CConstaterende datRozendaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Ontwerp Programmabegroting 2027-2030 (Raad 2026-11-10)

1.3 Commissievergadering 3 november 2026, gemeente RozendaalBij agendapunt: Ontwerp Programmabegroting 2027-203037.863 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 1 Programmabegroting 2027-2030

Voorwoord Rozendaal staat voor uitdagingen Voor u ligt de Programmabegroting 2027-2030. Dit is de eerste begroting van het nieuwe college van burgemeester en wethouders en de nieuwe raad, na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. In deze Programmabegroting zien we dat de al enige jaren toenemende kostendruk voor alle drie pro- gramma’s (Samenleving en Veiligheid, Ruimte en Leefomgeving en Bestuur en Organisatie) cumuleert naar een onhoudbare onbalans. We weten het struc- turele begrotingssaldo voor 2027 nog sluitend te krijgen. Dit door de algemene reserve aan te spreken, door te bezuinigen én door de Onroerend Zaakbe- lasting (OZB) verder te verhogen. Dit zijn in alle drie gevallen onwenselijke, maar onvermijdelijke maatregelen om thans preventief financieel toezicht door de provincie te voorkomen. Ondanks deze maatregelen weten we in de jaren 2028 tot en met 2030 geen structureel sluitend meerjarig financieel perspec- tief te presenteren. Wel willen we de dienstverlening aan inwoners in deze begrotingsperiode continueren en de belangrijkste beheersactiviteiten voor onze mooie groene omgeving continueren. Al met al is het daarom nodig om lasten te dekken door de inzet van de algemene reserve. Deze inzet van een- malige middelen uit reserves loopt in de jaren na 2027 verder op, waardoor wij de komende jaren flink interen op onze reserve | s.

De begroting leidt tot het volgende meerjarenperspectief voor het saldo van (structurele) baten en lasten: Meerjarenperspectief (N=Nadeel en V = Voordeel) (bedragen in €) | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Saldo van baten en lasten | 485.575 N | 631.846 N | 1.167.242 N | 851.594 N | 782.365 N | 641.376 N Mutaties reserves (per saldo) | 383.978 V | 552.294 V | 521.939 V | 228.775 V | 225.611 V | 154.526 V Geraamd resultaat | 101.596 N | 79.552 N | 645.303 N | 622.819 N | 556.753 N | 486.851 N Verwachte afwijking 2026 o.b.v. tussentijdse cijfers (RIB, niet vastgesteld) * | - | 441.500 N | - | - | - | - Verwacht begrotingssaldo (incl. tussentijdse cijfers 2026) * | 101.596 N | 521.052 N | 645.303 N | 622.819 N | 556.753 N | 486.851 N Structureel begrotingssaldo | n.v.t. | - | 220.431 N | 534.283 N | 468.167 N | 474.815 N De organisatie van de gemeente Rozendaal Tegen deze achtergrond wordt het voor de gemeentelijke organisatie steeds moeilijker om te voldoen aan de toenemende (wettelijke) taken en de hogere kwaliteitseisen die aan gemeenten worden opgelegd. Met een grote inzet, deskundigheid en betrokkenheid van het kleine personeelsbestand en het dage- lijks bestuur worden de dagelijkse werkzaamheden en taken van een volwaardige gemeente uitgevoerd.

De kwetsbaarheid hiervan zien wij echter ook terug in de vorm van een hoog ziekteverzuim en een groot personeelsverloop. Dat leidt steeds vaker tot een onwenselijk hoge werkdruk. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal | 2 Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 3 We zien ook dat we door tijdsdruk en werkdruk in de kernorganisatie te vaak ‘achter de feiten’ aanlopen en te weinig ‘in control’ zijn. Het is daarom be- langrijk om de regie te kunnen terugpakken. Dat maakt investeren in een sterkere organisatie (verstevigde regie, dienstverlening en bedrijfsvoering) nodig, ook tegen de achtergrond van de ontwikkelingen van Rozendaal als gemeente. Een deel van die noodzakelijke investeringen is in deze begroting verwerkt. Een beleidsarme begroting In het coalitieakkoord van 2026 is aangegeven dat enkele thema’s doorgang moeten krijgen. Naast een voorzetting van acties om de organisatie wendbaar- der en weerbaarder te maken zijn er ook belangrijke onderwerpen voor de Rozendaalse buitenruimte uitgewerkt in meerjarige plannen: het onderhoud van de bomen en het beheer en vervanging van de wegen. Ten aanzien van de duurzaamheidsopgaven (waaronder thema’s zoals klimaatadaptatie en -mitigatie) werken we ook door aan een voor Rozendaal passende aanpak.

Op deze wijze staan we niet stil, maar pakken we deze voor Rozendaalse inwoners belangrijke trajecten waar mogelijk toch op met inzet van éénmalige middelen. Door het ontbreken van middelen in meerjarig financieel perspectief is deze begroting naast de genoemde thema’s beleidsarm ingestoken. Voor nieuw beleid zijn namelijk geen middelen beschikbaar en al helemaal niet structureel. Rozendaal gaat door Het jaar 2027 zal in het teken staan van vinden van nieuwe antwoorden op de (financiële) toekomstbestendigheid van onze gemeente. De vraag ligt voor of de toekomst van Rozendaal als zelfstandige bestuurlijke entiteit mogelijk is. In alle gevallen blijft het streven om het unieke karakter van Rozendaal te behouden. Inwoners van Rozendaal voelen zich bevoorrecht om hier te mogen wonen en leven. Investeren in de toekomst van Rozendaal doen we dan ook sámen. Als we onze unieke Rozendaalse omgeving willen behouden, blijft investeren in de groene omgeving en de gemeenschapszin en samenred- zaamheid van inwoners, ondernemingen, maatschappelijke organisaties, raad, college en de ambtelijke organisatie van belang. Daaraan hebben wij ge- werkt in deze begroting.

