05b Programmabegroting 2025

Dit betekent gecombineerd beheer water/riolering, wegbeheer, groenbeheer en klimaat; • We nemen tijdelijke maatregelen in periodes vóór de reconstructies om sluipverkeer tegen te gaan; • We ronden de projecten van de Omleiding Rucphen – Sprundel – St. Willebrord af; • We stellen een beleidsplan wegenonderhoud op en hebben daarbij ook aandacht voor de zandwegen. We definiëren kwaliteitsambities voor toegankelijk, veilig, schoon en aantrekkelijk; • We actualiseren het beleidsplan openbare verlichting (inclusief goede verlichting op fiets- en wandelpaden en oversteekplaatsen); • We willen bereiken dat de Dorpsbus wordt opgenomen in de (provinciale) concessie; • We lobbyen richting provincie voor een rechtstreekse busverbinding naar het treinstation Etten-Leur; • We onderzoeken of de huidige en eventuele nieuwe fietsverbindingen tussen de dorpen en met omliggende gemeenten effectief en veilig zijn ingericht en houden daarbij rekening met moderne vormen van mobiliteit. 1.2.3.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

De baten en lasten die aan het programma verbonden zijn, zijn in onderstaande tabel per taakveld vermeld: Rekening 2023 Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer TOTAAL

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Begr. na wijz. 2024

Begroting 2025

4.884.754 -315.787 1.795

5.269.118 -109.641

5.087.321 -62.942

26.404 -4.418

38.064 -10.500

40.702 -4.000

4.592.749

5.187.041

5.061.081

25

1.2.4.

De taakvelden

2.1 - Verkeer en vervoer Wegen Conform de Wegenwet en de Wegenverkeerswet zijn wij verplicht de openbare ruimte te onderhouden, in stand te houden en de bruikbaarheid te garanderen. Het op peil houden en waar nodig verbeteren van de wegen, straten en pleinen is nodig om de verkeersveiligheid, mobiliteit en de sociale veiligheid te bevorderen en de leefbaarheid te verbeteren. In de raadsvergadering van december 2023 is de actualisatie van het wegenbeleid voor de periode 2024 – 2028 door uw raad vastgesteld met daarbij de uitgangspunten voor het onderhoud, waaronder het kwaliteitsniveau dat is bepaald op niveau B. Om dit kwaliteitsniveau te kunnen realiseren zijn extra middelen nodig, voor 2025 is een aanvullend budget nodig van € 4.684,00, zoals als claim was opgenomen in de kadernota 2025. Voor de jaren na 2025 betreft het de volgende bedragen: € 151.865,00 in 2026; € 144.674,00 in 2027 en € 137.185,00 in 2028. Wegenbeheerprogramma Om te kunnen bepalen aan welke wegen, straten en/of pleinen onderhoud moet worden uitgevoerd, kijken we naar ruimtelijke ontwikkelingen en inspecteren we de onderhoudstoestand van alle wegen, straten en pleinen twee keer per 3 jaar. Op basis van deze gegevens stellen we een wegenbeheerprogramma op.

Dit programma is gesplitst in de componenten: ‘regulier onderhoud’, ‘incidenteel onderhoud’, ‘planmatig onderhoud’ en het ‘uitvoeringsprogramma infrastructurele werken’. Deze laatste component is opgenomen in het investeringsprogramma. Als gevolg van in- en uitbreidingsplannen neemt het verhard oppervlak jaarlijks toe. Het gevolg is een jaarlijkse stijging van de onderhoudsbehoefte. Regulier onderhoud (€ 255.478,00) Aanbrengen van wegmarkeringen, herstellen van bermen, het plegen van onderhoud aan zandwegen en milieukosten zijn zaken die vallen onder het regulier onderhoud. Deze werkzaamheden komen jaarlijks terug. De omvang van de werkzaamheden wordt alleen beïnvloed door de hoeveelheid wegen en bermen (areaal). De onderhoudstoestand van een specifieke weg of berm is nauwelijks van invloed op de totale werkzaamheden binnen het regulier onderhoud. Incidenteel onderhoud (€ 151.437,00) Hieronder vallen onvoorziene kleinschalige reparaties en herstelwerkzaamheden aan verhardingen, die op basis van eigen waarneming of meldingen van bewoners en weggebruikers geconstateerd worden. Planmatig onderhoud (€ 842.563,00) Het beheerbudget voor wegen wordt aangewend om wegen met beeldkwaliteit C en D aan te pakken. Dit met het doel om het gehele wegen netwerk van onze gemeente te voorzien van beeldkwaliteit B. Maatregelen t.b.v.

verkeer en fysieke infrastructuur (€ 50.000,00) Dit krediet dient om maatregelen dan wel kleinschalige aanpassingen te bekostigen t.b.v. de fysieke infrastructuur en verkeersveiligheid (wegen, riolering, openbare verlichting, groen, verkeer en dergelijke). Deze aanpassingen kunnen zowel op eigen initiatief als op verzoek van burgers en instellingen worden uitgevoerd. Gladheidsbestrijding Op het gebied van gladheidsbestrijding werken we samen met de gemeente Etten-Leur, het materieel (eigendom van gemeente Rucphen) wordt gestald op de gemeentewerf van Etten-Leur waar ook het strooizout opgeslagen is. Op de gemeentewerf in Etten-Leur wordt het strooizout geladen om van daaruit op de wegen in onze gemeente de gladheid te bestrijden. De regie hiervan ligt bij ons. Onkruidbestrijding en straatvegen Het bestrijden van onkruid op verharding en straatvegen maakt onderdeel uit van het onderhoud wegen. Jaarlijks worden meerdere veeg- en borstelrondes uitgevoerd o.b.v. een overeenkomst met een onderhoudsaannemer. In 2024 is een nieuwe onderhoudsovereenkomst aangegaan voor de duur van twee jaar met de mogelijkheid voor verlenging met 2 x 1 jaar. De ambitie van ons college om de frequentie van onkruidbestrijding en straatvegen te verhogen is daarin meegenomen.

26

Openbare verlichting Op basis van het vastgestelde beleidsplan ‘Openbare verlichting; Duurzaam en Leefbaar 2023-2027’ investeren de we komende jaren in het verduurzamen van het huidige areaal. Dit wordt gedaan conform het beleidsplan. Verkeerssituatie Zegge Korte termijnoplossing In juli 2024 zijn we gestart met een pilot, door het instellen van een verbod voor alle motorvoertuigen, met uitzondering van aantoonbaar bestemmingsverkeer aan de Lage Zegstraat, tussen de Hoge Heistraat en de Onze Lieve Vrouwestraat. De uitkomsten van de pilot zijn bepalend voor de maatregelen die in 2025 mogelijk voor de lange termijn genomen kunnen worden. Uitvoeringsprogramma Infrastructurele werken In 2025 zijn de volgende (integrale) projecten opgenomen in het investeringsprogramma: • Reconstructie De Gagelrijzen € 1.354.891,00 • Reconstructie De Gagelrijzen – openbare verlichting € 174.004,00 • Voorbereiding Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak) € 40.000,00* • Voorbereiding Rucphen Noord fase 1, Openbare Verlichting € 5.000,00* • Voorbereiding Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak) € 40.000,00 • Voorbereiding Rucphen Noord fase 2, Openbare Verlichting € 5.000,00 * (Doorgeschoven vanuit 2024)

Vergroten personele inzet om civieltechnisch werk voor te bereiden De voortgang die we bereiken in de openbare ruimte door diverse bouwprojecten te realiseren, met daarbij de opgave om de bestaande inrichting van de openbare ruimte op peil te houden leidt tot een personeel knelpunt op het vlak van werkvoorbereiding. Behalve voor de inzet op integrale projecten i.h.k.v. afwaardering wegen is er eveneens capaciteit nodig om reguliere beheer projecten mee voor te bereiden. Vanuit beheer moet er komende jaren voldoende focus komen op onderhoud en reconstructie van de woonwijken uit de jaren 60 en 70. Alle bouwactiviteiten binnen de gemeente worden na oplevering onderdeel van het te beheren areaal, na realisatie dient revisie (wijziging areaal groen, wegen en water) gecontroleerd en verwerkt te worden zodat het beheerd kan worden. Het beheer van een groter areaal vraagt meer capaciteit. Vanaf 2025 is hiervoor een structureel budget opgenomen van € 85.000,00, wat neerkomt op 1 fte. zoals als claim was opgenomen in de kadernota 2025. 2.5 - Openbaar vervoer Regionaal openbaar vervoer In ons collegewerkprogramma hebben we opgenomen dat we de mobiliteit willen verbeteren om onze dorpen toegankelijk en bereikbaar te houden. Het behoud van bestaande busverbindingen is hierbij essentieel, en we streven naar een rechtstreekse buslijn van en naar het treinstation in Etten-Leur.

