Jaarstukken 2023

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

Voorwoord Voor u ligt het gecombineerde Jaarverslag en Jaarrekening voor 2023, waarin wij verslag doen en verantwoording afleggen aan de raad en onze inwoners over het voorbije jaar. Bij het opstellen van deze documenten kijken we terug op een periode waarin een groot deel van het Coalitieakkoord 2022-2026 is gerealiseerd, afgerond of in gang is gezet. Daarnaast zijn er zaken op ons pad gekomen, die we niet konden voorzien, maar waar we ons wel toe moesten verhouden en die tot nieuwe projecten en werkzaamheden hebben geleid. Het jaar 2023 is een uitzonderlijk jaar geweest voor onze gemeente, waarin wij wederom hebben bewezen dat wij een weerbare en wendbare organisatie zijn die vele uitdagingen het hoofd kan bieden. Er zijn verdere stappen gezet in het professionaliseren van de ambtelijke organisatie, de bedrijfsvoering en werkprocessen, meer projectmatig werken en het steeds zichtbaarder maken van de dagelijkse afwegingen die er gemaakt moeten worden tussen beschikbare middelen en capaciteit. Een uitzonderlijke en flinke uitdaging die wij tot een goed resultaat hebben weten te brengen is de realisatie van de gemeentelijke opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne, ‘De Bosrank’. Dit heeft veel gevraagd van de interne medewerkers, samen met een groep nieuwe tijdelijke collega’s die werken op locatie en een enthousiaste groep vrijwilligers.

We hebben hier gezamenlijk een locatie gerealiseerd waar we trots op mogen zijn. Nieuw voor 2023 is dat het college een verklaring afgeeft over de rechtmatigheid. Het college heeft onrechtmatigheden geconstateerd vooral met betrekking tot correcte verantwoording. De betreffende bestemmingen waren al wel bekend bij de raad. Het behaalde financiële resultaat voor 2023 bedraagt € 125.344 negatief. Dit is een resultaat waarbij het saldo van onverwachte tegenvallers en meevallers ongunstiger uitpakt dan verwacht, ondanks betere (bij)sturing en ‘in control’ zijn. Het zijn de “open einde regelingen” in het sociaal domein waar we nauwelijks greep op hebben in omvang en mogelijkheden tot bijsturing. Hieronder staat een greep uit de behaalde resultaten per domein. Bestuur, dienstverlening en interne organisatie We hebben een groot aantal projecten uit de Digitale Agenda 2022-2023 uitgevoerd. We hebben vervolgstappen gezet op weg naar een weerbare en wendbare organisatie, met name door het versterken van regie, interne dienstverlening en communicatie en de bedrijfsvoering. We hebben verdere stappen gemaakt om ‘in control’ te zijn en te blijven. In lijn daarmee worden de rapportages vanuit de P&C-cyclus steeds leesbaarder en overzichtelijker.

We hebben het bijgestelde vergadermodel van de gemeenteraad (en -commissie) per 2023 halverwege het jaar geëvalueerd, met als voornaamste conclusie dat we met elkaar nog wat meer tijd nodig hebben om het nieuwe model op z’n merites te beoordelen. Veiligheid De gemeenteraad heeft het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023 – 2026 vastgesteld, met in het bijzonder aandacht voor natuurbrandbeheersing en gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime Er zijn stappen gezet in een verkenning van de samenvoeging van Basisteams IJsselwaarden (Doesburg, Rheden en Rozendaal) en Rivierenland-Oost (Duiven, Westervoort en Zevenaar) van de politie, om blijvend in te kunnen zetten op slagvaardige en wendbare politie-inzet in onze gemeente. Fysiek domein We hebben de noodzakelijke voorbereidingen getroffen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, waaronder de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet en de aanpassing van diverse gemeentelijke verordeningen. De ontsluiting van ons dorp met het openbaar vervoer blijft voorlopig bestaan. We hebben deelgenomen aan het participatieproces van de provincie over de N785/Ringallee De Petronella van Hoornstraat is gerenoveerd naar klinkerbestrating met aanvullende waterberging. 2

De onkruidbestrijding is getoetst, zodat we er beter op kunnen sturen. Er zijn additionele middelen verkregen van derden voor de realisatie van het Masterplan Veluwezoom om daarmee de druk van gemotoriseerd verkeer op de natuur te beperken. Daarnaast is de uitvoeringsagenda uitgewerkt naar concrete plannen. Sociaal domein Er is door de colleges van Rozendaal en Rheden een besluit genomen over nieuwe samenwerkingsafspraken Sociaal domein, met in het bijzonder aandacht voor de overdracht van beleidstaken van Rozendaal naar Rheden. We hebben samen met Rheden een Specifieke Uitkering aangevraagd voor versterking van de bibliotheek Veluwezoom, met name bibliotheek Velp. Dit betekent een stimulans voor onze bibliotheek en dus voor de mogelijkheden voor onze inwoners. We hebben samen met Rheden een Plan van Aanpak ingediend in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het budget voor renovatie van Openluchttheater De Pinkenberg ad € 75.000 kon in 2023 beschikbaar worden gesteld, nu de renovatie van start is gegaan. Duurzaamheid en de energietransitie We hebben de Transitievisie Warmte (2021) handen en voeten gegeven in een Buurtuitvoeringsplan Warmtetransitie in drie buurten, leidend tot concrete adviezen voor de vervolgaanpak. Deze resultaten hadden we niet bereikt zonder de inzet van onze betrokken medewerkers en de samenwerking met uw raad.

Ook de samenwerking met gemeenten in Gemeenschappelijke Regelingen is van belang gebleken. Bij diverse activiteiten zien wij een actieve participatie van inwoners. Wij zullen dit samenspel de komende jaren hard nodig hebben. De negatieve financiële resultaten over 2023 zijn vervelend, maar niet geheel onverwacht. Al jaren zien we in toenemende mate de zorgelijke positie waarin gemeenten zich bevinden door met name de openeinderegelingen in het sociaaldomein, waartoe we door het rijk verplicht zijn. De toekomst is in toenemende mate onzeker. De onzekerheid over het Gemeentefonds vormt daarbij een forse uitdaging om de kwaliteit van leven in Rozendaal op peil te houden. Hoewel wij in vergelijking met andere gemeenten nog steeds een relatief ruime reserve hebben, zien we dat deze niet onuitputtelijk is en niet de oplossing vormt voor meerjarige structurele uitdagingen. Dit betekent dat we de komende periode scherp aan de wind moeten blijven varen om een solide en toekomstbestendige toekomst voor Rozendaal te borgen. Wij vertrouwen erop dat wij door een constructieve samenwerking met uw raad blijvend kunnen werken aan een toekomstbestendig Rozendaal. 4 juni 2024 Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris, Bas Pelgrum

de burgemeester, Ester Weststeijn

3

Inhoudsopgave VOORWOORD ................................................................................................................................................. 1 OPBOUW EN LEESWIJZER VAN DE JAARSTUKKEN 2023 ..................................................................................... 5 JAARVERSLAG ............................................................................................................................................................... 5 JAARREKENING.............................................................................................................................................................. 6 HET JAARVERSLAG ........................................................................................................................................... 7 PROGRAMMAVERANTWOORDING 2023 ........................................................................................................................... 7 PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING .................................................................................................................

