05b Programmabegroting 2026

31

1.5. Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Dit programma omvat het beleid op het gebied van sport, cultuur, recreatie en het bibliotheekwerk. Onder het programma vallen ook het eigendom, de exploitatie en het beheer van de sportaccommodaties en het openbaar groen. Tot slot vallen ook beleid en maatregelen ten aanzien van cultuur, cultureel erfgoed en lokale media onder dit programma. Taakvelden

Portefeuillehouder(s)

5.1

Sportbeleid en activering

- Martijn Gijzen

5.2

Sportaccommodaties

- Martijn Gijzen - Laura Matthijssen-de Jong

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

- René Lazeroms

5.4

Musea

- René Lazeroms

5.5

Cultureel erfgoed

- René Lazeroms

5.6

Media

- René Lazeroms

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

- Martijn Gijzen

1.5.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Beleidsnota Sport verenigt Rucphen (2019);  Compensatieregeling sportverenigingen Rucphen 2019;  Algemene subsidieverordening gemeente Rucphen 2020;  Lokaal Sportakkoord (2019) (herijkt in 2022);  Beleidsplan buitensport 'In beweging' 2024 – 2034;  Erfgoedverordening gemeente Rucphen 2019;  Beleidsregel groennorm gemeente Rucphen (2021);  BOOM Boombeleid gemeente Rucphen (2021);  Groen R | Groenbeleid gemeente Rucphen (2022);  Omgevingsvisie 2.0 (2025).

1.5.2. Doelen, resultaten en activiteiten

5.1 - Sportbeleid en activering

Dit willen we bereiken: 

Al onze inwoners kunnen bewegen, sporten en deelnemen aan culturele activiteiten.

Dit gaan we er voor doen:  We geven uitvoering aan het herijkt Lokaal Sportakkoord. In 2026 betrekken we ook ondernemende sportaanbieders, zoals fitness- en beweegcentra en zwembaden, bij het lokale sport- en beweegnetwerk, zodat het aanbod verbreed en vernieuwd en de samenwerking versterkt;  We evalueren het Sportakkoord en verkennen hoe we dit na 2026 willen voorzetten;  We laten basisschoolleerlingen met het programma Sjors Sportief laagdrempelig kennis maken met sportactiviteiten zonder direct lid te worden;  We zetten sporters in de schijnwerpers die een bijzondere sportieve inzet hebben laten zien en/of kampioenschappen hebben behaald. Daarmee laten we zien dat we trots zijn op hun inzet en motiveren we anderen om te (blijven) sporten;  Vanaf 2025 zijn we in gesprek met de binnensportverenigingen om inzicht te krijgen in de actuele situatie en de uitdagingen waarmee zij te maken hebben. We voeren in 2026 een aanvullend onderzoek uit. Dit om gerichter te kunnen sturen op het versterken en waarborgen van de continuïteit van de binnensport.

32

5.2 - Sportaccommodaties

Dit willen we bereiken: 

We blijven investeren in sportaccommodaties en (sport)voorzieningen. Daarbij hebben we oog voor een goede spreiding over de vijf dorpen;

Dit gaan we er voor doen:  We volgen de voortgang van het ontwikkelplan 2024-2027 van Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. en controleren de gemaakte prestatieafspraken;  We geven uitvoering aan het Beleidsplan buitensport ‘In beweging 2024-2034’;  Het opstellen van een meerjarig uitvoeringsplan is in nauwe samenwerking met de verenigingen in 2025 afgerond. Dit plan vormt de basis voor de toekomstige investeringen in de basissportvoorzieningen. Hierbij is onder andere gekeken naar de onderhoudsstaat van de accommodaties, velden, banen en installaties, het beleidskader en de actuele situatie op de sportparken. De voorgestelde investeringen worden opgenomen en onderbouwd in de Kadernota’s. Voor de voorgestelde investeringen in jaarschijf 2026 vindt eenmalig onderbouwing plaats in deze begroting.

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Dit willen we bereiken: 

We stimuleren onze inwoners actief tot deelname aan kunst- en cultuuractiviteiten, zowel door het creëren van aanbod als door het wegnemen van drempels;

Dit gaan we er voor doen:  We reiken de cultuurprijs uit aan een persoon of organisatie die zich op bijzondere wijze heeft ingezet op het terrein van cultuur. Met deze prijs spreken we onze waardering uit voor de inzet van inwoners die cultuur in onze gemeenschap versterken;  We geven uitvoering aan de kunst en cultuuragenda die uiterlijk in het eerste kwartaal 2026 is opgesteld.

5.5 - Cultureel erfgoed

Dit willen we bereiken: 

We beschermen en behouden onze (rijks-)monumenten en cultureel waardevolle objecten;

Dit gaan we er voor doen:  We volgen het parapluplan Cultuurhistorie en Archeologie waarin de waarden van de Nota Archeologie en de lijst cultuurhistorisch waardevolle bebouwing zijn verankerd;  We zetten de samenwerking met Molenstichting de Hoop Sprundel tot 2031 voort en verhogen de structurele onderhouds- en instandhoudingsbijdrage met € 2.500,00 naar € 12.500,00, zoals opgenomen in de Kadernota 2026;

5.6 - Media

Dit willen we bereiken:  We bevorderen de geletterdheid en het leesplezier;  We dragen bij aan digitale inclusie, zodat inwoners actief, vaardig en weerbaar zijn in de online informatiesamenleving;

33

Dit gaan we er voor doen:  We hebben vanaf 2026 een wettelijke taak (zorgplicht) om te zorgen voor een volwaardige bibliotheek. Vanuit het Rijk ontvangen we hiervoor een decentralisatie uitkering;  De Bibliotheek West-Brabant geeft uitvoering aan onze maatschappelijke opgaven door in te zetten op: leesbevordering voor jeugd en volwassenen, verbetering van de basisvaardigheden, informeren van de inwoners en digitale geletterdheid (Digi-Taalhuis);  We faciliteren twee Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) om digitale inclusie te vergroten. Er is een IDO-punt bij de bibliotheek in Rucphen en in dorpshuis de Lanteern in St. Willebrord.

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Dit willen we bereiken:  De kwaliteit van het openbaar groen verbetert;  Er is een duurzame ontwikkeling van openbaar groen en het Rucphense landschap;  We behouden en versterken de groenstructuur, versterken de biodiversiteit en maken onze gemeente klimaat-adaptief;  We creëren in overleg met de directe omgeving voldoende aantrekkelijke speelplaatsen binnen nieuwe wijken of nieuw her-in-te-richten wijken;  De kans op wateroverlast zo klein mogelijk houden. Dit gaan we er voor doen:  We geven uitvoering aan de beleidsplannen Groen R en BOOM;  Om het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te bereiken en te behouden werken we voor het groenbeheer en -onderhoud op basis van een beeld- en frequentiebestek. We werken hierbij samen met commerciële partijen en de WVS-groep;  We stimuleren het bewegen en spelen in de openbare ruimte door te zorgen voor uitnodigende natuurlijke en inclusieve sport- en speelgelegenheden;  Groen en spelen zijn vaste onderdelen binnen integrale projecten en opgenomen in het investeringsprogramma. In 2026 ligt de focus op de integrale aanpak van Rucphen Noord, de reconstructie van de Noorderstraat (St. Willebrord) en Raadhuisstraat en de reconstructie van de Pierestraat;  We verhogen het budget voor het beheer van duikers en plegen onderhoud in Rucphen -Oost, Zegge en St. Willebrord.

