Document · PDF

06b Programmaverantwoording 2022

gemeenteraad 20 juni 2023, gemeente RucphenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling jaarrekening 2022 en bestemming batig rekensaldo 202241.600 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 -64 jaar

127,7

197,7

Rucphen

Nederland bron: CBS | 2022

*Lopende re-integratievoorzieningen: Onze gemeente biedt voorzieningen aan zoals scholing, werk of begeleiding om re-integratie (terugkeer naar werk) mogelijk te maken.

% Kinderen in uitkeringsgezin

% Werkloze jongeren

6,00%

4,00%

2,00% 1,00%

Nederland

Rucphen

Nederland

Rucphen

bron: CBS Jeugd | 2021

*Kinderen in uitkeringsgezin: Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Minimaal 1 lid van het huishouden ontvangt een bijstandsuitkering. *Werkloze jongeren: Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie.

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners

460

640

Rucphen

Nederland bron: CBS - MSD WMO | 2022

*Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo: Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Banen per 1.000 inwoners 15-64 jaar

453,3

805,5

Rucphen

Nederland bron: Meerdere bronnen | 2021

*Banen: Onder een baan wordt verstaan een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners.

Jongeren met een delict voor de rechter 1%

Rucphen

Nederland bron: CBS Jeugd | 2021

*Jongeren met een delict voor de rechter: Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Netto arbeidsparticipatie 69,4%

70,4%

Rucphen

Nederland bron: CBS | 2021

*Netto arbeidsparticipatie: het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

Programma 7: Volksgezondheid en milieu

Beoogd maatschappelijk effect Duurzame en gezonde leefomgeving.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Speerpunten uit het Coalitieakkoord 2018-2022 en de Raadsagenda 2018-2022: • In het kader van de duurzaamheid heeft de gemeente een voorbeeldrol. Wij gaan samenwerken aan een duurzame en circulaire economie; • Gemeentelijke afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn kostendekkend. Speerpunten uit de Toekomstvisie “Puur Rucphen 2030”: • Onze aanpak kenmerkt zich door nieuwe samenwerkingsverbanden, innovatie en digitalisering en een laagdrempelige en gecoördineerde aanpak dicht bij de burger in wijk en buurt, met blijvende aandacht voor de kwetsbare groepen in onze gemeente. In het samenspel met inwoners en partners bewaken we, als regisseur, de kosten en de kwaliteit van de ondersteuning. Dit resulteert in een doorgaande zorglijn waarbij preventieve actie steeds onze voorkeur heeft; • Extra aandacht gaat uit naar de jongeren en ouderen, zowel qua voorzieningen- als woningaanbod. Het tegemoetkomen aan de behoeften van deze doelgroepen is van belang voor een evenwichtige bevolkingssamenstelling en vitale gemeenschappen; • De kernen bieden de ideale schaal om maatwerk te leveren, aan te sluiten bij wat mensen wél kunnen, de eigen kracht en het sociaal netwerk te betrekken en naast individuele voorzieningen ook algemene voorzieningen te ontwikkelen.

De meer specialistische voorzieningen organiseren we omwille van efficiency en effectiviteit op regionaal niveau; • Het preventieve aanbod is algemeen toegankelijk, laagdrempelig en de bereikbaarheid is dichtbij (voorzieningen zoveel mogelijk dicht bij huis). Denk hierbij aan een consultatiebureaubezoek en vroegsignalering binnen wijknetwerken en vindplaatsen; • Lokaal regelen we algemeen toegankelijke voorzieningen, zoals gemeenschapshuizen en multifunctionele accommodaties, peuterspeelzalen, dagopvang voor ouderen, mantelzorgcafé e.d.; • Vooral in de kleinere dorpen met weinig tot geen (fysiek) zorgaanbod is maatwerk nodig. We stimuleren creatieve oplossingen en inzet van zorgpartners en inwoners.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2022

Begr. na wijz. 2022

Rekening 2022

953.162 1.704.540 -2.427.294 2.229.557 -2.972.380 604.010 -1.200 66.074 -25.755

1.016.952 -20.000 1.751.447 -2.495.994 2.221.609 -2.995.380 1.322.302 -623.160 84.687 -33.185

969.402 1.531 1.602.478 -2.429.674 2.088.734 -3.049.495 695.708 -30.993 93.553 -37.979

130.714

229.278

-96.735

Verschillenverklaring per taakveld 7.1 Volksgezondheid Op 28 september 2021 heeft het college ingestemd met het lokaal preventieakkoord Gemeente Rucphen. In 2022 is in totaal € 22.447,00 aan specifieke uitkeringen ontvangen die nog in 2023 ingezet mogen worden.

Hiervan resteert nog € 20.977,70 per 31 december 2022. Ter voortzetting van dit akkoord brengen we zowel het inkomsten als het uitgavenbudget, groot € 20.977,70, over naar 2023 ten lasten van het rekeningresultaat. 7.2 Riolering Conform het verbreed Gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) wordt risicogestuurd gewerkt. Dit houdt in dat er bij calamiteiten wordt gehandeld. Door deze werkwijze zijn de werkelijk uitgaven over 2022 lager dan begroot. Het verschil in mutaties tussen uitgaven en inkomsten zorgt voor een lagere storting in de voorziening Gemeentelijk RioleringsPlan. De baten blijven achter door lagere ontvangst van de rioolheffing. 7.3 - Afval De kosten zijn lager dan begroot vanwege de afrekening van de milieustraat te Etten-Leur over 2021. Doordat er minder personele lasten zijn geweest hebben we een teruggave ontvangen van € 83.766,00. De baten zijn hoger dan begroot door meer inkomsten van eenheden van de milieustraat en hogere vergoeding voor het inzamelen van papier, glas en kunststof. 7.4 - Milieubeheer Op 7 juni 2022 heeft het college besloten om de ontvangen Rijksmiddelen m.b.t. aanpak energiearmoede in te zetten voor het project “Energiearmoede” en om de in 2022 nog te ontvangen aanvullende middelen in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma in te zetten voor het project “Energiearmoede”.

In 2022 is in totaal € 582.925,00 aan specifieke uitkeringen ontvangen, waarvan nog € 485.948,00 (aanpak energiearmoede) en € 79.001,00 (nationale Isolatieprogramma) resteert per jaareinde. Om deze middelen ook in 2023 in te zetten brengen we zowel het inkomsten- als het uitgavenbudget over naar 2023 ten laste van het rekeningresultaat. Dit is de belangrijkste oorzaak voor de verschillen bij de lasten en baten. Bij de lasten kunnen we daarnaast ook vermelden dat bij het werkprogramma van de OMWB een onderschrijding is ontstaan van € 18.000,00. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder uren nodig zijn geweest voor de verzoektaken in 2022 dan vooraf begroot. 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria De hogere last op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door een overschrijding van de onderhoud- en schoonmaakkosten.

De taakvelden 7.1 – Volksgezondheid Publieke gezondheidszorg De gemeente Rucphen neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling GGD West-Brabant. De GGD is een gemeenschappelijke regeling van 16 gemeenten. Gemeenten hebben op grond van de Wet publieke gezondheidszorg de wettelijke plicht om zorg te dragen voor preventieve en publieke gezondheidszorg. Door deze taken moeten zij o.a. zorg dragen voor de instandhouding van een GGD. De bijdrage aan GGD WestBrabant over 2022 bedroeg € 451.508,00. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) In 2022 zijn wederom meer kinderen geboren dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Voor 2022 werd rekening gehouden met 832 kinderen. In werkelijkheid zijn dit er 854. Door stijging van het aantal kinderen van 0-4 jaar waren de kosten hoger voor jeugdgezondheidszorg dan het begrote bedrag. Kansrijke start In 2022 zijn er bijeenkomsten geweest met de ketenpartners (JGZ, kraamzorg, jeugdzorg, verloskundige) om te inventariseren waar knelpunten en/of kansen liggen op het gebied van signaleren van kwetsbare zwangeren en hoe de samenwerking met de ketenpartners geoptimaliseerd kan worden. Dit wordt in 2023 verder uitgewerkt in een akkoord. Lokaal Preventieakkoord In 2022 is het Lokaal Preventieakkoord nog steeds van kracht. Het doel van dit akkoord is het terugdringen van overgewicht, roken en het tegengaan van problematisch alcoholgebruik.

