09b 1e bestuursrapportage 2024 Gemeente Rucphen

1e bestuursrapportage 2024 van de gemeente Rucphen

2

3

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2024 Gemeente Rucphen

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2024 Gemeente Rucphen...................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................... 4

2.

Programmabegroting 2024 ........................................................................................................ 5 2.0. Programma 0: Bestuur en Ondersteuning ....................................................................................... 5 2.1. Programma 1: Veiligheid .............................................................................................................. 5 2.2. Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................ 6 2.4. Programma 4: Onderwijs ............................................................................................................. 7 2.5. Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................... 8 2.6. Programma 6: Sociaal domein ...................................................................................................... 9 2.7. Programma 7: Volksgezondheid en milieu .................................................................................... 10 2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................... 12

3.

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 14

4.

De Financiële positie ................................................................................................................ 15 4.1

Reserves ................................................................................................................................. 15

4.2

Investeringen .......................................................................................................................... 17

5.

Financiële mutaties .................................................................................................................. 20

6.

Voorstellen .............................................................................................................................. 27

4

1.

Inleiding

Hierbij bieden wij u de 1e bestuursrapportage 2024 aan. In hoofdstuk 2 brengen wij u op de hoogte van de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de programmabegroting 2024, alsmede van de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 3 behandelt de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De algemene uitkering is voor 2024 opnieuw berekend aan de hand van de Decembercirculaire 2023. De uitkomst van deze nieuwe berekening is dat er voor 2024 € 499.574,00 aan extra middelen wordt ontvangen. De hoofdstukken 4 en 5 bevatten voorstellen tot aanpassen van respectievelijk reserves, kredieten en exploitatiebudgetten. De financiële consequenties vindt u terug in tabel 1 van hoofdstuk 5. Het saldo van de oorspronkelijke begroting bedroeg € 1.874.071,00. Na verwerking van alle mutaties bedraagt het begrotingssaldo 2024 € 1.616.301,00. De post voor onvoorziene uitgaven is dit jaar nog niet aangesproken en bedraagt € 55.000,00.

5

2.

Programmabegroting 2024

2.0. Programma 0: Bestuur en Ondersteuning 0.4. – Overhead Budget Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) In 2023 is de luchtfoto maanden later geleverd dan de planning was. Hierdoor is ook de kartering ten behoeve van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) later dan verwacht. De rekening voor het karteren komt hiermee in het boekjaar 2024 te liggen. Dit betekent direct dat in 2024 rekening gehouden moet worden met een overschrijding van het budget. Afhankelijk van het moment waarop de levering die in 2024 gepland is, daadwerkelijk plaatsvindt, zou in dit jaar een overschrijding van € 15.000,00 kunnen ontstaan. Zodra er meer duidelijkheid is, komen wij hierover bij u terug. Monitoring, Detectie & Respons (MDR)-dienstverlening Om als gemeente Rucphen digitaal weerbaarder te blijven hanteren wij de norm Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Deze norm helpt overheden bij het nemen van haar verantwoordelijkheid ten aanzien van informatiebeveiliging. Een van de eisen die de BIO stelt aan overheden, is het gebruik van SIEM en SOC. SIEM staat voor Security Information & Event Management, SOC voor Security Operations Center. De combinatie van die twee draagt ertoe bij dat digitale dreigingen, zoals hackpogingen of malware, beter worden gemonitord en in kaart worden gebracht.

Het is kort samengevat een zeer proactieve bewaker van de IT-omgeving, die in staat is kleine verdachte veranderingen, met mogelijk grote gevolgen, al in een vroeg stadium te herkennen en de kop in te drukken. Zoals aangekondigd in de Raadsbrief van 6 maart 2024 is in 2023 een contract met een partij afgesloten om dit met een systeem te kunnen monitoren. Echter hebben wij eerder verzuimd om, middels de kadernota en de begroting 2024, hiervoor middelen beschikbaar te laten stellen. Voor 2024 waren er dan ook geen middelen voor beschikbaar, terwijl de kosten wel gemaakt worden conform de gesloten overeenkomst. Daarom hebben wij u in de raadsbrief verzocht om hier in de 1e bestuursrapportage eenmalig een budget van € 65.000,00 beschikbaar te laten stellen. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. In de kadernota 2025 zullen wij een claim indienen voor de structurele kosten om zo de gemeente Rucphen digitaal weerbaar te houden.

2.1. Programma 1: Veiligheid 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer CrisisNoodOpvang (CNO) Vanwege de onverminderde vraag naar tijdelijke opvangplaatsen heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ons als gemeente met klem gevraagd onze CrisisNoodOpvang (CNO) in de Vijfsprong in Rucphen langer open te houden. Aan deze klemmende oproep heeft ons college gehoor gegeven en is besloten de CrisisNoodOpvang met ingang van 1 maart 2024 met vier maanden te verlengen tot 1 juli 2024. Ook is in sporthal de Vijfsprong een inbreiding gerealiseerd van maximaal 36 plaatsen. Dit vanwege het feit dat er onverminderde vraag naar opvangplaatsen is. 1.2 – Openbare orde en veiligheid Wet politiegegevens (WPG) Doordat de Wet politiegegevens (WPG) in 2019 is gewijzigd is de gemeente, als werkgever van de boa’s verplicht een audit uit te voeren waaruit naleving van de WPG moet blijken. Deze audit is gericht op de toepassing en verwerking van de politiegegevens binnen de gemeentelijke systemen. Deze verplichting was voor het eerst van toepassing op het jaar 2021.

De auditcyclus is als volgt: • Eén keer per vier jaar moet een externe audit uitgevoerd worden; • Indien er tekortkomingen zijn geconstateerd bij de externe audit moet er binnen 3 maanden een verbeterrapport opgesteld worden waarin de maatregelen worden beschreven die getroffen dienen te worden ter verbetering van de geconstateerde tekortkomingen;

6

•

Op basis van het verbeterrapport vindt een her-controle plaats. De her-controle wordt uitgevoerd door een externe auditor indien de auditor daartoe heeft geadviseerd. In alle andere gevallen wordt de hercontrole door een interne auditor uitgevoerd.

In 2023 is de eerste externe audit uitgevoerd. Er zijn rapporten opgeleverd voor de domeinen I en II (de openbare orde boa’s) en III (de leerplicht boa). De externe audit had betrekking op 2021. In 2023 is een externe her-controle uitgevoerd, omdat er tekortkomingen werden geconstateerd. Voor het jaar 2024 betekent dit een budget van € 6.660,00 ten laste van het begrotingssaldo 2024, om de kosten voor de interne audit voor in 2024 voor domein I, II en II te bekostigen. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. Voor de structurele kosten vanaf 2025 wordt een claim ingediend bij de Kadernota 2025 voor zowel de interne audit als de externe audit die in 2025 moet plaatsvinden.

2.2. Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 - Verkeer en vervoer Capaciteit i.r.t. uitvoering programma infrastructurele werken Met inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024, is de situatie ontstaan dat diverse lopende ruimtelijke plannen nog voor deze 1 januari in procedure zijn gebracht. De initiatiefnemers gaan deze plannen nu op korte termijn realiseren wat personele capaciteit vraagt bij zowel de RO (Ruimtelijke Ontwikkeling) medewerkers (initiatief- en vergunningsfase) als ook voor de BOR (Beheer Openbare Ruimte) medewerkers die de uitvoeringsplannen toetsen. Daarnaast vragen recentere projecten zoals Flexwonen en de scholen Heilinde en Vinkenbos ook extra capaciteit van de BOR-medewerkers. De nieuwe medewerkers die eind 2023 binnen team BOR zijn gestart, worden op deze bestaande en nieuwe projecten al ingezet. Zij hebben echter ook tijd nodig om zich verder te ontwikkelen en onze werkmethoden eigen te maken. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat o.a. door de ambitie om de komende jaren te blijven bouwen, er structureel werk blijft bestaan voor BOR-medewerkers, in verband met de controle en uitvoering van ruimtelijke- en vergunningprocedures. Daarnaast moet er de komende jaren ook een wijkgerichte aanpak komen voor de woonwijken in alle kernen die gebouwd zijn in de jaren 60 en 70.

