Document · PDF

12b.2 Bijlagen bij toelichting

commissie Economie Ruimtelijke Ordening en Milieu 29 november 2023, gemeente RucphenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan ‘Buitengebied Rucphen 2020, Landgoed Jachthuis Schijf’17.577 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3D impressies Sneider 3316 – nieuw te bouwen woning aan Landgoed Schijf 2-2-2021

Bijlage 4

Impressies poortwoningen

bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2020, Landgoed Jachthuis Schijf 51

3D impressies Poortwoning 3316 – nieuw te bouwen woning aan Landgoed Schijf 05-10-2020

Bijlage 5

60 chthuis Schijf

Beeldkwaliteitsplan

bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2020, Landgoed Ja

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Jachthuis Schijf

Landgoed Jachthuis Schijf Hoeksestraat 28 4721 Schijf Juli 2022

Inhoudsopgave

Ligging plangebied

Voortraject met adviezen

Bestaande situa�e

Uitgangspunten nieuwe situa�e

Referen�ebeelden

Uitwerking nieuwe situa�e

Landschappelijke referen�es

Het voorliggend beeldkwaliteitsplan gee� in woord, beeld en kaart richtlijnen voor de invulling van de in het bestemmingsplan opgenomen nieuwe bebouwingen binnen het landgoed Jachthuis Schijf. Het gaat hierbij om het toevoegen van twee poortwoningen aan de Hoeksestraat, een landgoed bedrijf met dienstwoning en losse woning aan de rand van De Sneider. De richtlijnen in dit plan zijn mede tot stand gekomen in een voortraject die samen met provincie en gemeente is doorlopen.

Ligging plangebied Het plangebied ligt in de in het zuidwesten van de gemeente Rucphen en daarbij ten zuidoosten van de plaats Schijf. Het plangebied grenst aan de noordzijde aan de Rucphense bossen. Aan de zuidzijde grenst het gebied aan de landsgrens met België. Ten westen en oosten wordt het begrenst door een open landbouwgebied. Ten oosten een open gebied met voornamelijk akker- en tuinbouw op de hoge zandgronden en ten westen een meer gesloten gebied met daarin laanstructuren en verspreid staande bebouwing in de vorm van agrarisch bebouwing. Het gebied ten westen wordt gekenmerkt door eikenlanen en kleinschalige boomteelt en graslanden. Het gebied wordt afgebakend aan de noordzijde door de Nedereindsebaan, de westzijde door de Hoeksestraat, aan de oostzijde door de Antwerpsebaan. Aan de zuidzijde wordt het gebied doorsneden door de Achtmaalsebaan.

Afbakening plangebied

Voortraject met adviezen gemeente en provincie Ter voorbereiding op het ontwerp daarbij het a�akenen van een stedenbouwkundigkader is er op 14 november 2017 op het landgoed Schijf een expert-bijeenkomst gehouden. Hierbij waren aanwezig Dees Melsen (planoloog, gemeente Rucphen), Philip Peeters (cultuurhistoricus, provincie Noord-Brabant), Hermke Helsper (planoloog, provincie Noord-Brabant), Frederiek Pienaar (stedenbouwkundige, provincie Noord-Brabant), Ton Thus (landschapsarchitect), Niels Drijvers (architect), Jos Koopmans (rentmeester landgoed), Frederique de Bruin (eigenaar) en Nelleke Manschot (erfgoedprofessional). Aanleiding en achtergrond Provincie Noord-Brabant zet in haar beleid voor Landgoed Jachthuis Schijf in op behoud door ontwikkeling. In eerdere gesprekken met provincie en gemeente is afgesproken dat de ontwikkelkansen liggen in het realiseren van nieuwbouw op twee loca�es. Loca�e 1 ligt aan de Hoeksestraat bij de voormalige entreelaan en is geschikt voor twee (dienst)woningen. Loca�e 2 bij De Sneider is geschikt voor een landgoedbedrijf met twee bedrijfswoningen

Adviezen gemeente en provincie Provincie Gedurende het voortraject zijn er door de provincie diverse belangrijke adviezen en reac�es gegeven, welke mede voor het beeldkwaliteitsplan van belang zijn: De woning nabij landbouwenclave De Sneider is cultuurhistorisch te verantwoorden omdat De Sneider een historische landbouwenclave is geweest. De loca�e wordt ingericht voor het onderkomen van het Vleesvee �jdens de wintermaanden. Het is dan ook logisch dat bij de stal een woning wordt voorzien De stal met woning ter hoogte van de Sneider en de woning nabij de historische entrée dienen in hun beeldkwaliteit een geheel te vormen met het historische jachthuis. Dit geldt uiteraard ook voor de verschillende poorten die op het landgoed worden geplaatst. Betreﬀende de loca�e van de Poortwoningen is opgemerkt hoe de woningen verder worden uitgewerkt en hoe de rela�e met de poort gestalte krijgt. Een en ander hangt samen met de afstand tot de poort.

Gemeente Ook door de gemeente zijn een aantal uitgangspunten vastgelegd: Indien er sprake is van meer dan één landhuis vertonen de woningen een duidelijke ruimtelijke samenhang. Zowel de beeldkwaliteit van de bebouwing als het landschap dient vastgelegd te worden in een beeldkwaliteitsplan met landschapsinrich�ngsplan. De beeldkwaliteit van de bebouwing moet voldoen aan de welstandsnota en wordt door de welstandcommissie op de gebruikelijke manier getoetst 2

In de welstandsnota is in hoofdstuk 12.9. G11 Bosgebied het volgende opgenomen: Bebouwing en omgeving De bebouwing bestaat uit individueel vormgegeven vrijstaande woningen of bedrijven of uit een cluster van hoofdgebouw en bijbehorende bouwwerken. De bebouwing is tussen het opgaand groen gesitueerd en wordt deels aan het zicht on�rokken. Op een aantal open plekken in het bos is eveneens bebouwing gesitueerd. Enkele panden hebben bijzondere architectonische vormgeving, zoals de monumentale Jorissenhoeve en het Jachthuis.

Waardering en ontwikkeling Waardevol is de bosrijke omgeving met de zeer beperkte hoeveelheid bebouwing. Door de ruime maat van de kavels en de diepte van de voortuinen blij� het groene karakter van het gebied gehandhaafd. De bebouwing staat (groten)deels verscholen in het bos. Waardevol is de eenheid en afstemming in vormgeving, kleur- en materiaalgebruik binnen een cluster van bebouwing (hoofdgebouw en bijbehorende bouwwerken).

Massa en vorm De massa en vorm van de bebouwing variëren in grote mate in dit gebied. De bebouwing hee� overwegend een tradi�onele vormgeving, waarbij vaak forse volumes gerealiseerd zijn. De hoogte varieert van 1 tot 2 bouwlagen met of zonder kap, variërend van zadeldak al dan niet met wolfseinden, piramidedak, lessenaarsdak en samengestelde kapvormen. De aanwezige dakkapellen passen in maat en esthe�ek bij de architectuur van het hoofdgebouw. Opvallend is de lage goothoogte met een forse kap en hoge nok bij boerderijbebouwing. De vorm wordt of bepaald door een eenduidig hoofdvolume of door samengestelde volumes. Verschillende bouwperioden en bouws�jlen zijn aﬂeesbaar. De vormgeving van de bijbehorende bouwwerken en schuren / bedrijfsruimte wordt veelal vanuit de func�e bepaald en is overwegend eenvoudig en tradi�oneel. De afstand tussen bebouwing en straat is wisselend. Incidenteel staat de bebouwing dicht op de straat, maar nooit direct grenzend aan de straat.