8 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID .........................................................................................................................................17 PROGRAMMA 2: VERKEER EN VERVOER ..........................................................................................................................19 PROGRAMMA 3: ECONOMIE .........................................................................................................................................22 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS ........................................................................................................................................23 PROGRAMMA 5: OPENBAAR GROEN, SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..................................................................................26 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................................................29 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ...............................................................................................................34 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ...................................................37 BIJLAGE WETTELIJKE BELEIDSINDICATOREN .......................................................................................................................39

PARAGRAFEN ................................................................................................................................................ 45 PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................................................46 PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ..........................................................................................48 PARAGRAAF 3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .............................................................................................................57 PARAGRAAF 4 FINANCIERING ........................................................................................................................................59 PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................................................60 PARAGRAAF 6 VERBONDEN PARTIJEN .............................................................................................................................63 PARAGRAAF 7 GRONDBELEID ........................................................................................................................................68 PARAGRAAF 8 WET OPEN OVERHEID

..............................................................................................................................68 PARAGRAAF 9 INFORMATIEVEILIGHEID EN PRIVACY ...........................................................................................................69 PARAGRAAF 10 OPVANG VLUCHTELINGEN EN ONTHEEMDEN ..............................................................................................73 DE JAARREKENING ......................................................................................................................................... 76 BALANS PER 31 DECEMBER 2023 ..................................................................................................................................77 HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING 2023 .....................................................................................79 OVERZICHT (LOPENDE) INVESTERINGEN EN KREDIETEN .......................................................................................................82 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING PER 31 DECEMBER 2023 ..........................................................84 TOELICHTING OP DE BALANS ..........................................................................................................................................87 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING

2023................................................................................................. 93 WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) ....................................................................................................... 94 SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT (SISA) .................................................................................................. 96 OVERZICHT BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD .............................................................................................. 100

4

Opbouw en leeswijzer van de Jaarstukken 2023 Over het boekjaar 2023 geeft het college voor het eerst een verklaring af over de rechtmatigheid. Een overzicht hiervan is terug te vinden op pagina 8. Een nadere toelichting op dit overzicht is terug te vind in de paragraaf bedrijfsvoering.

Jaarverslag Het Jaarverslag 2023 bestaat uit twee delen: A. de programmaverantwoording; B. de paragrafen. A. Programmaverantwoording In de programma´s wordt per beleidsonderdeel een uiteenzetting gegeven over het gevoerde beleid en is er daarnaast een analyse op de cijfermatige verschillen opgenomen. De opzet van deze jaarrekening sluit zoveel mogelijk aan op de begroting. In de opzet is aan de hand van de 3 W -vragen de relatie gelegd naar de primitieve begroting (begroting vóór wijzigingen). Wat wilden we bereiken? Bij de eerste W-vraag: ‘wat wilden we bereiken’ is de doelstelling uit de programmabegroting voor 2023 overgenomen. Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? Bij de beantwoording van deze tweede W-vraag wordt aan de hand van de voornemens uit de begroting ingegaan op de realisatie en gevolgen. Dit is aangevuld met resultaten van projecten en activiteiten die niet waren voorzien, maar wel noodzakelijk werden gevonden. Wat heeft het gekost? De laatste W-vraag ‘wat heeft het gekost?’ wordt toegelicht op de volgende wijze: De gerealiseerde baten en lasten en het saldo (het resultaat) van het programma in vergelijking met de primitieve begroting en de begroting na wijziging. Een toelichting op de cijfermatige afwijkingen tussen de realisatie en de begroting na wijziging.

Daarnaast zijn de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves per programma in de financiële tabel opgenomen. In de financiële tabellen is soms sprake van afrondingsverschillen van € 1 doordat de cijfers achter de komma niet getoond worden. Beleidsindicatoren en verbonden partijen Bij elk programma horen de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren en een vermelding van de ontwikkelingen van de relevante verbonden partijen over het afgelopen jaar. De beleidsindicatoren worden in een overzichtelijke bijlage per programma beschreven. De ontwikkelingen voor de verbonden partijen worden, eveneens per programma, beschreven in de paragraaf Verbonden Partijen. B. Paragrafen In de paragrafen worden vanuit een dwarsverband op de programma’s diverse onderwerpen, vooral op het vlak van de bedrijfsvoering, behandeld. Er zijn acht voorgeschreven paragrafen waarvan op hoofdlijnen zowel de uitkomsten als de financiële afwijkingen (waar van toepassing) nader worden toegelicht.

5

Jaarrekening De jaarrekening bevat een balans en een toelichting op deze balans. Verder is er een overzicht opgenomen van de van de baten en lasten. Dit recapitulatieoverzicht bevat de totalen per programma: de werkelijke cijfers van 2022; primitieve begroting van 2023; de begroting na wijziging van 2023; de werkelijke cijfers van 2023; het saldo van 2023. In de jaarrekening vindt u ook de gehanteerde grondslagen, een overzicht van “investeringen en kredieten”, een overzicht van de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de rechtmatigheidsverantwoording. Tot slot wordt u in de bijlage geïnformeerd over de Wet Normering Topinkomens en de ‘Single information, Single audit’ (SiSa).

6

Het jaarverslag Programmaverantwoording 2023

7

Programma 0: Bestuur en ondersteuning Wat wilden we bereiken? Binnen dit programma geven we vorm en inhoud aan de ondersteuning van het gemeentebestuur (gemeenteraad en college van B&W). Deze ondersteuning door de organisatie is de voorwaarde om de in andere programma’s beschreven maatschappelijke resultaten te boeken. Voor 2023 hebben we ons gericht op: Op efficiënte, transparante en democratische wijze laten functioneren van het gemeentebestuur. Werken aan een toekomstbestendige organisatie met een doordachte verdeling tussen ‘uitbesteden, samenwerken en zelf doen’ en een kostenbewuste aanpak gericht op het garanderen van de continuïteit van onze werkzaamheden. Een sterke verbinding tussen het gemeentebestuur, de Rozendalers en haar partners in de regio behouden en waar mogelijk versterken. Een open bestuursstijl, door in te zetten op (burger)participatie, het benutten van de kracht van onze lokale samenleving en door een zorgvuldige en transparante wijze van informatieverstrekking. Correcte, klantgerichte en in toenemende mate digitale dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. Uitvoering geven aan de Digitale Agenda 2022-2023. De informatieveiligheid van onze data en de privacy van persoonsgegevens borgen (zie ook paragraaf 8 Informatieveiligheid en Privacy). Het zorgdragen voor een goed (financieel) beheer (zie ook paragraaf 5 Bedrijfsvoering).

Grip houden op de vraag of de uitgaven rechtmatig tot stand komen, waarbij de kosten en risico’s zijn afgewogen. Het gemeentehuis en de gemeentewerf in goede staat (onder)houden.

Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? Bestuur & democratie Het gaat hier veelal om de ‘standaard’ processen en procedures, die waarborgen dat onze bestuursorganen raad, college van B&W en de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan op efficiënte, transparante en democratische wijze functioneren. Vermeldenswaardig voor 2023 is het volgende: Werken met gewijzigd vergadermodel commissie en raad: in samenwerking met een werkgroep uit de gemeenteraad is in 2022 een nieuw vergadermodel voor de raad en commissie ontwikkeld. Dat nieuwe model is in 2023 in gebruik genomen en brengt onder meer een scherpere scheiding aan tussen de raadscommissie (bedoeld voor beeldvorming en opiniëring) en de raadsvergaderingen (gericht op oordeels- en besluitvorming). Daarbij is afgesproken om het nieuwe vergadermodel na een half jaar te evalueren. De voornaamste conclusie van die evaluatie was dat het nieuwe model nog onvoldoende getest en doorleefd was. Om die reden is besloten om medio 2024 het model wederom te evalueren en in 2023 geen wijzigingen aan te brengen. Om jongeren kennis te laten maken met onze democratie en besluitvormingsprocessen hebben we ook in 2023 de Kinderburgemeester en Jongerenraad ondersteund. Kinderburgemeester Liselore startte net voor de zomer als vierde Rozendaalse kinderburgemeester. De Jongerenraad heeft tweemaal vergaderd.

