07b 1e bestuursrapportage 2021 Gemeente Rucphen

1e bestuursrapportage 2021 van de gemeente Rucphen

2

3

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2021 Gemeente Rucphen

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2021 Gemeente Rucphen...................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................... 4

2.

Programmabegroting 2021 ........................................................................................................ 5 2.0.

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning ..................................................................................... 5

2.1.

Programma 1: Veiligheid ............................................................................................................ 5

2.2.

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................. 5

2.3.

Programma 3: Economie ............................................................................................................ 6

2.4.

Programma 4: Onderwijs ........................................................................................................... 6

2.5.

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie .................................................................................... 7

2.6.

Programma 6: Sociaal domein .................................................................................................... 8

2.7.

Programma 7: Volksgezondheid en milieu .................................................................................... 9

2.8.

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................. 11

3.

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 13

4.

De Financiële positie ................................................................................................................ 18 4.1

Reserves ................................................................................................................................. 18

4.2

Investeringen .......................................................................................................................... 21

5.

Financiële mutaties .................................................................................................................. 23

6.

Voorstellen .............................................................................................................................. 31

4

1.

Inleiding

Hierbij bieden wij u de 1e bestuursrapportage 2021 aan. In hoofdstuk 2 brengen wij u op de hoogte van de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de programmabegroting 2021, alsmede van de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 3 behandelt de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De algemene uitkering is voor 2021 opnieuw berekend aan de hand van de Decembercirculaire 2020 en de speciale circulaire voor het 4e Corona steunpakket. De uitkomst van deze nieuwe berekening is dat er voor 2021 € 439.319,00 aan extra middelen wordt ontvangen. De hoofdstukken 4 en 5 bevatten voorstellen tot aanpassen van respectievelijk reserves, kredieten en exploitatiebudgetten. De financiële consequenties vindt u terug in tabel 1 van hoofdstuk 5. Het saldo van de oorspronkelijke begroting bedroeg € 436.333,00. Na verwerking van alle mutaties bedraagt het begrotingssaldo 2021 € 928.678,00. De post voor onvoorziene uitgaven is dit jaar nog niet aangesproken en bedraagt € 55.000,00.

5

2.

Programmabegroting 2021

2.0.

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning

0.62 OZB-niet woningen Invloed COVID-19 op waardevaststelling en OZB De komende periode wordt door de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) onderzoek gedaan naar de waarde-invloed van de coronamaatregelen op bepaalde categorieën niet-woningen. Het betreft voornamelijk winkelpanden en horeca. Voor deze objecten zal pas later in het jaar de WOZ-beschikking met aanslag OZB worden verstuurd. De eigenaren / gebruikers zijn hierover per brief geïnformeerd. Voor onze gemeente gaat het om in totaal 186 objecten die een bedrag van € 228.000,00 aan OZB vertegenwoordigen. We houden rekening met het feit dat we deze inkomsten later ontvangen en met mogelijk inkomstenverlies door waardevermindering.

2.1.

Programma 1: Veiligheid

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer COVID-19 heeft onze maatschappij sinds het einde van het eerste kwartaal 2020 in zijn greep. Ook in 2021 staat crisisbeheersing, openbare orde en handhaving voor een groot deel in het teken van COVID-19. De brandweer heeft een achterstand opgelopen met betrekking tot oefenen en opleiden die weliswaar niet verontrustend is maar waar wel aandacht aan gegeven wordt. 1.2 - Openbare orde en veiligheid Het draagvlak met betrekking tot de coronamaatregelen neemt af, wat zorgt voor meer onrust in de openbare ruimte. Jeugd Sinds een jaar trachten we door middel van verschillende (integrale) maatregelen een jeugdgroep te doen stoppen met het veroorzaken van overlast in de openbare ruimte. Helaas heeft dit nog niet geleid tot het gewenste resultaat. De aanpak wordt geïntensiveerd middels een persoonsgerichte- en groepsaanpak. Integrale veiligheid In ons actieplan voor 2021 waren verschillende ambities opgenomen gericht op preventie. We merken dat inwoners en ondernemers geen tot weinig behoefte hebben aan digitale bijeenkomsten. In een fysieke bijeenkomst wordt wel meerwaarde gezien. We investeren daarom minder in digitale bijeenkomsten en hopen dat we eind 2021 kunnen voorzien in fysieke bijeenkomsten. Dat betekent wel dat deze opschuiven naar het derde en vierde kwartaal en mogelijk naar 2022.

2.2.

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 - Verkeer en vervoer Aanleg omleiding Rucphen – Sprundel – St. Willebrord De planning is momenteel zodanig dat aanbesteding van de aanleg van de weg om de toekomstige nieuwbouwwijk De Leijkens, in 2021 kan plaatsvinden. Voorwaarde is wel dat daarvoor de grondverwerving en de procedure voor de omgevingsvergunning (activiteit: kap) tijdig afgerond kunnen worden. Herinrichting centrum Rucphen Als gevolg van diverse kleine aanpassingen en onvoorziene omstandigheden staat het beschikbare krediet onder druk. Enkele voorbeelden hiervan zijn: • Na de herinrichting van de Schijfse Vaartkant bleek dat er onvoldoende in- en uitdraairuimte voor de vrachtwagens van de supermarkt was. De naastliggende parkeerstrook is hiervoor aangepast door een betonnen steunrug en forse stootblokken aan te brengen; • Bij het verplanten van de Beatrix linde bleken voor het behoud van het grote wortelgestel aanpassingen nodig; • De nieuwe lichtmasten waren niet op tijd leverbaar waardoor de oude lichtmasten verplaatst zijn en later alsnog vervangen;

6

•

De fundering van de Rucphense Vaartkant bevatte niet eerder waargenomen asbestdeeltjes.

Het werk is nog in uitvoering en de asbestverontreiniging is nog niet volledig in kaart gebracht. Ook is er op dit moment nog geen duidelijkheid over een mogelijk financieel tekort. Bij de tweede bestuursrapportage 2021 verwachten wij hierover meer duidelijkheid te kunnen bieden. Planmatig onderhoud Het bestek van 2020 is, zoals bij u bekend, verlaat aanbesteed en zal zoveel mogelijk voor de komende zomervakantie worden uitgevoerd. Het bestek voor 2021 is in voorbereiding en wordt voor de komende zomer aanbesteed. De uitvoering zal dan na de zomervakantie plaatsvinden. Daarnaast wordt het onderhoud aan het westelijk deel van de Gebrande Hoefstraat in Rucphen voorbereid zodat deze gelijktijdig met het omleidingstracé (de Leijkens) kan plaatsvinden. De reconstructie van de Van den Wildenbergstraat in Zegge zal eveneens in 2021 plaatsvinden. Openbare verlichting Het nieuwe beleidsplan openbare verlichting wordt in september 2021 ter vaststelling aan uw raad aangeboden. 2.5 - Openbaar vervoer Als gevolg van de coronacrisis is het aantal reizigers in het openbaar vervoer fors gedaald. Hierdoor zijn ook de inkomsten van alle vervoersbedrijven in Nederland fors gedaald. Dit heeft uiteraard ook gevolgen voor de Brabantse OV-concessies. Op lijn 312 wordt de frequentie tijdens de daluren, op weekdagen en zaterdag, verlaagd naar een keer per uur.

De zondagdienstregeling wordt geheel opgeheven. Het betreft hier structurele toekomstgerichte transitieplannen die ingaan vanaf december 2021/januari 2022. Dorpsbus Vanaf 1 maart 2021 is de Dorpsbus weer gaan rijden. Dit is overeenkomstig het beleid van Arriva en de Provincie. Er heeft nog geen overleg plaatsgevonden over het mogelijk verlengen van de pilot. Dit vindt plaats zodra er weer sprake is van een meer reguliere vraag naar vervoer met de Dorpsbus. Door COVID-19 is er op dit moment nauwelijks vraag naar vervoer.

