Jaarverslag 2021 VGGM.docx

www.vggm.nl

Jaarverslag 2021 Ter vaststelling in Algemeen Bestuur 6 april 2022

ter vaststelling AB

Inhoudsopgave Inhoud 1.

2.

3.

4.

Jaarverslag

5

1.1

Programma COVID-19

5

1.2

Programma Crisisbeheersing

8

1.3

Programma Brandweerzorg

14

1.4

Programma GGD

30

1.5

Programma Ambulancezorg

50

1.6

Programma Bedrijfsvoering

57

Paragrafen

62

2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

62

2.2

Onderhoud kapitaalgoederen

66

2.3

Verbonden partijen

66

2.4

Financiering

70

Jaarrekening

73

3.1

Balans en toelichting

73

3.2

Overzicht van baten en lasten

75

3.3

Waarderingsgrondslagen

76

3.4

Toelichting op de balans

78

3.5

Toelichting op de baten en lasten

89

3.6

Normering topinkomens

92

3.7

Verantwoording is het kader van SISA

93

3.8

Verantwoording 2021 Meerkosten GGD COVID-19

94

3.9

Overige

95

Bijlagen

98

Digitale toegankelijkheid Dit document voldoet niet aan de toegankelijkheidseisen voor digitale informatie volgens de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1). Als u meer informatie over het rapport wilt, of alsnog een toegankelijke complete versie van een rapport, kunt u contact opnemen met de auteurs via telefoonnummer 0800 8446 000. Als u ondanks de maatregelen die wij al hebben genomen een toegankelijkheidsprobleem ervaart, laat het ons dan weten. De contactmanieren en toegankelijkheidsverklaringen vindt u op: https://vggm.nl/digitale-toegankelijkheid

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

2

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag over 2021 van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Het jaar 2021 heeft voor een belangrijk deel in het teken van de COVID-19 bestrijding gestaan. De projectorganisatie is gegroeid van zo’n 400 medewerkers naar 800 medewerkers. Op piekmomenten waren bijna 2.000 medewerkers actief. Deze medewerkers waren volop bezig met testen, traceren, vaccineren en voorlichten (preventie). Direct of indirect is de gehele VGGM-organisatie geconfronteerd met de gevolgen. Werkzaamheden voor crisisbeheersing van GHOR en Veilig thuis komen misschien minder voor het voetlicht maar zijn van grote waarde gebleken. Financieel gezien leidt al die inzet tot substantiële meerkosten. Daarnaast zijn minder activiteiten uitgevoerd, waardoor minder inkomsten zijn gerealiseerd. Deze meerkosten en minderopbrengsten zijn vergoed door VWS, door het RIVM of opgevangen binnen eigen (niet uitgenutte) budgetten. In de paragraaf COVID-19 is een nadere toelichting opgenomen. Naast de COVID-19 activiteiten zijn er ook andere grote ontwikkelingen waar we ons toe verhouden. Zo is op 1 januari 2021 de 24/7 dienst voor Ede Stad gestart en zijn werkzaamheden binnen de beroepsposten in Arnhem en Ede verder geüniformeerd. De migratie naar de nieuwe meldkamer Oost Nederland in Apeldoorn is enkele maanden vertraagd naar het voorjaar 2023.

Daarop hebben we ons ook het afgelopen jaar op voorbereid. Maar ook door te zorgen dat de huidige Meldkamer Arnhem-Nijmegen goed blijft doordraaien tot het moment van overgang. De relatie met het concept Zorgcoördinatie voor de juiste zorg door de juiste zorgaanbieder met bijpassend vervoer, staat beschreven in het programma Ambulancezorg. De komst van de Omgevingswet biedt veel mogelijkheden om gezondheid en veiligheid samen op te pakken. Binnen VGGM is één programmateam gevormd van adviseurs vanuit GGD, Brandweer en GHOR. Daarnaast loopt (tot 2023) een reorganisatie van de afdeling risicobeheersing van de brandweer om deze afdeling klaar te maken voor de toekomst. Ondanks alle COVID-19 activiteiten heeft de GGD het afgelopen jaar de eerste stappen gezet naar ‘de GGD in de wijk’: samen met andere professionals werken aan gezondheidsrisico’s op wijk/dorpniveau. Ondanks de pandemie zijn de activiteiten van de jeugdgezondheidszorg zoveel mogelijk doorgegaan. Tijdens sluiting van de scholen was het niet mogelijk om alle kinderen te screenen. Er is in die periode ingezet op de risicovolle kinderen. Door de maatschappelijke discussie omtrent de COVID-19 vaccinaties zien we een minder aantal kinderen dat vaccinaties krijgt uit het RVP. De GGD informeert ouders en jongeren over eerder gemiste vaccinaties, zodat ze deze kunnen inhalen.

In 2020 is de evaluatie Wet Veiligheidsregio afgerond. Tevens vinden de eerste evaluaties plaats inzake de bestrijding van COVID19. De betekenis daarvan krijgt een vervolg in 2022 en 2023. Op verzoek van de gemeenten zijn in 2021 de budgetten voor brandweerzorg en overhead vergeleken met andere Veiligheidsregio’s. De conclusie is dat VGGM de brandweerzorg per 10.000 inwoners iets goedkoper organiseert dan andere regio’s. Dit wordt met name veroorzaakt door een minder dan gemiddeld aantal posten en bijbehorend materieel en minimale preventieve activiteiten op het gebied van

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

3

brandveiligheid. Ten aanzien van de overhead is de conclusie dat VGGM zeer krap is georganiseerd. Dit wordt veroorzaakt door een kwetsbare en starre inrichting van de bedrijfsvoeringsprocessen. Dit brengt risico’s met zich mee dat de organisatie onvoldoende kan anticiperen op maatschappelijke, technologische en wettelijke ontwikkelingen. In de begroting 2023 wordt hier nader aandacht aan geschonken. Naast

dit

formele

jaarverslag

is

er

een

digitaal

jaaroverzicht

over

2021

uitgebracht

(www.vggmjaaroverzicht.nl). Dit overzicht geeft een beknopt inzicht in de resultaten over 2021. Het formele jaarverslag is dit jaar zo veel mogelijk toegankelijk gemaakt. Een aantal tabellen voldoen hier nog niet aan en worden volgend jaar verder vorm gegeven. Het jaar 2021 is afgesloten met een batig saldo van € 1,7 miljoen, welke met name door minder activiteiten als gevolg van COVID-19 binnen het programma Brandweerzorg is gerealiseerd. De financiële resultaten worden per programma verder toegelicht. Al met al was 2021 een indrukwekkend jaar waarbij grote inspanningen zijn verricht waarbij wij als directie enorm trots zijn op de grote inzet en flexibiliteit van onze medewerkers en van samenwerkende partners. De inzet heeft zijn sporen achtergelaten in de organisatie en we hopen dat we ons in de komende fasen kunnen herstellen en ons kunnen versterken om komende crises weer het hoofd te kunnen bieden. De VGGM is van en voor de gemeenten in onze regio! Arnhem, 6 april 2022 De directie, Anton Slofstra en Henk Bril

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

4

1. Jaarverslag 1.1

Programma COVID-19

In 2021 ging de COVID-19 bestrijding in Nederland onverminderd door. VGGM zet in op preventie en het vergroten van het bewustzijn van risico’s om zo verspreiding te voorkomen. Daarnaast is de inzet gericht op beschermende maatregelen om COVID-19 zo snel mogelijk te bestrijden. VGGM heeft binnen de bestrijding van COVID-19 een belangrijke taak: • De veiligheidsregio is met name belast met de coördinatie van de crisisbeheersing door de verschillende veiligheidsdiensten, onder andere door het inwinnen en beschikbaar stellen van informatie en de (crisis)communicatie. De aansturing van de crisis vond in 2021 vooral landelijk plaats vanuit het kabinet (landelijke maatregelen, zoals een lockdown, het invoeren van de avondklok, de te volgen vaccinatiestrategie, etc.). • De GGD is met name belast met het registreren en monitoren van COVID-19 besmettingen, het testen van inwoners van klachten en het uitvoeren en opvolgen van bron- en contactonderzoek bij constatering van een besmetting. En de GGD voert samen met partners, zoals het rode kruis, defensie, ziekenhuizen en huisartsen, de landelijke vaccinatiecampagne uit. Daarnaast verstrekt de GGDinformatie aan professionals en burgers die COVID-19 gerelateerde vragen hebben. • De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert de acute en niet-acute zorg en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten.