Om dit te bereiken, hebben we herhaaldelijk contact gehad met de provincie, onder andere over onze zienswijze t.a.v. het Programma van Eisen voor de bus-concessie in Brabant. Tijdens het aanbestedingsproces hebben we onze belangen ook duidelijk gemaakt aan de inschrijvende partijen. De concessie is uiteindelijk toegekend aan Arriva. De nieuwe dienstregeling die Arriva heeft voorgesteld gaat in juli 2025 van start. Concreet betekent dit het volgende: De huidige lijn 312 wordt uitgebreid met een directe verbinding naar het treinstation Etten-Leur. De nieuwe buslijn wordt treinstation Roosendaal - via Rucphen - treinstation Etten-Leur. De buurtbussen blijven ongewijzigd. Alternatief vervoer In mei 2024 heeft ons college de evaluatie ‘Pilot de Dorpsbus’ vastgesteld en bent u hierover geïnformeerd in de raadsbrief van 29 mei 2024. De evaluatie heeft aangetoond dat de Dorpsbus voor vervoer van deur tot deur duidelijk een meerwaarde biedt voor onze kwetsbare inwoners. Voor velen van hen vormt de Dorpsbus de enige toegang tot essentiële diensten en sociale interactie. Het biedt mensen de mogelijkheid om deel te nemen aan gemeenschapsactiviteiten, sociale bijeenkomsten bij te wonen en verbindingen te leggen met anderen.

27

De huidige dienstverlening is niet (volledig) beschikbaar voor iedere inwoner van onze gemeente. Voorgesteld wordt om dit onderscheid te laten vervallen en de dienstverlening van de Dorpsbus voor alle inwoners gelijk te stellen. Om de Dorpsbus volledig beschikbaar te maken voor iedere inwoner van onze gemeente en als structurele dienstverlening in te kunnen zetten, zijn extra middelen nodig. De structurele kosten zijn begroot op € 26.000,00 voor 2025. Er wordt jaarlijks rekening gehouden met een indexering van 1% van de kosten. Op basis van de afgelopen jaren wordt er structureel een inkomst van € 4.000,00 verwacht (ritgelden). Hier wordt geen indexering op toegepast. Indien het prijsbeleid wordt gewijzigd en hierdoor het inkomstenbudget moet worden aangepast, wordt dit via de P&C cyclus aangepast. 1.2.5.

Beleidsindicatoren

In de ‘Regeling beleidsindicatoren gemeenten’ zijn geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen voor het programma ‘Verkeer vervoer en waterstaat’.

28

1.3.

Programma 3: Economie

1.3.1. Beoogd maatschappelijk effect Er heerst een goed ondernemersklimaat. Toerisme en recreatie zijn actief en levendig. Ook zijn er goede investeringsmogelijkheden in de leisure hotspot De Binnentuin. 1.3.2. Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord Ondernemerschap faciliteren We zijn een ondernemende gemeente. Bedrijven die willen uitbreiden en/of ontwikkelen, faciliteren we op bestaande of daarvoor juiste locaties. We staan voor een gezonde toekomst van de agrarische sector. Daarbij is een duidelijk langetermijnperspectief van groot belang. Er dient sprake te zijn van een goede balans tussen ondernemerschap en ontwikkelingen als duurzaamheid en klimaat. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • Bedrijven die willen uitbreiden en/of ontwikkelen, faciliteren we zodat zij zich kunnen vestigen op ons bedrijventerrein; • We bevorderen een actieve samenwerking tussen bedrijven en onderwijs; • We voeren de Uitvoeringsagenda van de Visie (Vrijetijds)Economie uit. Contacten met ondernemers zoals o.a. door het SEP en andere bijeenkomsten dragen bij aan onderlinge samenwerking/betrokkenheid; • De bedrijvencontactfunctionaris blijft aanspreekpunt voor onze ondernemers en het ondernemersloket blijft; • We actualiseren de marktverordening en het standplaatsenbeleid; • We werken in De6 verband samen op het gebied van arbeidsmarkt (bijv.

Civiele techniek); • We stellen een nieuw bestemmingsplan voor het bedrijventerrein Nijverhei op; • Voor de lange termijn zoeken we naar ca. 5 ha uitbreidingsruimte grenzend aan het Bedrijventerrein; • We nemen de gezonde toekomst van de agrarische sector expliciet mee bij de uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0 en betrekken hierbij voor zover mogelijk en noodzakelijk de beschikbare visies, plannen en het overige beleid omtrent dit onderwerp wat op nationaal, provinciaal, regionaal én lokaal niveau beschikbaar is; • We onderzoeken de mogelijke eisen t.b.v. duurzaamheid en klimaat die we op kunnen nemen in de koopovereenkomsten van verkoop van bedrijfskavels. Dit zijn extra maatregelen bovenop wat momenteel wettelijk wordt verplicht; • We stoppen met de actieve verkoop van snippergroen. Dit ten behoeve van vergroening, verduurzaming en prioriteren in werkzaamheden. 1.3.3.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

De baten en lasten die aan het programma verbonden zijn, zijn in onderstaande tabel per taakveld vermeld: Rekening 2023 Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie TOTAAL

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Begr. na wijz. 2024

Begroting 2025

165.394

185.366

272.464

136.941 -107.896 45.792 -27.054 143.220

118.329 -113.786 50.222 -29.073 264.849

119.813 -115.354 44.256 -28.650 180.328

356.397

475.907

472.857

29

1.3.4.

De taakvelden

3.1 - Economische ontwikkeling Visie (Vrijetijds)Economie In 2020 is de Visie (Vrijetijds)Economie gemeente Rucphen 2020 – 2025 vastgesteld. Diverse acties uit de visie zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. In 2025 wordt er gewerkt met een nieuwe uitvoeringsagenda. Hierin komt o.a. het nog verder intensiveren van de samenwerking tussen lokale ondernemers en de gemeente maar ook tussen ondernemers en het onderwijs aan bod. Didam-beleid In 2025 zal beleid worden opgesteld hoe om te gaan met het Didam arrest in de verschillende voorkomende situaties waarbij gemeentegrond wordt verkocht, verpacht of verhuurd. Per categorie zal een protocol worden uitgewerkt, waardoor niet alleen duidelijkheid ontstaat voor particulieren en bedrijven maar ook een eenduidige werkwijze binnen de gemeente wordt gewaarborgd. Samenwerking Rewin Rewin vertegenwoordigt mede onze belangen (acquisitie). De bijdrage die wij verschuldigd zijn voor deelname aan Rewin is opgenomen in de begroting van de RWB en bedraagt € 90.546,00 in 2025. Landstad de Baronie Streeknetwerk Landschap de Baronie is een (toeristisch) samenwerkingsverband van 7 gemeenten waaronder Gemeente Rucphen, Waterschap Brabantse Delta, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Van Gogh Nationaal park is een vaste projectpartner.

