07b 2e bestuursrapportage 2022 Gemeente Rucphen

2e bestuursrapportage 2022 van de gemeente Rucphen

2

3

Inhoudsopgave 2e bestuursrapportage 2022 Gemeente Rucphen

Inhoudsopgave 2e bestuursrapportage 2022 Gemeente Rucphen...................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................... 4

2.

Programmabegroting 2022 ........................................................................................................ 5 2.0

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning ...................................................................................... 5

2.1

Programma 1: Veiligheid ............................................................................................................. 5

2.2

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................... 6

2.3

Programma 3: Economie ............................................................................................................. 6

2.4

Programma 4: Onderwijs ............................................................................................................ 6

2.5

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................... 7

2.6

Programma 6: Sociaal domein ..................................................................................................... 9

2.7

Programma 7: Volksgezondheid en milieu ................................................................................... 11

2.8.

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................. 12

3.

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 14

4.

De Financiële positie ................................................................................................................ 21 4.1

Reserves ................................................................................................................................. 21

4.2

Investeringen .......................................................................................................................... 25

5.

Financiële mutaties .................................................................................................................. 29

6.

Voorstellen .............................................................................................................................. 35

4

1.

Inleiding

Het belangrijkste aspect van de bestuursrapportage is het rapporteren van afwijkingen op basis van de opgenomen taakvelden in de programmabegroting. In de 2e bestuursrapportage verwerken we ook de financiële mutaties vanaf de 1e bestuursrapportage, waardoor een actueel inzicht in de financiële situatie wordt gegeven. Hoofdstuk 2 In dit hoofdstuk brengen wij u op de hoogte van de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de programmabegroting 2021 en is er aandacht voor politiek en/of bestuurlijk relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 3 In dit hoofdstuk wordt de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds behandeld. In dit hoofdstuk zijn de gevolgen van de mei- en septembercirculaire 2022 verwerkt. Hoofdstuk 4 en 5 De hoofdstukken 4 en 5 bevatten voorstellen tot aanpassen van respectievelijk kredieten, exploitatiebudgetten en reserves en voorzieningen. Na verwerking van alle mutaties bedraagt het begrotingssaldo 2022 € 1.918.332,00 positief. Ten opzichte van de 1e bestuursrapportage 2022 stijgt het begrotingssaldo met € 1.444.764,00. De financiële consequenties vindt u terug in tabel 1 van hoofdstuk 5.

5

2.

Programmabegroting 2022

2.0

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning

0.1 - Bestuur Informatieveiligheid In de eerste bestuursrapportage 2022 maakten wij melding van de implementatie van een SIEM/SOC oplossing (dit is een noodzakelijke tool om onze digitale organisatie beter te beveiligen). De implementatie is helaas voor de oplevering beëindigd omdat tussen de VNG (opdrachtgever van de aanbesteding) en KPN (leverancier van de SIEM/SOC oplossing) een geschil is ontstaan waarop vervolgens de overeenkomst is ontbonden. Wij hebben tijdelijke maatregelen genomen om toch de gewenste veiligheid te kunnen bereiken en zijn nu op zoek naar een andere structurele oplossing. Momenteel wordt gewerkt om het Business Continuïteits Plan (BCP) binnen de gehele organisatie te implementeren. Inwerkingtreding Wet open overheid (Woo) Per 1 mei is de Wet open overheid ter vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur in werking getreden. Deze wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Gefaseerd worden de effecten van de Wet open overheid geïmplementeerd. 0.2 – Burgerzaken E-Diensten In 2022 zijn we gestart met het afnemen van E-Diensten, om meer producten digitaal aan te bieden aan ondernemers en burgers. Dit pakket maakt het mogelijk dat alle digitaal aangevraagde producten ook digitaal verwerkt kunnen worden.

De bekostiging hiervoor is al geborgd, doordat uw raad bij de begrotingbehandeling 2022 door middel van een amendement de middelen beschikbaar heeft gesteld. Vernieuwing product Burgerlijke Stand Wij gaan de producten van de Burgerlijke Stand vernieuwen. U kunt hierbij denken aan o.a. het verbeteren en optimaliseren van het proces omtrent een huwelijk / geregistreerd partnerschap door: • uitbreiding van het huidig trouwambtenarenteam, naar een meer toekomstbestendig team; • videopresentaties van onze trouwambtenaren op onze website; • modernisering dienstkleding voor de trouwambtenaren.

2.1

Programma 1: Veiligheid

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer Crisisnoodopvang voor vluchtelingen Met ingang van 1 oktober zal sporthal De Vijfsprong tijdelijk in gebruik genomen worden als crisisnoodopvang voor vluchtelingen. De tijdelijke opvang eindigt 16 december 2022. De groep die opgevangen gaat worden verblijft nu in Zevenbergen. De groep bestaat uit vrouwen, mannen en kinderen. Er zijn onvoldoende opvangplekken voor vluchtelingen. Regionaal worden afspraken gemaakt over de verdeling van vluchtelingen. Op grond van die afspraken is Rucphen nu aan de beurt om een tijdelijke crisisnoodopvang in te richten. 1.2 - Openbare orde en veiligheid Cybercrime In het vierde kwartaal lanceren we een e-learning op het gebied van cybercrime. Deze hebben we met het gehele district laten ontwikkelen voor onze inwoners. Vitaal buitengebied Er is veel prioriteit en daarmee capaciteit (zowel toezichthoudend als juridisch en strategisch) gegeven aan de aanpak van niet-vitale recreatieparken. Hierdoor is minder aandacht geweest voor overige percelen in het buitengebied en worden de ambities om ook voldoende en op projectmatige basis aandacht te hebben voor het buitengebied niet behaald.

6

Bestuurlijke aanpak ondermijnende criminaliteit Op dit moment wordt gewerkt aan een districtelijk BIBOB-beleid (met ruimte voor de couleur locale). Het blijkt door andere prioriteiten binnen het district niet haalbaar voor de ambtelijke werkgroep om dit in 2022 nog vast te stellen. Dit is voorzien in het eerste half jaar van 2023.

2.2

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 - Verkeer en vervoer Aanleg omleiding Rucphen – Sprundel – St. Willebrord De aanleg van de weg om de toekomstige nieuwbouwwijk in Rucphen-West, inclusief vrijliggend fietspad en ovonde, is gestart. De planning ziet op oplevering voor de kerst dit jaar. De werkzaamheden worden binnen het beschikbare krediet uitgevoerd. Met de aanleg van het allerlaatste tracé van de omleiding is het majeure project dit jaar afgerond. Om praktische redenen is het regulier groot onderhoud aan de Gebrande Hoefstraat samen met dit werk aanbesteed en wordt het als één project uitgevoerd. Zo ontstaat er een aanbestedingsvoordeel en hoefde de Gebrande Hoefstraat maar één keer afgesloten te worden voor het verkeer waardoor de overlast voor de gebruikers werd beperkt. Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP): Het concept van het GVVP wordt in oktober ter inzage gelegd. Verkeerssituatie Lage Zegstraat te Zegge De verkeersproblematiek Zegge is nog niet opgelost. De Rechtbank heeft het verkeersbesluit van de gemeente Roosendaal vernietigd. Dit betekent dat we samen weer rond ‘de tekentafel’ moeten gaan zitten om te bezien welke mogelijkheden er nog zijn om de problematiek op te lossen. In het hoofdlijnenakkoord is opgenomen dat voor Zegge een integraal verkeersplan moet worden opgesteld. Deze problematiek zal in dit verkeersplan een plaats krijgen. Een eerste gesprek heeft plaatsgevonden.

