelgroepers per 1-1-2026.
WVS - Ontwerpbegroting 2027
24
Bijlage 7. Specificatie Rijksbijdrage per gemeente
In de mei- en septembercirculaire 2025 zijn de volgende Participatiebudgetten SW per gemeente voor 2027 opgenomen. In de begroting is tevens 3 % correctie LPO opgenomen. Begroting 2027
25
2027 excl. LPO
2027 incl. LPO
Bergen op Zoom
€ 11.155.100
€ 11.834.446
Etten-Leur
€ 5.805.309
€ 6.158.853
Halderberge
€ 5.118.782
€ 5.430.516
Moerdijk
€ 2.511.843
€ 2.664.815
Roosendaal
€ 14.138.572
€ 14.999.611
Rucphen
€ 5.791.688
€ 6.144.402
Steenbergen
€ 2.698.941
€ 2.863.307
Woensdrecht
€ 2.326.538
€ 2.468.224
Zundert
€ 2.098.562
€ 2.226.364
Totaal
€ 51.645.336
€ 54.790.537
Per SE
€ 43.140
€ 45.767
WVS - Ontwerpbegroting 2027
Onderwerp: voorstel tot vaststelling van de begroting 2027 en de meerjarenraming t/m 2030
Dos. 45 A
Aan het algemeen bestuur. Voor u ligt de ontwerp begroting 2027 (en de meerjarenraming t/m 2030) van WVS. Deze ontwerp begroting is gebaseerd op de (voorlopige) cijfers (o.a. voorlopige Participatiebudgetten) uit de mei- en septembercirculaire van 2025. De aannames voor het jaar 2027 zullen ongetwijfeld nog wijzigen. Dit zal blijken uit de mei- en september circulaire van 2026. In verband hiermee zullen wij in het najaar van 2026 een herziene begroting 2027 presenteren. De ontwerp begroting 2027 is gebaseerd op de volgende pijlers: • Een (verdere) daling van het aantal Wsw-dienstverbanden omdat a.g.v. de in werking treding van de Participatiewet geen nieuwe instroom meer plaatsvindt van Wswdienstverbanden per 1 januari 2015. • De aan de deelnemende gemeenten toe te kennen Particpatiebudgetten / Wsw 2027 waarbij er vanuit wordt gegaan dat deze budgetten volledig aan WVS zullen worden overgemaakt. In de begroting is uitgegaan van de gemiddelde rijksbijdrage SW ad € 45.767,- per arbeidsjaar (SE), inclusief de door het Rijk te verstrekken loonprijscompensatie (3 %). • Het door het ministerie uit te keren Impulsbudget en de Integratie Uitkering (IU) Sociale Infrastructuur. Het Impulsbudget is bedoeld voor het oplossen van één van knelpunten die Berenschot in zijn onderzoek in 2023 naar de infrastructuur van werk ontwikkel-bedrijven heeft geïdentificeerd.
De IU Sociale Infrastructuur is bedoeld voor het creeëren van landelijk 10.000 extra banen; voor het werkgebied van WVS zou het gaan om 150 tot 175 extra banen. In totaal is met beide budgetten (voor 2027) een bedrag gemoeid van € 919.681,- (€ 533.634,- Impulsbudget en € 386.047,- IU Sociale Infrastructuur). In het kader van de intensieve samenwerking tussen de ISD, het Werkplein en WVS (Programma WegWijzer) is afgesproken dat de besteding van deze gelden in onderling overleg zal geschieden. • Het door het Rijk toegekende lage inkomens voordeel (LIV) is vanaf 2025 vervallen. Voor de SW is in de rijksbijdrage Wsw een compensatie opgenomen. Voor de medewerkers beschut werk wordt de compensatie aan de gemeenten uitgekeerd via het participatiebudget beschut werk. In de begroting 2027 is er vanuit gegaan dat de compensatie volledig aan WVS wordt uitgekeerd. • Vanaf 1 juli 2026 wordt de compensatie voor de betaling van de transitievergoedingen bij uitdiensttreding wegens langdurige ziekte afgeschaft. WVS ontving jaarlijks een bedrag aan compensatie. Nu die komt te vervallen betekent dit een flinke financiële aderlating van € 600.000,-. Met name werk ontwikkelbedrijven worden hard getroffen door deze maatregel omdat zij verhoudingsgewijs veel werknemers hebben die wegens langdurige ziekte uit dienst gaan.
• •
•
•
•
Instroom van medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet (met behoud van uitkering, met en zonder loonkostensubsidie, alsmede instroom van beschut werk conform de landelijke berekeningen). Een (lichte) stijging van het aantal regulier personeel vanwege uitstroom van SWmedewerkers (die vervangen dienen te worden door regulier personeel), alsmede de invulling van nieuwe functies in verband met de omvorming tot werk ontwikkelbedrijf en tijdelijke extra krachten vanwege de impulsprojecten. Een iets hogere omzet / toegevoegde waarde van derden, gebaseerd op het operationeel resultaat van 2025. De omzet / toegevoegde waarde kan eventueel nog toenemen bij een (hogere) instroom van medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet (met behoud van uitkering, met en zonder loonkostensubsidie, alsmede beschut werkers). Op basis van de werkelijke resultaten over 2025 wordt de gemeentelijke omzet iets lager ingeschat dan in de herziene begroting 2026. Een behoudend investeringsbeleid waarbij wel rekening moet worden gehouden met het voldoen aan een CO2 neutrale organisatie hetgeen een uitdaging is. Vanwege de onvoorspelbaarheid van eventuele (forse) prijsstijgingen wordt hierbij wel een marge van 10 % aangehouden. In de begroting 2027 is ook een meerjarenraming t/m 2030 opgenomen.
