05b Programmabegroting 2026
Tekst van het document
1
Programmabegroting 2026
2
3
Inhoudsopgave Programmabegroting 2026 Gemeente Rucphen Voorwoord.......................................................................................................................... 6 Financiële samenvatting ....................................................................................................... 7 Leeswijzer .......................................................................................................................... 8 1.
Programmabegroting 2026 ........................................................................................ 10
1.0.
Programma 0: Bestuur en ondersteuning .................................................................... 11
1.0.1. Beleidskader ........................................................................................................ 11 1.0.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 11 1.0.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 13 1.0.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 14 1.1.
Programma 1: Veiligheid ........................................................................................... 17
1.1.1. Beleidskader ........................................................................................................ 17 1.1.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 17 1.1.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 19 1.1.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 19 1.2.
Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat............................................................. 21
1.2.1. Beleidskader ........................................................................................................ 21 1.2.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 21 1.2.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 22 1.2.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 22 1.3.
Programma 3: Economie ........................................................................................... 23
1.3.1. Beleidskader ........................................................................................................ 23 1.3.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 23 1.3.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 25 1.3.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 25 1.4.
Programma 4: Onderwijs .......................................................................................... 27
1.4.1. Beleidskader ........................................................................................................ 27 1.4.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 27 1.4.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 29 1.4.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 29 1.5.
Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ................................................................... 31
1.5.1. Beleidskader ........................................................................................................ 31 1.5.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 31 1.5.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 34 1.5.5. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 34 1.6.
Programma 6: Sociaal domein ................................................................................... 35
1.6.1. Beleidskader ........................................................................................................ 35 1.6.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 35
4
1.6.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 41 1.6.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 42 1.7.
Programma 7: Volksgezondheid en milieu ................................................................... 48
1.7.1. Beleidskader ........................................................................................................ 48 1.7.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 48 1.7.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 51 1.7.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 52 1.8.
Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .............. 53
1.8.1. Beleidskader ........................................................................................................ 53 1.8.2. Doelen, resultaten en activiteiten............................................................................ 53 1.8.3. Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 56 1.8.4. Beleidsindicatoren ................................................................................................. 56 2.
Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen ............................................................. 59
2.1
Lokale heffingen ................................................................................................... 59
2.2
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds..................................... 60
2.3
Dividend .............................................................................................................. 65
2.4
Saldo van de financieringsfunctie ............................................................................ 65
2.5
Overige baten en lasten......................................................................................... 65
2.6
Onvoorzien .......................................................................................................... 66
3.
Overzicht van de kosten van overhead........................................................................ 67
4.
Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting................................................ 69
5.
De Paragrafen.......................................................................................................... 70
6
7
5.1
Lokale heffingen ................................................................................................... 70
5.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 77
5.3
Onderhoud kapitaalgoederen.................................................................................. 81
5.4
Financiering ......................................................................................................... 83
5.5
Bedrijfsvoering ..................................................................................................... 85
5.6
Verbonden partijen ............................................................................................... 89
5.7
Grondbeleid ....................................................................................................... 101
5.8
Openbaarheid..................................................................................................... 103
Het overzicht van baten en lasten ................................................................................. 104 6.1
De Programmabegroting 2026 .............................................................................. 104
6.2
Overzicht van baten en lasten .............................................................................. 106
6.3
Incidentele baten en lasten .................................................................................. 108
6.4
Aandeel van de gemeente in EMU saldo ................................................................. 111
6.5
Saldo van de begroting en maatregelen ................................................................. 112
6.6
Meerjarenraming 2026 t/m 2029 .......................................................................... 113
6.7
Stortingen/onttrekkingen reserves en voorzieningen ............................................... 115
6.8
Subsidieplafonds................................................................................................. 118
6.9
Geprognosticeerde balans 2026 - 2029 ................................................................. 120
De financiële positie .................................................................................................... 122
5
7.1
Inleiding ............................................................................................................ 122
7.2
Jaarlijks terugkerende arbeidskosten..................................................................... 122
7.3
Investeringsprogramma 2026 .............................................................................. 124
Bijlage 1: Subsidieplafonds begroting 2026....................................................................... 139 Bijlage 2: Verschillenverklaring ....................................................................................... 141 Bijlage 3: Totaallijst risico’s gemeentelijke exploitatie ........................................................ 160
6
Voorwoord Onze gemeente werkt vanuit een gedeelde visie en ambitie aan een financieel gezonde toekomst. Het is onze hoofdambitie om maatschappelijke resultaten te boeken die structureel bijdragen aan het welzijn van onze inwoners en ondernemers, en aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Met deze programmabegroting 2026 en de meerjarenraming voor de drie daaropvolgende jaren doen wij recht aan deze ambitie én voldoen wij aan de provinciale eis van een structureel sluitende begroting voor het jaar 2026. Dit is een belangrijke mijlpaal, maar we staan nog voor stevige keuzes in het verlengde van ons meerjarenperspectief. Ter ondersteuning bij het maken van scherpere keuzes zijn we gestart met het stapsgewijs verbeteren van onze programmabegroting. Binnen deze begroting is nóg scherper inzichtelijk gemaakt welke doelen zijn vastgesteld, welke activiteiten daarbij horen en wat de kosten zijn, zodat maatschappelijk rendement en transparantie hand in hand gaan. Deze ontwikkeling van de programmabegroting zetten we de komende jaren door. De Gemeenteraadsverkiezingen in 2026 geven het perfecte momentum om doelen te herijken, waarbij deze begroting een stevige basis legt voor de komende raadsperiode.
Als college en raad dragen wij verantwoordelijkheid die verder reikt dan een vierjarige cyclus: kiezen voor structureel gezonde financiën is een gezamenlijke, bestuurlijke opdracht die vraagt om consistentie, ook bij toekomstige generaties bestuurders. Daarom nodigen wij uw raad uit om deze begroting vast te stellen en, waar gewenst, via amendementen eigen accenten te plaatsen met het provinciale toetsingskader en het meerjarenperspectief als leidraad. Met vertrouwen kijken we uit naar uw inzet en de keuzes die ons verder brengen, zodat we samen bouwen aan een slagvaardige, financieel robuuste en maatschappelijk betrokken organisatie.
7
Financiële samenvatting We presenteren de volgende begrotingssaldi: 2026: € 0.096.730,00; 2027: € 0.094.351,00; 2028: -/- € 1.247.640,00; 2029: -/- € 0.979.374,00; Deze begrotingssaldi zijn nog vóór correctie op incidentele baten en lasten. De structurele begrotingssaldi vindt u terug in hoofdstuk 6.3. Hieruit blijkt dat onze begroting alleen structureel en reëel in evenwicht is in 2026 en 2027. In de volgende tabel geven we een overzicht van de belangrijkste veranderingen in baten en lasten en het begrotingssaldo.