De wijk Rucphen Noord staat momenteel in de planning maar er zijn meerdere wijken uit deze bouwperiode waar de infrastructuur het einde van de technische levensduur gaat bereiken. De controles op en beoordeling van de disciplines riolering, wegen en groen in combinatie met bestrijding van hittestress, wateroverlast en verdroging (grondwater) gaat de komende jaren/ decennia een grote inspanning vragen. De resultaten vragen gaandeweg om prioritering, voorbereiding en uiteindelijk uitvoering. Welke invloed deze extra capaciteitsvraag gaat hebben op de planning van de infrastructurele werken, wordt op dit moment onderzocht. In de Kadernota 2025 zullen wij informeren over de resultaten van het onderzoek die op dat moment bekend zijn. 2.5 - Openbaar vervoer In ons collegewerkprogramma hebben we opgenomen dat we de mobiliteit willen verbeteren om onze dorpen toegankelijk en bereikbaar te houden. Het behoud van bestaande busverbindingen is hierbij essentieel, en we streven naar een rechtstreekse buslijn van en naar het treinstation in Etten-Leur. Om dit te bereiken, hebben we herhaaldelijk contact gehad met de provincie, zoals onder andere onze zienswijze over het Programma van Eisen voor de bus concessie in Brabant. Tijdens het aanbestedingsproces hebben we onze belangen ook duidelijk gemaakt aan de inschrijvende partijen.

De concessie is uiteindelijk toegekend aan Arriva, die heeft geluisterd naar onze oproepen. Concreet betekent dit het volgende: De huidige lijn 312 wordt uitgebreid met een directe verbinding naar het centraal station Etten-Leur. De nieuwe buslijn wordt CS Roosendaal - via Rucphen - CS Etten-Leur. De buurtbussen blijven ongewijzigd. We zijn verheugd over de nieuwe dienstregeling die Arriva heeft voorgesteld. Deze gaat in juli 2025 van start.

7

2.4. Programma 4: Onderwijs 4.2 – Onderwijshuisvesting Uitbreiding Kindcentrum Vinkenbos Op 16 november 2023 is de aanbesteding voor het realiseren van de uitbreiding gestart. In het voorjaar van 2024 is de aannemingsovereenkomst getekend met de voordeligste inschrijver. In de zomervakantie van 2024 start de bouw. De oplevering wordt verwacht in november 2024. De samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Rucphen, de onderwijsstichting en de kinderopvang en de financieringsovereenkomst tussen de gemeente Rucphen en de onderwijsstichting zijn in het tweede kwartaal van 2024 ondertekend. De huurovereenkomst tussen de onderwijsstichting en de kinderopvang is ook ondertekend in het tweede kwartaal van 2024. Het perceel waar de uitbreiding van Kindcentrum Vinkenbos gerealiseerd wordt, is nog in eigendom van de gemeente Rucphen. Op grond van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Rucphen 2023 en de Wet op Primair Onderwijs vindt overdracht van dit perceel plaats. Afhandeling openstaande facturen huur tijdelijke lokalen Kindcentrum Vinkenbos Ons college heeft in 2022 besloten om de eenmalige kosten van de noodlokalen Vinkenbos voor haar rekening te nemen.

In de oorspronkelijke raming van de kosten is echter geen rekening gehouden met indexering en de kosten van bijkomende werkzaamheden zoals het loskoppelen van de nutsvoorzieningen en het egaliseren van de ondergrond. In onderling overleg is het volgende voorstel voor de kostenverdeling tot stand gekomen: • Kober neemt de huurkosten van de tijdelijke noodlokalen van 2023 en 2024 voor haar rekening, exclusief indexering. De gemeente Rucphen neemt de kosten van de indexering voor haar rekening. • De gemeente neemt de huurkosten voor het Kloosterlokaal tot en met 2024 voor haar rekening. • De kosten voor verwijdering van de tijdelijke lokalen, inclusief bijkomende kosten zoals loskoppelen en egaliseren van de ondergrond komen voor rekening van de gemeente. • De einddatum van de huur wordt in overleg tussen de Borgesiusstichting, aannemer, de gemeente Rucphen en verhuurders nader bepaald onder het credo ‘zo lang als noodzakelijk en zo kort als mogelijk’. De verhuizing is gepland in de kerstvakantie 2024. Daarom is rekening gehouden met een uiterste huurtermijn tot en met december 2024. De totale kostenpost, € 84.000,00, komt ten laste van de reserve Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en vindt u terug in onderdeel 4.1 reserves.

Basisschool Heilinde In juni ligt een kredietvoorstel voor aan uw raad, waarin de kredieten voor de bouw, sloop, bouwrijp maken, inrichting buitenruimte/groen, realiseren tijdelijke huisvesting en het onderzoek naar mogelijkheid woningbouw als kostendrager, zijn opgenomen. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ligt eveneens op 12 juni voor aan uw raad. Actualisatie Integraal huisvestingplan onderwijs (IHP) kern Rucphen Voor de actualisatie van het IHP voor de kern Rucphen is een adviesbureau ingehuurd. Het adviesbureau werkt samen met gemeente en partners uit onderwijs en kinderopvang meerdere scenario’s voor de kern Rucphen uit: renovatie van beide scholen, vervangende nieuwbouw Palet en St. Martinus op de huidige plaats of nieuwbouw van beide scholen elders. De uitwerking wordt in september 2024 voorgelegd aan uw raad. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Regionaal Bureau Leren Het RBL voorziet in 2024 hogere uitgaven dan in de begroting is geraamd. Door het RBL is geconstateerd dat de begroting 2024 aanpassing vraagt omdat de personeelskosten hoger zijn dan begroot i.v.m. de vervanging van langdurig uitgevallen medewerkers. Ook zijn in de oorspronkelijke begroting van 2024 de hogere personeelskosten, die gepaard gaan met de komst van de nieuwe CAO die per januari 2024 van kracht is geworden, nog niet meegenomen.

Deze extra kosten zijn nu in deze begrotingswijziging verwerkt. Aangezien het gaat om kosten die gemaakt worden voor de Gemeenschappelijke Regeling en die noodzakelijk zijn voor de

8

borging van de continuïteit en kwaliteit van het RBL is het terecht dat hiervoor de begroting moet worden gewijzigd. Echter, het opstellen van een goede begroting vraagt ook om tijdige planning en doorrekening. Om aanvullende kosten in de toekomst te voorkomen is het RBL gevraagd eerder in overleg treden met de deelnemende gemeenten en beter te anticiperen. Voor onze gemeente is de aanvullende bijdrage berekend op € 4.888,00.

2.5. Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 5.2 – Sportaccommodaties Nieuwbouw zwembad De Watertuin Na oplevering van het zwembad is de onderhoudsperiode van 12 maanden ingegaan voor de aannemer en installateurs van het zwembad. In februari resp. maart 2024 is deze afgelopen. Daarom is er een technische opname uitgevoerd en is – voor het einde van de onderhoudsperiode- vastgelegd welke restpunten en/of garantiezaken nog opgelost moeten worden. Momenteel wordt er strak op gestuurd om te borgen dat partijen hun verplichtingen na komen en de punten voortvarend worden afgerond. Exploitatie zwembad de Watertuin Het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. heeft op 1 december 2023 de begroting voor 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027 toegestuurd. Deze begrotingsstukken vertonen, ook na aanscherping op verzoek van de gemeente, een fors exploitatietekort. Uw raad heeft op 20 maart 2024 ingestemd met een extra exploitatiebijdrage van € 240.751,00 voor 2024. Daarbij heeft u verzocht om strikt te sturen op de producten waarover in de exploitatieovereenkomst afspraken zijn gemaakt (zoals de winst- en verliesrekening per kwartaal, halfjaarlijkse rapportage). Het accommodatiebedrijf is opdracht gegeven om voor 1 mei 2024 een verbeterplan op te stellen voor de meerjarenbegroting 2025-2027. De uitkomsten daarvan worden verwerkt in de Kadernota 2025.