In deze meerjarenraming zijn de aantallen medewerkers / cliënten vanuit de Participatiewet gebaseerd op de aantallen die zijn opgenomen in de ketenbegroting (= gecomprimeerd overzicht van de begrotingen van de ISD Brabantse Wal, het Werkplein en WVS). Wij wijzen u er op dat er sprake is van een aantal onzekere factoren, hetgeen afbreuk doet aan de reële ‘waarde’ van de meerjarenramingen.
De begroting 2027 sluit met een tekort van € 6.260.000,-. Met betrekking tot de wens om de gemeentelijke bijdrage te laten dalen dan wel gelijk te laten blijven aan de bijdrage voor 2026, merken wij het volgende op. De hoogte van de gemeentelijke bijdrage ten behoeve van WVS wordt in belangrijke mate bepaald door de hoogte van de toe te kennen rijksbijdrage Wsw en de loon-prijs compensatie die door het Rijk wordt toegekend. Voor het jaar 2026 bleek de rijksbijdrage en de loon-prijs compensatie een financiële meevaller. De totale gemeentelijke bijdrage over 2026 kon hierdoor substantieel worden verlaagd (van € 7.386.000,- in de oorspronkelijke begroting 2026 naar € 5.492.000,- in de vastgestelde herziene begroting 2026). Hoe zich dit voor het jaar 2027 ontwikkelt is nu nog lastig te voorspellen. De hoogte van de rijksbijdrage 2027 en de loon-prijs compensatie is pas definitief bekend bij het verschijnen van de mei circulaire in 2026. Daarnaast is WVS, vanwege het hoge aantal dienstbetrekkingen, in belangrijke mate (financieel) afhankelijk van de uitkomsten van de diverse Cao-onderhandelingen. Vanzelfsprekend doen wij er alles aan om de gemeentelijke bijdrage in 2027 zo laag mogelijk te houden.
WVS zal hierin zeker zijn eigen verantwoordelijkheid oppakken voor zover het de eigen bedrijfsvoering betreft, maar of het lukt om de gemeentelijke bijdrage niet veel te laten stijgen ten opzichte van het niveau in 2026, is mede afhankelijk van de besluitvorming op andere beleidstafels waarop WVS nauwelijks invloed heeft. Wij wijzen u er op dat u het (negatieve) resultaat van WVS dient te beoordelen tegen het totale financiële resultaat wat in de samenwerking met het Werkplein en de ISD Brabantse Wal wordt behaald. WVS heeft zich ontwikkeld tot een werk ontwikkelbedrijf voor de partners ISD en
pagina 2 van 5
Werkplein. Mede dankzij de activiteiten die WVS voor het Werkplein en de ISD uitvoert is in 2025 in ons werkgebied een besparing op de uitkeringen gerealiseerd van € 1.380.000,- en een maatschappelijke besparing van € 248.400,-. In de begroting wordt uitgegaan van één bedrag aan gemeentelijke bijdrage. Het verlies in de begroting 2027 ad € 6.260.000,- zal gedekt moeten worden uit de gemeentelijke bijdragen (€ 3.507,- per geplaatste Wsw-medewerker, beschut werker en participant, zie bijlage 6 van de begroting). U kunt er van uit gaan dat WVS er alles aan zal doen om de verliezen zoveel mogelijk te beperken. Hierbij geldt dat de deelnemende gemeenten ook zelf kunnen bijdragen in het terugdringen van het verlies door de mogelijkheden van inbesteding optimaal te benutten. Dit laatste staat wel in toenemende mate onder druk vanwege de krimp van de SW-populatie. In de samenwerking met de ISD en het Werkplein zijn de laatste jaren belangrijke stappen gezet. Zoals u weet is vorig jaar besloten om de samenwerking met de ISD, het Werkplein en WVS nog verder te intensiveren, waarbij nog meer gebruik zal worden gemaakt van de infrastructuur van WVS (Programma WegWijzer). WVS opereert volop in de open Nederlandse economie met alle voor- en nadelen van dien. WVS is kwetsbaar voor mondiale ontwikkelingen (denk bijvoorbeeld aan de energieprijzen).
Deze ontwikkelingen hebben niet alleen financiële gevolgen maar ook gevolgen voor de beschikbaarheid van voldoende en passend werk voor onze doelgroep. Dit is een continue punt van aandacht en zorg. Om goed en betrouwbaar te kunnen opereren dient WVS te beschikken over een adequate algemene reserve. In 2024 is door Deloitte Accountants onderzocht wat het meest passende niveau van het weerstandsvermogen van WVS is, rekening houdend met de liquiditeitsbehoefte en de financiële risico’s. Het gaat hierbij dan met name om risico’s die onvoorzien zijn en waarvoor op korte termijn dekking gevonden moet worden. Uit het onderzoek van Deloitte is gebleken dat een weerstandsvermogen van € 7 miljoen voor WVS noodzakelijk is. Dit bedrag past binnen de in de Nota Verbonden Partijen aangegeven bandbreedte. Een reserve van € 7 miljoen is ten opzichte van de begrote lasten in de begroting 2027 een percentage van 7 %. Uw algemeen bestuur heeft naar aanleiding van het advies van Deloitte op 1 juli 2024 besloten om spelregels vast te stellen met betrekking tot de reserve van WVS. Eén van de spelregels is dat, mits het financiële resultaat dit toestaat, de algemene reserve geleidelijk zal groeien tot maximaal € 7 miljoen. Tot en met ultimo 2025 bedraagt de reserve € 6,5 miljoen. Het financiële resultaat over 2025 bedraagt (vóór accountantscontrole) ruim € 8 ton.