De structurele claim uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting.  We verhogen het budget voor baggeren van sloten om wateroverlast te voorkomen. In 2026 wordt Rucphen West gebaggerd. De structurele claim uit de Kadernota 2026 van € 118.155,00 is verwerkt in deze begroting;  Er wordt een programma uitgewerkt op basis van het landschapsontwikkelingsperspectief DaaRbuiten;  Diverse groenvakken zullen worden gerenoveerd;  Er wordt een bestek opgesteld om te komen tot een nieuwe aanbesteding (commercieel) en inbesteding met WVS voor het groenonderhoud;  We onderzoeken voor de middellange termijn hoe het groenonderhoud in te richten, d.w.z. commerciële aanbesteding, inbesteding WVS, eigen dienst of een combinatie hiervan;  Er wordt een voorstel gemaakt waarbij we ten laste van het exploitatieresultaat in Hofstede extra speelplekken aanleggen;  Naar aanleiding van de in 2025 gestarte bomeninventarisatie wordt de groene kaart en indien nodig de APV aangepast met als doel optimale bescherming van waardevolle bomen en passende invulling van de herplantplicht.

34

1.5.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024

Taakvelden

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Begr. na wijz. 2025

Lasten

91.347

99.875

Baten

-28.064

-23.544

-18.102

Lasten

1.889.391

1.895.340

1.927.842

Baten

-506.094

-466.899

-464.375

Lasten

76.164

95.552

108.209

Baten Lasten

Musea

Begroting 2026 113.467

-7.000 1.760

1.760

1.760

15.427

10.357

12.856

688.090

715.491

Baten Lasten

Cultureel erfgoed

Baten

Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Lasten

606.458

Baten

-18.720

Lasten

2.577.325

2.343.705

2.419.558

Baten

-41.317

-38.115

-424

4.663.678

4.599.121

4.816.282

TOTAAL

1.5.5. Beleidsindicatoren

Niet-sporters percentage 70,0 60,0 50,0

63,2 57,8

57,0 46,7

54,8 49,2

48,7

53,0 46,4

42,5

40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2012

2016

2020 Rucphen

2022

2024

Nederland

bron : Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD-en, CBS en RIVM | 2012 - 2024

*Niet-sporters: Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder.

35

1.6. Programma 6: Sociaal domein Dit programma gaat over alle taken en beleidsvelden die gemeenten uitvoeren op het gebied van zorg, welzijn en ondersteuning van inwoners. De taken zijn er op gericht om inwoners te helpen meedoen in de samenleving, zelfredzaam te zijn en ondersteuning te bieden waar nodig. Denk hierbij aan de wettelijke taken uit de Participatiewet (PW), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet (JW) Taakvelden

Portefeuillehouder(s)

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.3

Inkomensregelingen

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

- René Lazeroms

- Laura Matthijssen-de Jong 6.4

WSW en beschut werk

- Laura Matthijssen-de Jong

6.5

Arbeidsparticipatie

- Laura Matthijssen-de Jong

6.6

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.7

Maatwerk (Wmo)

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.7

Jeugdhulp

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.81

Beschermd wonen, maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.82

Jeugdbescherming en -reclassering

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

6.9

Coördinatie en beleid

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

1.6.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Toekomstvisie 2030 (2015);  Visie Versterken Sociale Basis (2025);  Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang Gemeente Rucphen 2018;  Algemene subsidieverordening gemeente Rucphen 2020;  Compensatieregeling sociaal culturele instellingen Rucphen 2021;  Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant;  Nota Integraal Armoede- en schuldenbeleid 2020;  Gemeenschappelijke regeling van het Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS-groep);  Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van West-Brabant;  Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2025 gemeente Rucphen;  Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Rucphen 2025;  Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning 2025 gemeente Rucphen;  Verordening jeugdhulp gemeente Rucphen 2019;  Regiovisie Jeugdhulp West-Brabant West 2022 – 2025;  Omgevingsvisie 2.0 (2025).

1.6.2. Doelen, resultaten en activiteiten Dit willen we bereiken:  We bieden voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen zodat (kwetsbare) inwoners langer zelfstandig in hun eigen omgeving/woning kunnen blijven wonen;  We zorgen dat inwoners met een hulpvraag adequate hulp krijgen om weer zelfredzaam te worden of om met de nodige ondersteuning mee te kunnen doen in de Rucphense samenleving;  We realiseren en behouden (algemene) voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg en hulpverlening;  We maken de beweging naar voren en zetten in op meer (collectief) algemene voorzieningen.

36

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

Dit willen we bereiken:  We optimaliseren samen met betrokkenen de exploitatie, het onderhoud en het beheer van de dorpshuizen;  We zorgen dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk volwaardig kunnen participeren in de Nederlandse samenleving, bij voorkeur via betaald werk;  We bevorderen het welzijn van onze inwoners door hen te helpen bij het oplossen van psychosociale problemen en bij het versterken van hun participatie in de samenleving. Dit gaan we er voor doen:  We hanteren een nieuwe subsidiesystematiek voor onze dorpshuizen. Samen met de SKW’s evalueren we jaarlijks de werking en stemmen we de systematiek af op de gemeentelijke doelen en ontwikkelingen;  Het Werkplein voert voor de De6-gemeenten de Wet inburgering uit om statushouders zo snel mogelijk te laten participeren in de samenleving, het liefst via betaald werk. Dit doen zij in samenwerking met allerlei partners waaronder de taalscholen;  We zetten onze consulenten maatschappelijke werk actief en integraal in als eerstelijnsvoorziening om inwoners vanaf 18 jaar die vastlopen (tijdelijke) ondersteuning te bieden om weer vooruit te kunnen;  Wij voegen een wijkverbinder toe aan de keten van zorg en welzijn die zich richt op een sterke, veilige, veerkrachtige en sociale samenleving en die de sociale samenhang samen met de inwoners, vrijwilligers en professionals versterkt.

De ‘Visie versterken Sociale Basis’ en het bijbehorende uitvoeringsprogramma vormen hiervoor de leidraad. De structurele claim uit de Kadernota 2026 van € 95.000,00 voor de wijkverbinder is verwerkt in deze begroting;  We bieden ondersteuning aan mantelzorgers. Door de vergrijzing neemt ook de behoefte aan mantelzorg toe en zien we dat mantelzorg gecombineerd wordt met andere zaken, zoals werk, school en maatschappelijke taken. We willen voor deze ondersteuning meer inzetten op deze leefgebieden en op vindplaatsgericht werken; 

We faciliteren steunpunten voor ouderen die fungeren als laagdrempelige ontmoetingsplekken (inloop), eetpunten en waar verschillende activiteiten worden georganiseerd. Aan deze activiteiten kunnen inwoners zonder indicatie deelnemen.

6.21 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.22 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Dit willen we bereiken:  We zorgen dat onze inwoners regie over hun eigen leven en zorg behouden of herwinnen;  We voorkomen en bestrijden geweld binnen afhankelijke relaties in samenhang met crisiszorg voor acute en niet-acuut urgente situaties;  We geven ons preventief aanbod en algemene voorzieningen op het gebied van jeugd meer vorm in afstemming en in samenspraak met onze jeugd en hun ouders/verzorgers;  We zorgen voor een eerstelijnsaanbod wat past bij de door vergrijzing toenemende zorgvraag;  We zorgen voor een laagdrempelige toegang tot ondersteuning binnen het sociaal domein;  We organiseren krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zijn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelijke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. Dit gaan we er voor doen:  We bieden onafhankelijke cliëntondersteuning aan onze inwoners op basis van een regionale overeenkomst met zorgaanbieders. Naast de professionele onafhankelijke cliëntondersteuning zijn er binnen onze gemeente vrijwillige lokale cliëntondersteuners actief;

37





 

  