Aan het eind van het eerste kwartaal was er nog geen definitief uitsluitsel van de belastingdienst m.b.t. de winstbeogendheid van de B.V. Beleidsplan buitensport ‘In beweging 2024 – 2034’ De nota buitensportaccommodaties (2018) en het sportveldrenovatieplan (2016) zijn niet meer actueel. In samenwerking met de buitensportverenigingen zijn beide documenten geactualiseerd en samengevoegd tot een Beleidsplan buitensport (voorheen de Nota buitensport). Op 15 mei 2024 is het beleidsplan ter besluitvorming aan uw raad aangeboden. In het verlengde van het Beleidsplan buitensport wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Het uitvoeringsplan zorgt voor aansluiting van alle in het Beleidsplan buitensport genoemde ‘basis sportvoorzieningen’ op het gewenste niveau. Sport in de Binnentuin Rondom de Sportpromenade vinden in 2024 de laatste werkzaamheden qua inrichting openbare ruimte plaats. In het laatste kwartaal van 2023 is het waterveld van H.C. Mistral gerealiseerd. De vereniging heeft de werkzaamheden in eigen beheer uitgevoerd. De realisatie van de ontijzeringsinstallatie diende op deze realisatie te wachten en is nu gepland in het tweede kwartaal van 2024. Parallel aan de werkzaamheden van de ontijzering vinden de herinrichtingswerkzaamheden van de Sportpromenade plaats. De werkzaamheden betreffen het herinrichten van de openbare ruimte inclusief fietsenstalling bij H.C. Mistral en H.V.

Orion en het aanbrengen van groenaanplant rondom de sportcomplexen. 5.6 – Media Bibliotheek West-Brabant De Bibliotheek West-Brabant werkt met een nieuwe administratieve structuur, volgens het landelijk model “de robuuste bibliotheek”. De financiële monitoring is meer nadrukkelijk opgepakt en daarbij is geconstateerd dat de begroting van de Bibliotheek West-Brabant de komende jaren niet sluitend is. Het bestuur heeft de directie opdracht gegeven toe te werken naar een (meer) sluitende begroting voor 2025 en volgende jaren. Rekening gehouden dient te worden met een extra gemeentelijke bijdrage vanaf volgend jaar en de daaropvolgende jaren. In de Kadernota 2025 worden de extra meerjarige financiële gevolgen in beeld gebracht. Voor de tekorten in 2023 en 2024 zet de Bibliotheek West-Brabant eigen reserves in.

9

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Sport JOP (Jongeren ontmoetingsplek) Zegge Door jongeren uit Zegge is een voorstel gedaan om de bestaande sportplek aan de Kapelstraat in Zegge weer geschikt te maken als jongeren sport/ ontmoetingsplek. Het ontbreekt nu aan een plek waar zij zonder overlast te veroorzaken voor omwonenden, met elkaar laagdrempelig kunnen sporten en ontmoeten. Zij hebben in overleg met de gemeente Rucphen onderzoek gedaan naar wat mogelijk is om deze plek opnieuw bruikbaar te maken voor hen. Samen met de gemeente worden er afspraken met de jongeren gemaakt over hoe zij zelf kunnen participeren in de werkzaamheden, en worden er huisregels opgesteld. Voor de realisatie stellen we uw raad voor een krediet van € 12.500,00 beschikbaar te stellen. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 4.2 ‘Investeringen’.

2.6. Programma 6: Sociaal domein 6.1 – Samenkracht en burgerparticipatie Subsidieprogramma 2024 Een groot deel van de subsidiebedragen is al jaren niet geïndexeerd. Uw raad heeft op 8 maart 2023 besloten op deze bedragen een inflatiecorrectie van 10% toe te passen. Dit verhoogde subsidiebedrag is vanaf 2023 structureel in het subsidieprogramma verwerkt. Deze verhoging dient nog wel in de begroting 2024 en verder verwerkt te worden. Het gaat om een bedrag van € 36.914,00. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. Project Flexwoningen Het flexwoningproject zal later dan 2024 worden opgeleverd. Dit vanwege de zorgvuldigheid in de procedure die moet worden gelopen op basis van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 is ingegaan. 6.4 - WSW en beschut werk Ketensamenwerking In januari hebben de wethouders van de D9-gemeenten in hun rol als bestuurders van WVS, het Werkplein Hart van West-Brabant en de ISD Brabantse Wal met elkaar gesproken over de doorontwikkeling van de ketensamenwerking. Ze hebben geconstateerd dat er veel kansen en mogelijkheden zijn om de samenwerking tussen WVS, het Werkplein en de ISD verder te intensiveren. De bestuurders hebben de drie directeuren van deze uitvoeringsorganisaties gevraagd om in onderling overleg te komen tot een opdrachtformulering en een procesaanpak voor deze doorontwikkeling.

6.5 – Arbeidsparticipatie De Kledingbank Rucphen In januari heeft ons college besloten om de projectfase van De Kledingbank Rucphen te verlengen tot 1 juli 2026. Ook is Stichting De Kringloper door het Armoedefonds benaderd voor een samenwerking op het gebied van menstruatie-armoede. Hierdoor kan het aanbod bij De Kledingbank Rucphen worden uitgebreid met een menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP). Hier zijn voor de gemeente geen kosten aan verbonden; de bekostiging en organisatie ligt bij het Armoedefonds. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. 6.71 a. Huishoudelijke hulp (Wmo) b. Begeleiding (Wmo) c. Dagbesteding (Wmo) d. Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Binnen de Wmo werkt de gemeente Rucphen met samen met de De6-gemeenten. Om deze samenwerking te faciliteren wordt jaarlijks een regiobudget beschikbaar gesteld. De kosten voor de gemeente Rucphen zijn € 7.278,00 hoger dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. De extra kosten zijn noodzakelijk om de wettelijke taken uit te kunnen voeren. Dit wordt o.a. veroorzaakt geïndexeerde bedragen en het aangaan van nieuwe contracten voor sociale medische advisering en logeerzorg. 6.74 a. Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf b. Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf c. Gesloten plaatsing

10

De opdracht vanuit het Rijk om te komen tot om- en afbouw van JeugdzorgPlus is een omvangrijke, bovenregionale opgave. We hebben de bovenregionale samenwerkingsafspraken tussen Jeugdhulpregio’s Zeeland, West-Brabant Oost en West-Brabant West geformaliseerd door middel van een convenant. Ook is geconstateerd dat deze opgave bovenregionale coördinatie vraagt. Daarom wordt er voor 2024 en 2025 een bovenregionale projectleider ingezet. De kosten hiervoor bedragen voor onze gemeente € 2.223,00 per jaar. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. 6.81 a. Beschermd Wonen (WMO) b. Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Maatschappelijke opvang, verslavingszorg en OGGZ (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg) Binnen het district de Markiezaten (de gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tholen en Woensdrecht) is besloten om deze aanpak te implementeren. Met de implementatie van de Levensloopaanpak borgt de gemeente de lokale wettelijke taken waar zij binnen de levensloopaanpak voor verantwoordelijk is. De implementatie van de levensloopaanpak wordt begeleid en ondersteund door een onafhankelijk projectleider. De projectleider is voor een periode van 9 maanden aangesteld op basis van een gedeelde financiering vanuit de samenwerkende gemeenten binnen het District de Markiezaten.