Voor de uitvoering van het lokaal preventieakkoord hebben we van de rijksoverheid voor 2022 een specifieke uitkering van € 22.447,00 ontvangen. In 2022 zijn hiervoor initiatieven vanuit partners gerealiseerd. Het resterende bedrag wordt overgeheveld naar 2023.

Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord Bij de ambulancevoorziening is er nog steeds sprake van een bijzondere situatie. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een organisatie, die geen gemeentelijke taak uitvoert en waarbij de zeggenschap over beleid en financiering is belegd bij de minister van VWS en de zorgverzekeraars. We betalen dan ook geen gemeentelijke bijdrage aan RAV. 7.2 – Riolering Operationeel rioolbeheer Het operationeel rioolbeheer is veelal uitgevoerd en bekostigd zoals gepland in het gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 (GRP). Een uitzondering hierop is het onderhoud van rioolgemalen, waarbij budgetrestanten zijn ontstaan omdat de aannemer niet alle werkzaamheden in 2022 heeft kunnen afronden vanwege gebrek aan personeel en langere levertijd van materialen. Het werk zal afgerond en gedeclareerd worden in 2023 en daarom wordt hiervoor budget overgebracht naar 2023. Investeringen riolering Er is ingezet op meeliften met integrale projecten zoals Centrumplan Rucphen. Hierbij zijn rioolreparaties uitgevoerd en is infiltratieriolering aangelegd ter bestrijding van verdroging en wateroverlast. Tevens is er tegelijk met de uitvoering van het centrumplan een persleiding van Waterschap Brabantse Delta aangelegd. Er zijn rioolreparaties uitgevoerd in het kader van risicogestuurd rioolbeheer.

Restantkredieten van ‘vrij-verval en drainage’ en ‘afkoppelen en klimaatadaptatie’ worden overgebracht naar 2023 vanwege integraal werken (reconstructie Nachtegaalstraat). Klimaatadaptatie Het beleid Klimaatbestendig Rucphen is in november 2022 vastgesteld door uw raad. Hiermee geven we uitvoering aan de gemaakte afspraken in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, waarin staat opgenomen dat gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk gezamenlijk gaan voor de opgave om Nederland in 2050 klimaatbestendig en water robuust ingericht te hebben. In het beleid Klimaatbestendig Rucphen staat beschreven hoe we de komende jaren aan de slag gaan om wateroverlast en hittestress te verminderen en droogte tegen te gaan. Dit doen we door samenwerking met partners, stimuleren & ondersteunen en communicatie waarbij we de bewustwording onder de inwoners en ondernemers willen vergroten. Met de vaststelling van het beleid zijn middelen toegekend om hier uitvoering aan te geven. Rioolheffing De rioolheffing hangt samen met de wettelijke zorgplicht voor drie beleidsvelden op het gebied van water. Doel van de rioolheffing is om geld vrij te maken voor onder meer de afvoer van afvalwater, de afvoer van regenwater (ook wel hemelwater genoemd) en het beheer van het grondwaterpeil. De inkomsten uit rioolheffing zijn alleen beschikbaar voor aan de beschreven zorgtaken gerelateerde uitgaven.

De inkomsten en uitgaven worden nader toegelicht in paragraaf 5.1. 7.3 – Afval Milieustraat Vosdonk Eind maart 2022 hebben we een evaluatie ontvangen over de samenwerking met de gemeente Etten-Leur inzake het gebruik van de milieustraat Vosdonk. Hieruit kwam naar voren dat er in 2021 voor onze gemeente minder kosten zijn gemaakt, aangezien er over dat jaar 19.574 kg minder afval is aangeleverd bij de milieustraat. Dit resulteerde in een teruggave van € 83.766,00. Toetreding Saver De toetreding tot Saver heeft plaatsgevonden via verkrijging van 1.200 gewone aandelen à € 125,00 per aandeel, wat neerkomt op een totaalbedrag van € 150.000,00. Ter vervanging van de milieustraat in Etten-Leur zijn we met Saver overeengekomen dat we per 1 januari 2023 terecht kunnen op hun grondstoffencentrum (milieustraat) in Oud Gastel. Daarnaast zijn we in 2022 druk bezig geweest met de implementatie van Saver. Voorafgaand aan de transitiedatum van 1 januari 2023 hebben we met Saver de nodige stappen, controles en details doorlopen om alles operationeel te krijgen. Een belangrijk onderdeel van de implementatie betrof ook de communicatie richting onze inwoners, waarbij we tevens hebben ingezet op het stimuleren van afvalscheiding.

Afvalstoffenheffing Het uitgangspunt bij de afvalstoffenheffing is een volledig 100%-kostendekkende tariefberekening. Alle kosten van de activiteiten die in enige mate (geheel/gedeeltelijk) kunnen worden toegerekend aan de in de Wet Milieubeheer opgenomen gemeentelijke zorgplicht voor het verwijderen van huishoudelijke afvalstoffen, inclusief de kosten van de gemeentelijke milieustraat, zijn in de kostenonderbouwing meegenomen. De kosten en opbrengsten lichten we nader toe in paragraaf 5.1. 7.4 – Milieubeheer Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) voert voor Rucphen diverse (milieu)taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en advisering. Voor het takenpakket van de OMWB wordt jaarlijks een werkprogramma opgesteld. Het werkprogramma bestaat uit de wettelijk verplichte basistaken, de regionaal afgesproken collectieve taken en de gemeentelijke verzoektaken. Over de resultaten van het programma wordt uw raad jaarlijks geïnformeerd via het jaarverslag VTH, waarin ook de resultaten van de OMWB zijn opgenomen. Uitgangspunt voor de inbreng van Rucphen was het bedrag uit de gemeentelijke begroting 2022 van € 305.608,00. In het werkprogramma was een bedrag van € 373.394,00 opgenomen.

Het verschil met het bedrag uit de begroting is te wijten aan opgenomen budget voor niet-geprogrammeerde verzoektaken (adviezen of opdrachten). Het benodigde budget voor de bekostiging van dergelijke verzoektaken wordt bekostigd door diegene die een dergelijk verzoek bij de OMWB weglegt. Uit de eindafrekening over 2022 blijkt dat de OMWB een realisatie heeft van € 336.166,00. Dit valt ruim binnen het bedrag dat was opgenomen in het werkprogramma 2022. De reden voor het verschil tussen de uiteindelijke realisatie en het vooraf begrote budget in het werkprogramma 2022 ligt aan het feit dat er minder nietgeprogrammeerde verzoektaken zijn uitgezet bij de OMWB. Derhalve kan worden gesteld dat de OMWB de taken conform het opgestelde werkprogramma 2022 heeft uitgevoerd. Ongediertebestrijding Het aantal geregistreerde meldingen met betrekking tot ratten is ten opzichte van 2021 gedaald van 247 naar 212, een daling van ongeveer 14%. In 2022 is wederom de preventieve bestrijding van de eikenprocessierups toegepast. Hierdoor is de overlast zeer beperkt gebleven. Het aantal geregistreerde meldingen over eikenprocessierupsen is nog verder afgenomen tot een tiental meldingen. De voor de bestrijding beschikbare middelen zijn in 2022 niet volledig ingezet, mede door het positieve effect van de preventieve bestrijding en zeer beperkte curatieve bestrijding.