Regio West-Brabant (RWB) De RWB draagt bij aan de ontwikkeling van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de hele regio. Op 18 april 2024 heeft het algemeen bestuur van de RWB de Strategische Agenda 2024-2028 vastgesteld. Hiermee zet de RWB koers naar een nieuwe economie aan de hand van de programma’s Plantaardige regio, Circulaire Regio en Innovatieve regio. Onderwerpen als woningbouwopgaven, mobiliteit en andere ruimtelijke uitdagingen zijn/worden overgedragen aan de Stedelijke regio West-Brabant West (SRWBW), omdat geconstateerd is dat deze onderwerpen beter op de schaal van de dagelijkse woon- en werkverplaatsingen kunnen worden opgepakt. Stedelijke regio West-Brabant West (SRWBW) Het Rijk en de provincies hebben gekozen voor een nieuw sturingsconcept waarin de stedelijke regio’s een prominente rol spelen als samenwerkings- en gesprekspartner. Er wordt nog gewerkt aan een nieuwe governance structuur. De financiële impact van de verschuiving van werkzaamheden vanuit de RWB naar de SRWBW is nog niet bekend. 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ontwikkeling van bedrijfslocaties In het eerste kwartaal van 2025 wordt het bestemmingsplan bedrijventerrein Nijverhei vastgesteld en worden uitgiftecriteria opgesteld mede op basis van het beeldkwaliteitsplan. Er zal een definitieve verkaveling gemaakt moeten worden en de grond wordt bouwrijp gemaakt in 2025.

Gezondheidscentrum Tot 1 maart 2026 verhuren wij de ruimtes op de begane grond van het gezondheidscentrum aan diverse bedrijven/ondernemers. Dynamico, gemeente en de onderhuurders maken samen afspraken over het overnemen van de contracten met de huidige huurders door Dynamico. Detailhandel De economische levensvatbaarheid van de sectoren detailhandel en horeca versterken door te sturen op een goede ruimtelijke ordening. In het kader van de leefbaarheid is het van belang de winkelvoorzieningen in de kernen Rucphen, St. Willebrord en Sprundel te concentreren. Ook het behoud van de basisvoorzieningen in de kernen Schijf en Zegge moet bijdragen aan het in stand houden en verbeteren van economische activiteit.

30

3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Bedrijfsloket / ondernemersloket Stichting Ondernemers Klankbord (OKB) is het eerste aanspreekpunt in onze gemeente voor advisering of ondersteuning in alle levensfasen en alle onderdelen van het ondernemen. Zij adviseert en ondersteunt bij de start van onderneming, alle aspecten van bedrijfsuitoefening, faillissementspreventie en bedrijfsopvolging. Het convenant met het OKB loopt tot 1 april 2025 met de intentie tot verlenging tot 1 april 2027. Actualisatie Marktverordening en standplaatsenbeleid De actualisering van de marktverordening en het standplaatsenbeleid worden begin 2025 opgepakt. Beide dienen aangepast te worden aan de hand van de Europese Dienstenrichtlijn en Dienstenwet. In 2025 gaan we concreet met de volgende acties aan de slag: • actualisatie van het bestaande beleidskader; • het transparant maken van het toetsingskader voor aanvragen; • het aanpassen aan de Europese Dienstenrichtlijn en Dienstenwet. 3.4 - Economische promotie Promotiebeleid In het vastgestelde promotiebeleid worden concrete handvatten geboden waar we de komende jaren op in kunnen zetten. Ieder jaar wordt er vanuit het promotiebeleid een uitvoeringsprogramma opgesteld en uitgevoerd. Het uitvoeringsprogramma 2025 zal in december 2024 door ons college worden vastgesteld.

Toerisme Op toeristisch promotioneel gebied werken we samen met LandStad de Baronie, Regio West-Brabant West, VisitBrabant, Van Gogh Nationaal Park, Breda Marketing en onze Belgische buurgemeente Essen. Aan gebiedsmarketing wordt verder uitvoering gegeven vanuit het Promotiebeleid. 1.3.5.

Beleidsindicatoren

Functiemenging percentage 60,0

53,3

53,3

54,2

53,8

53,3

50,0

40,6

40,3

40,9

40,4

40,8

40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland

bron : CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research | 2019 - 2023

*Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

31

Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar 200 180 160

153

151

157

158

164

165

167

174

178

182

140 120 100 80 60 40 20 0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland

bron : LISA| 2018 - 2022

*Vestigingen (van bedrijven): Het aantal vestgingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

32

1.4.

Programma 4: Onderwijs

1.4.1. Beoogd maatschappelijk effect Inwoners kunnen zich ontwikkelen tot burgers die in staat zijn om zelfstandig te functioneren en een positieve bijdrage te leveren aan de (lokale) samenleving. 1.4.2. Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord Scholing is de basis Kinderen moeten zich thuis voelen op school. We zorgen voor een veilige schoolomgeving. We willen dat kinderen niet zonder diploma van school gaan. Samen met betrokkenen willen we dit realiseren. Onderwijs goed huisvesten De komende collegeperiode starten we met de eerste projecten uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). In St. Willebrord wordt voor de Heilinde vernieuwbouw gerealiseerd. In Rucphen kijken we met de St. Martinusschool en Het Palet hoe we samen de huisvestingsvraag het beste kunnen realiseren. In Sprundel werken we aan de uitbreiding van De Vinkenbos. De huisvesting in de dorpen Schijf en Zegge komen op grond van het IHP in de volgende collegeperiode aan bod. Voor de bekostiging van deze plannen vormen we een bestemmingsreserve. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We voeren het Lokaal Programma Onderwijs uit; • Sommige kinderen moeten voor passend onderwijs buiten de gemeente naar school.

Kinderen moeten zoveel als mogelijk op hun eigen school kunnen blijven; • We versterken de ouderbetrokkenheid door uitvoering te geven aan het plan voorschoolse educatie 2020-2022. We hebben de intentie om het plan te verlengen voor de periode 2023-2026; • We doen op basis van de tussenevaluatie aanpassingen in het project zorgpeuters VVE; • We voeren het plan Volwasseneducatie en Laaggeletterdheid uit; • In samenwerking met Bibliotheek West-Brabant zijn we gestart met het Digi-Taalhuis; • We houden grip op de kosten van leerlingenvervoer en actualiseren de verordening leerlingenvervoer; • Een veilige schoolomgeving is naast verkeersveiligheid, ook sociaal/psychische veiligheid. Kinderen en jongeren krijgen ook op scholen te maken met pesten, drugsgebruik, geweld of intimidatie. We bevorderen een goede samenwerking tussen zorgprofessionals en het onderwijs. We bevorderen goede voorlichting en bewustwording; • We verbeteren de uitgangspositie van jongeren zonder startkwalificatie door diverse maatregelen en projecten, zoals project M@ZL en NEET. We werken regionaal samen in de GR Leerplicht en Vroegtijdig Schoolverlaten; • St. Willebrord -Heilinde: Het schoolbestuur is bouwheer en stelt met een gespecialiseerd bureau de businesscase op. Na besluitvorming hierover wordt de uitbreiding gerealiseerd.

De definitie- en ontwerpfase wordt naar verwacht begin 2023 afgerond; • Rucphen - St. Martinusschool en Het Palet: Het IhP wordt geactualiseerd, daarna wordt een business case gemaakt waarin de plannen worden uitgewerkt; • Sprundel -De Vinkenbos. Er komt een oplegnotitie op de businesscase. Na besluitvorming hierover kan de uitbreiding worden gerealiseerd; • De huisvesting in Schijf en Zegge komen op grond van het IHP in de volgende collegeperiode aan bod. We starten aan het einde van de collegeperiode met de voorbereidingen; • We zijn bij de jaarrekening 2021 gestart met het toevoegen van het batig saldo aan de Reserve Onderwijshuisvesting en continueren dit.