We hebben correct en adequaat de provinciale en waterschapsverkiezingen op 15 maart georganiseerd. Aanvullend (niet verwacht en niet begroot) organiseerden we op 22 november vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer, vanwege de val van het Kabinet-Rutte IV begin juli. In 2023 hebben in totaal negen vergaderingen van de gemeenteraad plaatsgevonden, voorafgegaan door een commissievergadering. Ook zijn vier raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd, over thema’s als het sociaal domein (samenwerking Rheden-Rozendaal) en het Buurtuitvoeringsplan (energie- en warmtetransitie). Rechtsbescherming De Algemene wet bestuursrecht (AWB) schrijft voor of en zo ja op welke wijze inwoners bezwaar kunnen maken tegen een besluit van de gemeente. De gemeente heeft een onafhankelijke adviescommissie voor de behandeling van bezwaarschriften. In 2023 heeft de commissie vier adviezen aan het gemeentebestuur uitgebracht over de afdoening van de betreffende bezwaarschriften. Tweemaal werd geadviseerd om een bezwaarschrift ‘niet ontvankelijk’ te 8

verklaren. In twee gevallen werd geadviseerd om een bezwaarschrift ‘ongegrond’ te verklaren. In alle gevallen is het advies door het college overgenomen. De AWB regelt ook het klachtrecht ten aanzien van gedragingen door/namens bestuursorganen. Rozendaal is daarvoor aangesloten bij de Ombudscommissie van de gemeente Rheden. Het jaarverslag van de Ombudscommissie vermeldt één klacht van een inwoner van Rozendaal. Indiener is door de commissie terug verwezen naar de gemeente omdat eerst het interne klachtenprocedure moet worden doorlopen voordat de toegang tot de Ombudscommissie open staat. De betreffende klacht is inmiddels intern afgehandeld. In 2023 heeft één beroepsprocedure plaatsgevonden over een Omgevingsvergunning. Het hoger beroep in deze zaak loopt nog. Toekomstbestendige organisatie Om toe te groeien naar een organisatiemodel dat op (middel)lange termijn houdbaar is, is een aanpak uitgewerkt waarin is beschreven hoe het college de komende jaren wil omgaan met ontwikkelingen in personeelsverloop en andere organisatievraagstukken. We werken niet toe naar een vastomlijnd organisatieplaatje of model (‘op Rozendaal staat geen maat’), maar werken stap-voor-stap verder aan een wendbare en weerbare organisatie.

Daarin leggen we drie accenten: versterken regie versterken bedrijfsvoering versterken dienstverlening De aanpak is toegelicht in de raadsinformatiebrief organisatieontwikkeling van 3 oktober 2023. De meest zichtbare resultaten in deze beweging voor 2023 zijn: Bestuurlijke (principe)afspraken over de samenwerking tussen Rheden en Rozendaal in het sociaal domein: we zijn nieuwe uitgangspunten overeengekomen over de financiële bijdrage voor de uitvoeringstaken en de hernieuwde afspraken over beleidstaken. De afspraken over de uitvoering van beleidstaken door Rheden voor Rozendaal (per 2024) is feitelijk een uitbreiding van de taken die Rheden voor ons uitvoert. Hierdoor zijn de beleidstaken zowel financieel als in kwantitatieve en kwalitatieve zin meer toekomstbestendig georganiseerd. Daarmee is ruimte ontstaan om de Rozendaalse kernorganisatie meer focus op regie en opdrachtgever en -nemerschap te laten aanbrengen. In relatie hiermee is ook een start gemaakt met het visiedocument sociaal domein. Deze Visie sociaal domein is in februari 2024 aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. Diverse personeelswisselingen en herschikking van taken: we hebben voor Rozendaalse begrippen veel personeelswisselingen in goede banen weten te leiden. Mede als gevolg van uit- en doorstroom, maar ook door uitval/ziekteverzuim zijn er diverse wervingstrajecten geweest.

Bij invulling daarvan is telkens de vastgestelde lijn uit de raadsinformatiebrief van 3 oktober (organisatieontwikkeling) als leidraad gehanteerd. Wijziging interne aansturing: het betreft de aanstelling van een nieuwe gemeentesecretaris en het werken vanuit teams als intern coördinatiemechanisme. Daarbij werken we onverminderd op basis van een ‘platte’ hiërarchische structuur, maar moedigen we samenwerking aan en streven we naar verminderde kwetsbaarheid door verbeterde vervangbaarheid. Inbedding en aansturing project opvang Oekraïners: ook voor de interne (kern)organisatie had de realisatie van een gemeentelijke opvanglocatie (GOO) consequenties, onder meer in taken voor Burgerzaken (inschrijvingen), het sociaal domein (i.r.t. Rheden) en financiën. Zie verder paragraaf 10. Constructieve partner in de regio We werken samen in de regio, omdat we als kleine gemeente als geen ander de meerwaarde ervaren van het bundelen van krachten. Of dit nu gaat om de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMRAN), Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Midden-Gelderland (MGR SDCG), of in de samenwerking met de gemeente Rheden: wij stellen ons op als een soms kritische, maar bovenal constructieve partner. Hoewel wij ambtelijk niet of nauwelijks capaciteit kunnen inzetten op regionale opgaven, leveren wij onze bestuurlijke bijdrage.

Zo hebben we in 2023 de bestuurlijke inzet in het Bestuurlijk Opgaveteam ‘Ontspannen regio’ gecontinueerd (opgave binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen) en vertegenwoordigen we de Veiligheidsregio Gelderland-Midden in de landelijke Bestuurlijke adviescommissie voor de GHOR.

9

De gemeente Rozendaal neemt deel aan een aantal Verbonden Partijen. Deze worden genoemd in Paragraaf 6 in inhoudelijk in de betreffende programma’s toelicht. Open bestuursstijl We willen de sterke verbinding die het gemeentebestuur heeft met de Rozendalers en haar partners in de regio behouden en waar mogelijk versterken. We willen onverminderd inzetten op (burger)participatie en het benutten van de kracht van onze lokale samenleving. Daar hebben we ook in 2023 op ingezet: Energietransitie en duurzaamheid: we hebben een intensief participatieproces doorlopen rond de Buurtuitvoeringsplannen warmtetransitie. Net als voorgaande jaren hebben we op het brede vlak van de energietransitie en duurzaamheid voortdurend de samenwerking met de Werkgroep Duurzaam Rozendaal opgezocht. Opvang vluchtelingen: rond de komst van de Gemeentelijke Opvanglocatie (GOO) voor Oekraïners vond een intensief participatieproces plaats met inwoners, via meerdere inloopbijeenkomsten, een druk bezochte open dag op locatie, een tijdelijke klankbordgroep rond de inrichting van de locatie en diverse bijeenkomsten met vrijwilligers die zich inzetten in en rond de locatie. Ook gedurende het jaar is sprake geweest van intensieve communicatie en interactie met direct om- en aanwonenden van GOO ‘De Bosrank’. Eind 2023 is de raad geïnformeerd over de aanpak voor de heroriëntatie voor de GOO.