Er wordt een tweede gesprek gepland met de nieuwe portefeuillehouder Verkeer van de gemeente Roosendaal. Tussentijds hebben wij de volgende verkeersbesluiten genomen: 1. het verkeer op de O.L. Vrouwestraat heeft voorrang op het verkeer komende uit de Lage Zegstraat. 2. voor het verkeer op de Lage Zegstraat geldt bij de kruising met de O.L. Vrouwestraat een stopgebod. Daarnaast worden in de Lage Zegestraat in het 30 km-gebied twee snelheidsremmende maatregelen getroffen in de vorm van een drempel en een verhoogd plateau.

2.3

Programma 3: Economie

3.2 – Fysieke bedrijfsinfrastructuur Onze gemeente huurt en verhuurt de ruimtes op de begane grond van het gezondheidscentrum. Vanaf 1 augustus 2022 staan er 3 ruimtes leeg. Er wordt gezocht naar nieuwe huurders. Wanneer de ruimtes niet verhuurd kunnen worden leidt dit tot een inkomstenverlies van € 15.000,00 t.o.v. de begroting.

2.4

Programma 4: Onderwijs

4.1 - Openbaar basisonderwijs Lokaal Programma Onderwijs Eind juli hebben wij het Lokaal Programma Onderwijs (LPO) vastgesteld. In dit programma is vastgelegd hoe we de (corona-)middelen vanuit het Nationaal programma onderwijs (NPO) willen besteden. Om te zorgen dat we met deze incidentele middelen een zo groot mogelijk resultaat bereiken gaan we de krachten bundelen en maken we een directe koppeling met het uitvoeringsplan jeugd. Ook de activiteiten die gebaseerd zijn op het Lokaal preventieprogramma en Lokaal Sportprogramma dragen bij aan de doelstelling van ons LPO. De meest urgente kwesties pakken we zo snel mogelijk aan.

7

Op basis van de analyse van de huidige situatie komt naar voren dat op gebied van het welbevinden en de mentale gezondheid van onze jongeren nu nog zorgpunten zijn. Daarom wordt het speerpunt binnen ons LPO: het verbeteren/versterken van de mentale gezondheid van onze jongeren. Dit sluit ook goed aan op de vanuit de doorontwikkeling gestarte verkenning op gebied van de psychosociale gezondheid van jongeren. 4.2 – Onderwijshuisvesting Bouw Heilinde Het schoolbestuur heeft een gespecialiseerd bureau ingeschakeld om de businesscase op te stellen en uit te werken. Er wordt een inpassingsstudie opgesteld waarbij ook een onderbouwing wordt gegeven van de keuzes m.b.t. het combigebouw (renoveren of slopen en onderdeel maken van de totale nieuwbouw). Op basis van die uitwerking zullen wij u een kredietvoorstel voorleggen. Verwacht wordt dat de definitie- en ontwerpfase begin 2023 wordt afgerond. Uitbreiding Vinkenbos Uw raad heeft op 16 december 2020 op basis van de businesscase een krediet beschikbaar gesteld van € 995.507,00 ter voorfinanciering van de kosten van uitbreiding van Integraal Kind Centrum (IKC) Vinkenbos. In de businesscase is uitgegaan van een uitbreiding met drie lokalen. Vorig jaar heeft het schoolbestuur aangegeven dat een uitbereiding met vier extra lokalen nodig is.

Daarnaast is er in de businesscase vanuit gegaan dat op de huidige school een extra bouwlaag gezet wordt. Gebleken is echter dat de constructie hierop niet voorzien is. Vanwege de 2 bovengenoemde zaken wordt door de bouwheer (het schoolbestuur) een concept-oplegnotitie op de businesscase voorbereid, waarin ook de financiële gevolgen in beeld zijn gebracht. Naar verwachting is de oplegnotitie begin 2023 gereed. Scholen in dorp Rucphen Er is een sterke groei van het aantal leerlingen op basisschool het Palet. Omdat bij de St. Martinusschool ook een huisvestingsvraagstuk speelt, is besloten tot een actualisering van het IHP voor het dorp Rucphen. De planning is dat de actualisering in het eerste kwartaal van 2023 beschikbaar is. 4.3 – Onderwijsbeleid en leerlingzaken Bestrijding van voortijdig schoolverlaten Het Regionaal Bureau Leren (RBL) bestaat meer dan 10 jaar en dat is een goed moment om stil te staan bij de doelen en inspanningen binnen deze samenwerking. Daarom wordt de komende tijd gewerkt aan een doorontwikkeling van de Gemeenschappelijke Regeling. Naar verwachting is er medio 2023 concrete informatie over een eventuele bijsturing. Voor en vroegschoolse educatie (VVE) Versterking van ouderbetrokkenheid is één van de projecten in de doorontwikkeling. Het doel van het project is om VVE-peuters met een zorgvraag en hun ouders optimale ondersteuning te bieden.

Hiervoor zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen jeugdprofessional, VVE-aanbieder en het consultatiebureau. In de tussenevaluatie (december 2021) is gebleken dat het aantal VVE-peuters met een zorgvraag groter is dan gedacht; ruim 60% i.p.v. de vooraf ingeschatte 25%. Daarom is het aantal uren van de jeugdprofessional medio 2022 uitgebreid van 8 naar 16 uur. In de tussenevaluatie viel ook op dat er relatief veel kinderen zijn met een VVE-indicatie, waarvoor VVE niet het juiste aanbod is. Dat was een belangrijke reden om de afspraken tussen partners aan te scherpen, met als doel in een eerder stadium te beoordelen wat de juiste ondersteuning is. Dat kan bijvoorbeeld plaatsing op een medisch kinderdagverblijf zijn. Tevens blijken veel VVE-kinderen uit gezinnen te komen die al ondersteuning krijgen.

2.5

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

5.1 - Sportbeleid en activering Lokaal Sportakkoord Met de wijziging in de regeling Sportakkoord is een verhoging van de specifieke uitkering (SPUK) Sportakkoord in 2022 aan de orde. Het gaat voor Rucphen om € 17.716,53. Deze extra middelen maken het mogelijk om in het kader van het Lokaal Sportakkoord professionals in te zetten die de sport- en beweegsector versterken. Dit betreft met name de functies clubkadercoach, verenigingsmanager en sportparkmanager. Concreet betekent dit dat binnen de lokale sportakkoorden initiatieven versneld kunnen worden. Vanuit het Lokaal Sportakkoord

8

inventariseren we op dit moment de mogelijkheid voor een sportplatform in de gemeente. In een sportplatform kunnen sport gerelateerde maatschappelijke organisaties zich verenigingen om gezamenlijk hun stem te laten horen en om hun krachten te bundelen. Dit gebeurt onder professionele begeleiding vanuit NOC*NSF. Als het sportplatform opgestart is, stopt de professionele begeleiding. We zullen dan onderzoeken of we gebruik kunnen maken van de extra middelen. 5.2 – Sportaccommodaties Nieuwbouw zwembad De nieuwbouw van het zwembad verloopt voorspoedig. Hoewel er wat vertraging optreedt in de levering van sommige materialen, heeft de aannemer dat tot nu toe steeds binnen de planning kunnen opvangen. Vooralsnog loopt de bouw dan ook volgens de opgegeven planning, wat inhoudt dat de opening in januari 2023 is voorzien. Ook de werkzaamheden aan de openbare ruimte rondom het zwembad en het ontmoetingsplein zijn gestart. Hierbij heeft afstemming plaatsgevonden in relatie tot de bouw van het zwembad. Afronding van de civieltechnische werkzaamheden is voorzien in januari 2023. Afronding van de cultuurtechnische werkzaamheden is voorzien in het eerste kwartaal van 2023. Oprichting gemeentelijke BV Het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. is opgericht en ingeschreven in de Kamer van Koophandel. De Raad van Commissarissen is benoemd en er is een directeur/bestuurder a.i. aangesteld.