33

1.4.3.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

De baten en lasten die aan het programma verbonden zijn, zijn in onderstaande tabel per taakveld vermeld:

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken TOTAAL 1.4.4.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Rekening 2023

Begr. na wijz. 2024

Begroting 2025

105.178

112.063

113.925

679.847 -4.836 1.676.462 -746.823

3.003.770 2.147.952 -1.015.475

1.348.106 -36.973 1.906.523 -777.153

1.709.829

4.248.310

2.554.428

De taakvelden

4.1 - Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs Beleidsmatig wordt geen onderscheid gemaakt tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Ons beleid is erop gericht dat onze jongeren zich zodanig kunnen ontwikkelen dat ze op kunnen groeien tot zelfredzame volwassenen die optimaal participeren in de maatschappij. De resultaten die we met het Lokaal Onderwijsbeleid willen bereiken zijn: • jongeren zijn zelfredzaam, weerbaar en optimaal ontwikkeld; • jongeren zijn sociaal en maatschappelijk betrokken. We vinden het belangrijk dat onze jeugd gezond opgroeit en we stimuleren een gezonde leefstijl en leefomgeving. Een belangrijke taak van de gemeente is het initiëren van het overleg tussen de verschillende partners. Dit doen we zowel op lokaal als regionaal niveau. Samenwerking met onze partners op dit vlak is hard nodig om ieders inzet en energie effectiever te benutten. Samenwerking Op lokaal niveau werken we samen door middel van de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Op die agenda staan verschillende onderwerpen rondom thema’s als preventie, voor- en vroegschoolse educatie, de doorgaande lijn, lokale afstemming onderwijs, en jeugdhulp. Op regionaal niveau hebben wij te maken met twee samenwerkingsverbanden, één voor primair onderwijs en één voor voortgezet onderwijs, echter ieder met een andere gebiedsindeling.

Voor het primair onderwijs werken we met de Regionaal Educatieve Agenda 2022 – 2025 (PO 3002). Dit convenant loopt eind 2025 af en zal dus moeten worden verlengd/gewijzigd. Het is momenteel nog niet bekend hoe dit vorm zal krijgen. Voor het voortgezet onderwijs werken we met de Agenda van het ElfGemeentenOverleg (VO 3003). Ook werken we met de afspraken die vanuit het perspectief jeugd zijn gemaakt met de samenwerkingsverbanden (Agenda van de Toekomst). De thema’s die bij beide samenwerkingsverbanden vaak terugkomen zijn: • de samenwerking bij zorg in en om de (voor)school; • de kwaliteit van de verbinding voorschool/onderwijs en jeugdhulp; • de aanpak van thuiszitters; • arbeidsmarkttoeleiding; • inclusief onderwijs en preventie. Op grond van artikel 18a lid 9 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en 17a lid 9 van de Wet op het Voortgezet onderwijs (WVO), wordt het door de samenwerkingsverbanden op te stellen ondersteuningsplan niet vastgesteld voordat over een concept van het plan op overeenstemming gericht overleg (OOGO) overleg heeft plaatsgevonden met de gemeente(n) in de betreffende regio.

34

Bekostiging bewegingsonderwijs Jaarlijks stellen wij op grond van de beleidsregel ‘bekostiging lokalen bewegingsonderwijs’ gymvergoedingen beschikbaar aan de beheerders van de gymzalen. Voor de gymvergoeding is in de begroting rekening gehouden met een indexering van 1%. Echter was de indexering in 2023 en 2024 respectievelijk 11,7% en -0.14%. Om deze reden is het budget, in lijn met de claim uit de Kadernota 2025, verhoogd met € 10.807,00 in 2025, oplopend tot € 13.361,00 in 2028. 4.2 – Onderwijshuisvesting In de wet op het Primair onderwijs en Voortgezet onderwijs is vastgelegd dat gemeenten een zorgplicht hebben voor voorzieningen in de onderwijshuisvesting. Goede onderwijshuisvesting is een belangrijke voorwaarde voor goed onderwijs. We hebben daarom in overleg met betrokken schoolbesturen en kinderopvangorganisaties een integraal huisvestingplan (IHP) voor onderwijshuisvesting opgesteld. Hierin zijn de uitgangspunten op het gebied van onderwijshuisvesting voor de komende jaren opgenomen. Het stimuleren van vorming van Integrale Kind Centra (IKC) en duurzaam bouwen of renoveren is ook onderdeel van de visie. De uitgangspunten en conclusies uit het IHP vormen de basis voor de huisvesting van alle basisscholen.

In 2025 staan de volgende doelen/projecten gepland: • het realiseren van de nieuwbouw voor basisschool Heilinde; • nadere uitwerking van het geactualiseerde IHP voor de kern Rucphen. Het realiseren van de nieuwbouw voor basisschool Heilinde Het schoolbestuur is bouwheer en heeft een architect en adviseurs geselecteerd. Het definitief ontwerp is begin 2024 afgerond. Het technisch ontwerp zal in het najaar van 2024 gereed zijn. Het bestemmingsplan is op 12 juni 2024 door uw raad vastgesteld, waarbij ook het taakstellend krediet is vastgesteld. De aangevraagde omgevingsvergunning is in het derde kwartaal 2024 verleend. Voordat de nieuwbouw kan starten moet eerst tijdelijke huisvesting voor basisschool Heilinde worden gerealiseerd. De realisatie van de tijdelijke huisvesting zal in oktober 2024 aanvangen en is eind december 2024 gereed. De activiteiten van de Willibrordusschool en het Combi gebouw zullen daarna verplaatst worden naar de tijdelijke huisvesting. Begin 2025 zal worden gestart met de sloop van de Willibrordusschool, gymzaal en het Combi gebouw. Na de sloop zal in maart 2025 worden begonnen met de nieuwbouw. Deze zal in de zomer van 2026 gereed zijn. Het geactualiseerde IHP voor de kern Rucphen IHP kern Rucphen Na de vervangende nieuwbouw van basisschool Heilinde is het eerstvolgende onderdeel van het IHP de scholen in de kern Rucphen.

Concreet gaat het om de toekomstige huisvesting van Sint Martinus en Het Palet. Voor beide scholen geldt dat het naast de onderwijshuisvesting ook gaat om de huisvesting van aangesloten kinderopvangorganisaties. Voor de actualisatie van het IHP voor de kern Rucphen werkt een extern adviesbureau samen met ons en partners uit onderwijs en kinderopvang meerdere scenario’s voor de kern Rucphen uit: renovatie van beide scholen, vervangende nieuwbouw Palet en St. Martinus op de huidige plaats of nieuwbouw van beide scholen elders. In 2024 zijn hiervoor meerdere locaties onderzocht. In de eerste helft van 2025 wordt de voorkeurslocatie ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. In 2025 wordt het plan voor de nieuwbouw op de voorkeurslocatie verder uitgewerkt, waardoor inzicht ontstaat in de kosten en planning. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Voorschoolse educatie In de artikelen 166 en 167 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) is onze verantwoordelijkheid vastgelegd met betrekking tot voorschoolse educatie. Zo moeten we zorgen voor voldoende voorzieningen voor peuters met een risico op een ontwikkelingsachterstand. Ook zijn we verantwoordelijk voor het maken van afspraken over het in kaart brengen van welke kinderen risico lopen, de toeleiding van deze kinderen naar een aanbod voor voorschoolse educatie en de doorgaande lijn richting school. Deze afspraken maken we o.a.

met kinderopvangorganisaties/ peuterspeelzalen en schoolbesturen. Met het beleid voorschoolse educatie stimuleren we de ontwikkeling van peuters van 2,5 tot 4 jaar met een (risico op) achterstand. Het richt zich op taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele vaardigheden. Voor deze taak ontvangen we een specifieke uitkering onderwijsachterstanden. Het beleid is vastgelegd in het plan