Met 14 gemeenten in West-Brabant werken wij samen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties en het Meldpunt Crisiszorg. De gemeente Breda is centrumgemeente en stelt middelen beschikbaar aan uitvoerende organisaties. Onze gemeentelijke bijdrage voor 2026 is € 344.558,00; We organiseren een laagdrempelige inloop ggz voor mensen met lichte ggz problematiek waar zowel mensen met problematiek als naasten terecht kunnen. Ook worden themabijeenkomsten of herstelcafés in de dorpskernen georganiseerd; We werken binnen Lokale Educatieve Agenda-werkgroep aan preventieve activiteiten met een vertegenwoordiging van bibliotheek, jeugdgezondheidszorg, VVE, primair en voortgezet onderwijs; We gaan onze huidige vormen van dagbesteding transformeren naar indicatievrije dagbesteding, waar ouderen zonder indicatie kunnen deelnemen aan de geboden activiteiten. We starten in 2026, waar gedurende de looptijd getoetst wordt of de voorziening voldoende bijdraagt aan de gemeentelijke doelstellingen; Vanuit o.a. het toekomstscenario en de hervormingsagenda jeugd heeft de gemeente de opdracht om te komen tot stevige lokale teams; Met VraagR bieden we één loket voor inwoners voor alle vragen op het gebied van sociaal domein; In 2026 bouwen we verder aan het lokale team waarin diverse disciplines vertegenwoordigd zijn.

6.3 - Inkomensregelingen

Dit willen we bereiken:  We geven inwoners die tijdelijk te weinig inkomen hebben om in hun levensonderhoud te voorzien een tijdelijke aanvulling op hun inkomen;  We bestrijden armoede en staan een actief armoedebeleid voor;  We realiseren een effectievere schuldhulpverlening, waarbij niet alleen de financiële problemen maar ook onderliggende oorzaken en omstandigheden worden aangepakt. Dit gaan we er voor doen:  We nemen deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkplein Hart van West-Brabant. Zij voeren voor onze inwoners regelingen en toeslagen uit op het gebied van inkomensondersteuning zoals bijzondere bijstand en de individuele inkomenstoeslag. Onze bijdrage aan het Werkplein voor de kosten van bedrijfsvoering bedraagt in 2026 € 1.732.815,00;  We starten in 2026 met het opstellen van een vernieuwd beleidsplan financiële zorg. Hierbij spelen we in op de actualiteit en zetten we in op meer preventie en integraliteit;  Bij de Kledingbank Rucphen kunnen inwoners die leven rond het sociaal minimum elke maand een pakket met kleding en woontextiel uitzoeken. Daarnaast biedt de kledingbank een werkplek aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

De structurele claim van € 80.000,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting;  We verstrekken via Stichting Leergeld kindpakketten wanneer ouders onvoldoende inkomen hebben om voor hun kind (sport)kleding, een fiets, zwemlessen, bepaalde schoolkosten of een hobby te bekostigen;  We zetten in 2026 de pilot van het Volwassenenfonds voort. Dit is een regeling waarmee volwassenen met te weinig inkomen ook kunnen deelnemen aan sportactiviteiten;  We bieden schuldhulpverlening aan onze inwoners in verschillende vormen en fases. In eerste instantie om inzicht te krijgen in de schuldensituatie en rust te creëren voor de inwoner. Samen met de gemeentelijke schuldhulpverlener wordt hierna gekeken welke interventies nodig zijn. Waar nodig melden we inwoners aan voor een schuldhulpregeling. Deze wordt voor ons uitgevoerd door Kredietbank Nederland.

38

6.4 - WSW en beschut werk

Dit willen we bereiken: 

We voorzien inwoners met een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap, die niet onder reguliere omstandigheden kunnen werken, van een aangepaste werkplek en stimuleren hen zelfstandig in hun levensonderhoud te voorzien;

Dit gaan we er voor doen:  We nemen deel aan de gemeenschappelijke regeling van het Werkvoorzieningsschap West NoordBrabant (WVS-groep). Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van taken op het gebied van de Wet sociale werkvoorziening (WSW), Beschut Werken en ontwikkeltrajecten voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeentelijke bijdrage aan WVS in 2026 bedraagt € 834.402,00;  WVS ontwikkelt zich, in samenwerking met het Werkplein Hart van West-Brabant en ISD Brabantse Wal, tot het centrale leerwerkbedrijf in de regio West-Brabant. Deze samenwerking is gericht op het realiseren van een samenhangende aanpak, waarbij het bieden van effectieve ondersteuning aan inwoners bij hun ontwikkeling richting arbeidsmarktparticipatie of maatschappelijke deelname centraal staat.

6.5 - Arbeidsparticipatie

Dit willen we bereiken: 

We ondersteunen onze inwoners om werk te vinden en te behouden, en zo bij te dragen aan maatschappelijke participatie;

Dit gaan we er voor doen:  We nemen deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkplein Hart van West-Brabant. Zij ondersteunen onze inwoners bij hun ontwikkeling naar werk of een passende plek in de maatschappij. Dit doen zij door maatwerk te bieden, samenwerkingen aan te gaan met regionale partners en een breed scala aan ondersteuning te faciliteren;  In 2025 is de Participatiewet herzien en als ‘Participatiewet in balans’ aangenomen. De vernieuwde wet legt de nadruk op maatwerk, duurzame arbeidskansen en intensievere begeleiding. De landelijke wijzigingen sluiten goed aan bij de koers die Werkplein Hart van West-Brabant de afgelopen jaren heeft ingezet.

6.6 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Dit willen we bereiken: 

We ondersteunen onze (kwetsbare) inwoners zodat ze zelfstandig kunnen blijven wonen en mee kunnen doen in de samenleving;

39

Dit gaan we er voor doen:  We stellen maatwerkvoorzieningen beschikbaar. Een maatwerkvoorziening is geïndiceerde ondersteuning die is afgestemd op ondersteuning in de individuele situatie van inwoners zoals rolstoelvoorzieningen, woonvoorzieningen en vervoersvoorziening. Deze kunnen zowel individueel (b.v. begeleiding) als collectief (deeltaxi) aangeboden worden;  We organiseren Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) voor onze inwoners via de Regio West-Brabant. Op basis van het vernieuwde contract sturen we op minimaal gelijkblijvende kosten. In 2026 worden alle werkprocessen geoptimaliseerd om een verder kostenverlagend effect op de uitvoeringskosten te bereiken.

6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo) 6.713 - Dagbesteding (Wmo) 6.714 - Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.791 - PGB Wmo 6.91 – Coördinatie en beleid Wmo

Dit willen we bereiken: 

We ondersteunen onze inwoners om zelfstandig te blijven wonen en om mee te doen in de samenleving;

Dit gaan we er voor doen:  Wanneer onze inwoners het huishouden niet (helemaal) zelf meer kunnen doen (door ziekte of beperking en het ontbreken van hulp in de omgeving), kunnen zij een aanvraag indienen voor huishoudelijke ondersteuning. We verstrekken huishoudelijke ondersteuning o.a. via zorg in natura. Wij regelen de zorg en betalen aan de zorgaanbieder;  We bieden ondersteuning aan onze kwetsbare inwoners. Het gaat daarbij om zorg in natura via groepsbegeleiding (dagbesteding) en individuele begeleiding;  In de periode tussen de kadernota en begroting zijn prognoses gemaakt van de Wmo budgetten. De prognoses geven aanleiding om de ramingen vanaf 2026 met € 500.000,00 en een jaarlijkse indexatie te verhogen. Als gedeeltelijke dekking wordt de stelpost voor demografie/vergrijzing ingezet. Deze bedragen zijn op basis van de septembercirculaire 2024 gereserveerd en lopen op van € 100.000,00 in 2026 tot € 400.000,00 in 2029.  We hebben een regionaal waspunt voor cliënten die niet zelf kunnen wassen en strijken. Het waspunt wordt door ons gefaciliteerd en bekostigd door alle deelnemende gemeenten. Vanaf 2026 gaan we nauwer samenwerken met WVS als het gaat om inzet van personeel;  We bieden ook ondersteuning door persoonsgebonden budget (pgb) te verstrekken.