De kosten hiervoor bedragen eenmalig € 10.400,00 voor onze gemeente en komen ten laste van het begrotingssaldo. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. 6.82 a. Jeugdbescherming b. Jeugdreclassering In opdracht van het ministerie van Justitie & Veiligheid is onderzoek gedaan naar de gemiddelde kostprijsberekening en bekostigingsvormen voor de gecertificeerde instellingen (GI’s). Met de uitkomsten van de onderzoeken zijn het Rijk, VNG en GI’s om de tafel gegaan om tot bestuurlijke afspraken en bijbehorende handreiking te komen over een landelijk tarief vanaf 2024. Na een lang traject zijn sinds 18 oktober 2023 de afspraken over een landelijk tarief voor de GI’s vanaf 2024 een feit. Het is moeilijk om een inschatting van de extra kosten te maken, omdat op voorhand niet in te schatten is hoeveel maatregelen er worden uitgesproken. Wel kunnen we inzichtelijk maken wat het effect van de nieuwe tarieven is bij gelijkblijvend zorgverbruik (62 maatregelen). Bij gelijkblijvende aantallen is het effect op onze begroting ruim € 103.000,00. We stellen voor om de budgetten jeugdbescherming (€ 93.000,00) en jeugdreclassering (€ 10.000,00) te verhogen. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’.

Voor de structurele financiële consequenties willen we een claim opnemen in de Kadernota 2025, zodat dit kan worden meegenomen in de integrale afweging en ook inzichtelijk blijft voor uw raad.

2.7. Programma 7: Volksgezondheid en milieu 7.1 – Volksgezondheid Jeugdgezondheidszorg (JGZ) De kosten voor de taken van de JGZ zijn € 21.752,00 hoger dan waar in de begroting 2024 rekening mee is gehouden. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van indexering. Bij JGZ maken we gebruiken van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA) index. De OVA is een landelijke objectieve maatstaf voor loonkostenontwikkelingen, waarin cao-ontwikkelingen verwerkt zijn. De OVA-index komt in 2024 op 6,18%. Daarnaast is er sprake van een toename van het aantal kinderen van 0-4 jaar (9 meer dan begroot). Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. 7.2 – Riolering De start van de uitvoering van het project Seringenstraat/Seringenplein, waarbij infiltratieriool zal worden aangelegd, wordt uitgesteld van het tweede kwartaal naar het vierde kwartaal 2024. Dit in verband met capaciteit (werkdruk) bij de netwerkbeheerder. Hetzelfde geldt voor rioolvervanging en aanleg van infiltratieriool in Tulpstraat/Vijverstraat/ Boterbloemstraat/Leeuwenbekstraat/Margrietstraat. De uitvoering van deze projecten zal daarom deels doorschuiven naar 2025.

11

Met de netwerkbeheerder worden reconstructies besproken om eventuele werkzaamheden te combineren. In dit geval gaat de netwerkbeheerder de bekabeling vervanging, dit is noodzakelijk in het kader van de ‘verzwaring’ van het elektriciteitsnet. Hiermee wordt voorkomen dat het nieuwe straatwerk op korte termijn weer open moet om de werkzaamheden alsnog uit te voeren. De personele capaciteit bij de netwerkbeheerder voor voorbereiding en uitvoering is beperkt wat betekent dat wij langer moeten wachten tot deze werkzaamheden gereed zijn. 7.4 – Milieubeheer Uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid Er zijn tot op heden nog geen concrete uitgaven gedaan uit de CDOKE middelen. Aan de invulling van de personele bezetting wordt nog gewerkt. Ook geen afwijking in de middelen. Transitievisie Warmte Voor de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) hebben we in december 2023 € 338.685,00 aan aanvullende Rijksmiddelen ontvangen. Dit komt door een wijziging in de bedragen die per woning beschikbaar worden gesteld. De hoogte van de eerste tranche NIP-gelden is daarmee toegenomen naar € 972.794,00. De exacte hoogte van de volgende tranches in 2024 en 2025 is nog niet bekend. Voordat we van start kunnen gaan met de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma, dient onze gemeente in het bezit te zijn van een Soortenmanagementplan (SMP).

Dit is gebleken na een recente uitspraak door de Raad van State inzake de zorgplicht vanuit de Wet natuurbescherming bij het isoleren van woningen. Een SMP zorgt ervoor dat onze inwoners niet afzonderlijk een ecologisch onderzoek hoeven uit te voeren dat op individueel niveau zo duur en tijdrovend is dat het toepassen van isolerende maatregelen niet meer rendabel is. In plaats daarvan wordt met dit SMP op gebiedsniveau een onderzoek uitgevoerd en kan op basis daarvan een generieke ontheffing worden afgegeven aan inwoners die hun woning willen isoleren. Wij trekken gezamenlijk op met een aantal andere gemeenten om te werken aan een plan van aanpak tot het verkrijgen van een SMP. Na het verkrijgen van een SMP kunnen onze inwoners onder de ontheffing van de gemeente van start met het isoleren van hun woningen. Door de noodzaak van een SMP, loopt de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma vertraging op. In het meest gunstige geval verwachten wij in het tweede kwartaal van 2025 te kunnen starten met de uitvoering van het NIP. Aanpak energiearmoede Voor de aanpak van energiearmoede zijn we gestart met de uitvoering van een Europese aanbesteding waarmee we inzetten op energie-fixteams. Deze teams passen kleine energiebesparende maatregelen toe bij woningen met een laag energielabel en hoog energiegebruik. De reactieratio van de aangeschreven doelgroep was heel laag.

Om deze doelgroep beter te kunnen bereiken wordt ingezet op bredere communicatie via o.a. communicatie via social media, de Rucphense Bode en communicatie via de buurthuizen en de bibliotheek. De inzet van de energie-fixteams loopt in eerste instantie tot en met oktober 2024. Naar verwachting kunnen we uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024 van start gaan met het volgende onderdeel van de aanpak energiearmoede, de witgoed-regeling. Netcongestie Betreffende de netcongestieproblematiek heeft de netbeheerder aangegeven dat er in ons gebied, in tegenstelling tot eerdere berichtgeving, voorlopig geen extra transportcapaciteit beschikbaar komt voor bedrijven die op grote schaal duurzaam opgewekte elektriciteit willen terugleveren aan het net. Het aantal zoninstallaties op daken van woningen en kleine bedrijven is namelijk zo snel gegroeid dat de vrijgekomen ruimte op het elektriciteitsnet nodig is om deze groei te accommoderen. Ongediertebestrijding De problematiek van kippen in het Processiepark zorgt reeds in het eerste kwartaal voor een overschrijding van het jaar budget. De kosten van de vangactie van de eerste 140 kippen veroorzaakt deze overschrijding. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor communicatie over het niet gewenst zijn van het dumpen van kippen.

Als vervolg op de eerste vangactie zorgt het diervriendelijk vangen en opvangen van de laatste 30 a 40 kippen voor een verdere overschrijding, de kosten hiervan zijn nog niet in beeld, naar verwachting nog € 2.000,00.