In 2021 is t.b.v. de BV een businesscase opgesteld waarbij de exploitatiekosten zijn berekend. De gemeentelijke exploitatiebijdrage is daarop gebaseerd en past binnen de middelen die hiervoor zijn geraamd in de begroting van 2023. Gelet op de onvoorziene en buitensporige stijging van de energietarieven, zullen binnenkort de exploitatielasten echter opnieuw moeten worden berekend. De financiële consequenties worden verwerkt in de begroting 2023. De belastingdienst heeft nog geen standpunt ingenomen m.b.t. de winstbeogendheid van de B.V. Fiscaal gezien, zetten wij voor de zekerheid dan ook nog steeds in op twee sporen: de BTW wordt terugontvangen wanneer het exploitatiebedrijf door de belastingdienst wordt aangemerkt als winst-beogend bedrijf, of, wanneer dat niet mogelijk is: via de SPUK-regeling (de Specifieke Uitkering voor gemeenten sport). Actualisatie Nota buitensport De Nota buitensportaccommodaties (2018) en het sportveldrenovatieplan (2015) zijn niet meer actueel. Beide documenten worden samengevoegd in de Nota buitensport. Deze wordt in samenwerking met de verenigingen opgesteld. De verwachting is dat de Nota buitensport medio 2023 aan uw raad ter besluitvorming wordt aangeboden. 5.6 – Media Bibliotheek West-Brabant voorziet de gemeente in de opzet van een Digi-Taalhuis.

Het Digi-Taalhuis is een netwerk van (taal)organisaties die samenwerken om laaggeletterdheid terug te dringen, taalontwikkeling te bevorderen en de participatie en zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. Het Digi-Taalhuis opende in september haar deuren in het gemeentehuis (locatie bibliotheek). 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groen R | Groenbeleidsplan gemeente Rucphen Onderdeel van het groenbeleid is het herzien van het groenbeheer. Een goed groenbeheer is het fundament voor een betere kwaliteit buiten. Om het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te bereiken en te behouden gaan we werken met een beeld- en frequentiebestek. Ten behoeve van de werkzaamheden wordt onderzocht welke partij voor uitvoering van de werkzaamheden het meest passend is bij het genoemde bestek. De werkzaamheden kunnen uitgevoerd worden door een commerciële partij ,de WVS-groep of combinatie hiervan. De uiteindelijke keuze voor uitvoer van de werkzaamheden wordt voorgelegd aan uw raad. Het Publiek Groenbedrijf van de WVS-groep heeft een Koersdocument opgesteld waarin de ambitie is opgenomen om bij het uitvoeren van de werkzaamheden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te laten instromen. Hiermee sluit het Publiek Groenbedrijf meer aan bij de uitgangspunten van de WVS-groep. In het

9

tweede deel van 2022 wordt er overleg gevoerd met de ketenpartners en verschillende deelnemende partijen over de implementatie van deze ambitie. De gemeente Rucphen is als (gedeeld) eigenaar en ketenpartner medeverantwoordelijk voor de implementatie.

2.6

Programma 6: Sociaal domein

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Deeltaxi Eind juni 2022 heeft de Regio West-Brabant (RWB) een tweede herijkte begroting 2022 aangeleverd voor het deeltaxivervoer (KCV). Deze is gebaseerd op de ritontwikkeling in de eerste maanden van 2022, waarbij wordt verwacht dat het aantal ritten per maand de komende maanden stagneert op het niveau van 80% ten opzichte van het pre-corona jaar 2019. De bedragen die zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting zijn gebaseerd op de begroting RWB 2022, uitgaande van de situatie tijdens de coronacrisis. Daarnaast lag de NEA index, door loonontwikkelingen van het taxipersoneel en fors gestegen brandstofprijzen, met +3,5% hoger dan de +2,0% waar in de vastgestelde begroting 2022 mee gerekend is. Daarom is er een verschil ontstaan tussen de gemeentelijke begroting en de tweede herijkte begroting KCV 2022. Dit verschil is € 13.000,00 negatief voor onze gemeente en komt ten laste van het begrotingssaldo 2022. Daarentegen ontvangen we € 2.000,00 meer klantbijdrage dan initieel begroot. 6.3 – Inkomensregelingen Schuldhulpverlening Vanwege de moeizaam verlopende overdracht naar de nieuwe aanbieder (veroorzaakt door vorige contractpartner) is er helaas nog geen volledig beeld van welke kosten deze overstap met zich mee brengt. Vooralsnog lijken deze gestegen kosten op te kunnen worden gevangen binnen de bestaande budgetten.

Energietoeslag Het Werkplein Hart van West-Brabant is per 28 maart 2022 begonnen met het uitkeren van de energietoeslag. Inwoners die bijstand voor levensonderhoud ontvangen hebben de energietoeslag ambtshalve toegekend gekregen. Dat geldt ook voor inwoners die individuele inkomenstoeslag of bijzondere bijstand via het Werkplein Hart van West-Brabant ontvangen of een kwijtschelding van gemeentelijke belastingen vanuit de Belastingsamenwerking West-Brabant hebben ontvangen. Inwoners die niet in aanmerking komen voor een ambtshalve toekenning kunnen een toeslag aanvragen via een formulier. In totaal gaat het om zo’n 1.100 huishoudens in onze gemeente die in aanmerking komen voor de energietoeslag. Momenteel is aan 817 huishoudens de energietoeslag uitbetaald. Komende periode staat in het teken van de overige inwoners die hier recht op hebben te stimuleren de toeslag aan te vragen. Vooralsnog lijkt het toegekend budget van € 667.000,00 toereikend om deze energietoeslag uit te voeren. Het Rijk heeft aangegeven dat indien dit budget niet toereikend is, gemeenten hiervoor worden gecompenseerd. 6.5 – Arbeidsparticipatie Integrale vraagverheldering en ondersteuning Doelgroep C In het kader van de Doorontwikkeling Sociaal Domein is op 1 januari gestart met de uitvoering van dit project.

Doel is om inzicht te krijgen in de problematieken van inwoners in Doelgroep C, de ondersteuning die zij ontvangen of nodig hebben, en de mogelijkheden om (op termijn) weer maatschappelijk te participeren. In de eerste helft van dit jaar hebben 22 inwoners een uitnodiging ontvangen om in gesprek te gaan met MEE, die dit project uitvoert. De uitkomsten van deze gesprekken zijn divers. Naast de gespreksvoering biedt de cliëntondersteuner van MEE uiteraard ook lichte ondersteuning of zorgt dat de juiste partner(s) betrokken is/zijn om ondersteuning te bieden. 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Waspunt Voor cliënten met huishoudelijke ondersteuning die niet zelf kunnen wassen, hebben de De5 gemeenten een regionaal Waspunt. Bij de cliënten die gebruik maken van het Waspunt, wordt de was thuis opgehaald en na het wassen, strijken en vouwen weer thuis gebracht. Daarnaast is het Waspunt een doelgroepenwerkplaats, waarin wordt gewerkt met kwetsbare doelgroepen. De totale kosten voor het Waspunt zijn in 2022 € 16.338,00 hoger dan initieel begroot. Dit is het gevolg van de stijgende brandstof kosten en prijsstijgingen voor bijv. wasmiddelen, de huur van een extra auto en het toenemende aantal cliënten dat gebruik maakt van het