2.3.

Programma 3: Economie

3.1 - Economische ontwikkeling Visie (vrijetijds)economie Ten gevolge van COVID-19 staat afronding van de uitvoeringsagenda Visie (vrijetijds)economie onder druk. Gedurende het jaar wordt bezien wat wel kan worden opgepakt/afgerond. 3.2 – Fysieke bedrijfsinfrastructuur In 2021 loopt de certificering van het bedrijventerrein De Nijverhei af. En zal de procedure voor hercertificering worden gestart in overleg met alle betrokken partijen. 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Bedrijfsloket / ondernemersloket Stichting Ondernemers Klankbord (OKB) is het eerste aanspreekpunt in onze gemeente voor advisering of ondersteuning in alle levensfasen en alle onderdelen van het ondernemen. Zij adviseren en ondersteunen bij de start van een onderneming, alle aspecten van bedrijfsuitoefening, faillissementspreventie en bedrijfsopvolging. In 2021 is het convenant met het OKB verlengd tot 2025 met de mogelijkheid om tot 2027 te verlengen.

2.4.

Programma 4: Onderwijs

4.2 – Onderwijshuisvesting Uw raad heeft op 16 december 2020 een krediet beschikbaar gesteld van € 995.507,00 ter voorfinanciering van de kosten van uitbreiding van Integraal Kind Centrum (IKC) Vinkenbos. In het voorjaar van 2021 wordt, zoals in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is opgenomen, een overeenkomst afgesloten tussen de Borgesiusstichting, Kober en de gemeente.

7

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Scholen en kinderopvang Het Rijk heeft verzocht om de ouderbijdrage van kinderen die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag en VVE-kinderen te vergoeden. Deze vergoeding wordt betaald aan de aanbieders van kinderopvang, die vervolgens de ouders compenseren voor de reeds betaalde ouderbijdrage. Het Rijk compenseert onze gemeente voor deze kosten in de tussencirculaire in maart. Voorschoolse educatie Versterking van ouderbetrokkenheid is één van de speerpunten in het plan voorschoolse educatie 2020-2022. Begin maart is met het oog hierop een jeugdprofessional voor 8 uur per week gestart. De jeugdprofessional richt zich op VVE-peuters met een aanvullende zorgvraag. In samenwerking met de peuteropvang en de jeugdgezondheidszorg wordt zowel het kind als de ouder ondersteuning geboden. Sjors sportief / creatief In april hebben alle basisschoolleerlingen het digitale boekje van Sjors Sportief en een flyer ontvangen. In september wordt het papieren boekje uitgebracht. In het boekje doen sport- en culturele verenigingen een aanbod voor proeflessen. Leerlingenvervoer We constateren dat we binnen het leerlingenvervoer steeds vaker geconfronteerd worden met complexe zorgvragen. Hiervoor is het noodzakelijk om maatwerk toe te passen.

De leerlingen kunnen door beperkte belastbaarheid (afwijkende schooltijden), of specifieke onderwijsbehoefte (andere school dan de scholen waarnaar we collectief vervoer hebben georganiseerd) niet worden opgenomen in de reguliere ritten voor het leerlingenvervoer. Het is in deze gevallen noodzakelijk om individueel vervoer te organiseren. Daarbij moet de kanttekening geplaatst worden dat de huidige contracten aan het eind van dit schooljaar aflopen. In het voorjaar van 2021 wordt een aanbesteding uitgevoerd. Dit kan financiële gevolgen hebben. Bestrijding voortijdig schoolverlaten In de begroting 2021 van het Regionaal Bureau Leren (RBL) waren diverse regionale VSV-projecten nog niet opgenomen omdat er nog geen overeenstemming was over de wijze van uitvoering. Op 8 februari 2021 is deze overeenstemming bereikt. Voor de regionale projectaanjager zijn middelen beschikbaar via een ESF subsidie. De mutaties worden in de begroting van het RBL verwerkt via de 1e begrotingswijziging RBL 2021.

2.5.

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

5.2 – Sportaccommodaties Leisuregebied Binnentuin De Vijfsprong Ten behoeve van de bouw van het zwembad wordt ook het resterende bassin gesloopt. De sloop is aanbesteed en wordt de komende maanden uitgevoerd. De voorbereiding voor de bouw van het zwembad en de openbare ruimte is afgerond en de aanbesteding vindt plaats. De bouw zal na de zomervakantie kunnen starten, waarbij rekening wordt gehouden met een bouwtijd van 14 maanden. De planning is dat het nieuwe zwembad per 1 januari 2023 in gebruik kan worden genomen. MSA-terrein In twee fases wordt de beplanting op het MSA-terrein aangebracht. In de periode april en mei is de beplanting rondom de parkeerplaats aangebracht en worden de bloemenweides ingezaaid. In oktober en november worden de bomen en struiken van de houtwallen aangeplant. Promenade tussen het MSA-terrein en De Vijfsprong De resterende herinrichtingswerkzaamheden voor de promenade worden aanbesteed. De werkzaamheden vinden plaats in de komende maanden. Hiermee worden de werkzaamheden rondom de sportterreinen van H.C. Mistral en H.V. Orion afgerond. Renovatie voetbalvelden De tweede en laatste ronde van de renovatie van de voetbalvelden wordt uitgevoerd. Dit gebeurt op basis van het door Sport-Consult gedane onderzoek en bijhorende aanbevelingen in renovatietypes in overleg met de vijf voetbalverenigingen. De renovaties vinden plaats bij S.V.

Sprundel (B- en C-veld) en V.V. DIOZ (hoofdveld).

8

Dit is conform het raadsbesluit van 30 oktober 2019 waarin is besloten om de renovatie van de voetbalvelden zoals benoemd in het Sportveldrenovatieplan versneld uit te voeren. 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuureducatie met kwaliteit Het programma cultuureducatie met kwaliteit liep eind 2020 af. Bij de begrotingsbehandeling in november 2020 is besloten om deel te nemen aan cultuureducatie met kwaliteit in de programmaperiode 2021-2024. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groenbeheer In de centra van de kernen worden, bij wijze van pilot, de beheertaken in het openbaar groen uitgevoerd door een groenaannemer met ondersteuning van de WVS. De ervaringen uit de pilot worden gebruikt voor de nieuwe wijze van aanbesteding van de herziene uitvoering van de beheertaken in het totaal areaal openbaar groen.

2.6.

Programma 6: Sociaal domein

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Deeltaxi Voor het gebruik van de deeltaxi zijn nieuwe prijsafspraken gemaakt tussen de gemeenten en de vervoerders. Dit komt doordat het gebruik is afgenomen vanwege COVID-19. Dit betekent hoogstwaarschijnlijk dat de kosten voor 2021 lager uitvallen dan begroot. Meerkosten Jeugdwet en Wmo Uw raad heeft op 24 maart 2021 het voorstel Meerkosten Jeugdwet en Wmo 2020 ten gevolge van COVID-19 vastgesteld. Het subsidieplafond is het bedrag dat door het Rijk aan de gemeente Rucphen ter beschikking is gesteld voor meerkosten Jeugdwet en WMO. Het gehele voorstel € 85.555,00 wordt bekostigd uit de Risicoreserve Corona. Valpreventie Valpreventie zetten we specifiek in voor ouderen. Positief om te melden is dat gemeente Rucphen landelijk is uitgekozen als pilotgemeente. Dit wordt uitgevoerd in samenwerking met de GGD en het RIVM. 6.2 – Wijkteams Jeugdwet Om de beschikbare capaciteit van onze jeugdprofessionals nog beter te benutten zijn de werkzaamheden anders verdeeld. Het team is verdeeld in jeugdprofessionals die de regierol vervullen en jeugdprofessionals die de ambulante hulpverlening oppakken. Met deze vernieuwde werkwijze wordt er gestreefd naar een efficiëntere werkwijze.