Met een pgb kan een inwoner zelf zorg of ondersteuning inkopen;  We hebben regionale contracten Wmo met de De5 en De64 gemeenten. In 2026 nemen we een besluit over verlenging of opnieuw aanbesteden.

6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 - Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 - Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.792 - PGB Jeugd 6.92 – Coördinatie en beleid Jeugd

4

De6: Gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert. Als we spreken over De5 dan is dit zonder gemeente Roosendaal.

40

Dit willen we bereiken: 

We bieden passende ondersteuning aan kinderen, jongeren en hun ouders bij opvoed- en opgroeiproblemen, psychische problemen, gedragsproblemen of een beperking, zodat ze goed kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen.

Dit gaan we er voor doen:  We bieden ondersteuning aan onze jeugdigen door (lokaal) preventief aanbod, ondersteuning door een jeugdprofessional of wanneer zwaardere zorg nodig is, door de inzet van een jeugdzorgaanbieder;  Voor de uitvoering van de Jeugdwet werken we regionaal op schaal van D95 samen en op sommige dossiers op bovenregionale of provinciale schaal;  We geven regionaal invulling aan onze taken o.b.v. de Regiovisie jeugdhulp West-Brabant West 20222025, die we in 2026 gaan actualiseren. Daarbij hebben we aandacht voor de acties die volgen uit de landelijk vastgestelde Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Een belangrijke ontwikkeling die hieruit voortkomt is het opstellen van een regionale gemeenschappelijke regeling waarin b.v. de regionale bedrijfsvoeringstaken worden opgenomen;  De Regiovisie bevat ook een lokale paragraaf, waarin onze gemeentelijke uitgangspunten zijn opgenomen. We richten ons op preventief aanbod en inzet van algemene voorzieningen. Daarnaast werken we integraal samen met sport, onderwijs, jeugdgezondheidszorg, jongerenwerk, en het veiligheidsdomein;  We werken, in opdracht van het Rijk, aan het stapsgewijs af- en ombouwen van JeugdzorgPlus.

Tegelijk werken we aan nieuwe vormen van hulp, zodat jongeren met zware opvoed- of opgroeiproblemen op een passende plek terechtkunnen;  Al vanaf 2018 is er een stijgende lijn in de kosten voor niet-vrij-toegankelijke jeugdzorg (zorg in natura (ZIN), landelijk transitie arrangement (LTA), jeugdzorg plus, persoonsgebonden budget (PGB), jeugdbescherming en -reclassering). Vanwege de landelijke ontwikkelingen is er nog geen zicht op stabilisatie. Op basis van het werkelijke zorgverbruik van eerdere jaren is structurele verhoging van deze budgetten noodzakelijk. In de Kadernota 2026 is daarom een claim opgenomen van € 2.200.000,00 welke in deze begroting is verwerkt;  In de periode tussen de kadernota en begroting zijn prognoses van de bestedingen op (niet vrijtoegankelijke) jeugdzorg gemaakt voor 2025. De prognoses geven aanleiding om het budget in 2025 te verhogen, waarbij we verwachten dat het reëel is om deze verhoging structureel mee te nemen in de meerjarenbegroting 2026. We hebben meerjarig een aanvullende verhoging van € 200.000,00 verwerkt.

6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 6.812 - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

Dit willen we bereiken:  We bieden van een veilige en stabiele leefomgeving voor inwoners met ernstige psychische of psychosociale problemen, zodat zij kunnen werken aan eigen regie en herstel;  We bieden inwoners die dakloos zijn, dreigen te raken, of slachtoffer zijn van huiselijk geweld tijdelijk onderdak, zorg en begeleiding. Dit gaan we er voor doen:  We werken op basis van een centrumregeling samen met de gemeenten Bergen op Zoom, Roosendaal, Steenbergen, Woensdrecht en Halderberge op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Bergen op Zoom is hierbij de centrumgemeente en ontvangt daarmee ook de financiële middelen voor deze taken. Ook verslavingszorg en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ), blijven de komende jaren nog een taak van de centrumgemeente;  Binnen de samenwerking stemmen we af welke voorzieningen nodig zijn om ook schaalvoordelen te behalen. Ook wordt het aanbod gemonitord en, waar nodig, verbeterd. We organiseren de toegang en opvolging lokaal en de centrumgemeente verzorgt de uitvoering.

5 De9: Gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht, Roosendaal, Halderberge, Moerdijk, Rucphen, Zundert en Etten-Leur.

41

6.821 – Jeugdbescherming 6.822 – Jeugdreclassering

Dit willen we bereiken:  We willen veiligheid, ontwikkeling en het welzijn van kinderen en jongeren waarborgen, met name wanneer hun leefomstandigheden en opvoeding in gevaar zijn door ernstige problemen zoals verwaarlozing, mishandeling of huiselijk geweld;  We willen herhaling van strafbaar gedrag (recidive) bij jongeren voorkomen. Dit gaan we er voor doen: 

We zorgen regionaal voor voldoende zorgaanbod op het gebied van jeugdbescherming en -reclassering en bieden gerichte ondersteuning.

1.6.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024

Taakvelden

Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf regionaal PGB WMO PGB Jeugd

Begr. na wijz. 2025

Begroting 2026

Lasten

1.992.768

2.730.245

2.643.209

Baten

-600.946

-1.156.944

-746.037

Lasten

212.097

393.933

452.746

1.092.243

951.139

1.045.671

118.317

345.147

103.887

-14.383

-3.553

Lasten

9.074.837

9.451.601

10.019.687

Baten

-5.765.729

-6.080.709

-6.588.232

Lasten

7.288.400

7.060.657

7.144.183

Lasten

1.047.714

1.057.479

996.480

Baten

-348.458

Lasten

1.173.514

1.133.606

1.232.839

Baten Lasten Baten Lasten Baten

Baten

Baten

-276.399

-282.816

-291.199

Lasten

2.567.541

2.834.219

2.856.958

2.315.893

2.400.000

2.424.000

63.906

78.000

78.780

Lasten

95.172

135.266

431.345

Baten

-165.902

-218.357

-320.600

Lasten

946.792

834.000

2.640.465

4.250.612

3.642.243

3.068.000

956.000

250.000

2.241.538

2.156.000

1.656.729

415.800

361.000

364.610

34.212

25.000

18.600

Baten Lasten Baten Lasten Baten

Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten

42

Baten Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

Lasten

102.970

Baten

-124.830

287.945

121.605

34.434

4.000

639.494

713.000

580.449

54.932

45.000

170.000

Lasten

1.802.858

1.927.537

1.851.155

Baten

-192.085

-239.211

-243.699

Lasten

554.391

973.951

796.118

Baten

-1.275 32.534.982

32.758.196

Lasten Baten Lasten

Jeugdbescherming

Baten Lasten

Jeugdreclassering

Baten

Coördinatie en beleid Wmo Coördinatie en beleid Jeugd TOTAAL

30.610.379

1.6.4. Beleidsindicatoren

Banen per 1.000 inwoners 15-64 jaar 900

795

800

837

825

805

796

700 600 500

451

466

454

449

470

400 300 200 100 0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland

bron : CBS - Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF research | 2019 - 2023

*Banen: Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners.

43

Jongeren met een delict voor de rechter percentage 1,2 1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : CBS Jeugdmonitor | 2019 - 2023

*Jongeren met een delict voor de rechter: Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Achterstand onder jeugd - kinderen in uitkeringsgezin percentage 7,0 6,0

6,0

6,0

6,0

6,0

6,0 5,0 5,0 4,0

4,0

4,0

4,0

4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : CBS - Jeugdmonitor | 2019 - 2023

*Kinderen in uitkeringsgezin: Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Minimaal 1 lid van het huishouden ontvangt een bijstandsuitkering.