Duurzaamheid Bij het opstellen van de begroting 2022 waren we in de veronderstelling dat we in 2022 flinke stappen konden gaan zetten richting de uitvoering van onze doelstellingen uit de Regionale Energie Strategie 2030 WestBrabant (“RES 1.0”) en de “Visie Zonne- en Windenergie”. Ook wilden we in 2022 een grote stap zetten met de uitvoeringsprogramma’s van de eind 2021 door de raad vastgestelde “Transitievisie Warmte”. De overeenkomst van alle visies was dat ze een duidelijke (middel)lange termijn strategie beoogden richting 2030. Maar in 2022 veranderde alles in sneltreinvaart. Door de oorlog in Oekraïne stegen de energieprijzen explosief en werden we geconfronteerd met een razendsnelle ontwikkeling van een relatief nieuw fenomeen: energiearmoede. Medio 2022 kwam daarboven op het bericht van de transmissienetbeheerder dat het elektriciteitsnetwerk vol zat en er geen nieuwe grootverbruiksaansluitingen meer mogelijk waren. Dit gold zowel voor afname als teruglevering. De oorlog leidde er ook toe dat de energietransitie in een versnelling kwam. Het Rijk was al voornemens meer middelen ter beschikking te stellen om gemeentes hierbij te helpen, maar ook dit proces is versneld en werden er (extra) middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede.

Als Gemeente Rucphen moesten we een balans zoeken tussen het bewaken van de (middel)lange termijndoelstellingen en de actuele uitdagingen waar we mee werden geconfronteerd. Dit alles heeft er wel toe geleid dat het bewustzijn rondom de energietransitie is gegroeid. We zien dit bijvoorbeeld terug in de toename van het aantal zonnepanelen, het gebruik van de energiecoaches en het aantal huishoudens dat energiebesparende maatregelen neemt. De Regionale Energie Strategie 2030 West-Brabant In het vastgestelde RES 2030 zijn voor onze gemeente de volgende opgaven opgenomen: - vóór 2030 opwekken van 30 GWh zonne-energie; - na 2030 opwekken van 36 GWh windenergie.

Eind 2022 hebben we met elkaar bijna 6 GWh aan zon op dak weten te realiseren; een verdrievoudiging ten opzichte van het moment van de vaststelling van de RES 1.0. Daarnaast zitten er nog een behoorlijk aantal initiatieven van voornamelijk individuele Rucphense bedrijven in de harde pijplijn, ook goed voor nog eens 2-7 GWh. Dat betekent dat we gestart zijn in onze gemeente, maar is er nog voldoende uitdaging. In de regio heeft men nog meer opwek van zonne-energie weten te realiseren. Mede hierdoor zijn de problemen op het elektriciteitsnet ontstaan en daarom heeft de RES nieuwe richtlijnen geformuleerd om initiatieven voor (grootschalige) energieopwekking te beoordelen; het zogenaamde PeP-proces (Programmeren en Prioriteren), gericht op de beschikbare netcapaciteit voor de korte termijn (2023-2027). Ook omdat steeds duidelijker wordt dat de beschikbare ruimte in Brabant te beperkt is om overal enkelvoudig ruimtegebruik te realiseren is dit proces opgestart. Dit biedt kaders voor de regio om te bepalen in welke mate initiatieven wenselijk zijn. Voor Rucphen heeft dit invloed op de uitvoering van de (middel)lange termijndoelstellingen van de RES 1.0. Daar komen we eind tweede kwartaal 2023 bij u op terug via de voortgangsrapportage van de RES 1.0.

Wel zijn er eind 2022 gesprekken opgestart over zon op dak op industrieterrein de Nijverhei en zijn we gestart met de voorbereidingen voor de besluitvorming op een aantal initiatieven voor zon op veld, waarbij o.a. onze Visie Zonne- en Windenergie als toetsingskader dient. De RES zal komend jaar het proces in gang zetten om te komen tot de RES 2.0, waarin de opgave minder centraal staat, maar meer de landschappelijke inpassing en waarin ook vraag in aanbod meer op elkaar afgestemd worden. Dit proces gaan we uiteraard met uw raad doorlopen. Transitievisie Warmte Vanwege de ontwikkelingen op de energiemarkt, de stijgende prijzen en de vastgelopen netcapaciteit zijn we iets later gestart met een onderzoek om de gebouwde omgeving te analyseren. Op basis van die analyse komen we tot een prioritering van de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Het proces is echter wel opgestart en inmiddels hebben we u geïnformeerd over de resultaten via een raadsinformatiebrief. We zullen u verder meenemen in deze resultaten en in de ontwikkelingen rondom de energie- en warmtetransitie op een raadsinformatieavond eind tweede kwartaal 2023.

Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) De belangrijkste opgave bij de uitvoering van de specifieke uitkering RREW was dat de activiteiten huishoudens ondersteunen bij het reduceren van hun energiegebruik door het treffen van eenvoudige energiebesparende maatregelen in de woningen. Vanuit de RREW middelen hebben we de onder meer volgende acties kunnen uitvoeren: Verschillende collectieve inkoop- en adviesacties (warmtepompen, glas); Webinars over verduurzaming; Opleiden van energiecoaches; Cadeaubonnen voor huishoudens voor kleine energiebesparende maatregelen. We hebben de volgende aantallen huishoudens kunnen helpen: o Huurders: 933 o Woningeneigenaren: 986 Nationaal Isolatieprogramma en aanpak Energiearmoede Op 20 januari 2022 is een specifieke uitkering van € 251.962,00 ontvangen voor de aanpak van energiearmoede in onze gemeente. Op 13 juli 2022 is de beschikking gewijzigd en is er € 330.963,00 toegevoegd aan het bedrag. We vinden het belangrijk om deze middelen zo doelmatig en doeltreffend mogelijk te besteden en om zo de juiste mensen te ondersteunen. Daarom zijn we eind 2022 gestart met het opstellen van een aanpak die ook duurzame besparingen oplevert. Onze aanpak energiearmoede zal eveneens eind tweede kwartaal 2023 worden gepresenteerd tijdens de voorgenoemde raadsinformatieavond.

Daarbij zal het Nationaal Isolatieprogramma uiteindelijk een onderdeel worden van de uitvoering van de Transitievisie Warmte, waarbij we inwoners steeds verder meenemen op hun isolatiereis, van tochtstrips tot dakisolatie. Zo proberen we de balans tussen aandacht voor korte termijn actualiteiten en de lange termijn doelstellingen om te zetten in kansen om iedereen mee te krijgen.

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria De gemeentelijke begraafplaatsen aan de Kaaistraat te St. Willebrord en de Kerkstraat te Rucphen geven invulling aan de verplichting van de gemeente om een algemene begraafplaats te hebben. Beide begraafplaatsen bieden nog voldoende ruimte qua graven en urnenplaatsen. Beheer en onderhoud van de begraafplaatsen heeft op de vastgestelde wijze plaatsgevonden.

Beleidsindicatoren

Percentage berekende hernieuwbare elektriciteit 10,6%

26,9%

Rucphen

Nederland bron: berekening | 2020

Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner

Rucphen

148

bron: Sitchting Halt | 2016 - 2020

Nederland

169

bron: CBS statistiek Huishoudelijk afval | 2021

*Omvang huishoudelijk restafval: Het aantal kilogram niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Beoogd maatschappelijk effect Het is goed wonen in Rucphen; aantrekkelijk en leefbaar.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma In de begroting 2020 zijn de volgende speerpunten uit het Coalitieakkoord, de Raadsagenda en de Toekomstvisie opgenomen. Speerpunten uit het Coalitieakkoord 2018-2022 en de Raadsagenda 2018-2022; • Actualisatie woonvisie in 2018; • Speciale aandacht voor een optimale verdeling van woningbouw op basis van vraag, tussen de doelgroepen starters, senioren, sociale huur, geliberaliseerde huur en zelfbouwers; • Aanvullende afspraken met Thuisvester over toewijzen woningen aan mensen met lokale binding; • Afronding dorpsplannen binnen de reeds beschikbaar gestelde kredieten en de laatste verpaupering in de dorpscentra actief te lijf gaan; • Passende oplossingen voor leegstand buitengebied. Speerpunten uit de Toekomstvisie “Puur Rucphen 2030”: • De gemeente Rucphen is aantrekkelijk voor wonen en vrijetijdsbesteding; • Onze dorpen hebben allemaal een eigen karakter en het is er goed leven. De samenstelling van de bevolking is daarbij belangrijker dan aantallen; • Een sterke vrijetijdseconomie draagt bij aan de leefbaarheid van onze dorpen.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2022