Rozendaal, 13 oktober 2026 Namens het college van burgemeester en wethouders van Rozendaal, Bas Pelgrum Ingrid Timmer Gemeentesecretaris Burgemeester Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 4 Inhoudsopgave VOORWOORD ............................................................................................................................................................................................................................................. 2 INHOUDSOPGAVE ....................................................................................................................................................................................................................................... 4 OPBOUW EN LEESWIJZER ............................................................................................................................................................................................................................ 7 BELEIDSBEGROTING 2027 ..........................................................................................................................................................................................................................

10 BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN .................................................................................................................................................................................................................................... 11 PROGRAMMA 1: SAMENLEVING EN VEILIGHEID ........................................................................................................................................................................................................... 13 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 14 Beleidsdoel .................................................................................................................................................................................................................................................... 14 Wat willen we bereiken? ..............................................................................................................................................................................................................................

14 Wat gaan wij daarvoor doen? ...................................................................................................................................................................................................................... 16 Wat mag het kosten? ................................................................................................................................................................................................................................... 21 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................................................................ 22 Verbonden Partijen ....................................................................................................................................................................................................................................... 23 PROGRAMMA 2: RUIMTE EN LEEFOMGEVING ..............................................................................................................................................................................................................

24 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 25 Beleidsdoel .................................................................................................................................................................................................................................................... 26 Wat willen we bereiken? .............................................................................................................................................................................................................................. 26 Wat gaan wij daarvoor doen? ...................................................................................................................................................................................................................... 30 Wat mag het kosten? ...................................................................................................................................................................................................................................

33 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................................................................ 33 Verbonden Partijen ....................................................................................................................................................................................................................................... 34 PROGRAMMA 3: BESTUUR EN ORGANISATIE ............................................................................................................................................................................................................... 35 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 36 Beleidsdoel ....................................................................................................................................................................................................................................................

36 Wat willen wij bereiken? .............................................................................................................................................................................................................................. 36 Wat gaan wij daarvoor doen? ...................................................................................................................................................................................................................... 38 Wat mag het kosten? ................................................................................................................................................................................................................................... 41 Beleidsindicatoren ........................................................................................................................................................................................................................................ 42 Verbonden Partijen .......................................................................................................................................................................................................................................

42 PARAGRAFEN ............................................................................................................................................................................................................................................ 43 INLEIDING PARAGRAFEN .......................................................................................................................................................................................................................................... 44 Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 5 PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN ........................................................................................................................................................................................................................... 45 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 45 Uitgangspunten voor de tarieven .................................................................................................................................................................................................................

45 Kwijtschelding ............................................................................................................................................................................................................................................... 47 Kostendekkendheid van tarieven .................................................................................................................................................................................................................. 48 PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ..................................................................................................................................................................................... 49 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 49 Risico’s ..........................................................................................................................................................................................................................................................

49 Risicoprofiel .................................................................................................................................................................................................................................................. 49 Structureel of incidenteel .............................................................................................................................................................................................................................. 50 Weerstandscapaciteit ................................................................................................................................................................................................................................... 51 Weerstandsratio ........................................................................................................................................................................................................................................... 56 PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................................................................................................................................................................................

61 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 61 Beleid voor beheer kapitaalgoederen ........................................................................................................................................................................................................... 61 Riolering ........................................................................................................................................................................................................................................................ 62 Gemeentegebouwen .................................................................................................................................................................................................................................... 63 PARAGRAAF D: FINANCIERING ..................................................................................................................................................................................................................................

66 Kasgeldlimiet ................................................................................................................................................................................................................................................ 66 Renterisiconorm ............................................................................................................................................................................................................................................ 67 Uitgezette middelen en financieringsbehoefte ............................................................................................................................................................................................. 67 Verwachte renteontwikkeling ....................................................................................................................................................................................................................... 68 Garanties op leningen aan derden ...............................................................................................................................................................................................................

69 Wet Houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) ............................................................................................................................................................................................. 69 Schatkistbankieren ....................................................................................................................................................................................................................................... 69 PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING ............................................................................................................................................................................................................................. 70 Personeel ...................................................................................................................................................................................................................................................... 70 Planning en control .......................................................................................................................................................................................................................................

73 Informatieveiligheid en privacy .................................................................................................................................................................................................................... 77 PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN ........................................................................................................................................................................................................................ 78 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 78 Wat is ons beleid? ......................................................................................................................................................................................................................................... 78 Wat is het belang voor de gemeenteraad? ..................................................................................................................................................................................................

78 Overzicht verbonden partijen ....................................................................................................................................................................................................................... 79 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................................................................................................................................... 79 PARAGRAAF G: GRONDBELEID .................................................................................................................................................................................................................................. 86 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 86 Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 6 Beleidsruimte ................................................................................................................................................................................................................................................

86 PARAGRAAF H: OPENBAARHEID ................................................................................................................................................................................................................................ 87 Wet open overheid ....................................................................................................................................................................................................................................... 87 Te realiseren beleid ....................................................................................................................................................................................................................................... 87 DE FINANCIËLE BEGROTING ....................................................................................................................................................................................................................... 90 UITGANGSPUNTEN .................................................................................................................................................................................................................................................

90 MEERJARIG FINANCIEEL BEELD .................................................................................................................................................................................................................................. 93 OVERZICHT EN ANALYSE VAN DE BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ............................................................................................................................................................................... 95 Programma 1 Samenleving en Veiligheid ..................................................................................................................................................................................................... 95 Programma 2 Ruimte en leefomgeving ...................................................................................................................................................................................................... 101 Programma 3 Bestuur en organisatie .........................................................................................................................................................................................................

105 Programma 3 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien ............................................................................................................... 108 Overzicht van incidentele baten en lasten .................................................................................................................................................................................................. 110 GEPROGNOTISEERDE BALANS PER 31-12 (2026-2030) ............................................................................................................................................................................................. 112 EMU-SALDO (2026-2030) .................................................................................................................................................................................................................................. 113 BIJLAGEN .................................................................................................................................................................................................................................................