44

Achterstand onder jeugd - werkloze jongeren percentage 2,5 2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0 1,5 1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0 0,5 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : CBS - Jeugdmonitor | 2019 - 2023

*Werkloze jongeren: Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie.

Netto arbeidsparticipatie percentage 74,0

73,2

73,1

73,0

72,2

72,0 71,0 69,6

70,0 69,0

70,7

70,4 69,4

70,1

69,8

68,0

68,0 67,0 66,0 65,0 2020

2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : CBS Arbeidsdeelname (gemeente) | 2019 - 2024

*Netto arbeidsparticipatie: het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking).

45

Personen met een bijstanduitkering per 10.000 inwoners 500

460

431

450 400 350

367

345

316

300

344

255

250

204

202

210

200 150 100 50 0 2020

2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : CBS - Re-integratie | 2020 - 2024

*Personen met een bijstandsuitkering: Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015).

Lopende re-integratievoorzieningen per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar 250 199

200 150

198

198

128

121

192

127

100 61 50 0 2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : CBS - Re-integratie | 2020 - 2024

*Lopende re-integratievoorzieningen: Onze gemeente biedt voorzieningen aan zoals scholing, werk of begeleiding om re-integratie (terugkeer naar werk) mogelijk te maken.

46

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners 800

710

702

700

700

700

590

580

600 500

650

640 480

450

400 300 200 100 0 2020

2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland

bron : CBS - Gemeentelijke monitor sociaal domein Wmo | 2020 - 2024

*Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo: Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Jongeren met jeugdhulp percentage van alle jongeren tot 18 jaar 18,0 16,0 14,0

16,9

16,3

15,7 13,2

15,8 13,9

13,5

13,7

12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0 2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : CBS - indicatoren jeugdzorg in natura | 2021 - 2024

*Jongeren met jeugdhulp: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp. Jeugdhulp is hulp bij psychische hulpvragen, een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Jeugdhulp is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, soms tot 23 jaar

47

Jongeren met jeugdbescherming percentage van alle jongeren tot 18 jaar 1,6

1,5

1,5 1,4

1,4 1,2

1,2

1,2

1,2

1,1 1,0

1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : CBS - indicatoren jeugdzorg in natura | 2021 - 2024

*Jongeren met jeugdbescherming: Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt wanneer een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jongere in de leeftijd van 0 tot 18 jaar (ernstig) wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet (voldoende) helpt.

Jongeren met jeugdreclassering percentage van alle jongeren tot 18 jaar 0,5

0,4

0,4 0,4

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3 0,3 0,2 0,2 0,1 0,1 0,0 2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : CBS - indicatoren jeugdzorg in natura | 2021 - 2024

*Jongeren met jeugdreclassering: Een jongere die met de politie in aanraking is geweest en een procesverbaal heeft gekregen, kan jeugdreclassering opgelegd krijgen. Jeugdreclassering is een vorm van jeugdzorg waarbij de jongere wordt geholpen, begeleid en gecontroleerd. Het doel van jeugdreclassering is om in samenwerking met ouder(s) of netwerk, het gedrag van de jongere te veranderen en recidive te voorkomen.

48

1.7. Programma 7: Volksgezondheid en milieu Dit programma gaat over het bevorderen en beschermen van de gezondheid van onze inwoners, en het aanpakken van duurzaamheidsuitdagingen. Deze uitdagingen zijn divers en gaan onder andere over de energietransitie, het woon- en leefmilieu, afvalinzameling en circulariteit, riolering en klimaatadaptatie, en biodiversiteit. Taakvelden

Portefeuillehouder(s)

7.1

Volksgezondheid

- Suzanne Breedveld-de Ruiter

7.2

Riolering

- Martijn Gijzen

7.3

Afval

- Martijn Gijzen

7.4

Milieubeheer

- Martijn Gijzen

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

- Laura Matthijssen-de Jong

1.7.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Gemeenschappelijke Regeling GGD West-Brabant (GGD);  Gemeenschappelijke regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord;  Preventieakkoord Rucphen (2020);  Klimaatbestendig Rucphen (2022);  Gemeentelijke Rioleringsprogramma (GRP) 2023 - 2026;  Afvalstoffenverordening Rucphen 2024;  Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant;  Visie Duurzaamheid 2019 – 2030;  Visie Zonne- en Windenergie (2020);  Regionale Energie Strategie 2030 West-Brabant 1.0 (2021);  Transitievisie Warmte (2021);  Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans (2025);  Beheersverordening begraafplaatsen gemeente Rucphen (2012);  Beleidsregel “Bijzondere begraafplaatsen gemeente Rucphen” (2020);  Omgevingsvisie 2.0 (2025).

1.7.2. Doelen, resultaten en activiteiten

7.1 - Volksgezondheid

Dit willen we bereiken:  We bevorderen, beschermen en bewaken de gezondheid van onze inwoners door middel van een gestructureerde aanpak van infectieziekten, jeugdgezondheidszorg en collectieve preventie op grond Wet publieke gezondheid (Wpg);  We dringen gezondheidsachterstanden terug en creëren een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Dit gaan we er voor doen:  We nemen deel aan de Gemeenschappelijke Regeling GGD West-Brabant (GGD) samen met 15 andere gemeenten in West-Brabant. Onze gemeentelijke bijdrage 2026 aan de GGD is bepaald op € 639.000,00;  Onder de naam ‘Samen Sterker’ wordt een intensievere samenwerking tussen GGD West-Brabant met GGD Hart van Brabant verder uitgewerkt. Dit kan leiden tot aanpassing van de huidige gemeenschappelijke regeling en de bestaande bestuurlijke structuren;  We zetten Thuiszorg West-Brabant in voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0 tot 4 jaar en de GGD West-Brabant voor de JGZ 4 tot 19 jaar. Deze diensten worden uitgevoerd door een team van jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en consultatiebureau-assistenten;

49

  

We verlengen de pilot stevig ouderschap om kwetsbare zwangere/jonge ouders in een vroeg stadium preventief te kunnen ondersteunen om kindermishandeling te voorkomen; We zetten buurtsportcoaches in als verbindende schakel in het realiseren van ambities op het gebied van sport, bewegen en preventie in Rucphen; We evalueren de inzet van de buurtsportcoaches in 2026 waarna we een besluit nemen over een eventuele structurele voortzetting van de inzet van buurtsportcoaches vanaf 2027.

7.2 - Riolering

Dit willen we bereiken:  We hebben een doelmatig beheer en goed gebruik van de riolering. We organiseren de inzameling en het transport van afvalwater en hemelwater, en beperken de gevolgen van grondwaterstanden;  We passen ons rioleringssysteem aan op het klimaat, zoals hevige regenval en droogte, om schade en overlast voor onze inwoners te beperken;  We creëren bewustwording bij onze inwoners op het gebied van klimaatadaptatie. Dit gaan we er voor doen:  We geven uitvoering aan het Gemeentelijk Rioleringsprogramma 2023-2026 door risicogestuurd rioolbeheer. Integraal werken is hierbij het uitgangspunt, omdat dit kosteneffectief is en minder overlast geeft voor verkeer en inwoners.