Ook hierin speelt de inbreng van inwoners een grote rol. Buurt aan Tafel: we evalueerden in 2023 de tweede ronde Buurt aan Tafelgesprekken die we eind 2022 afrondden. Dit leidde tot de conclusie dat we voor 2024 en verder deze vorm van inwonergesprekken graag willen behouden en dat we zoeken naar een passende vorm (bijvoorbeeld meer thematisch dan op per buurt). Als gevolg van ziekte/uitval van personeel en bijbehorende aanpassingen in de prioriteitsstelling hebben we niet alle voornemens uit de begroting op kunnen pakken: Het verhelderen van de kaders voor burgerparticipatie (samen met de raad) heeft in 2023 geen prioriteit gekregen. Het onderzoek naar de mogelijkheden voor vormen van digitale inwonersparticipatie is in 2023 niet opgepakt. Dienstverlening en Burgerzaken De uitvoering van taken op dienstverlening en burgerzaken is in 2023 beïnvloed door wisselingen in het personeel. Door langdurige verzuimtrajecten en de vacature voor een bestuursondersteuner heeft de continuïteit binnen de dienstverleningstaken en burgerzakentaken onder druk gestaan. Bij externe inhuur is – mede omwille van de kostenbeheersing – eerst en vooral gekeken naar de tijdelijke invulling voor de meest kwetsbare taken, veelal op het vlak van burgerzaken.

Een aantal andere doelen zijn daardoor niet, of onvoldoende gerealiseerd: De implementatie van de nieuwe Visie op dienstverlening (2022) heeft vertraging opgelopen. Het gaat dan om bijvoorbeeld het zetten van de volgende stap in ‘service aan huis’, gerichter sturen op servicenormen (zoals bij de Fixi-app) en het inregelen van digitale diensten. Ook minder zichtbare aspecten hebben op een ‘waakvlam-niveau’ uitwerking gekregen. Daardoor is bijvoorbeeld procesoptimalisatie van websitebeheer en het verder inregelen van het document managementsysteem achter gebleven bij de wensen. De implementatie van het gebruik van DigiD is helaas niet tot uitvoering gekomen door de eerder genoemde langdurige uitval. Dit maakt dat digitale diensten nog niet voor onze inwoners beschikbaar zijn. We zijn er desondanks in geslaagd om de dienstverlening op een minimaal adequaat niveau draaiende te houden. Daarnaast hebben we de inschrijving van Oekraïense Rozendalers gerealiseerd. Informatievoorziening en digitalisering De raad stelde begin 2022 de programmatische ontwikkelagenda vast voor de transitie in informatievoorziening en digitalisering: de Digitale Agenda 2022-2023.

In de Digitale Agenda agendeerden we de belangrijkste opgaven en projecten die we in 2022-2023 uit wilden voeren om: voor onze inwoners een betrouwbare overheid te zijn en blijven; burgers en bedrijven en de interne organisatie doelmatig en kostenbewust te bedienen;

10

(digitale) informatievoorziening veilig en transparant te organiseren en daarmee te voldoen aan wettelijke voorschriften. In 2023 zijn veel stappen gezet in de verdere uitvoering van deze agenda. Veel van dit werk is ‘onder de motorkap’: de inwoner merkt er niet direct iets van, maar het is wel rand voorwaardelijk om voor onze inwoners een betrouwbare, transparante en doelmatige overheid te zijn en blijven. Gedurende de afgelopen twee jaar gold de Digitale Agenda als een leidraad voor alle werkzaamheden die gedaan moesten worden. In 2023 is onder andere ingezet op: Digitaal werken en archiveren met het document managementsysteem (DMS/RMA). Het jaar 2023 is het eerste volledige jaar geweest waarin de organisatie heeft gewerkt met het DMS-systeem. Deze overstap is volgens plan verlopen. Alle bestaande contracten (voor systemen, applicaties en ondersteuning daarbij) zijn geanalyseerd op actualiteit, compleetheid en samenhang. Er zijn nieuwe contracten afgesloten met bestaande leveranciers. Daarbij is het belangrijkste resultaat dat we in staat zijn gebleken om de meeste zaken ‘cloudbased’ in te richten. We hebben de overstap gemaakt naar het werken met Office 365. Hiermee is het werken vanuit de ‘Cloud’ gerealiseerd en konden de servers worden opgeruimd.

Dit zorgde voor een vereenvoudiging van onze architectuurplaat en een sterk teruggedrongen kwetsbaarheid voor de bedrijfscontinuïteit. De functionele architectuurplaat, het overzicht van alle I(C)T systemen en applicaties die wij gebruiken en waar we op aangesloten zijn is in 2023 aanzienlijk vereenvoudigd. Er zijn directe koppelingen gerealiseerd waarmee de storingsgevoeligheid is beperkt. Informatiehuis op orde: we hebben in beeld wie wat voor Rozendaal doet in het i-domein en op basis van welke afspraken. We hebben noodzakelijke rollen ingericht en/of geëxpliciteerd en daarmee de aansturing van het complexe en specialistische i-domein op orde gebracht. De voorbereidingen zijn getroffen om te kunnen voldoen aan een aantal wetten met consequenties voor ons informatie(management)systeem in 2024. Het gaat hierbij om de Wet open overheid (Woo), Wet elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Het Digitaal stelsel omgevingswet (DSO) is op tijd afgerond. Ontwikkelen digivaardigheid medewerkers: medewerkers zijn getraind in digitale (basis)vaardigheden om beter te werken met de huidige producten. Medewerkers hebben opleidingstrajecten op maat gekregen, in het bijzonder voor het gebruik van het DMS/RMA en de nieuwe werkplekomgeving.

Gedurende de afgelopen jaren is, in lijn met de bespreking van de voorstellen in de raad en de ‘second opinion’ uit januari 2022, consequent en intensief gestuurd op de uitvoering van de onderdelen van de Digitale Agenda gericht op ‘wat echt moet’, passend bij onze schaal en binnen de (budgettaire) randvoorwaarden. In de raadsinformatiebrief Digitale Agenda 2022-2023 van maart 2024 is uitgebreid terug te vinden wat de behaalde resultaten zijn in het gehele programma. Er is de afgelopen twee jaar veel werk verzet. Op alle onderdelen van de Digitale Agenda is (grote) voortgang geboekt. Op sommige onderdelen hebben we meer tijd nodig en werken we door in 2024. Daarom verzoeken wij u als onderdeel van de besluiten bij deze jaarrekening om het krediet nog een jaar door te laten lopen om de laatste punten af te kunnen ronden. Versterken interne controle In 2023 is er gewerkt aan een VIC-plan. De besluitvorming hiervan volgt in 2024. Dit plan zorgt ervoor dat alle grote processen in beeld komen. Bij de processen wordt dan gekeken naar de risico’s en de beheersmaatregelen om deze in te perken. In het plan is ook opgenomen wat wij aan informatie verwachten van derden (Rheden en de Connectie) op het gebied van interne controle.

Onderhoud gemeentelijk vastgoed Om ervoor te zorgen dat we geen achterstallig onderhoud gaan oplopen hebben we in 2023 het gemeentehuis laten inspecteren door de Stichting Monumentenwacht Gelderland. Hierbij is naar voren gekomen dat er buiten het reguliere onderhoud enkele onderdelen van het gemeentehuis extra aandacht nodig hebben. In 2023 hebben we een deel van deze onderdelen laten herstellen. In 2023 hebben we ook de gebouwen op de gemeentewerf en de begraafplaats laten schilderen.