12

Opvang van zwerfdieren De wettelijke verplichting voor de opvang van zwerfdieren wordt ingevuld door een overeenkomst met Stichting Arduin te Roosendaal. De mogelijkheid bestaat dat deze overeenkomst aangepast wordt of dat een alternatieve opvang moet worden geregeld omdat de dienstverlening door Arduin mogelijk (deels) komt te vervallen. Momenteel worden alternatieven, in overleg met de overige gemeenten die ook gebruik maken van Arduin, onderzocht. Als alternatief voor stichting Arduin is gekeken naar enkele bestaande opvanglocaties net buiten de regio. Voor Roosendaal, Halderberge en Rucphen is Dieren Nood Opvang Breda een mogelijk alternatief. Daarnaast heeft zich een serieuze overnamekandidaat gemeld voor stichting Arduin, deze is nu bezig met het opstellen van een ondernemingsplan. Een tweede overnamekandidaat heeft zich eveneens gemeld, maar dit verkeert nog in een pril stadium. De alternatieven tonen al aan dat op jaarbasis rekening moet worden gehouden met een verdrievoudiging van het bestaande budget (voor 2024 is ongeveer 13.000,00 geraamd).

2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 - Ruimtelijke ordening Werkvoorraad RO periode januari t/m april 2024

•

Wro-plannen Wro-plannen zijn plannen die nog onder de oude wetgeving (Wro) worden afgehandeld. Op één plan na zijn alle Wro-plannen (33) in behandeling genomen. Van deze plannen is een aantal reeds afgerond en wordt de rest naar verwachting in 2024 afgerond. Het plan dat niet in benadeling is genomen is afhankelijk van de telersvisie die momenteel wordt ontwikkeld.

•

Wijziging van het Omgevingsplan In 2024 zijn nog geen verzoeken ontvangen voor wijziging van het gemeentelijke omgevingsplan.

•

Principeverzoeken Er zijn vier principeverzoeken in behandeling. Dertien principeverzoeken staan op de wachtlijst. De reden hiervan is dat de wenselijkheid pas beoordeeld kan worden nadat voor de betreffende plangebieden een richtinggevende gebiedsvisie is opgesteld. Zes principeverzoeken wachten op de telersvisie en zeven verzoeken op gebiedsvisies. De initiatiefnemers zijn hiervan op de hoogte gesteld en worden geïnformeerd zodra de gebiedsvisie die op hun ontwikkeling van toepassing is, wordt ontwikkeld.

•

Aanvragen voor een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) Hierbij gaat het om ruimtelijke initiatieven waarvoor onder de voormalige wet- en regelgeving een zogenaamd postzegelplan (klein bestemmingsplan) werd opgesteld. Alle BOPA-aanvragen moeten op grond van de wet in behandeling worden genomen. Omdat voor deze aanvragen een wettelijke beslistermijn geldt, kunnen de aanvragen niet op een wachtlijst geplaatst worden.

13

8.3 - Wonen en bouwen Volkshuisvestingsprogramma De aankomende ‘Wet versterking regie op de volkshuisvesting’ schrijft voor dat woningmarktregio’s en gemeenten de huisvesting van aandachtsgroepen in kaart brengen. Gemeenten moeten naar verwachting in 2026 een volkshuisvestingsprogramma hebben, waarin staat hoeveel, waar en voor wie wordt gebouwd. De woon(zorg)visie is onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma, met hierop aansluitend een woningbouwprogramma. Tegelijkertijd wordt in onze gemeente gewerkt aan de omgevingsvisie en de visie op de sociale basis. In 2023 is een adviesbureau gestart met het opstellen van een woon(zorg)visie. In een woon(zorg)visie staat welke stappen wij de komende jaren als gemeente moeten zetten zodat we voldoende geschikte woningen hebben voor onze inwoners. Vanwege de complexiteit van de opgave leverde het bureau eind 2023 eerst een uitgangspuntennotitie op, waarin richtinggevende uitspraken zijn opgenomen over de woon(zorg)opgave. Om aan te sluiten bij aankomende wetgeving, andere gemeentelijke visies en de regionale woonzorgvisie is meer tijd nodig. Uitwerking van een volledig volkshuisvestingsprogramma vindt plaats in 2024. Om een volkshuisvestingsprogramma met woon(zorg)visie op te stellen is aanvullend onderzoek nodig. In samenwerking met een externe partij wordt een nadere analyse uit gevoerd en een volkshuisvestingsprogramma geschreven.

Een budget van maximaal € 40.000,00 is hiervoor benodigd. Dit bedrag brengen we ten laste van het begrotingssaldo 2024. Er is geen ruimte binnen de bestaande budgetten voor ruimtelijk beleid. Gezien de looptijd van het volkshuisvestingsprogramma (ongeveer 5 jaar) blijven de jaarlijkse kosten beperkt. Ook werd op andere manieren al concrete actie ondernomen op de woon(zorg)opgave. In 2023 is het beleid prémantelzorgwoningen opgesteld en zijn door het college ruimere voorwaarden voor de starterslening vastgesteld. In 2024 wordt een voorstel voor uitbreiding van de huisvestingsverordening aan uw raad voorgelegd.

14

3.

Algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) Op basis van de decembercirculaire 2023 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is een nieuwe berekening gemaakt van de algemene uitkering 2024. Ten opzichte van de huidige raming, € 44.187.736,00, die op basis van de Programmabegroting 2024 tot stand is gekomen valt het bedrag voor de algemene uitkering € 499.574,00 hoger uit. De verhoging van de algemene uitkering 2024 wordt met name veroorzaakt door actualisatie van maatstaven die gebruikt worden in de berekening van de algemene uitkering. A.

Taakmutaties

Taakmutatie Wet goed verhuurderschap In het Coalitieakkoord is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken zijn uitgevoerd in de vorm van de Wet goed Verhuurderschap. De nieuwe wet is in juli 2023 in werking getreden. Deze wet introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van deze wet. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld in de Miljoenennota 2023. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van € 9,2 miljoen voor de eenmalige kosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de landelijke regels en het instellen van het meldpunt. De gemeente Rucphen heeft hiervoor in 2023 € 6.832,00 ontvangen. Daarnaast bestaat de financiering uit een structurele bijdrage van € 12,4 miljoen voor de structurele kosten als gevolg van de handhaving van de landelijke algemene regels en het meldpunt (voor Rucphen € 14.000,00). De structurele middelen worden uitgekeerd via de algemene uitkering op basis van de vaste verdeelsystematiek. De € 14.000,00 wordt opgenomen als structurele stelpost. B.

Decentralisatie-uitkeringen

De decembercirculaire 2023 bevat geen taakmutaties of decentralisatie-uitkeringen die betrekking hebben op het jaar 2024 of verder. Wel is bij de decentralisatie-uitkering invoeringskosten Omgevingswet een aankondiging gedaan met betrekking tot middelen in 2024 en 2025. De te ontvangen middelen zijn nog niet concreet. Decentralisatie-uitkering invoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van deze € 103 miljoen in 2023 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 151 miljoen voor gemeenten (€ 71 miljoen in 2024 en € 80 miljoen in 2025). Zodra deze middelen naar de fondsen worden overgeheveld zodat ze kunnen worden uitgekeerd, zal dit worden opgenomen in een volgende circulaire. De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). C.

Overig

Meicirculaire 2024 Omdat de meicirculaire 2024 nog niet gepubliceerd is tijdens het opstellen van deze 1e bestuursrapportage 2024, worden de uitkomsten met betrekking tot het jaar 2024 verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2024. De effecten van de meicirculaire 2024 op de jaren 2025 en verder worden verwerkt in de Kadernota 2025.

15

4. 4.1 A.