Begr. na wijz. 2022

Rekening 2022

642.373 -233.115 9.453.373 -9.379.121 889.713 -558.688

1.238.570 -466.246 9.549.920 -9.878.369 1.226.712 -555.488

1.113.434 -661.692 2.879.924 -3.001.416 1.155.655 -509.888

814.535

1.115.099

976.017

Verschillenverklaring per taakveld 8.1 – Ruimte en leefomgeving De ingangsdatum van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Hierdoor resteert van de ontvangen middelen voor de implementatie eind 2022 nog € 130.880,00. Het restant wordt overgebracht naar 2023. Een bedrag van € 50.000,00 wordt gereserveerd voor de optimalisering van de Zoeksestraat, verwachtte realisering is 2024. De raming voor planschades is met € 65.161,00 overschreden, hier staat tegenover dat de inkomsten met € 19.732,00 zijn gestegen. De werkelijke ontvangsten zijn hoger dan begroot door ontvangen middelen van de Provincie Noord-Brabant voor Ruimte voor Ruimte Kavels (€ 175.000,00). 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Dit taakveld verantwoorden we binnen het grondbedrijf. De resultaten van de grondexploitatie worden verwerkt in de reserve van het grondbedrijf. Afwijkingen in baten en lasten worden daardoor gecompenseerd en hebben geen invloed op het resultaat. Het verschil, zowel bij de uitgaven als inkomsten, wordt veroorzaakt door: • tussentijdse-winstnemingen; • aanzuivering van de voorziening binnen het grondbedrijf voor verliesgevende complexen.

Voor de inrichting van de Pierestraat is € 62.625,00 begroot maar vanwege de koppeling met Hofstede kunnen de werkzaamheden pas in 2024 worden uitgevoerd. We brengen het inkomsten- en uitgavenbudget over naar 2023 ten laste van het rekeningresultaat. Tevens zal de opbrengst van € 400.000,00 voor de verkoop van de ondergrond van de voormalige milieustraat naar verwachting in 2023 plaatsvinden. 8.3 - Wonen en bouwen Voor de noodzakelijke voorbereidingen die getroffen moeten worden voor de inwerkintreding van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) ontvangt de gemeente een bijdrage in de algemene uitkering. Het bedrag voor de Gemeente Rucphen bedroeg € 43.226,00 in 2022. Omdat de Wkb nog niet in werking is getreden wordt dit bedrag overgebracht naar 2023 ten laste van het rekeningresultaat. Daarnaast zijn de uitgaven voor inhuur minder dan geraamd. De lagere opbrengst wordt veroorzaakt door minder aanvragen voor omgevingsvergunningen (bouwen).

De taakvelden 8.1 - Ruimtelijke ordening Omgevingswet: van bestemmingsplannen naar één omgevingsplan De Omgevingswet die op 1 juli 2022 in werking zou treden is uitgesteld tot 1 januari 2024. Een gevolg van de wet is dat bestemmingsplannen verdwijnen en daar één omgevingsplan voor in de plaats komt. Een doel van de Omgevingswet is ook om de besluitvormingsprocedures te verbeteren en versnellen. Afgelopen jaar zijn er flink wat stappen gezet in de voorbereiding op de Omgevingswet. Bijvoorbeeld hoe we de bestaande kaders kunnen opzetten binnen de kaders van het Omgevingsplan, die een bredere reikwijdte ken dat de huidige kaders. Zo moeten tal van regels die nu zijn opgenomen in algemene maatregelen van bestuur een plek krijgen in het gemeentelijke Omgevingsplan. Dit zijn de regels die zijn opgenomen in de zogenaamde bruidsschat van het Rijk. Bij de ontwikkeling van het omgevingsplan moet daarom worden nagedacht of we deze regels overnemen, aanpassen of weglaten. Daarnaast moet worden nagedacht op procedures kunnen worden vereenvoudigd. De verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft in 2022 een piek veroorzaakt in het aantal ontvangen ruimtelijke initiatieven. Reden hiervoor is dat initiatiefnemers de onduidelijkheid van het nieuwe wetstelsel voor willen zijn door hun plannen nog onder de huidige wet- en regelgeving in te dienen.

Een andere reden is dat ruimtelijke adviesbureaus nog onvoldoende zijn voorbereid op de Omgevingswet zodat deze ook aansturen op behandeling onder het huidige stelsel. In 2022 zijn wij aan deze wens tegemoet gekomen door voor deze plannen behandeling onder de huidige wet- en regelgeving veilig te stellen. Dit heeft er wel voor gezorgd dat er sprake is van een piekbelasting. Door het hernieuwde uitstel van de wet, is de verwachting ook in 2023 veel initiatiefnemers en adviesbureaus insteken op behandeling onder de huidige wet- en regelgeving en de planvorming daarom zullen versnellen. Een aanhoudende piekbelasting wordt daarom verwacht. Omgevingswet: voorbereiding In 2022 zijn veel stappen gezet in de voorbereiding op de Omgevingswet. In het kort enkele belangrijke punten: Omgevingsvisie De Omgevingsvisie 1.0 is vastgesteld. Een omgevingsvisie is een integrale visie met strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. Door de vaststelling van de Omgevingsvisie beschikt de gemeente weer over een actueel beleidskader waar nieuwe ontwikkelingen aan getoetst kunnen worden of juist mee gestimuleerd kunnen worden. De Omgevingsvisie 1.0 wordt nu verder uitgewerkt in een 2.0 versie, waarin de kaders per dorp en gebied via een participatief traject opgepakt worden.

Digitaal Stelsel Omgevingswet De indiening vergunningaanvragen en raadplegen van ruimtelijke plannen verloopt onder de Omgevingswet volgens een nieuw digitaal stelsel, het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Om met het DSO te kunnen werken zijn in 2022 softwarepakketten en updates aangeschaft en ingericht. Daarmee is de gemeente klaar om aanvragen, meldingen en plannen die via het DSO worden ingediend te ontvangen en in behandeling te nemen. Door de landelijke problemen met het DSO hebben we niet alle onderdelen goed kunnen testen. Onderzoek door het college ICT-toetsing heeft uitgewezen dat het DSO nog niet op alle onderdelen goed functioneert. Deze problemen moeten in voldoende mate zijn opgelost op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. Het nieuwe uitstel van de Omgevingswet heeft tot gevolg dat de aangeschafte vergunningenapplicatie (Centric Leefomgeving) gekoppeld moet worden aan het huidige digitale stelsel, het Omgevingsloket Online (OLO). Deze koppeling was niet voorzien en heeft dus geresulteerd in meerkosten.

Kwaliteitsverbetering landschap Met de provincie zijn afspraken gemaakt over Ruimte voor Ruimte. De gemeente ontvangt middelen die ingezet kunnen worden voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. In 2022 zijn de ontvangen middelen ingezet voor de landschapsontwikkeling van De Binnentuin en de aanpassing van de Zoeksestraat in Schijf. Mochten er nieuwe inkomsten ontvangen worden, dan wordt dit apart aan uw raad voorgelegd. 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) De gemeente heeft voor een drietal locaties zelf de regie over de gronduitgifte voor woningbouw. Dit zijn de locaties Hofstede in Rucphen, Fazantendonk-Vosdonkseweg en Kaaistraat-Valkendonk in St. Willebrord. Hofstede De planprocedure voor Hofstede is geheel afgerond (fase I + II). De bouw van de woningen van fase II is in volle gang. Fazantendonk-Vosdonkseweg De bestemmingsplanprocedure loopt, waarbij er afstemming is met de ontwikkelaar ter optimalisatie van de ontwikkeling. De locatie betreft in principe een KoLat-locatie waarbij het Koop Later concept een voorwaarde is om te kunnen ontwikkelen. Het toevoegen van reguliere (koop)woningen binnen het plan behoort tot de mogelijkheden. Kaaistraat-Valkendonk Het bestemmingsplan ‘Kom St. Willebrord Kaaistraat ongenummerd’ is in 2022 vastgesteld. Het plan omvat de realisatie van 17 woningen op de hoek Kaaistraat-Vosdonkseweg in St.