Saldo Kadernota 2026
2026
2027
2028
280.282
247.358
2029
-1.110.472
-586.787
-386.977
-386.205
Mutaties na Kadernota 2026: Realistisch begroten Kosten Jeugdzorg
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
Kosten Wmo
-400.000
-310.000
-220.000
-120.000
Actualisatie Gemeentelijk Rioleringsplan
-97.813
11.737
57.200
-46.490
Subsidieregeling dorpshuizen
-198.051
-198.051
-198.051
-198.051
MeerjarenOnderhoudsPlan (MJOP) gemeentelijke gebouwen
-164.568
-160.279
-165.323
-168.094
Actualisatie afvalstoffenheffing
77.462
89.091
88.876
98.239
Personeelsbegroting
257.416
113.546
156.455
93.986
0
-5.944
-40.716
-63.024
366.690
378.353
307.344
291.869
0
0
430.000
430.000
9.074
9.170
-98.382
-179.196
Correctie cijfers WVS Kadernota 2026
194.423
176.687
163.469
163.469
Diverse mutaties leiden tot aanpassing van de begrotingssaldi
-28.185
-57.317
-31.063
-109.090
Saldo begroting
96.730
94.351 -1.247.640
-979.374
Incidentele baten en lasten
24.698
30.000
Actualisatie investeringen uitvoeringsplan nota buitensport Algemene uitkering Gemeentefonds Stelposten jeugdzorg Actualisatie renteontwikkeling
Totaal structurele begrotingsruimte
121.428
124.351 -1.247.640
-979.374
We realiseren ons dat vooral de jaren 2028 en 2029 een bepaalde onzekerheid geven. Perspectief is hierbij van groot belang. Het opstellen van een begroting is een momentopname. We weten niet welke baten en lasten nog meer op ons afkomen en in hoeverre we door het rijk hiervoor worden gecompenseerd. Toelichting van kadernota naar programmabegroting De vastgestelde Kadernota 2026 is gebruikt als basis voor deze begroting en de meerjarenraming 2027-2029. In de kadernota zijn de ramingen van de voorgaande meerjarenraming geactualiseerd en zijn de claims en knelpunten en voorgenomen investeringen doorgerekend. Bij vaststelling van de Kadernota 2026 heeft uw raad unaniem het amendement ‘Beperken OZB-verhoging in 2026’ aangenomen. Hierin is opgenomen dat bij de vaststelling van de OZB-opbrengst in 2026 geen stijging van 13,46%, maar een stijging van maximaal 3,3% wordt aangehouden. Dit geamendeerde voorstel heeft geleid tot het ‘saldo Kadernota 2026’ in bovenstaande tabel en is daarmee de basis voor deze begroting. Sinds de kadernota zijn de nieuwste ontwikkelingen in lonen, prijzen, bijdragen van het Rijk en lokale wensen verwerkt. Deze aanpassingen zijn opgenomen en gekoppeld aan de juiste programma’s en activiteiten.
8
De subsidieregeling dorpshuizen (SKW’s) die in de kadernota was aangekondigd en die we aanvankelijk separaat in de september raad wilden aanbieden, hebben we uiteindelijk opgenomen in de begroting door het subsidieplafond te verhogen. Hiermee kunt u alle claims en ambities die we nu kennen meewegen in de integrale afweging.
Leeswijzer Hoofdstuk 1. Programmabegroting 2026 In hoofdstuk 1 worden per programma de taakvelden, het beleidskader, en de daaruit voortvloeiende doelen, resultaten en activiteiten voor 2026 beschreven. Hierbij maken we de koppeling met de doelstellingen uit het hoofdlijnenakkoord en de bijbehorende activiteiten uit het collegewerkprogramma. Aansluitend presenteren we een overzicht van de baten en lasten die aan dat programma zijn verbonden en welke uw raad met het vaststellen van de begroting beschikbaar stelt. De onderwerpen binnen het programma worden onderverdeeld in voorgeschreven taakvelden, waarna per taakveld de (financiële) ontwikkelingen en het beleid in 2026 worden beschreven. Gemeenten zijn verplicht een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de Programmabegroting en de Programmaverantwoording. Hierdoor is het eenvoudiger om gemeenten met elkaar te vergelijken. De gepresenteerde gegevens zijn de meest recente cijfers van waarstaatjegemeente.nl. Hoofdstuk 2. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen In dit hoofdstuk wordt onder andere de algemene uitkering uit het gemeentefonds beschreven. Op grond van de septembercirculaire hebben wij de algemene uitkering voor de begroting bijgesteld. Hoofdstuk 3. Overzicht van de kosten van overhead Aan taakvelden worden alleen direct toewijsbare kosten doorberekend.
Dat betekent dat een groot bedrag aan overheadkosten op een apart taakveld achterblijft. In hoofdstuk 3 lichten we de diverse overheadkosten toe. Hoofdstuk 4. Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting Gemeenten zijn op grond van de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen als zij een fiscale onderneming hebben. In hoofdstuk 4 lichten we de Vpb kort toe. Hoofdstuk 5. De Paragrafen Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen geeft informatie over de beleidskeuzes en een overzicht van de geraamde opbrengsten. Voor de heffingen waar kostenverhaal aan de orde is, is een overzicht gemaakt van de kosten die bij de heffing worden betrokken, het bedrag aan overhead en btw dat wordt toegerekend, en het dekkingspercentage van de heffing. De gemaakte afspraken met betrekking tot opbrengst- en tariefsverhoging en kostendekkendheid van de heffingen hebben we toegepast bij de berekening van de ramingen. De belastingdruk die daaruit voortvloeit is in een overzicht opgenomen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Aan de hand van een inventarisatie hebben wij inzichtelijk gemaakt welk bedrag van de algemene reserve beschikbaar moet blijven om mogelijke risico’s te kunnen opvangen. De ratio van het weerstandsvermogen is (gecorrigeerd) 1,2 en wordt daarmee op basis van vastgesteld beleid als ‘voldoende’ gekwalificeerd.
9
Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf besteden wij aandacht aan het beheer en onderhoud van openbaar groen, wegen, riolering en gebouwen. Financiering In de financieringsparagraaf leggen wij de verwachtingen en het beleid voor de financieringsrisico's vast. De paragraaf geeft inzicht in het rentebeleid, het risicobeheer, de kasgeldlimiet, de financieringsbehoefte en de renterisiconorm. Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering worden de belangrijkste beleidsvoornemens op het gebied van organisatieontwikkeling, samenwerking en juridische kwaliteitszorg, dienstverlening, informatievoorziening en archief, interne beheersing en control, communicatie en huisvesting en facilitair benoemd. Verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen moeten op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen de algemene financiële en beleidsmatige kaders toezenden voor de begroting van het volgende jaar. Dit doen zij via een Kaderbrief. In de Regionale nota Verbonden Partijen is bepaald dat de deelnemende gemeenten in november van het jaar voorafgaand aan de Kaderbrief, de richtlijnen vaststellen. Met de vaststelling van deze programmabegroting stelt uw raad ook de richtlijnen voor 2027 vast. We benutten daarbij de kansen voor meer sturing en (mede)zeggenschap. Grondbeleid Het grondbeleid in de gemeente is ondersteunend aan een groot aantal taken en programma’s.