10

Waspunt. Op grond van een dienstverleningsovereenkomst voert onze gemeente de werkzaamheden uit. Per saldo zijn de kosten voor onze gemeente € 5.934,00 hoger. Hulpmiddelen Wmo Het contract voor de hulpmiddelen Wmo, met name rolstoelen en scootmobielen, loopt af per 30 juni 2023. In kwartaal vier van 2022 wordt hiervoor de aanbestedingsprocedure opgestart, zodat per 1 juli 2023 nieuwe contracten kunnen worden afgesloten. Net als de afgelopen jaren, wordt consequent bewaakt of voldaan wordt aan de contractvoorwaarden. Aanbestedingen Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding Wmo De overeenkomst Zorg in natura voor de maatwerkvoorziening Wmo Huishoudelijke Ondersteuning (HO) liep af per 1 oktober 2022. De overeenkomst Zorg in natura voor de maatwerkvoorziening Begeleiding (BG) loopt af per 1 januari 2023. Er waren geen mogelijkheden meer voor verlenging. De overeenkomst voor de maatwerkvoorziening Begeleiding sluiten we af met de zes gemeenten van de De6. De overeenkomst voor de maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning sloten we af met 5 gemeenten. De gemeente Roosendaal heeft voor deze voorziening een eigen overeenkomst. In 2022 wordt gewerkt aan de implementatie van de beide contracten.

Meerkostenregeling Corona 2021/2022 De VNG en het Rijk hebben afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals vanwege Corona (Covid 19). Met als doel dat de zorgaanbieders een uiterste inspanning kunnen verrichten om het coronavirus maximaal te controleren, kwetsbare mensen te beschermen en goede zorg te verlenen voor diegenen die dit nodig hebben. De vergoeding van de meerkosten is één van de onderdelen die binnen deze bestuurlijke afspraak van de VNG en het Rijk valt. In 2020 hebben de negen gemeenten in West-Brabant West zorgaanbieders gecompenseerd middels een subsidieregeling. Aan de colleges is voorgelegd om deze regeling, de Nadere regel Meerkosten Jeugdwet en Wmo (Covid 19) voor de jaren 2021 en 2022 voort te zetten en de uitvoering er van te delegeren aan het college van de gemeente Roosendaal. Voor de uitvoering hiervan is een budget nodig van € 70.588,00. Dit wordt bekostigd uit de “Risicoreserve Coronacrisis”. 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Tarieven NVTZ Jeugd 2023 De contracten voor de Niet Vrij Toegankelijke Zorg lopen af per 1 januari 2023 en worden met een half jaar verlengd tot 1 juli 2023. Dit najaar is een nieuwe inkoopronde gestart voor nieuwe contracten vanaf 1 juli. Om aan de Norm voor Opdrachtgeverschap te kunnen voldoen, is het noodzakelijk om reële tarieven te hanteren.

Hierop worden de tarieven verhoogd. De tariefsverhoging heeft in de regio een verwacht effect van € 3.258.600,00 (verhoging van de regionale toegekende bedragen van 7,5% ten opzichte van 2022, gebaseerd op het gebruik van jeugdzorg in 2021). Voor gemeente Rucphen zou dit neerkomen op € 177.000,00. Bij de voorbereidingen op de Programmabegroting 2023 is al uitgebreid gekeken naar de structurele kosten voor Niet Vrij Toegankelijke Zorg. Dit heeft geresulteerd in een structurele claim van € 280.000,00 in de Kadernota 2023. Binnen deze claim houden we rekening met een “midden-scenario” waarin we uitgaan van een structurele kostenstijging die deels binnen de bestaande budgetten opgevangen kan worden. We houden vast aan die claim en blijven de budgetten nauwlettend monitoren. Mochten de prognoses in 2023 aanleiding geven tot (structurele) bijstelling van de budgetten, dan is er voldoende begrotingsruimte om dit te realiseren. 6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen & maatschappelijke opvang Gemeente Bergen op Zoom is centrumgemeente voor de taken op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang en ontvangt hiervoor de rijksmiddelen. Het Rijk heeft aangekondigd alle gemeenten afzonderlijk verantwoordelijk te willen maken voor deze taken. In 2022 is bekend gemaakt dat de eerste stap in de decentralisatie van beschermd wonen wordt uitgesteld naar 2024.

Met deze decentralisatie vindt ook de overgang plaats naar een nieuw objectief verdeelmodel. Hierbij is een ingroeipad van 10 jaar afgesproken, waarin de middelen worden herverdeeld van de centrumgemeenten naar alle gemeenten (met stappen van 10%). Regionale samenwerking blijft hierbij noodzakelijk. Wij blijven samenwerken met de gemeenten die onder centrumgemeenten Bergen op Zoom vielen, namelijk: Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen en Woensdrecht.

11

De maatschappelijke opvang, verslavingszorg en (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg) OGGZ blijven de komende jaren nog een taak van de centrumgemeenten. In 2025 wordt, mede op basis van de ervaringen met beschermd wonen, bekeken of dit gedecentraliseerd kan worden vanaf 2026. Gemeenschappelijke Regeling (GR) Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg Per 1 januari 2023 treden de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle Nassau uit de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg. De overige deelnemende gemeenten (w.o. de gemeente Rucphen) dienen akkoord te geven op de beschikking van de uittredingskosten die dit met zich meebrengt. In de periode februari t/m mei 2022 is een zorgvuldig proces gevolgd om de hoogte van de uitredingskosten te bepalen. De uittredende kosten voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle Nassau zijn bepaald op € 89.252,88 voor 2023 (67% van de gemeentelijke bijdrage 2022). De uittreding van de beide gemeenten leidt niet tot een kostenverlaging. De vaste lasten worden verdeeld onder minder deelnemers. Dit betekent een nadeel van € 6.348,00 voor onze gemeente vanaf 2023.

2.7

Programma 7: Volksgezondheid en milieu

7.1 – Volksgezondheid Doorontwikkeling sociaal domein: psychosociale gezondheid van jongeren In het kader van de doorontwikkeling sociaal domein is geconcludeerd dat er behoefte is aan meer inzicht in de psychosociale gezondheid van onze jongeren. Corona heeft de behoefte aan inzicht nog extra versterkt. Uit onderzoek blijkt dat (jong)volwassenen in onze gemeente hoger scoren op psychosociale problemen dan gemiddeld in West-Brabant en Nederland. In mei en juli 2022 heeft de GGD de resultaten met ons gedeeld van: • Een onderzoek naar de gezondheid en het welbevinden van kinderen van 0-11 jaar. • Een onderzoek naar de impact van corona op de fysieke en mentale gezondheid van jongeren uit de 2e en 4e klas van het voortgezet onderwijs. In de leeftijdscategorie van 0 – 11 jaar ervaart 23% van onze jongeren psychosociale problematiek terwijl dat regiobreed (West-Brabant) 18% is. Van de jongeren uit de 2e en 4e klas van het voortgezet onderwijs geeft 23% van de jongens en 39% van de meisjes uit onze gemeente aan psychische klachten te ervaren. In de regio West-Brabant zijn deze percentages 18% resp. 38%. Mede op basis van deze resultaten is er voor gekozen om de mentale gezondheid speerpunt te maken binnen het Lokaal Programma Onderwijs (LPO). Dit project uit de doorontwikkeling sociaal domein wordt daarom geïntegreerd binnen het LPO.