In 2026 staan de integrale reconstructies De Gagelrijzen en Rucphen-Noord (fase 1) gepland en zijn opgenomen in het investeringsprogramma;  We stellen in 2026 een Gemeentelijk Rioleringsprogramma 2027-2030 op, wat we ter vaststelling aan uw raad aanbieden;  We zetten de regionale samenwerking in water- en klimaatkring De Baronie en Samenwerking Water West-Brabant (SWWB) voort en pakken landelijke ontwikkelingen, zoals het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), samen op;  We geven uitvoering aan het lokaal klimaatbeleid ‘klimaatbestendig Rucphen’;  Binnen de uitvoering van de integrale reconstructies stimuleren we onze inwoners om ook het hemelwater af te koppelen en aan te sluiten op het gescheiden rioolstelsel;  Om bewustwording onder onze inwoners te creëren doen we in 2026 opnieuw mee aan het NK Tegelwippen;  We leggen rioolheffing op aan woningeigenaren en bedrijven om ons rioolstelsel 100% kostendekkend te maken.

7.3 - Afval

Dit willen we bereiken: 

We verhogen de kwaliteit van afvalscheiding en verminderen de hoeveelheid restafval, waarbij we streven naar maximaal 100 kg restafval per inwoner;

Dit gaan we er voor doen:  Op basis van de Wet milieubeheer zamelen we huishoudelijk afval in bij onze inwoners. We nemen hiervoor diensten af bij Saver N.V. waarvan we ook aandeelhouder zijn;  We actualiseren in 2026 ons afvalbeleid;  Het onderzoek naar de wijze van inzameling van verpakkingen in de vorm van Plastic, Metaal en Drankkartons (PMD) naar aanleiding van uw motie bij de Kadernota 2026, leveren we in de eerste helft van 2026 op. Hiermee verwachten wij uw raad een goed afwegingskader te kunnen bieden;  We zijn vanaf 2026 verplicht om ieder kwartaal een sorteeranalyse te laten uitvoeren op het ingezamelde plasticafval, die van invloed kan zijn op de totale vergoedingen die we ontvangen voor het ingezamelde plasticafval. Los van de extra kosten voor deze sorteeranalyses, is de prognose voor onze gemeente redelijk positief. We hebben een relatief hoge zuiverheidsgraad op het ingezamelde plasticafval;  Door middel van de afvalstoffenheffing worden de kosten voor afvalinzameling en -verwerking doorberekend aan de huishoudens, waarbij 100% kostenverhaal het uitgangspunt is.

50

7.4 - Milieubeheer

Dit willen we bereiken:  We zijn in 2050 energie- en klimaatneutraal;  In 2030 hebben alle woningen in gemeente Rucphen minimaal energielabel B;  We stimuleren dat meer eigenaar-bewoners hun slecht geïsoleerde woning verduurzamen;  We voorkomen vertraging en extra kosten bij de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma door in één keer aan alle wettelijke en ecologische eisen te voldoen;  We beperken de groeiende vraag naar elektriciteit en ontlasten het energienetwerk;  We maken duidelijke plannen om de warmtevoorziening binnen onze gemeente te sturen;  We verduurzamen onze gemeentelijke gebouwen volledig;  We geven invulling aan de doelstellingen van de RES 1.0; 

Samen met de Omgevingsdienst, als verlengstuk van het lokaal en provinciaal bestuur, zichtbaar samenwerken aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving. Doelstellingen hierbij zijn het verder verbeteren van de dienstverlening, kwaliteit en veiligheid en een eenduidige en gelijke behandeling van bedrijven en burgers.

Dit gaan we er voor doen:  Een aantal onderwerpen in onze Visie Duurzaamheid is gedateerd. We evalueren en actualiseren de visie naar de huidige inzichten en nieuwe ontwikkelingen;  We zetten in op een meerjarige regionale samenwerking volgens de Meerjarige Collectieve Ontzorgings- (MCO-)aanpak van Verbouwstromen. Deze aanpak richt zich op het ontzorgen van woningeigenaren door hen te begeleiden bij het gehele verduurzamingstraject. Dit omvat onder andere het aanbieden van gestandaardiseerde renovatieoplossingen, waardoor meer woningen in een hoger tempo en tegen lagere kosten verduurzaamd kunnen worden;  We laten een gebiedsgericht Soortenmanagementplan (SMP) opstellen om te voldoen aan alle ecologische en wettelijke eisen bij isolatiemaatregelen. We verwachten dat het SMP eind 2027 gereed is. In de tussenliggende periode is een Pre- SMP systematiek beschikbaar. Hierdoor kunnen we toch starten met het Nationaal Isolatieprogramma;  We besteden extra aandacht aan huishoudens met een laag inkomen. Daarmee verminderen we het energieverbruik, verbeteren we het wooncomfort en bestrijden we energiearmoede;  We werken actief samen binnen de Regionale Energie Strategie (RES) West Brabant. In 2025 is het ‘Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans’ (RPE) vastgesteld.

Dit plan behoudt de ambities uit de RES 1.0 maar stemt de verschillende energiedragers beter op elkaar af. De RES stelt een uitvoeringsprogramma op wat ter vaststelling aan uw raad wordt aangeboden;  We nemen in overeenstemming met het RPE (regionaal plan energiesysteem) deel aan onderzoeken naar het gebruik van restwarmte zowel lokaal als bovenlokaal, zoals mogelijke inzet van restwarmte vanuit Attero, Moerdijk. De uitkomsten worden vanaf eind 2025 verwacht en krijgen een vervolg in 2026 waarna deze uitkomsten worden afgewogen en mogelijk opgenomen in het warmteprogramma, Rucphen;  We stellen een warmteprogramma op om de warmtevoorziening binnen onze gemeente te sturen, waarbij we uw raad, inwoners en organisaties betrekken;  We voeren de vervolgacties uit het meerjarenprogramma verduurzaming gemeentelijk vastgoed uit;  In 2025 startten we een energietafel voor bedrijven op de Nijverhei. In 2026 beoordelen we of er voldoende draagvlak is en of zij energiepotentieel hebben om een samenwerking aan te gaan in de vorm van een Energy Hub;  We nemen deel aan de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden en West-Brabant. Deze voert, binnen de door ons aangegeven beleidsmatige en financiële kaders, verplichte taken (landelijke basistaken), verzoektaken en collectieve taken op het gebied van de milieuwetgeving uit.

51

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria

Dit willen we bereiken: 

We waarborgen een respectvolle omgang met overledenen en bieden de nabestaanden keuzevrijheid bij de lijkbezorging. Hierbij geven we uitvoering aan de Wet op de lijkbezorging (Wlb).

Dit gaan we er voor doen:  We beheren en onderhouden twee gemeentelijke begraafplaatsen; aan de Kerkstraat in Rucphen en de Kaaistraat in St. Willebrord;  Het reguliere groenonderhoud op de gemeentelijke begraafplaatsen is bij het Werkvoorzieningsschap ondergebracht. Alle andere werkzaamheden op de begraafplaatsen doen we in eigen beheer;  In de ‘Verordening lijkbezorgingsrechten’ zijn de verschuldigde rechten voor het gebruik maken van de gemeentelijke begraafplaatsen vastgesteld.

1.7.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024

Taakvelden

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL

Begr. na wijz. 2025

Begroting 2026

Lasten

1.397.137

1.548.093

Baten

-391.046

-429.735

1.585.404 -373.657

Lasten

1.511.299

1.762.183

1.749.640 -3.021.971

Baten

-2.742.377

-2.860.782

Lasten

2.516.901

2.583.465

2.613.305

Baten

-3.290.596

-3.542.410

-3.541.256

Lasten

1.155.997

6.204.379

1.611.926

Baten

-446.051

-5.040.239

-1.200

Lasten

90.658

69.492

94.182

Baten

-27.555

-26.932

-27.336

-225.633

267.514

689.037

52

1.7.4. Beleidsindicatoren

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit percentage 35,0

32,5

30,0 24,9

25,0

22,1 19,1

20,0

16,8 14,1

15,0

12,8 10,3

10,0 5,0

6,8 4,3

0,0 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : berekening | 2018 - 2022

*Hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd, is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld. Dit is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa.