In het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening wordt voorgesteld om ten laste van het resultaat 2025 een bedrag van € 0,5 miljoen toe te voegen aan de reserve. De reserve is dan volledig gevuld. Het overige resultaat van € 3 ton zal dan worden uitgekeerd aan de 9 deelnemende gemeenten, conform de verdeling zoals die is afgesproken in de gemeenschappelijke regeling WVS. Voor een uitgebreide toelichting op de cijfers verwijzen wij u kortheidshalve naar de bijgevoegde begroting en de daarin opgenomen informatie. Voorafgaand aan de vaststelling van de begroting en meerjarenraming zullen de deelnemende gemeenten in de gelegenheid worden gesteld een zienswijze in te dienen.
pagina 3 van 5
Voorstel Wij stellen u voor: - de ontwerp begroting 2027 en de meerjarenraming t/m 2030 vast te stellen, één en ander overeenkomstig het bijgevoegde ontwerpbesluit; - de gemeentelijke bijdrage voor het jaar 2027 vast te stellen op € 3.507,- per geplaatste Wswmedewerker, beschut werker en participant (per 1 januari 2026). Roosendaal, 30 maart 2026. Het dagelijks bestuur van WVS, de secretaris,
de voorzitter,
P.F.J.M. Havermans
T.C. Melisse.
pagina 4 van 5
Het algemeen bestuur van WVS; gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur dd. 30 maart 2026, no. 45 A; gelet op de gemeenschappelijke regeling WVS; besluit: 1. de ontwerp begroting 2027 en de meerjarenraming t/m 2030 van WVS vast te stellen, overeenkomstig de gewaarmerkte bijlage; 2. de gemeentelijke bijdrage in het exploitatieresultaat van WVS op basis van de begroting 2027 van WVS vast te stellen op € 3.507,- per geplaatste Wsw-medewerker, beschut werker en participant (peildatum 1 januari 2026) (overeenkomstig de verdeelsleutel zoals die is bepaald in de gemeenschappelijke regeling); 3. te bepalen dat de gemeentelijke bijdragen door de gemeenten per maand worden betaald (uiterlijk de 15e van de maand).
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het algemeen bestuur van WVS op 6 juli 2026.
De secretaris,
De voorzitter,
P.F.J.M. Havermans
T.C. Melisse.
pagina 5 van 5
Accountantsverslag 2025 GR WVS Concept 13 maart 2026
Aanbiedingsbrief Dordrecht, 13 maart 2026 Ref.: ED/DB Aan het bestuur van Gemeenschappelijke Regeling WVS Wij hebben de jaarrekening 2025 van uw gemeenschappelijke regeling gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken van onze bevindingen vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de verschillende voorgeschreven onderwerpen zoals fraude, de bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde continuïteitsveronderstelling, WNT en de interne beheersing van uw organisatie. Dit accountantsverslag kan het beste in samenhang worden gelezen met de complete jaarstukken 2025 van uw organisatie. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur (hierna: DB). Het is onze verantwoordelijkheid door middel van een controleverklaring een oordeel bij de jaarrekening 2025 te verstrekken en om te beoordelen of het jaarverslag is opgesteld in overeenstemming met de jaarrekening. Dit accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur en mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Waar relevant gaan onze bevindingen vergezeld van aanbevelingen. De in het verslag opgenomen bevindingen doen geen afbreuk aan ons oordeel over de jaarrekening. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de concerncontroller.
Wij hebben dit accountantsverslag verder besproken met de directeur op XX maart 2026. Met vriendelijke groet, Jaap Schot MSc RA
Verstegen accountants en adviseurs B.V.
Inhoud I.
Inleiding 1. 2. 3. 4.
Samenvatting van de bevindingen GR WVS in beeld Controle-object, status accountantscontrole en (voorlopig) oordeel Materialiteit en goedkeuringstoleranties
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Algemene controlebevindingen bij de jaarrekening Standaard en specifieke risico’s bij de jaarrekeningcontrole Wet Normering Topinkomens (WNT) Weerstandsvermogen en continuïteitsveronderstelling Voorzieningen Rechtmatigheidsverantwoording
III. Interne beheersing 1. 2. 3.
Begin silhouet
Interne beheersmaatregelen en risico’s geautomatiseerde gegevensverwerking IT-Beheersing Fraude
IV. Actuele ontwikkelingen 1. 2.
V.
Notitie verwonderpunten Commissie BBV Publieke managementletter NBA
Evaluatie van de controleopdracht 1.
VI. Slot 1.
Onafhankelijkheid en het verloop van de controleopdracht
Disclaimer en ondertekening
I. Inleiding
1. Samenvatting van de bevindingen
Financiën In 2025 is sprake van een positief gerealiseerd resultaat van € 830.000. WVS stelt voor om € 500.000 toe te voegen aan de algemene reserve en € 330.000 uit te keren aan de deelnemende gemeenten.