De inzet/interventies op dit vlak vormen vanaf juli 2022 onderdeel van dit traject. 7.2 – Riolering Update projecten rioolvervanging Het rioolstelsel in een deel van de Pastoor van Loonenstraat te Schijf en in Wilhelminastraat/plein en Hendrikstraat te Sint Willebrord, verkeert in slechte staat en is conform planning aan vervanging toe in 2023. In 2022 wordt de planvoorbereiding van deze projecten opgepakt. Hiervoor is in 2022 een voorbereidingskrediet benodigd van € 75.000,00. Dit bedrag wordt door middel van de jaarlijkse afschrijvingslast vanaf 2023 ten laste gebracht van de voorziening GRP. Dit voorbereidingskrediet is tevens verwerkt in hoofdstuk vier van deze bestuursrapportage. Met deze rioolvervanging wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor inzameling en transport van afvalwater. Tevens ontstaat de mogelijkheid om in combinatie met rioolvervanging regenwater af te koppelen middels infiltratieriolering in het kader van klimaatadaptatie, waarmee de kans op wateroverlast wordt gereduceerd. Hiermee wordt invulling gegeven aan Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie conform ons Gemeentelijk Rioleringsprogramma 2023-2026. 7.3 – Afval Vanaf 1 januari 2023 is de gemeente Rucphen mede-eigenaar van Saver. Dit heeft vele voordelen. Door toetreding bestaat er geen aanbestedingsplicht meer voor het inzamelen van huishoudelijk afval. We worden vooral bij de inkoop- c.q.

aanbestedingsprocedures maar ook in het kader van communicatie ontzorgd. Tenslotte is uit onderzoek gebleken dat Saver deze taken kan uitvoeren onder de commerciële marktprijs.

12

Vanaf 1 januari 2023 gaat Saver in onze gemeente het huishoudelijk afval huis-aan-huis ophalen. Qua inzamelsystematiek verandert voor onze inwoners niet veel. Het moment van het inzamelen van huishoudelijk afval (de afvalkalender) zal wel wijzigen. Wij hebben vanaf 1 januari 2020 een 3 jarige overeenkomst met de gemeente Etten-Leur voor het mede gebruik van de milieustraat Etten-Leur. De gemeente Etten-Leur heeft medegedeeld dat zij deze overeenkomst niet verlengt. Tijdens de toetreding tot Saver is al bezien of onze inwoners ook terecht kunnen bij het grondstoffencentrum (milieustraat) van Saver mocht de samenwerking met de gemeente Etten-Leur worden beëindigd. Dit is mogelijk gebleken. Per 1 januari 2023 kunnen onze inwoners dan ook gebruik maken van dit grondstoffencentrum. In de periode oktober t/m december 2022 worden onze inwoners over de toetreding en het gebruik van het grondstoffencentrum uitgebreid geïnformeerd.

2.8.

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

8.1 - Ruimtelijke ordening Werkvoorraad De werkvoorraad is vanaf 2021 zodanig toegenomen dat niet meer gegarandeerd kan worden dat voor gewenste ontwikkelingen tijdig (lees: voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2023) een ontwerpplan ter inzage kan worden gelegd. Om die reden is gecommuniceerd dat plannen die na 1 maart 2022 worden ingediend, moeten voldoen aan de toekomstige Omgevingswet. Dit geldt ook voor plannen die naar aanleiding van een positief principebesluit worden ingediend. Uitgangspunt is de datum waarop het plan wordt ingediend en niet de datum waarop het principeverzoek is ingediend. Voor plannen die al in behandeling zijn genomen geldt dat er uiterlijk 1 september 2022 een ontwerpplan moet zijn ingediend dat kwalitatief voldoende is om het ter inzage te kunnen leggen. Dit is nodig om het plan nog onder de huidige wet- en regelgeving te kunnen afhandelen. Initiatiefnemers zijn/worden schriftelijk op deze eigen verantwoordelijkheid gewezen. Omgevingsvisie De ontwerp-Omgevingsvisie is ter vaststelling aangeboden aan uw raad. 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Centrumplan Rucphen De laatste stappen in het centrumplan Rucphen worden gezet. Voor het middengebied (het deel tussen de Vlette en de Vaartkant (voorheen De Vaart) wordt een bestemmingsplan voorbereid voor de realisatie van een appartementengebouw.

Dit plan heeft vertraging opgelopen als gevolg van het Didam-arrest, waaruit volgt dat overheden voor de verkoop van vastgoed en grond een toetsbare en onafhankelijke selectieprocedure moeten volgen. Wat de gevolgen zijn van dit arrest voor het traject voor het middengebied en hoe het kan worden voortgezet wordt juridisch uitgezocht. Stedenbouwkundige invulling gronden achter het gemeentehuis Ten behoeve van het wijzigen van de bestemming van de gronden achter het gemeentehuis van kantorenzone naar bedrijventerrein en de uitbreiding van het bedrijventerrein aan de noordkant van de Struikhei is het voorontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd. Het ontwerpplan zal in verband met de toekomstige Omgevingswet nog dit jaar ter inzage worden gelegd zodat het plan kan worden afgehandeld onder de huidige wet- en regelgeving. Hofstede De ontwikkeling van Hofstede fase I is in volle gang. Het wijzigingsplan voor fase II is inmiddels onherroepelijk, zodat niets meer in de weg staat aan de realisatie van het plan. Het nieuwe woongebied wordt momenteel bouwrijp gemaakt.

13

Fazantendonk en Noorderstraat – Krommestraat Voor de invulling van de gronden Fazantendonk is een stedenbouwkundige visie opgesteld. Er wordt bekeken of in dit plangebied Koop Later (KoLat) woningen een plek kunnen krijgen. Het proces ligt momenteel stil als gevolg van het Didam-arrest. Voor de locatie tussen de Noorderstraat en Krommestraat worden gesprekken gevoerd met een ontwikkelaar voor de realisatie van woningen. De locatie aan de Noorderstraat heeft enige tijd stil gelegen vanwege het Didam-arrest. Het was onduidelijk of de gemeente door mocht gaan met de voorgenomen verkoop of dat een selectieprocedure gestart moest worden. Op advies van extern juridisch advies is besloten door te gaan met de verkoop. De voorgenomen verkoop is op woensdag 14 september 2022 gepubliceerd op de gemeentelijke website en in de Bode. Indien er geen verzet wordt aangetekend tegen de voorgenomen verkoop, wordt de koopovereenkomst op 15 oktober ondertekend. Kaaistraat-Valkendonk Het bestemmingsplan voor de hoek Kaaistraat-Vosdonkseweg in St. Willebrord is vastgesteld. Op deze locatie zijn 17 woningen voorzien. Tegen het vaststellingsbesluit is door twee belanghebbenden beroep aangetekend bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De grond naast deze locatie (naast de begraafplaats) en de grond achter de Valkendonk wordt door de gemeente zelf ontwikkeld voor woningbouw.

De plannen hiervoor worden in de periode 2022-2023 verder uitgewerkt. 8.3 - Wonen en bouwen Woningbouw in Schijf en Zegge In beide dorpen zijn nieuwe woningbouwprojecten gepland. De bouw van woningen in plan ‘De Berg’ kan starten. De voorbereidingen voor de realisatie van woningen aan de Zoeksestraat zijn gestart. Voor Zegge is het woningbouwproject aan de Lage Zegstraat inmiddels in uitvoering. Voor het woningbouwproject in ZeggeOost is inmiddels een ontwerpbestemmingsplan ingediend. Voor het woningbouwproject aan de Hoefstraat zijn twee varianten besproken die door de initiatiefnemer in beraad zijn genomen. Dorpsontwikkeling Voor de locatie ‘Rozenquartier’ in Sprundel is een ontwerpbestemmingsplan ontvangen voor de realisatie van appartementen. Dit plan is inmiddels in behandeling genomen. De ontwikkeling van detailhandel aan het Emmausplein te St. Willebrord komt niet voldoende van de grond. We zullen uw raad een aangepast bestemmingsplan voorleggen zodat ook andere bestemmingen, zoals woningbouw, mogelijk worden. Dit wordt na inwerkingtreding van de Omgevingswet opgepakt.