11

Algemene dekkingsmiddelen

Begroting Begroting voor wijziging na wijziging Baten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Totale baten Lasten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Totale lasten

Werkelijk

95.500 428.644 64.374 0

170.500 434.144 64.374 0

206.332 434.700 63.323 0

3.419.214 4.007.732

3.505.214 4.174.232

3.585.404 4.289.758

0 32.685 0 0

0 32.685 0 0

0 34.427 0 0

0 32.685

0 32.685

0 34.427

De uitkering in het Gemeentefonds is het belangrijkste dekkingsmiddel voor de Rozendaals begroting. In 2023 hebben we een toename gerapporteerd in turap 2 van € 86.000. Er is echter nog een extra uitkering ontvangen van € 80.000 in de decembercirculaire. Deze is ontvangen voor de omgevingsvisie. Overzicht overhead We zien voor wat betreft de totale overhead een stijging ten opzichte van 2022. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn de hoge inflatie en de nieuwe Cao’s voor ambtenaren en bestuurders. Onderdeel Personeelslasten Overige personeelslasten ICT Huisvesting (inclusief baten) Overige organisatiekosten Tractie Totaal

Budget 2023 1.328.552 35.425 236.097 46.345 260.912 48.723 1.956.054

Werkelijk 2023 1.270.930 20.320 242.921 40.908 298.325 47.717 1.921.120

Saldo 2023 57.622 15.105 -6.824 5.437 -37.413 1.006 34.934

De overige organisatiekosten vallen hoger uit doordat hier de kosten voor de Digitale Agenda 2022-2023 zijn verantwoord. Deze worden volgens raadsbesluit onttrokken uit de reserves. Personeelslasten Besteding budgetten eigen personeel en inhuur derden voor normale bedrijfsvoering In het volgende overzicht staan de personeelsbudgetten voor de normale bedrijfsvoering (exclusief bestuur). We hanteren dit overzicht voor een afweging bij inhuur. In de tabel staan de reguliere personeelsbudgetten (gebaseerd op de bestaande formatie) en het inhuurbudget voor de structurele taken waar altijd al voor wordt ingehuurd. 12

Onderdeel

Budget 2023

Reguliere organisatie Inhuurbudget

1.147.432 181.120

1.064.552 206.378

82.880 -25.258

Totaal

1.328.552

1.270.930

57.622

Werkelijk 2023

Saldo 2023

In de kostenontwikkeling reguliere inzet is terug te zien dat er vacatureruimte is ontstaan. Er is voor gekozen om een functie in het sociaal domein tijdelijk niet in te vullen. De regietaken die hiermee gemoeid zijn, zijn deels opgevangen door een externe projectleider de samenwerkingsafspraken met Rheden te laten herzien. Extra inhuur is vooral gepleegd ter vervanging van een langdurig zieke medewerker en ter vervanging van de gemeentesecretaris tot maart 2023. In 2023 maken we gebruik van externe inhuur voor reguliere ondersteuning op in ieder geval energietransitie, privacy, informatieveiligheid, informatievoorziening, archiefbeheer en P&O. De gemeente maakt verder gedurende het hele jaar gebruik van medewerkers van Scalabor voor werkzaamheden in de buitendienst en schoonmaakdiensten. Incidentele inhuur was nodig om de samenwerkingsafspraken met Rheden op het vlak van het sociaal domein af te ronden, om de beleidscapaciteit sociaal domein (tijdelijk) te borgen en, vooral, om de taken van de gemeentesecretaris, Burgerzaken en bestuursondersteuning te continueren. Naast de inzet van extern personeel voor onze normale bedrijfsvoering zetten we extern personeel in voor projecten, bijvoorbeeld voor de energietransitie of de opvang van ontheemde Oekraïners. De kosten daarvan worden waar mogelijk binnen het betreffende project gedekt.

Overige personeelslasten In 2023 zijn er extra kosten gemaakt voor de arbodienst (langdurige ziektegevallen). Daar staan lagere opleidingskosten en lagere reiskostenvergoedingen tegenover. Onderdeel Overige personeelslasten (reis- en verblijfkosten, opleidingskosten, etc.)

Budget 2023 35.425

Werkelijk 2023 20.320

Saldo 2023 15.105

Huisvestingslasten De huisvesting voor het gemeentelijk personeel is voldoende. De werkplekken van het personeel zijn gemoderniseerd. Er wordt op de juiste wijze aandacht geschonken aan ARBO-voorzieningen. Een deel van het gemeentehuis is langjarig verhuurd aan ’t Regthuys. Die opbrengst is in onderstaande tabel verdisconteerd in de cijfers. Onderdeel Huisvesting (energie, water, aankoop niet duurzame goederen en diensten, specifieke verbruiksgoederen, huren, verzekeringen, afschrijving), per saldo

Budget 2023

46.345

Werkelijk 2023

40.908

Saldo 2023

5.437

De kosten vallen lager uit door lagere onderhoudskosten gemeentehuis en lagere kosten energie op de werf. Overige kosten organisatie (o.a. facilitaire zaken)

13

Onderdeel

Budget 2023

Overige organisatiekosten (repro, huishoudelijke zaken, postverzorging, inventaris, tijdschriften en abonnementen, algemene benodigdheden, contributies, verzekeringen etc.), per saldo

Werkelijk 2023

260.912

Saldo 2023

298.325

-37.413

Doordat de kosten voor de projecten DMS en Digitale Agenda 2022-2023 (€ 56.000) hier worden verantwoord wijken de kosten af van de begroting. Het budget voor organisatieontwikkeling hebben wij in 2023 niet geheel ingezet. Tractie De kostenplaats tractie heeft betrekking op het materiaal dat in gebruik is voor onze buitendienst. Onderdeel

Budget 2023

Brandstof, onderhoud, belastingen, verzekeringen, etc. per saldo

Werkelijk 2023

48.723

Saldo 2023

47.717

1.006

Bedrag heffing vennootschapsbelasting Begroting Begroting voor wijziging na wijziging Lasten Vennootschapsbelasting

0

Werkelijk

0

0

In 2023 is een voorschot van € 16.278 betaald. De aangifte laat zien dat een bedrag van € 0 verschuldigd is. Onvoorzien Begroting voor wijziging

Begroting

Werkelijk

na wijziging

Programma 8

10.000

-54.073

0

Totaal onvoorzien

10.000

-54.073

0

Het begrote bedrag na wijziging is het saldo van de post onvoorzien plus de saldi van Turap 1 en 2 (€ 90.150 nadelig en 26.077 voordelig).