6.3 – Inkomensregelingen Vroegsignalering Vanaf januari worden door signaalpartners verplicht betalingsachterstanden doorgegeven in het kader van de vroegsignalering op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De algemene verwachting hierbij was een behoorlijke stijging van het aantal meldingen van betalingsachterstanden. In de eerste maanden is echter gebleken dat dit meevalt. Dit is landelijk gezien ook zo. De oorzaak ligt in het feit dat er door de signaalpartners eerst meer betalingsafspraken worden gemaakt met de klant alvorens er wordt aangemeld in het kader van vroegsignalering. 6.5 – Arbeidsparticipatie Wet Inburgering De taakstelling voor de huisvesting van statushouders is voor de 1e helft van 2021 bepaald op 18 personen. Ter vergelijk, voor het 2e halfjaar 2020 was de taakstelling bepaald op 9 personen. Voor de 2e helft van 2021 wordt dezelfde taakstelling van 18 verwacht. In totaal zou dit dan een verdubbeling ten opzichte van 2020 betekenen. Tot op heden worden er weinig statushouders gekoppeld aan de gemeente. Hierbij komt dat het aantal beschikbare woningen beperkt is. Dit alles maakt dat het lastig zal worden om aan de taakstelling te gaan voldoen.

9

6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke ondersteuning & begeleiding De voorbereidingen voor de aanbesteding voor de huishoudelijke ondersteuning en begeleiding zijn van start gegaan. De aanbieders worden hier bij betrokken. In deze voorbereidende fase willen we in De6 verband ons richten op nieuwe en andere producten die een bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid van onze met name kwetsbare inwoners. 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Normatieve Huisvestingscomponent JeugdzorgPlus (NHC) Vanaf 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de bekostiging van de normatieve huisvestingscomponent JeugdzorgPlus. Van 2015 tot en met 2020 financierde het Rijk dit nog via een uitname uit het gemeentefonds, maar vanaf 2021 komt deze taak inclusief bijbehorende financiering terug naar de individuele gemeenten. Voor de drie regio’s (WBW, WBO en Zeeland) is in totaal een bedrag van € 1.032.790,00 toegevoegd aan het gemeentefonds voor de NHC. Dit budget is gebaseerd op ongeveer 64 plaatsen. Omdat bedden moeilijk toe te schrijven zijn naar bepaalde gemeenten is het budget en de kosten naar rato verdeeld over de regio’s en daarna naar gemeenten. Op basis van deze berekening zou onze gemeente structureel een bedrag van € 20.945,00 ontvangen binnen het macrobudget Jeugd. Het werkelijk aantal plaatsen JeugdzorgPlus afgesproken met Almata komt echter lager uit, te weten 57.

Voor onze gemeente komen we dan op een bedrag van € 18.491,55. In 2021 wordt dit bedrag eenmalig bekostigd uit het begrotingssaldo 2021 en vanaf 2022 structureel gereserveerd. Het benodigde budget is toegevoegd aan het macrobudget Jeugdhulp. 6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Alle centrumgemeenteregio’s zijn door het Rijk en de VNG verzocht om een regionaal uitvoeringsplan vast te stellen. In juni 2020 is dit uitvoeringsplan vastgesteld. Hierin is de inhoudelijk in te zetten koers uitgewerkt inclusief de thema’s waarop de samenwerking opnieuw vormgegeven dient te worden. Eind 2020 werd bekend dat de centrumgemeente-constructie pas per 1 januari 2022 formeel komt te vervallen. Gelijktijdig met de aanvang van het financiële ingroeipad van tien jaar, waarbij alle gemeenten in 2023 voor het eerst een deel van het budget gaan ontvangen. Op 17 december 2020 hebben de portefeuillehouders van de gemeenten in de regio gekozen voor het volgende scenario: “We komen tot nieuwe samenwerkingsafspraken voor de periode 2022-2026 waarbij de verantwoordelijkheid voor de uitvoering lokaal wordt uitgevoerd middels een regionale financiering”. Op basis van deze ontwikkeling is het regionaal uitvoeringsplan geactualiseerd. 2021 is een overgangsjaar waarin Bergen op Zoom nog centrumgemeente is en de gemeenten gezamenlijk werken aan de doorontwikkeling.

2.7.

Programma 7: Volksgezondheid en milieu

7.1 – Volksgezondheid Volksgezondheid In de coronacrisis speelt de GGD een grote rol. Begin 2021 is de GGD begonnen met vaccineren, wat leidt tot extra Corona-gerelateerde werkzaamheden. De meeste reguliere processen vinden doorgang. Deze extra werkzaamheden brengen veel extra kosten met zich mee. De GGD is met de Rijksoverheid in gesprek over de compensatie van deze kosten. Het is nog niet duidelijk of de compensatie door de rijksoverheid alle extra kosten gaat dekken. Als dat niet het geval is, kan er een extra claim bij de gemeenten weggelegd worden. Jeugdgezondheidszorg Door de stijging van het aantal kinderen van 0-4 jaar worden de kosten in 2021 € 27.748,00 hoger dan opgenomen in de begroting 2021. 7.2 – Riolering In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is voor planvorming € 23.700,00 opgenomen. Dit budget wordt grotendeels ingezet voor de uitvoering van een Systeemanalyse Stedelijk Water, waarmee de impact van klimaatadaptatie wordt bepaald. Voor het uitbesteden van de implementatie van de Omgevingswet thema water is in 2021 onvoldoende budget beschikbaar. De implementatie wordt uitbesteed daar deze niet past naast het reguliere werk. Prognose overschrijding: € 16.500,00.

10

Klimaatadaptatie In de werkregio Baronie en onze gemeente zijn klimaatstresstesten uitgevoerd. Voor hoe het klimaat zich in de toekomst ontwikkelt, zijn verschillende klimaatscenario’s uitgewerkt. Deze gaan van een gematigde ontwikkeling tot een ontwikkeling met hogere temperatuurstijgingen en grotere veranderingen in luchtstroompatronen. In onze gemeente is onderzocht welke gevolgen de klimaatverandering met zich meebrengt. Het gaat hier dan om wateroverlast, hitte, droogte en eventuele overstromingen. Door het hoger ambitieniveau scenario B: ‘Rucphen vooruitstrevend klimaatbestendig” kunnen deze negatieve gevolgen worden voorkomen c.q. verminderen. Uw raad zal in de eerste helft 2022 worden gevraagd hierover een besluit te nemen. 7.3 – Afval Afval (Attero) Vernietigingsprocedure Op 12 april 2021 heeft de eerste zitting m.b.t. de vernietigingsprocedure minderlevering Attero 2015-2017 plaatsgevonden. Verdelingsvraagstuk naheffing ATTERO 2015-2017 Het voormalig Gemeentelijk Samenwerkingsverband Westelijk Noord-Brabant (GSV) heeft in deze procedure een ‘nulfactuur’ gehad. Het voormalig GSV heeft daarom altijd aangegeven niet mee te gaan in een verdelingsvraagstuk op basis van solidariteit, ook niet achteraf.