35

voorschoolse educatie 2020 - 2022, dat uw raad op 17 juni 2020 heeft vastgesteld. Omdat er geen wijzigingen zijn in wet- en regelgeving wordt het plan voortgezet in de periode 2023 - 2026. Speerpunt blijft de ouderbetrokkenheid en in het verlengde hiervan aandacht voor VVE-peuters met een zorgvraag. Dit is onderdeel van de doorontwikkeling sociaal domein. Leerlingenvervoer Artikel 4 WPO en artikel 4 WVO verplichten ons leerlingenvervoer te organiseren voor kinderen die niet in staat zijn om zelfstandig te reizen. Het doel hiervan is de bereikbaarheid van het onderwijs te borgen. In de contracten met vervoerders is vastgelegd dat de tarieven jaarlijks in september mogen stijgen met de CBSindex van juni. De afgelopen jaren is het aantal leerlingen dat gebruik maakt van het vervoer gestegen. Bovendien zijn er steeds meer aanvragen waarbij maatwerk wordt gevraagd. Dit heeft in het verleden geleid tot hogere kosten voor het leerlingenvervoer, naast de gebruikelijke indexering per september (start nieuwe schooljaar). Een van de maatregelen om de kosten te beperken is het stimuleren van het gebruik van het openbaar vervoer, met name door leerlingen in het voortgezet onderwijs. Sjors Creatief Via Sjors Creatief krijgen kinderen de kans om op laagdrempelige wijze kennis te maken met naschoolse activiteiten op het gebied van cultuur. De inzet van Sjors Creatief is d.m.v.

de kadernota 2024 ingevuld voor de jaren 2024 en 2025. In 2025 zal de inzet van het programma worden geëvalueerd om te bezien of verdere invulling aan de orde is. Leerplicht en de bestrijding van voortijdig schoolverlaten Het is belangrijk om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan omdat dit jongeren meer kansen geeft, zowel economisch als maatschappelijk. Het heeft bovendien positieve gevolgen voor toekomstige generaties. Door in te zetten op het behalen van startkwalificaties en duurzame arbeidsparticipatie, investeren we in een sterkere, gezondere en meer inclusieve samenleving. De wettelijke verantwoordelijkheid van gemeenten met betrekking tot leerplicht en het bestrijden van voortijdig schoolverlaten is vastgelegd in de Leerplichtwet 1969, de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Door de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) wordt een extra laag van samenwerking en coördinatie toegevoegd aan de bestaande verantwoordelijkheden van de gemeente. De RMC-functie valt onder aanvullende wetgeving naast de eerder genoemde wetten en is bedoeld om jongeren tussen de 18 en 23 jaar zonder startkwalificatie op te sporen, te begeleiden en te helpen bij het behalen van een startkwalificatie of het vinden van werk.

Wij hebben de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op de naleving van de leerplichtwet en actief bij te dragen aan het voorkomen en bestrijden van voortijdig schoolverlaten. Dit omvat onder meer het aanstellen van leerplichtambtenaren, het registreren en monitoren van schoolverzuim, het samenwerken met scholen en andere relevante partijen en het bieden van passende ondersteuning aan leerlingen en ouders om schooluitval te voorkomen. De leerplichtambtenaar voor de kinderen op het primair onderwijs en voortgezet onderwijs is bij ons in dienst. De begeleiding van de jongeren op het MBO hebben we sinds 2017 ondergebracht bij het Regionaal Bureau Leren (RBL). Daarnaast voert het RBL voor ons de taken m.b.t. leerplichtadministratie uit. Dit doen we niet alleen, maar met meerdere gemeenten in een vastgestelde RMC regio. Onze RMC regio omvat 16 gemeenten waarbij Breda de centrumgemeente is. Regionaal Bureau Leren (RBL) Wij hebben het voornemen om de taken die we bij het RBL hebben belegd voor de jongeren uit het MBO in 2025 af te schalen. Dit houdt in dat wij de begeleiding van deze jongeren weer in eigen beheer willen oppakken. We wilden deze ontwikkeling koppelen aan de invoering van de wet “Van School naar Duurzaam Werk”. Dit is een conceptwet die in voorbereiding is en zich richt op de overgang van jongeren van onderwijs naar de arbeidsmarkt.

De verwachte ingangsdatum van deze wet was 1 augustus 2025, maar eind september is bekend geworden dat dit minimaal 1 januari 2026 wordt. Als we vasthouden aan de beoogde datum van afschaling van 1 augustus dan heeft het uitstel van de wet (financiële) gevolgen; we worden dan met extra frictiekosten geconfronteerd. Komende maand maken we een afweging.

36

De afschaling betreft alleen de begeleiding van jongeren. De taken op gebied van de leerplichtadministratie blijven we wel via de GR bij het RBL afnemen, we treden niet uit de GR. Onze bijdrage aan het Regionaal Bureau Leren (RBL) in 2025 bedraagt € 41.906,00. Hierin is een bijdrage opgenomen voor de leerplichtadministratie van € 20.990,00 voor het gehele jaar. Voor de begeleiding van jongeren tot 1 augustus 2025 wordt door het RBL een bedrag van € 20.916,00 begroot. Hoe we vanaf 1 augustus 2025 de begeleiding van jongeren op het MBO gaan vormgeven zal nog worden bepaald. De middelen die hiervoor nodig zijn komen uit de reserve voortijdig schoolverlaten. De bijdrage aan het RBL wordt eveneens bekostigd uit de reserve voortijdig schoolverlaten. 1.4.5.

Beleidsindicatoren

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) percentage 3,5

3,1

3,0

2,6 2,3

2,5

2,0

2,0

2,0

2,0

1,7

2,4

2,4

1,9

1,5 1,0 0,5 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland

bron : DUO / Ingrado | 2019 - 2023

*Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers): Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 33

35 28

30 25 25 20

27 24

20

19

21

20

13

15 10 5 0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : DUO / Ingrado | 2019 - 2023

* Er is sprake van Relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende 4 opeenvolgende lesweken sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding ‘2023’ staat voor schooljaar 2022/2023.

37

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 12,0

10,7 9,8

10,0 8,0

6,3 6,0 4,0

4,9

4,6

4,2

3,8 2,4

2,7

2,7

2,0 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : DUO / Ingrado | 2019 - 2023

* Er wordt gesproken van Absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding ‘2023’ staat voor schooljaar 2022/2023. Vanaf 2022 laten de cijfers een stijging zien van het aantal absoluut schoolverzuimers, ook op landelijk niveau. De sterke stijging van het landelijk absoluut verzuim is volgens onderzoek van Ingrado, de brancheorganisatie voor leerplicht en voortijdig schoolverlaten, vooral het gevolg van de Oekraïense kinderen die na het uitbreken van de oorlog met hun ouders naar Nederland kwamen. Daarin speelde mee; de mate waarin in gemeenten plekken in het onderwijs voor nieuwkomers beschikbaar hadden of in staat waren dat aantal plekken op te schalen (Ingrado, 2023). Ook in onze gemeente is hierdoor een stijging zichtbaar. Naast deze oorzaak zijn er voor ons nog 2 redenen waarom het absoluut verzuim bij ons hoger is dan het landelijk gemiddelde. We zijn een grensgemeente en leerlingen die in het buitenland (België) naar school gaan hebben hiervoor vrijstelling nodig. De registratie van deze vrijstellingen in het landelijk systeem vergt een behoorlijke doorlooptijd waardoor deze niet altijd verwerkt zijn op de peildatum. Daarnaast speelt in onze gemeente ook nog een andere ontwikkeling die van invloed is op de cijfers, namelijk het verzuim van leerlingen van de Witte Plas.

38

1.5.