Willebord. Tegen het vaststellingbesluit is beroep aangetekend bij de bestuursrechter, waarbij tevens om een voorlopige voorziening werd verzocht. Appellanten, initiatiefnemer en gemeente hebben afspraken gemaakt op basis waarvan appelanten hun beroep hebben ingetrokken. Het bestemmingsplan is daarmee onherroepelijk geworden. Een deel van de grond die is gelegen langs het plangebied van de Kaaistraat wordt benut om het leefgebied van de eekhoorn compenseren die door de planvorming aan de Kaaistraat verloren gaat. Dit vormde één van de beroepsgronden tegen bestemmingsplan Kom St. Willebrord Kaaistraat ongenummerd. De grond naast deze locatie (naast de begraafplaats) en de grond achter de Valkendonk zal worden ontwikkeld voor woningbouw. 8.3 - Wonen en bouwen Uitvoering woonvisie Een speerpunt blijft de huisvesting van starters, senioren en spoedzoekers. De huisvestingsverordening biedt mogelijkheden om inwoners met binding met de gemeente, met voorrang in aanmerking te laten komen voor de sociale huurwoning. Woningbouw in Schijf en Zegge De voorbereidingen voor de realisatie van woningen aan de Zoeksestraat zijn in volle gang. Voor het woningbouwproject aan de Lage Zegstraat (naast nr. 8) is de omgevingsvergunning verleend. Tegen de verleende vergunning is door meerdere belanghebbenden uit de omgeving bezwaar gemaakt.

De bezwaren waren vooral gericht tegen de verwachte trillingseffecten als gevolg van de heiwerkzaamheden. Deze bezwaren zijn ongegrond verklaard. In 2022 is met de bouwwerkzaamheden gestart, waarbij de trillingen als gevolg van de heiwerkzaamheden continu werden gemeten. Deze hebben niet tot schade geleid. Hoefstraat-West Naar aanleiding van het positieve principebesluit uit 2021 heeft initiatiefnemer een conceptplan opgesteld voor woningbouwontwikkeling aan de Hoefstraat, nabij nummer 20, te Zegge. Dit conceptplan is in 2022 behandeld aan de omgevingstafel, waaruit bleek dat de planopzet onvoldoende rekening hield met de milieuzonering (spuitzone) van een nabijgelegen bedrijf. Initiatiefnemer gaat de noodzakelijke aanpassingen verwerken in een ontwerpbestemmingsplan en dit plan bespreken met omwonenden. Daarna kan het plan in procedure worden gebracht. Zegge-Oost Naar aanleiding van de beoordeling van het ontwerpbestemmingsplan is met de initiatiefnemer overleg gevoerd over de stedenbouwkundige opzet van het woningbouwplan. Het traject kende een lange aanloop, waardoor de omstandigheden in de tussentijd zijn veranderd. Dit had onder andere tot gevolg dat de normen voor groen en betaalbaarheid zijn verhoogd. Dit laatste binnen een context waarin ook de bouwkosten fors zijn gestegen. Na

afstemming ligt er nu een voor beide partijen een acceptabel en haalbaar plan. Zodra de onderzoeken zijn geactualiseerd en de anterieure overeenkomst is gesloten, kan het plan in procedure worden gebracht. Dorpsontwikkeling In 2022 is de herinrichting van de openbare ruimte van het centrumgebied in Rucphen bijna volledig afgerond. Na realisatie van de Vlette is de beplanting aangebracht en het parkeerterrein tegenover de Van Boutershemstraat aangelegd. Verder is de openbare verlichting bijgesteld en zijn er wat verkeersschades hersteld. Er is nog overleg met de Ondernemersvereniging Rucphen (OVR) over de aankleding van de markt met enkele boom/ plantenbakken. Zodra hierover overeenstemming is bereikt, kan de aankleding van de markt worden gerealiseerd en is de herinrichting daarmee rond. De ontwikkeling van een nieuw bestemmingsplan voor het middengebied centrumplan Rucphen (complex met 11 appartementen aan de Raadhuisstraat) heeft vertraging opgelopen door het Didam-arrest. Uit een juridische check kwam naar voren dat een nieuwe biedingsprocedure op basis van het Didam-arrest noodzakelijk is. Het Voorontwerpbestemmingsplan Kom Sprundel, Sint Janstraat 64 - 66 te Sprundel (Plan Rozenquartier) is in 2022 afgerond. De verwachting is dat het bestemmingsplan in 2023 in procedure kan worden gebracht voor vaststelling. Ook de ontwikkeling aan de Kanariestraat in St.

Willebrord heeft last van de gevolgen van het Didam-arrest. Om de grond te kunnen verkopen moet een selectieprocedure worden doorlopen, waardoor onzeker is de huidige initiatiefnemer erin slaagt de gronden te verwerven. Ruimtelijke ontwikkelingen De werkvoorraad voor ruimtelijke ontwikkelingen (principeverzoeken, plannen en vergunningaanvragen) is, zoals was voorzien, ook in 2022 hoog gebleven. Op basis van de notitie ‘Blijven bouwen aan Rucphen’ is de capaciteit bij vergunningen in 2022 opgehoogd tot 2,89 fte vast en 0,5 fte flexibel. Ook de formatie voor planvorming is opgehoogd met 1 fte vast en 0,5 fte flexibel. Vanwege de lastige arbeidsmarkt is in 2022 veel gewerkt met inhuurkrachten. Daarbij wordt ingestoken op een commitment van minimaal een jaar of worden afspraken gemaakt over de mogelijkheden om inhuurkrachten over te nemen. Op deze wijze wordt getracht de continuïteit van de dienstverlening te bewaken. In 2022 is het gelukt om een tweetal inhuurkrachten vast in dienst te nemen.

Beleidsindicatoren

Woonlasten éénpersoonshuishouden

Woonlasten meerpersoonshuishouden

euro

789

823

867

905

Rucphen

Nederland

Rucphen

Nederland

bron: COELO, Groningen | 2022

*Woonlasten: Het gemiddelde totaalbedrag per jaar dat een één- of meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten (onroerendezaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing).

Gemiddelde WOZ waarde woningen 330 320 310 300 290 280 270 260 250 240 230 220 210 200 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : CBS - WOZ | 2017 -2022

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

26,5

9,3

Rucphen

Nederland bron: BAG/ABF | 2022

Demografische druk

Rucphen

69,10%

Nederland

70,30%

bron : CBS | 2022

*Demografische druk: De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking.

Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen Inleiding In dit hoofdstuk besteden wij aandacht aan de algemene dekkingsmiddelen. Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze middelen zijn in principe vrij aanwendbaar: uw raad bepaalt voor welk doel de middelen worden ingezet. Hierbij dient natuurlijk in acht te worden genomen dat gemeenten wettelijk verplicht zijn een aantal taken uit te voeren. Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen bevat de volgende onderdelen: • Lokale heffingen; • Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds; • Treasury; • Overige baten en lasten (inclusief onvoorzien).

Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaande tabel is de opbrengst van de verschillende algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Hierna lichten wij de opbrengsten per onderdeel toe.