115 BIJLAGE A: MEERJARIG VERLOOPOVERZICHT VAN RESERVES.......................................................................................................................................................................................... 116 BIJLAGE B: MEERJARIG VERLOOPOVERZICHT VAN VOORZIENINGEN ................................................................................................................................................................................ 121 BIJLAGE C: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD 2027-2030 ..................................................................................................................................................................... 122 BIJLAGE D: MEERJARIG INVESTERINGSPLAN 2027-2030 ............................................................................................................................................................................................. 124 Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 7 Opbouw en leeswijzer Vanaf de begroting 2027 werken wij met drie programma’s in plaats van negen. De nieuwe indeling sluit aan bij de maatschappelijke opgaven van de ge- meente en maakt de samenhang tussen beleid, uitvoering en middelen beter zichtbaar. Hiermee wordt de begroting compacter en overzichtelijker, met behoud van het financiële inzicht.

Deze begroting is opgesteld volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De ver- plichte taakvelden blijven herkenbaar opgenomen in de financiële overzichten en toelichtingen. Deze programma-indeling is eerder met u gedeeld in de raadsinformatiebrief “Programma-indeling vanaf begrotingsjaar 2027”. Vergelijkbaarheid van cijfers De jaarrekeningcijfers 2025 en de begrotingscijfers 2026 zijn opnieuw ingedeeld naar de drie programma’s. Hierdoor zijn de cijfers vergelijkbaar met de begroting 2027. Deze herindeling verandert uitsluitend de presentatie en heeft geen gevolgen voor de totale baten, lasten, reservemutaties of het saldo van de betreffende jaren. Indeling van de begroting De programmabegroting 2027 bestaat uit: A. Beleidsbegroting; B. De paragrafen; C. De financiële begroting. Beleidsbegroting Het programmaplan bestaat uit drie programma’s: 1. Samenleving en Veiligheid; 2. Ruimte en Leefomgeving; 3. Bestuur en Organisatie. Per programma beschrijven wij de maatschappelijke opgaven, doelen, activiteiten en beschikbare middelen. Daarbij beantwoorden wij drie vragen: Wat willen we bereiken? De maatschappelijke effecten en doelen die wij in 2027 nastreven. Wat gaan we daarvoor doen? De activiteiten, maatregelen en projecten waarmee wij deze doelen willen bereiken.

Wat mag het kosten? De geraamde baten en lasten en de toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 8 De financiële tabellen bevatten de jaarrekeningcijfers 2025, de begrotingscijfers 2026 (voor wijzigingen) en de ramingen voor 2027 tot en met 2030. De toelichting verklaart de belangrijkste verschillen tussen de begroting 2027 en de weergegeven begroting 2026. Afwijkingen groter dan € 5.000 worden per taakveld toegelicht. De algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien worden afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Bedragen worden weergegeven in hele euro’s, tenzij anders vermeld. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Financiële afwijkingen worden aangeduid met V voor voordeel en N voor nadeel. Beleidsindicatoren en verbonden partijen Bij de programma’s zijn de bijbehorende wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen. Hiervoor is gebruikgemaakt van gegevens van Waar- staatjegemeente.nl, geëxporteerd op 24 augustus 2026. Het jaar waarop de gegevens betrekking hebben, kan per indicator verschillen. Ook vermelden wij welke verbonden partijen bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen. De financiële en bestuurlijke ontwikkelingen worden nader toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Paragrafen De paragrafen behandelen onderwerpen die meerdere programma’s raken. Zij geven inzicht in het beleid, de financiële positie, risico’s en bedrijfsvoering. Deze begroting bevat de volgende (wettelijk voorgeschreven) paragrafen: A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Openbaarheid Hoe de informatieveiligheid en privacy zijn geregeld, is in deze begroting opgenomen in paragraaf E. Bedrijfsvoering. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 9 Financiële begroting De financiële begroting vertaalt het beleid naar de beschikbare middelen en de financiële positie van de gemeente. Zij bevat: 1. het overzicht van baten en lasten per programma, de reservemutaties en het geraamde resultaat, met financiële toelichting op de afwijkingen met de begroting 2026; 2. de uiteenzetting van de financiële positie, met toelichting; 3. het overzicht van baten en lasten per taakveld; De financiële toelichtingen geven onder meer inzicht in investeringen, reserves en voorzieningen en incidentele baten en lasten. Ook wordt toegelicht in hoeverre de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De financiële overzichten en programmatoelichtingen sluiten aan op de nieuwe indeling in drie programma’s.

De verschillenanalyse vergelijkt de begroting 2027 met de begroting 2026. Waar een andere vergelijkingsbasis wordt gebruikt, is dit expliciet vermeld. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 10 BELEIDSBEGROTING 2027

Bestuurlijke hoofdlijnen De begroting 2027–2030 laat zien dat de gemeente de komende jaren voor een financiële uitdaging staat. De beschikbare inkomsten zijn onvoldoende om alle geraamde uitgaven over de gehele periode te dekken. Hierdoor ontstaan zowel in 2027 als in de daaropvolgende jaren grote begrotingstekorten. Om deze tekorten op te vangen, wordt een beroep gedaan op de algemene reserve. Daarmee kan de begroting financieel worden gedekt, maar blijft het nood- zakelijk om de structurele lasten en baten op termijn weer duurzaam met elkaar in evenwicht te brengen. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste financiële kerncijfers opgenomen. Naast de realisatie over 2025 en de begroting 2026 wordt het financiële beeld voor de periode 2027–2030 weergegeven. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het uiteindelijke begrotingsresultaat. Ook is het structurele begrotingssaldo opgenomen. Dit geeft inzicht in de mate waarin de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Na de tabel lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen toe die van invloed zijn op het begrotingsresultaat. Daarbij gaan wij in op de financiële ontwikkeling per programma, de algemene dekkingsmiddelen en het meerjarige financiële perspectief.