14

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023 Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) totaal baten Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) totaal lasten Saldo van baten en lasten 0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk

Saldo

2023

2023

0 41.960 11.890 29.332 95.500 428.644 64.374 0

0 33.160 11.890 29.332 170.500 434.144 64.374 0

7.733 34.099 12.090 35.118 206.332 434.700 63.323 0

7.733 939 200 5.786 35.832 556 -1.051 0 0 80.190 0 0 130.184

3.419.214 0 0 4.090.914

3.505.214 0 0 4.248.614

3.585.404 0 0 4.378.798

467.111 69.400 0 1.910.486 0 32.685 0 0

472.261 74.400 0 1.985.386 0 32.685 0 0

489.019 75.316 0 1.956.238 0 34.427 0 0

0 10.000 0 2.489.682

0 10.000 0 2.574.732

0 0 0 2.555.000

-16.758 -916 0 29.148 0 -1.742 0 0 0 0 10.000 0 19.732

1.601.232

1.673.882

1.823.798

149.916

5.022 6.686 -1.664

5.022 6.686 -1.664

97.425 6.686 90.739

92.403 0 92.403

1.599.568

1.672.218

1.914.537

242.319

Toelichting Bij de baten zien wij een overschrijding van € 130.184. Deze overschrijding wordt veroorzaakt door de hogere rentebaten (meer tegen hogere rente weg kunnen zetten) en een hogere uitkering uit het Gemeentefonds. De hogere opbrengsten uit het Gemeentefonds heeft voornamelijk te maken met een uitkering voor de omgevingswet (€ 73.095). Op dit moment verwachten wij nog geen aanvullende kosten voor de Omgevingswet en wordt dit bedrag niet gereserveerd. Wellicht dat op de langere termijn (voor 2032) dit alsnog nodig is om extra kosten te dekken. De baten op het bestuur hebben te maken met een vrijval van de voorziening pensioen. De hogere baten bij overhead worden veroorzaakt door ontvangen ziektegeld voor ouderschapsverlof.

15

Bij de lasten zien we een overschrijding op bestuur van € 15.344 dit is voornamelijk ontstaan door de afschrijving van het camerasysteem voor de raadsvergaderingen (die nog niet was begroot voor 2023). De onderschrijding op overhead wordt veroorzaakt door een veelheid aan oorzaken (o.a. lagere opleidingskosten, lagere reiskosten, hogere Arbokosten, lagere inhuurkosten financiën/IC). Voornaamste oorzaak echter zijn de kosten voor de digitale agenda en het DMS die worden onttrokken uit de reserves volgens raadsbesluiten. Dit verklaart ook de hogere onttrekking bij de mutaties reserves.

16

Programma 1: Veiligheid Wat wilden we bereiken Rozendaal is een veilige gemeente. Binnen dit programma dragen we er zorg voor om die status te behouden en werken we aan de randvoorwaarden om veilig te kunnen wonen, werken en recreëren. We hebben de wettelijke taken uit op het terrein van openbare orde en veiligheid uitgevoerd. We hebben daarbij de verbinding met andere beleidsterreinen zoals ruimtelijke ordening, verkeer, volksgezondheid en milieu en het sociaal domein/zorg gezocht.

Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? Reguliere inzet We voeren wettelijk verplichte taken uitgevoerd en continueren de lopende inzet gecontinueerd: Uitvoering van wettelijk verplichte taken op het gebied van openbare orde (overlast en criminaliteit, handhaving APV etc.), drank & horeca en evenementen (vergunningverlening, voorschriften, toezicht en handhaving), brandpreventie en -repressie en activiteiten in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. We hebben daarbij net als andere jaren samengewerkt met politie, Openbaar Ministerie en andere ketenpartners in het veiligheidsdomein, zoals de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) en onze buurgemeente Rheden. Participatie in diverse regionale gremia: waaronder het Veiligheidshuis (casusoverleg in de keten zorg- en veiligheid), Veilig Thuis (advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling), het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en het DVO (Districtelijk Veiligheidsoverleg). Lokaal is het project buurtbemiddeling met Rheden, Doesburg en de woningcorporaties in de drie gemeenten voortgezet. Op het gebied van de crisisbeheersing hebben we in 2023 met de Veiligheidsregio een bestuurlijke oefening voor Rozendaal georganiseerd en hebben we wederom gebruik gemaakt van het aanbod van VGGM voor training van (een van de) functionarissen van het gemeentelijk beleidsteam (GBT).

De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is december 2023 aangepast aan de vereisten die de nieuwe Omgevingswet met zich mee bracht. Openbare Orde en Veiligheid Rozendaal maakt met Rheden en Doesburg onderdeel uit van de Basiseenheid IJsselwaarden van de politie. In 2023 is besloten tot nauwere samenwerking met de Basiseenheid Rivierenland Oost, waarmee een kwaliteitsimpuls wordt gegeven aan de politiezorg in ons gebied en de continuïteit gewaarborgd blijft. Het nieuwe Meerjarenbeleidsplan voor politie Oost Nederland is eind 2023 ter kennisname naar de gemeenteraden gestuurd, waarbij de raden in de gelegenheid werden gesteld om op het plan te reageren. De gemeenteraad van Rozendaal heeft in december 2023 kennis genomen van het Meerjarenbeleidsplan en besloten om geen reactie te geven ten aanzien van het plan. Tussen gemeenten, politie en het openbaar ministerie zijn op basis van het meerjarenplan voor de eenheid voor de periode 2024-2027 drie prioriteiten benoemd, te weten ondermijning, digitale veiligheid en zorg & veiligheid. Op het vlak van het tegengaan van ondermijning is vermeldenswaardig dat in 2023 een weerbaarheidsscan heeft plaatsgevonden in de gemeentelijke organisatie door het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Dat heeft een aantal aanbevelingen voor de organisatie opgeleverd die in 2024 aan de raad zullen worden voorgelegd.

In februari heeft de raad het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 (IVB) vastgesteld, met daarin de volgende onderdelen: Sociale veiligheid: ondersteunen van veilig samenleven; Fysieke veiligheid: voorkomen van schade door ongevallen en branden; Digitale veiligheid: voorkomen van schade door verstoring, uitval of misbruik van digitale producten en diensten.

17

In het IVB worden twee lokale prioriteiten aangegeven, namelijk natuurbrandbeheersing (zie onder bij Brandweer) en gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. In 2023 hebben we ingezet op: Het benutten van ons goed gelezen gemeenteblad ‘In de Roos’ om informatie te delen en bewustwording te verhogen over onder meer het tegengaan van verschillende vormen van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. Uiteraard bleef de focus ook gericht op high-impactcrimes als woninginbraak en autocriminaliteit. Het organiseren van een avond voor ‘de wat oudere Rozendaler’ over diverse vormen van gedigitaliseerde criminaliteit, zoals bankfraude en Whatsapp-fraude. Deze avond, met medewerking van een bank en de politie, werd zeer goed bezocht. Brandweer Het Algemeen Bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) is verantwoordelijk voor besluiten die in de volle breedte gaan over passende regionale brandweerzorg, preventie en risicobeheersing, waaronder het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, huisvestingsvraagstukken, aanrijtijden en de meldkamerfunctie. Het Algemeen Bestuur heeft in 2023 zesmaal vergaderd. We benoemen ten behoeve van de verantwoording een aantal hoofdlijnen: In 2023 is het een proces om de bedrijfsvoering van VGGM te versterken en te verbeteren voortgezet.