Lokale heffingen Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Treasury Overige baten en lasten

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2022

Begr. na wijz. 2022

Rekening 2022

314.127 -4.061.255

372.656 -4.080.755

389.234 -4.112.797

-42.139.392 418.659 -560.891 380.060

-46.766.636 404.225 -507.506 389.014

-46.969.823 424.341 -560.935

-45.648.692

-50.189.002

-50.834.080

-4.100

Lokale heffingen Lokale heffingen zijn de opbrengsten uit rechten (retributies) en de eigen belastingen. Onder de algemene dekkingsmiddelen verstaan we alleen de baten uit de eigen belastingen. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, toeristenbelasting en forensenbelasting. Belastingopbrengsten uit rechten, zoals rioolheffing, zijn kostendekkend en daarmee niet vrij besteedbaar. Voor het opleggen en innen van de eigen belastingen betalen we een bijdrage aan de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Deze bijdrage zien we terug aan de lastenkant. Een nadere toelichting over de inkomsten en kostendekking vindt u terug in paragraaf 5.1 ‘Lokale heffingen’.

Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds De algemene uitkering is één van de uitkeringen die gemeenten van het Rijk ontvangen. Dat gebeurt via het Gemeentefonds. Gemeenten kunnen, met inachtneming van wet- en regelgeving, zelf bepalen of zij de uitkering uitgeven aan taken die het Rijk opdraagt of aan eigen beleid. Gemeenten hoeven zich niet te verantwoorden over de besteding van de algemene uitkering richting het Rijk. De verantwoording vindt plaats aan de gemeenteraad. Algemene uitkering 2022 Aan de hand van de decembercirculaire 2022 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is de uitkering uit het gemeentefonds voor het jaar 2022 berekend op € 38.772.182,30. In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van de algemene uitkering op de verschillende rapportagemomenten weergegeven: Algemene uitkering van het gemeentefonds 2022 Raming

Werkelijk

Verschil

Begroting 2022

34.983.090,00

1e bestuursrapportage 2022

35.258.915,00

275.825,00

2e bestuursrapportage 2022

38.254.916,00

2.996.001,00

Financiële slotwijziging 2022

38.744.916,00

490.000,00

Jaarrekening 2022

38.772.182,30

27.266,30

(Bedragen excl. afrekening oude jaren, integratie- en decentralisatie-uitkeringen, maar wel incl. taakmutaties ivm compensatie Corona).

Het verschil tussen de begroting 2022 en de 1e bestuursrapportage 2022 wordt met name veroorzaakt door de middelen die aan de algemene uitkering van het Gemeentefonds zijn toegevoegd in verband met versterking dienstverlening. Zie voor verdere toelichting de 1e bestuursrapportage 2022. Het verschil tussen de 1e en 2e bestuursrapportage 2022 van € 2.996.001,00 positief, wordt veroorzaakt door de effecten van de mei- en septembercirculaire 2022. Het betreft met name de volgende onderdelen binnen het gemeentefonds die een afwijking veroorzaken: • toevoeging van middelen m.b.t. de energietoeslag; • de afrekening van het BTW-compensatiefonds 2021; • een opwaarts bijgesteld accres als gevolg van een hogeren loon- en prijsontwikkeling. Zie voor verdere toelichting de 2e bestuursrapportage 2022. Na de 2e bestuursrapportage 2022 is de financiële slotwijziging 2022 opgesteld. Het verschil tussen deze twee documenten bedraagt € 490.000,00 positief, wat veroorzaakt wordt door de middelen voor energietoeslag en middelen met betrekking tot vroegsignalering en gerichte hulp via bijzondere bijstand. Ten opzichte van de berekening die gemaakt is voor de financiële slotwijziging 2022 is het werkelijke bedrag voor 2022 € 27.266,30 hoger uitgevallen. Dit wordt veroorzaakt door de mutaties uit de decembercirculaire 2022.

Algemene uitkering oude jaren In het dienstjaar 2022 hebben er nog verrekeningen plaatsgevonden met betrekking tot de jaren 2020 en 2021 welke per saldo hebben geleid tot een ontvangst van € 55.522,14. Totaal algemene uitkering Het totale bedrag dat in 2022 wordt verantwoord op het taakveld “algemene uitkering” bedraagt € 46.969.823,44. Voor 2022 was een bedrag begroot van € 46.766.636,00, waardoor er per saldo een bedrag van € 203.187,44 meer ontvangen is in 2022. In onderstaande tabel is per onderdeel het geraamde en het werkelijke bedrag opgenomen.

Totaal algemene uitkering Omschrijving

Begroot

Werkelijk

Algemene uitkering uit het gemeentefonds 2022

38.744.916

38.772.182

27.266

Alg. uitkering uit het gemeentefonds 2022 oude jaren

65.676

55.522

-10.154

Integratie-uitkering Sociaal domein Integratie-uitkering Verhoging raadsledenvergoeding kleine gemeenten

6.907.039

87.850

86.129

4 5

Integratie-uitkering Inburgering

Verschil

Decentralisatie-uitkeringen: 6

Gezond in de stad

51.691

62.607

Gemeenteraadsverkiezingen

49.493

Voorschoolse voorziening peuters

31.746

VTH provinciale taken

46.697

10 Armoedebestrijding kinderen

74.452

11 Invoeringskosten Omgevingswet

258.135

12 Maatschappelijke begeleiding

21.330

13 Extra capaciteit BOA's

32.635

14 Extra VTH-bodemtaken

17.390

15 Uitvoeringskosten klimaatakkoord

195.844

16 Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb)

42.336

-17.390

17 Einde lening inburgeringsplichtig

1.036

18 Brede Reg Combi functies/buurtsportcoach

42.772

19 Versterking omgevingsveiligheidsdiensten

5.000

20 Handhaving quarantaine

10.916

396

4.073

7.898

3.825

22 Inkomstenderving gemeenten 2021

161.000

23 Meerkosten Oekraïne sociaal domein

11.059

24 Versterken sociale basis Totaal

16.665

46.969.823

203.187

21 Leerlingenvervoer Oekraïne

46.766.636

Het verschil van € 203.187,44 wordt met name veroorzaakt door de mutaties uit de decembercirculaire 2022. In onderstaande toelichting wordt per onderdeel een toelichting gegeven. Ontwikkelingen n.a.v. de decembercirculaire 2022 Zoals gebruikelijk bevat de decembercirculaire geen nieuwe accresramingen. In de Startnota heeft het kabinet aangegeven nader te bezien of het wenselijk is om het accres stabieler te maken. Het kabinet heeft daarom besloten om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten. Dit betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 voor gemeenten slechts nog zullen wijzigen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Voor de jaarafsluiting 2022 is het accres 2022, zoals gemeld in de meicirculaire 2022 de definitieve stand. In de decembercirculaire is wel de omvang van de algemene uitkering voor 2022 gewijzigd. Dit wordt veroorzaakt door de diverse taakmutaties die zijn toegevoegd. Gemeenten zijn vrij om deze middelen in de begroting op te nemen voor het uitvoeren van de taken waaraan ze volgens de circulaire aan gelabeld zijn of mogen deze middelen vrij besteden. De middelen zijn namelijk niet geoormerkt. Van een aantal taakmutaties die zijn toegevoegd in de decembercirculaire zijn de middelen gestort in een reserve, zodat we deze middelen voor het doel waarvoor ze toegevoegd zijn kunnen gaan inzetten.