Tijdens COVID-19 zijn er sterke (sub)regionale netwerken ingezet waarin acute en niet acute zorgpartners aan elkaar verbonden zijn ten gunste van de continuïteit van zorg in de keten. Door samenwerking is de doorstroom van patiënten verbeterd, is cohortverpleging binnen de verschillende organisaties gestroomlijnd. Er heeft veel inzet plaatsgevonden op het monitoren van de zorg in de verschillende onderdelen van de keten en het delen van informatie, dit ook ten behoeve van landelijke monitoring. Gezamenlijk heeft in de zorgketen voorbereiding plaatsgevonden op worstcasescenario’s ten aanzien van gebrek aan zorg/ het zwarte scenario. Ook heeft de GHOR begin 2021 de start van de vaccinatiecampagne gecoördineerd. • De ambulancezorg verzorgt het vervoer van COVID-19 patiënten naar en tussen ziekenhuizen. • Bijdrage leveren aan landelijke coördinatie door beschikbaar stellen van personeel voor LOT-C en LOCC. In de COVID-19 bestrijding volgt de GGD landelijk beleid in het uitvoeren van testen, traceren (bron- en contactonderzoek) en vaccineren. In de eerste helft van 2021 is de grootschalige vaccinatiecampagne uitgevoerd. Binnen korte tijd zijn grootschalige vaccinatielocaties ingericht, zoals sporthal Molenbeke in Arnhem en sporthal Lentemorgen in Zevenaar.

Na de zomer van 2021 is de grootschalige vaccinatiecampagne omgezet in fijnmazig vaccineren om de vaccinatiegraad verder omhoog te krijgen. Samen met gemeenten, wijk- en buurtcoaches, jongerenwerkers, huisartsen, e.d. worden specifieke groepen benaderd, zoals jongeren, anderstaligen of arbeidsmigranten. Naast de uitvoering van deze fijnmazige activiteiten, is in december 2021 weer opgeschaald naar grote vaccinatielocaties voor de uitvoering van de landelijke boostercampagne. Ook voor de andere taken binnen VGGM hebben de getroffen (rijks)maatregelen nog steeds grote invloed in 2021: • Om besmettingsrisico’s te beperken zijn oefeningen en opleidingen via e-learning vormgegeven of enkele maanden opgeschort. Daarnaast is de bezetting op de brandweerkazernes naar een minimum teruggebracht en werkt personeel voor zo veel mogelijk thuis.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

5

• Door het uitblijven van plannen van burgers om een verre reis te maken zijn er nauwelijks reizigersvaccinaties gezet. • Door minder reguliere reisbewegingen binnen de regio en het wegvallen van sport of uitgaansmogelijkheden waren er minder incidenten, leidend tot een afname van inzetten door de ambulancedienst. Doordat veel brandweervrijwilligers noodgedwongen thuis aan het werk waren was de paraatheid groot. In financiële zin hebben bovenstaande gevolgen grote impact op de inkomsten en lasten van VGGM. Besparingen zijn gerealiseerd doordat geplande activiteiten geen doorgang konden vinden. Voor een deel zullen deze activiteiten op een later moment worden ingehaald. Doordat deze activiteiten ook betrekking hebben op activiteiten die op productiebasis worden bekostigd, zijn de inkomsten lager dan begroot. Daarnaast zijn extra kosten gemaakt voor de extra inspanningen door de veiligheidsregio en de GGD. Ook de getroffen maatregelen in de bedrijfsvoering om thuiswerken mogelijk te maken, extra schoon te maken en de anderhalve meter samenleving toe te passen leiden tot extra kosten. Juli 2020 is van het Ministerie van VWS een schrijven ontvangen over de bestuurlijke en financiële afspraken COVID-19. Kort gezegd kunnen de meerkosten die Veiligheidsregio’s en GGD‘en maken in 2020 en 2021 onder voorwaarden gedeclareerd worden bij het Ministerie van VWS.

De volgende meerkosten komen in aanmerking voor vergoeding: • Intensivering van reguliere GGD-taken; • Opdrachten op basis van artikel 7 WPG; • Vervangingskosten voor taken die niet konden worden uitgevoerd; • Nieuwe taken op basis van de nieuwe tijdelijke spoedwet Daarnaast worden de gemaakte kosten voor laboratoriumonderzoeken en de kosten van de vaccins vergoed door het RIVM. In 2021 is door VWS de Dienst Testen opgericht die contracten met de laboratoria heeft afgesloten. Voor de GGD-tak betekent dit dat alle COVID-19-meerkosten als voorschot zijn gedeclareerd bij het Ministerie van VWS-rekening houdend met de verrekening van de positieve en negatieve saldi binnen de PG-activiteiten en enkele bedrijfsvoeringsactiviteiten. Voor de VR-tak houdt dit in dat de meerkosten daar zijn opgevangen binnen de ruimte die is ontstaan door vermindering van activiteiten. In de jaarrekening zijn de meerkosten onder de programmaverantwoording bij het programma waar de meerkosten zijn gemaakt verwerkt. De kosten zijn op de reguliere wijze toegelicht. Hieronder zijn de officiële formats voor de verantwoording opgenomen en ook een meer verdiepende specificatie voor de GGD-tak. Via controleverklaring van de account zijn de meerkosten vastgesteld. In paragraaf 3.8 is een opstelling van de totale COVID-19 verantwoording ten behoeve van het Ministerie van VWS opgenomen.

Het Ministerie van VWS heeft de beschikking over 2020 nog niet definitief vastgesteld.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

6

1.1.2 Wat heeft het programma COVID-19 in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 7.1 Volksgezondheid COVID-19 Lasten

Realisatie 2020

7.1 Volksgezondheid Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod Rijksbijdragen Zorgverzekeraars Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Begroting Gew.Begr. 2021 2021

Realisatie 2021

0 0

0 0

39.870 39.870

62.766 62.766

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 40.773 0 -559 40.214 -344 0 0 0 0 0

0 0 63.436 0 12 63.448 -683 0 0 0 0 0

Binnen het programma COVID-19 zijn de baten en lasten verantwoord welke betrekking hebben op het testen, traceren, vaccineren en voorlichten inzake COVID-19. In de initiële begroting 2021 waren de verwachte baten en lasten opgenomen binnen het programma GGD. Gezien de omvang van de activiteiten in het feit dat deze activiteiten in opdracht van het Rijk worden uitgevoerd is bij het opstellen van de 5-maandsrapportage ervoor gekozen om COVID-19 als een apart programma op te nemen. De overschrijding van de lasten ten opzichte van gewijzigde begroting zijn met name veroorzaakt door de boostercampagne in het 4e kwartaal. De opdracht voor deze boostercampagne is ontvangen na het opstellen van de gewijzigde begroting. Daarnaast zijn aan het einde van het 3e kwartaal en in het 4e kwartaal meer testen afgenomen als gevolg van de 4e golf van besmettingen. De lasten bestaan met name uit personele lasten van € 55.600.000, zijnde de inzet van medewerkers voor het testen en traceren en vaccineren, huisvestingslasten van € 4.892.300 en materiele kosten van € 2.272.600 (o.a. medische verbruiksartikelen).