Detaillering De woningen zijn overwegend in rode of zandkleurige baksteen opgetrokken. De daken zijn voorzien van grijze dakpannen of bedekt met riet. De bedrijfsgebouwen zijn soms (deels) opgetrokken uit plaatmateriaal en/of de daken ervan bedekt met plaatmateriaal. A�ankelijk van de bouwperiode zijn de gebouwen rijk gedetailleerd (oudere gebouwen) of voorzien van weinig details (nieuwe bebouwing).

Welstandsniveau Voor de gebouwen geldt een soepel welstandsniveau (niveau 3). De gebiedsgerichte criteria zijn opgenomen in bijlage 1, onder Groengebieden: G11 Bosgebied.

Bestaande situa�e Algemeen

Door NMI onderzoek & advies (Nelleke Manschot) is in november 2017 een “quickscan (h)erkenning cultuurhistorische waarden” uitgevoerd. Hierin is veel kennis over het landgoed en de daarop aanwezige bebouwing aanwezig. Een samenva�ende beschrijving van een aantal belangrijke onderdelen wordt hierna gegeven. Als bijlage is een foto-overzicht van de relevante bestaande bebouwing rondom de bouwloca�es toegevoegd.

Jachthuis Schijf

Het jachthuis met stallen werd gebouwd in 1928 naar ontwerp van architect Max Winders uit Antwerpen en vertoont zowel Tradi�onalis�sche, Um 1800-mo�even als Expressionis�sche tendensen. Het jachthuis ligt diep verscholen in de bossen van het eigen terrein van de familie Carlier, waarvoor het gebouwd werd. Het jachthuis is als rijksmonument van na�onaal belang en is duidelijk de iden�teitsdrager van het landgoed Schijf. Omschrijving: het een- tot drielaags onderkelderde jachthuis hee� een L- vormige pla�egrond en wordt gedekt door een samengestelde mansardekap met rode tuile du Nordpannen.

Max Winders

Maximilien Winders (1882-1982) is de zoon van de Antwerpse architect Jean Jacques Winders. Hij kreeg zijn opleiding tot architect aan de academie in Antwerpen en bij zijn vader, in wiens prak�jk hij tot aan zijn huwelijk in 1907 werkte. Hij huwde in 1907 met Cornelia Carlier, de dochter van Jean Bepitse Ferdinand Carlier, die de directeur was van de Na�onale Bank. Max Winders kreeg talrijke grote opdrachten in binnen- en buitenland. Hij bouwde onder meer talrijke bankgebouwen in Antwerpen, Sint-Niklaas en Leuven. Daarbij koos hij vaak voor een opvallende eclec�sche bouws�jl. Winders speelde tevens een belangrijke rol binnen de monumentenzorg, onder meer door zijn lidmaatschap van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen vanaf 1934.

Um 1800 Bewegung

De Um 1800 Bewegung vertegenwoordigt een conserva�eve bouws�jl die een reac�e was op het ra�onalisme in de bouws�jl, waarvan bijvoorbeeld Hendrik Petrus Berlage een vertegenwoordiger was. De Um 1800-s�jl vond haar hoogtepunt in het �jdvak 1905-1914. Tegenover dit ra�onalisme stelde de Um 1800 Bewegung de Lodewijk XVI-s�jl als ideaalbeeld. Deze s�jl werd toen als de laatste echte s�jl beschouwd. Soms echter waren ook zeer duidelijke neoclassicis�sche invloeden aanwezig, en ook Jugends�l-elementen kwamen voor. Ze wordt dan ook wel nieuw historiserende s�jl of heroriënta�e genoemd. Veel gebouwen van deze s�jl zijn nogal massaal, met veel gebruik van natuursteen, tal van -soms gebogen- ornamenten, torentjes, erkers en dergelijke. Ze doen dan een beetje denken aan de Amerikaanse wolkenkrabbers uit die �jd, die ook ornamenten hadden die teruggrepen op het verleden, maar uiteraard nog veel massaler waren. Men sprak in dit verband wel van Amerikanisme. Daarnaast werden strakkere neoclassicis�sche gebouwen ontworpen die aan deze s�jl worden toegeschreven.

Van de Engelse, Amerikaanse en Duitse historiserende invloeden vonden vooral de laatste ingang, en de naam van de beweging is dan ook afgeleid van een in 1908 verschenen boek van Paul Mebes, ge�teld: Um 1800: Architektur und Handwerk im letzten Jahrhundert ihrer tradi�onellen Entwicklung. In Nederland werd de beweging gedragen door het �jdschri�: Het Huis Oud en Nieuw van Eduard Cuypers, die een neef van Pierre Cuypers was. De Um 1800-s�jl werd vooral toegepast in commerciële bouwwerken, zoals warenhuizen, banken en dergelijke. De Amsterdamse Eﬀectenbeurs (1911-1914) en de Amsterdamse Bijenkorf, uit 1911, zijn voorbeelden hiervan. Ook in landhuizen werd de Um 1800 s�jl toegepast. De nadruk lag op het monumentale en rijke. Er werd veel natuursteen gebruikt in de voorgevel. Kenmerkend was de symmetrie. En de herkenbare blokkenstructuur in de gevel. De hoofdingang zat meestal in het midden. En het dak was vaak imposant, met dakerkers, koepels of torens. Ook zie je wel festoenen, pilasters en frontons, ontleend aan het classicisme.

Del�se Schools�jl 1920-1950

Aan het begin van de twin�gste eeuw ontstond, als conserva�eve tegenhanger van de modernis�sche en Amsterdamse School architectuur, de Del�se School. De Del�se school kenmerkt zich door tradi�onalis�sche architectuur. Marinus Jan Grandpré Molière, architect en docent aan de Technische Hogeschool van Del�, hee� deze stroming geïnspireerd en aangevoerd. De Del�se School streefde naar een architectuur die was gebaseerd op universele normen en waarden. Daarnaast wilde men de tradi�e van de Nederlandse pla�elandsbouw in ere houden. Deze tradi�e was een reac�e op de Amsterdamse School, die volgens de tradi�onalisten te decora�ef was ingesteld. De Del�se School hee� veel beeldbepalende kenmerken, waaronder: - Het vrijwel uitsluitende gebruik van bakstenen; - Met pannen beklede, hoge hellende daken tussen topgevels; - Hoge gootlijnen; - Het gebruik van natuursteen op construc�ef belangrijke punten; - Niet te veel opvallen (tradi�oneel blijven); - De vorm wordt bepaald door de func�e (eenvoudige woningen, grote publieke gebouwen); - Nauwelijks gebruik van decora�es.

Het tradi�onalisme

Het tradi�onalisme was een architectuurstroming die in de beginjaren van de 20e eeuw opkwam, in de jaren 20 en 30 een sterke bloei kende en in de jaren 50 weer afnam. Het ontstond als reac�e op het func�onalisme, waar de func�e van het gebouw als maatgevend werd gezien. De Del�se School is de belangrijkste stroming binnen het tradi�onalisme, waardoor de termen vaak door elkaar worden gebruikt.

Veldkapel De veldkapel staat aan het einde van het laantje dat tegenover de Jorissenhoeve aanvangt. Het vormt hiermee een mooi mikpunt vanaf de nieuwe poort naar het landgoed. Langs dit laantje zijn de nieuwe poortwoningen

Uitgangspunten nieuwe situa�e Een aantal uitgangspunten voor het ruimtelijk kader voor beide loca�es zijn vastgelegd �jden de expert bijeenkomst van november 2017: 1) Het robuuste en ingetogen karakter van het landgoed dient zichtbaar terug te komen en aan te sluiten op beide loca�es voor nieuwe bebouwing. 2) Het is de opgave om te zoeken naar de ‘gemene deler’ die de link vormt met het jachthuis en die beide loca�es met het landgoed verbindt. Dit kan worden gezocht in materialisa�e (bijvoorbeeld robuust metselwerk), vorm (bijvoorbeeld steunberen Vlaamse S�jl) of in kleur. 3) Maat en schaal van de nieuwe bebouwing is a�ankelijk van de plek. Voor de juiste maatvoering dient voor beide loca�es gekeken te worden naar de bestaande organisa�e, grondbeslag, c.q. volumes van Jagersrust, Jorissenhoeve en boerderij Hoeksestraat. Ook het bestuderen van volumes van (poort)gebouwen bij bestaande historische landgoederen in de omgeving verdien aanbeveling. Ook de eerder aangehaalde welstandsnota benoemt een aantal belangrijke uitgangspunten: “de bebouwing staat (groten)deels verscholen in het bos. Waardevol is de eenheid en afstemming in vormgeving, kleur- en materiaalgebruik binnen een cluster van bebouwing (hoofdgebouw en bijbehorende bouwwerken)”.