Omdat de middelen pas eind 2022 ontvangen zijn, konden deze niet meer deze in 2022 worden ingezet. Het betreft de volgende taakmutaties:

Taakmutatie: Jeugdzorg (restant Hervormingsagenda) Met de septembercirculaire 2021 zijn aanvullende middelen voor de uitvoering van de jeugdzorg aan gemeenten beschikbaar gesteld. Van deze middelen is, na overleg met de VNG, besloten € 9 miljoen over te hevelen naar de begroting van het ministerie van VWS ten behoeve van de uitvoering van de hervormingsagenda in 2022. Onderdeel van de afspraak is dat resterende middelen van het uitvoeringsbudget teruggeboekt worden van het ministerie van VWS naar het gemeentefonds. De resterende middelen voor 2022 bedragen € 2,8 miljoen en zijn in de decembercirculaire toegevoegd aan de algemene uitkering. Om deze middelen in 2023 achter de hand te hebben, stellen we voor om het bedrag van € 3.194,00 via de resultaatbestemming 2022 te storten in de reserve mutaties decembercirculaire. Taakmutatie: Continuïteit van zorg: meerkosten jeugd en Wmo (covid-19) De VNG en het Rijk hebben afgesproken dat meerkosten binnen het sociaal domein (Jeugdwet en Wmo 2015) als gevolg van de coronapandemie in 2022 door het Rijk worden gecompenseerd. In opdracht van de ministeries van VWS, Financiën, BZK en de VNG is een onderzoek naar de omvang van de totale meerkosten in het sociaal domein uitgevoerd.

Op basis van dit onderzoek is de totale hoogte van de compensatie met betrekking tot de Jeugdwet en Wmo 2015 in een bestuurlijk overleg tussen VWS en VNG gezamenlijk vastgesteld op € 54,8 miljoen. Deze compensatie betreft een afrondende afspraak voor meerkosten over 2022. Een deel van het bedrag is als volgt toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds: • € 8,2 miljoen cluster Jeugd. Voor Rucphen is dat € 9.456,00; • € 10,9 miljoen cluster Maatschappelijke ondersteuning. Voor Rucphen is dat € 19.352,00. De overige € 35,7 miljoen wordt verdeeld over de decentralisatie-uitkeringen Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang en de integratie-uitkering Beschermd wonen, maar dit heeft geen betrekking op de gemeente Rucphen. Bij de resultaatbestemming 2022 wordt voorgesteld deze bedragen te storten in de risicoreserve Coronacrisis. Taakmutatie: Compensatieregeling voogdij 18+ Ten behoeve van de compensatieregeling voogdij 18+ wordt jaarlijks € 30 miljoen gereserveerd binnen de integratie-uitkering voogdij 18+. Nadat het daadwerkelijk benodigde bedrag voor de compensatieregeling bekend is, wordt het saldo (positief of negatief) verrekend met de algemene uitkering. De inventarisatie van de compensatieregeling voor 2022 kon niet tijdig worden afgerond. Daarom valt het gehele gereserveerde budget voor 2022 van € 30 miljoen vrij ten gunste van de algemene uitkering.

In de meicirculaire 2023 zal de verrekening van de bedragen voor de compensatieregeling 2022 met de algemene uitkering alsnog plaatsvinden. Om deze middelen in 2023 achter de hand te hebben, stellen we voor om het bedrag van € 34.549,00 via de resultaatbestemming 2022 gestort in de reserve mutaties decembercirculaire. Integratie- en decentralisatie-uitkeringen decembercirculaire 2022 Naast de taakmutaties bevat de decembercirculaire ook nog een aantal integratie- en decentralisatie uitkeringen met betrekking tot 2022. Decentralisatie-uitkering Inkomstenderving gemeenten 2021 corona Met decentrale overheden is afgesproken dat gemeenten reële compensatie ontvangen voor de derving van inkomsten door covid-19 in 2021. De middelen worden beschikbaar gesteld via een decentralisatie-uitkering. In totaal ontvangen gemeenten in 2022 een uitkering van circa € 152 miljoen. Voor de gemeente Rucphen komt dit neer op een bedrag van € 161.000,00. Bij de resultaatbestemming 2022 wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de Risicoreserve Coronacrisis. Decentralisatie-uitkering Versterken sociale basis Vanuit het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan een samenleving waar (toekomstige) ouderen waardig oud kunnen worden, zelf de regie hebben en met hun netwerk hun leven kunnen leiden.

De norm van deze beweging is ‘zelf als het kan; thuis als het kan; digitaal als het kan’. Een belangrijk onderdeel hiervan is dat ouderen een beroep kunnen doen op een sterke sociale basis. Dit bevordert de vitaliteit en gezondheid van ouderen, waardoor zij beter, langer en meer kunnen participeren in de samenleving. Gemeenten spelen hier een belangrijk rol in. Zo kunnen gemeenten het ‘omzien naar elkaar in de wijk’ faciliteren door een breed, laagdrempelig en vindbaar aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen buurt of wijk. Middels de decentralisatie-uitkering versterken sociale basis kunnen gemeenten (extra) inzetten op het versterken van de sociale basis. De decentralisatieuitkering bedraagt in 2022 in totaal € 11 miljoen. Voor de gemeente Rucphen komt dit neer op een bedrag van

€ 16.665,00. Bij de resultaatbestemming 2022 wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve mutaties decembercirculaire, zodat in 2023 uitvoering gegeven kan worden aan deze middelen. Decentralisatie-uitkering Meerkosten Oekraïne sociaal domein De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet, en de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid ligt óók voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties gezien kan worden. Daarnaast leidt de opvang van Oekraïense ontheemden tot clustering bij specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd. Het kabinet heeft op 25 mei 2022 besloten om gemeenten te compenseren voor de extra kosten in het jaar 2022 die zij door bovengenoemde taken maken. De compensatie is vastgesteld op basis van (een raming) van daadwerkelijke aantallen opgevangen Oekraïense ontheemden. Er is voor het jaar 2022 een macrobedrag van € 25,5 miljoen gereserveerd dat uitgekeerd wordt via een decentralisatie uitkering. Het macrobudget is over gemeenten verdeeld aan de hand van het gemiddeld aantal geregistreerde ontheemden in het BRP per gemeente vanaf 14 februari 2022.

De gemeente Rucphen ontvangt in 2022 een bedrag van € 11.059,00. Deze middelen worden verwerkt in de jaarrekening 2022 en vallen weg tegen de eventueel gemaakte kosten van de gemeente in 2022. Decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne Medio september 2022 zijn er meer dan 78.000 vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland gekomen en ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), onder wie circa 20.000 kinderen en jongeren. Scholen en gemeenten spannen zich in om deze leerlingen onderwijs te bieden. Hier hoort in sommige gevallen ook het vervoer naar de school bij. Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan Oekraïense leerlingen. De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt, en maken. De decentralisatie-uitkering ziet toe op de periode vanaf de start van het schooljaar 2022-2023 tot aan de start van de kerstvakantie in december 2022. De bedragen, in totaal € 12,8 miljoen, die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal geregistreerde kinderen uit Oekraïne, met peildatum 5 september 2022. In de septembercirculaire 2022 was het bedrag voor de gemeente Rucphen nog € 4.073,00 en op basis van de decembercirculaire is dit bedrag aangepast naar € 7.898,00.

Deze middelen worden verwerkt in de jaarrekening 2022 en vallen weg tegen de eventueel gemaakte kosten van de gemeente in 2022. Decentralisatie-uitkering Gezond in de stad In de septembercirculaire 2022 is de verdeling van de middelen over alle overgebleven gemeenten bekend gemaakt. In de decembercirculaire 2022 is de verdeling over alle gemeenten bekend gemaakt van het aanvullend beschikbaar gestelde budget, circa € 8,3 miljoen. Voor de gemeente Rucphen stijgt de decentralisatie-uitkering daarmee van € 51.691,00 naar € 62.607,00. Bij de resultaatbestemming 2022 wordt voorgesteld dit extra bedrag te storten in de reserve mutaties decembercirculaire, zodat deze middelen in 2023 alsnog ingezet kunnen worden. In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start van 12 september 2018 zijn de afgelopen jaren via diverse circulaires middelen aan het gemeentefonds toegevoegd om een lokale coalitie te vormen, versterken en behouden rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen, opdat gemeenten erkende interventies rondom een Kansrijke Start kunnen inzetten. Gemeenten die zich eerder hebben aangemeld om een lokale coalitie Kansrijke Start te vormen, versterken of behouden rondom de eerste 1.000 dagen van kinderen, hebben inmiddels voor het vierde jaar middelen ontvangen waarvan de verdeling over gemeenten in de meicirculaire 2022 bekend is gemaakt.