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

7

1.2

Programma Crisisbeheersing

1.2.1 Multi taken COVID-19 crisis Het jaar 2021 stond wederom primair in het teken van de COVID-19 crisis. Vanaf maart 2020 tot 10 september 2021 werkte de crisisorganisatie in opschaling GRIP4, daarna werden de overlegstructuren in GRIP 0 voortgezet. Na een ogenschijnlijke terugkeer naar normaal aan het eind van de zomer kwam de COVID-19-crisis in november weer in alle hevigheid terug met verstrekkende rijksmaatregelen. Code zwart in de zorg werd een reëel scenario en polarisatie maakte zijn intrede in de samenleving. Een scenariogroep ontwikkelde daartoe een methodiek voor ondersteuning van het ROT bij het kiezen van proactieve maatregelen. De organieke verbinding van GGD-GHOR-Crisisorganisatie in één huis VGGM bleek wederom van groot belang bij het uit de grond stampen van een boostercampagne die ongekend was in de geschiedenis van de regio. Om de crisisstructuur te versterken en de afstemming op het landelijke niveau te behouden, heeft het informatieknooppunt COVID-19 zijn waarde bewezen. Deze is verder organisch uitgebouwd met wekelijkse briefing met de operationeel leider. Ook de functie bevolkingszorg is versterkt (zie aldaar).

Veel personele capaciteit was weer nodig voor daadwerkelijke crisisbeheersing waardoor er minder tijd was voor uitvoering van geplande projecten zoals de ontwikkeling van een dynamisch risicoprofiel, kwaliteit en vakbekwaamheid van de multifuncties en evenementenadvisering. Multidisciplinair Oefenen, Trainen en Opleiden Vanwege de te verwachte personele inzet voor de vaccinatiecampagne en andere COVID-19 gerelateerde werkzaamheden is op voorhand besloten om in 2021 geen MOTO-activiteiten te organiseren die veel voorbereidingscapaciteit vragen. Om deze reden zijn er ook in 2021 geen MRO’s georganiseerd. Omdat in 2020 beperkt is geoefend, is in 2021 waar mogelijk gekozen voor alternatieve werkvormen of verplaatsen van de activiteit. Hierdoor is belangrijk deel van de activiteiten doorgegaan.

• 12 CoPI-oefeningen (gepland 12) 4x op locatie bij vliegbasis Deelen 2x fysiek met inachtneming van 1,5 meter afstand 6x digitaal via Teams • 16 Multi virtual reality oefeningen verspreid over 2 dagdelen (gepland 20)) • 1x ROT oefening (gepland: 2) • 2 Gemeentelijke beleidsteam oefeningen (gepland 15) • 3 digitale opleidingsmomenten voor beleidsteams (gepland 5) • Enkele overige multi trainingen (gepland tientallen) • Grensoverschrijdende hoogwateroefening Voorbereiding Multi crisisbeheersing Planvorming In 2021 zijn de volgende activiteiten wat betreft planvorming uitgevoerd: de samenvatting planvorming hoogwater, de incidentbestrijdingskaart spoorwegen en de incidentbestrijdingskaart Landsgrensoverschrijdende (internationale) samenwerking zijn geactualiseerd.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

8

Voortbordurend op de evaluatie wet-VR heeft verkenning plaats gevonden naar een Veiligheidsinformatieknooppunt (Risico signalering en netwerken), digitale ontwrichting, klimaatverandering, de ontkleurd operationeel leider en de evacuatiemogelijkheden na dijkdoorbraak en overstroming. Visitatie Medio 2021 is de tweede wettelijk verplichte visitatie van veiligheidsregio Gelderland-Midden afgerond. De vorm is aangepast en verkort als gevolg van de COVID-19crisis die uitbrak tijdens de laatste onderdelen van de uitvoering. In de visitatie stonden 3 thema’s centraal: maatschappelijke opdracht, leiderschap & verandervermogen en organisatie in samenwerking. Het concrete resultaat waren een zelfevaluatie en een advies. Meldkamersamenwerking Ter voorbereiding op de samengevoegde meldkamer Oost-Nederland is geparticipeerd in het project Landelijke meldkamersamenwerking Oost 5 Rood Multi. Het project heeft geleid tot besluitvorming over de taakinvulling van de functie van Calamiteitencoördinator. Daarnaast is een veelheid van vraagstukken rondom informatievoorziening (ICT) tussen meldkamer en veiligheidsregio uitgewerkt. GRIP-incidenten In het jaar 2021 hebben 3 GRIP1-incidenten plaatsgevonden binnen onze regio (2020: 8).

• 15-12-2021 Ontruiming van een groot aantal appartementen i.v.m., waterlekkage en daardoor stroomuitval Doorwerth • 12-05-2021 Bij een brand in een timmerfabriek in Herveld ontstond mogelijk explosiegevaar. I.v.m. dat gevaar zijn een aantal woningen in de omgeving ontruimd. • 11-02-2021 Een deel van sorteercentrum in Duiven is ingestort, mogelijk door te veel sneeuw op het dak Daarnaast was er de langdurige GRIP 4 COVID-19 crisis.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

9

1.2.2 Bevolkingszorg Gemeenten zijn samen met politie, brandweer en GHOR verantwoordelijk voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. Specifieker: de gemeenten zijn procesverantwoordelijk voor de bevolkingszorg. Door middel van een convenant werken de gemeenten van Gelderland-Midden slim en nauw samen op het gebied van Bevolkingszorg. 2021 heeft voor Bevolkingszorg bijna volledig in het teken gestaan van de COVID-19 crisis. Het Gemeentelijk Knooppunt COVID-19 (GKC) heeft tot 1 oktober 2021 op volle kracht gedraaid en daar is aanvullende menskracht van extern voor ingehuurd. Het GKC ondersteunt gemeenten bij de juridische interpretatie van de landelijke regels en adviseert over de aan te houden lijn. Op het gebied van (crisis)communicatie verzorgt het GKC een trechterfunctie waarbij landelijke content gestructureerd wordt doorgespeeld aan gemeenten en vragen vanuit gemeenten worden doorgeleid aan de juiste loketten binnen de Rijksoverheid. Per 6 december 2021 is het GKC opnieuw opgeschaald in verband met de aangekondigde lockdown en aangescherpte regels. De inzet op Bevolkingszorg is verder gericht geweest op het operationeel en beoefend houden van de regionale piketorganisatie en de deelnemende medewerkers van gemeenten en veiligheidsregio.

Ook de landelijke ontwikkelingen in de versterking van Bevolkingszorg worden nauwlettend gevolgd zodat onze regionale organisatie goed aangesloten blijft op het landelijke netwerk. Ondanks de beperkende COVID-19 maatregelen konden veel opleidingen en trainingen in digitale vorm doorgaan: • 10 nieuwe mensen opgeleid voor in de regionale bevolkingszorg piketten • 11 bijscholingen met de verschillende Bevolkingszorg piketten • 13 piketbijeenkomsten met de verschillende piketten • 1 Opleiding crisiscommunicatie • Bijdrage van (piket)functionarissen bevolkingszorg in diverse multidisciplinaire oefeningen • 61 gemeentecollega’s 24/7 beschikbaar en bereikbaar in 10 piketfuncties • 2 Webinars; Omgang met desinformatie en maatschappelijk onbehagen • 3 Basiscursussen Crisisbeheersing voor bestuurders

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

10

1.2.3 GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) coördineert de acute en niet-acute zorg in de regio en stuurt op zorgcontinuïteit in de keten. In het jaar 2021 deed de GHOR dit in grote mate gericht op COVID-19 onder andere door: • Continue actieve samenwerking in sterke (sub) regionale netwerken met acute en niet acute zorgpartners ten behoeve van continuïteit van zorg in de keten. • Intensieve monitoring van de zorg in de verschillende onderdelen van de zorgketen en het delen van informatie, dit ook ten behoeve van landelijke monitoring. • Het samen met de partners binnen de veiligheidsregio vormgeven aan de taakstelling passend bij GRIP4. Afstemming tussen zorg en veiligheid • Coördinatie van de start van het project Vaccinatie Covid19. Daarnaast golden tevens (al dan niet in mindere mate) de reguliere activiteiten als: • Inzetten van de crisisfunctionarissen van de GHOR bij incidenten in de acute, publiek zorg en bij incidenten maatschappelijke onrust. • Advisering bij evenementen- en omgevingsvergunningen. • Opleidingen, trainingen en oefeningen (GHOR, veiligheidspartners en acute en niet acute zorgpartners. Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Strategisch doel Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Operationeel doel Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit)