De Financiële positie Reserves Mutaties reserves en voorzieningen

Reserve groencompensatie en de reserve groenvoorziening Verlenging samenwerking subsidie Stimuleringsregeling Landschap Sinds 2009 neemt de gemeente Rucphen deel aan de ‘samenwerking Stimuleringsregeling Landschap’ (Stila, voorheen ‘subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader Stika). De subsidieregeling is een regeling van de provincie, gemeente en waterschappen. Als een grondeigenaar in het buitengebied buiten zijn erf maatregelen treft die bijdragen aan natuur- en landschapsontwikkeling en -behoud, dan kan daarvoor een passende vergoeding voor worden aangevraagd. De kosten voor deelname aan de ‘samenwerking Stimuleringsregeling Landschap’ bedragen voor de jaren 2024 en 2025 € 34.000,00 per jaar. De te maken kosten worden evenredig ten laste gebracht van de reserves groencompensatie en groenvoorziening. Reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied In het kader van de overeenkomst Ruimte voor Ruimte met de provincie Noord-Brabant ontvangt de gemeente Rucphen middelen bij verkoop van Ruimte voor Ruimte titels. De ontvangen middelen kunnen ingezet worden voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. In 2024 hebben we voor het woningbouwproject aan de Kaaistraat € 500.000,00 ontvangen. Dit bedrag wordt gestort in de reserve Verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied.

Reserve milieurisico’s Op de woonwagenlocatie Helakkerstraat te Rucphen is sprake van een aantal lege standplaatsen. In verband met mogelijke bodemsanering kunnen deze standplaatsen nu nog niet toegewezen worden. In de tussentijd is er afval op de vrije standplaatsen gestort. Samen met Thuisvester heeft de gemeente het afval afgevoerd en zijn hekwerken rondom de lege standplaatsen geplaatst, zodat er geen afval meer kan worden gestort. Daarbij is de afspraak gemaakt dat de gemeente en Thuisvester de kosten zullen delen. Het totaalbedrag gemoeid met de verwijdering van het afval en het plaatsen van hekwerk bedraagt € 8.500,00. Van dit bedrag zijn in 2023 al kosten gemaakt voor een bedrag van € 1.485,00, dus in 2024 is een bedrag benodigd van € 7.015,00. Dit bedrag wordt ten laste gebracht van de reserve milieurisico’s. Thuisvester heeft zich bereid verklaard de helft van de totale kosten voor haar rekening te nemen, zodat de totale kosten voor de gemeente ongeveer € 4.250,00 bedragen. De inkomst van Thuisvester, € 4.250,00, wordt gestort in de reserve milieurisico’s. Voorziening afkoopsommen onderhoud graven Bij de aankoop van een graf heeft men de keuze om de onderhoudsbijdrage af te kopen voor 5, 10 of 20 jaar. Bij afkoop heeft de gemeente de verplichting om de graven gedurende deze periode in stand te houden en te onderhouden.

Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het verplicht deze “afkoopsommen” in een voorziening te storten. Jaarlijks wordt aan de voorziening het vooruitbetaalde bedrag onttrokken dat op het onderhoud in dat betreffende jaar betrekking heeft. Bij de jaarrekening wordt het ontvangen bedrag aan “afkoopsommen” gestort in de voorziening. In 2023 was dit € 16.320,00. Omdat bij elke jaarrekening het werkelijke bedrag aan “afkoopsommen” gestort wordt in de voorziening, stijgt de jaarlijkse vrijval ten gunste van de exploitatie ter dekking van de werkelijke onderhoudsuitgaven meerjarig. Door middel van deze bestuursrapportage actualiseren we de meerjarige ramingen van de jaarlijkse vrijval ten gunste van de exploitatie. Voor 2024 betreft dit een bedrag van € 2.091,00 wat extra kan vrijvallen ten gunste van de exploitatie. De jaarlijkse storting in de voorziening op basis van de werkelijke “afkoopsommen” dient ook structureel te worden geactualiseerd op basis van de werkelijke storting van 2023. Hierdoor daalt de storting in 2024 met € 2.454,00. Per saldo komt een bedrag van € 4.545,00 ten gunste van het begrotingssaldo.

16

Reserve Integraal huisvestingsplan Voorbereidingsbudget tijdelijke huisvesting en het afbreken van Basisschool Heilinde Basisschool Heilinde krijgt een nieuwe school op de locatie van de voormalige Willibrordusschool, het combigebouw en de gymzaal. Tijdens de bouwperiode is er voor de leerlingen tijdelijke huisvesting nodig. Om de omgevingsonderzoeken en voorbereidende werkzaamheden voor de tijdelijk huisvesting en het afbreken van de gebouwen uit te voeren is een voorbereidingsbudget nodig. De kosten voor voorbereidingen van de tijdelijke huisvesting en sloop van de voormalige Willibrordusschool, het combigebouw en de gymzaal zijn geraamd op € 48.400,00. Deze kosten komen ten laste van de reserve Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Inhuur beleidscapaciteit De uitbreiding van basisschool Vinkenbos, de nieuwbouw van basisschool Heilinde en actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) voor de kern Rucphen zijn in volle gang. De projecten vragen veel tijd en er is specialistische kennis nodig. Op 20 december 2023 hebben wij uw raad o.a. geïnformeerd over het continueren van de inhuur van een externe beleidsadviseur in 2024 en het aantrekken van een projectleider RO. Voor de beleidsadviseur is een budget benodigd van € 103.680,00 en voor de projectleider € 99.840,00. In totaliteit is hiervoor in 2024 een budget nodig van € 203.520,00.

Dit bedrag komt ten laste van de reserve IHP. Aanvullend voorbereidingskrediet nieuwbouw Heilinde De Borgesiusstichting is bouwheer. Op grond van de verordening voorzieningen onderwijs gemeente Rucphen heeft de Borgesiusstichting recht op 8% van geraamde investeringskosten. De Borgesiusstichting is in haar verzoek uitgegaan van de geraamde investeringskosten in het in 2019 door uw raad vastgestelde IHP (€ 7.040.000,00). 8% van dit bedrag is € 563.200,00. Vorig jaar heeft de Borgesiusstichting een voorbereidingskrediet gehad van € 353.215,00. Dit krediet is besteed aan de werkzaamheden tot en met het opstellen van het definitief ontwerp. Voor het resterende dient een aanvullend krediet beschikbaar gesteld te worden van € 209.985,00. Dit krediet is nodig voor de voorbereiding van het definitieve uitvoerend ontwerp tot aan de start van de bouw. De afschrijvingslasten van € 41.997,00 per jaar komen ten laste van de reserve IHP. Werkkrediet nieuwbouw Heilinde De meeste voorbereidingskosten worden gemaakt door bouwheer Borgesius. Daarnaast maken we vanuit onze gemeentelijke verantwoordelijkheid ook kosten. Het betreft onder meer het sloop- en bouwrijp maken, het opstellen van een bestemmingsplan en de omgevingsvergunning. We maken bijvoorbeeld kosten voor een ruimtelijke onderbouwing en het graven van proefsleuven archeologie.

Hiervoor dient een krediet beschikbaar gesteld te worden van € 80.000,00. De afschrijvingslast van € 16.000,00 per jaar komen ten laste van de reserve IHP. Afhandeling openstaande facturen huur tijdelijke lokalen Kindcentrum Vinkenbos Op 18 april 2024 hebben de Borgesiusstichting, Kober B.V. en de gemeente Rucphen de Samenwerkingsovereenkomst en Financieringsovereenkomst voor de uitbreiding van Kindcentrum Vinkenbos ondertekend. In aanloop naar deze ondertekeningen hebben partijen overleg gevoerd over de verdeling van de kosten voor de huur en demontage van de tijdelijke lokalen die door de Borgesiusstichting en Kober B.V. worden gehuurd. Wij hebben u hierover geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. In totaal wordt rekening gehouden met een kostenpost voor de gemeente van € 84.000,00. Dit bedrag komt ten laste van de reserve IHP. Vrijval reserve onderwijsachterstanden Ons college heeft besloten om de niet geoormerkte middelen (vrije ruimte) uit de reserve onderwijsachterstanden te laten vrijvallen ten gunste van de reserve IHP. Het gaat om een bedrag van € 190.443,00. Dit na vaststelling van de beleidsregel ‘peuteropvang - voorschoolse educatie 2024’ en het subsidiebesluit aan de aanbieders van peuteropvang en voorschoolse educatie o.b.v. de regeling. Algemene reserve grondbedrijf De vrij besteedbare reserves waren per 31-12-2022 € 2.023.168,20 groot.