Ten opzichte van de financiële performance zien wij geen belangrijke aandachtspunten.
Sturing en beheersing GR WVS beschikt over een gestructureerd risicomanagementsysteem.
IT-beheersing In de opzet van de IT-beheersingsmaatregelen onderkennen wij vanuit onze controle van de jaarrekening geen tekortkomingen die leiden tot belangrijke risico’s voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het implementeren, borgen en aantoonbaar maken van maatregelen voor informatiebeveiliging / cyberweerbaarheid in een ISMS (information security management system) vraagt en krijgt meer dan ooit uw aandacht.
De administratieve processen zijn voldoende op orde. Wij constateren geen noemenswaardige aandachtspunten.
De jaarrekeningcontrole is goed verlopen. Er zijn geen bijzondere aandachtspunten.
Er zijn geen meningsverschillen met het dagelijks bestuur geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het dagelijks bestuur van uw gemeenschappelijke regeling de volledige medewerking verleend en hebben wij de volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Begin silhouet
I. Inleiding
2. GR WVS in beeld 1/3 In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van de GR met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag. De onder “Financiële positie” opgenomen signalering is uitsluitend een cijfermatige berekening en aansluiting en is geen kwaliteitsaanduiding.
Geen noemenswaardige bevindingen Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten
Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact
Beperkte tekortkomingen en of/of bijzondere aandachtspunten Onderwerp
Bevindingen 2025
Verwijzing
Signalering 2025
Financiële positie
Begin silhouet
Saldo van baten en lasten
Saldo van baten en lasten (1.676.000 positief) is 1,48% van totale baten (€ 112.859.000).
Gerealiseerd resultaat
Resultaat na reservemutaties (€ 830.000 positief) is 0,8% van totale baten inclusief reservemutaties (€ 112.963.000).
I. Inleiding
2. GR WVS in beeld 2/3 Onderwerp
Bevindingen 2025
Verwijzing
Signalering
2025 Netto Schuldquote
De netto schulden (€ 4.242.000) naar rato van de baten (€ 112.859.000) betreft 3,75%. Volgens de normen van de toezichthouder wordt dit als ‘minst risicovol’ beschouwd.
Solvabiliteit
Eigen vermogen (€ 8.176.000) is 29,7% van totaal vermogen (€ 27.482.000). Een solvabiliteit van 29,7% wordt door de toezichthouder als ‘neutraal’ beschouwd. Terwijl een solvabiliteit onder de 20% als zeer risico wordt aangeduid.
Weerstandsvermogen
Het beschikbare weerstandsvermogen na resultaatbestemming is gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit volgens het onderzoek van Deloitte zijnde € 7 mln.
II.5
IT-beheersing
Wij hebben geen belangrijke aandachtspunten geconstateerd ten aanzien van de IT-beheersing. Wel adviseren wij om de BIO2 te borgen door middel van een ISO27001 certificering.
III.2
Fraude
De basis is op orde. Wij hebben een aantal adviezen gegeven ten aanzien van de frauderisicoanalyse. Het is van belang om de belangrijkste frauderisico's te verankeren in de verbijzonderde interne controle.
III.3
Procesbeschrijvingen
Alle essentiële (financiële) werkprocessen zijn beschreven via AFAS workflows. Een verdiepend overzicht van de processen worden ten behoeve van de interne controle nog niet in het 6W format, inclusief de bijbehorende financiële beheerhandelingen, uitgeschreven. Wij adviseren om de beheersmaatregelen ten aanzien van de belangrijke risico’s apart te beschrijven.
Interne beheersing
Begin silhouet
ML
I. Inleiding
2. GR WVS in beeld 3/3 Onderwerp
Bevindingen 2025
Verwijzing
Signalering
2025
Interne beheersing Verbijzonderde interne WVS verricht verbijzonderde interne controle (VIC). Wij zien aandachtspunten en verbetermogelijkheden voor de verdere doorontwikkeling van de VIC. controle
ML
Een belangrijk ontwikkelpunt betreft het structureel inschatten van de financiële risico's op het niveau van de transactiestromen in de jaarrekening, om vervolgens vast te stellen in hoeverre er interne beheersingsmaatregelen ingericht zijn om deze risico's af te dekken en zo niet om compenserende controlewerkzaamheden uit te voeren.
Begin silhouet
Personeels- en salarisadministratie
Wij hebben over het verslagjaar geen bevindingen geconstateerd.
ML
Inkopen
Wij hebben over het verslagjaar geen bevindingen geconstateerd.
ML
Betalingen
Wij hebben over het verslagjaar geen bevindingen geconstateerd. Naar aanleiding van onze interim controle is er een procesverbetering doorgevoerd.
ML
I. Inleiding
3. Controle-object, status accountantscontrole en (voorlopig) oordeel
Uitkomst controle
Ons controle-object is de jaarrekening 2025 van gemeenschappelijke regeling WVS.
De accountantscontrole is uitgevoerd overeenkomstig Nederlands recht, Nederlandse controlestandaarden en het Controleprotocol WNT.