Uitgangspunten voor de gebouwen op het landgoed Jachthuis Schijf De nieuw op te richten gebouwen halen hun inspira�e uit het Jachthuis van het behorende landgoed en de bijgebouwen horende bij het landgoed Boterbergen te Kalmthout, waar het landgoed Jachthuis Schijf ooit onderdeel van was. Algemeen De woningen zijn in harmonie met het Jachthuis, met elkaar en hun omgeving. Een her-interpreta�e van de historische gebouwen. Er worden op twee loca�es woningen in een groep toegevoegd op het landgoed. Eén groep aan de historische oprijlaan nabij de kapel (Hoeksestraat), de zogenaamde poortwoningen en een andere groep nabij de historische landbouwenclave De Sneijder (Achtmaalsebaan) 6

Poortwoningen

De poortwoningen markeren de toegang naar het landgoed. Hoewel de beide woningen zelf via een “Brabants achterommetje” voor het dagelijkse gebruik bereikbaar zijn, markeren zij door hun ligging aan de toegangslaan naar de veldkapel van het landgoed. De posi�onering is conform het principeverzoek en het masterplan:

De poortwoningen oriënteren zich aan de toegangslaan naar de veldkapel. In de terugliggende groene nis vormt zich een monoliet ensemble, afgesloten van de laan en het omringende bos. De woningen zijn gespiegeld ten opzichte van elkaar en vormden daarmee automa�sch een symmetrisch streng geheel. De eenheid in kleur van gevels en dak ondersteunen de samenhang van het totaal. Enkele ornamenten in hardsteen geven de woningen de benodigde detaillering. De aangebouwde en door gemetselde erfafscheidingen gekoppelde bijgebouwen maken het carré volledig. De dagelijkse entree tot de woningen vindt plaats via het “Brabants achterommetje”. Dit garandeert de gewenste rust aan de laan. Enkel langzaam verkeer benaderd hier de beide woningen. De exacte afstand van de woningen tot de laan dient in samenwerking met de inrichter van het landschap nader onderzocht te worden. Ook de inrich�ng van de groen nis buiten de beide poortwoningen dient nader in samenwerking uitgewerkt te worden. De inhoud van de poortwoningen zoals nu getekend bedraagt 1200 m3 , de hierachter getekende bijgebouwen hebben een bebouwd oppervlak van 75 m2 .

Als ensemble in de te creëren groene nis presenteren de beide poortwoningen zich als een robuuste monoliet. Hiermee blijven de bouwwerken gecomprimeerd en respecteren daarmee hun posi�e in de natuur van het landgoed.

Overzicht van de poortwoningen 7

Referen�ebeelden Poortwoning

De Poortwoningen Twee onder een kap. Rechthoekige grondvorm 1, laags met zadeldak Gevel opgebouwd uit bruine bakstenen (zoals die van de kapel) in halfssteensverband met wi�e plint. Portaal in de voorgevel versiert met boog en rollaag en puntgevel. De gevel wordt voorzien van steunberen. Baksteenversieringen zijn toegelaten. Houten kozijnen, geschilderd met kalf (en tussens�jl) (kleuren zoals van Jachthuis donkergroen en mosterdgeel); Andere kleinere kozijnen met roedeverdeling zijn toegelaten als accent. In de zijgevel zit ten minste één raam met zicht op de Hoeksestraat. Grote openingen met glas zijn enkele toegelaten aan achterzijde van de woning, om het eigen�jdse karakter van de woning te benadrukken. Daken zijn bedekt met keramische pannen (Antraciet/rood) Type: Tuile du Nord Dakramen zijn toegestaan in het dak aan de achterzijde van de woning Er wordt tenminste één gemetselde schoorsteen voorzien Luiken kunnen worden toegepast, deze in zelfde kelur en uitsraling als het Jachthuis Aan de voorzijde wordt een dubbele trap voorzien om het het hoogteverschil in het terrein te overwinnen De woningen worden van elkaar gescheiden door een tuinmuur in bruine baksteen. Bijgebouw Langwerpig gebouw met zadeldak Gevelopbouw kleur en materialisa�e conform poortwoning Maatvoering en detaillering ondergeschikt aan poortwoningen Goot en nokhoogte lager dan poortwoning

Stal met dienstwoningen aan de Sneider

Loca�e De Sneider

Voor de nieuwe stal met woningen aan de Sneider is een posi�e en inhoudsmaat vastgelegd in het principeverzoek. Deze loca�e kenmerkt zich door de ligging in het bosgebied, direct grenzend aan de in het landgoed opgenomen introverte open agrarische velden.

De beide woningen zijn conform het principeverzoek 800 m3 groot. De gedraaide oriënta�e is afgestemd op de oriënta�e van de stal. Zij delen hun rich�ng en conformeren zich hiermee aan de rich�ng van het oude pad vanaf de Jorissenhoeve. De draaiing maakt het mogelijk dat de woningen beiden een vrij uitzicht rich�ng het zuiden en zuidwesten hebben, zonder dat de ensemblewerking verloren gaat. Een berging/garage kan in het gebouw geïntegreerd zijn, zodat een helder en eenvoudige volume bereikt wordt. Losse kleine bijgebouwen zouden het beeld teveel fragmenteren in de grote schaal van het landschap van de Sneider.

Voor de nieuwe dienstwoningen is 800 m3 als inhoud vastgelegd. De toegang tot de gebouwen vindt plaats via de Achtmaalsebaan, via het reeds bestaande pad, startend direct tegenover de monumentale Jorissenhoeve. De loca�e van deze toegang is een eerste duidelijke link naar de geschiedenis van het gehele landgoed. Gebruik makend van de gezichtsbepalende kwaliteiten van de Jorissenhoeve kan het nieuwe ensemble als nieuwe stap in de ontwikkeling van het landgoed Schijf gezien worden.

Overzicht op stal en woningen aan de rand van De Sneider

2 Woningen aan De Sneider Type: Vrijstaande woning Vrijstaand woonhuis met kap (type landhuis), rechthoekige grondvorm 1 laags met zadeldak Gevel opgebouwd uit rode bakstenen in halfsteensverband, baksteenversieringen zijn toegelaten. Houten kozijnen, geschilderd met kalf (en tussens�jl) (kleuren zoals van Jachthuis donkergroen en mosterdgeel); Andere kleinere kozijnen met roedeverdeling zijn toegelaten als accent. De dakkapellen liggen in hetzelfde vlak als de gevel van het gebouw, dakgoot wordt niet onderbroken ter hoogte van de dakkapel. (zoals Jachthuis) Grote openingen met glas zijn slecht toegelaten aan de zijde die gericht is naar de Sneider (zicht in het landschap) Eén gemetselde schoorsteen voorzien Dak is bedekt met keramische pannen (rood) Geen dakramen toegelaten