Door storting in de reserve voor tussentijdse winstneming van € 898.682,00 (complex 60 Hofstede) en onttrekking i.v.m. mutaties in de voorziening ad € 18.484,64, is de reserve gestegen naar € 2.903.365,56. De verhouding beschikbaar versus benodigd bedraagt 1,9758. Het gewenste ratio weerstandsvermogen wat door uw raad is vastgesteld ligt tussen de 1 en 1,4. De reserve is voldoende groot om de risico’s te kunnen opvangen, zodat er € 846.129,96 kan vrijvallen ten gunste van de algemene reserve. Het ratio weerstandsvermogen komt daarmee op 1,4.

17

B. Bestemming batig rekeningsaldo 2023 Het resultaat van de jaarrekening 2023 bedraagt € 3.046.676,57. In deze 1e bestuursrapportage 2024 wordt de besteding van dit resultaat verwerkt. Storting in

Bedrag

a. Reserve restantbudgetten

1.197.197,00

b. Reserve Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU)

419.000,00

c. Reserve mutaties decembercirculaire

180.997,00

d. Reserve personele knelpunten

134.300,00

e. Reserve Integraal huisvestingsplan

1.115.182,57 3.046.676,57

4.2

Investeringen

Bij vaststelling van de programmabegroting 2024 is door uw raad een bedrag van € 3.263.626,00 beschikbaar gesteld voor het doen van investeringen. Naast deze kredieten is er nog een aantal (restant)kredieten van voorgaande jaren beschikbaar. Deze zijn beschreven in de jaarrekening 2023, paragraaf 8.2.2.. In deze bestuursrapportage worden de restantkredieten 2023 overgebracht naar 2024. Als uitgangspunt geldt dat afwikkeling van kredieten plaatsvindt binnen 18 maanden na kredietvotering. Hieronder worden eerst de ontwikkelingen met betrekking tot de reeds gevoteerde kredieten beschreven, daarna wordt nog een nieuw krediet voorgesteld. Kapitaallasten, afschrijvingslasten en rentekosten In onderstaande paragraaf gebruiken we de termen ‘kapitaallasten’, ‘afschrijvingslasten’ en ‘rentekosten’ door elkaar heen. Wanneer we spreken over ‘kapitaallasten’ dan bedoelen we rente en afschrijving. Bij de term ‘afschrijvingslasten’ bedoelen we alleen de afschrijving en bij ‘rentekosten’ alleen de rente. A. Ontwikkelingen m.b.t. reeds gevoteerde kredieten Actualisering afschrijvingslasten 2024 De afschrijvingslasten van de reeds gevoteerde en afgewerkte kredieten zijn voor 2024 geactualiseerd. Deze actualisatie betreft vooral kredieten die in 2023 nog niet volledig zijn afgewerkt en waarvan de uitvoering doorloopt in 2024. In totaliteit stijgen de afschrijvingslasten met € 372.108,00.

Dit bedrag is opgebouwd uit een stijging van de afschrijvingslasten die bekostigd worden uit een reserve, voor een bedrag van € 497.313,00. Door aanwending van de reserves ontstaat een voordeel op het begrotingssaldo 2024 van € 125.205,00. In onderstaande tabel worden de afschrijvingslastenmutaties met betrekking tot reserves opgesomd: Reserve

Bedrag

Reserve dekking kapitaallasten

€

-28.867

Reserve groencompensatie

€

-686

Reserve Dorpsontwikkeling

€

-19.134

Reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid

€

546.000

Totaal mutaties kapitaallasten m.b.t. reserves

€

497.313

De actualisatie van de afschrijvingslasten werkt door in de jaren na 2024. In alle jaren ontstaat een positief effect op het begrotingssaldo. Het betreft de volgende positieve effecten: € 28.882,00 in 2025; € 28.974,00 in 2026 en € 29.066,00 in 2027. Actualisering rente over beginboekwaarde 2024 investeringen (inclusief grondbedrijf) Conform de BBV voorschriften is het verplicht de rentekosten via een omslagmethode door te belasten aan taakvelden waar een boekwaarde van een investering voorkomt. Voor 2024 was een bedrag geraamd van € 492.935,00, het nieuwe rentebedrag is berekend op € 456.488,00 (waarvan € 47.298,00 betrekking heeft op het grondbedrijf).

18

Reconstructie Tulpstraat Subsidie klimaatadaptatie Op 5 december 2023 hebben wij het inspraakverslag en het definitief ontwerp ‘Tulpstraat e.o.’ vastgesteld. Vanuit Klimaatkring De Baronie zijn we onlangs attent gemaakt op de Provinciale subsidieregeling Deltaplan Hoge Zandgronden (DHZ). Daarbij zijn wij uitgedaagd om subsidie aan te vragen. Inmiddels hebben we een beschikking van de Provincie Noord-Brabant mogen ontvangen en is een subsidie toegekend van € 199.216,00. Deze subsidie zorgt voor een verlaging van de afschrijvingslasten. Deze verlaging is verwerkt in de actualisering van de afschrijvingslasten. Reconstructie Seringenstraat en plein Subsidie klimaatadaptatie N.a.v. de Programmabegroting 2024 is het krediet met betrekking tot het integrale project Seringenstraat en plein beschikbaar gesteld. Dit project is geïnitieerd vanuit het Gemeentelijk rioleringsprogramma (GRP) vanwege klimaatadaptatie in de vorm van afkoppelen van regenwater. Er wordt integraal gewerkt zodat ook wegbeheer en groen tegelijk worden meegenomen. Vanuit Klimaatkring De Baronie zijn wij attent gemaakt op de mogelijkheid tot aanvraag van de Provinciale subsidieregeling Deltaplan Hoge Zandgronden (DHZ). In november 2023 hebben wij de aanvraag voor deze subsidie ingediend en inmiddels hebben we een beschikking mogen ontvangen dat een subsidie is toegekend van € 130.000,00.

Deze subsidie zorgt voor een verlaging van de afschrijvingslasten. Deze verlaging is verwerkt in de actualisering van de afschrijvingslasten. Krediet inventaris zwembad bruteringen i.v.m. Regeling Specifieke uitkering stimulering sport Tot op heden is er nog geen overeenstemming bereikt met de Belastingdienst over het fiscale regime van het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. (ABR). Het standpunt van de gemeente is dat het ABR een winstbeogende onderneming is en daardoor recht op aftrek van BTW heeft. Dit standpunt deelt de Belastingdienst niet. Indien er geen overeenstemming wordt bereikt is het alternatief de btw te compenseren via de Specifieke uitkering stimulering Sport (SPUK sport). Een voorwaarde die is verbonden aan de SPUK sport-regeling is dat de kredieten bruto worden geraamd, oftewel inclusief btw. In de 2e bestuursrapportage 2022 is het merendeel van de kredieten reeds gebruteerd. Echter is hier geen rekening gehouden met het bruteren van het uitgavenkrediet van de inventaris. Aan de lastenzijde wordt het krediet verhoogd met een btw-component van € 21.000,00. Aan de batenzijde wordt de ontvangst van de SPUK-regeling verhoogd met € 3.675,00. Het effect op de afschrijvingslast is meegenomen in deze bestuursrapportage bij het onderdeel actualisering afschrijvingslasten.