Prestaties 2021 • Schriftelijke afspraken met acute- en niet acute zorgpartners. • (Sub) regionale voorbereiding op worstcasescenario’s • Gezamenlijke aanpak COVID 19 in (sub) regionale netwerken • Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen. • Samen met ziekenhuizen, huisartsen en VVT-coördinatie op doorstroming kwetsbare patiënten. Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet) • Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V • Werving en selectie van nieuwe crisisfunctionarissen

Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

Wat is het beoogd effect Maatschappelijk effect Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GM

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

11

hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

Visie zelfredzaamheid GHOR en Veiligheidsregio ten uitvoering brengen

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is er specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Er wordt daar waar mogelijk gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking.

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

• Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen • OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid (gedeeltelijke uitvoering, daadwerkelijk inzet van crisisfunctionarissen gedurende het jaar). • Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) op orde • Continue COVID-19monitoring van de zorg in de verschillende onderdelen van de zorgketen en het delen van informatie binnen de veiligheidsregio. • Continue afstemming VR, GGD, GHOR en overige partners acute en niet acute zorg. • Bieden van handelingsperspectieven tijden rampen en crisis • Adviseren van sociale netwerk en zorginstelling rondom verminderd zelfredzamen. • Inzetten Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek. • Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen.

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust.

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers • Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. • Beperken gezondheidsschade • Burgers ontvangen de meest adequate hulp.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

12

1.2.4 Wat heeft het programma Crisisbeheersing in totaliteit gekost?

Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Multi GHOR Bevolkingszorg Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod Rijksbijdragen Zorgverzekeraars Overige baten Baten Doorbelasting Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Realisatie 2020

Begroting 2021

Gew. Begr. 2021

Realisatie 2021

2.551 1.191 614 4.356

2.201 1.330 576 4.108

2.590 1.308 795 4.693

2.472 1.086 787 4.346

3.807 0 1.042 0 92 4.941 -766 -181 0 -181 0 -181

3.714 0 1.107 0 81 4.902 -794 0 0 0 0 0

4.178 0 1.202 0 183 5.562 -869 0 0 0 0 0

4.178 0 998 0 249 5.424 -948 130 0 130 0 130

Het resultaat van het programma Crisisbeheersing bedraagt € 130.000 voordelig De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn: • Lagere personeelskosten van € 132.000 door o.a. schaalvoordelen en vacatureruimte (deels gecompenseerd door hogere kosten externe inleen en een hogere doorbelasting van € 80.000). • Een voordeel op materiele kosten van € 147.000 door het niet of minder kunnen oefenen door COVID-19 van € 90.000 en een voordeel op diverse materiele budgetten van € 57.000. • Lagere kapitaallasten van € 67.000 door uitstel van investeringen. • Hogere dan begrote kosten voor Bevolkingszorg als gevolg van COVID19 van € 125.000.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

13

1.3

Programma Brandweerzorg

1.3.1 Operatie De invloed van COVID-19 op het aantal incidenten in 2021 is nauwelijks terug te zien in de cijfers. Wel was te zien dat door het vele thuiswerken de paraatheid bij de vrijwillige brandweerposten hoog was (>90%). De COVID-19-maatregelen vroegen wel steeds weer om aanpassingen bij inzetten, het vakbekwaam blijven en -worden en de onderlinge verbinding. Met de invoering van de avondklok in januari 2021 kregen onze vrijwilligers een vrijstelling waarop stond dat zij vanwege een incident toch op straat moesten zijn. Doordat een aantal werkzaamheden (met name het oefenen) stil kwam te liggen, konden bij de start van het vaccineren medewerkers van de brandweer de GGD-collega’s van dienst zijn. Repressieve beroepsorganisatie Arnhem en Ede-Stad In 2021 heeft de implementatie van de nieuwe beroepsorganisatie Arnhem en Ede-Stad plaatsgevonden. Dit hield in dat in Ede-Centrum (vanaf 30 december 2020) een 24/7 beroepsorganisatie draait en dat de drie beroepsposten werken met een continu bezetting van 8 personen. Om dit te realiseren is veel nieuw personeel aangetrokken en ingewerkt: 21 manschappen. In oktober is er in de drie beroepsposten gestart met de nieuwe ploegenindeling. Per post zijn er vier ploegen. De vrijwilligers van de posten Ede-Centrum en Arnhem-Noord maken nu onderdeel uit van vaste ploegen.

Onderdeel van de nieuwe beroepsorganisatie is dat het regionale duikteam vanaf begin van dit jaar, in Arnhem-Zuid is gestationeerd. Het duikteam is nu volgens contract ook beschikbaar voor Gelderland-Zuid. Naar aanleiding van het verzoek van de gemeenteraad van Ede, om de vrijwillige post Ede-Stadspoort in dienst te laten tot uiterlijk 1 januari 2027 heeft het Algemeen Bestuur in december 2021 (onder voorwaarde) hiertoe besloten. Een nieuwe kazerne aan de Peppelensteeg in Ede gaat invulling geven aan een toekomstbestendige oplossing voor de beroepspost Ede-Stad. Mocht de nieuw te bouwen kazerne van Ede aan de Peppelensteeg voor deze datum gereed zijn dan sluit op dat moment de post Ede-Stadspoort. Update kazernevolgorde tabel In goed overleg is in december 2021 de nieuwe kazernevolgorde tabel (KVT) vastgesteld. Hierbij is gebruikt gemaakt van recent wegenkaartmateriaal (maart 2021) en de mediaan uitruktijden van de prio 1 meldingen over de jaren 2016-2021. De KVT bepaalt de inzetvolgorde van posten bij een incident. Bij dit proces zijn de lokale posten en de OR actief betrokken geweest.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

14

Materiaal en materieel Waterwagens

Waterwagens Met het oog op de ontwikkelingen bij waterleidingmaatschappijen om leidingen te ‘knijpen’ en de noodzaak om snel voldoende bluswater voorhanden te hebben bij natuurbranden, is besloten om vijf waterwagensgroot aan te schaffen. De waterwagens zijn gericht op het idee van een ‘rijdende brandkraan’. De tankinhoud van deze voertuigen is namelijk 16.750 liter. In december zijn de eerste 4 nieuwe waterwagens geleverd aan de posten Ede-Centrum, Kootwijkerbroek, Velp en Rheden. In 2023 wordt de laatste waterwagen geleverd aan post Heteren. Tankautospuiten 4x2 en combi-Tankautospuiten 4x4 en 6x6

In 2021 zijn er 5 nieuwe Tankautospuiten geleverd aan de posten Duiven, Giesbeek, Elst, Heteren en Doesburg. Voor het jaar 2022 worden er nog 4 nieuwe Tankautospuiten 4x2 uitgeleverd aan de posten Hoevelaken, Huissen, Lobith en voor de werkplaats in Doorwerth. Deze laatste Tankautospuit wordt ingezet als een Tankautospuit van een post een aantal dagen in onderhoud is of storing heeft. De werkplaats Tankautospuit komt dan in de plaats van de Tankautospuit van de post te staan zodat de post wel inzetbaar blijft gedurende de onderhoudsdagen van de “eigen” Tankautospuit. In 2022 worden er 10 nieuwe combi-Tankautospuiten 4x4 uitgeleverd aan de posten: Ede-Centrum, werkplaats Ede (zie info bij de werkplaats Tankautospuit 4x2 Doorwerth), Dieren, Rheden, Velp, Oosterbeek, Renkum/Heelsum, Arnhem-Zuid, Barneveld (reserve) en Wageningen. De laatstgenoemde wordt eerder vervangen omdat dit voertuig bij de inzet in Limburg total loss is verklaard. Voor de combiTankautospuit geldt dat alle posten waar nu een 4x4 zonder natuurbrandpakket is gestationeerd deze vervangen wordt door een combi-Tankautospuit 4x4 met natuurbrandpakket. Voor de posten Rheden en Velp geldt dat de combi-Tankautospuit 6x6 wordt vervangen door een combi-Tankautospuit 4x4. De combi-Tankautospuiten 6x6 voor de posten Otterlo en Harskamp worden in 2023 vervangen.