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

1.5.1. Beoogd maatschappelijk effect Een vitale samenleving met (volop) mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en ontspannen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. 1.5.2. Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord Sterk maken voor vitale verenigingen Verenigingen met al hun vrijwilligers zorgen voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de dorpen. Een goede samenwerking met de verenigingen is cruciaal. Wij maken ons daarom sterk voor een vitaal verenigingsleven. Iedereen beweegt mee Bewegen, sporten en deelnemen aan culturele activiteiten is belangrijk voor iedereen. Het houdt je gezond, zowel fysiek als mentaal. We willen dan ook dat iedereen kan deelnemen. Mensen die dat om wat voor reden dan ook moeilijk of niet kunnen, faciliteren we. Slim investeren in accommodaties We blijven investeren in sportaccommodaties en (sport)voorzieningen. Daarbij hebben we oog voor een goede spreiding over de vijf dorpen. De investeringen moeten in verhouding zijn met het aantal gebruikers. We ronden de ontwikkelingen in de Binnentuin af. Voorzieningen faciliteren voor jong en oud We creëren in overleg met de directe omgeving voldoende aantrekkelijke speelplaatsen binnen nieuwe wijken of nieuw her-in-te-richten wijken. Alle dorpen hebben groene, schone en veilige speelplekken voor kinderen.

Voor volwassenen richten we openbare sport- en beweegplekken in. Inzetten op groen Groen is belangrijk voor de leefbaarheid. We geven uitvoering aan de beleidsplannen Groen R en BOOM. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We bezoeken en houden structureel contact met de verenigingen en dorpshuizen; • We monitoren het subsidiebeleid en halen actief signalen op om waar mogelijk te optimaliseren; • We willen de inzet van buurtcoaches verlengen; • Het Lokaal sportakkoord eindigt eind 2022. We willen dit akkoord verlengen en doen dit in samenhang met het Preventieakkoord; • We zorgen ervoor dat kinderen van ouder(s) met een laag inkomen ook kunnen deelnemen aan sport/cultuur; • We koppelen het gemeentelijk sport- en beweegbeleid met de activiteiten van Accommodatiebedrijf Rucphen B.V.

en desgewenst met andere maatschappelijke sectoren; • We realiseren de nieuwbouw van het zwembad; • De Vijfsprong wordt verkocht en bij de verkoop stellen we eisen voor toekomstige ontwikkelingen; • We verkennen welke kansen er liggen om de binnensport in de gemeente Rucphen verder te optimaliseren; • We ondersteunen initiatiefnemers voor een hotel, indien dit past in de ontwikkellocatie; • We ondersteunen initiatiefnemers voor een huisjespark, indien dit past in de ontwikkellocatie; • We stellen één integrale nota Buitensport op; • We benutten het lokaal Sportakkoord en Preventieakkoord om bewegen en spelen voor alle doelgroepen te realiseren; • We benutten kansen van projecten uit het IP en ontwikkelingslocaties om speelplaatsen en beweegplekken te realiseren; • Groen is een integraal onderdeel bij projecten IP; • Groen R: We stellen een uitvoeringsprogramma ‘groene dooradering kernen en landschap’ op; • Groen R: We voeren het groenbeheerplan ‘Groene Vingers’ uit; • Groen R: We werken het landschapsontwikkelingsplan uit; • Groen R: We versterken landschapselementen; • Groen R: We stellen een plan Biodiversiteit op; • BOOM: We stellen een bomenstrategie op;

39

• • •

1.5.3.

BOOM: We actualiseren de groene kaart conform het vastgestelde beleid; BOOM: We werken met cyclisch boombeheer; We stellen een Kunst- en Cultuuragenda Rucphen op en koppelen deze aan de Visie (Vrijetijds)Economie. Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

De baten en lasten die aan het programma verbonden zijn, zijn in onderstaande tabel per taakveld vermeld: Rekening 2023 Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie TOTAAL 1.5.4.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

96.832 -41.006 1.718.130 -554.181 89.151

Begr. na wijz. 2024

Begroting 2025 98.874 -22.601 1.804.573 -435.665 80.855

1.760

92.889 -27.121 1.906.021 -448.713 88.516 -7.000 1.760

51.193

14.695

10.357

537.794

591.116

698.379

2.113.472 -118.848 3.894.298

2.795.856 -36.435 4.971.584

2.395.573 -17.805 4.614.300

1.760

De taakvelden

5.1 - Sportbeleid en activering We blijven in 2025 inzetten op de drie ambities van het herijkte Lokaal Sportakkoord, namelijk 1. Het fundament op orde Met het fundament wordt gedoeld op de mensen, organisaties, cultuur (waarden en normen) en materiele voorzieningen in de sport. Investeren in kwalitatief sterke sportaanbieders die toegankelijk en veilig zijn voor iedereen. 2. Een groter bereik Meer mensen voelen zich aangesproken en uitgenodigd om te gaan sporten/bewegen. De sector moet meer inclusief worden, zodat niemand meer drempels voelt om te (blijven) genieten van sport. 3. Meer (zichtbare) betekenis Betekenis gaat over de waarde van sport, topsport en sportief bewegen voor de hele maatschappij. In 2025 zullen we extra stilstaan bij de eerste ambitie d.m.v. het uitvoeren van het plan van aanpak sociaal veilig sportklimaat. Het plan beschrijft de aanpak om toe te werken naar een sociaal veiliger sport als onderdeel van een brede positieve sportcultuur. We ontvangen in 2025 wederom een uitvoeringsbudget. Naast bovenstaande acties kunnen partners aanspraak maken op dit uitvoeringsbudget als zij een idee hebben om onze inwoners in beweging te krijgen of te houden. Sjors Sportief Via Sjors Sportief kunnen kinderen proeven van diverse sporten. De inzet van Sjors Sportief is d.m.v. de kadernota 2024 ingevuld voor de jaren 2024 en 2025.

In 2025 zal de inzet van het programma worden geëvalueerd om te bezien of verdere invulling aan de orde is. Sportkampioenen In 2025 willen we wederom inwoners die een bijzondere sportprestatie hebben geleverd in het zonnetje zetten en onze waardering en bewondering uitspreken. Op deze manier willen we mensen enthousiasmeren om te blijven of te gaan sporten. De sportkampioenen zijn een soort ambassadeurs voor hun sport en krijgen een

40

voorbeeldfunctie. Het uiteindelijke doel is het bevorderen van gezondheid, gelijk en sociale betrokkenheid van de inwoners. 5.2 – Sportaccommodaties Zwembad De Watertuin In 2024 heeft het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. (ABR) een ontwikkelplan ingediend. Het doel van het ontwikkelplan is om kritisch te kijken naar de bedrijfsvoering en te komen tot voorstellen die zorgen voor het verbeteren van het exploitatieresultaat en uiteindelijk ook het verlagen van de door de gemeente verstrekte exploitatiebijdrage. ABR voldoet voor de jaren 2025-2026 aan de opdracht om ervoor te zorgen dat het exploitatietekort niet verder oploopt. In augustus 2024 hebben we ABR verzocht om hun begroting 2025 eerder aan te leveren dan de in de beheersen exploitatieovereenkomst opgenomen termijn van 1 november (2024). Het doel hiervan was dat wij dan de laatste actuele cijfers en ontwikkelingen op basis van het ontwikkelplan mee konden nemen in onze ontwerp programmabegroting 2025. Het is het ABR echter niet gelukt om de begroting 2025 eerder aan te leveren. Dit betekent dat wij ons in onze ontwerp programmabegroting 2025 vooralsnog zullen baseren op de ontwerp meerjarenbegroting 2024 en verder van ABR. Zodra de definitieve cijfers van de vastgestelde begroting 2025 van ABR bij ons bekend zijn, zullen wij deze via de P&C cyclus actualiseren.