Integraal werken: reconstructie Noorderstraat Het samenwerkingsverband Klimaatkring de Baronie heeft de mogelijkheid gebruik te maken van de specifieke uitkering tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027. Het doel van deze tijdelijke regeling is door middel van het verstrekken van specifieke uitkeringen decentrale overheden in staat te stellen tot het versneld uitvoeren van kosteneffectieve maatregelen en voorzieningen die bijdragen aan het voorkomen of beperken van wateroverlast of het beperken van de gevolgen van droogte of overstromingen in hun werkregio. De gemeente Breda is namens de regio penvoerder en kassier voor deze aanvraag. De gemeente Rucphen heeft in 2023 het project ‘Reconstructie Noorderstraat te Sprundel’ ingediend voor de Impulsregeling. Op 7 februari 2024 is hiervoor de toekenningsbeschikking binnengekomen bij gemeente Breda. Met deze beschikking wordt een bedrag van € 90.440,00 onder voorwaarden toegezegd aan het College van B&W van de gemeente Breda. De gemeente Breda heeft inmiddels deze middelen overgemaakt aan de gemeente Rucphen. De inkomst wordt voor een bedrag van € 66.238,00 geraamd op het onderdeel riolering en € 24.202,00 op het onderdeel groen. Nieuwe kredieten Vervroegd vervangen voertuig servicedienst In 2022 is ter vervanging van een kolkenzuiger een combi doorspuit en zuigunit op aanhanger aangeschaft.

Deze aanhanger heeft een maximum totaalgewicht van 3.500 kg, een lichtere variant aanschaffen was niet mogelijk gezien de benodigde inzet. Het gewicht van de minigraver op aanhanger heeft ook een totaalgewicht van omstreeks 3.000 kg waarbij ook geldt dat een lichtere uitvoering ongeschikt is voor de werkzaamheden. De drie in 2019 aangeschafte voertuigen die deze aanhangers zouden moeten trekken, mogen wettelijk gezien echter slechts 2.500 kg trekken. We willen daarom één van de drie voertuigen vervroegd vervangen. We ruilen één voertuig uit 2019 in en schaffen een geschikt tweedehands voertuig aan. Nieuwe aanschaf is niet noodzakelijk. Qua levensduur wordt aansluiting gezocht bij de economische levensduur van de huidige voertuigen zodat in 2029 de drie voertuigen gelijktijdig worden vervangen.

19

Aanschaf gebruikt voertuig De aanschaf van een gebruikt voertuig kost ongeveer € 40.000,00. Daar komt nog € 7.000,00 euro BPM bovenop. Daarnaast zijn er aanvullende kosten voor het overzetten van de kraan en voor het treffen van een voorziening voor het opbergen van gereedschap. De totaal verwachte kosten bedragen maximaal € 50.000,00. Omdat in 2029 de vervanging van de voertuigen gepland staat, wordt het aan te schaffen gebruikt voertuig afgeschreven in 6 jaar (2024 t/m 2029). Dit zorgt voor een afschrijvingslast van € 8.334,00 per jaar. Het benodigde bedrag van € 50.000,00 wordt gestort in de reserve dekking kapitaallasten ten laste van het begrotingssaldo 2024. Het benodigde krediet wordt afgeschreven in de genoemde 6 jaar en aangewend ten laste van de reserve. Op deze manier heeft deze investering alleen effect op het begrotingssaldo 2024 en niet op de meerjarige begrotingssaldi. Verkoop huidig voertuig De verwachte opbrengst van het in te ruilen voertuig, bedraagt € 14.000,00. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingssaldo 2024. Doordat we het huidige voertuig in 2019 hebben aangeschaft, vertegenwoordigt dit voertuig nog een boekwaarde op de balans. Deze dienen we in het jaar van de verkoop (2024) in één keer af te schrijven. De extra afschrijving bedraagt € 25.166,00 en komt ten laste van het begrotingssaldo 2024.

Omdat de huidige afschrijving doorloopt tot en met 2029 vallen in de jaren 2025 tot en met 2029 de afschrijvingslasten van € 5.033,00 per jaar vrij ten gunste van de begrotingssaldi in die jaren. Per saldo zorgt deze vervanging voor een negatief effect op het begrotingssaldo 2024 van € 61.166,00. In de jaren 2025 tot en met 2029 zorgt deze vervanging voor een positief effect van € 5.033,00 per jaar. Sport JOP (Jongeren ontmoetingsplek) Zegge Door jongeren uit Zegge is initiatief genomen om de bestaande sportplek aan de Kapelstraat in Zegge weer geschikt te maken als jongeren sport/ ontmoetingsplek. Hiervoor stellen we een bedrag van € 12.500,00 beschikbaar. Dit wordt deels bekostigd vanuit de Brede Spuk Leefomgeving (€ 10.000,00). Omdat het een relatief laag investeringsbedrag is, stellen we voor om € 10.000,00 te storten in de reserve dekking kapitaallasten ten laste van SPUK BREED Leefomgeving (€ 10.000,00). Het restant halen we uit het krediet ‘aanschaf en vervangen speeltoestellen en inrichting’ (€ 2.500,00). Op deze manier is er een eenmalig effect op de begroting 2024. Meerjarig verloopt de afschrijving via de genoemde reserve.

20

5.

Financiële mutaties

Na de vaststelling van de begroting 2024 (8 november 2023) hebben wij een aantal besluiten genomen die in de begroting 2024 verwerkt dienen te worden. Daarnaast hebben zich mutaties in budgetten (baten en/of lasten) door autonome factoren voorgedaan. Een aantal besluiten/mutaties heeft gevolgen voor het begrotingssaldo 2024. In de hoofdstukken hiervoor zijn al verschillende mutaties opgenomen, welke in onderstaande tabel met bedragen zijn verwerkt. Naast deze mutaties zijn er nog een aantal die niet terugkomen in de voorgaande hoofdstukken van deze bestuursrapportage. Deze worden in dit hoofdstuk toegelicht en, indien ze effect hebben op het begrotingssaldo, opgenomen in onderstaande tabel. Tabel 1: Overzicht mutaties begroting 2024 Mutaties begrotingssaldo

Onvoorziene uitgaven

Begrotingssaldo 2024 Eerder vastgestelde begrotingswijzigingen

1.874.071,00 -216.619,00

55.000,00 0,00

Begrotingssaldo 2024 tot 1e Bestuursrapportage 2024 Mutaties 1e bestuursrapportage 2024

1.657.452,00

55.000,00

Omschrijving

mutaties Hoofdstuk 3 Algemene uitkering o.b.v. decembercirculaire 2023

2024 of 2024 en verder

485.574,00

2024

4.545,00

2024 en verder

Actualisatie afschrijvingslasten 2024

123.472,00

2024 en verder

Vervroegd vervangen voertuig Servicedienst

-61.166,00

2023 en verder

mutaties Hoofdstuk 5 1 Actualisatie budgetten o.b.v. Financiële slotwijziging 2023

-16.512,00

2024 en verder

2 Indexering jeugdprofessionals

-75.113,00

2024 en verder

3 Herziene begroting 2024 WVS

23.645,00

2024 en verder

4 Aangepaste begroting 2024 OMWB na zienswijze

55.443,00

2024 en verder

-8.500,00

2024 en verder

-5.000,00

2024

7 Opstellen integrale strategische visie boom- en fruitteelt

-18.490,00

2024

Begroting Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Thuiszorg West8 Brabant (TWB) 2024

-21.752,00

2024 en verder 2024

mutaties Hoofdstuk 4 Actualisatie voorziening afkoopsommen onderhoud graven

Samenwerkingsovereenkomst Van Gogh Nationaal Park 5 2024-2028 Vergoeding extra zaalhuurkosten Handbalvereniging Orion 6 seizoen 2023-2024