Kerngegevens van de gecontroleerde jaarrekening: Jaarrekening GR WVS
2025
2024
Totale baten
€ 112.863.000
€ 110.354.000
Totale lasten
€ 111.187.000
€ 105.136.000
Mutaties reserves
-€ 846.000
€ - 203.000
Gerealiseerd resultaat
€ 830.000
€ 300.000
€ 2.223.000
€ 1.051.000
Materialiteit
Datum van vaststelling DB (30 Maart 2026) en goedkeuring (AB): 13 april 2026
Begin silhouet
De accountantscontrole is nagenoeg afgerond en dit accountantsverslag bevat onze voorlopige bevindingen. De verwachte strekking van onze controleverklaring bij de jaarrekening 2025 is een oordeel met beperking.
Wij hebben bij de jaarstukken een door het dagelijks bestuur ondertekende bevestiging ontvangen.
I. Inleiding
4. Materialiteit en goedkeuringstoleranties
Bij de uitvoering van onze controle hebben wij geen afwijkingen geconstateerd.
Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2025 zijn gecorrigeerd. Onderstaand zijn alle afwijkingen die individueel > rapporteringstolerantie opgenomen. Overige afwijkingen < de rapporteringstolerantie zijn cumulatief opgenomen. Omschrijving
Totaal Materialiteit voor fouten en onzekerheden
Begin silhouet
Getrouwheid Fouten
Onzekerheden
-
-
€0
€0 € 2.233.000
De aanpassing van het BADO heeft de volgende gevolgen voor de controle van de jaarrekening 2025 van de GR; • Vanaf 2025 bedraagt de materialiteit 2% van de totale lasten, exclusief dotaties aan reserves • De goedkeuringstolerantie was voor fouten 1% en voor onzekerheden 3%. Voor 2025 is dit samengevoegd tot 2%.
Niet gecorrigeerde controleverschillen De niet-gecorrigeerde controleverschillen overschrijden de goedkeuringstolerantie niet.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Begin silhouet
Algemene controlebevindingen bij de jaarrekening Standaard en specifieke risico’s bij de jaarrekeningcontrole Wet normering topinkomens (WNT) Weerstandsvermogen en continuïteitsveronderstelling Voorzieningen Rechtmatigheidsverantwoording
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 1. Onze algemene controlebevindingen bij de jaarrekening zijn positief 1/2
De jaarrekening 2025 voldoet aan het besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV)
Wijzigingen grondslagen Er zijn geen wijzigingen doorgevoerd in het stelsel voor de financiële verslaglegging.
Het jaarverslag voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
Resultaat Het gerealiseerde resultaat na mutaties in de reserves is € 830.000 positief.
Jaarverslag COS720 De inhoud van het jaarverslag voldoet aan de daaraan te stellen eisen en is niet in strijd met de jaarrekening en met de kennis die wij hebben verkregen tijdens de controle.
Begin silhouet
In 2025 is het beschikbare weerstandsvermogen na resultaatverdeling toegenomen tot € 7,0 miljoen. Het bedrag aan resultaat boven het passende niveau van weerstandsvermogen wordt uitgekeerd aan de deelnemers
Oordeel met beperking Wij zijn voornemens een controleverklaring met beperking te verstrekken bij de jaarstukken 2025. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2025 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen per 31 december 2025, uitgezonderd de WNT-aangelegenheden ten aanzien van intra-groep detachering.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 1. Onze algemene controlebevindingen bij de jaarrekening zijn positief 2/2
Rechtmatigheidsverantwoording Het dagelijks bestuur heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven dat de onrechtmatigheden lager zijn dan de daarvoor gestelde grens. De onrechtmatigheden over 2025 hebben betrekking op: 1. Acceptabele begrotingsafwijkingen Wij hebben de conclusies van het dagelijks bestuur betrokken bij de onderbouwing van ons getrouwheidsoordeel.
Begin silhouet
Speerpunten Door het algemeen bestuur zijn aan ons voor de controle 2025 geen aanvullende aandachtspunten meegegeven.
WNT Wij hebben bij onze controle van de WNT opgave in de jaarstukken geen afwijkingen geconstateerd die de materialiteitsgrenzen overschrijden.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole
2. Voor de jaarrekeningcontrole zijn door ons naast standaardrisico’s ook enkele specifieke risico’s geïdentificeerd
Standaardrisico’s • Doorbreking van interne beheersingsmaatregelen door het management (frauderisico) • Afwijkingen in de WNT-verantwoording
Begin silhouet
Specifieke risico’s • Rechtmatigheid van de aanbesteding • Volledigheid en nauwkeurigheid van de voorzieningen
Controlebevindingen Uit de controlewerkzaamheden die zijn uitgevoerd om in te spelen op deze risico’s zijn geen bijzonderheden gebleken: • De WNT-verantwoording voldoet aan de eisen van de publicatieverplichting. • Er zijn geen afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd. • Er zijn geen afwijkingen geconstateerd ten aanzien van de volledigheid en de nauwkeurigheid van de voorzieningen.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 3. Wet normering topinkomens (WNT)
Inhoud controleverklaring Wij hebben bij onze controle van de WNT vastgesteld dat de publicatie in de jaarstukken 2025 voldoet aan de eisen van het WNT-controleprotocol.
WNT Het algemene bezoldigingsmaximum van € 246.000 (2026: € 262.000) is van toepassing voor de GR. Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording in alle van materieel belang zijnde aspecten is opgesteld in overeenstemming met de WNT.