Voorts is een versnelling van de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding in gang gezet. Ten slotte is op verzoek van een aantal raden hard gewerkt aan het opstellen van de kaderbrief 2025, om, anders dan voorheen, de raden in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen ten behoeve van de begroting voor 2025 in te dienen, voordat deze in concept aan de raden wordt aangeboden. Opvang Zwerfdieren Op grond van boek 5 van het Burgerlijk wetboek ontfermt de burgemeester zich over de opvang van zwerfdieren. Voor de uitvoering van die wettelijke taak hadden wij een overeenkomst met het Dierentehuis Arnhem en omstreken in Velp, die op 31 december 2023 afliep. In december 2023 heeft onze gemeente, net als acht andere gemeenten in de regio overeenstemming bereikt over een nieuwe overeenkomst, waarbij ten behoeve van een toekomstbestendige opvang is gestart met nieuwbouw op de vaste locatie in Velp. De zwerfdieren worden tot die tijd opgevangen op een tijdelijk locatie in Arnhem.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk

Saldo

2023

2023

Baten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal baten

0 500 500

0 500 500

0 361 361

0 -139 -139

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal lasten

126.099 12.520 138.619

137.599 12.520 150.119

136.316 3.816 140.132

1.283 8.704 9.987

Saldo van baten en lasten

-138.119

-149.619

-139.771

9.848

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-138.119

-149.619

-139.771

9.848

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat

Toelichting De kosten vallen lager uit doordat er geen afrekening voor de inzet van BOA’s is ontvangen vanuit Rheden. Daarnaast zijn de incidentele kosten voor de opvang van zwerfdieren lager uitvallen doordat het aantal zwerfdieren lager lag dan gebruikelijk. 18

Programma 2: Verkeer en vervoer Wat wilden we bereiken? Binnen dit programma werken we aan resultaatgericht verkeers- en vervoerbeleid gericht op veilig gebruik van de wegen en goede verkeerscirculatie voor alle weggebruikers en een goed openbaar vervoersnet. Hieronder vallen de reguliere werkzaamheden van onze gemeente voor het onderhoud van de wegen (inclusief trottoirs) en fietspaden waarvan wij beheerder zijn, het nemen van verkeersbesluiten als noodzakelijk, alsook het volgen van de verkeersveiligheidsbeleving en oriënteren op kansen voor een veiliger en toegankelijker Rozendaal. Concreet hebben we in 2023 ingezet op de volgende thema’s. Zorgdragen voor een geordende en veilige verkeersafwikkeling en -circulatie. Handhaven van het bestaande openbaar vervoersnet. Meedenken met het verhogen van de verkeersveiligheid op de N785. Investeren in duurzaam en planmatige onderhoud aan de wegen, door stapsgewijs asfalt te vervangen door klinkerbestrating op basis van noodzaak tot renovatie. Verduurzamen en veiliger maken van de fietspaden in ons buitengebied. Het vervangen van openbare verlichting voor energiezuiniger LED-armaturen met waar mogelijk dimbare verlichting. Inzichtelijk krijgen welke verkeersborden vervangen of verwijderd dienen te worden. Duurzaam behouden van de recreatieve waarde van de Posbank en de bijzondere natuurwaarde te beschermen.

Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? Kerklaan-Beekhuizenseweg In 2022 is de herinrichting verkeersmaatregelen aan de Kerklaan-Beekhuizenseweg gerealiseerd. Om te evalueren of deze maatregelen effect hebben gehad is er op 29 maart 2023 gesproken met de aanwonenden van deze wegen. Als basis van deze evaluatie diende een schriftelijke enquête en observaties van de externe adviseur. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat we er in geslaagd zijn de verkeersveiligheid ten opzichte van de situatie voor 2022 te verbeteren. In de ogen van de aanwonenden kan dit nog beter. Met tijdelijke verkeersmaatregelen hebben wij gehoor gegeven aan dit verzoek. Het is nu nog te vroeg om te melden of deze maatregelen het gewenste effect hebben en of dit leidt tot aanvullende investeringen. Openbaars vervoersnet De route van lijn 88 hebben wij voor de Rozendaler weten te behouden. Wij blijven ons onverminderd inzetten om dit ook in de toekomst te realiseren. Verkeersveiligheid N785 (Schelmseweg-Ringallee) In 2023 hebben we intensief samengewerkt met de provincie, gemeente Rheden en de belangengroep N785 Veilig en Leefbaar om te komen tot een plan voor het groot onderhoud door de provincie in 2026 van dit traject. Dit is voor ons ook de uitgelezen mogelijkheid gebleken om te kijken naar het verbeteren van de verkeersveiligheid.

We hebben erop toegezien dat de provincie de aanwonenden laat participeren in het leefbaar en verkeersveilig maken van de N785. In september is er door de provincie een concept-ontwerp gepresenteerd in Het Rhedens die door veel belanghebbenden is bezocht. Veel van de aanwezigen hebben naar aanleiding van deze bijeenkomst een zienswijze ingediend bij de provincie en deze zijn inmiddels door de provincie beantwoord. In gezamenlijkheid wordt nu bekeken welke aanpassingen verwerkt kunnen worden in het concept-ontwerp om te komen tot een definitief ontwerp. Het definitieve ontwerp wordt in overeenstemming gebracht met het beschikbare budget van de provincie. Aangegeven is door de provincie dat de aanpassing van het traject bij Het Rhedens binnen het definitieve ontwerp prioriteit heeft. Het traject voor groot onderhoud loopt vanaf de rotonde Daalhuizerweg tot en met de rotonde Biljoen Velp. Enkele jaren geleden is het stuk Schelmseweg tussen rotonde Daalhuizerweg en rotonde Kerklaan voorzien van nieuw asfalt en deze is daarom voorlopig nog niet toe aan groot onderhoud.

19

Baron d’Yvoylaaan In 2023 hebben we mede op verzoek van de bewoners van de Baron d’Yvoylaan een drietal plantvakken gerealiseerd in de bestrating om de verkeersveiligheid voor voetgangers/spelende kinderen te verhogen. Groot onderhoud wegen 2023 Na burgerparticipatie is aan de Petronella van Hoornstraat groot onderhoud gepleegd, waarbij de straat is voorzien van gebakken klinkers. Tegelijkertijd zijn de trottoirs voorzien van nieuwe tegels en zijn er nieuwe trottoirbanden aangebracht. Tot slot hebben wij hier ook extra ondergrondse opvang van regenwater gerealiseerd. De vrijkomende grond is gebruikt voor de renovatie van ’t Rond. Fietspadenplan voor onderhoud en renovatie van de fietspaden buitengebied De raad heeft op 28 maart 2023 ingestemd met het Fietspadenplan voor onderhoud en renovatie van de fietspaden buitengebied Rozendaal. Hierin is het besluit genomen dat we in 2025 een nieuw afstemmingsmoment hebben voor renovaties in de komende jaren. Ook is definitief een bedrag ad. € 5.000 per jaar beschikbaar gesteld voor het intensiever onderhoud aan de resterende asfalt fietspaden. We hebben in 2023 extra aandacht besteed aan de asfalt fietspaden en het gewenste onderhoud uitgevoerd. De komende jaren zal het extra bedrag van € 5.000 wel nodig blijven om geen verdere achterstand in het onderhoud op te lopen totdat deze fietspaden worden gerenoveerd in beton fietspaden.

Vervanging armaturen openbare verlichting door LED We hebben in 2023 de resterende 178 traditionele armaturen vervangen door LED-armaturen. Door deze vervanging zijn alle armaturen in Rozendaal nu LED- armaturen met uitzondering van de lichtmasten op de Rosendaalselaan en een paar van hetzelfde type op de Kerklaan/Beekhuizenseweg. Op 26 armaturen na zijn de LED-armaturen voorzien van een installatie waardoor de verlichting dimbaar is. We zijn binnen het beschikbare budget gebleven. Deelname aan en uitvoeren van Masterplan Veluwezoom In 2023 zijn we verder invulling gaan geven aan het uitvoeringsplan Masterplan Veluwezoom. Doel is een betere balans tussen natuur en recreatie en met name het terugbrengen van de verkeersoverlast. Het plan zit nog in de ontwerpfase, maar ligt wel nog op schema ondanks de inmiddels opgeloste capaciteitsproblemen. De enige kanttekening die hierbij geplaatst moet worden is de mogelijke bezwaarperiode bij de genomen verkeersbesluiten in Rheden en Rozendaal. De raad is in 2023 tweemaal schriftelijk op de hoogte gesteld van de ontwikkelingen en voortgang binnen dit project. Financieel gezien heeft Rozendaal een bedrag van maximaal € 215.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering. Er is in het kader van de regiodeal een subsidie van € 1,7 miljoen toegekend door de provincie aan dit project.