Het voormalig GSV heeft uit solidariteit wel ingestemd met het voeren van de procedure tegen Attero om hiermee te voorkomen dat gewesten mogelijk tegen elkaar zouden worden uitgespeeld. Nu de Arbitrage is afgerond (de vernietigingsprocedure loopt nog) hebben 4 van de 6 Gewesten ingestemd met het volgende voorstel Het bestuur van de Vereniging van Contractanten (VVC) heeft eerder vastgesteld dat zij niet gaat over het verdelingsvraagstuk. Het bestuur van de VVC gaat derhalve: 1. geen besluit nemen over het verdelingsvraagstuk en gaat geen bindend advies daarover vragen. 2. geen verdelingsvoorstel (tussen gewesten onderling) voorleggen aan de Algemene Vergadering. 3. geen standpunt innemen op welke wijze verdeling binnen ieder gewest moet plaatsvinden. De Metropool Regio Eindhoven en het voormalig Gewest Brabant Noordoost (ODBN (RMB)) vragen om het voorstel te behandelen na afloop van de vernietigingsprocedure. Mocht blijken dat de gewesten en gemeenten door het Gerechtshof in het gelijk gesteld worden, dan is deze discussie namelijk helemaal voor niets gevoerd. De overige gewesten zijn eensgezind en zijn het oneens met de opvatting van deze 2 gewesten. Het voormalig GSV heeft de stelling ingenomen dat zij niet meebetaalt aan naheffingen bij andere regio’s. Op basis van deze stellingname hoeft onze gemeente geen extra kosten te maken.

7.4 – Milieubeheer Regeling reductie energiegebruik woningen (RREW) In november 2020 is subsidie aangevraagd voor de RREW. Deze regeling is vooral gericht op huurders. Samen met Thuisvester worden in 2021 activiteiten georganiseerd. In februari 2021 hebben wij ook voor de uitvoering van deze regeling subsidie ontvangen, groot € 121.032,00. Er is een uitvoeringsprogramma opgesteld dat gericht is op het verminderen van het energieverbruik. In het programma is een isolatieactie opgenomen, een mogelijkheid om een advies per woning qua eenvoudige maatregelen maar ook op het gebied van leefgewoonten te krijgen. Tot slot wordt er een energiecoach opgeleid om inwoners te kunnen adviseren. Wij zijn voornemens een vrijwilliger die al deze taak uitvoert een training te geven. Hierover heeft overleg met de vrijwilliger plaatsgevonden. Slim laden, de Brabantse aanpak Er is provinciebreed voor elke gemeente een plankaart oplaadpunten opgesteld voor de aanleg van oplaadpalen. In onze gemeente worden de komende vier jaren in totaal 5 extra openbare oplaadpalen aangelegd met elk 2 laadpunten in de kernen Zegge, Sprundel en St. Willebrord.

11

Transitievisie Warmte Het streven van het Rijk is dat Nederland in 2050 aardgasloos is. Daarom moeten gemeenten voor 31 december 2021 een Transitievisie Warmte (TvW) vaststellen. Ingenieursadviesbureau Sweco ondersteunt ons in het opstellen van deze visie. Tot nu toe zijn bewoners betrokken door middel van een enquête en daarop volgend een digitale bewonersavond. De resultaten van deze enquête en de uitkomsten van de bewonersavond worden meegenomen in het opstellen van de Transitievisie Warmte. Daarnaast zijn andere belangrijke stakeholders uitgenodigd om deel te nemen aan de transitietafel. Deze transitietafel komt drie keer bij elkaar en wordt op deze manier uitgebreid meegenomen in het proces. Resultaten van deze sessies worden ook meegenomen in het opstellen van de visie. Uw raad wordt bij betrokken bij het concept van de TvW. Ten behoeve van de besluitvorming wordt een eindpresentatie voor uw raad verzorgd over de definitieve Transitievisie Warmte. Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) De doelstellingen van de RRE-regeling zijn behaald. De acties hebben de volgende resultaten opgeleverd: • Collectieve inkoop zonnepanelen Het aantal inschrijvingen van 285 hebben geleid tot 67 opdrachten hetgeen resulteerde in het leggen van 831 zonnepanelen. • Collectieve inkoop isolatie Het aantal inschrijvingen van 66 hebben geleid tot 13 opdrachten.

• Buurtacties Energie Zuinig Woning Deze actie heeft een teleurstellend resultaat opgeleverd. Slechts 24 adressen hebben naar aanleiding van deze actie advies opgevraagd. Positief is dat 90% van deze adressen tevreden tot zeer tevreden is over het verkregen advies. • Cadeaubonnenactie In totaal waren er 1.500 cadeaubonnen van € 45,00 te vergeven. Er zijn in totaal 1.765 stuks aangevraagd waarvan er 1.500 cadeaubonnen zijn verzilverd.

2.8.

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

8.1 - Ruimtelijke ordening Actualisatie van bestemmingsplannen In de raadsvergadering van april 2021 is het bestemmingsplan Kom Zegge vastgesteld. De actualisaties van de bestemmingsplannen Kom St. Willebrord en bedrijventerrein Nijverhei zijn opgestart. Tegen het bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2020 zijn beroepen ingesteld. Het is nog niet duidelijk wanneer deze beroepen behandeld worden en dit bestemmingsplan onherroepelijk wordt. Omgevingswet Tijdens de raadsinformatieavond van 30 maart 2021 is uw raad bijgepraat over de invoering van de Omgevingswet en de omgevingsvisie. Het is op dit moment nog steeds niet duidelijk of de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking treedt. Zodra hier meer duidelijkheid over is, wordt uw raad geïnformeerd. 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Hofstede Er is gestart met de bouw van de eerste woningen in Hofstede fase I. Voor fase II wordt het plan op dit moment verder uitgewerkt. Fazantendonk-Vosdonkseweg Voor de invulling van de gronden Fazantendonk is een stedenbouwkundige visie opgesteld. De omwonenden worden door middel van een omgevingsdialoog betrokken bij de planvorming. Er wordt bekeken of in dit plangebied Koop Later (KoLat) woningen een plek kunnen krijgen. Zodra hier meer duidelijkheid over is, wordt uw raad geïnformeerd.

8.3 - Wonen en bouwen Uitvoering woonvisie Tijdens de raadsinformatieavond van 30 maart 2021 is uw raad bijgepraat over de stand van zaken van de woonvisie en de huisvestingsverordening. In de raad van juni 2021 ontvangt uw raad een voorstel over het budget van de startersleningen.

12

In de huisvestingsverordening zijn regels opgenomen over voorrang bij de toewijzing van een sociale huurwoning als er sprake is van maatschappelijke gebondenheid. Woningzoekenden kunnen sinds februari gebruik maken van die mogelijkheid. De voortgang van de huisvestingsverordening wordt via de bestuursrapportages en jaarrekening aan uw raad gerapporteerd. In de eerstvolgende bestuursrapportage wordt een overzicht gegeven van de resultaten over de eerste maanden. Woningbouw in Schijf en Zegge Helaas is er nog geen datum ingepland voor de behandeling van het beroep tegen het bestemmingsplan ‘De Berg’ in Schijf. Het bestemmingsplan voor ruimte voor ruimtewoningen aan de Zoeksestraat is inmiddels onherroepelijk. Voor Zegge zijn de bestemmingsplannen voor vier seniorenwoningen aan de Hoefstraat en tien gezinswoningen aan de Lage Zegstraat in april 2021 vastgesteld. Dorpsontwikkeling In Rucphen wordt druk gebouwd op de locaties ‘De Vaart’ en de ‘De Vlette’. Ook de herinrichting van het centrumgebied is in een volgende fase aangekomen. Voor het middengebied wordt verkend hoe dit verder ingevuld kan worden. Hiervoor wordt een nieuw bestemmingsplan voorbereid. Voor de locatie ‘Onder de molen’ in Sprundel is een plan ontvangen voor de realisatie van (zorg)appartementen. Dit plan wordt momenteel beoordeeld waarna het verder in procedure gebracht kan worden.