Omvang huishoudelijk restafval kg per inwoner 175

171

170 165

162

164

163

160 153

155

150

150

148

148 144

145

144

140 135 130 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : CBS | 2019 - 2023

*Omvang huishoudelijk restafval: Het aantal kilogram niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

53

1.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Dit programma gaat over taken op het gebied van de ruimtelijke ordening, gemeentelijke bouwgrondexploitatie, gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening. Taakvelden

Portefeuillehouder(s)

8.1

Ruimte en leefomgeving

- René Lazeroms

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

- Laura Matthijssen-de Jong

8.3

Wonen en bouwen

- René Lazeroms - Laura Matthijssen-de Jong

1.8.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Nota grondbeleid Rucphen 2019;  Nota uiterlijk van bouwwerken gemeente Rucphen (2019);  Beleidsregel prémantelzorgwoningen gemeente Rucphen (2023);  LandschapOntwikkelingsPlan (2009);  Omgevingsvisie 2.0 (2025);  Volkshuisvestingsprogramma (2025).

1.8.2. Doelen, resultaten en activiteiten

8.1 - Ruimte en leefomgeving

Dit willen we bereiken:  Uiterlijk 1 januari 2032 beschikken we over een gemeentedekkend omgevingsplan dat voldoet aan alle wettelijke eisen van de Omgevingswet;  Ruimtelijke ontwikkelingen vanaf 2026 mogelijk blijven maken ondanks dat gewerkt moet worden in een digitale omgeving die nog veel problemen kent doordat de tijdelijke regeling ter omzeiling van deze problemen op 1 januari 2026 stopt;  De gedecentraliseerde regels voor milieubelastende activiteiten op een goede manier kunnen opnemen in het gemeentelijk omgevingsplan door onze kennis en capaciteit te versterken via deelname aan het regionale project SPRONG6;  Een transparant, juridisch verankerd programma ‘Kostenverhaal en financiële bijdragen’ opstellen waarmee ontwikkelaars, naast het kostenverhaal, ook een eerlijke financiële bijdrage gaan leveren aan gemeentelijke investeringen in de fysieke leefomgeving;  Het Ruimte-voor-Ruimtebeleid actualiseren zodat het aansluit bij de gewijzigde koers van de provincie Noord-Brabant in de provinciale beleidsregel ‘Maatwerk Omgevingskwaliteit’. Dit beleid moet bijdragen aan het versterken van de omgevingskwaliteit, het zorgvuldig omgaan met vrijkomende agrarische bebouwing en het realiseren van maatschappelijke doelen, zoals woningbouw en landschapsverbetering;  Cultureel erfgoed beter beschermen en benutten.

Erfgoed versterkt de identiteit van onze gemeente en draagt bij aan een aantrekkelijke woon- en leefomgeving.

6

SPRONG: Samen bouwen met Partners in Regio’s aan Omgevingsplannen van Noord-Brabantse Gemeenten

54

Dit gaan we er voor doen:  We zetten de transitie van bestemmingsplannen naar één omgevingsplan in 2026 voort. We starten met een pilot voor de kern Schijf. Daarna volgt de inhoudelijke uitwerking van de overige kernen en deelgebieden die samen het gemeentelijke omgevingsplan gaan vormen;  We werken vanwege de problemen in de digitale omgeving in onze plansoftware met tijdelijke hoofdstukken en slimme planprocessen, zodat ruimtelijke ontwikkelingen gefaciliteerd kunnen blijven worden terwijl we tegelijkertijd verder bouwen aan het gemeentelijke omgevingsplan;  In 2026 nemen we deel aan project SPRONG, een samenwerkingsverband van Noord-Brabantse gemeenten, de provincie, de Omgevingsdienst en de VNG. Dit biedt ons ondersteuning bij het opstellen van regels voor milieubelastende activiteiten voor het gemeentelijke omgevingsplan en zorgt voor een efficiënt en consistent verloop van dit proces;  We stellen een programma ‘kostenverhaal en financiële bijdragen’ op voor ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. De toekomstige bijdragen van ontwikkelaars verlagen de druk op onze begroting en maken investeringen in de leefomgeving beter betaalbaar.

Hiermee versterken we de financiële basis voor bovenwijkse voorzieningen, infrastructuur en maatschappelijke doelen en sluiten we aan bij de werkwijze van de andere De6-gemeenten;  We starten met de actualisatie van het ‘Ruimte voor Ruimte’ beleid door de uitgangspunten en voorwaarden op basis van de provinciale beleidswijzigingen te herzien. Daarbij nemen ook we de kaders voor functiewijzigingen van vrijkomende agrarische gebouwen mee. Dit doen we in overleg met de provincie om tot een gedragen en uitvoerbaar beleidskader te komen;  We starten met het opstellen van een nieuw erfgoedbeleid. Een actueel erfgoedbeleid zorgt voor duidelijke kaders en een integrale benadering van monumentenzorg, archeologie en cultuurhistorie. Voor de actualisatie van het erfgoedbeleid is budget nodig voor onderzoek, participatie en externe deskundigheid. We komen hier in de Kadernota 2027 bij uw raad op terug.

8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Dit willen we bereiken:  Bijdragen aan de woningbouwopgave in de dorpskernen, door onze gronden strategisch in te zetten voor de ontwikkeling van nieuwe woningen;  De voortgang van onze grondexploitaties herstellen en versnellen, zodat deze locaties bijdragen aan de woningbouwopgave en zorgvuldig worden ontwikkeld volgens gemeentelijke beleidsdoelen;  Oneigenlijk gebruik van gemeentegrond formaliseren, zodat rechtsongelijkheid tussen gebruikers wordt opgeheven, de aansprakelijkheid van de gemeente wordt beperkt en het risico op verlies van eigendom door verjaring wordt voorkomen. Dit gaan we er voor doen:  We voeren geen actief grondbeleid, maar hebben wel een aantal strategische locaties. Deze gronden benutten we waar mogelijk voor woningbouwprojecten die aansluiten bij de lokale woonbehoefte;  Lopende grondexploitaties worden uitgevoerd en waar nodig aangepast om bij te dragen aan de gestelde woningbouwdoelen;  We ontwikkelen zelf woningbouw op de locaties Kaaistraat- Valkendonk en Kaaistraat ong. naast Eekhoornhof. Deze trajecten zijn in 2025 al gestart;  Om te komen tot woningbouw op de locatie van Maria Gorettischool te komen wordt een aanbesteding en planologische inpassing voorbereid/uitgewerkt;  We hervatten de uitvoering van de Rucphense Vaartkant (Middengebied centrumplan Rucphen) met de geselecteerde partijen.

Dit project was door het Didam‑arrest vertraagd, maar na juridische toetsing in 2025 hervat;  Met het project Snippergroen verkopen we reststroken van 20 m² of groter aan bewoners en bedrijven. Kleinere percelen blijven buiten beschouwing om de uitvoeringskosten beheersbaar te houden. De verwachte opbrengsten uit de verkoop dekken naar verwachting de projectkosten.

55

8.3 - Wonen en bouwen

Dit willen we bereiken:  In september 2025 heeft uw raad het Volkshuisvestingsprogramma vastgesteld. We willen groeien naar 27.000 inwoners en woningen bouwen die passen bij ontwikkelingen in onze gemeente;  We voorzien in voldoende woningen voor onze inwoners, passend bij de lokale behoefte;  We voldoen aan de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders en werken aan structurele oplossingen om achterstanden in te lopen. Dit gaan we er voor doen:  We continueren de samenwerking binnen de Stedelijke Regio West-Brabant, waarvan de governance en bijbehorend werkplan medio 2025 bestuurlijk is bekrachtigd. Hierbij ligt de focus op het verder prioriteren van de activiteiten welke voortvloeien uit de Regionale Investeringsagenda. Voor Rucphen zijn belangrijke taken: regionale programmering bedrijventerreinen, vergroten van brede welvaart en inspelen op actuele ontwikkelingen zoals defensie;  We gaan aan de slag met de volgende acties die in het Volkshuisvestingsprogramma zijn opgenomen: o Het prioriteren van woningbouwplannen via een beoordelingskader. Hiermee zijn we al gestart.