Kerncijfers (bedragen in €) | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Saldo van baten en lasten | 485.575 N | 631.846 N | 1.167.242 N | 851.594 N | 782.365 N | 641.376 N Mutaties reserves (per saldo) | 383.978 V | 552.294 V | 521.939 V | 228.775 V | 225.611 V | 154.526 V Geraamd resultaat | 101.596 N | 79.552 N | 645.303 N | 622.819 N | 556.753 N | 486.851 N Verwachte afwijking 2026 o.b.v. tussentijdse cijfers | - | 441.500 N | - | - | - | - (RIB tussentijdse cijfers 2026, niet vastgesteld) * Verwacht begrotingssaldo (incl. tussentijdse cijfers 2026) * | 101.596 N | 521.052 N | 645.303 N | 622.819 N | 556.753 N | 486.851 N Structureel begrotingssaldo | n.v.t. | - | 220.431 N | 534.283 N | 468.167 N | 474.815 N *Voorlopige cijfers 2026: de raad heeft de raadsinformatiebrief ter informatie ontvangen, niet vastgesteld. Formele verwerking volgt via de Turap (raad 15 december 2026). Het geraamde resultaat blijft het formele begrotingssaldo. Het tekort in de begroting 2026 was volledig incidenteel; structureel was de begroting in evenwicht. Ook de verwachte afwijking is overwegend incidenteel. Structurele effecten, zoals lagere rente-inkomsten, zijn verwerkt in de ramingen 2027–2030. Financieel totaalbeeld. De begroting 2027 laat vóór reservemutaties een tekort zien van € 1.167.242.

Na de al geraamde netto-onttrekking aan de reserves van € 521.939 resteert een tekort van € 645.303. Het structurele tekort -zonder incidentele posten- vóór aanvullende reservedekking bedraagt € 220.431. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal | 11 Ter dekking van het structurele tekort zetten wij het surplus van de algemene reserve in, binnen de voorwaarden van het provinciaal toezichtkader. Deze dekkingswijze is besproken met de toezichthouder van de provincie Gelderland. Met de vaststelling van deze begroting besluit de raad over de inzet. De omvang en de gevolgen voor de reservepositie, het weerstandsvermogen en de solvabiliteit worden toegelicht in de financiële begroting. Programma 1 Samenleving en Veiligheid. Het saldo vóór reservemutaties verslechtert in 2027 met € 522.541 ten opzichte van 2026. Dit komt vooral door hogere kosten voor onderwijshuisvesting VO, de uitvoering van het sociaal domein, indexatie en extra inzet voor veiligheid en weerbaarheid. Tegenover een deel van deze hogere lasten staan ook extra middelen via de algemene uitkering, onder meer voor onderwijs | huisvesting VO. Deze zijn opgenomen bij de algemene dekkingsmiddelen en vallen buiten dit programmasaldo maar zijn verwerkt in het saldo van programma 3.

Voor natuurbrandbestrijding is € 90.000 opgenomen, waarvoor dekking uit de reserve | bestemde budgetten is voorzien (zie hiervoor ook de jaarstukken 2025) | . Programma 2 Ruimte en Leefomgeving. Het saldo vóór reservemutaties verslechtert in 2027 met € 379.165 ten opzichte van 2026. Dit komt vooral door wegenonderhoud en hogere kosten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voor wegen en het bomenplan is in 2027 in t | otaal € 546.200 aan dekking uit de reserves opgenomen. Deze dekking is afzonderlijk verantwoord bij de reservemutaties. | Vanaf 2028 is het saldo vóór reservemutaties gunsti- ger dan in 2026. Daarbij zijn de verwachte rijksmiddelen voor klimaat | - en energiebeleid en de bijbehorende duurzaamheidsuitgaven vanaf 2028 vooralsnog niet geraamd. Indien deze middelen alsnog worden toegekend, worden deze -zonder inleg van eigen gemeentelijke middelen- voor dit doel besteed. Programma 3 Bestuur en organisatie. Het beleidsdeel van Bestuur en Organisatie kent in 2027 een nadeel van € 75.941 ten opzichte van 2026. Daarnaast neemt de overhead met € 266.079 toe. De belangrijkste oorzaak is de stijging van de personeelslasten door uitbreiding van de | formatie en actualisatie van de salarisramingen. Ook ICT, informatiebeveiliging en overige organisatiekosten dragen bij aan de stijging. Algemene dekkingsmiddelen.

Tegenover deze nadelen staat in 2027 een voordeel van € 693.330 ten opzichte van 2026. Vooral de hogere algemene uitke- ring en de hogere OZB-opbrengsten verbeteren het beeld; dalende renteopbrengsten werken dit deels tegen. De hogere inkomsten zijn onvoldoende om de toegenomen lasten van deze begroting volledig op te vangen. Meerjarig perspectief. De structurele tekorten vóór aanvullende reservedekking bedragen € | 534.283 in 2028, € 468.167 in 2029 en € 474.815 in 2030. Ook voor deze jaren voorzien wij in dekking uit de algemene reserve | . Gelet op de afnemende stand van de algemene reserve en de hoogte van het tekort | is een dekking uit het surplus van de algemene reserve | dan niet meer mogelijk binnen de voorwaarden van het provinciale toezichtkader. De bestuurlijke opgave blijft daarom om de structurele lasten en baten duurzaam in evenwicht te brengen. Voor een nadere toelichting op de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2026 en de reservemutaties wordt verwe | zen naar het hoofdstuk ‘Overzicht van baten en lasten per programma’ in de financiële begroting. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal | 12 Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 13 Programma 1: Samenleving en Veiligheid

Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 14 Inleiding Het programma Samenleving en Veiligheid is veelomvattend. Vanuit veiligheidsoptiek is Rozendaal een veilige gemeente (objectieve veiligheid) om in te wonen, werken en recreëren. Inwoners waarderen de leefbaarheid en veiligheid van de leefomgeving. De criminaliteitscijfers zijn relatief laag. Binnen het programma is naast veiligheid het Sociaal Domein een belangrijk beleidsterrein. De kern wordt gevormd door drie stelstelwetten: de Wet Maat- schappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Daarnaast omvat het Sociaal Domein onderwerpen als kinderopvang, de huisves- ting en opvang van nieuwkomers, publieke gezondheid en het verlenen van welzijnssubsidies. Binnen Rozendaal willen wij de sociale verbinding en leef- baarheid binnen onze groene gemeente behouden en waar mogelijk verbreden. Het culturele en verenigingsleven dragen hieraan bij. Beleidsdoel Als gemeente willen we in brede zin mogelijkheden scheppen en randvoorwaarden creëren voor het welzijn, de gezondheid, de participatie in de samenle- ving en de ontwikkeling van onze inwoners. Speciale aandacht gaat uit naar kinderen en jeugd, kwetsbare ouderen en nieuwkomers in onze gemeente.

Samenwerking met partners zoals vrijwilligersorganisaties, lokale verenigingen en scholen is onontbeerlijk om een samenleving te creëren waarin zoveel mogelijk mensen zich gelukkig voelen en fysiek en mentaal gezond zijn. Daarbij vinden we het belangrijk dat inwoners zich veilig voelen in hun eigen leef- omgeving. Op het gebied van veiligheid is onze inzet gericht op drie samenhangende doelen: het behouden en versterken van de openbare orde en veilig- heid; het vergroten van het veiligheidsgevoel (subjectieve veiligheid) en de leefbaarheid; het versterken van de weerbaarheid van inwoners, maatschappe- lijke organisaties en de gemeentelijke organisatie. Wat willen we bereiken? Veiligheid Binnen veiligheid werken wij aan drie samenhangende opgaven. Sociale veiligheid en leefbaarheid: wij willen dat inwoners zich veilig voelen in hun woon- omgeving en actief bijdragen aan een leefbaar Rozendaal. Fysieke veiligheid en crisisweerbaarheid: een veilige leefomgeving waarin risico’s zoveel mogelijk worden voorkomen en waarin inwoners en organisaties goed zijn voorbereid op onverwachte gebeurtenissen. Digitale veiligheid: wij willen inwoners, ondernemers en de eigen organisatie bewust maken van digitale risico’s en hen ondersteunen bij veilig digitaal handelen. Hiermee verkleinen wij de kans op digitale fraude, cybercriminaliteit en verstoringen in de dienstverlening.

Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 15 Onderwijs Wij voeren de wettelijke taken op het gebied van leerplicht en onderwijshuisvesting uit. Ook zijn het volwassenenonderwijs en de bestrijding van laaggelet- terdheid (NT1 en NT2) van belang. Als tweede kans, inburgering of als onderdeel van het levenslang leren of een nieuwe start voor anderstaligen. Het vervoer van leerlingen, die gebruik maken van de regeling voor het leerlingenvervoer, wordt verzorgd door Bedrijfsvoering organisatie Doelgroepenver- voer Regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN). Bij onderwijshuisvesting is de aandacht gericht op toegankelijke en duurzame schoolgebouwen. Sport, cultuur en bibliotheek Onze ambitie is dat inwoners dagelijks voldoende bewegen (volgens de Nederlandse Beweegnorm) en plezier beleven aan sport. Daarvoor investeren we naar vermogen in voorzieningen voor sport en programma's die sport- en beweegdeelname stimuleren. We stimuleren culturele activiteiten voor de inwoners mede door middel van welzijnssubsidies. Daarmee ondersteunen wij initiatieven die gericht zijn op ontmoeten, ontspannen en cultuur beleven. Op grond van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) moet elke gemeente haar inwoners toegang verschaffen tot een bibliotheekvoor- ziening.

WMO Inwoners hebben ondersteuningsvragen over het vergroten van zelfredzaamheid, zelfstandig wonen, invulling van de dag, opvoeding etc. Wij willen dat inwoners steeds meer worden ondersteund vanuit hun eigen netwerk, vrijwillige inzet en vrij toegankelijke collectieve voorzieningen. Indien nodig vullen wij dit aan met kortdurende en doelgerichte geïndiceerde hulp en ondersteuning. Uitgangspunt blijft het bieden van passende hulp en ondersteuning aan inwoners in kwetsbare situaties. Jeugdwet Hoe gezond en vitaal onze jeugd zich voelt, hangt af van verschillende factoren. Zoals het vermogen om veerkrachtig om te gaan met fysieke, sociale en mentale uitdagingen in het leven. Om hieraan bij te dragen is er een breed laagdrempelig aanbod van vrij toegankelijke voorzieningen zoals opvoedonder- steuning, jeugdinloop, jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk. Wij kijken om naar kinderen in kwetsbare situaties en doorbreken problemen die van generatie op generatie zijn doorgegeven. Denk aan armoede, geweld, gezondheid en laaggeletterdheid. Voor sommige kinderen is het nodig om passende specialistische jeugdhulp te bieden.

Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 16 Participatiewet Wij verminderen de bestaansonzekerheid van inwoners die in de knel zitten door hun basisvaardigheden te vergroten, hen te helpen balans te krijgen tussen inkomsten en uitgaven zodat er geen geldzorgen zijn en hen te laten meedoen op de manier waarop zij dat kunnen. Opvang en huisvesting van nieuwkomers We hebben een gemeentelijke verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan de opvang en huisvesting van nieuwkomers. Rozendaal vangt Oekra- iense vluchtelingen op waar we een specifieke projectorganisatie voor hebben opgezet. Daarnaast moeten wij in het kader van de spreidingswet asielzoe- kers en statushouders huisvesten. In het kader daarvan hebben wij een bestuurlijke afspraak/uitruil met de gemeente Rheden op het onderdeel asielzoe- kers. De taakstelling statushouders moeten wij zelf realiseren en dat is een zeer moeilijke opgave. Door een beperkte hoeveelheid sociale huurwoningen is het voor de gemeente Rozendaal moeilijk om tijdig aan alle wettelijke taakstellingen te voldoen. Dit betekent dat de statushouders die aan de gemeente Rozendaal gekoppeld zijn nu al jaren moeten wachten in een asielzoekerscentrum (AZC).