Het beleid richt zich er op de gemeente zodanig te ontwikkelen dat een samenhang ontstaat in functies op het gebied van de ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, sport en recreatie en de economische structuur. Hoofdstuk 6. Het overzicht van baten en lasten In dit hoofdstuk vindt u naast de vastgestelde begrotingsuitgangspunten, de saldi van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 t/m 2029. In het eerste onderdeel is tevens de vergelijking gemaakt met de cijfers van de jaarrekening 2024 en de begroting 2025 (inclusief vastgestelde wijzigingen). Paragraaf 6.3 bevat het overzicht van incidentele baten en lasten. Hieruit kunt u aflezen of na correctie op deze posten de begroting structureel sluit met een positief resultaat. Hoofdstuk 7. De financiële positie Het belangrijkste onderdeel van dit hoofdstuk is het meerjarig investeringsprogramma en het jaarprogramma 2026 met bijbehorende toelichting. Met de vaststelling van de programmabegroting stellen wij u voor tegelijkertijd een bedrag van € 6.098.732,00 beschikbaar te stellen voor 2026. De jaarschijven vanaf 2027 zijn indicatief. Het beschikbaar stellen van kredieten voor die jaren gebeurt pas bij de vaststelling van de programmabegroting van het betreffende jaar.
10
1.
Programmabegroting 2026
De begroting 2026 kent een standaard indeling in de volgende programma’s: • Programma 0: Bestuur en ondersteuning • Programma 1: Veiligheid • Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat • Programma 3: Economie • Programma 4: Onderwijs • Programma 5: Sport, cultuur en recreatie • Programma 6: Sociaal domein • Programma 7: Volksgezondheid en milieu • Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Daarnaast worden de algemene dekkingsmiddelen en overhead apart toegelicht. Binnen de programma’s is een visuele en inhoudelijke verbetering doorgevoerd door doelen, resultaten, activiteiten en middelen nog beter te verbinden, waardoor sturing op effect en euro’s verbetert; een volgende stap is ook een verbetering tussen programma’s, zodat bestuurlijke sturing en prioritering over de volle breedte versterkt wordt. Door de programma’s nauwer te laten aansluiten op bestuurlijke portefeuilles en vastgestelde kaders (visie en beleid), kan gerichter en meer integraal regie worden gevoerd op programmaniveau en kan uw raad de inzet van beschikbare middelen tussen programma’s explicieter afwegen. Het belangrijkste, richtinggevende koersdocument van onze gemeente is de Omgevingsvisie.
In deze visie “Rucphen 2040: Bouwend op gemeenschapskracht en vakmanschap” is vastgelegd hoe wij samen met inwoners, bedrijven en belanghebbenden Rucphen in 2040 een fijne plek laten zijn om te wonen, werken, leven en genieten. Deze visie kent drie ambities en beschrijft het volgende. Waar gaan we voor? Ook in de toekomst moet het prettig wonen, werken en recreëren zijn in onze gemeente. Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken wij aan een gezonde, veilige en duurzame toekomst. Er komen een hoop opgaven en uitdagingen op ons af. We moeten meer woningen en een ander type woningen realiseren. Ook willen we onze dorpen levendig en aantrekkelijk houden en voldoende kansen blijven bieden voor ondernemers. Uit een analyse van bestaand beleid hebben we drie ambities geformuleerd: Ambitie 1: In Rucphen leven we prettig samen Het aantal ouderen en jonge mensen dat in onze gemeente woont is in 2040 in balans, waardoor onze kernen levendig zijn. Dit zie je terug in de inrichting van de woonomgeving en de openbare ruimte, het voorzieningenaanbod en de woningvoorraad. Ambitie 2: In Rucphen leven we duurzaam samen In 2040 is Rucphen hard op weg om helemaal energieneutraal te zijn. De kernen, het industrieterrein en het buitengebied zijn zo ingericht dat onze inwoners, werknemers en recreanten geen overlast ondervinden van extremere weeromstandigheden.
Daarnaast nodigt de leefomgeving uit tot verblijven, ontmoeten en bewegen. Ambitie 3: In Rucphen zijn er ruime mogelijkheden voor werken en vrijetijdsbesteding Industrieterrein Nijverhei is het centrale bedrijventerrein in de gemeente waar bestaande en nieuwe MKBbedrijven de mogelijkheid krijgen zich op innovatieve manieren door te ontwikkelen. De beschikbare ruimte wordt zo intensief mogelijk benut voor economische activiteiten. Het horeca- en detailhandel aanbod richt zich, naast de eigen inwoners, op dag- en verblijfsrecreanten. Ten aanzien van deze ambitie heeft de gemeente, vanuit duidelijke kaders en uitgangspunten, een faciliterende rol waarin zeer nadrukkelijk de samenwerking wordt gezocht met de regio West-Brabant en het De-6 samenwerkingsverband.
11
1.0. Programma 0: Bestuur en ondersteuning Dit programma gaat over de basistaken en verantwoordelijkheden van het gemeentebestuur en haar ondersteuning. In dit programma zit ook de dienstverlening aan inwoners, zoals het verstrekken van (reis)documenten, huwelijksvoltrekkingen en andere administratieve handelingen en het beheer van gebouwen en gronden. Taakvelden
Portefeuillehouder(s)
0.1
Bestuur
- Marjolein van der Meer Mohr
0.2
Burgerzaken
- Marjolein van der Meer Mohr
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
- Laura Matthijssen-de Jong
1.0.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing: Visie op gemeentelijk vastgoed (2016); Verordening participatie en inspraak gemeente Rucphen (2019); Visie op Verbinding (2022);
Privacybeleid (2023); Nota Verbonden Partijen en overige samenwerking West-Brabant (2024); Omgevingsvisie 2.0 (2025);
1.0.2. Doelen, resultaten en activiteiten
0.1 - Bestuur
De onderwerpen die hierna worden benoemd vallen formeel onder overheadkosten. Om aansluiting te houden bij de Kadernota 2026 worden de verwerkte claims alsnog onder dit taakveld benoemd. Dit willen we bereiken: We voldoen aan het normenkader Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)2, voortvloeiend uit de Cyberbeveiligingswet en de Europese richtlijn NIS21; We vergroten onze digitale weerbaarheid en beperken de gevolgen van cyberincidenten; We zijn aantoonbaar ’in control’ met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens en bereiken en borgen een hoger privacy-niveau; We voldoen aan de strengere eisen die aan een antidiscriminatievoorziening (adv) worden gesteld. Dit gaan we er voor doen: Om veilige en rechtmatige toegang tot systemen te kunnen faciliteren, implementeren we een nieuwe wachtwoordmanager/-kluis. De structurele claim van € 20.000,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting; We blokkeren de toegang naar malafide of door ons aangewezen websites/categorieën door het invoeren van Domain Name System -security.