Intra-groep detachering Wij zijn niet in staat geweest om vast te stellen of in de overige doorbelaste kosten nog bezoldigingscomponenten zijn opgenomen die aan het vervullen van de topfunctie moeten worden toegerekend, omdat de bepalingen bij en krachtens de WNT niet voorzien in een limitatieve opsomming van de componenten die tot de WNT-bezoldiging gerekend moeten worden voor zowel 2024 als 2025. Daarnaast zijn wij niet in staat gebleken om vast te stellen of de verantwoorde deeltijdfactor van de betreffende topfunctionarissen overeenkomt met de praktijk, onder meer omdat bepalingen in de WNT niet voorzien in de wijze van toerekening van groepsbrede activiteiten aan individuele WNTinstellingen voor zowel 2024 als 2025. De directeur is vanaf 1 december 2025 formeel in dienst getreden bij GR WVS waardoor deze onzekerheid in de toekomst zal worden opgeheven.
Begin silhouet
Advies Het toetsen aan de bezoldigingsafspraken is niet de verantwoordelijkheid van de controlerend accountant en dit maakt dan ook geen onderdeel uit van het WNT-protocol. Wij adviseren bij wijzigingen om dit intern te toetsten.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 4. Weerstandsvermogen en continuïteitsveronderstelling Risicomanagement en weerstandsvermogen
Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin WVS de risico’s in beeld brengt en periodiek monitort. In de jaarstukken 2025 is een risicotabel opgenomen in de paragraaf “Weerstandsvermogen en Risicobeheersing”.
Het weerstandsvermogen komt uit op € 7,0 miljoen na resultaatverdeling. In de paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing is vermeld dat volgens het meest recente onderzoek van Deloitte een passende stand is van het weerstandsvermogen voor WVS.
Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat GR voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen. Tegenvallers zullen door de deelnemers opgevangen moeten worden.
De beoordeling van de continuïteitsveronderstelling voor de jaarrekening De controle van de jaarrekening van GR WVS is aan te merken als een Vrijwillige controleopdracht.
Begin silhouet
Wij kunnen ons vinden in de door de GR opgestelde continuïteitsveronderstelling.
De meerjarenbegroting 2026-2029 van GR WVS laat een structureel sluitend beeld zien. Voor het begrotingsjaar 2026 en verder is uw GR uitgegaan van een daling van het exploitatieresultaat. De begroting laat een daling van de Rijksbijdrage WVS zien met een verhoging van de overige bedrijfskosten. Deze daling van het exploitatieresultaat wordt gedekt door een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 5. Voorzieningen Voorzieningen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat WVS een oordeel vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de door de WVS opgestelde schattingen. De schattingen met een materiële impact lichten wij hier kort toe.
Begin silhouet
Begin silhouet
Personele voorzieningen Het opslagpercentage van het spaarverlof is geactualiseerd op basis van de werkelijke salarislasten over 2025. Het is van belang dat deze inschatting jaarlijks plaatsvindt om zo een beste schatting te maken van de verwachte uitstroom van middelen als gevolg van het spaarverlof. Op basis van uitspraken van de Commissie BBV is ook voor SW-bedrijven een voorziening voor RVU verplichtingen van toepassing. WVS heeft naar aanleiding van deze uitspraken deze voorziening gevormd.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 6. Rechtmatigheidsverantwoording 1/3 Rechtmatigheidsverantwoording
De door het DB opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is in de jaarrekening opgenomen. De tekst voldoet aan het voorgeschreven model. Er zijn drie criteria geformuleerd om de financiële rechtmatigheid te toetsen en concreet te maken: 1. Het voorwaardencriterium 2. Het begrotingscriterium en 3. Misbruik en oneigenlijk gebruik Bij het opstellen van de jaarrekening legt het DB in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria. Het DB heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven binnen de grens van 2% van de lasten niet rechtmatig gehandeld te hebben. De belangrijkste in 2025 geconstateerde onrechtmatigheden zijn: - € 3.9 miljoen aan begrotingsonrechtmatigheden. De door de GR geconstateerde begrotingsafwijkingen passen binnen bestaand beleid en worden daarom aangemerkt als acceptabel. Wij zijn van mening dat de in de jaarstukken 2025 opgenomen rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Begin silhouet
Begin silhouet
Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening
Het budgetrecht bepaalt dat de AB toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde of bijgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere overschrijding van de begroting onrechtmatig is.
Het is aan de GR WVS om effectieve maatregelen te treffen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft door de GR WVS de vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie.
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 6. Rechtmatigheidsverantwoording 2/3 Rechtmatigheidsafwijking
Rechtmatigheidsfout
Rechtmatigheidsonduidelijkheid
Waarvan acceptabel
Waarvan niet-acceptabel
Begrotingsoverschrijding WVS
€ 3.900.000
€0
€ 3.900.000
€0
Overschrijding investeringskredieten
€0
€0
€0
€0
Subtotaal begrotingscriterium
€ 3.900.000
€0
€ 3.900.000
€0
Geen afwijkingen
€0
€0
€0
€0
Subtotaal voorwaardencriterium
€0
€0
€0
€0
€ 3.900.000
€0
€ 3.900.000
€0
Begrotingscriterium
Voorwaardencriterium
TOTAAL
Begin silhouet
Begin silhouet
II. Bevindingen bij de jaarrekeningcontrole 6. Rechtmatigheidsverantwoording 3/3 Verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle is door de GR in overeenstemming met het IC jaarplan 2025 uitgevoerd. De controles zijn tijdig afgerond en de bevindingen zijn opgenomen in de IC jaarrapportage. Wij hebben geadviseerd om in het IC jaarplan vooral te richten op die financiële risico’s waarin een afwijking van materieel belang mogelijk is.