Volksgezondheid We willen, aanvullend op rijksbeleid en in samenwerking met de regio in de GGD (onderdeel van onze VGGM), een bijdrage leveren aan de algemene ge- zondheid van onze inwoners. We streven ernaar dat gezonde keuzes nog meer een gewoonte zijn. We stimuleren simpele keuzes en aanpassingen in het dagelijks leven die helpen om gezond, sterk en vitaal te blijven. De focus ligt op mentale veerkracht bij jeugdigen en jongvolwassenen en actief en sterk ouder worden. We helpen inwoners gezonde keuzes te maken met voorlichting, communicatie, een gezonde leefomgeving en het letterlijk laten ervaren van gezonde keuzes. Gezonde keuzes gaan over voldoende bewegen, gezonder eten en drinken, een rookvrij leven, bewust omgaan met alcohol/drugs en mentale rust. Wat gaan wij daarvoor doen? Rozendaal is een kleine gemeente die haar (wettelijke) taken op het brede gebied van Samenleving en Veiligheid vormgeeft, in nauwe samenwerking met en in grote afhankelijkheid van diverse (regionale) partners. Het Sociaal Domein is gemandateerd aan de gemeente Rheden. Dit betreft zowel de beleids- ontwikkeling als de uitvoering van de diverse taken. Op alle beleidsterreinen wordt samengewerkt met de gemeente Rheden en met diverse onderwijs- en welzijnspartners in de regio.

Op het gebied van veiligheid wordt intensief samengewerkt met veiligheidspartners zoals de politie, de gemeente Rheden, het Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 17 Veiligheid Naast een intensieve samenwerking in de regio op het gebied van de sociale veiligheid (o.a. aanpak van ondermijnende criminaliteit) investeren wij in preventie en bewustwording. Wij ondersteunen lokale initiatieven zoals buurtpreventie en informeren inwoners over actuele veiligheids-ontwikkelingen. Door kennis te delen en samenwerking te stimuleren vergroten wij de betrokkenheid van inwoners bij een veilige woonomgeving. Waar veiligheidsvraag- stukken samenhangen met zorg of maatschappelijke problematiek, wordt de samenwerking met partners binnen het sociale domein gezocht. Vanuit de optiek van fysieke veiligheid bereiden wij ons voor op natuurbranden, extreme weersomstandigheden en mogelijke uitval van voorzieningen. De maatschappelijke weerbaarheid krijgt de komende jaren een steeds belangrijkere plek binnen het gemeentelijke veiligheidsbeleid. Voor Rozendaal ligt de focus op het vergroten van de zelf- en samenredzaamheid van inwoners en de voorbereiding op langdurige uitval van vitale voorzieningen.

Hierbij wordt aangesloten bij de landelijke campagne “Denk vooruit” en de regionale samenwerking met Veiligheidsregio Gelderland-Midden en omliggende gemeenten. De weerbaarheidsopgave vraagt de komende jaren structureel aandacht binnen openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing. Met aandacht voor crisis- communicatie, zelfredzaamheid van inwoners en de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening. Met de huidige capaciteit binnen Rozendaal is dit een moeilijke opgave. Sommige onderdelen kunnen we niet structureel borgen en dat is zorgelijk. Ook zetten we ons in voor een veilige openbare ruimte met aandacht voor verkeersveiligheid, een veilige inrichting en het beperken van veiligheidsrisico’s. En we geven uitvoering aan de wettelijke taak voor de opvang van zwerfdieren. Waar het digitale veiligheid betreft investeren wij in bewustwording, kennisdeling en preventie. Inwoners worden geïnformeerd over actuele vormen van digitale criminaliteit en de manier waarop zij zich daartegen kunnen beschermen. Binnen de gemeentelijke organisatie investeren wij in informatieveilig- heid, bewustwording en een veilige digitale werkomgeving. Onderwijs We continueren in 2027 de (landelijke) aanpak van voor- en vroegschoolse educatie. In het kader van onderwijsachterstandenbeleid richten we ons primair op taalvaardigheid.

Wij zoeken ook naar een bredere invulling van achterstanden, waarbij we aandacht hebben voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Deze aanpak is beter toegesneden op de populatie van IKC De Dorpsschool (primair onderwijs), met een gemiddeld hoge Sociaal Economi- sche Status (SES). Op het terrein van laaggeletterdheid en Volwasseneneducatie blijven we samenwerken met de gemeente Rheden en onze onderwijs- en welzijnspartners in de regio. We hebben voor de exploitatie van IKC Dorpsschool de VVE (Vereniging van Eigenaren) IKC Dorpsschool Rozendaal opgericht. De VVE komt minimaal twee keer per jaar bij elkaar. Een bureau is gemandateerd om de activiteiten die passen in het onderhoudsplan voor IKC Dorpsschool uit te voeren. Daardoor vindt het onderhoud efficiënt en met de juiste budgetbewaking plaats. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 18 De wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting is door de Eerste Kamer aangenomen op 7 juli 2026. Op grond van deze wet worden gemeenten verplicht tot een meer planmatige en doelmatige aanpak van bouw, beheer en onderhoud van schoolgebouwen. Daartoe moet de gemeente een meerjarig Inte- graal Huisvestingsplan (IHP) voor de onderwijshuisvesting ontwikkelen en binnen drie jaar na inwerkingtreding van de wet het IHP gereed hebben.