Type bedrijfswoning

Type: Bedrijfswoning Vrijstaande bedrijfswoning (type langgevelboerderij ) met rechthoekige grondvorm 1-laags met zadeldak. Visueel bestaat het gebouw uit een woongedeelte en een bedrijfsgedeelte waarbij het bedrijfsgedeelte in de breedte verspringt. Een deel van het visuele bedrijfsgedeelte kan worden gebruikt als onderdeel van de woning Gevel woongedeelte opgebouwd uit rode bakstenen in halfsteensverband. in het woongedeelte kunnen baksteenversieringen worden toegepast. Gevel bedrijfsgedeelte bestaat uit rode baksteen of houtengevelbekleding Houten kozijnen, geschilderd met kalf en tussens�jl voor het woongedeelte; voor het Bedrijsgedeelte worden kleinere ramen toegepast in hout. (dezelfde als in de schuur) (kleuren zoals van Jachthuis donkergroen en mosterdgeel) Overige kleinere kozijnen met roedeverdeling zijn toegelaten als accent Grote openingen met glas zijn slecht toegelaten aan de zijde die gericht is naar de Sneider (zicht in het landschap) In het bedrijfsgedeelte mogen openingen met bogen voorzien worden (verwijzing naar poorten) Eén gemetselde schoorsteen voorzien in het woongedeelte Dakkapel toegestaan. Deze als verlengde van de gevel boven een toegansdeur Dakaramen beperkt toegestaan Toegstaane oppervlakte van het bedrijfsgedeelte is maximaal 120 m2

Type: Bedrijfsgebouw Vrijstaand gebouw met rechthoekige grondvorm 1-laags met dak Gevel opgebouwd uit rode baksteen in halfsteensverband of hout, zijgevel verdeeld in x traveeën. Kleine eenvoudige raamopeningen (zie foto) Houten deuren (kleuren zoals Jachthuis) Geen dakramen of dakkapellen Nokhoogte maximaal 9 meter Goothoogte en dakvlak: Type wagenloods: a-symmetrisch dakvlak met voorzijde maximale goothoogte van 4,5 m en achterzijde maximaal 3,5 m Type geslotenstal: symmetrisch dakvlak met een maximale goothoogte van 3,5 m Afme�ng: bijgebouw 1: maximaal 12 x 18 m Bijgebouw 2: maximaal 12 x 15 m 10

Overzicht op stal en woningen aan de rand van De Sneider

A�eeldingen als referen�e vanuit het landgoed De Boterberg te Kalmthout

Poort In het principeverzoek wordt nabij de poortwoningen ook een nieuwe poort aangeduid. Ook �jdens de expert-bijeenkomst is hierover gesproken. Voorgesteld wordt om aan de Achtmaalsebaan een poort toe te voegen. Een eenvoudig uitgevoerd ensemble van 2 gemetselde poortpalen zou het nodige tegenwicht kunnen bieden aan de monumentale bebouwing van de Jorissenhoeve. Hiermee zou de hiërarchie van het landgoed met het jachthuis beves�gd worden. Hiervan zijn in het land diverse mooie referen�es te vinden. Afstemming van materialisering en detaillering op de nieuwe poortwoningen is uitgangspunt.

Het laantje naar de veldkapel func�oneert in zijn geheel als poort naar het landgoed. De naast de laan gelegen nieuwe woningen zijn hierbij als een soort poortwachter aanwezig. Een streng afgesloten poort is dan ook niet noodzakelijk. De eenvoudige houten poorten zoals reeds op diverse plaatsen aanwezig, duiden dan rondom de grens van het landgoed aan.

Landschappelijke referen�es en materiaal gebruik Landschappelijk worden de verschillende bebouwingen ingepast binnen de bestaande herkenbare beplan�ngen en verhardingen die behoren bij het gebied. Het gaat hierbij om de volgende stree�eelden Verhardingen/toeganswegen

Cultuurhistorisch Landbouwenclave De Sneider Cultuurhistorisch en beeldbepalend is voor het landgoed aan de oostzijde de landecnclave De Sneider. De enclave is historisch gezien de eerste landbouwontginning in het gebied op de hogere zandgronden. Deze enclave is door de �jd steeds een klein beetje vergroot, maar de oud contouren van de eesrte ontginning zijn nog steeds goed zichtbaar. Belangrijk voor het meer zichtbaar maken van de cultuurhistorie is het markeren van de encalve door blijvende beplan�ng. Dit in de vorm van solitaire bomen of boomrijen. Hieronder een verbeelding van de envlave en het daarbij ingetekende bomen en boomrijen om de enclave te markeren. De te gebruiken beplan�ng bestaat uit de volgende boomsoorten: Berk, inlandse eik en linde

Halfverharding met natuurlijke materialen Beplan�ngen Structuur bepalende beplan�ng zal bestaan uit:

Historische contour De Sneider

Beuk, inlandse eik, linde, berk, tamme kastanje en walnoot. Hagen Beuk, meidoorn en Spaanse aak (veldesdoorn)

Bijlage 6 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai

bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2020, Landgoed Jachthuis Schijf 77

AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI LANDGOED JACHTHUIS SCHIJF HOEKSESTRAAT 28 TE SCHIJF

De Roever Omgevingsadvies Heidebloemstraat 15 Postbus 64 5480 AB Schijndel T 073 594 10 11 F 073 594 11 20 E info@deroever.nl W www.deroever.nl NL97 RABO 0122 6903 11 NL21 INGB 0001 0833 26 Advies- en ingenieursbureau J.G. de Roever B.V. KvK 16068733 BTW NL 8015.63.136.B.01

Titel document: Referentie: Datum: Opdrachtgever:

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf 20200620.v01 5 juni 2020 Koopmans Beheer

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

INHOUDSPGAVE 1.

INLEIDING ....................................................................................................................................... 4

1.1. 1.2.

Algemeen..................................................................................................................................... 4 Ligging van het plangebied en omgeving .................................................................................... 4

WETTELIJK KADER ...................................................................................................................... 6

2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Geluidzones ................................................................................................................................. 6 Voorkeursgrenswaarde en hoogst toelaatbare geluidbelasting .................................................. 6 Aftrek conform artikel 110g Wet geluidhinder ............................................................................. 7 Gegevensbronnen ....................................................................................................................... 7 Rekenmethode en gegevensbronnen ......................................................................................... 7

REKENRESULTATEN .................................................................................................................. 10

3.1. Algemeen................................................................................................................................... 10 3.2. Geluidbelastingen vanwege Hoeksestraat (60 km/uur) ............................................................ 10 3.3. Geluidbelastingen vanwege Achtmaalsebaan (60 km/uur) ....................................................... 11 3.4. Geluidbelastingen vanwege Antwerpsebaan (60 km/uur) ......................................................... 12 3.5. Gecumuleerde geluidbelastingen .............................................................................................. 13 3.5.1. Bouwbesluit ....................................................................................................................... 14 3.5.2. Woon- en leefklimaat ......................................................................................................... 14 4. CONCLUSIE.................................................................................................................................. 15 BIJLAGE I. GEGEVENS ............................................................................................................... 16 BIJLAGE II. AFBEELDING REKENMODEL ................................................................................. 17 BIJLAGE III.

INVOERGEGEVENS REKENMODEL ...................................................................... 18 BIJLAGE IV. REKENRESULTATEN .............................................................................................. 19

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

INLEIDING

1.1. Algemeen Ten zuiden van de Rucphense bossen ligt het landgoed Jachthuis Schijf. Een historisch landgoed met zijn verankering in de ontginningsperiode van de woeste zandgronden in het westen van Brabant in de voorlaatste eeuw. In 2011 is het landgoed van eigenaar veranderd. De nieuwe eigenaar heeft een landgoedvisie en een beheerplan opgesteld. Met deze visie als basis is gewerkt aan een voorstel tot herinrichting van het landgoed. De herinrichting zal bestaan uit de volgende initiatieven: - Het mogelijk maken van de realisatie van een agrarisch bouwblok en twee dienstwoningen op de locatie aan de Achtmaalsebaan; - Het herbestemmen van kleine delen bos naar natuur; - Het herbegrenzen van de landbouw enclave de Sneider; - Het herbestemmen van een klein gedeelte bos naar landbouw; - Het mogelijk maken van de realisatie van twee poortwoningen aan de Hoeksestraat; - Het toestaan van de realisatie van een tennisveld bij het jachthuis. Zoals hierboven weergegeven worden er in totaal een 4-tal nieuwe woningen gerealiseerd. In het kader van het realiseren van deze woningen is dit onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd.