De structurele claim van € 12.000,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting; We implementeren een Privacy Management Systeem (PMS) om beter inzicht te krijgen in de mate van grip op de verwerking van persoonsgegevens; We voeren Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) uit en borgen dat aanbevelingen worden opgevolgd of dat risico’s aantoonbaar worden geaccepteerd; We zijn transparant naar onze inwoners over het gebruik van hun persoonsgegevens; We registreren en analyseren datalekken en volgen deze op; We organiseren bewustwordingscampagnes en trainingen voor medewerkers op het gebied van privacy;
1
Network and Information Security Directive
12
We maken met interne en externe partijen duidelijke afspraken over gegevensverwerking en leggen deze vast; Onze huidige antidiscriminatievoorziening via Commissie Ombudsman kan niet meer voldoen aan de wettelijke eisen. We beleggen onze antidiscriminatievoorziening bij een gespecialiseerde partij. De structurele claim van € 19.654,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting; In het kader van bewustwording over discriminatie op scholen en verenigingen werken we samen met RADAR2.
0.2 - Burgerzaken
Dit willen we bereiken: We helpen onze inwoners goed en tijdig, met korte wachttijden en heldere informatie. We staan voor toegankelijke, klantgerichte en betrouwbare dienstverlening, zowel fysiek als digitaal; We laten de gemeenteraadsverkiezingen op een correcte, toegankelijke en betrouwbare manier verlopen. Dit gaan we er voor doen: We helpen inwoners bij de registratie van alle belangrijke levensgebeurtenissen, zoals geboorte, huwelijk, verhuizing en overlijden; We verstrekken identiteitsdocumenten, rijbewijzen en beheren de basisregistraties; We werken volgens ons kwaliteitshandvest: deskundig en vriendelijk, met duidelijke en tijdige informatie; We zetten tijdelijk extra personele capaciteit in om de piek in aanvragen van reisdocumenten op te vangen en wachttijden te beperken; We treffen tijdig alle voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026, zodat deze volgens de wettelijke normen en toegankelijkheidseisen verlopen. Dit is een belangrijk moment voor de nieuwe raad en het college en vraagt daarom extra aandacht.
0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden
Dit willen we bereiken: “Het vastgoedbeleid is gericht op het beschikbaar stellen van vastgoed (grond en alles wat daar op staat of in zit), welke moet aansluiten bij het realiseren van het maatschappelijk beleid en/of de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente” (Visie op gemeentelijk vastgoed 2016). Dit gaan we er voor doen: We brengen een (geactualiseerd) meerjarig onderhouds- en investeringsprogramma, incl. de verduurzamingsopgave in beeld, zodat per gemeentelijk vastgoed een beeld ontstaat over levensduur en betaalbaarheid / financiële haalbaarheid. Dit leggen we voor ter besluitvorming aan uw raad.
2
RADAR voert voor gemeenten de wettelijke taak uit van antidiscriminatievoorziening.
13
0.4 - Overhead
Overhead is niet direct toe te rekenen aan een specifiek programma en wordt centraal begroot en verzameld onder taakveld 0.4. Hieronder worden de doelen en activiteiten in het kader van bedrijfsvoering benoemd die uw raad in de Kadernota 2026 heeft behandeld. Een overzicht van de totale overheadkosten vindt u hoofdstuk 3 en een meer uitgebreide toelichting op onze bedrijfsvoering leest u terug in paragraaf 5.5. Dit willen we bereiken: We maken als organisatie goed en efficiënt de overstap naar Microsoft365; We nemen een reëlere begroting op voor de kosten rondom dienstverlening en informatievoorziening; We kijken met een integrale blik naar alle geplande vervangingen van hard- en software binnen de gehele organisatie en voldoen daarbij beter aan de aanbestedingswet. Dit gaan we er voor doen: We maken de overstap naar Microsoft 365 dat de basis vormt voor samenwerken, gegevensopslag en digitale communicatie; We bieden gerichte opleidingen tijdens de overstap naar Microsoft 365 om langdurige problemen en inefficiënties te voorkomen. De eenmalige claim van € 30.000,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting; We vervangen onze software voor het beheren van onze digitale werkplekken, omdat deze per 31 december 2026 niet meer wordt ondersteund.
De eenmalige claim van € 20.000,00 en de structurele claim van € 9.000,00 uit de Kadernota 2026 zijn verwerkt in deze begroting; We passen op advies van de VNG een hoger indexatiepercentage voor de kosten van IT-diensten toe. De structurele claim van € 25.226,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting; We houden rekening met onontkoombare prijsstijgingen van de servervirtualisatie door nieuwe licentievoorwaarden. Inmiddels is duidelijk geworden dat de werkelijke structurele kostenverhoging € 23.000,00 bedraagt en in negatieve zin afwijkt van onze inschatting uit de Kadernota 2026 van € 9.700,00. Het aangepaste bedrag is in de begroting opgenomen; We houden rekening met hogere structurele investeringskosten vanwege verplichte aanbestedingen op bedrijfskritische applicaties. De daaruit voortvloeiende onderhoudskosten zijn op basis van de claim uit de Kadernota 2026 opgenomen in de onze meerjarenbegroting.
1.0.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024
Taakvelden
Bestuur Burgerzaken TOTAAL
Lasten
2.343.389
Baten
-1.863
Lasten Baten
Begr. na wijz. 2025
Begroting 2026
1.974.193
1.943.539
704.775
1.194.561
1.151.435
-585.529
-435.523
-481.381
2.460.773
2.733.231
2.613.593
14
1.0.4. Beleidsindicatoren
Formatie fte per 1.000 inwoners 8,0 6,8
7,0 6,0
6,0
6,2
6,6
6,8
6,9
7,2
6,1
5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 2022
2023
2024 Begroting
2025
2026
Jaarrekening toegestane formatie ambtelijk apparaat
*Formatie: Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat op peildatum 1 januari. Het uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, ongeacht of die formatieplaatsen worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature.
Bezetting fte per 1.000 inwoners 8,0 7,0 6,0
6,5 6,0 5,5
6,3
6,3
6,4
6,5
5,5
5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 2022
2023
2024 Begroting
2025
2026
Jaarrekening werkelijke formatie ambtelijk apparaat
*Bezetting: Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is.
15
Apparaatskosten per inwoner euro 500 450 350
314 312
416
405
393
400
430
372
334
300 250 200 150 100 50 2022
2023
2024 Begroting
2025
2026
Jaarrekening
alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur
*Apparaatskosten per inwoner: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
Externe inhuur percentage van totale loonsom 30% 26% 25% 20% 16% 15%
12%
15% 13%
12%
10%
8%
7%
5% 0% 2022
2023
2024 Begroting
2025
2026
Jaarrekening
het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder arbeeidsovereenkomst of aanstelling
*Externe inhuur: Onder externe inhuur wordt verstaan het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.