In 2027 gaan we van start met het opstellen van het IHP, waar de schoolbesturen (PO en VO) nauw bij worden betrokken. Sport, cultuur en bibliotheek Op het gebied van Sport voeren wij diverse activiteiten samen met Rheden uit: Combinatiefunctionarissen Sport, Cultuur en Digitaal Burgerschap ingezet voor het primair en voortgezet onderwijs. Zij richten hun focus op voldoende bewegen, cultuurparticipatie, omgaan met (social) media en digitale ontwik- kelingen en gezond leven (fysiek en mentaal). Voor de buitensport is een Sportparkmanager actief die de samenwerking tussen sportverenigingen en met externe organisaties stimuleert. Wij blijven sporten en bewegen voor inwoners met een beperking stimuleren via de organisatie ‘Uniek sporten’. Deze organisatie helpt inwoners met het vinden van een geschikte activiteit, organiseert deskundigheidsbevordering voor clubs, brengt het lokale aanbod in beeld en organiseert (kennismakingen)activiteiten. Wij dragen bij aan het behoud van het culturele aanbod in Rozendaal. Dit gebeurt door subsidiëring van kleine lokale initiatieven en organisaties, zoals de Koninklijke Rosendaalsche Kapel en het ZOOM! Festival. Samen met gemeente Rheden zijn wij verantwoordelijk voor de financiering van onze lokale om- roep RTV Rheden Rozendaal. De vijfjarige uitzendvergunning van de lokale omroep is in 2025 verlengd met 5 jaar.

Rozendaal subsidieert de bibliotheek De Zoomerij. In 2027 zijn hiervoor gelden via de algemene uitkering uit het gemeentefonds toegezegd. Deze gelden zijn bedoeld om de bibliotheken en gemeenten voor te bereiden op een toekomstige zorgplicht op grond van de nieuwe WSOB per 1 januari 2027 (WSOB: Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen). Het merendeel van deze middelen wordt na ontvangst ingezet voor de bibliotheek. Deze gelden waren echter nog niet in de mei-circulaire 2026 verwerkt; vandaar dat deze inzet van middelen ook nog niet in deze begroting is verwerkt. Wij ondersteunen de Bibliotheek op School (BOS). De subsidie BOS maakt deel uit van de reguliere bibliotheeksubsidie met dekking uit de OAB-middelen (Onderwijsachterstandenbeleid). Door onze subsidie aan Bibliotheek op School wordt extra geïnvesteerd in (begrijpend) lezen. Dit ter voorkoming van laaggeletterdheid. WMO In 2027 blijven wij ons inzetten om de inwoners voorzieningen aan te bieden zoals deze zijn voorgeschreven in de Wmo. Het Kabinet heeft het voornemen de eigen bijdrage voor de Wmo vanaf 1 januari 2028 te wijzigen. Het wordt een bijdrage, waarbij meer rekening wordt gehouden met het inkomen en het vermogen. Met ingang van 1 januari 2029 is een beëindiging voorzien van de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening. Voor mensen die niet zelf hulp kunnen regelen komt per die datum een vangnet.

Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 19 Jeugdwet De komende jaren zijn de Hervormingsagenda jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming leidend. Regionaal is een regiovisie jeugd in ontwikkeling, die in 2027 ter vaststelling aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. In regionaal verband wordt samengewerkt om meer preventief en integraal te werken. Participatiewet Meedoen naar vermogen Alle inwoners met een uitkering en arbeidspotentieel zijn in beeld en worden minimaal eens in het half jaar gezien. We zetten re-integratie instrumenten in die passend zijn bij de ontwikkeling van de inwoner en maken hiervoor gebruik van fondsen en stichtingen waar mogelijk. Armoedebeleid We ondersteunen inwoners met een laag inkomen, met specifieke aandacht voor senioren en gezinnen met kinderen. Dit doen we onder andere door het verstrekken van de Gelrepas, een kledingtegoed, schoolkostentegoed en voorzieningen zoals een fiets, smartphone en laptop. Veel inwoners weten niet waar ze gebruik van kunnen maken. Voor deze inwoners is er de webtool “voorzieningenwijzer”. Die geeft snel en makkelijk inzicht in de regelingen (ge- meentelijk en landelijk) waarvoor zij mogelijk in aanmerking komen. Inwoners die daar hulp bij willen kunnen terecht bij een van onze partners (o.a. de Formulierenhulp).

Financiële dienstverlening We zetten in op preventie en vroeg-signalering van schulden om schulden bij jeugdigen en inwoners met een laag inkomen te voorkomen. Dit doen we o.a. door: subsidie te verlenen aan partijen die laagdrempelige ondersteuning bieden aan inwoners met financieel (juridische) vragen. Denk aan de Thuisadmi- nistratie, Formulierenhulp, Schuldhulpmaatje en Sociaal Raadsliedenwerk. Bij betalingsachterstanden kunnen inwoners een hulpaanbod krijgen. De consu- lenten budgetbeheer en schuldhulpverlening ondersteunen inwoners met hun financiële hulpvraag en begeleiden inwoners waar kan naar een schulden- vrije toekomst. Opvang en huisvesting van nieuwkomers Rozendaal staat de komende jaren voor een integrale opgave rondom nieuwkomers. Onder nieuwkomers verstaan wij statushouders, Oekraïense ont- heemden en asielzoekers die via de spreidingswet aan onze gemeente worden toegewezen. Met de invoering van de nieuwe Doelgroep-financiering wor- den beleidskaders en processen aangepast, zodat de middelen doelmatig kunnen worden ingezet voor alle bijzondere doelgroepen. We participeren in de (sub-)provinciale regietafel (PRT) om de provinciale doelstellingen met betrekking tot de opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen te realiseren (Oekraïense vluchtelingen, statushouders en asielzoekers).