1.2. Ligging van het plangebied en omgeving De locatie van het plangebied (twee locaties voor de woningen) is weergegeven op afbeelding 1.

Afbeelding 1. Locatie plangebied (omgeving)

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Op afbeelding 2 en 3 zijn de (concept) situatieschetsen voor de beoogde woningen weergegeven. Het totale principeverzoek is bijgevoegd in bijlage I.

Afbeelding 2. Beoogde situatie dienstwoningen en agrarisch bouwvlak

Afbeelding 3. Beoogde situatie poortwoningen

In dit rapport wordt het onderzoek naar de geluidbelasting door wegverkeer op de gewenste woningen beschreven. In hoofdstuk 2 worden de uitgangspunten van het onderzoek toegelicht. De rekenresultaten worden besproken in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 zijn de conclusies opgenomen.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

WETTELIJK KADER

2.1.

Geluidzones

Op basis van geluidzones wordt bepaald welke wegen moeten worden betrokken bij het bepalen van de geluidbelasting op de te realiseren woningen. De omvang van de geluidzone van een weg staat beschreven in artikel 74 van de Wet geluidhinder (Wgh) en hangt af van het aantal rijstroken en de ligging van de weg, zie tabel 1. Een weg heeft geen geluidzone wanneer de maximumsnelheid 30 km/uur bedraagt of is gelegen binnen een woonerf. Tabel 1. Geluidzones, artikel 74 Wgh GELUIDZONE* Aantal rijstroken stedelijk gebied

buitenstedelijk gebied

1 of 2

200 meter

250 meter

3 of 4

350 meter

400 meter

5 of meer

350 meter

600 meter

* het betreft de breedte van de zone aan weerszijden van de weg, gemeten vanaf de buitenste rijstrook en aan het uiteinde van een weg

In totaal gaat het om het realiseren van vier woningen op een tweetal locaties. De twee dienstwoningen vallen binnen de geluidzone van de Achtmaalsebaan en de Antwerpsebaan. De twee poortwoningen vallen binnen de geluidzone van de Hoeksestraat. Er zijn verder geen relevante 30 km/uur wegen in de omgeving.

2.2.

Voorkeursgrenswaarde en hoogst toelaatbare geluidbelasting

De voorkeursgrenswaarde voor de geluidbelasting en de hoogst toelaatbare geluidbelasting staan beschreven in artikel 76 van de Wet geluidhinder (Wgh). De voorkeursgrenswaarde bedraagt 48 dB (artikel 82 lid 1 Wgh). Mocht niet aan deze grenswaarde kunnen worden voldaan, dan kan eventueel ontheffing worden verkregen voor een hogere waarde (artikel 83 Wgh). De hoogst toelaatbare geluidbelasting per situatie is weergegeven in tabel 2. Tabel 2. Hoogst toelaatbare geluidbelasting, artikel 83 Wgh Ligging object

Stedelijk gebied

Buitenstedelijk gebied

Situatie*

Waarde

voorkeursgrenswaarde

48 dB

nieuwe woning

63 dB

vervangende nieuwbouw

68 dB

Voorkeursgrenswaarde

48 dB

nieuwe woning

53 dB

agrarische bedrijfswoning

58 dB

vervangende nieuwbouw buiten bebouwde kom

58 dB

vervangende nieuwbouw bebouwde kom binnen zone auto(snel)weg

63 dB

* in de tabel zijn alleen de waarden opgenomen behorend bij bestaande wegen, bij nieuwe wegen gelden andere waarden.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Het plangebied ligt buiten de bebouwde kom. De hoogst toelaatbare geluidbelasting vanwege een geluidgezoneerde weg bedraagt 53 dB.

2.3.

Aftrek conform artikel 110g Wet geluidhinder

Bij geluidberekeningen op de gevels van geluidsgevoelige objecten mag rekening gehouden worden met het stiller worden van het wegverkeer. Van de berekende geluidbelasting wordt hiertoe een waarde afgetrokken. Die waarde is afhankelijk van de snelheid van het verkeer en wordt bepaald aan de hand van artikel 110g van de Wet geluidhinder, en het Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012, artikel 3.4: - Maximaal toegestane snelheid kleiner dan 70 km/u: aftrek 5 dB; - Maximaal toegestane snelheid 70 km/u of meer: o bij een geluidbelasting van 57 dB: aftrek 4 dB; o bij een geluidbelasting van 56 dB: aftrek 3 dB; o overige situaties: aftrek 2 dB. De toegestane snelheid op alle van toepassing zijnde wegen bedraagt 60 km/uur. De aftrek voor deze wegen bedraagt elk 5 dB. In het rekenmodel is de aftrek door middel van groepsreducties meegenomen.

2.4.

Gegevensbronnen

De verkeersgegevens (intensiteiten en verdelingen) voor de Hoeksestraat zijn aangeleverd door de gemeente Rucphen. Voor de Achtmaalsebaan en Antwerpsebaan zijn geen gegevens beschikbaar. Voor deze wegen wordt zo goed als mogelijk een inschatting gemaakt. Gegevens: 1. De totale intensiteit op de Hoeksestraat bedraagt 1353 mvt/etmaal (2030). Hierbij worden de tweewielers meegerekend en toegevoegd aan het licht verkeer. Schattingen: 2. De Achtmaalsebaan is vergelijkbaar met de Hoeksestraat. In dit onderzoek is daarom uitgegaan van exact dezelfde invoergegevens als voor de Hoeksestraat. 3. De Antwerpsebaan is een doodlopende weg met enkel bestemmingsverkeer. Worstcase wordt uitgegaan van een intensiteit van 150 mvt/etmaal met een relatief hoog percentage zwaar verkeer. Wegdektype De Hoeksestraat en Achtmaalsebaan een asfalt verharding (W0, referentiewegdek). De Antwerpsebaan is uitgevoerd met klinkers (W9a, elementenverharding in keperverband). De desbetreffende correctiewaarden zijn opgenomen in bijlage I.

2.5.

Rekenmethode en gegevensbronnen

Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van het softwarepakket Geomilieu (V2020.0) module RMW 2012.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Voor het rekengebied is uitgegaan van een (grotendeels) akoestisch absorberende bodem (bodemfactor 0.8), met uitzondering van de verhardingen (wegen, fietspaden, inritten, wateroppervlakken etc.), welke akoestisch reflecterend zijn gemodelleerd met bodemfactor 0. De bestemmingsvlakken ter plaatse van de gewenste woningen zijn gemodelleerd als akoestisch half absorberend (bodemfactor 0.5). De rekenpunten zijn aangebracht op de locaties en hoogten waar zich ook verblijfsruimtes kunnen bevinden. Voor verblijfruimtes op de begane grond en de verdiepingen is uitgegaan van een rekenhoogte van respectievelijk 1,5 en 5,0 meter boven het maaiveld. De hoogte van 5,0 meter boven het maaiveld is ook representatief voor een eventuele 2e etage. De dienstwoningen en de bedrijfsgebouwen op het agrarisch bouwvlak zijn al (indicatief) ingetekend. Dit is gedaan omdat voor het nog uit te voeren akoestisch onderzoek industrielawaai een meer gedetailleerde berekening nodig is. De rekenresultaten voor de dienstwoningen (wegverkeerslawaai) zullen iets af kunnen wijken wanneer de woningen zouden worden verplaatst binnen het bouwvlak. Voor de poortwoningen zijn beoordelingspunten gemodelleerd ter plaatse van de randen van het bouwvlak.