14

3.

Algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) In deze bestuursrapportage worden zowel de financiële consequenties voor het uitkeringsjaar 2022 van de meicirculaire 2022 en van de septembercirculaire 2022 verwerkt en toegelicht. De structurele effecten van de meicirculaire 2022 zijn reeds verwerkt in de kadernota 2023 en de structurele effecten van de septembercirculaire 2022 worden opgenomen in de begroting 2023. Voor 2022 is de ontwikkeling van de algemene uitkering voor de gemeente Rucphen per saldo positief. Hieronder wordt afzonderlijk voor de meicirculaire en septembercirculaire de mutatie beschreven. A.

Meicirculaire 2022

Aan de hand van de meicirculaire 2022 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is de algemene uitkering voor het dienstjaar 2022 berekend. Ten opzichte van de raming die in de eerste bestuursrapportage 2022 tot stand is gekomen op basis van de decembercirculaire 2021, valt het bedrag voor de algemene uitkering 2022 € 2.144.555,00 hoger uit. De totale verwachte inkomst voor de algemene uitkering 2022 wordt daarmee geraamd op € 37.403.470,00. De stijging van de algemene uitkering ten opzichte van de stand in de 1e bestuursrapportage 2022, wordt met name veroorzaakt door een hoger accres. Via de normeringsystematiek ‘samen trap op en samen de trap af’ wordt de algemene uitkering van het gemeentefonds geïndexeerd, ook wel het accres genoemd. Het hogere accres is met name het gevolg van extra rijksuitgaven voor vennootschapsbelasting (Vpb), koppeling AOW aan stapsgewijze verhoging wettelijk minimumloon (WML), inkomensbelasting Box 3 en defensie-uitgaven. Ook is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van een hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen.

Naast het hogere accres is de algemene uitkering 2022 ook gestegen door de afrekening van het BTWcompensatiefonds 2021, de toevoeging van middelen met betrekking tot de energietoeslag en de ontwikkeling van de uitkeringsbasis door actualisatie van de raming van de volumina van de verdeelmaatstaven. BTW Compensatiefonds (BCF) 2021 Onderdeel van de algemene uitkering is de stelpost ruimte plafond BTW-compensatiefonds. Door de Provincie Noord-Brabant is aangegeven dat het is toegestaan een stelpost hiervoor op te nemen. In de Programmabegroting 2022 hebben wij hier geen gebruik van gemaakt. In de meicirculaire 2022 is de afrekening van het BTW-Compensatiefonds 2021 verwerkt. Doordat gemeenten minder hebben gedeclareerd bij het BCF dan vooraf gedacht (septembercirculaire 2021), is de ruimte onder het plafond groter geworden. Dit voordeel is verdisconteerd in de berekening van de algemene uitkering 2022. Doordat de afrekening o.b.v. de meicirculaire 2022 voordelig is, kan ervoor gekozen worden bij de begroting 2023 een structurele stelpost op te nemen die aansluit bij de werkelijke afrekening 2021. Deze komt neer op een bedrag van € 251.000,00. Door de provinciaal toezichthouders is aangegeven dit (aansluiting maken met de afrekening 2021) als richtlijn te gebruiken bij het beoordelen van de begrotingen. Ook geven ze aan voorzichtig te zijn met inzet van deze dekkingsmiddelen.

Mede door het voorzichtigheidsadvies hebben we bij de Kadernota 2023 deze structurele stelpost niet opgenomen. Taakmutatie energietoeslag Op 15 maart 2022 is het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens ingediend bij de Tweede Kamer. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om dit jaar via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. De bedragen van € 800,00 per huishouden zijn leidend. Minister Schouten heeft aangegeven dat gemeenten gecompenseerd worden als ze tekort komen. Op basis van de meicirculaire 2022 is voor de gemeente Rucphen een bedrag aan de algemene uitkering van het Gemeentefonds toegevoegd van € 677.000,00. Deze middelen worden overgemaakt naar het Werkplein West-Brabant, die voor ons de uitvoering van deze regeling op zich nemen. In de 1e bestuursrapportage 2022 hebben wij u geïnformeerd over welke kaders in de beleidsregels zijn opgenomen.

15

Uitkering voorgaande jaren In 2022 is met betrekking tot de algemene uitkering over 2020 en 2021 een totaalbedrag van € 65.676,00 ontvangen van het Ministerie. Deze ontvangst wordt met name veroorzaakt door de definitieve vaststelling van de gemeentelijke belastingcapaciteit voor het jaar 2020. Decentralisatie-uitkering Gezond in de Stad (GIDS) In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start van 12 september 2018 zijn in 3 tranches (meicirculaire 2019, decembercirculaire 2019 en septembercirculaire 2020) middelen via de decentralisatie-uitkering Gezond in de Stad aan het gemeentefonds toegevoegd voor gemeenten die een lokale coalitie willen vormen rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen. Bij deze meicirculaire worden middelen voor een extra 4e jaar Kansrijke Start aan de decentralisatie-uitkering Gezond in de Stad toegevoegd voor de betreffende gemeenten. De gemeente Rucphen ontvangt in 2022 € 6.713,00 extra, waardoor de decentralisatie-uitkering in 2022 € 51.691,00 bedraagt. Integratie-uitkering raadsledenvergoeding kleine gemeenten In de decembercirculaire 2018 zijn gemeenten geïnformeerd over de structurele verhoging van de raadsledenvergoeding in gemeenten tot 24.000 inwoners. De fondsbeheerders hebben ervoor gekozen om de middelen toe te kennen via een integratie-uitkering. Op basis van de Meicirculaire 2022 is de integratie-uitkering geactualiseerd.

Dit heeft tot gevolg dat de uitkering voor de gemeente Rucphen vanaf 2022 stijgt van € 85.126,00 naar € 87.850,00. Vanaf 2023 gaat de integratie-uitkering in het kader van de herijking van het gemeentefonds over naar de algemene uitkering. Integratie-uitkering Inburgering De omvang van de integratie-uitkering Inburgering 2022 wijzigt als gevolg van de toevoeging van middelen voor de leerbaarheidstoets, conform de afspraken die in oktober 2021 zijn gemaakt met de VNG. Het gaat om een bedrag van in totaal € 5,371 miljoen. De leerbaarheidstoets is onderdeel van de brede intake in de Wet inburgering. De leerbaarheidstoets heeft als doel om inzicht te geven in het niveau van de Nederlandse taal dat een inburgeringsplichtige kan bereiken gedurende de inburgeringstermijn. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de begeleiding bij de afname van de leerbaarheidstoets. Concreet betekent dit dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het inplannen van de afspraken met de kandidaten voor de afname van de leerbaarheidstoets, het beschikbaar stellen van afnamelocaties en de begeleiding van de afname van de toets. Gemeenten hebben geen rol bij de verwerking of beoordeling van de leerbaarheidstoets. De bedragen per gemeente voor de integratie-uitkering Inburgering voor het jaar 2022 zijn geactualiseerd. Voor de gemeente Rucphen stijgt de integratie-uitkering van € 78.348,00 naar € 86.129,00.