Ruimtelijke ontwikkelingen Zoals ook tijdens de informatieavond op 30 maart 2021 is aangegeven, zijn er volop ruimtelijke ontwikkelingen. Vele initiatieven worden ingediend. Ook zijn er sinds eind december 2020 vele omgevingsvergunningen aangevraagd. Vanwege de toegenomen hoeveelheid initiatieven en aanvragen voor omgevingsvergunningen wordt bekeken hoe extra capaciteit ingezet kan worden.

13

3.

Algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) Op basis van de decembercirculaire 2020 en de speciale circulaire voor het 4e Corona steunpakket van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is een nieuwe berekening gemaakt van de algemene uitkering 2021. Ten opzichte van de huidige raming, € 30.942.867,00, die op basis van de Programmabegroting 2021 tot stand is gekomen valt het bedrag voor de algemene uitkering € 439.319,00 hoger uit. De verhoging van de algemene uitkering 2021 wordt met name veroorzaakt door het 3e pakket aan maatregelen, o.b.v. de decembercirculaire 2020, en het 4e steunpakket om gemeenten te compenseren voor de gevolgen van de coronacrisis, € 395.107,08. Daarnaast wordt de stijging veroorzaakt door actualisatie van maatstaven die gebruikt worden in de berekening van de algemene uitkering. A.

Taakmutaties 3e Corona steunpakket (o.b.v. decembercirculaire 2020)

Extra middelen voor re-integratie dienstverlening aan bijstandsgerechtigden Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen beschikbaar voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 40 miljoen in 2020 ➔ voor Rucphen € 22.240,00; € 90 miljoen in 2021 inclusief afdracht aan het BTW-Compensatiefonds ➔ voor Rucphen € 51.149,00). De middelen voor 2020 zijn verwerkt in de jaarrekening 2020. Gemeenten ontvangen deze extra middelen zodat zij de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden nu de instroom in de bijstand toeneemt. Daarnaast ontvangen gemeenten in 2021 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€50 miljoen inclusief afdracht aan het BTWcompensatiefonds ➔ voor Rucphen € 27.313,00) die gemeenten in staat stelt om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Persoonlijk contact is belangrijk om hen vanuit een uitkeringssituatie naar werk te begeleiden. De ontvangen middelen in 2021, in totaal € 78.462,00, worden toegevoegd aan het budget PW: Bijdrage aan Werkplein: Corona re-integratiekosten. Deze middelen dienen namelijk gelabeld te worden voor het Werkplein. Voor het pakket Flankerend Beleid (Re-integratie én schuldhulpverlening) zijn ook voor 2022 middelen gereserveerd. Over de toekenning en precieze verdeling vindt nog het gesprek plaats.

Hierover worden gemeenten in de loop van 2021 nader geïnformeerd. Extra middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 15 miljoen in 2020 ➔ voor Rucphen € 13.559,00; € 30 miljoen in 2021 ➔ voor Rucphen € 27.719,00) en de bijzondere bijstand (€ 5 miljoen in 2020 ➔ voor Rucphen € 4.631,00; € 10 miljoen in 2021 ➔ voor Rucphen € 9.467,00) beschikbaar, gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeenten in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen. De middelen voor 2020 worden bij de resultaatbestemming 2020 gestort in de risicoreserve Coronacrisis. De middelen 2021 voor schuldenbeleid en voor bijzondere bijstand worden door middel van deze 1e bestuursrapportage 2021 gestort in de risicoreserve Corona. Decentralisatie uitkeringen i.v.m. 3e Corona steunpakket Decentralisatie uitkering Cultuurmiddelen In de Kamerbrief Uitwerking maatregelen tweede specifieke pakket voor de culturele en creatieve sector van 16 november 2020 gaat de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in op de verdeling van de reeds eerder toegekende € 149,7 miljoen ter ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur.

Veel van de culturele instellingen die door gemeenten worden ondersteund, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen worden gemeenten in staat gesteld om deze belangrijke instellingen te ondersteunen en zo de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. De verdeling van de middelen vindt plaats naar rato van de Iv3-uitgaven van 2019 aan cultuur. Iv3 (Informatie voor Derden) is een informatiesysteem. Iv3 bevat gegevens uit de begroting, kwartaalcijfers en jaarrekening. Deze gegevens zijn onder andere van belang bij de verdeling van het gemeentefonds en het provinciefonds. Iv3 wordt ingevuld door gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Daarmee is het bedrag dat gemeenten krijgen, gerelateerd aan de aanwezige culturele infrastructuur die door gemeenten wordt ondersteund. Gemeenten weten zelf het beste welke (type) culturele instellingen of

14

voorzieningen moeten worden ondersteund. Het is daarom aan de gemeenten zelf om de middelen daar in te zetten waar de culturele infrastructuur van hun gemeente de steun het hardst nodig heeft. De gemeente Rucphen ontvangt een bedrag van € 43.016,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Corona. Decentralisatie uitkering Extra kosten Tweede Kamerverkiezing i.v.m. COVID-19 Het kabinet stelt een aanvullende compensatie ter beschikking aan gemeenten in verband met de maatregelen die vanwege COVID-19 aanvullend noodzakelijk zijn voor de Tweede Kamerverkiezing. € 22 miljoen wordt uitgekeerd via het gemeentefonds, voor Rucphen € 31.787,00. Deze compensatie is bedoeld voor onder meer de extra organisatie, het inrichten van stemlokalen en instellen van stembureaus voor vervroegd stemmen, het drukken, opslaan en beveiligen van stembescheiden, de portokosten van briefstembescheiden, het instellen van afgiftepunten en van briefstembureaus. Dit bedrag wordt uitgekeerd in de vorm van een decentralisatieuitkering op basis van het aantal kiesgerechtigden per gemeente. Het bedrag van € 31.787,00 wordt toegevoegd aan het budget voor de verkiezingen. B.

Taakmutaties 4e Corona steunpakket (o.b.v. speciale circulaire maart 2021)

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht (meer) hebben op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tozo kunnen maken. Maar ook burgers die al in 2020 ingestroomd zijn in een uitkering (WW, Bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar waarvoor de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, komen in aanmerking voor de TONK. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Het beschikbare budget voor de TONK is verhoogd naar een bedrag van € 260 miljoen voor het eerste half jaar van 2021. Voor het eerste kwartaal van 2021 komt € 65 miljoen beschikbaar via de Algemene uitkering van het gemeentefonds volgens de eerder afgesproken verdeelsleutel. In de tweede tranche wordt het resterende budget van € 195 miljoen over gemeenten verdeeld.

Voorafgaand aan de toekenning van de tweede tranche wordt gekeken of de verdeelsleutel aanpassing behoeft op basis van wat in de praktijk zichtbaar is over het gebruik van de regeling. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 58.369,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Extra begeleiding kwetsbare groepen De coronacrisis maakt dat de levens van iedereen met begeleiding er heel anders uitziet: dagbesteding gaat soms niet door (horeca is bijvoorbeeld slechts gedeeltelijk open), er komen minder mensen langs, niet iedereen begrijpt de maatregelen even goed. Ook is er meer begeleiding en ondersteuning nodig voor mensen met andere beperkingen. Bijvoorbeeld kwetsbare mensen met een medische aandoening die zeer bang zijn besmet te raken gezien de risico’s dat deze besmetting fataal kan zijn of zeer ernstige consequenties kan hebben. Dit maakt dat extra ondersteuning nodig is zodat lokaal kan worden geïnvesteerd in bijvoorbeeld: • Extra in te zetten op het organiseren van alternatieve dagbesteding om structuur te creëren in de dag. • Het bieden van passend vervoer en extra locaties voor alternatieve en verspreide vormen van dagbesteding die voldoen aan de RIVM-richtlijnen, die nog niet zijn gefinancierd via de meerkostenregeling voor Wmo en Jeugd.