Visie op hulpverlening/ HV-voertuigen Bestuurlijk is eind 2021 ingestemd met een gewijzigde visie op de inzet bij hulpverleningsincidenten. In de nieuwe visie geldt niet alleen bij brand maar ook bij hulpverlening de inzet van de Tankautospuit als basis. Aanvullend hierop kan een specialistisch team met een gespecialiseerd HV-voertuig ingezet moeten worden.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

15

De effecten van deze bestuurlijke besluitvorming worden nader uitgewerkt in het dekkingsplan en in de aanbesteding van nieuwe HV-voertuigen. Vóór de finale vaststelling van het dekkingsplan gaan de bestuurders in gesprek met de gemeenteraden over de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan dit plan. Dit proces zal in 2022 plaatsvinden waarvan vaststelling van het dekkingsplan is voorzien in Q4 2022 of Q1 2023. Nieuwe pagers (piepers) In 2020/2021 is de totale repressieve organisatie voorzien van nieuwe pagers (1100 stuks). Met de oude pagers was het na een alarmering niet mogelijk om terug te melden of je beschikbaar bent voor de uitruk. Met de nieuwe pagers is dit wel mogelijk door middel van de aanwezige simkaart in de pager. De vrijwillige medewerker kan binnen 30 seconden aangeven bij een alarmering of hij kan opkomen of niet. Hiermee is sneller duidelijk voor de meldkamer en de post of het voertuig compleet binnen de gestelde normen kan uitrukken. Bedrijfszekerheid Parate staat en bedrijfszekerheid van blusvoertuigen en overig materieel is geborgd in de vorm van preventief onderhoud, reparaties en periodieke keuringen, waarbij externe normering wordt gevolgd. Goed geplande uitvoering in eigen beheer door gekwalificeerd en gecertificeerd personeel creëerde een hoge mate van betrokkenheid en snelle interne dienstverlening.

Er zijn bijna geen voertuigen ongepland uitgevallen. ICT en informatievoorziening ICT-voorzieningen op posten geactualiseerd Op alle lokale posten is de ICT-voorziening geactualiseerd. In 2021 is op de post, in het kantoor van de ploegcommandant, de vaste PC vervangen door de standaard VGGM-kantooropstelling (in combinatie met een laptop). Hiermee is de mogelijkheid geboden om nog beter de digitale leeromgeving te volgen. ICT op de brandweervoertuigen De voertuigen van de brandweer beschikken over de nodige ICT-middelen (laptop/iPad). Deze waren aan vervanging toe. In 2021 is besloten dat de laptops in de voertuigen worden vervangen door een iPad met een groter beeldscherm (i.v.m. natuurbrandbestrijding). Daarnaast krijgen de repressieve medewerkers achter in het voertuig de beschikking over een iPad om zich goed voor te kunnen bereiden op een incident. Voorin het voertuig bij de chauffeur is een iPad mini aanwezig voor navigatie. Het navigatiesysteem is gewijzigd en heeft nu ook de functie van status plotten. Ook is de keuze gemaakt om op een aantal andere voertuigen een iPad te plaatsen. Bij elkaar gaat het om 354 iPads. De uitrol vindt plaats in 2022. Informatiegericht werken Om effectief op te treden bij brand en andere incidenten is operationele informatievoorziening een belangrijke randvoorwaarde.

Er is dit jaar een belangrijke kwaliteitsimpuls gegeven aan de informatievoorziening op de brandweervoertuigen. Op de nieuwe devices staan verschillende applicaties ten behoeve van operationele informatie, commandovoering en navigatie. Daarnaast is het beheer van geodata geprofessionaliseerd door het aanwijzen van eigenaren voor de kwaliteit van gegevenslagen (bluswater, spoor, natuur, water, BRZO, evenementen) en door standaardisatie en uitwisselbaarheid na te streven.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

16

Personeel, vakbekwaamheid en veiligheid Onderzoek sociale veiligheid In het kader van ‘Samen werk maken van een veilige basis’ is deze zomer een onderzoek uitgevoerd naar de beleving van sociale veiligheid en werkgeluk binnen de brandweer. 42% van de collega’s (467 ingevulde vragenlijsten van 391 personen) heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om anoniem zijn/haar mening over dit onderwerp te geven. Daarnaast hebben er ook nog 40 interviews plaatsgevonden. Bij elkaar levert dit een heleboel informatie op om samen aan de slag te gaan. Hoofdconclusie van het onderzoek is dat bijna driekwart van de respondenten een sociaal veilige werkomgeving ervaart binnen de brandweer (72%). Voor bijna een kwart voelt de werkomgeving soms (on)veilig (23%) en 6% ervaart duidelijk een onveilige werkomgeving. In 2021 is een plan van aanpak opgesteld dat ook voorziet in borging van dit onderwerp op de lange termijn. In- en uitstroom vrijwilligers In 2021 zijn 34 (jaar 2020: 32) repressieve vrijwilligers ingestroomd en 58 (jaar 2020: 31) vrijwilligers vertrokken. De redenen van vertrek zijn ook heel divers: 2017

2018

2019

2020

2021

Leeftijd (FLO)

6

11

13

7

11

Verhuizing

8

7

10

4

6

Baan elders

3

1

0

4

3

Onvoldoende beschikbaar

7

0

1

1

3

Functioneren/ontslag

5

2

1

3

1

Combinatie werk

9

8

5

3

6

Combinatie privé (persoonlijke omstandigheden) Onvrede/motivatie (beleid)

9

3

6

5

91

2

2

5

4

5

Regionalisering

0

1

0

0

0

Reden onbekend

1

0

8

1

0

Gezondheid

10

10

5

1

52

Anders

9

13

19

4

2

Totaal

69

58

73

37

513

In de cijfers van HRM over aantal repressieve vrijwilligers in dienst 2019-2020 en 2020-2021 kunnen enkele afrondingsverschillen zitten. Per saldo is het aantal vrijwilligers in 2021 met 24 personen gedaald. Op 31 december 2021 bedroeg het totaal aantal repressieve vrijwilligers binnen onze regio 793. (2020: 817).