Dit is een stijging van € 7.781,00. Decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplichtig (ELIP) In 2022 ontvangen gemeenten € 2,625 miljoen voor de ondersteuning van ELIPs. Deze afspraken zijn gemaakt in het bestuurlijk overleg van april 2020 tussen het ministerie van SZW en de VNG over het ondersteunen van de zogenaamde Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten kunnen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden. Via een decentralisatie-uitkering worden hiertoe middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld voor begeleiding en het in een beperkt aantal gevallen financieel ondersteunen van ELIPs bij het betalen van extra cursusuren of examengelden. De ELIPs-groep is in praktijk afgebakend als: “inburgeringsplichtige asielmigranten onder de Wet inburgering 2013 die nog niet aan de inburgeringsplicht hebben voldaan maar wel: - € 9.500 hebben verbruikt van hun lening (ongeacht de termijn) of; - € 7.500 hebben verbruikt van hun lening en waarvan de inburgeringstermijn binnen 12 maanden afloopt.” De middelen worden over gemeenten verdeeld op basis van het aantal ELIPS zoals volgt uit deze definitie, gemeten op basis van DUO-cijfers per 1 januari van het jaar.

Voor de gemeente Rucphen gaat het om een bedrag van € 1.036,00 in 2022. Dit bedrag wordt gestort in de reserve maatschappelijke begeleiding.

16

Decentralisatie-uitkering Handhaving quarantaine (covid-19) Gemeenten ontvangen voor de bezwaarprocedure van het handhaven van de quarantaineplicht in 2022 een bedrag van € 0,3 miljoen. De middelen worden verdeeld naar rato van het aantal inwoners. Voor de gemeente Rucphen is dit een bedrag van € 396,00. Dit bedrag wordt gestort in de Risicoreserve Coronacrisis. Decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten klimaatakkoord Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten, ontvangen gemeenten in 2022 een overbruggingsbudget van € 40 miljoen. Dat is onvoldoende om de reeds in 2022 gewenste versnelling teweeg te brengen. Daarom wordt van de toekomstige uitvoeringsmiddelen € 74,331 miljoen naar 2022 verschoven. Deze € 74,331 miljoen wordt aan de gemeenten uitgekeerd door ophoging van de decentralisatieuitkering. Van de initiële € 40 miljoen gaat € 38,260 miljoen naar het gemeentefonds en € 1,740 miljoen naar het BTW-compensatiefonds (BCF). Dat betekent dat via het gemeentefonds in 2022 een totaalbedrag van € 112,591 miljoen beschikbaar wordt gesteld.

Over de resterende middelen die in het Landelijke Coalitieakkoord zijn gereserveerd voor de uitvoeringskosten van medeoverheden voor het klimaatakkoord en aanvullend klimaatbeleid vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere VNG, IPO en het Rijk. Het bedrag voor de gemeente Rucphen bedraagt € 195.844,00. Dit bedrag wordt opgenomen als stelpost. Decentralisatie-uitkering extra capaciteit BOA’s In de openbare ruimte verrichten BOA’s belangrijk werk in specialistische en complexe beleids- en wetsgebieden. In de afgelopen jaren zijn BOA’s binnen hun bevoegdheid ook steeds meer taken gaan uitvoeren. De Tweede Kamer heeft tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen d.d. 23 september 2021 € 200 miljoen vrijgemaakt voor handhaving en veiligheid. In zijn brief d.d. 12 november 2021 aan de Tweede Kamer heeft de toenmalig minister van J&V aangegeven dat van dit bedrag structureel 13 miljoen euro wordt vrijgemaakt voor extra capaciteit van boa's in de openbare ruimte (domein I). De huidige minister van J&V hecht er waarde aan om deze 13 miljoen euro voor extra capaciteit van boa's in de openbare ruimte direct aan gemeenten beschikbaar te stellen. De gelden (bestedings- en beleidsvrij) zijn in de vorm van een decentralisatie-uitkering toegevoegd aan de meicirculaire 2022. De beschikbare uitkering (2022: € 32.635,00) wordt gebruikt als (flexibel) inhuurbudget.

Integratie-Uitkering Sociaal Domein (IUSD) Zoals bekend is vanaf 2019 een groot deel van de integratie-uitkering Sociaal Domein overgeheveld naar de algemene uitkering. Voor enkele onderdelen wordt nog wel een integratie-uitkering ontvangen. Op basis van de meicirculaire 2022 zijn de integratie-uitkeringen voogdij/18+ (Jeugd) en Participatiewet (Wajong en Wsw) geactualiseerd. In onderstaande tabel zijn de huidige ramingen afgezet tegen de nieuwe bedragen o.b.v. de meicirculaire 2022: Omschrijving JEUGD: IUSD 18+/voogdij (OUD) JEUGD: IUSD 18+/voogdij (NIEUW)

2022 616.283 639.257

Totale mutatie tgv begrotingssaldo

22.974

Omschrijving PW: IUSD (Reint. Wajong/Begel.) (OUD) PW: IUSD (Reint. Wajong/Begel.) (NIEUW)

2022 324.115 334.766

Totale mutatie tgv begrotingssaldo

10.651

Omschrijving PW: Integr.-uitk. Sociaal domein (Wsw) (OUD) PW: Integr.-uitk. Sociaal domein (Wsw) (NIEUW)

2022 5.789.605 5.899.830

Totale mutatie tgv budget WSW

110.225

17

Overig Vergoeding opvang ontheemden Oekraïne Op dit moment werken gemeenten en veiligheidsregio’s aan het realiseren van opvangplekken. Gemeenten vangen ontheemden op in verschillende locaties door het hele land. Om gemeenten duidelijkheid te geven over wat zij ontheemden kunnen bieden en welke kosten vergoed worden door het Rijk, is een regeling voor een specifieke uitkering op basis van normbedragen opgesteld. De hoogte van de normbedragen zal worden gemonitord. Indien uit de monitoring blijkt dat de normbedragen lager zijn dan de werkelijke kosten, zal een opwaartse bijstelling van de norm plaatsvinden. Uitgangspunt is reële compensatie van de extra kosten die gemeenten als gevolg van de opvang van ontheemden uit Oekraïne maken. Gemeenten zouden er als gevolg van de opvang van ontheemden uit Oekraïne niet slechter voor moeten komen te staan dan daarvoor. Tijdelijke onderwijshuisvesting Door de instroom van Oekraïense leerlingen volstaat in sommige gemeenten de bestaande onderwijshuisvesting niet. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het realiseren van voldoende en adequate onderwijshuisvesting. OCW wil gemeenten hierbij ondersteunen en om die reden is € 136,3 miljoen gereserveerd voor de periode tot aan de zomervakantie 2022. Daarna zal opnieuw worden bezien of de middelen nodig zijn en hoe deze verdeeld zullen worden.