• Extra ambulante begeleiding om proactief mentale en sociale problemen op te sporen (extra huisbezoeken). • Extra (begrijpelijke) informatievoorziening over wat kan en mag en veilig is. Er wordt voor 2021 een bedrag van € 37 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de extra begeleiding van kwetsbare groepen. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 65.506,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis.

15

Bestrijden eenzaamheid ouderen Eenzaamheid is door corona toegenomen. Op lokaal niveau zetten gemeenten met lokale partners al in op het bestrijden van eenzaamheid. Maar nog niet iedereen wordt persoonlijk bereikt. Het kabinet stelt middelen ter beschikking zodat – via gemeenten en lokale partners – kan worden ingezet op onder meer de volgende acties: • Extra contact met ouderen: huisbezoeken, digitaal en belcontact. Hierdoor ontstaat tevens meer zicht op hoe het werkelijk met ouderen gaat. • Extra helpende handen: boodschappen, hulpvragen doorzetten, helpen contact met anderen te maken. • Inzet op verbinding tussen mensen: creëren van meer mogelijkheden elkaar coronaproof te ontmoeten, mensen aan elkaar koppelen om samen activiteiten te organiseren. • Extra inzet op zingeving: alternatieve dagbesteding helpen organiseren, deelname culturele activiteiten. Aan de algemene uitkering wordt € 36,5 miljoen toegevoegd voor het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 54.105,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Afvalverwerking Door de coronacrisis hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door onder andere het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid.

Veel gemeenten hebben contracten gesloten met een variabele prijs voor de verwerking hiervan. Deze prijs is door de brede toestroom, gestegen. Tegelijkertijd ontvangen de gemeenten voor andere afvalstromen een vergoeding. Maar omdat deze stromen zijn toegenomen, is de vergoeding hiervoor gedaald. In overleg met de VNG is besloten de kosten ad. € 32 miljoen voor 2020 te vergoeden. Een bedrag van € 28 miljoen is toegevoegd aan de algemene uitkering. De overige € 4 miljoen is toegevoegd aan het BTW-compensatiefonds. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 35.426,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Perspectief Jeugd en jongeren Voor jongeren is het essentieel om elkaar fysiek te kunnen ontmoeten. Met een Jeugdpakket van € 58,5 miljoen wil het kabinet een impuls aan gemeenten geven om samen met jongeren, lokale organisaties en evenementensector volledig coronaproof kleinschalige activiteiten te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle vrijetijdsbesteding. Gemeenten ontvangen extra middelen t.b.v. de inzet van jongerenwerkers in achterstandswijken. Een bedrag van € 40 miljoen wordt aan de algemene uitkering toegevoegd: € 21 miljoen voor 2020 en € 19 miljoen voor 2021. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 36.000,00.

Van deze € 36.000,00 heeft € 18.719,00 betrekking op 2020 en € 17.281,00 op 2021. Beide bedragen worden gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Jongerenwerk jeugd Om jongeren uit bepaalde risicogroepen te benaderen en te bereiken wordt de huidige extra inzet van jongerenwerk uit het Jeugdpakket verlengd tot eind 2021. Het kinder- en jongerenwerk speelt ook een signalerende rol op het gebied van psychische problemen of huiselijk geweld. Er is voor de extra inzet op jongerenwerk een bedrag van € 14 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 12.432,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis.

16

Mentale ondersteuning jeugd Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Als onderdeel van het aanvullend steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van 12 februari 2021 zet het kabinet daarom met gemeenten in op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken, door bijvoorbeeld: geven van trainingen, zoals weerbaarheidstrainingen, inzet op extra coaching van jongeren, inrichten van meer inloophuizen waar jonge ervaringsdeskundigen andere jongeren hulp bieden voor mentale ondersteuning, inrichten van buddyprojecten waarbij jongeren gekoppeld worden aan een leeftijdsgenoot voor mentale steun. Om dit te kunnen realiseren is een bedrag van € 11,5 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 10.437,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Activiteiten en ontmoetingen jeugd Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Daarom zetten we met gemeenten in op het organiseren van activiteiten om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken, door inzet op meer mogelijkheden tot ontmoeting in (tijdelijk onbenutte) ruimten zoals bibliotheken, buurthuizen, wijkcentra, sporthallen en evenementenhallen beter en veilig te benutten voor sociale en ondersteuningsactiviteiten.

Er is een bedrag van € 8 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 7.184,00. Dit bedrag wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. Decentralisatie uitkeringen i.v.m. 4e Corona steunpakket Vergoeden eigen bijdrage van ouders die gebruik maken van de gemeentelijke regelingen: peuteraanbod, Sociaal medische indicatie (SMI) en Voorschoolse Educatie (VE) Gemeenten ontvangen van het Rijk middelen om een bepaalde groep ouders die kosten hebben gemaakt voor kinderopvang tijdens de sluiting van de opvang van 16 december 2020 tot 8 februari 2021 te vergoeden. Het betreft ouders die in deze periode een eigen bijdrage hebben betaald voor de gemeentelijke regelingen rondom kinderopvang (SMI, VE en het peuteraanbod). Voor de periode van 16 december tot 8 februari wordt de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters in verband hiermee met € 5,1 miljoen opgehoogd. Met deze ophoging kunnen gemeenten de eigen bijdrage van de ouders die gebruik maken van de gemeentelijke regelingen vergoeden voor de tweede periode van sluiting. De verdeling van het toegevoegde bedrag vindt plaats naar rato van het aandeel van iedere gemeente in de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters voor het jaar 2021. De gemeente Rucphen ontvangt op basis van dit 4e steunpakket een bedrag van € 5.361,00.

Het huidige bedrag waar we in de begroting al rekening mee houden bedraagt € 31.536,00. Nu komt daar dus € 5.361,00 bij en komt het uit op een totaalbedrag van € 36.897,00. Het aanvullende bedrag van € 5.361,00 wordt gestort in de risicoreserve Coronacrisis. C.

Overige ontwikkelingen Gemeentefonds

Herijking verdeling gemeentefonds Op 7 december 2020 hebben de fondsbeheerders de Tweede Kamer per brief geïnformeerd over het vervolgproces van de herijking van de verdeling van het gemeentefonds. De fondsbeheerders hebben besloten de besluitvorming over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds aan het volgend kabinet te laten. Dit betekent dat de invoering van de nieuwe verdeling opschuift naar 1 januari 2023. Reden hiervoor is de huidige financiële positie van gemeenten en de nog lopende gesprekken met gemeenten over onder andere de toereikendheid van de financiering van de jeugdzorg (wel of geen structureel geld voor gemeenten erbij). Hiermee wordt – conform de wens van de VNG - expliciet een koppeling gelegd tussen extra geld voor de gemeenten (de koek moet groter!) en de herverdeling van het gemeentefonds.

17

De eerste berekeningen zijn gemaakt en verwerkt in een voorstel De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op 2 februari 2021 mede namens de staatssecretaris van Financiën de adviesaanvraag verdeelvoorstel herijkt gemeentefonds ingediend bij de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB). Het voorstel gaat in op de aanleiding voor de nieuwe verdeling, de belangrijkste keuzes die gemaakt zijn bij de totstandkoming ervan, de nieuwe verdeling zelf en het gevolgde proces. Met deze verdeling beogen de fondsbeheerders veel van de knelpunten binnen het gemeentefonds op te lossen die onder meer door de ROB de afgelopen jaren zijn benoemd. De fondsbeheerders zijn van mening dat het verdeelvoorstel een verbetering is ten opzichte van de huidige verdeling. De voornaamste knelpunten in de verdeling van het sociaal domein zijn opgelost, de verdeling van de kosten sluit goed aan bij de kostenpatronen van gemeenten, de eigen inkomsten zijn beter verevend en de verdeling is veel eenvoudiger dan in het huidige model. De nieuwe verdeling leidt tot voor- en nadeelgemeenten. De herverdeeleffecten zijn het gevolg van keuzes die gedurende het proces zijn gemaakt in het benaderen van de kosten van gemeenten en het verevenen van eigen inkomsten. In een aantal gevallen leidt het voorstel tot forse nadelige effecten, maar ook tot fors voordelige effecten.