In 2025 gaat het ABR verder aan de slag om de voornemens uit het ontwikkelplan verder te concretiseren. We zullen dit zorgvuldig blijven monitoren. Beleidsplan buitensport ‘In beweging 2024 – 2034’ In mei 2024 is het Beleidsplan buitensport vastgesteld. Het beleidsplan geeft uniforme kaders voor een duurzame en solide basis in de samenwerking met de verenigingen die onder het Beleidsplan buitensport vallen. De verenigingen kunnen hiermee zowel hun sportieve als maatschappelijke rol binnen de Rucphense gemeenschap blijven vervullen. In het verlengde van het Beleidsplan buitensport wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Hierin worden specifieke afspraken en werkzaamheden voor de verschillende de sportaccommodaties vastgelegd. Op basis van het nieuwe beleid is door V.V. R.S.V. een verzoek ingediend voor het uitbreiden en verplaatsen van de huidige was- en kleedvoorzieningen. Daarnaast is door T.P.V. Rico, op basis van het nieuwe beleid, een verzoek ingediend voor de aanleg van twee extra padelbanen. Op dit moment hebben we de verzoeken in behandeling en toetsen we deze aan het vigerende beleid. Zodra er duidelijkheid is over de uitkomsten, zullen we deze aan uw raad voorleggen. Bijdrage beheer en onderhoud sportverenigingen Specialistisch onderhoud aan basissportvoorzieningen kunnen de sportverenigingen niet zelf uitvoeren. Hiervoor krijgen zij een bijdrage.

Op basis van het Beleidsplan buitensport is de bijdrage onvoldoende en dient er extra budget beschikbaar gesteld te worden. Vanaf 2025 is hiervoor een structurele raming verwerkt van € 40.000,00 op basis van de Kadernota 2025. Investeringen Beleidsplan buitensport Een aantal sportparken en bijbehorende accommodaties zijn op leeftijd. Om deze te laten voldoen aan de in het Beleidsplan buitensport gestelde kaders willen we hierin investeren. In 2025 is € 114.950,00 opgenomen in het investeringsprogramma. De genoemde middelen betreffen een indicatie van de te verwachten kosten op basis van kengetallen. De volledige schouw van de sportaccommodaties is nog niet afgerond. In een later P&C document zullen de investeringsbedragen worden geactualiseerd en ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd. Kosten belasting en verzekering Vijfsprong (eenmalig) Op 1 januari 2025 is het zwembad de Vijfsprong nog steeds in ons eigendom. 1 januari 2025 is de peildatum voor zowel de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) als de verzekering. Over de situatie op dat moment moet voor het jaar 2025 belasting en verzekering worden betaald. De belastingen zijn verschuldigd over heel 2025, de verzekering mogelijk maar over een gedeelte van het jaar (dat is afhankelijk van de datum van overdracht). De eenmalige claim uit de Kadernota 2025 van € 9.000,00 is verwerkt in deze begroting.

41

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuurprijs In 2025 reiken we, net zoals in voorgaande jaren, een cultuurprijs uit. De prijs wordt toegekend aan een instelling of persoon die zich op het terrein van cultuur een bijzondere prestatie heeft geleverd. Het moet gaan om een activiteit met een cultureel doel. Met de cultuurprijs tonen wij onze waardering voor de inzet van inwoners voor cultuur. Opstellen van Kunst- en Cultuur Agenda Rucphen Aan de invulling van de kunst- en cultuuragenda wordt in 2024 uitvoering gegeven. De activiteiten die hieruit voortvloeien worden in 2025 verder uitgewerkt en uitgevoerd. 5.5 - Cultureel erfgoed Wij staan voor het behoud van de rijks- en gemeentelijke monumenten en cultureel waardevolle objecten. De cultuurhistorische waardevolle panden zijn geïnventariseerd en worden door middel van de erfgoedverordening en de bestemmingsplannen beschermd. Niet vanuit de gedachte dat er niks kan, maar vanuit de gedachte dat met respect voor het gebouw, nieuwe functies toegestaan kunnen worden. Samenwerkingsovereenkomst Molen De Hoop Wij hebben vele mooie bijzondere pareltjes, waaronder molen De Hoop. Met molen De Hoop is een overeenkomst opgesteld die loopt van 2019 t/m 2025. Half 2024 heeft het eerste gesprek plaatsgevonden met de Molenstichting. De intentie is uitgesproken om de overeenkomst te verlengen na 2025.

Het eerste gesprek is naar voren gehaald om zo tijdig uitgebreid en goed met elkaar in overleg te kunnen treden en op tijd te zijn voor financiële middelen na 2025. 5.6 – Media Openbare bibliotheek vanaf 2025 Bibliotheek West-Brabant is de afgelopen jaren geconfronteerd met aanzienlijke tekorten. Door hiervoor de bestaande reserves in te zetten hoefde er geen beroep gedaan te worden op een extra bijdrage van de deelnemende gemeenten. Het is echter wel duidelijk dat er de komende jaren iets moet gebeuren om de exploitatie structureel sluitend te houden en het weerstandsvermogen aan te zuiveren. De gemeentelijke bijdrage per inwoner voor de Bibliotheek West-Brabant ligt lager dan landelijk. Naast bezuinigingen en een andere toerekening van overheadkosten aan de basis- en plustaken is de verhoging van de gemeentelijke bijdrage een noodzakelijkheid om te komen tot een structureel financieel gezonde bibliotheeksamenwerking. De bibliotheek West-Brabant zet zich in voor 3 maatschappelijke opgaven zoals die in het landelijk Bibliotheekconvenant zijn opgenomen: bevorderen geletterdheid en leesplezier, digitale inclusie en digitaal burgerschap en basisvaardigheden en blijvende inzetbaarheid. Deze maatschappelijke opgaven worden voor onze gemeente in 2025 uitgewerkt naar de vier volgende domeinen: 1. Leesbevordering voor jeugd en volwassenen; 2. Verbetering van de basisvaardigheden; 3.

Informeren van de inwoners; 4. Digitale geletterdheid (Digi-Taalhuis). Het kabinet wil dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Gemeenten krijgen vanaf 2025 een wettelijke taak, ook wel zorgplicht genoemd. De wettelijke zorgplicht houdt in dat gemeenten moeten zorgen voor genoeg volwaardige bibliotheken. Het Rijk heeft in de septembercirculaire een decentralisatie-uitkering openbare bibliotheken van € 100.000,00 beschikbaar gesteld voor 2025 en 2026. Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) Wij zijn verantwoordelijk voor de instandhouding (en het breder uitzetten) van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Concreet betekent dit dat wij de subsidieverstrekker zijn van het IDO. De IDO’s zijn een belangrijk middel om inwoners te helpen hun weg te vinden in de digitale samenleving en de digitale inclusie te vergroten. We geven het volledige bedrag dat we van de overheid ontvangen door aan de bibliotheek. Er is een IDO-punt bij de bibliotheek in Rucphen, in september 2024 is er een IDO-punt geopend in dorpshuis de Lanteern in St. Willebrord.

42

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groen is belangrijk voor de leefbaarheid. We geven uitvoering aan de beleidsplannen Groen R en BOOM. Het doel is meer, beter en bereikbaar groen om op die manier te groeien naar een duurzame ontwikkeling van openbaar groen en het Rucphense landschap. Uitgangspunten daarbij zijn: het behouden en versterken van de groenstructuur, het versterken van de biodiversiteit en de gemeente klimaat-adaptief maken. Om het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te bereiken en te behouden werken we voor het groenbeheer en onderhoud op basis van een beeld- en frequentiebestek. We werken hierbij samen met (lokale) commerciële partijen en de WVS-groep. Het verdelen van het te beheren areaal heeft een positieve werking op de kwaliteit van het beheer- en onderhoud van de openbare ruimte. We vinden het belangrijk dat de inwoners in onze gemeente een gezonde leefomgeving ervaren. Het goed functioneren van het openbaar groen is daarbij van wezenlijk belang. Voor onze inwoners stimuleren we het bewegen en spelen in de openbare ruimte door te zorgen voor uitnodigende natuurlijke en inclusieve sport- en speelgelegenheden. Investeringsschema Voor 2025 zijn de volgende (integrale) projecten opgenomen in het investeringsprogramma: • Voorbereiding Rucphen Noord fase 1 - groen € 5.000,00 * • Voorbereiding Rucphen Noord fase 2,- groen € 5.000,00 • Retentie t.b.v.