1 Collega's vonden het tijd om te stoppen zonder specifieke reden. COVID-19 heeft bij een aantal wel tot een

versnelling van het besluit geleid. 2 Onder deze categorie kan zowel een afkeuring PPMO als het niet meer kunnen uitoefenen van de repressie taak als gevolg van medische klachten worden verstaan. 3 Het moment van registreren 31 dec./1 jan. Van een vrijwilliger die een post verlaat maar wel in de organisatie blijft kan in de uitstroomcijfers vrijwilligers van HRM en de clusters een verschil geven. Dit jaar is het verschil 7.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

17

Veilig en bekwaam optreden Vanuit de verantwoordelijkheid voor samenleving en medewerkers is ook in 2021 gewerkt aan professionaliteit

van

medewerkers,

veiligheid

van

persoonlijke

beschermingsmiddelen

en

betrouwbaarheid van voertuigen en overig materieel. Vakbekwaamheid Als gevolg van de COVID-19 crisis waren net als in 2020 ook in 2021 voor een groot aantal maanden de mogelijkheden beperkt om middels fysiek opleiden en oefenen de vakbekwaamheid op peil te houden. Wel hebben alle opleidingen binnen COVID-19 maatregelen doorgang gevonden, waardoor instroom van nieuwe collega’s gewaarborgd bleef. Daar waar het strikt noodzakelijk was in het kader van de borging van de operationele taak, hebben fysieke momenten doorgang gevonden. Vaak in kleinere groepen en op afstand. Voor het overige is gebruik gemaakt van digitale mogelijkheden, waar in 2020, door de crisis genoodzaakt, al ervaring mee was opgedaan. In 2021 is de transitie gestart om meer behoeftegericht te oefenen in plaats van een standaard verplicht aanbod voor elke lokale brandweerpost. Het project dat hiervoor de start was, is in 2021 afgerond en daarmee is de verandering van denken naar uitvoering gestart. Een dergelijke majeure verandering van visie en implementatie hiervan kost jaren tijd en zal de komende jaren nadrukkelijk aandacht krijgen Veilig en schoon werken Veilig werken vereist goede en betrouwbare persoonlijke beschermingsmiddelen in de vorm van pakken, helmen, laarzen en ademluchtapparatuur.

Aanschaf, onderhoud, reiniging en logistieke bewegingen worden met grote mate van efficiency uitgevoerd voor de posten en de repressieve collega’s. In 2021 zijn er twee arbeidshygiëne films geproduceerd voor repressief personeel (wat te doen met je persoonlijke beschermingsmiddelen na een inzet) en wat wordt er achter de schermen gedaan met de beschermingsmiddelen om alles weer inzet gereed te maken. Deze twee films zijn verspreid onder al het repressief personeel om iedereen mee te nemen in de nut en noodzaak om dit op de juiste wijze uit te voeren voor onze eigen veiligheid. Kenniscentrum Het kenniscentrum bevordert het lerend vermogen op individueel, ploeg- en organisatieniveau. Dit doen we op basis van het reflecteren op en het leren van incidenten.

In 2021 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd gericht op het vergroten van het lerend vermogen: • Het versturen van evaluatieformulieren na interessante inzetten en deze formulieren analyseren (27 incidenten); • Het begeleiden van leertafels en napraatsessies (6 napraatsessies); • Het maken en plaatsen van berichten in de Nice-to-know app (29 berichten voor 320 leden); • Het maken van infographics (8 infographics); • Het maken van filmpjes met lessen uit incidenten (11 filmpjes); • Het vullen van een YouTubekanaal met deze filmpjes; • Een maandelijkse column in het Brandweerjournaal (18 columns over incidenten); • Een bijdrage aan Special Brandende Kwestie over hoogwater in Limburg (evaluatie);

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

18

Het kenniscentrum monitort de geleerde lessen n.a.v. incidentevaluaties en destilleert daaruit de rode draad. In 2021 zijn de volgende 3 rode draden benoemd: 1.

Nemen van eigen initiatief zonder dit te communiceren (5 lessen). Deze rode draad heeft betrekking op verschillende functieniveaus

2.

Onvoldoende tijd nemen voor (multi) beeldvorming/afstemming inzet (4 lessen). Deze rode draad heeft betrekking op functieniveau OvD

3.

Eigen veiligheid, geen ademlucht gebruiken in rook/mestput, werken binnen valschaduw (3 lessen), etc. Deze rode draad heeft vooral betrekking op functieniveau manschap.

Naast het leren van diverse incidenten heeft het Kenniscentrum zich in 2021 gefocust op Rookverspreiding en Energietransitie. Brandonderzoek Binnen onze regio voert Team Brandonderzoek bij bepaalde typen branden onderzoek uit. Brandonderzoek draagt bij aan het leren binnen de organisatie. In 2021 heeft een onderzoeker zijn opleiding succesvol afgerond. Daarmee is het team op volle sterkte met vijf onderzoekers. De teamleden voeren brandonderzoek uit naast hun dagelijkse werkzaamheden. Afgelopen jaar hebben we 55 brandonderzoeken uitgevoerd. De resultaten van deze onderzoeken zijn ingevoerd in de landelijke database brandonderzoek. Daarnaast is de informatie gebruikt bij napraatsessies van ploegen en verspreid via infosheets en korte filmpjes. Brandonderzoekers hebben ook bijgedragen aan het landelijke onderzoek van het IFV naar de brandweerinzetten bij ongevallen en branden met Alternatief Aangedreven Voertuigen (elektrisch, waterstof, CNG e.d.). Hiervoor is door Team Brandonderzoek bij 21 incidenten informatie opgehaald bij de bevelvoerder van de inzet.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

19

Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2021

Effectief optreden bij brand en andere incidenten

Personeel in staat stellen op een professionele en veilige manier te werken

• Landelijke agenda brandweerzorg, innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor welke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerkere en organisatie. Kernwaarden Brandweer GelderlandMidden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit • Paraatheid brandweer in relatie beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) • In-doorstroom- en uitstroombeleid • Project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem-EdeCentrum • Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen • Innovatie in oefenen (interregionaal VR-programma) • Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers

Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp

• Wagenpark in relatie tot duurzaamheid, onderzoeken mogelijkheid gefaseerd overgaan naar duurzaam wagenpark • Overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening in eigenbeheer (tankwagens). • Innoveren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geo-informatie, Live-OP, LCMS) • Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn.

Minder schade en slachtoffers bij brand en andere incidenten De burger weet wat hij wel, maar ook wat hij niet van de brandweer mag verwachten

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

20

Duurzaam inzetbare medewerker, die goed is opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ontwikkelen.

Verbeteren van processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening

• Uitruk op maat, waar gewenst doorvoeren van flexibelere repressieve organisatie met behoud van slagkracht • Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens • Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen • Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen • Toewerken naar gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand) • Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5

Uitbreiden interregionale samenwerking

• Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen • Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5 • Onderzoeken mogelijke samenwerking Oost5 bij uitvoering duiktaak • Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk • Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s

Aantoonbaar vakbekwaam

• Invoering Profchecks • Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit

Kwaliteit impuls oefenen op de post

• Opleiden ploeginstructeurs • Verder uitbouwen producten oefenen op maat • Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten • Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, augmented reality e.d.) •

In balans brengen persoonlijk leren, teamleren en organisatieleren

• Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau • Meer risicogericht oefenen

Groter veiligheidsgevoel Een betrokken brandweer organisatie

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

21

Duurzaam wagenpark

Terugbrengen van de uitlaatgas emissie

De markt actief volgen, aan de hand van nieuwe ontwikkelingen bijsturen, en indien mogelijk inzetten op emissiearme of emissie loze voertuigen.

Voorbeeldfunctie voor de energietransitie en behalen klimaatdoelstellingen

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

22

1.3.2 Risicobeheersing Risicogerichtheid Met het programmaplan “Risicobeheersing inrichten voor de toekomst, 2020-2023” heeft de brandweer haar visie en plan opgesteld. Dit naar aanleiding van de komst van de Omgevingswet, Wet Kwaliteitsborging bouwen, maatschappelijke ontwikkelingen en de benodigde focus op risicogerichtheid; bovendien is er een belangrijke relatie met het programma Veilige en Gezonde leefomgeving (zie hieronder). Onze visie is om, uiterlijk in 2025, een expertisecentrum brand- en omgevingsveiligheid te zijn. Dit expertisecentrum vervult de behoefte van onze omgeving aan betrouwbare informatie over brand- en omgevingsveiligheid. Om dit te bereiken volgen we binnen dit programma vijf strategieën, waarbij we inzetten op: prioritaire veiligheidsrisico’s, datapositie (netwerk), allianties rond maatschappelijke opgaven, bewustwording bij burgers en bedrijven. En investeren in onze medewerkers. De impact van de Omgevingswet en de visie risicogerichtheid past binnen het speerpunt risicogerichtheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. In 2021 zijn forse stappen gezet om medewerkers te bekwamen in hun nieuwe rol in het kader van het lerend en stimulerend toezicht. Daarbij moet opgemerkt dat we door COVID-19 niet fysiek op locatie in gesprek konden gaan, maar dit alternatief hebben opgepakt met brievenacties.