De overige invoergegevens (gebouwen en terrein- en gebouwhoogtes) zijn afgelezen uit topografische gegevens van het Kadaster, het AHN, bestemmingsplankaarten en uit de beschikbare bronnen via internet. Op afbeeldingen 4, 5, en 6 zijn een totaaloverzicht en 3D-weergaven van het rekenmodel weergegeven.

Afbeelding 4. Rekenmodel, totaaloverzicht onderzoeksgebied

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Afbeelding 5. Rekenmodel, 3d-weergave bouwvlakken poortwoningen

Afbeelding 6. Rekenmodel, 3d-weergave dienstwoningen

In bijlage II is een grafische presentatie van het ingevoerde rekenmodel weergegeven. De numerieke invoergegevens van het rekenmodel (wegdektypen, verkeersintensiteiten, verdelingen, hoogtes, etc.) zijn opgenomen in bijlage III.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

REKENRESULTATEN

3.1.

Algemeen

De geluidbelastingen door de gezoneerde wegen zijn separaat berekend. Daarnaast is de cumulatieve geluidbelasting door alle wegen in de omgeving berekend (exclusief aftrek conform artikel 110g Wet geluidhinder). De geluidbelastingen zijn berekend zonder reflectie door de achterliggende gevel (invallend geluidsniveau).

3.2.

Geluidbelastingen vanwege Hoeksestraat (60 km/uur)

Op afbeelding 7 zijn de berekende geluidbelastingen weergegeven. Een compleet overzicht van de rekenresultaten is opgenomen in bijlage IV.

Afbeelding 7. Geluidbelastingen Lden (incl. aftrek art. 110g Wgh) Hoeksestraat Berekende geluidbelastingen op een hoogte van 1,5 / 5,0 meter

Toetsing De geluidbelasting bedraagt op zijn hoogst 38 dB ter plaatse van de beoogde woningen (bouwvlakken). De voorkeursgrenswaarde van 48 dB wordt niet overschreden. Het volgen van een hogere waarde-procedure is niet nodig.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

3.3.

Geluidbelastingen vanwege Achtmaalsebaan (60 km/uur)

Op afbeelding 8 zijn de berekende geluidbelastingen weergegeven. Een compleet overzicht van de rekenresultaten is opgenomen in bijlage IV.

Afbeelding 8. Geluidbelastingen Lden (incl. aftrek art. 110g Wgh) Achtmaalsebaan Berekende geluidbelastingen op een hoogte van 1,5 / 5,0 meter

Toetsing De geluidbelasting bedraagt op zijn hoogst 34 dB ter plaatse van de beoogde woningen. De voorkeursgrenswaarde van 48 dB wordt niet overschreden. Het volgen van een hogere waarde-procedure is niet nodig. Het eventueel verschuiven van de woningen binnen de bouwvlakken zorgt niet voor een andere conclusie. De woningen kunnen in het kader van wegverkeerslawaai overal binnen het bouwvlak gerealiseerd worden zonder dat een hoger waarde-procedure nodig zal zijn.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

3.4.

Geluidbelastingen vanwege Antwerpsebaan (60 km/uur)

Op afbeelding 9 zijn de berekende geluidbelastingen weergegeven. Een compleet overzicht van de rekenresultaten is opgenomen in bijlage IV.

Afbeelding 9. Geluidbelastingen Lden (incl. aftrek art. 110g Wgh) Antwerpsebaan Berekende geluidbelastingen op een hoogte van 1,5 / 5,0 meter

Toetsing De geluidbelasting bedraagt op zijn hoogst 26 dB ter plaatse van de beoogde woningen De voorkeursgrenswaarde van 48 dB wordt niet overschreden. Het volgen van een hogere waarde-procedure is niet nodig. Het eventueel verschuiven van de woningen binnen de bouwvlakken zorgt niet voor een andere conclusie. De woningen kunnen in het kader van wegverkeerslawaai overal binnen het bouwvlak gerealiseerd worden zonder dat een hoger waarde-procedure nodig zal zijn.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

3.5.

Gecumuleerde geluidbelastingen

Op afbeelding 10 en 11 zijn de berekende cumulatieve geluidbelastingen weergegeven. Er zijn geen relevante wegen in een 30 km/uur zone. De geluidbelastingen zijn berekend exclusief aftrek conform artikel 110g van de Wet Geluidhinder. Een compleet overzicht van de rekenresultaten is opgenomen in bijlage IV.

Afbeelding 10. Geluidbelastingen Lden (excl. aftrek art. 110g Wgh) cumulatief poortwoningen Berekende geluidbelastingen op een hoogte van 1,5 / 5,0 meter

Afbeelding 11. Geluidbelastingen Lden (excl. aftrek art. 110g Wgh) cumulatief dienstwoningen Berekende geluidbelastingen op een hoogte van 1,5 / 5,0 meter

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Voor het verkrijgen van een bouwvergunning is het noodzakelijk dat: - wordt voldaan aan de eisen voor de minimale geluidwering van de gevels, zie paragraaf 3.3.1. - sprake is van een acceptabel woon- en leefklimaat, zie paragraaf 3.3.2.

3.5.1.

Bouwbesluit

Voor de geluidbelasting op de geveldelen wordt conform het Bouwbesluit 2012 (formeel) uitgegaan van de verleende hogere waarde. Echter wordt met oog op een acceptabel woonen verblijfsklimaat (binnenniveau) meestal uitgegaan van de cumulatieve geluidbelasting, inclusief wegen in een 30 km/uur zone. De geluidbelasting wordt berekend met een aftrek van 0 dB conform het Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012, artikel 3.4 lid 1 onder e. De karakteristieke geluidwering Ga;k van de gevel van een verblijfsgebied moet ten minste gelijk zijn aan de hoogste waarde van de geluidbelasting minus 33 dB óf 20 dB. Toetsing De gecumuleerde geluidbelasting bedraagt ten hoogste 43 dB ter plaatse van de poortwoningen en 39 dB ter plaatse van de dienstwoningen. De vereiste karakteristieke geluidwering Ga;k bedraagt dan maximaal 43 - 33 = 10 dB voor de poortwoningen en maximaal 39 - 33 = 6 dB voor de dienstwoningen (beide fors lager dan de standaard eis uit het Bouwbesluit 2012).

3.5.2.

Woon- en leefklimaat

Bij het beoordelen van het woon- en verblijfsklimaat kan worden uitgegaan van de geluidbelastingen zoals gepresenteerd op afbeelding 10 en 11 en in bijlage IV. Deze geluidbelasting bedraagt ten hoogste 43 dB ter plaatse van de gewenste woningen. Voor het beoordelen van het woon- en verblijfsklimaat ter plaatse van de gewenste woningen wordt gebruik gemaakt van de ‘kwaliteitsindicatie geluid’ van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In tabel 3 is de classificering van de milieukwaliteit bij verschillende waarden van de cumulatieve geluidbelasting (in Lden) weergegeven. Tabel 3. Classificering van de kwaliteit van de akoestische omgeving in Lden

Gecumuleerd Lden ≤ 45 46 – 50 51 – 55 56 – 60 61 – 65 > 65

Classificering milieukwaliteit Zeer goed Goed Redelijk Matig Slecht Zeer slecht

De geluidniveaus ter plaatse van de woningen zijn ter plaatse van alle beoordelingspunten lager dan 45 dB. De milieukwaliteit wordt daarom gekwalificeerd als ‘zeer goed’. Gesteld kan worden dat in het kader van wegverkeerslawaai (cumulatief) sprake is van een aanvaardbaar woon- en verblijfsklimaat ter plaatse van de gewenste woningen.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Conclusie

In dit onderzoek is de geluidbelasting vanwege het wegverkeerslawaai op de gewenste woningen op het Landgoed Jachthuis Schijf berekend. Hogere waarden De geluidbelasting door gezoneerde wegen voldoet ruim aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Een hogere waarde procedure is niet aan de orde. Dit geldt voor beide locaties. Bouwbesluit en woon- en leefklimaat Benodigde gevelwering (wegverkeerslawaai) De gecumuleerde geluidbelasting bedraagt ten hoogste 43 dB ter plaatse van de beoogde woningen. De vereiste karakteristieke geluidwering Ga;k bedraagt dan maximaal 43 - 33 = 10 dB (fors lager dan de standaard eis van 20 dB uit het Bouwbesluit 2012). Woon- en leefklimaat De milieukwaliteit ter plaatse van de woningen wordt geclassificeerd als ‘zeer goed’. Gesteld kan worden dat in het kader van wegverkeerslawaai (cumulatief) sprake is van een aanvaardbaar woon- en verblijfsklimaat ter plaatse van de gewenste woningen.