Rucphen Noord, groen € 25.000,00 • Reconstructie Gagelrijzen, groen € 296.506,00 * (Doorgeschoven vanuit 2024)

Maaien sloten en bermen Wij werken op het gebied van maaien sloten en bermen samen met het waterschap Brabantse Delta en andere gemeenten door gezamenlijke aanbesteding. In de tweede helft van 2024 is dit bestek opnieuw aanbesteed. De benodigde budgetten worden daarom afgestemd op de bestek-begroting. In de Kadernota 2025 is hiervoor een structurele claim opgenomen van € 28.660,00 in 2025, oplopend tot € 29.528,00 in 2028, die in deze begroting verwerkt is. Doordat het traject voor de aanbesteding naar verwachting de volledige tweede helft van 2024 in beslag zal nemen, zal er begin 2025 pas duidelijkheid zijn wat de werkelijke kosten zijn. We houden voor deze begroting dan ook vast aan de cijfers die bij de Kadernota 2025 geclaimd zijn. 1.5.5.

Beleidsindicatoren

Niet-sporters percentage 70,0 60,0 50,0

63,2 57,8

57,0 46,7

54,8 49,2

48,7

46,4

40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2012

2016 Rucphen

2020

2022

Nederland

bron : Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD-en, CBS en RIVM | 2012 - 2022

*Niet-sporters: Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder.

43

1.6.

Programma 6: Sociaal domein

1.6.1. Beoogd maatschappelijk effect De sociale cohesie van de gemeente is toekomstbestendig en de burgers zijn zoveel mogelijk in staat zowel voor zichzelf als voor anderen te zorgen. 1.6.2. Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord Optimaliseren gebruik dorpshuizen Elk dorp beschikt over een eigen dorpshuis. Doel ervan is activiteiten organiseren voor de samenleving in brede zin. Samen met betrokkenen optimaliseren we de exploitatie en het onderhoud en beheer van de dorpshuizen. Iedereen doet mee Iedereen moet mee kunnen doen, niemand valt buiten de boot. We gaan daarbij ook uit van de zelfredzaamheid van inwoners. Uitgangspunt blijft dat de gemeentelijke taken op het gebied van het sociaal domein uitgevoerd worden binnen de wettelijke normen. Wij vinden het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk actief mee kunnen doen in hun eigen woonomgeving. Samen met alle betrokken partijen geven we invulling aan wonen en zorg, zo dicht mogelijk bij huis. Inzetten op preventie Samen met onze partners zetten we ons nog meer in op preventie en integraliteit om de zelfredzaamheid te bevorderen en zwaardere en duurdere zorg te voorkomen. Aandacht hebben voor armoede Armoede is niet alleen een financieel probleem, maar ook een zaak van niet mee kunnen doen in de samenleving. We staan een actief armoedebeleid voor.

Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We verkennen hoe we de exploitatie en het onderhoud en beheer kunnen optimaliseren; • We bevorderen het verduurzamen van de gemeentelijke dorpshuizen; • Het uitganspunt “Iedereen doet mee” passen we toe op alle beleidsterreinen; • We doen de aanbesteding op Kleinschalig collectief vervoer en Traject Gedeelde Mobiliteit Aanbesteding Bravo Flex per 1 januari 2024 volgens het all-in model aansturingsmodel samen met gemeenten in West-Brabant; • We vormen (regionaal) de WVS om tot het leerwerkbedrijf van West-Brabant; • We zetten verder in op integrale vraagverheldering en de aanpak van doelgroep C in het project doorontwikkeling Doelgroep C; • We stemmen met de raad af hoe we het sociaal domein goed kunnen blijven monitoren; • We gaan verder aan de slag met de regiovisie Jeugdhulp West-Brabant West 2022-2025. Hierbij zetten we samen met het jeugdveld in op een duurzame beweging om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare jeugdhulp te kunnen behouden; • We hebben de regiovisie door vertaald in lokale uitvoeringsplannen die we gaan uitvoeren.

Hierbij hebben we rekening gehouden met de lokale toegang, inhoudelijke uitganspunten en de couleur locale; • We gaan aan de slag met de implementatie en monitoring van de contracten aanbestedingen Wmo Huishoudelijk Ondersteuning & Begeleiding; • We voegen de dienstverlening van het Werkplein toe aan onze integrale toegang; • Dementie vraagt onze specifieke zorg en aandacht. Mensen krijgen moeite met hun dagelijkse handelingen thuis en hun sociale omgeving. We stellen praktische handvatten op voor omgaan met dementie; • We starten met het project ‘Indicatievrije dagbesteding’ uit de doorontwikkeling van het sociaal domein; • Mantelzorgers en vrijwilligers leveren een onmisbare bijdrage aan anderen die zorg en aandacht nodig hebben. Wij waarderen deze inzet enorm en tonen daadkracht om deze mantelzorgers en vrijwilligers goed te ondersteunen. We voeren logeeropvang voor cliënten in per 1-1-2023; • We ontwikkelen integrale toegang. Hiermee kunnen we vooraan in het proces de hulp geven die nodig is;

44

• • •

•

• • •

• •

1.6.3.

We bevorderen dat kwetsbare groepen eerder bereikt worden en mee kunnen doen en in onze samenleving; We formaliseren per 1-1-2023 de inzet van de wijk GGZ-er. We versterken de ambities van het programma ‘Geweld hoort nergens thuis’; We vinden goede (woon) voorzieningen en begeleiding voor kwetsbare doelgroepen belangrijk. We werken samen met de regio Bergen op Zoom in het kader van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en OGGZ om dit goed vorm te geven; We investeren in de gezondheid van jongeren in de brede zin door middel van (preventieve) interventies die passen binnen een totaalaanpak. Hier maken we nadrukkelijk- de koppeling met bestaand beleid zoals het lokaal Preventie- en Sportakkoord en het Uitvoeringsplan Jeugd; We anticiperen zoveel als mogelijk op de nieuwe problematiek die door energieprijzen en inflatie wordt veroorzaakt. We houden ons (regionaal) armoedebeleid tegen het licht; We werken aan een verdere uitrol van de aanpak ‘Vroeg Eropaf’. We analyseren hoe we deze kunnen optimaliseren en gaan op zoek naar meer signaalpartners; We onderzoeken op welke manieren we het beste armoede kunnen tegengaan en waar nodig onze inwoners het beste kunnen ondersteunen. Hierbij hebben we ook aandacht voor de verborgen doelgroepen (bijvoorbeeld die de situatie niet melden uit schaamte/bewustwording); We gaan energiearmoede tegen.

We zorgen ervoor dat inwoners met een kleine portemonnee ook energiebesparende maatregelen kunnen treffen; We zorgen via Stichting Leergeld ervoor dat kinderen van ouder(s) met een laag inkomen ook kunnen meedoen door onder andere het verstrekken van een fiets en het bekostigen van schoolspullen en zwemlessen; Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

De baten en lasten die aan het programma verbonden zijn, zijn in onderstaande tabel per taakveld vermeld: Rekening 2023 Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Begr. na wijz. 2024

Begroting 2025

1.753.186 -348.512 200.571

2.370.352 -774.210 286.553

2.388.626 -827.262 264.209

984.615

1.060.101

1.119.474

233.528

247.581

169.781

9.569.995 -5.538.957 6.798.149

9.165.307 -5.867.338 7.633.138

9.333.984 -6.080.709 7.056.108

910.023 -469.625 1.107.022 -244.258 2.232.296

952.620 -81.189 1.270.064 -272.161 2.413.000

1.061.375

2.091.655