In juni 2023 is een extra subsidie van € 600.000 vanuit de Regiodeal Veluwe toegezegd. Dit bedrag is bedoeld als bijdrage aan: Herinrichting parkeerplaats Beekhuizen ((€ 300.000); Duurzame inrichting ontvangstplein Bezoekerscentrum Natuurmonumenten (€ 100.000); Opzetten pilot duurzaam vervoer (€ 200.000). In het kader van de provinciale recreatiezonering is een subsidie van ongeveer € 734.330 toegekend. € 250.000 betreft hier een bijdrage aan een gemeentelijk deelproject (Rozendaalse Veld). De subsidie recreatiezonering ad. € 734.330 is in juli 2023 door de provincie toegekend. Wandelknooppuntennetwerk Het routebureau heeft in 2023 het wandelknooppuntennetwerk in de regio en voor de gehele Veluwe uitgerold. Het wandelnetwerk maakt onderdeel uit van de netwerksamenwerking VeluweAlliantie. De werkzaamheden in Rozendaal zijn afgerond. De provincie heeft 50% van de kosten gefinancierd. Rozendaal heeft een eenmalige investering van € 6.000 gedaan. Dit is in lijn met de besluitvorming onttrokken uit de reserve.

20

Onkruidbestrijding Er is veel te doen rondom het onderwerp onkruidbestrijding. Via verschillende kanalen bereiken ons de berichten dat het bestrijden van het onkruid niet voldoet aan de verwachting van de inwoners van Rozendaal. De gemeente is regelmatig over dit onderwerp in gesprek met de aannemer. Deze geeft aan dat de kwaliteit van het de onkruidbestrijding voldoet aan de gestelde beeldkwaliteit. In 2023 heeft er een schouw plaatsgevonden om te bepalen of de huidige aannemer aan de afgesproken verplichting heeft voldaan. Op het moment van de schouw bleek dat er aan de afgesproken uitvraag van beeldkwaliteit werd voldaan. Onze aannemer is ook actief bij de gemeente Rheden. Uit navraag daar blijken er daar geen klachten te zijn over de onkruidbestrijding. In Rheden hebben ze grotendeels eenzelfde beeldkwaliteitseis als in Rozendaal. In Rheden wordt er met enige regelmaat een onafhankelijke schouw gedaan waaruit blijkt dat aan het beeldkwaliteit wordt voldaan. Ondanks alle inzet blijft het gevoel van achteruitgang bestaan bij inwoners omtrent de hoeveelheid groen op trottoirs en in goten in vergelijking met de tijd dat er nog met gif gewerkt kon worden. Straatmeubilair In 2023 zijn de banken en de prullenbakken in de openbare ruimte geïnventariseerd.

Hieruit is gebleken dat door de jaren verschillende banken en prullenbakken gebruikt zijn en dat een groot deel verouderd is en toe is aan vervanging. Om tot een samenhangender en fraaier straatbeeld te komen vindt in 2024 een eerste ronde plaats om het meest verouderde materiaal te vervangen. Verkeersborden Het voornemen voor 2023 was om het aantal verkeersborden terug te dringen en verouderde verkeersborden te vervangen. De inventarisatie is in 2023 niet uitgevoerd en wordt nu in 2024 opgepakt.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk

Saldo

2023

2023

Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer totaal baten

0 0 0

0 0 0

850 0 850

850 0 850

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer totaal lasten

173.327 0 173.327

173.327 0 173.327

225.026 0 225.026

-51.699 0 -51.699

Saldo van baten en lasten

-173.327

-173.327

-224.176

-50.849

0 9.203 -9.203

31.670 9.203 22.467

60.450 9.203 51.247

28.780 0 28.780

-182.530

-150.860

-172.929

-22.069

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat

Toelichting De overschrijving van de lasten is voor € 30.000 toe te rekenen aan het Masterplan Veluwezoom. Deze kosten worden volgens raadsbesluit onttrokken uit de reserves wat ook de hogere onttrekking verklaart bij mutaties reserves. Daarnaast zijn er onderhoudskosten voor de openbare verlichting over 2022 nagefactureerd (€ 7.000) en zijn de kosten van elektra voor de openbare verlichting hoger (€ 6.000). Doordat de energieleverancier heeft aangegeven te stoppen met haar activiteiten komen afrekeningen moeizaam tot stand en moet blijken of de voorschotnota’s stroken met het werkelijke verbruik.

21

Programma 3: Economie Wat wilden we bereiken? Binnen dit programma werken we aan behoud en ontwikkeling van goede randvoorwaarden op het gebied van lokale economie, toerisme en recreatie. Op het vlak van recreatie en toerisme heeft Rozendaal een regionale functie vanwege het aantrekkelijke buitengebied met veel natuur. Voor Rozendalers en niet-Rozendalers is het van belang dat dit gebied toegankelijk is. Maar ook dat daarbij een optimale balans wordt bewaard tussen exploitatie en natuurontwikkeling. Het belang voor de lokale economie in Rozendaal is beperkt: in ons dorp zijn weinig bedrijven gevestigd en staat de woonfunctie centraal.

Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? In 2023 zijn in de begroting geen specifieke aandachtspunten binnen dit programma voorzien. Wel leveren we via de aanleg van het Wandelknooppuntenroute (programma 2, de verdere uitwerking van het Masterplan Veluwzoom (programma 2) en het Belevingsobject (programma 5) een bijdrage aan toerisme en recreatie, met behoud van natuurwaarden.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk

Saldo

2023

2023

Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal baten

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal lasten

0 4.015 4.015

0 4.015 4.015

0 2.523 2.523

0 1.492 1.492

Saldo van baten en lasten

-4.015

-4.015

-2.523

1.492

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-4.015

-4.015

-2.523

1.492

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat

22

Programma 4: Onderwijs Wat wilden we bereiken? Het programma Onderwijs gaat over de uitvoering van resultaatgericht en integraal onderwijsbeleid. Hierbij denken we aan onderwijshuisvesting, passend onderwijs, volwasseneneducatie, leerlingenvervoer en leerplicht. Het gemeentelijk beleid is erop gericht om de wettelijke taken op het gebied van bijvoorbeeld huisvesting en leerplicht uit te voeren. En om ons in te zetten voor een zorgeloze ontwikkeling van schoolgaanden. Dit omvat uitdrukkelijk ook in de noodzaak om goed onderwijs te (laten) bieden aan Oekraïense kinderen. Daarnaast blijft ook het volwassenenonderwijs van belang, als tweede kans of als onderdeel van het levenslang leren. Binnen onderwijs hebben we te maken met de facilitering in de zin van Onderwijshuisvesting. Deze ‘harde kant’ van de onderwijs raakt aan het Volkshuisvestingsbeleid. Anderzijds heeft het beleidsterrein onderwijs een ‘zachte kant’ waar het raakt aan het Sociaal domein in brede zin, met name de Jeugdhulp maar ook Kunst en cultuur (bibliotheek op school, muziekonderwijs. en bijvoorbeeld de Bibliotheek.