We volgen de regionale uitruilafspraak op basis van de Spreidingswet en de landelijke ontwikke- lingen op dit vlak en leggen afspraken in de regio en/of specifiek met Rheden vast. Programmabegroting 2027 – 2030 gemeente Rozendaal 20 Opvang Oekraïners We vangen 56 gevluchte Oekraïners op in de opvanglocatie De Bosrank. Voor Oekraïense ontheemden wordt de opvanglocatie professioneel beheerd, met aandacht voor veiligheid, leefbaarheid en begeleiding. Onlangs heeft de overheid de Regeling opvang Ontheemden Oekraïne (RoOO) verlengd tot en met 4 maart 2028. De gemeente bereidt zich voor op de normalisatie van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) en de noodzakelijke transitie. We brengen de benodigde inzet, capaciteit, financiën en huisvesting tijdig in beeld. Zo zorgen we voor een beheersbare overgang naar een structurele situatie. Huisvesten vluchtelingen De wettelijke taakstelling van 16 te huisvesten vluchtelingen op grond van de Spreidingswet wordt door de gemeente Rheden uitgevoerd. Huisvesten statushouders Op het gebied van het huisvesten van statushouders (resterende taakstelling van 7 statushouders) zien we dat we in toenemende mate moeite hebben om te voldoen aan deze taakstelling. In de gemeente Rozendaal is een klein aanbod aan sociale huurwoningen beschikbaar en bouwmogelijkheden zijn be- perkt tot nihil.

Statushouders wachten jarenlang in de centrale opvang zonder dat zij zicht hebben op een woning in de gemeente Rozendaal. De gemeente ontvangt per 2027 doelgroep flexibele financiering voor de opvang en begeleiding van ontheemden uit Oekraïne. Deze financiering is gekop- peld aan de looptijd van de Tijdelijke Richtlijn Bescherming (RTB) en de daaropvolgende transitie naar een genormaliseerde opvang- en huisvestingssitua- tie. Voor de begrotingsperiode 2027-2030 wordt uitgegaan van een financieringsperiode die aansluit op deze transitie. Daarmee wordt voorkomen dat de gemeente structurele financiële verplichtingen aangaat zonder passende rijks financiering. De inzet en omvang van de gemeentelijke activiteiten worden jaarlijks afgestemd op de actuele landelijke regelgeving en bekostigingssystematiek. Uitgangspunt is budgettaire neutraliteit voor de gemeente: de uitvoe- ring wordt binnen de beschikbare rijksmiddelen georganiseerd, waarbij eventuele wijzigingen in de duur of systematiek van de financiering tijdig worden verwerkt in de gemeentelijke begroting. De ramingen in de meerjarenbegroting 2027-2030 zijn opgenomen tot en met maart 2030 (looptijd regeling). Volksgezondheid We stimuleren en financieren diverse activiteiten. Waaronder het programma ‘Actief Ouder Worden’, gericht op meer bewegen in de buurt, sterk blijven en valpreventie.

We nemen deel aan het programma ‘Velp-Rozendaal Samen Gezond 2030’: een gezamenlijke aanpak van gemeenten Rheden-Rozendaal, Stichting EenPlus, Incluzio en partners uit eerstelijnszorg en Sociaal Domein om gezondheidsvaardigheden van inwoners te vergroten. Op basis van de Landelijke Routewijzer Houtstook en landelijk onderzoek werken we in samenwerking met de gemeente Rheden een aanpak op het gebied van houtstook en overlast uit, gericht op communicatie en bewustwording. Via de aanpak ‘Welzijn op Recept’ streven we ernaar welzijnsvragen vroegtijdig te signaleren en op te pakken. Wat mag het kosten? Programma 1 Samenleving en veiligheid | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2028 | - 2030 (bedragen in €) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 4.038.027 N | 3.320.829 N | 4.282.709 N | 4.320.216 N | 4.406.981 N | 3.367.615 N Baten | 2.093.986 V | 1.161.141 V | 1.600.480 V | 1.651.206 V | 1.697.316 V | 638.468 V Saldo van baten en lasten | 1.944.041 N | 2.159.688 N | 2.682.229 N | 2.669.010 N | 2.709.665 N | 2.729.147 N Toevoeging aan reserves | 1.700 N | 1.750 N | 1.800 N | 1.850 N | 1.900 N | 1.950 N Onttrekking aan reserves | 115.883 V | 117.049 V | 203.921 V | 113.921 V | 113.921 V | 113.921 V Resultaat | 1.829.858 N | 2.044.389 N | 2.480.108 N | 2.556.939 N | 2.597.644 N | 2.617.176 N Het saldo van baten en lasten verslechtert in de begroting 2027 met

circa € 523.000 ten opzichte van de begroting 2026. Dit wordt voornamelijk veroor- zaakt door hogere uitvoeringskosten van de gemeente Rheden voor inburgering, participatie, en Wmo en Jeugdwet (€ 201.000), een hogere bijdrage aan Het Rhedens (VO) door stijging van het aantal leerlingen (€ 104.000), tijdelijke versterking van veiligheid en weerbaarheid (€ 75.000) en eenmalige kosten voor natuurbrandbestrijding (€ 90.000). Tegenover deze hogere lasten staan aanvullende inkomsten uit het gemeentefonds voor Het Rhedens. Dit is verantwoord onder programma 3. Voor na- tuurbrandbestrijding is dekking uit de reserve bestemde budgetten voorzien. Per saldo neemt de dekking uit reserves met € 87.000 toe. Het resterende verschil betreft overige mutaties binnen het programma. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen tussen de begroting 2027 en de begroting 2026 wordt verwezen na | ar het hoofdstuk ‘Overzicht van baten en lasten per programma’ onderdeel van de financiële begroting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rozendaal.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/70fcf9f4-cb23-4c80-a8ed-45b1b5b65539?agendaItemId=4cff3cff-c6c6-494d-92d5-14065cc0687a