Door de GR zijn met betrekking tot de financiële rechtmatigheid de volgende afwijkingen geconstateerd. • De gerealiseerde lasten zijn € 3,9 miljoen hoger dan geraamd. Voor een totaal van 1,4 mln. zijn voor deze hogere lasten direct compenserende baten en zijn daarmee acceptabel. Voor het restant aan overschrijdingen zijn deze overschrijdingen tijdig gemeld aan het AB en is daarmee acceptabel.
Oordeel rechtmatigheidsverantwoording De door de GR geconstateerde begrotingsafwijkingen passen binnen bestaand beleid en daarom aangemerkt als acceptabel.
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording is het een vereiste dat het DB in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle afwijkingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Wij hebben daarnaast vastgesteld dat alle onrechtmatigheden zoals vermeld in de Rechtmatigheidsverantwoording, zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering,
In de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten of onduidelijkheden groter dan € 150.000 dienen te worden toegelicht. Begin silhouet
Begin silhouet
III. Interne beheersing
1. 2. 3.
Begin silhouet
Interne beheersmaatregelen en risico’s geautomatiseerde gegevensverwerking IT-Beheersing Fraude
III. Interne beheersing
1. Interne beheersingsmaatregelen en risico’s geautomatiseerde gegevensverwerking
Er zijn geen significante tekortkomingen geconstateerd in de interne beheersingsmaatregelen en geen belangrijke risico’s geïdentificeerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
Samenvatting van de aanbevelingen • Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. Onze bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen hebben wij gerapporteerd in onze managementletter 2025. Wij vinden dat er binnen de GR WVS – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie - geen sprake is van tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen die wij hier zouden moeten rapporteren.
Begin silhouet
III. Interne beheersing
1. Interne beheersingsmaatregelen en risico’s geautomatiseerde gegevensverwerking
Er zijn geen significante tekortkomingen geconstateerd in de interne beheersingsmaatregelen en geen belangrijke risico’s geïdentificeerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
De belangrijkste risico’s ten aanzien van geautomatiseerde gegevensverwerking hebben betrekking op: • onvoldoende inzicht in de procedures bij en het presteren van dienstverleners (geen ISAE 3402); • periodieke controle op rechten en bevoegdheden. Wij hebben inzicht verkregen in de wijze dat WVS omgaat met bovenstaande risico's. WVS maakt gebruik van een structurele aanpak ten aanzien van de belangrijkste IT risico's. Wij geven in overweging om een ISO27001 certificering te realiseren ter verdere borging van de IT risico's.
Wij vragen u blijvende aandacht te hebben voor: • een actueel ICT-beleidsplan; • een periodieke controle op rechten en bevoegdheden binnen de voor de jaarrekeningcontrole relevante applicaties; • het monitoren van de uitvoering van gemaakte afspraken in servicelevel agreements; • het vastleggen van veranderingen in netwerk, systeembeheer en dataopslag; • fysieke en logische toegangsbeveiliging ten aanzien van netwerk/firewalls/-wachtwoordbeleid etc.; • back-up en recoveryprocedures en periodiek testen daarvan; • het zichtbaar maken van afspraken met leveranciers inzake het monitoren van de back-ups en het periodiek testen van de back-up procedure. Wij merken op dat bovenstaande onderdelen een vast onderdeel vormen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en dat WVS streeft om minimaal aan deze baseline te voldoen.
III. Interne beheersing 3. Fraude 1/2 Fraude
De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het DB. Ingeval van fraude door het DB melden we dit aan de AB. Wij merken op dat onze controlewerkzaamheden in het kader van de jaarrekening niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. Meer informatie hierover is te vinden in de NBA-Brochure Verplichte rapportage over fraude en continuïteit in de controleverklaring bij de jaarrekening; wat betekent dit voor u als klant.
Verantwoordelijkheid accountant De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s bij de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging 2025.
Begin silhouet
Begin silhouet
Verantwoordelijkheid dagelijks Bestuur De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het DB, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen inzake de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
III. Interne beheersing 3. Fraude 2/2
Frauderisico-analyse WVS heeft beleid dat gericht is op het systematisch identificeren en beheersen van frauderisico’s. Wij constateren dat er in de bedrijfsvoering maatregelen zijn getroffen om de risico’s te beheersen. Deze maatregelen bestaan hoofdzakelijk uit het toewijzen van taken en verantwoordelijkheden, het realiseren van functiescheiding, inrichten van procedures, intern toezicht en externe controle. Naar onze mening wordt het risico van (materiële) fraude en overtreding van wet- en regelgeving hierdoor in voldoende mate teruggebracht. Wel hebben wij geadviseerd om de belangrijke frauderisico’s te betrekken in de verbijzonderde interne controle De NBA heeft op 19 maart 2025 handreiking 1153 Frauderisicoanalyse gepubliceerd. Deze handreiking helpt controlerend accountants om de standaarden goed toe te passen bij het maken van hun frauderisicoanalyse als onderdeel van de algehele risicoanalyse. Zie ook NBA-handreiking 1153: Frauderisicoanalyse Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude geconstateerd. Daarnaast hebben wij geen signalen ontvangen van geconstateerde fraudes en is er geen sprake van het vermoeden van fraude. Begin silhouet
Begin silhouet
Wij adviseren om; • De frauderisicoanalyses beperken zich vaak tot het aspect ‘gelegenheid’ van de fraudedriehoek en specifiek op het onderdeel hard controls. Om inzicht te krijgen in de ‘soft controls’ en ook in de onderdelen druk en rationalisatie van de fraudedriehoek is het van belang om ook de organisatiecultuur onderdeel van de analyse te maken. • Het is aan te bevelen om alle maatregelen die worden getroffen om te zorgen voor een cultuur van openheid en integriteit waarbij eventuele misstanden bespreekbaar zijn mee te nemen in de frauderisicoanalyse.