Het plan is om de middelen via een specifieke uitkering aan gemeenten te verstrekken. Uitgangspunt is dat gemeenten zelf de kosten voorschieten en achteraf vergoed krijgen op basis van gerealiseerde kosten. Leerlingenvervoer Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het inrichten van leerlingenvervoer. Nieuwkomersonderwijs wordt zo veel als mogelijk centraal georganiseerd, waardoor de afstand tussen opvanglocaties en de onderwijsinstellingen kan toenemen. Daarom worden gemeenten gesteund in het organiseren van leerlingenvervoer voor nieuwkomersonderwijs. Dit betreft een eenmalige uitkering voor de periode 1 maart 2022 – 16 juli 2022 (exclusief schoolvakanties). Veiligheidsregio’ s en GGD’ en Voor de bedrijfsvoering en kosten voor GGD en veiligheidsregio’s en gemeenten met een coördinerende taak moet een systeem voor vergoeding worden opgericht. Om de 25 veiligheidsregio’s in de periode van 9,5 maanden (half maart t/m december) te kunnen ondersteunen is een bedrag van ca. € 500.000,00 per maand per regio geschat, de raming van het budgettair beslag is op basis hiervan € 119 miljoen. Onderuitputting vloeit terug naar de schatkist.

Jeugdwet, Wmo, Basistakenpakket JGZ, Rijksvaccinatieprogramma en Prenataal Huisbezoek Voor Oekraïense ontheemden ligt de verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties in de zorgvraag kan worden gezien. Bovendien is er sprake van een clustering van Oekraïense ontheemden in specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd. Het kabinet heeft op 25 mei 2022 besloten om gemeenten te compenseren voor de extra kosten in het jaar 2022 die zij t.a.v. bovengenoemde taken maken. De compensatie wordt vastgesteld op basis van (een raming) van daadwerkelijke aantallen opgevangen Oekraïense ontheemden. In de decembercirculaire 2022 zal de compensatie worden verwerkt. De komende periode wordt de compensatie en verdeling, in overleg tussen het Rijk en de VNG, nader uitgewerkt. B. Septembercirculaire 2022 Aan de hand van de septembercirculaire 2022 is de algemene uitkering voor het dienstjaar 2022 opnieuw berekend. Ten opzichte van de meicirculaire 2022 valt het bedrag voor de algemene uitkering 2022 € 851.446,00 hoger uit.

De totale verwachte inkomst voor de algemene uitkering 2022 wordt daarmee geraamd op € 38.254.916,00. Deze verhoging van de algemene uitkering 2022 wordt o.a. veroorzaakt door de extra middelen voor de energietoeslag, de ruimte onder het plafond BCF en de middelen met betrekking tot asiel (inburgering). Het accres veroorzaakt in deze septembercirculaire geen mutatie, in verband met het voorstel van het kabinet om het accres stabieler te maken.

18

Accres ontwikkelingen Eerder dit jaar (bij de Startnota 2022) heeft het kabinet aangegeven nader te bezien of het wenselijk is om het accres stabieler te maken. Het kabinet heeft daarom het voorstel aan de VNG en het IPO gedaan om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten. De VNG heeft met dit voorstel ingestemd. Het IPO heeft laten weten niet met dit voorstel in te stemmen. Het volumedeel van het accres zal voor de periode 20222025 dan ook alleen voor de gemeenten worden vastgezet. Door het vastzetten van het volumedeel van het accres voor gemeenten zijn bij zowel het Rijk als de gemeenten veel minder budgettaire schommelingen dan voorheen. Dit betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 voor gemeenten slechts nog zullen wijzigen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Hiermee wordt een eerste belangrijke stap gezet richting een meer stabiele financiering voor gemeenten. Het biedt gemeenten voor de komende jaren zekerheid over de inkomsten en beschikbare vrije ruimte, ook wanneer de uitgaven van het Rijk achterblijven bij de ramingen. Energietoeslag In de meicirculaire van dit jaar heeft verwerking plaats gevonden van het beschikbaar gestelde bedrag van € 854 miljoen in verband met het verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen.

Op basis van de rekenbladen van het Ministerie behorende bij de meicirculaire is het bedrag voor de Gemeente Rucphen bepaald op € 677.000,00. Dit bedrag blijkt niet juist te zijn. Bij de septembercirculaire 2022 zijn nieuwe rekenbladen toegevoegd. Op basis van deze rekenbladen bedraagt het juiste bedrag € 789.970,00. In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag te verhogen, van € 800 naar € 1300. Het kabinet heeft hiervoor een eenmalig extra budget (van € 550 miljoen) beschikbaar gesteld. Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. Op basis van de rekenbladen behorende bij de septembercirculaire komt bovenop de € 789.970,00 nog een bedrag van € 503.890,00. Per saldo ontvangt de gemeente Rucphen een bedrag van € 1.293.860,00. Deze middelen worden overgemaakt naar het Werkplein West-Brabant, die voor ons de uitvoering van deze regeling op zich nemen. De energietoeslag bedraagt voor het jaar 2022 in totaal € 1.300 voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum. Tijdens de augustusbesluitvorming is besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan deze doelgroep uit te keren. Dit is opgenomen in de Miljoenennota 2023.

Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, wordt gemeenten de mogelijkheid geboden om € 500 hiervan al in 2022 uit te keren. Gemeenten hebben onder de huidige wetgeving de tijd om de toeslag tot 1 juli 2023 uit te keren. De begroting voor het Gemeentefonds zal hier nog op worden aangepast. Van de € 1,4 miljard voor 2023 is het kabinet voornemens om met een incidentele suppletoire begrotingswet (ISB) € 500 miljoen naar 2022 te schuiven, waardoor er € 900 miljoen in 2023 overblijf. Over de verdeling van de middelen in 2022 volgt zo spoedig mogelijk nadere informatie. BTW Compensatiefonds 2022 In deze septembercirculaire 2022 is ook de verwachte ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds voor 2022 verwerkt. Op basis van de huidige cijfers is er nog ruimte onder het plafond. Dit vertaalt zich in een toevoeging aan de algemene uitkering 2022. Deze toevoeging maakt onderdeel uit van het hierboven genoemde bedrag van de algemene uitkering 2022. In de meicirculaire 2023 zal de definitieve afrekening van het BTW compensatiefonds 2022 plaatsvinden. Asiel (inburgering) In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie.

Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. Voor de gemeente Rucphen gaat het in 2022 om € 25.717,00. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de stelpost Integratie uitkering Inburgering.

19

Decentralisatie-uitkering Invoeringskosten Omgevingswet Het Rijk draagt in totaal € 150 miljoen bij aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten opnieuw in kaart worden gebracht. De € 150 miljoen komt neer op een bedrag van € 258.135,00 voor de gemeente Rucphen. De middelen zijn beleids- en bestedingsvrij. Over de middelen voor de jaren 2023 tot en met 2025 volgt meer informatie in een latere circulaire. Het bedrag van € 258.135,00 wordt in 2022 toegevoegd aan het budget Implementatie Omgevingswet. Decentralisatie-uitkering Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) De Wkb treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen.

Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Gemeenten ontvangen voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb in 2022 een bijdrage van € 25 miljoen in aanvulling op de 10 miljoen die eerder in 2021 is verstrekt. Daarnaast ontvangen de gemeenten na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van € 10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. Het bedrag voor de gemeente Rucphen bedraagt € 42.336,00 in 2022; € 17.218,00 in 2023; € 17.232,00 in 2024; € 17.232,00 in 2025 en € 17.102,00 in 2026. De bedragen na 2022 worden verwerkt in de begroting 2023. Decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters (covid-19) Gemeenten ontvangen van het Rijk middelen om een bepaalde groep ouders die kosten heeft gemaakt voor kinderopvang tijdens de derde sluiting van de opvang in verband met COVID-19 te vergoeden. De buitenschoolse opvang was gesloten van 21 december 2021 tot 10 januari 2022. Het betreft een vergoeding aan/voor ouders die in deze periode een eigen bijdrage hebben betaald voor een gemeentelijke regeling rondom kinderopvang (sociaal-medische indicatie (SMI)).