16
Overhead percentage van totale lasten 14% 12%
13% 12% 10% 11%
10%
11%
10%
11%
10% 8% 6% 4% 2% 0% 2022
2023
2024 Begroting
2025
2026
Jaarrekening
alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces
*Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten van overhead worden uitgebreid toegelicht in hoofdstuk 3 van dit document.
17
1.1. Programma 1: Veiligheid Dit programma gaat over onderwerpen die direct invloed hebben op de leefbaarheid en veiligheid van onze gemeente zoals crisisbeheersing, brandweer, en toezicht en handhaving van de openbare orde. Taakvelden
Portefeuillehouder(s)
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
- Marjolein van der Meer Mohr
1.2
Openbare orde en veiligheid
- Suzanne Breedveld-de Ruiter - Martijn Gijzen - Laura Matthijssen-de Jong - Marjolein van der Meer Mohr
1.1.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing: Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; Aanpak mensenhandel de Markiezaten (2022); Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026; Beleidsregel Bibob gemeente Rucphen (2024); Omgevingsvisie 2.0 (2025).
1.1.2. Doelen, resultaten en activiteiten
1.1 - Crisisbeheersing en brandweer
Dit willen we bereiken: We beschermen onze inwoners tegen risico’s op het gebied van fysieke veiligheid; We investeren om de risico’s op onbeheersbare natuurbranden te verminderen; We versterken de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie en zelfredzaamheid van onze inwoners. Dit gaan we er voor doen: We nemen deel in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB). De VRMWB behartigt ons belang op de terreinen van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing en het voorzien van een gemeenschappelijke meldkamer. Onze bijdrage aan de VRMWB is in 2026 € 1.426.361,00; We stellen een natuurbrandbeheersplan met bijbehorend uitvoeringsplan op in samenwerking met VRMWB, natuurbeheerders, terreinbeheerders en andere gebruikers van de bossen; We gaan investeren in de weerbaarheid van onze inwoners bij langdurige verstoringen. We voeren (publieks-)campagnes uit en organiseren sessies in het kader van weerbaarheid.
We gebruiken hier in basis de Handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau van de VNG voor; We blijven investeren in onze gemeentelijke crisisorganisatie door in samenwerking met de VRMWB onze medewerkers opleidingen, trainingen en oefeningen aan te bieden in het kader van bevolkingszorg; We vervangen het districtelijke voertuig van de Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD-Bz) en verdelen de kosten binnen het district de Markiezaten. Hiervoor is een krediet van € 70.000,00 opgevoerd; We nemen deel aan een brede veiligheidsdag.
18
1.2 - Openbare orde en veiligheid
Dit willen we bereiken: We investeren in het vergroten van het veiligheidsgevoel van onze inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente; Ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente wordt bestuurlijk aangepakt en de informatiepositie voor de aanpak ervan wordt vergroot; Zorg- en veiligheidscasuïstiek wordt integraal aangepakt; We investeren in het vergroten van de weerbaarheid van onze inwoners, ondernemers en medewerkers op het gebied van cybercrime; We zijn actief zichtbaar in de kernen en daardoor meer aanspreekbaar voor inwoners en ondernemers; We zorgen voor continue verbetering van de gegevensbescherming op grond van de Wet politiegegevens (Wpg). Dit gaan we er voor doen: We stellen een nieuw Integraal Veiligheidsplan op voor de periode 2027 – 2030 en leggen dit eind 2026 voor aan uw raad; We pakken zowel preventief als repressief onze verantwoordelijkheid om ondermijnende criminaliteit aan te pakken, door de mogelijkheden binnen het bestuursrecht (o.a. Wet Bibob, Damoclesbeleid) te benutten; We werken zoveel mogelijk samen met andere partners, zoals het RIEC Zeeland-West-Brabant, de politie, de Arbeidsinspectie, de Douane en de belastingdienst en voeren integrale controles uit; We voeren op basis van een pilot informatie-gestuurde integrale controles uit.
De pilot wordt in 2026 afgerond; We nemen deel aan de districtelijke werkgroep cybercrime en organiseren voor onze inwoners en ondernemers themabijeenkomsten; We organiseren trainingen, inspiratiesessies of innovatieve interne acties met de werkgroep Betrouwbaar Rucphen; We blijven het initiatief buurtpreventie onverminderd steunen en faciliteren; We intensiveren de inzet op veilige en leefbare kernen, wijken en het buitengebied door de Boa capaciteit met 2 fte uit te breiden, zoals ook opgenomen in de Kadernota 2026 voor € 149.000,00; We nemen delen aan een lokaal Zorg- en Veiligheidsoverleg met dertien ketenpartners gericht op een integrale aanpak van zorg- en veiligheidscasuïstiek; We organiseren (gast)lessen op scholen op het gebied van vuurwerk en ondermijning; We maken onderdeel uit van de districtelijke aanpak jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit; We geven in 2026 prioriteit aan bewustwording ten aanzien van het thema mensenhandel en voeren we integrale controles uit op dit thema; We ronden een gezamenlijke Europese aanbesteding uit voor live-uitkijk van openbare orde camera’s af.
De technische en juridische voorwaarden om de live-beelden uit te kijken op het politiebureau worden hierbij ook beoordeeld; We versterken de auditcyclus op grond van de Wet politiegegevens (Wpg) en zorgen voor een jaarlijkse interne audit die is ingebed in de reguliere werkprocessen; We geven uitvoering aan onze wettelijke taak voor dierenoodopvang. De structurele claim van € 17.200,00 uit de Kadernota 2026 is verwerkt in deze begroting.
19
1.1.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024
Taakvelden
Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
Begr. na wijz. 2025
Begroting 2026
Lasten
7.882.003
1.641.696
Baten
-6.618.204
-86.874
-15.661
Lasten
1.200.885
1.013.235
1.287.685
Baten
-45.798
-29.554
-23.800
2.418.885
2.538.503
2.879.382
TOTAAL
1.631.158
1.1.4. Beleidsindicatoren
Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 18
16
16
16 14 12
11
10
10
10 8
8
8
9
9
8 6 4 2 0 2020
2021
2022 Rucphen
2023
2024
Nederland bron : Stichting Halt | 2019 - 2024
*Verwijzingen Halt: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
20
Misdrijven per 1.000 inwoners Winkeldiefstallen 6 5 4 3 2 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
1 0
Diefstallen uit woning
Rucphen Geweldsmisdrijven
Nederland
bron: CBS | 2024
*Misdrijven: Het aantal misdrijven per 1.000 inwoners gespecificeerd in diverse categorieën.
21
1.2. Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma gaat over het realiseren van een veilige, duurzame en efficiënte infrastructuur voor verkeer en vervoer, inclusief wegenonderhoud en -beheer, openbare verlichting, openbaar vervoer en parkeren. Taakvelden
Portefeuillehouder(s)
2.1
Verkeer en vervoer
- Martijn Gijzen
2.5
Openbaar vervoer
- Martijn Gijzen
1.2.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing: Nota parkeernormen Rucphen 2017 Gemeentelijke Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) (2023); Beleidsplan ‘Openbare verlichting; Duurzaam en Leefbaar 2023 - 2027’; Beleids-/beheerplan Wegen 2024- 2028; Omgevingsvisie 2.0 (2025).