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

BIJLAGE

GEGEVENS

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Landgoed Jachthuis Schijf Datum: 5 juni 2020 ; Referentie: 20200620.v01

Landgoed Jachthuis Schijf Principeverzoek ‘bestemmingen voor een duurzame toekomst’

. September 2018 Landgoed Jachthuis Schijf Hoeksestraat 28 4721 SP Schijf Koopmans Beheer J. Koopmans Raadhuisplein 1 3951 XV Maarn E: info@koopmansbeheer.nl W: www.koopmansbeheer.nl

Inhoudsopgave Inleiding __________________________________________________ 3 1. Voorstel tot herinrichting __________________________________ 5 2. Huidige situatie __________________________________________ 5 2.1 Bosbouw ____________________________________________________ 5 2.2 Heide _______________________________________________________ 5 2.3 Landbouwgronden ____________________________________________ 6 2.4 Oppervlaktewater _____________________________________________ 6 2.5 Onderzoek bodemleven en schimmels ____________________________ 6 2.6 Subsidiestelsel Natuurbeheer ____________________________________ 6 2.7 Cultuurhistorie _______________________________________________ 6

3. Gewenste situatie ________________________________________ 8 3.1 Het realiseren van dienstwoningen _______________________________ 8 3.2 Het herbestemmen van kleine delen bos naar natuur _______________ 11 Investeringen in vleesvee _______________________________________ 11 3.3 Een grenscorrectie in het belang van landbouwgronden _____________ 11 3.4 Het realiseren van natuurakkers ________________________________ 11 3.5 Het realiseren van twee poortwoningen __________________________ 13 3.6 Het aanleggen van een tennisveld _______________________________ 14 3.7 Het realiseren van compensatie NNN ____________________________ 15 Bijlage: Proces tot principeverzoek _________________________________ 18

Inleiding Ten zuiden van de Rucphense bossen ligt het landgoed Jachthuis Schijf. Een historisch landgoed met zijn verankering in de ontginningsperiode van de woeste zandgronden in het westen van Brabant in de voorlaatste eeuw. In 2011 is het landgoed van eigenaar veranderd. De nieuwe eigenaar heeft een landgoedvisie en een beheerplan opgesteld. Met deze visie als basis is gewerkt aan een voorstel tot herinrichting van het landgoed. In dit principeverzoek leest u uit welke plannen dit voorstel bestaat. Vooraf … Het landgoed Jachthuis Schijf heeft een oppervlakte van 325 hectare en bestaat grotendeels uit aangelegde naaldbossen uit de vorige eeuw. Ook kent het landgoed heideterreinen, landbouwgronden, historische dreven, een jachthuis en een kapel. Het landgoed kent een rijke geschiedenis, maar is in de periode tussen 1960 en 2010 vrijwel onzichtbaar geweest. De toenmalige eigenaar was een Belgische familie en deed niet aan actief beheer. Het gevolg: achterstallig onderhoud en zichtbare afbreuk aan historie en biodiversiteit. Het jachthuis was sterk vervallen door lekkages en overgroeiend groen. En de bossen waren overwoekerd door een invasie van Amerikaanse vogelkers. Nieuwe eigenaar In 2011 is het landgoed van eigenaar veranderd. Het is het nu in handen van de familie De Bruin. De nieuwe eigenaar heeft een landgoedvisie en een beheerplan opgesteld.

Daarin staat hoe de nieuwe eigenaar het landgoed wil revitaliseren tot een volwaardig landgoed waarbij biodiversiteit de belangrijkste pijler is. Doelstelling is om het landgoed binnen een termijn van 10 jaar zo in te richten dat het duurzaam voor toekomstige generaties in stand kan worden gehouden.

Huidige stand van zaken Restauratie jachthuis In 2012 is gestart met de restauratie van het jachthuis en zijn directe omgeving. Daarnaast is er een begin gemaakt met het herstel van historische lanen en dreven en heideherstel. Ook met de exploitatie van de bossen en het bestrijden van de Amerikaanse vogelkers is aangevangen. Vitale bodem en paddenstoelenteelt Met het opzetten van een actief beheer van het landgoed heeft het landgoed zich gepositioneerd als proactieve partner bij haar stakeholders. Onder andere is samen met de provincie Noord-Brabant een innovatief project opgezet om te komen tot een vitale bodem voor de bossen en heide. Ook zijn innovatieve plannen uitgewerkt voor paddenstoelenteelt in samenwerking met de HAS Hogeschool en is er een goede samenwerking met de natuurwerkgroep, historische en agrarische vereniging. Nieuwe bronnen van inkomsten Voor het reguliere beheer zijn opbrengsten nodig. Die komen onder meer uit houtoogst en verpachting van landbouwgronden. Daarnaast is het landgoed gestart met het onderzoeken van nieuwe economische dragers die zorgen voor een positieve balans tussen economie en ecologie. Zo wordt er gewerkt aan het opzetten van natuurinclusieve landbouw binnen de landgoedgrenzen. Het gaat hierbij om het houden van vleesvee en het beheer gericht op eetbare paddenstoelen.

Deze activiteiten genereren op termijn extra inkomsten uit een nu nog kostbare instandhoudingspost. Hoe nu verder? Ons principeverzoek In de afgelopen twee jaar heeft het landgoed gezamenlijk met de gemeente Rucphen en de provincie Noord-Brabant gewerkt aan een voorstel tot inrichting van het landgoed. Daarbij is de visie van het landgoed gebruikt als basis. In dit principeverzoek wil het landgoed het college van burgemeester en wethouders tot medewerking verzoeken bij het tot stand komen van ons plan voor de inrichting van het landgoed. Wat de concrete plannen zijn, leest u in dit voorstel.

Visiekaart Landgoed Jachthuis Schijf

Schevichoven Schevichoven

Afb. 9 Landgoed Broekhuizen in omstreeks 1869

1. Voorstel tot herinrichting

zichtbare relicten uit de voorlaatste ijstijd en de stuifheuvels die daarbij zijn ontstaan.

Waaruit bestaat ons principevoorstel? Wij vragen raad en college van uw gemeente om medewerking te verlenen aan:

Het landgoed heeft sinds 2011 een nieuwe eigenaar die na een periode van achterstand het landgoed in ere heeft hersteld. De eigenaar doet investeringen die een duurzame instandhouding voor komende generatie waarborgt. Bij het begin van de nieuwe beheerperiode is een landgoedvisie opgesteld. Op basis van deze visie zijn alle investeringen die het landgoed doet gericht op het opwaarderen en verstevigen van de biodiversiteit op het landgoed. Dit in de onderdelen onderling, maar ook in de samenhang van de onderdelen. Het landgoed voorziet daarin in een structuurrijk geheel waarin biotopen en de verschillende habitatten in elkaar overgaan. Voor een duurzame instandhouding wordt gewerkt aan het optimaliseren van de bestaande economische dragers als bos- en landbouw en aan het opzetten van nieuwe economische dragers die voorzien in directe inkomsten én in kostenreducering.