Meer “risicogericht werken” betekent ook voorbereid zijn op nieuwe en/of complexere vraagstukken (zoals de energietransitie).

Naast

inhoudelijke

expertise

vraagt

dit

communicatieve

vaardigheden,

overtuigingskracht en samenwerking in netwerken. Ook wordt aangesloten op een ander digitaal-stelsel en informatiehuizen. Niet helpend hierbij is dat de voorziene maatschappelijke transitie (nog) niet is ingezet vanwege het telkens uitstellen van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging bouwen. Project Veilige Energietransitie De ontwikkelingen op het gebied van de (veilige) energietransitie gaan snel. Het is een uitdaging om snel en adequaat in te kunnen spelen op alle veranderingen. Binnen de brandweer is in 2021 een regiegroep ingesteld die de (landelijke) ontwikkelingen monitort en informatie binnen de brandweer verspreid. In het netwerk met gemeenten worden pragmatische, risicogerichte oplossingen onderzocht zodat hier meer gericht op geadviseerd kan gaan worden. Veilige en Gezonde Leefomgeving VGGM

adviseert

bij

ruimtelijke

vraagstukken.

Dit

is

vaak

het

geval

bij

omgevingsvisies,

(ontwerp)bestemmingsplannen, complexe vraagstukken bij vervoer over weg, water, spoor en ten aanzien van buisleidingen. Deze adviezen worden opgesteld door brandweer, GGD, GHOR en de politie. Zo ontstaat een integraal afgewogen advies; met inachtneming van de mens en de omgeving die beschermd moeten worden, de risico-veroorzaker en de economische belangen en het veilig optreden van de hulpdiensten. Daarmee leveren wij een bijdrage aan een veilige omgeving. Brandweer, GGD en GHOR hebben samen in 2020 het programma “Veilige en Gezonde Leefomgeving, 2020 - 2021” opgezet. Hiermee bouwen we aan de (door)ontwikkeling van VGGM (brandweer, GGD en GHOR) naar een deskundige en proactieve partner voor een ‘veilige en gezonde leefomgeving’. Een partner die het lukt om gemeenten, initiatiefnemers en partners zo te informeren en te adviseren dat hun keuzes bijdragen aan een veiligere en gezondere leefomgeving. In 2020 is een Visie Veilige en Gezonde Leefomgeving opgesteld. Op basis hiervan zijn wij in gesprek met gemeenten, omgevingsdiensten en andere partners over de voorbereiding op de Omgevingswet, m.n. het opstellen van omgevingsvisies en –plannen. In 2021 is besloten de duur van dit programma te verlengen (mede vanwege de uitgestelde invoering van de Omgevingswet en door COVID-19) en te gaan herijken. Deze herijking wordt in 2022 afgerond.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

23

De Veiligheidsregio’s hebben momenteel structurele adviestaken inzake de Besluiten Externe Veiligheid Inrichtingen (Bevi). Vóór 2021 ontving VGGM voor de uitvoering van deze taak middelen van het Rijk Vanaf 2021 zijn deze middelen overgeheveld naar het gemeentefonds en wordt dit bedrag vanuit de gemeenten beschikbaar gesteld aan VGGM (en ook aan omgevingsdiensten). Brandveilig Leven Sinds enkele jaren wordt binnen onze regio uitvoering gegeven aan het programma Brandveilig Leven. Het doel hiervan is om burgers, bedrijven en instellingen bewust te maken van de brandrisico’s om zodoende de brandveiligheid te vergroten. Dit programmaplan is gebaseerd op de Visie Brandveilig Leven (uit 2014). In 2021 is het actieplan Brandveilig Leven opgesteld. Het actieplan plaatst de visie van toen in de huidige tijd en schets daarvoor enkele scenario's gebaseerd op ambitiekeuzes. Hierover vindt in 2022 bestuurlijke afstemming plaats. Brandveilig Leven wordt naar verwachting steeds meer vervlochten in het programma Veilige Energietransitie Insteek van dit plan is dat wij enerzijds eigen brandweermedewerkers willen inzetten om het gedachtengoed van Brandveilig Leven te verspreiden en anderzijds andere partijen zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningcorporaties en sociale media hierbij beter willen betrekken.

Tijdens de jaarlijkse Nationale Brandpreventie Weken in oktober hebben we de landelijke campagne “Rookmelders redden levens” ondersteund. Deze campagne was gericht op het informeren over het belang van rookmelders en het juist plaatsen daarvan in huis. De campagne was vooral online (onder invloed van COVID-19): via social media en de lancering van de website www.rookmelders.nl. De campagne is voorbereidend op de komst van een beoogde, wettelijke verplichting. Deze houdt in dat per 1 juli 2022 een rookmelder op elke verdieping van bestaande woningen (van vóór 2003) is geplaatst. Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding Gebiedsgerichte aanpak houdt in dat er risicogericht gekeken wordt naar de beheersing van natuurbranden voor de verschillende natuurgebieden. Hierin werken diverse partijen, zoals natuurbeheerders en recreatieondernemingen, samen om de kans en impact van onbeheersbare natuurbranden te verkleinen. Het doel is het reduceren van de kans op onbeheersbare natuurbranden naar een maatschappelijk verantwoord en aanvaardbaar niveau; daaronder het beperken van effecten van natuurbrand op de functies vitaal, zorg, recreatie en wonen & werken, zodat de veiligheid en continuïteit van de samenleving beter gewaarborgd is. De gebiedsgerichte aanpak is gestart in 2019 en in de jaren daarna verder uitgebouwd.

Het risico van een (grote) natuurbrand is voor onze regio een van de grootste risico's waarmee we rekening moeten houden. Door klimaatverandering (droogte, extreem weer) neemt de impact van een incident ook toe. De gebiedsgerichte aanpak van dit risico is daarom een van de topprioriteiten van de brandweer.

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

24

Doelenboom Wat wilden we bereiken

Wat hebben we bereikt

Wat is het beoogd maatschappelijk effect

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie 2021

Brandveilige

Bewustzijn creëren

Met ambtelijk vertegenwoordigers is

Een grotere (brand)

samenleving door

over (brand)veiligheid

verkend of het wenselijk was

veiligheid en een

minder slachtoffers,

bij burgers, bedrijven

brandveiligheid een integraal onderdeel

groter

minder branden en

en (zorg)instellingen.

uit te laten maken van het gemeentelijk

veiligheidsgevoel in

integraal veiligheidsplan. Uitkomst van dit

de samenleving.

minder schade

gesprek is dat de wens is om hier een andere regionale vorm voor te vinden. Samenwerking met gemeenten, omgevingsdiensten, woningcoöperaties en zorginstellingen is gecontinueerd en versterkt. Met gemeenten voorlichting gevoerd ter bevordering van de rookmelderdichtheid en het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging. Bijdragen aan

De inzet van de Risico Analyse Monitor is

brandveiligheid van

gecontinueerd, waarbij naast

bedrijven en hun

bouwkundige zaken en

omgeving

omgevingseffecten ook nadrukkelijke de organisatorische kant wordt meegenomen.

Samenwerking met

Uitvoering geven aan het gezamenlijk

omgevingsdiensten

uitvoeringsprogramma

continueren In beeld hebben van

Er is een werkwijze ontwikkeld op basis

de brandrisico’s in

waarvan de komende jaren een

een brandrisicoprofiel

dynamisch brandrisicoprofiel vorm kan krijgen. Deze werkwijze wordt in 2022 geïmplementeerd.