1.2.2. Doelen, resultaten en activiteiten
2.1 - Verkeer en vervoer
Dit willen we bereiken: We bevorderen de verkeersveiligheid, mobiliteit en sociale veiligheid en verbeteren de leefbaarheid; Het kwaliteitsniveau van onze wegen is kwaliteit B; Onkruidbestrijding op verharding vindt effectief en efficiënt plaats. Dit gaan we er voor doen: We onderhouden wegen, straten en pleinen, houden deze in stand en garanderen het gebruik, conform de Wegenwet en de Wegenverkeerswet. Dit doen we op het door uw raad vastgestelde kwaliteitsniveau B (CROW3) uit het Beleids-/beheerplan Wegen 2024- 2028; We werken integraal als meerdere openbare ruimte thema’s aangepakt moeten en kunnen worden. Integrale projecten zijn opgenomen in het investeringsprogramma; We onderzoeken de noodzaak om integraal fietsbeleid op te stellen; We maken gebruik van de in 2025 ontvangen specifieke uitkering stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030 om risicogestuurde infrastructurele maatregelen op het onderliggende wegennet uit te voeren om de verkeersinfrastructuur verkeersveiliger te maken; We stellen een onderhoudsplanning op waarbij we kijken naar ruimtelijke ontwikkelingen en de onderhoudstoestand van alle wegen straten en pleinen.
Hierbij maken we onderscheid tussen ‘regulier onderhoud’, ‘incidenteel onderhoud’, ‘planmatig onderhoud’ en het ‘uitvoeringsprogramma infrastructurele werken’ uit het investeringsprogramma; Het budget voor regulier onderhoud zetten we in voor het aanbrengen van wegmarkeringen, herstellen van bermen, het plegen van onderhoud aan zandwegen en milieukosten. Deze werkzaamheden komen jaarlijks terug en worden alleen beïnvloed door de hoeveelheid wegen en bermen (areaal); Het budget voor incidenteel onderhoud gebruiken we voor onvoorziene kleinschalige reparaties en herstelwerkzaamheden aan verhardingen; Het beheerbudget voor planmatig onderhoud wenden we aan om wegen met beeldkwaliteit C en D aan te pakken. In 2026 vindt onderhoud plaats aan de Kade, de Posthoorn en de Klein Zundertseweg; De wegeninspectie wordt uitgevoerd. Maatregelen worden afgestemd op de resultaten van de inspectie;
3
CROW: Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
22
We werken samen met de gemeente Etten-Leur op het gebied van gladheidsbestrijding. In 2026 onderzoeken we hoe en of we de samenwerking kunnen voortzetten en wat dat betekent voor de organisatie van onze gladheidsbestrijding en de benodigde middelen; Op basis van het vastgestelde beleidsplan ‘Openbare verlichting; Duurzaam en Leefbaar 2023-2027’ investeren de we komende jaren in het verduurzamen van het huidige areaal; We vervangen in 2026 een actiewagen, aanhangwagen en twee motorstampers van de servicedienst in verband met het naderend einde van de technische levensduur; Onkruidbestrijding op verharding en straatvegen vindt plaats op basis van frequentie (minimaal 3 keer per jaar), waarbij er mogelijkheden voor intensivering en maatwerk zijn.
2.5 - Openbaar vervoer
Dit willen we bereiken:
We houden onze dorpen toegankelijk en bereikbaar. Het is van groot belang dat bestaande busverbindingen (inclusief de Dorpsbus) behouden blijven;
Dit gaan we er voor doen: Het openbaar vervoer binnen onze gemeente wordt verzorgd door Arriva. In de nieuwe dienstregeling is geborgd dat lijn 312 een directe verbinding naar het treinstation Etten-Leur heeft. De buurtbussen blijven ongewijzigd; We houden de Dorpsbus volledig beschikbaar als structurele dienstverlening voor iedere inwoner van onze gemeente.
1.2.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024
Taakvelden
Verkeer en vervoer Openbaar vervoer TOTAAL
Begr. na wijz. 2025
Begroting 2026
Lasten
5.040.699
5.289.292
5.180.024
Baten
-94.361
-240.654
-82.957
Lasten
38.146
40.702
41.029
Baten
-10.852
-4.000
-4.000
4.973.633
5.085.340
5.134.096
1.2.4. Beleidsindicatoren In de ‘Regeling beleidsindicatoren gemeenten’ zijn geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen voor het programma ‘Verkeer vervoer en waterstaat’.
23
1.3. Programma 3: Economie Dit programma gaat over het versterken van de lokale economie. Hierin wordt o.a. behandeld: het ondersteunen van ondernemers, het ontwikkelen van bedrijventerreinen, de economische samenwerking met regionale partners, en toerisme en recreatie. Taakvelden
Portefeuillehouder(s)
3.1
Economische ontwikkeling
- Laura Matthijssen-de Jong
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
- Laura Matthijssen-de Jong
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
- Laura Matthijssen-de Jong
3.4
Economische promotie
- René Lazeroms
1.3.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing: Marktverordening van de gemeente Rucphen (2025) (ter vaststelling 10 december 2025); Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant; Nota Standplaatsen gemeente Rucphen 2025 (ter inzage); Visie (Vrijetijds-)Economie gemeente Rucphen 2020 – 2025; Promotiebeleid 2023; Omgevingsvisie 2.0 (2025).
1.3.2. Doelen, resultaten en activiteiten
3.1 - Economische ontwikkeling
Dit willen we bereiken: Een gunstig vestigingsklimaat voor een gezonde economische structuur in de gemeente; We faciliteren de verduurzaming op bedrijventerreinen en stimuleren circulaire en kennisintensieve bedrijvigheid. Dit gaan we er voor doen: We maken nieuwe regionale afspraken over de programmering van bedrijventerreinen; We blijven werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat, de ontwikkeling van bedrijventerreinen en een sterke netwerkeconomie; We blijven actief in de regio en onderzoeken de mogelijkheden om vraag en aanbod van werknemers bij elkaar te laten komen; We bieden de ruimte aan onze lokale en toekomstige lokale bedrijven, waarbij het accent ligt op de maakindustrie, bouwnijverheid, de vrijetijdssector, het midden- en klein bedrijf en de agrarische sector; We verbinden economie met energie; We werken samen binnen de Regio West Brabant (RWB) en het Rewin. De focus hierbij ligt op het creëren en stimuleren van een gunstig ondernemersklimaat en het ondersteunen bij lokale economische ontwikkelingen; We stimuleren en bieden ruimte voor circulaire-, en kennisintensieve bedrijvigheid via o.a. accountmanagement, de Regio deal en de RWB. Dit doen we door actief met bedrijven te communiceren over verduurzamingsmogelijkheden; We stellen een gebiedsvisie op voor het Binnentuin Leisuregebied.