Wat is het effect voor de Gemeente Rucphen? We hebben in het verleden al eerder een herijking van het gemeentefonds meegemaakt. Hierbij kwam de Gemeente Rucphen als nadeelgemeente uit de bus. Ook voor de aankomende herijking was de verwachting dat Rucphen weer een nadeelgemeente zou zijn. Op basis van het rekenmodel dat via het Ministerie van Binnenlandse Zaken beschikbaar is gesteld, is het effect voor Rucphen echter € 26,00 per inwoner positief. In het rekenmodel is gerekend met de cijfers uit het jaar 2017 (het onderzoeksjaar). Als we het effect van de herijking afzetten tegen het aantal inwoners van 2017 (22.345 inwoners), gaat het om een bedrag van afgerond € 570.000,00. Dit is het bedrag dat op basis van de huidige berekeningen vanaf 2023 d.m.v. het ingroeitraject naar de gemeente Rucphen komt. Het betreft hier dus allemaal nog voorlopige informatie. Tevens is ook al duidelijk dat de beheerders van het gemeentefonds (Financiën en Binnenlandse Zaken), o.b.v. de tot nu toe ontvangen reacties van de Tweede Kamer, van gemeenten en van de ROB, aanleiding zien om het verdeelvoorstel op onderdelen nog eens nader te bekijken. Er kunnen dus nog wijzigingen op het voorlopig verdeelstelsel komen. Hoe nu verder? • De uitkomsten worden nog geactualiseerd naar de cijfers van 2019. Na ontvangst van het ROB-advies wordt ook de VNG nog geconsulteerd.

Dat zal plaatsvinden op basis van geactualiseerde maatstafgegevens en een geactualiseerde omvang van de clusters waaruit de verdeling is opgebouwd. Dit leidt tot verschuiving in de herverdeeleffecten. • Na afronding van de besluitvorming door het volgend kabinet vindt zo spoedig mogelijk de verwerking in de circulaire van het gemeentefonds plaats. De herverdeeleffecten zullen op dat moment definitief worden vastgesteld. • Standpunt VNG: Herijking is pas aan de orde als het gemeentefonds structureel is verhoogd. Het heeft namelijk geen zin om structurele tekorten te herverdelen. Op dit moment nemen wij bovenstaande informatie met betrekking tot de herijking van het Gemeentefonds voor kennisgeving aan en verwerken zoals gebruikelijk de circulaires die we van het Ministerie ontvangen. Meicirculaire 2021 Omdat de meicirculaire 2021 nog niet gepubliceerd is tijdens het opstellen van deze 1e bestuursrapportage 2021, worden de uitkomsten met betrekking tot het jaar 2021 verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2021. De effecten van de meicirculaire 2021 op de jaren 2022 en verder worden verwerkt in de Kadernota 2022.

18

4. 4.1

De Financiële positie Reserves

a. Overige mutaties reserves en voorzieningen Reserve groencompensatie en de reserve groenvoorziening Groenblauwe diensten Sinds 2009 neemt de gemeente Rucphen deel aan het gebiedscontract Groen Blauw Stimuleringskader (STIKA). De subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader is een regeling van de provincie, gemeenten en waterschappen in Noord-Brabant. Als een grondeigenaar op grond buiten zijn erf maatregelen treft die bijdragen aan natuur- of landschapsbehoud, dan kan hij daarvoor een passende vergoeding krijgen. In 2020 zijn wijzingen in de regelingen zoals de Europese Unie voorschrijft voor steun voor verbintenissen op het gebied van milieumaatregelen in de landbouw door gevoerd. Hierdoor voldoet de vergoedingssystematiek voor STIKA niet meer. Als vervanging hiervan is de Stimuleringsregeling Landschap (STILA) gekomen. De geraamde kosten voor de Groen Blauwe diensten worden voor 50% bekostigd ten laste van de reserve groenvoorziening en voor 50% ten laste van de reserve groencompensatie. Omdat er een overgang van de regeling plaats vindt heeft er een eindafrekening plaats gevonden in 2020. Het bedrag van de eindafrekening is in de jaarrekening 2020 gestort in de reserves. Na verwerking van de eindafrekening resteert voor het gebiedscontract voor de periode 2021 tot en met 2023 een bedrag van € 90.988,00. Hiervan is in 2021 al € 34.000,00 geraamd in de begroting.

Het resterende bedrag van € 56.988,00 wordt over de jaren 2022 en 2023 verdeeld ten laste van de reserve groencompensatie en de reserve groenvoorziening, € 28.494,00 in 2022 en € 28.494,00 in 2023. Risicoreserve Coronacrisis Tweede Kamerverkiezingen 2021 In de huidige begroting is voor de Tweede Kamerverkiezingen 2021 een totaalbudget beschikbaar van € 20.500,00 (inclusief presentiegeldenbudget). Vanuit het Rijk hebben we compensatiemiddelen mogen ontvangen in verband met extra kosten door Covid-19. Op basis van de Septembercirculaire 2020 hebben we € 30.828,00 ontvangen en op basis van de decembercirculaire 2020 een bedrag van € 31.787,00. Het bedrag van € 30.828,00 is door middel van de Financiële slotwijziging 2020 gestort in de risicoreserve Corona. Het bedrag van € 31.787,00 wordt door middel van deze 1e bestuursrapportage 2021 toegevoegd aan het budget verkiezingen (zie hoofdstuk 3), waardoor het budget dan € 52.287,00 bedraagt. Op basis van een verwachte kostenberekening komen wij uit op een totaal benodigd budget van € 70.000,00. We verwachte dus van de € 30.828,00, die in de reserve gestort is, maar € 17.713,00 nodig te hebben. We stellen voor een bedrag van € 17.713,00 uit de risicoreserve Corona over te hevelen naar het budget verkiezingen.

compensatie kosten eigen bijdrage kinderopvang vanwege corona In de periode 16 december 2020 – 8 februari 2021 was de kinderopvang alleen geopend voor noodopvang. De reguliere opvang was gesloten. Ouders is gevraagd om de volledige factuur voor de kinderopvang in die periode te betalen. Daarmee betalen ouders ook een eigen bijdrage voor opvang die niet heeft plaatsgevonden. Om de eigen bijdrage voor VVE-kinderen en kinderen zonder kinderopvangtoeslag te compenseren is de decentralisatie-uitkering ‘voorschoolse voorziening peuters’ verhoogd met € 5.361,00, zie hoofdstuk 3 van deze bestuursrapportage. Inmiddels zijn hiervoor al declaraties ingediend voor in totaal € 2.225,00 en de verwachting is dat dit uiteindelijk maximaal € 2.400,00 zal worden. Deze kosten komen ten laste van de risicoreserve coronacrisis. Pensioenvoorziening wethouders Voor de pensioenvoorziening wethouders zijn de jaarlijkse pensioenbedragen, premies en dotatie vanaf 2021 geactualiseerd. De actualisatie veroorzaakt in 2021 per saldo een mutatie van € 3.202,00 ten gunste van het begrotingssaldo. Voor de jaren daarna bedragen de mutaties ten laste van het begrotingssaldo respectievelijk € 8.209,00 in 2022, € 13.507,00 in 2023 en € 19.243,00 in 2024. Deze mutaties worden verwerkt in de begroting 2022.