Omgevingsrechtproof

Een

Op verzoek van gemeenten proactief

Een gezonde en

maken van

toekomstbestendige

bijdragen aan een integrale en

vellige

organisatie

brandweerorganisatie,

samenhangende benadering van risico’s

leefomgeving

die meebeweegt met

in de fysieke leefomgeving bij (vooral)

de maatschappelijke

complexe risico’s in de samenleving.

ontwikkelingen en optimaal kan inspelen op de vragen die spelen

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

25

1.3.3 Meldkamer Aantal meldingen binnengekomen bij en zelfstandig afgehandeld door de meldkamer Bij de gemeenschappelijke meldkamer Gelderland-Midden (brandweer) zijn 23.785 meldingen binnengekomen. Hiervan zijn 18.689 meldingen door de meldkamer zelfstandig afgehandeld. Dat is inclusief de binnengekomen meldingen voor de buurgemeenten buiten VGGM. Zowel bij het aantal binnengekomen meldingen als bij het aantal meldingen dat door de meldkamer zelfstandig is afgehandeld is er ten opzichte van het jaar 2020 een daling van resp. 11,9% en 15,9% te zien. 2018

2019

2020

2021

29.269

28.382

26.638

23.785

24.089

23.481

21.660

18.689

82,30%

82,73%

81,31%

78,34%

Aantal binnengekomen meldingen Door meldkamer zelfstandig afgehandeld Aandeel zelfstandig afgehandeld

Aantal incidenten brandweer In het jaar 2021 zijn er 5.096 incidenten geweest (jaar 2020: 4954). Dat is inclusief 37 incidenten in buurgemeenten waarvoor door onze meldkamer is gealarmeerd. In onderstaande tabel staat de verdeling per gemeente volgens de landelijke meldingsclassificaties. Gemeente

Brand

Alarm OMS

Alarm PAC

Dienstverlening

Leefmilieu

Ongeval

Gezondheid

Verkeer

Overig

TOTAAL

Arnhem

585

Barneveld

168

113

10

224

200

165

171

3

50

1.521

8

4

72

50

83

53

6

444

Doesburg Duiven

13

3

2

20

19

7

19

2

85

36

7

1

23

21

24

18

1

2

133

Ede

238

58

4

129

143

149

123

9

16

869

Lingewaard

55

15

40

38

43

43

8

242

Nijkerk

58

22

1

43

24

37

34

3

222

Overbetuwe

71

10

4

46

34

53

33

1

4

256

Renkum

54

76

2

42

66

34

38

1

3

316

Rheden

76

10

52

53

41

59

1

4

296

Rozendaal

8

3

3

1

1

16

Scherpenzeel

14

3

1

9

1

13

12

3

56

Wageningen

46

21

1

30

45

27

37

8

215

Westervoort

15

1

Zevenaar

58

9

Buurgemeenten

14

1

11

2

4

17

1

51

70

100

37

52

10

337

8

5

7

3

37

Totaal 2021

1.509

356

31

822

804

725

712

16

121

5.096

Totaal 2020

1.561

444

39

713

849

595

617

23

113

4.954

Korte omschrijving van de verschillende categorieën: • Brand: alle alarmeringen voor (verdenking van) brand • Brand OMS: alle automatische brandmeldingen gekoppeld aan een OMS-installatie • Alarm PAC: meldingen die binnenkomen via een particuliere alarmcentrale

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

26

• Dienstverlening: liftopsluiting, dier in problemen, meting, buitensluiting, dienst aan derden • Leefmilieu: wateroverlast, weeroverlast, stormschade, gladheid • Ongeval: verkeersongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen • Gezondheid: reanimatie, onwel/ziekte, tilassistentie • Verkeer: vervuild wegdek, wegversperringen • Overig: alle zaken die onder een van de andere categorieën vallen. Het totaal aantal incidenten is ten opzichte van het jaar 2020 met bijna 3% gestegen, ter vergelijk zijn de aantallen uit 2020 er onder vermeld. Binnen VGGM is een stijging te zien in het aantal meldingen dienstverlening, gezondheid en ongevallen. De stijging in meldingen dienstverlening en gezondheid is ook landelijk waarneembaar (gezondheid landelijk van 15.344 (2020) naar 17.490 (2021) en dienstverlening van 17.765 (2020) naar 18.186 (2021)), de stijging van ongevallen niet. Opkomsttijd prio 1 en behaalde norm Uit het totaal van de kolommen Brand, Alarm: Gebouw, Bijgebouw, Automatisch brandalarm zijn 508 brandmeldingen geselecteerd In onze regio waarvoor een wettelijke opkomsttijd geldt van 5, 6, 8 en 10 minuten. Binnen Gelderland-Midden wordt uitgegaan van een normtijd van 8 en 10 minuten (Besluit AB 24 juni 2015). Van 449 van de 508 meldingen kan een opkomsttijd worden berekend (van 57 meldingen was geen tijd geplot van het eerste voertuig ter plaatse).

Van deze 449 meldingen was het eerste voertuig in 54% van de gevallen (238 keer) op tijd aanwezig. In onderstaande kolom zijn de getallen over een aantal jaar met elkaar vergeleken. 2019

2020

2021

Aantal meldingen

570

577

449

Aantal binnen de norm van 8 en 10 minuten

329

346

238

58%

60%

54%

(waarbij de norm van 5 en 6 minuten is opgehoogd naar 8 minuten) Percentage

Het opkomstpercentage fluctueert enigszins over de jaren maar schommelt rond de 60%. In 2015 heeft het bestuur aangegeven een opkomsttijd van 70% te willen behalen en geen opkomsttijden boven de 18 minuten. Die 70% gemiddeld is nog nooit behaald (met grote verschillen tussen gemeenten/posten onderling). Landelijk is dit niet anders. In enkele gevallen zijn de opkomsttijden langer dan 18 minuten. Dit kan te maken hebben met gemaakte afspraken over automatische brandmeldingen, incidenten in het buitengebied of afstemming met andere hulpdiensten waardoor de brandweer later gaat rijden.

FRB Onder de categorie “medisch” valt de buitenwettelijke First Responder Brandweer-taak (FRB) van Brandweer Gelderland Midden. Hieronder wordt onder andere het aantal alarmeringen van FRB getoond. Daarbij wordt aangegeven hoe vaak een FRB team als eerste ter plaatse was. 2020

2021

Aantal alarmeringen FRB voor hartfalen

422

473

Aantal daadwerkelijke reanimaties

280

343

Versie: ter vaststelling AB

Pagina

27

Geen reanimatie

105

130

Inzet FRB zonder ambulancerit

37

*

FRB niet ter plaatse geweest of niet geplot

30

32

Aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

110

153

Percentage aantal patiënten vervoerd naar ziekenhuis met hartritme

39%

45%

Ambulance 1ste ter plaatse

73%

44%

FRB 1ste ter plaatse

27%

47%

Het aantal alarmeringen FRB is niet zuiver omdat niet elke alarmering “gezondheid” daadwerkelijk om hartfalen gaat. Het aantal FRB-alarmeringen is redelijk stabiel ten opzichte van voorgaande jaren. Jaarlijks wordt de FRB circa 400 keer met de ambulancedienst mee-gealarmeerd. Van deze alarmeringen is er volgens de ambulancedienst in +/- 300 keer sprake van een daadwerkelijke reanimatie. Bovenstaande tabel laat zien dat de brandweer in 2021 in 47% van de gevallen als eerste ter plaatse was bij een daadwerkelijke reanimatie. In 2020 was dit nog 27%. *In het totaal aantal reanimaties mist een onbekend aantal onvolledig geregistreerde ritten vanuit de Ambulancezorg. In het overzicht is geen rekening gehouden met de inzet van politie en/of huisarts/HAP bij reanimatie meldingen. Deze worden ook in veel gevallen meegestuurd. Verder is in kaart gebracht wat het tijdsverschil met de ambulancedienst in aankomst is, indien de brandweer als eerste ter plaatse was: Tijdsverschil aankomst met ambulancedienst indien brandweer als eerste ter plaatse Aantal