IV. Actuele ontwikkelingen
1. 2.
Begin silhouet
Notitie verwonderpunten Commissie BBV Publieke managementletter NBA
IV. Actuele ontwikkelingen 1. Notitie verwonderpunten Commissie BBV Notitie verwonderpunten Commissie BBV De Commissie BBV heeft eind 2025 de notitie Advies Verwonderpunten uitgebracht, waarin zij diverse voorstellen doet om het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) te vereenvoudigen en de informatievoorziening voor algemeen bestuur te verbeteren. Via de volgende link is de notitie te benaderen Publicatie verwonderpunten BBV · Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). De notitie is ontstaan vanuit signalen uit de praktijk en eerdere ‘verwonderpunten’ die controllers van vooral grotere gemeenten hadden geïdentificeerd. De Commissie BBV heeft deze verzameld en vertaald naar concrete wijzigingsvoorstellen. Daarbij gaat het om onderwerpen zoals: • Presentatie van het financiële resultaat, dat nu vaak tot begripsverwarring leidt. • Verbetering van de paragraaf financiële positie, waaronder een effectievere en compacter inzichtgeving. • Eenduidiger waarderingsregels en betere aansluiting op RJ- en IFRS-principes. • Uitbreiding van paragrafen (zoals kapitaalgoederen en investeringen) om raadsleden meer inhoudelijk inzicht te geven in risico’s en beleidskeuzes. De notitie vormt daarmee een belangrijke stap richting een eenvoudiger, consistenter en beter uitlegbaar BBV-kader. Begin silhouet
Begin silhouet
Doelstelling Het advies is bedoeld om het BBV toekomstbestendig te maken, de transparantie te vergroten en de vergelijkbaarheid tussen decentrale overheden te verbeteren
IV. Actuele ontwikkelingen
2. Publieke managementletter NBA
De publieke managementletter ‘Vertrouwen in de kwetsbare keten’ van de NBA van februari 2026 geeft inzicht in steunpunten en risico’s voor informatieveiligheid. Zie Vertrouwen in de kwetsbare keten. Samenvatting
Advies Kennisnemen en evalueren van deze publieke managementletter
Verwevenheid vergroot kwetsbaarheid Ketens worden langer en ondoorzichtiger – inzicht in leveranciers én onderaannemers is een randvoorwaarde voor continuïteit. Assurance is geen garantie Rapporten geven zekerheid over een afgebakende scope en periode, maar vervangen nooit het bestuurlijk oordeel over ketenrisico’s. Nieuwe kaders, nieuwe verantwoordelijkheden DORA, NIS2 en duurzaamheidseisen maken digitale weerbaarheid en datakwaliteit een expliciete verantwoordelijkheid van bestuur én commissarissen.
Weerbaarheid is een bestuursverantwoordelijkheid De vraag is niet óf een verstoring plaatsvindt, maar hoe snel organisaties herstellen en hoe goed dat vooraf is georganiseerd. Voorstel voor ‘samenwerken aan ketenzekerheid’ 0-meting van informatiebeveiliging bij interimcontrole 2026 aan de hand van bestaande veldnormen zoals NIS2 Begin silhouet
De auditor als verbinder van vertrouwen Waarde ontstaat wanneer accountants, IT-auditor en internal audit signalen delen en bestuurders helpen onzekerheden bespreekbaar te maken. Auditdisciplines in beweging: samenwerken aan ketenzekerheid Geen enkele discipline overziet de hele keten alleen – samenwerking is nodig om een compleet risicobeeld te leveren.
V. De algehele evaluatie van onze controleopdracht geeft enkele bijzondere attentiepunten
1.
Begin silhouet
Onafhankelijkheid en het verloop van de controleopdracht
V. De algehele evaluatie van onze controleopdracht geeft geen bijzondere attentiepunten 1. Onafhankelijkheid en het verloop van de controleopdracht 1/2 Onze controleopdracht is goed verlopen
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen Verstegen accountants ingebed. Op basis van onze toetsing concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij GR WVS in 2025 voldoende is gewaarborgd. Begin silhouet
Er waren geen belangrijke onvoorziene tekortkomingen in de interne beheersing; waardoor aanvullende controlewerkzaamheden moesten worden opgezet en uitgevoerd.
De concept-jaarrekening was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole van goed niveau. Ook waren belangrijke issues (bijvoorbeeld schattingen, reserveringen, voorzieningen, schattingswijzigingen, stelselwijzigingen) in de jaarrekening voldoende onderbouwd.
Het jaarverslag is tijdig aan ons opgeleverd ter verdere beoordeling. De samenwerking is prettig verlopen.
De analyses, specificaties en documentatie die wij hebben opgevraagd voorafgaand aan de controle van de jaarrekeningcontrole (inclusief SISA) zijn tijdig en compleet opgeleverd tijdens de uitvoering van onze controlewerkzaamheden.