19

Reserve onderwijsachterstandenbeleid Leerlingenvervoer NT2-leerlingen Een aantal leerlingen kan vanwege een taalachterstand niet mee draaien op de basisschool in hun eigen woonplaats. De Borgesiusstichting heeft in Oudenbosch een voorziening specifiek gericht op kortdurend intensief taalonderwijs. Door middel van de 2e bestuursrapportage 2020 heeft u besloten om met ingang van schooljaar 2020-2021 deze NT2-leerlingen (kinderen met Nederlands als 2e taal) hier deeltijd onderwijs te laten volgen en het bijbehorende vervoer te bekostigen. De jaarlijkse kosten worden geraamd op € 12.000,00, en kunnen gedekt worden door een lagere storting in de reserve onderwijsachterstanden voor het gemeentelijk aandeel in de kosten van voor- en vroegschoolse educatie. Door middel van deze 1e bestuursrapportage 2021 worden de structurele middelen vanaf 2021 verwerkt in de begroting. Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Het onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen wordt uitgevoerd conform een meerjaren onderhoudsplan (MJOP) welke voor 2018-2027 is vastgesteld. Hierbij is de voorziening verdeeld in 6 categorieën, waarbij per categorie per jaar een budget gekoppeld is voor de uitvoering. Het MJOP wordt jaarlijks geactualiseerd. Zo kunnen bijvoorbeeld onderdelen later uitgevoerd worden wanneer de kwaliteit dit toelaat of eerder wanneer hier noodzaak toe is.

Het is ook verplicht om de toereikendheid van de onderhoudsvoorziening jaarlijks te beoordelen. Zo nodig passen we de omvang van voorziening aan. Op basis van de werkelijke kosten van 2020 vindt er binnen 5 categorieën een onderschrijding plaats van in totaliteit € 66.376,00 en binnen 1 categorie een overschrijding van € 1.382,00. Per saldo een onderschrijding van € 64.994,00. De onderschrijdingen worden o.a. veroorzaakt doordat een aantal werkzaamheden door COVID-19 niet uitgevoerd konden worden en worden doorgeschoven naar 2021. De bedragen van onderschrijding worden op de geraamde budgetten van 2021 bijgeraamd. De voorziening is daarmee nog steeds toereikend. Reserve wegbeheer Per 1 augustus 2021 gaat onze wegbeheerder/manager integraal beheer met pensioen. Deze functie valt in het arbeidsmarktsegment van Civiel technische functies en kenmerkt zich door extreme krapte. Deze functie is essentieel voor het team Beheer Openbare ruimte (BOR) vanwege de integrale afstemming van het beheer op alle vakdisciplines. Goede invulling van deze functie is cruciaal voor de resultaten van het team BOR. In de regio staan bij meerdere gemeentes vergelijkbare vacatures al langdurig open. Ook binnen onze gemeente hebben we te maken met moeilijk/niet invulbare functies binnen dit vakgebied. Om deze functie in te vullen is een extern bureau ingezet. Dit bureau zorgt ervoor d.m.v.

hun begeleidingsconcept dat de nieuwe medewerker snel functiegeschikt is. De nieuwe medewerker is gestart in maart 2021, zodat er een goede overdracht en opleiding van de nieuwe medewerker kan plaatsvinden. Door deze werkwijze bestaat er kortdurende overbezetting van de formatie tot 1 augustus 2021. De kosten voor deze periode bedragen ca. € 40.000,00. 50% van deze kosten komen ten laste van de reserve wegbeheer en 50% van deze kosten komen ten laste van ontwikkeling Hofstede. b. Nieuwe reserves Reserve integraal huisvestingsplan Door middel van de brief van 18 december 2020 hebben wij u geïnformeerd over de vorming van de reserve integraal huisvestingsplan. Jaarlijks voegen we de vrijval uit de reserve Onderwijsachterstanden toe aan de reserve Integraal Huisvestingsplan. Op basis van de laatste stand van de reserve onderwijsachterstandenbeleid, kan een bedrag van € 125.000,00 vrijvallen ten gunste van de reserve integraal huisvestingsplan. Jaarlijks ontvangen we via het gemeentefonds een bijdrage om te kunnen voldoen aan onze zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Tot 2015 reserveerden we een deel van die middelen via het moederkrediet onderwijshuisvesting. Naast een jaarlijkse dotatie aan dit krediet werd door middel van het onderwijshuisvestingsprogramma bepaald welke voorzieningen het jaar daarop voor bekostiging in aanmerking kwamen.

20

Dit veranderde toen van rijkswege de plicht voor het buitenonderhoud en aanpassingen werd overgeheveld naar de schoolbesturen. Het structurele beroep op het moederkrediet wijzigde naar een incidenteel beroep. Daarop is het besluit genomen niet meer jaarlijks te doteren maar om pas middelen te reserveren op het moment dat de omvang van onze zorgplicht concreter te bepalen was. Dat moment is nu. De exacte hoogte van de investeringen wordt uiteindelijk bepaald via businesscases. Dit neemt niet weg dat nu al bekend is dat we de komende jaren voor een behoorlijke opgave komen te staan op gebied van onderwijshuisvesting. Door de vrijvallende middelen voor onderwijsachterstanden, die via het gemeentefonds werden toegevoegd aan de reserves, in te zetten voor onderwijshuisvesting kunnen we voldoen aan onze zorgplicht en het onderwijs in onze gemeente een impuls blijven geven. De middelen die bestemd zijn voor onderwijs komen zo ten goede aan het onderwijs

c. Bestemming batig rekeningsaldo 2020 Het resultaat van de jaarrekening 2020 bedraagt € 1.899.720,90. In deze 1 e bestuursrapportage 2021 wordt de besteding van dit resultaat verwerkt. Storting in

Bedrag

a. Reserve restantbudgetten

730.407,00

b. Reserve personele knelpunten

218.298,00

c. Reserve maatschappelijke begeleiding

4.740,00

d. Risicoreserve Coronacrisis

80.261,00

e. Reserve Bijenlandschap

19.469,00

f. Reserve Verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied

50.000,00

g. Algemene reserve

796.545,90 1.899.720,90

21

4.2

Investeringen

Bij vaststelling van de programmabegroting voor 2021 is door uw raad een bedrag van € 11.200.355,00 beschikbaar gesteld voor het doen van investeringen. Naast deze kredieten is er nog een aantal (restant)kredieten van voorgaande jaren beschikbaar. Deze zijn beschreven in de jaarrekening 2020, paragraaf 8.2.2.. In deze bestuursrapportage worden de restantkredieten 2020 overgebracht naar 2021. Als uitgangspunt geldt dat afwikkeling van kredieten plaatsvindt binnen 18 maanden na kredietvotering. Hieronder worden eerst de ontwikkelingen met betrekking tot de reeds gevoteerde kredieten beschreven, daarna wordt nog een nieuw krediet voorgesteld. Ontwikkelingen m.b.t. reeds gevoteerde kredieten Actualisering afschrijvingslasten 2021 De kapitaallasten van de reeds gevoteerde en afgewerkte kredieten zijn voor 2021 geactualiseerd. Deze actualisatie betreft vooral kredieten die in 2020 nog niet volledig zijn afgewerkt en waarvan de uitvoering doorloopt in 2021. In totaliteit dalen de afschrijvingslasten met € 277.142,00. Dit bedrag is opgebouwd uit een daling van de afschrijvingslasten die bekostigd worden uit een reserve, voor een bedrag van € 183.225,00 en het restant van € 93.917,00 aan reguliere afschrijvingslasten. Het bedrag van € 93.917,00 komt ten gunste van het begrotingssaldo 2021.