In het coalitieakkoord is aangegeven dat Kansrijke Start in alle gemeenten van Nederland wordt ingezet. Daartoe zijn structureel middelen beschikbaar.

Treasury Dividend BNG Bank N.V. Dividend is een winstuitkering van een onderneming aan haar aandeelhouders. Gemeente Rucphen heeft 19.656 aandelen in BNG Bank. Het dividend over 2021 is € 44.815,68; dit is € 2,28 per aandeel. Saldo van de financieringsfunctie Onder financieringsfunctie verstaan we alle activiteiten die te maken hebben met het verwerven en beheren van financiële middelen. Het saldo van de financieringsfunctie is het saldo van (a) de betaalde rente (kosten) over de aangegane leningen en de aangetrokken middelen in rekening-courant en (b) de ontvangen rente (opbrengsten) over de uitzettingen inclusief de toegerekende rentelasten aan de programma’s. We presenteren het saldo in het volgende overzicht: Saldo financieringsfunctie Rentekosten van langlopende geldleningen Kosten betalingsverkeer en beheer Rentetoerekening (boekwaarde aandelen) Rente rekening-courant Kosten i.v.m. invordering (a) totale lasten Rente rekening-courant Rente kasgeldleningen Rente hypothecaire geldleningen Rentevergoeding grondbedrijf Ontvangsten i.v.m. invordering Toegerekende reële en bespaarde rente Ontvangen dividend (b) totale opbrengsten (c) saldo (b - a)

Begroot 388.304 15.165 756 404.225 8.799 635 48.171 24.000 381.085 44.816 507.506 103.281

Werkelijk 388.304 15.139 756 18.640 1.502 424.341 41.100 8.799 635 48.172 36.331 381.083 44.816 560.935 136.595

Saldo 0 26 -0 -18.640 -1.502 -20.116 -41.100 0 0 -1 -12.331 2 0 -53.429 -33.314

Rentekosten rekenen we toe aan die taakvelden waar een boekwaarde van een investering voorkomt. In de Financiële Verordening is bepaald dat we dit doen we via een omslagmethode, tenzij speciaal voor een investering een geldlening is aangegaan. Dan belasten we de werkelijke rentekosten door en die rente blijft dan buiten de omslag. Wij kennen alleen geldleningen voor algemene financiering. Hiervoor geldt dus de omslagmethode. De omslagrente is bij de begroting 2022 bepaald op 0,39%. Dit ronden we conform de Financiële Verordening af op 0,50%. De berekening per 31 december 2022 vindt als volgt plaats: Berekening rentepercentage grondbedrijf

31-12-2021

1. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

31-12-2022 379.505

2. Langlopende schulden en kasgeldleningen

31.392.268

3. Rentelast over het vreemd vermogen (1 / 2)

1,21%

4. Vreemd vermogen

55.535.561

5. Totaal vermogen

109.634.447

6. Percentage vreemd vermogen (4 / 5)

50,66%

7 Rentepercentage grondbedrijf (6 * 3)

0,61%

Rente berekening voor de boekwaarde

31-12-2021

1. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

31-12-2022 379.505

2. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

48.172

3. De aan taakvelden toe te rekenen rente (1 - 2)

331.333

4. Boekwaarde exclusief grondbedrijf

76.216.587

5. Rente over de boekwaarde exclusief grondbedrijf (3 /4)

0,43%

De verdeling van de reële en bespaarde rente aan de taakvelden is conform onderstaande tabel.

Reële en bespaarde rente toegerekend aan taakvelden: Omschrijving

Begroot

0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead

Werkelijk 50

58.111

0.5 Treasury

756

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

3.135

1.2 Openbare orde en veiligheid

280

2.1 Verkeer en vervoer

115.725

2.5. Openbaar vervoer

914

3.1 Economische ontwikkeling

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting

5.072

30.405

2.630

22.628

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.2 Sportaccommodaties 5.5 Cultureel erfgoed

7.848

40.361

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering

145

64.743

825

7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

175

25.370

1.778

381.085

381.083

8.3 Wonen en bouwen

Overige baten en lasten (inclusief onvoorzien) Onder de overige baten en lasten nemen we de onvoorziene uitgaven, stelposten, taakstellingen en de ontvangsten uit dwangsommen op. In de volgende tabel is het verloop te zien, gevolgd door een toelichting. Overige baten en lasten

Omschrijving

Begroting na wijziging

Begroot

Onvoorziene uitgaven Stelpost dec-uitk uitvoeringskosten klimaatakkoord Stelpost Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Stelpost Integratie uitkering Inburgering Stelpost IU voogdij 18+ ivm woonplaatsbeginsel

Werkelijk

55.000,00

195.844,00

4.019,00

14.185,00 289.288,00

47.683,00 -

Stelpost Toezicht en handhaving gastouderschap

6.000,00

Stelpost decentr.-uitkering Gezond in de stad

44.978,00

71.850,00

Stelpost subsidieprogramma Taakstelling gemeentewinkel ivm reisdocumentendip

10.920,00

12.637,00

-44.330,00

380.060,00

389.014,00

-4.100,00 -4.100,00

Dwangsommen Totaal

Onvoorziene uitgaven In 2022 is het budget voor onvoorziene uitgaven niet ingezet. In hoofdstuk 6.4. vindt u een nadere toelichting. Stelposten We nemen een stelpost op wanneer de werkelijke uitgaven nog niet exact bepaald kunnen worden. Onze stelposten bevatten beschikbare middelen waarvoor nog geen beleid is vastgesteld, zoals bijvoorbeeld ontvangen decentralisatie-uitkeringen. Uitgaven ten laste van deze posten kunnen pas worden gedaan wanneer uw raad hierover een besluit heeft genomen. Op dat moment worden de middelen met een begrotingswijziging overgebracht naar een ander budget. Stelpost decentralisatie uitkering uitvoeringskosten klimaatakkoord Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten, ontvangen gemeenten in 2022 een overbruggingsbudget van € 40 miljoen. Dat is onvoldoende om de reeds in 2022 gewenste versnelling teweeg te brengen. Daarom wordt van de toekomstige uitvoeringsmiddelen € 74,331 miljoen naar 2022 verschoven. Deze € 74,331 miljoen wordt aan de gemeenten uitgekeerd door ophoging van de decentralisatieuitkering. Van de initiële € 40 miljoen gaat € 38,260 miljoen naar het gemeentefonds en € 1,740 miljoen naar het BTW-compensatiefonds (BCF).

Dat betekent dat via het gemeentefonds in 2022 een totaalbedrag van € 112,591 miljoen beschikbaar wordt gesteld. Het bedrag voor de gemeente Rucphen bedraagt € 195.844,00 en is opgenomen als stelpost. In 2022 zijn deze middelen niet ingezet. Wij stellen u voor bij de resultaatbestemming 2022 deze middelen over te brengen naar 2023. Stelpost Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Op basis van de septembercirculaire 2021 zijn in de begroting 2022 middelen geraamd met betrekking tot het Rijksvaccinatieprogramma meningokokken. Sinds 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering voor het RVP voor de jeugd tot 18 jaar. Voor 2021 is het pakket uitgebreid met het MenACWY (meningokokkenvaccinatie) voor 14-jarigen. Om hier uitvoering heeft het Rijk geld toegevoegd aan de sinds 2019 overgehevelde middelen voor de uitvoering van het RVP. De middelen zijn toegevoegd aan de algemene Uitkering en zijn niet geoormerkt. In de Programmabegroting 2022 is hiervoor een stelpost opgenomen van € 4.019,00. De aanvullende bijdrage aan de GGD voor de gemeente Rucphen in 2022 bedraagt € 4.019,00. Hiervoor is in 2022 de stelpost ingezet.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12848775/1