24
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Dit willen we bereiken: We zijn een ondernemende gemeente. Bedrijven die willen uitbreiden en/of ontwikkelen, faciliteren we op bestaande of daarvoor juiste locatie(s); Voor de economische toekomst zijn vitale, aantrekkelijke en toekomstbestendige bedrijventerreinen van belang. Het is hierbij belangrijk dat terreinen goed aansluiten bij de vestigingseisen en -wensen van de bedrijven en toegevoegde waarde voor de gemeente hebben; We creëren veilige, leefbare en vitale dorpskernen. Als gemeente zijn wij hierin faciliterend en stimulerend. Dit gaan we er voor doen:
In 2026 wordt bedrijventerrein De Nijverhei verder verkaveld aan de hand van de opgestelde uitgiftecriteria (circa 2,5 hectare). Het bestemmingsplan is vastgesteld, maar nog niet onherroepelijk. We houden hierbij rekening met economische schommelingen, veranderende wet- en regelgeving en veranderingen op het gebied van klimaat en duurzaamheid; Het is afhankelijk van de voortgang van de uitgifte welke activiteiten voor het oostelijk deel (ca 1,5 ha) worden opgestart.
3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Dit willen we bereiken:
We versterken het ondernemersklimaat.
Dit gaan we er voor doen:
We werken samen met Stichting Ondernemers Klankbord (OKB), wat het eerste aanspreekpunt in onze gemeente voor advisering of ondersteuning van starters en midden en klein bedrijf is bij elke stap in het ondernemerschap; We verbeteren aansluiting onderwijs- arbeidsmarkt met behulp van de Human Capital Agenda.
3.4 - Economische promotie
Dit willen we bereiken: We gebruiken het promotiebeleid om de aantrekkingskracht en bekendheid van onze gemeente te vergroten; We blijven investeren in de (regionale) vrijetijdseconomie wat een belangrijk verbindend element vormt, op het gebied van zowel ruimtelijke,- als maatschappelijke opgaven. Dit gaan we er voor doen: We evalueren de Visie (vrijetijds-)economie, zowel inhoudelijk als financieel en stellen aanbevelingen op; In 2026 en 2027 worden extra middelen regionaal ingezet (regio West Brabant West) om het toeristisch profiel van deze regio, inclusief de gemeente Rucphen te versterken en beter te promoten; Voor de vrijetijdssector organiseren we netwerksessies en zetten boegbeelden beter op de kaart. Daarnaast bouwen we met externe partners aan de naamsbekendheid en vindbaarheid van Ontdek R waarmee we zo veel mogelijk (online en offline) exposure genereren.
25
1.3.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024
Taakvelden Lasten
Economische ontwikkeling
Begr. na wijz. 2025
Begroting 2026
169.820
263.512
253.921
Lasten
141.816
132.369
21.083 -43.098
Baten
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
Baten
-112.970
-115.354
Lasten
34.172
38.606
36.452
Baten
-27.969
-28.650
-28.650
Lasten
225.711
192.731
187.125
430.579
483.214
426.833
Baten
TOTAAL
1.3.4. Beleidsindicatoren
Functiemenging percentage 60,0
53,3
54,2
53,8
53,3
53,2
50,0
40,6
40,4
41,1
40,5
40,8
40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2019
2020
2021 Rucphen
2022
2023
Nederland
bron : CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research | 2019 - 2023
*Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
26
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar 200 180 160
153
151
157
158
164
165
169
173
178
182
140 120 100 80 60 40 20 0 2019
2020
2021 Rucphen
2022
2023
Nederland bron : LISA| 2019 - 2023
*Vestigingen (van bedrijven): Het aantal vestgingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
27
1.4. Programma 4: Onderwijs Dit programma gaat over wettelijke taken en het beleid op het gebied van onderwijs, zoals huisvesting, leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en voortijdig schoolverlaten. Taakvelden
Portefeuillehouder(s)
4.1
Openbaar basisonderwijs
- Suzanne Breedveld-de Ruiter
4.2
Onderwijshuisvesting
- René Lazeroms
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
- Suzanne Breedveld-de Ruiter
1.4.1. Beleidskader Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
Nota Lokaal Onderwijsbeleid (2015); Beleidsregels kinderopvang 2018 gemeente Rucphen; Integraal HuisvestingsPlan onderwijs gemeente Rucphen (2019); Beleid voorschoolse educatie 2020 – 2022, verlengd tot 2023 – 2026; Lokaal programma onderwijs (LPO) gemeente Rucphen (2022);
Verordening Leerlingenvervoer gemeente Rucphen (inclusief beleidsregels); Verordening bekostiging leerlingenvervoer Gemeente Rucphen 2023; Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Rucphen (2023); Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs (2024); Actualisatie Integraal HuisvestingsPlan Rucphen – kern Rucphen (2025); Omgevingsvisie 2.0 (2025).
1.4.2. Doelen, resultaten en activiteiten
4.1 - Openbaar basisonderwijs
Dit willen we bereiken: In de gemeente Rucphen is voldoende openbaar onderwijs beschikbaar. Daarmee geven we invulling aan onze wettelijke zorgplicht om een toegankelijke keuze voor openbaar onderwijs te waarborgen. Dit gaan we er voor doen: We houden via de Regiegroep toezicht op de instandhouding van het openbaar onderwijs via de verzelfstandigde stichting; We nemen besluiten over eventuele bestuurlijke wijzigingen, zoals fusie of opheffing, wanneer dit aan de orde is; In 2026 loopt het huidige ondersteuningsplan van samenwerkingsverband Roosendaal-Moerdijk af. In aanloop naar het nieuwe ondersteuningsplan werken we aan een nog betere aansluiting en vervlechting van de jeugdagenda.
4.2 - Onderwijshuisvesting
Dit willen we bereiken:
We zorgen voor adequate onderwijshuisvesting met kwalitatief goede schoolgebouwen.
Dit gaan we er voor doen: We ronden de nieuwbouw van basisschool Heilinde, inclusief de bijbehorende gymzaal, in 2026 af en we verwijderen de tijdelijke huisvesting; We leggen voor de kern Rucphen de nadruk op de verdere voorbereiding van de nieuwbouw. We starten met de definitiefase van dit project. In deze fase wordt o.a. een programma van eisen
28
opgesteld, stellen we een projectplan inclusief organisatie en planning op, werken we toe naar een investeringsoverzicht en treffen we de eerste voorbereidingen voor de aanbesteding van een architect. Zo zorgen we dat er een goed doordacht en breed gedragen plan komt, waarmee we in een volgende fase, na vaststelling van het krediet, daadwerkelijk kunnen starten met de bouw. De documenten behorende bij de definitiefase inclusief kredietvoorstel verwachten we kwartaal 1 van 2026 voor de definitieve investering aan uw raad voor te leggen. Dit streven is gebaseerd op de ambitie om eind 2028 het nieuwe integraal kindcentrum (IKC) in gebruik te kunnen nemen. We verwachten eind 2026 een kredietvoorstel voor de definitieve investering aan uw raad voor te leggen; We actualiseren de beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs.