     

Het mogelijk maken van de realisatie van een agrarisch bouwblok en twee dienstwoningen op de locatie aan de Achtmaalsebaan; Het herbestemmen van kleine delen bos naar natuur; Het herbegrenzen van de landbouw enclave de Sneider; Het herbestemmen van een klein gedeelte bos naar landbouw; Het mogelijk maken van de realisatie van twee poortwoningen aan de Hoeksestraat; Het toestaan van de realisatie van een tennisveld bij het jachthuis.

Ons plan werken wij hieronder uit. Maar eerst schetsen we de huidige situatie.

2. Huidige situatie Waaruit bestaat het landgoed? Hoe groot is het, welke begroeiing vindt u er en hoe worden de kosten van het landgoed gedekt? We beschrijven het in dit hoofdstuk. Het landgoed Jachthuis Schijf ligt ten zuiden van de Rucphense bossen en ten westen van de dorpskern Schijf. Het landgoed wordt aan de zuidzijde begrensd door de landsgrens met België. Het landgoed is ongeveer 325 hectare groot en bestaat uit een kleine 300 hectare bos, met daarbinnen drie landbouwenclaves, heide, overige natuurgronden, parkbos, een veldkapel en een jachthuis. Het landgoed is een typisch ontginningslandgoed en kent een unieke cultuurhistorie. Het is geomorfologisch zeer interessant. Dit komt door de duidelijk

2.1 Bosbouw De bosbouw voorziet het landgoed van een geldstroom en geeft jaarlijks een klein positief saldo. Investeringen worden gedaan in:  de oogst;  nieuwe aanwas van het bos, vooral inheemse hout- en struiksoorten;  het tegengaan van de woekering van de Amerikaanse vogelkers. In de afgelopen beheerjaren zijn al ongeveer 20.000 bomen aangeplant. Er worden verjongingsvlakken aangelegd waardoor er ruimte is voor spontane bosontwikkeling. De toename van een structuurrijk bos leidt ook tot een toename van het aantal vogelsoorten: de zwarte specht, de havik, de raaf en het goudhaantje.

2.2 Heide De heide, 20 hectare, kende bij aanvang van het beheer in 2012 veel achterstand en was grotendeels zwaar vergrast. Door een intensive aanpak is de heide grotendeels weer hersteld. De aanpak bestond uit de inzet van een gescheperde

schaapskudde, plaggen, begrazing met runderen en het verwijderen van vogelkers. Dankzij deze aanpak worden soorten als heideblauwtje en nachtzwaluw weer waargenomen. Het beheer van de heide is een jaarlijkse terugkerende activiteit die niet kostendekkend kan worden uitgevoerd. Daarom heeft het landgoed gekozen voor een kostenreducerende activiteit: grazende runderen. De Hereford-runderen begrazen het gehele jaar de heide en de natuurlijke graslanden. Ze zorgen voor het natuurlijk openhouden van de heide. Ook wordt er jaarlijks een deel machinaal geplagd. Deze maatregel zorgt voor een gefaseerde verjonging van de heide. Het plagsel wordt daarbij afgevoerd om verzuring en verrijking van de gronden te voorkomen. Naast de bestaande heide heeft het landgoed nieuwe heide laten ontwikkelen binnen de bosstructeren. Hierdoor zijn er blijvende open structuren binnen de bosenclaves.

2.3 Landbouwgronden De landbouwgronden, die over drie enclaves verspreid liggen over het landgoed, worden deels natuurlijk beheerd. Het gaat hierbij om de enclaves direct in de omgeving van het jachthuis. Deze percelen worden niet meer bemest, zodat er een natuurlijke en bloemrijke vegetatie is ontstaan. De percelen worden jaarlijks na 1 augustus gemaaid en het maaisel wordt afgevoerd. De graslanden zijn na 5 jaar extensief beheer al zeer bloemrijk. Ze stralen een zeer natuurlijke biotoop uit. Het veelvuldig voorkomen van de gele ratelaar wijst op een schrale toestand. De graslanden op de grote enclave “De Sneider” worden op dit moment nog verpacht aan een regionale melkveehouder. De pachter gebruikt de gronden voor het oogsten van gras voor veevoer. De gronden zijn door de verpachting een economische drager voor het landgoed.

2.4 Oppervlaktewater Het landgoed ligt binnen de Rucphense bossen, waarin open water niet of nauwelijks voorkomt. Oppervlaktewater is voor de biodiversiteit een belangrijk onderdeel voor veel faunasoorten. Daarnaast is het een belangrijk onderdeel voor de brandveiligheid in het gebied. Op het landgoed is in de afgelopen jaren geïnvesteerd in twee poelen in de directe omgeving van het jachthuis. Dit om een bijdrage te leveren aan de biodiversiteit,

maar voornamelijk om de brandveiligheid te garanderen bij eventuele natuurbranden in droge perioden. Met de poelen is er een garantie voor voldoende bluswater. De investering in de poelen is aanzienlijk omdat grondwater in droge periodes ver weg in de grond zakt. Hiervoor is één poel geheel voorzien van een waterdichte laag zodat uitspoeling van het oppervlaktewater naar de bodem niet mogelijk is. De bijdrage aan de biodiversiteit tekent zich af door de aanwezigheid van veel amfibieën, nieuwe vogelsoorten en libellen.

2.5 Onderzoek bodemleven en schimmels Het landgoed heeft gezamenlijk met de provincie Noord-Brabant een onderzoek gedaan naar de symbiose tussen schimmels en daaraan verwante paddenstoelen van het bodemleven en de groei van bomen en planten. Dit was een onderzoeksproject over een periode van 4 jaar. De resultaten hiervan worden provinciaal gedeeld. Hiervan profiteren landgoed én de Brabantse natuur in z’n algemeenheid. Het landgoed heeft bij dit project verschillende landgoederen en natuurorganisaties betrokken. Voor de uitvoering van het project ontving het landgoed een bijdrage van 50% van de geïnvesteerde kosten van 50.000 euro.

2.6 Subsidiestelsel Natuurbeheer Het landgoed is grotendeels ondergebracht onder het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het maakt geen gebruik van het subsidiestelsel voor natuurbeheer zoals is opgezet voor instandhouding van natuur en landschap vanuit het Rijk. Het landgoed kan hierop geen aanspraak maken, omdat de vorige eigenaar dit in het verleden ook niet heeft gedaan. Op dit moment heeft de provincie geen financiële middelen beschikbaar voor nieuwe toetreders tot het subsidiestelsel. Het landgoed is inmiddels wel gecertificeerd als beheerder binnen de eisen van het subsidiestelsel.

2.7 Cultuurhistorie De geschiedenis van het landgoed is nauw verbonden met haar omgeving, waardoor er een gelaagd landschap is ontstaan. Deze gelaagdheid vloeit voort uit het zandlandschap, heide en bos op de dekzandrug, en een (nu verdwenen) veenlandschap ten westen, noorden en oosten van het landgoed. De eerste

ontginningen dateren ook uit de periode van grootschalige turfwinning rond het landgoed en de kleinschalige winning van turf op het landgoed tot de 18e eeuw. De echte ontginning van cultuur begon in de voorlaatste eeuw. Hierbij werden de woeste zandgronden, voornamelijk overblijfselen van de turfwinning, in cultuur gebracht voor landbouw en bosbouw. In deze periode is het landgoed gevormd zoals het in de huidige vorm aangetroffen wordt. De best bewaarde relicten uit deze periode zijn te vinden in de drevenstructuur, de landbouwenclaves, de bezandingsgreppels, een veldkapel en het jachthuis.

Afbeelding: bezandingsgreppel op het landgoed

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13483197/1