Een uitgangspunt hierbij is onder andere dat we in elke kern nieuwe woningen willen bouwen; o We maken afspraken met ontwikkelaars over een realisatietermijn om vertraging te voorkomen en stellen eisen aan het aantal nultredenwoningen en het aantal betaalbare woningen; o We bieden ruimte om woon(zorg)initiateven en/of experimentele woonvormen op te nemen in de woningbouwplanning, met name voor ouderen; o We starten met een campagne om inwoners bewust te maken over ouder worden, wonen en zorg; o We stellen voorwaarden op voor woningdelen en woningsplitsen; o We maken aanspraak op de realisatiestimulans, waarmee we subsidie krijgen per betaalbare woning die is gebouwd. We bekijken hoe we deze subsidie weer kunnen investeren in woningbouw en volkshuisvesting.  We willen diverse woningbouwprojecten in de kernen verder brengen of afronden. Onder andere: Zegge-Oost, Hoefstraat-West (Zegge), Rucphen Noord-West, Rucphense Vaartkant (middengebied), Lindestraat en Krommestraat (St. Willebrord), Dorpstraat 151-155 en 113 (St. Willebrord), Fazantendonk (St. Willebrord), Rozenquartier (Sprundel), Vissenberg Fase III (Sprundel) en de herontwikkeling van de Pastorie in Schijf;  In 2025 hebben we vergunningen verleend voor de bouw van op zijn minst 68 woningen (HoefstraatWest met 16 woningen en Rozenquartier met 52 woningen). De ontwikkelaar kan de bouw van deze woningen starten in 2026.

Daarnaast ronden we in 2026 de planologische procedure af voor nog eens 44 woningen. Hiermee kan ook de bouw van deze projecten (Lindestraat te St. Willebrord met 10 woningen en Dorpsstraat 113 te St. Willebrord met 34 woningen) van start gaan. In 2026 kan dus de bouw van minimaal 112 woningen van starten. De daadwerkelijke aanbouw en oplevering is afhankelijk van de planning van de ontwikkelaar. In het kader van het volkshuisvestingsprogramma maken we in 2026 afspraken met ontwikkelaars over de realisatietermijn. Daarnaast hebben we in 2026 plannen in voorbereiding die zich in een vergevorderd stadium bevinden, in totaal 592 woningen. Mogelijk kan hiervan ook een gedeelte planologisch worden afgerond en worden vergund in 2026;  Voor statushouders stelt het Rijk elke zes maanden de gemeentelijke taakstelling vast. De achterstand op de taakstelling hebben we in 2025 tot dusver ingelopen met 12 personen. De achterstand was 33 personen en is nu 21 personen. De taakstelling in de tweede helft van 2025 is 17 personen. Begin 2026 volgt een nieuwe taakstelling voor de eerste helft van 2026. Met Thuisvester gaan we experimenteren met woningdelen en/of woningsplitsing, zodat minder sociale huurwoningen ingezet hoeven te worden.

56

1.8.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024

Taakvelden

Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

Begr. na wijz. 2025

Begroting 2026

Lasten

1.549.952

1.072.113

636.135

Baten

-800.310

-405.602

-239.518

Lasten

1.945.338

2.912.409

2.690.855

Baten

-1.705.651

-2.898.144

-2.500.828

Lasten

1.080.368

2.349.717

1.790.773

Baten

-519.004

-1.119.257

-582.428

1.550.692

1.911.236

1.794.989

TOTAAL

1.8.4. Beleidsindicatoren

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden euro 1200 957

1000 800

720

733

789

823

860 780

817

838

600 400 200 0 2021

2022

2023 Rucphen

2024

2025

Nederland bron: COELO, Atlas lokale lasten | 2021 -2025

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden euro 1200 1050 1000 800

810

867

905

942 852

894

918

800 600 400 200 0 2021

2022

2023 Rucphen

2024

2025

Nederland bron: COELO, Atlas lokale lasten | 2021 - 2025

*Woonlasten: Het gemiddelde totaalbedrag per jaar dat een één- of meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten (onroerendezaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing).

57

Gemiddelde WOZ waarde woningen x € 1.000,00 450 400

352

350 300

291

290

315

368

370

379

401

398

317

250 200 150 100 50 0 2021

2022

2023 Rucphen

2024

2025

Nederland bron : CBS - WOZ | 2021 - 2025

*WOZ-waarde: De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) met minimaal een woonfunctie en eventueel één of meer andere gebruiksfuncites worden als woning aangemerkt.

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen 30

27

25 20 15 10 10

9

9

9

9

8

4

5

8

2

0 2020

2021

2022 Rucphen

2023

2024

Nederland bron : BAG/ABF | 2020 - 2024

*Nieuw gebouwde woningen: Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

58

Demografische druk percentage 74,0 72,7

73,0 72,0

71,3

71,0

70,1

70,0 69,0

70,3

70,1 70,3

70,4

70,7

69,1 68,1

68,0 67,0 66,0 65,0 2021

2022

2023 Rucphen

2024

2025

Nederland bron : CBS | 2021 - 2025

*Demografische druk: De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit cijfer geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking.

59

2.

Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn in principe vrij aanwendbaar: uw raad bepaalt voor welk doel ze worden ingezet. Taakvelden

Portefeuillehouder(s)

0.5

Treasury

- René Lazeroms

0.61

OZB woningen

- René Lazeroms

0.62

OZB niet-woningen

- René Lazeroms

0.64

Belastingen overig

- René Lazeroms

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

- René Lazeroms

0.8

Overige baten en lasten

- René Lazeroms

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van de verschillende algemene dekkingsmiddelen vermeld. Hierna lichten wij de verschillende onderdelen toe. Rekening 2024

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN

Lokale heffingen Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Dividend Saldo financieringsfunctie Overige baten en lasten

Totaal onvoorzien

2.1

Begroting 2026

Lasten

375.337

393.227

404.627

Baten

-4.279.195

-4.358.586

-4.474.013

Lasten

0

0

0

Baten

-52.904.014

-57.349.843

-56.974.245

Lasten

0

0

0

Baten

-42.457

-49.337

-46.000

Lasten

634.302

769.517

893.199

Baten

-774.658

-696.203

-894.247

Lasten

0

1.177.757

79.775

Baten

41.250

0

-255.156

-56.949.435

-60.113.468

-61.266.060

Lasten

0

0

0

Baten

0

0

0

0

0

0

Totaal algemene dekkingsmiddelen

Onvoorzien

Begr. na wijz. 2025

Lokale heffingen

Lokale heffingen zijn de opbrengsten uit rechten (retributies) en de eigen belastingen. Onder de algemene dekkingsmiddelen verstaan we alleen de baten uit de eigen belastingen. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, toeristenbelasting en forensenbelasting. Belastingopbrengsten uit rechten, zoals rioolheffing en afvalstoffenheffing, zijn kostendekkend en daarmee niet vrij besteedbaar. Voor het opleggen en innen van de eigen belastingen betalen we een bijdrage aan de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Deze bijdrage zien we terug aan de lastenkant. Een nadere toelichting over de inkomsten en kostendekking vindt u terug in paragraaf 5.1 ‘Lokale heffingen’.