4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Dit willen we bereiken: We bouwen aan een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen en jongeren: van voorschool tot arbeidsmarkt. Dit doen we door enerzijds te investeren in ontwikkeling, talent en weerbaarheid, en anderzijds in een sterke, samenhangende structuur van onderwijs, zorg en ondersteuning. Extra aandacht is er voor kwetsbare jongeren en voor overgangsmomenten, zoals de stap van kinderopvang naar school of van school naar werk; We zorgen voor passende ondersteuning voor kinderen en jongeren die dit nodig hebben, zodat zij volwaardig kunnen meedoen op school en in de samenleving. Dit doen we in nauwe samenwerking met onderwijs, zorg en ouders. Door de inzet van integrale ondersteuningsteams en vroegtijdige signalering versterken we hun veerkracht, weerbaarheid en toekomstperspectief. Dit gaan we er voor doen: We zetten in op de ontwikkeling en ondersteuning van het jonge kind: o We voeren de nota Voorschoolse Educatie 2023–2026 verder uit; o We zorgen voor toeleiding en monitoring van doelgroepkinderen (2,5 – 4 jaar) samen met kinderopvangorganisaties en schoolbesturen; o We zetten de aanpak zorgpeuters voort, met nadruk op ouderbetrokkenheid.
We bevorderen brede talentontwikkeling en weerbaarheid: o We stimuleren de (culturele en taal-)ontwikkeling van jongeren via programma’s als de VoorleesExpress, de Bieb op School (BIOS), Sjors Creatief en sluiten daarbij aan op onze Kunst- en Cultuuragenda; o We investeren in programma’s die bijdragen aan weerbaarheid, mentale gezondheid en een positief zelfbeeld van jongeren – onder meer via preventieve schoolprogramma’s. We versterken de samenwerking tussen onderwijs en zorg: o We benutten de Lokale Educatieve Agenda (LEA) als overlegstructuur om de pedagogische basis te versterken; o Binnen themagroepen en het kernteam maken we gezamenlijk een analyse van hulpvragen en behoeften; o We werken regionaal samen met gemeenten en samenwerkingsverbanden in het primair onderwijs (Roosendaal–Moerdijk) en voortgezet onderwijs (Breda) aan een sluitende aanpak.
We werken aan vroegsignalering, preventie en integrale ondersteuning op school en in de voorschool: o Via de themagroepen binnen de LEA zetten we in op versterking van de signaleringsfunctie van professionals in en rondom het onderwijs; o We maken gebruik van preventieve programma’s zoals ‘Rots & Water’ of het mentaal steunpunt om problemen vroeg aan te pakken; o We zorgen voor een goede doorverwijzing en samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulpaanbieders; o We zetten het Ondersteunend Team (OT) op basisscholen in voor integrale ondersteuning aan leerlingen met complexe hulpvragen. Hierin werken we samen met scholen, jeugdprofessionals, leerplichtambtenaren, jeugdhulpverleners en andere deskundigen, zoals het samenwerkingsverband; o We verkennen hoe we een vergelijkbare ondersteuningsstructuur kunnen realiseren voor jonge kinderen in de voorschoolse voorzieningen.
29
We bevorderen onderwijstoegankelijkheid door leerlingenvervoer: o We zorgen voor goede bereikbaarheid van onderwijs, door de bekostiging van passend leerlingenvervoer; o We bereiden de nieuwe aanbesteding leerlingenvervoer voor i.v.m. afloop contracten in 2027; o We vernieuwen de samenwerkingsovereenkomst met de Mytylschool (2026). We werken aan het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en het versterken van de overstap naar werk: o Op regionaal niveau werken we met 14 gemeenten samen binnen het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL); o We voeren de leer- en kwalificatieplicht uit in samenwerking met de gemeenten Etten-Leur en Zundert; o We implementeren de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk per 1 januari 2026; o We stemmen regionaal af met partners als Curio voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
1.4.3. Overzicht baten en lasten per taakveld Rekening 2024
Taakvelden Lasten
Openbaar basisonderwijs
Begr. na wijz. 2025
Begroting 2026
109.884
113.925
116.111
1.607.823
2.134.981
1.507.528
Baten Lasten
Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Baten
1.760
-36.973
-37.553
Lasten
1.708.602
2.124.326
1.926.181
Baten
-760.129
-979.483
-784.578
2.667.940
3.356.776
2.727.689
TOTAAL
1.4.4. Beleidsindicatoren
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) percentage 3,5 3,0 3,0
2,6 2,3
2,5 2,0 2,0
1,7
2,4
2,6 2,3
2,3
1,9
1,5 1,0 0,5 0,0 2020
2021
2022 Rucphen
2023
2024
Nederland bron : DUO / Ingrado | 2020 - 2024
*Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers): Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.
30
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 33
35 28
30
27
28
28
24
25 20
21
20
20 15
13
10 5 0 2020
2021
2022 Rucphen
2023
2024
Nederland bron : DUO / Ingrado | 2020 - 2024
*Er is sprake van Relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende 4 opeenvolgende lesweken sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding ‘2024’ staat voor schooljaar 2023/2024.
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 20 17
18 16 14 12
11
10
10 8 6
7
6 5
5
4
4
3
3
2 0 2020
2021
2022 Rucphen
2023
2024
Nederland bron : DUO / Ingrado | 2020 - 2024
* Er wordt gesproken van Absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding ‘2024’ staat voor schooljaar 2023/2024. Vanaf 2022 laten de cijfers een stijging zien van het aantal absoluut schoolverzuimers, ook op landelijk niveau. De sterke stijging van het landelijk absoluut verzuim is volgens onderzoek van Ingrado, de brancheorganisatie voor leerplicht en voortijdig schoolverlaten, vooral het gevolg van de Oekraïense kinderen die na het uitbreken van de oorlog met hun ouders naar Nederland kwamen. Daarin speelde mee; de mate waarin in gemeenten plekken in het onderwijs voor nieuwkomers beschikbaar hadden of in staat waren dat aantal plekken op te schalen (Ingrado, 2023). Ook in onze gemeente is hierdoor een stijging zichtbaar. Naast deze oorzaak zijn er voor ons nog 2 redenen waarom het absoluut verzuim bij ons hoger is dan het landelijk gemiddelde. We zijn een grensgemeente en leerlingen die in het buitenland (België) naar school gaan hebben hiervoor vrijstelling nodig. De registratie van deze vrijstellingen in het landelijk systeem vergt een behoorlijke doorlooptijd waardoor deze niet altijd verwerkt zijn op de peildatum. Daarnaast speelt in onze gemeente ook nog een andere ontwikkeling die van invloed is op de cijfers, namelijk het verzuim van leerlingen van de Witte Plas.