Bijlage 6b. Jaarverslag 2023 VGGM, met accountantsverklaring
Tekst van het document
Landelijke regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) De huidige landelijke regeling aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG-regeling) betreft gratis en - indien gewenst - anonieme soa-zorg aan groepen met een hoog risico op soa, en gratis en - indien gewenst - anonieme seksualiteitshulpverlening aan jongeren onder de 25 jaar. In 2024 gaat een nieuwe ASG-regeling in waarin ook PrEP-zorg wordt geïncludeerd. GGD’en geven uitvoering aan de ASG-regeling. Op 11 december 2023 is de toekomstverkenning van de ASG-regeling aangeboden aan de Tweede Kamer. Door adviesbureau AEF is een onderzoek uitgevoerd. In het rapport constateert AEF dat het doel van de regeling momenteel niet behaald kan worden. Er zijn grote financiële tekorten met nadelige gevolgen voor de volksgezondheid. Het is aan een volgend kabinet om te besluiten over een stelsel en de daarbij passende financiering. Milieu en Gezondheid Lokale hitteplannen Met middelen beschikbaar gesteld door de provincie Gelderland heeft GGD Gelderland-Midden gemeenten in de regio op praktische wijze ondersteund in het proces naar het opstellen, vaststellen en implementeren van een lokaal hitteplan. Een lokaal hitteplan is een lokale uitwerking van het Nationaal hitteplan waarbij de focus ligt op extra voorlichting en aanvullende ambulante zorg tijdens hitteperioden aan kwetsbare mensen als thuiswonende ouderen.
In het hitteplan leggen gemeenten, samen met lokale sociale partners, vast hoe deze mensen bereikt worden om hitte-gerelateerde gezondheidsproblemen te voorkomen dan wel te beperken. De hitteplannen komen niet in de plaats van (crisis)procedures van de gemeente, GGD of veiligheidsregio.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
21
Integrale advisering veilige en gezonde leefomgeving De GGD werkt samen met de brandweer en GHOR in de advisering aan gemeenten over de inrichting van een gezonde en veilige leefomgeving. Een belangrijke ontwikkeling hierin is de Omgevingswet die op 1 januari 2024 is ingegaan. Nieuw hierin is dat gemeenten gezondheid meewegen in de besluitvorming bij hun omgevingsbeleid (in omgevingsvisies) en -plannen. We brengen in overleggen en netwerken rond de Omgevingswet op gemeentelijk en regionaal niveau onze expertise in. We adviseren hierbij over gezondheidsbescherming en -bevordering en hoe kansen te benutten in samenhang met beleid en plannen op het gebied van onder andere klimaatadaptatie en veilige energietransitie. Toezicht De GGD voert op een aantal terreinen de toezichthoudende functie voor de gemeenten in Gelderland-Midden uit: kinderopvang, jeugdverblijven, seks- en escortbedrijven, tattoo- en piercingbedrijven, salons voor permanente make-up en bij aanbieders van Wmo-ondersteuning en begeleiding. Toezicht kinderopvang In 2023 zijn alle geregistreerde kinderopvanglocaties onderzocht. Daarmee is de 100% norm gehaald. Risicoprofielen In het werkgebied van GGD Gelderland-Midden is de verdeling van de risicoprofielen1 als volgt: Risicoprofielen
2021
2022
2023
Groen
55,5%
58,5%
54,5%
Geel
37,6%
31,7%
39,6%
Oranje
1,3%
1,5%
0,3%
Rood
0%
0,3%
0,6%
Geen
5,6%
8,0%
5%
Een rood profiel betekent vaker en intensiever onderzoek. Een groen profiel staat voor minder vaak en tot een minimum beperkt onderzoek. Een groen risicoprofiel betekent dat de toezichthouder geen zorgen over de actuele situatie of over de situatie in de nabije toekomst heeft. Bij 5% van de kindercentra is er nog geen sprake van een risicoprofiel, omdat deze kindercentra net gestart zijn. Intensivering toezicht gastouderopvang Vanaf 2023 zijn gemeenten wettelijk verplicht om jaarlijkse minimaal 50% (was 5%) van het totaal aantal voorzieningen voor gastouderopvang te onderzoeken. Deze beleidswijziging heeft in Gelderland-Midden niet geleid tot een forse stijging van het aantal inspectiebezoeken aan gastouders, omdat het regionale gemiddelde in 2022 al boven de 50% lag. In 2023 is in alle gemeenten minimaal 50% van het aantal geregistreerde gastouders onderzocht. Flexibilisering van het toezicht In december 2021 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) de beleidsregel getekend die de flexibilisering van het toezicht mogelijk maakt. Met de invoering van de flexibele inspectieactiviteit laten toezichthouders de vaste (verplichte) set van minimaal te toetsen items los. Hierdoor wordt het toezicht minder voorspelbaar, is er meer ruimte voor regionale speerpunten en kunnen toezichthouders inspelen op wat op een locatie speelt.
In januari 2022 is, in de vorm van een pilot, gestart met het flexibel inspecteren in Gelderland-Midden. Eind 2022 is de werkwijze geëvalueerd en op enkele punten bijgesteld. In 2023 hebben de toezichthouders flexibel geïnspecteerd op basis van het definitief vastgestelde uitvoeringsplan. OGGZ De OGGZ (Openbare Geestelijke Gezondheidzorg) richt zich met name op (dreigend) dak- en thuislozen, (dreigend) dakloze gezinnen, zwerfjongeren en zorgwekkende zorgmijders. Team OGGZ voert voor (dreigend) dak- en 1
Profielen op datum inspectie als percentage van het totaal aantal jaarlijkse onderzoeken met en zonder risicoprofiel
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
22
thuisloze individuen en (dreigend) dakloze gezinnen in de regio Arnhem de centrale toegang voor maatschappelijke opvang uit. Het zorgdragen voor diverse meldpunten draagt bij aan het in beeld hebben en houden van deze doelgroep. Regionaal takenpakket verward gedrag GGD Gelderland-Midden voert sinds 2020 het meldpunt Wvggz en verkennende onderzoeken uit in het kader van de Wet verplichte GGZ voor 14 gemeenten in de regio. Niet iedereen die belt naar het meldpunt Wvggz wil direct een melding doen. Naast meldingen heeft GGD Gelderland-Midden in 2022 101 consultatie- en adviesgesprekken gevoerd die binnen zijn gekomen op het meldpunt Wvggz. Bovendien is de GGD in het najaar 2022 een pilot gestart om aan te sluiten bij de lokale zorg- en veiligheidsstructuur. In 2023 is besloten dit te continueren. Daarnaast vallen de verschillende meldpunten, met ingang van 1 januari 2024, onder één meldpunt: Meldpunt Zorgwekkend Gedrag Gelderland-Midden. Over de voortgang van het Meldpunt Onverzekerden zorg is nog geen besluit genomen door GGD GHOR Nederland en het ministerie van VWS. Wijk-GGD OGGZ heeft ingespeeld op de behoefte van verschillende gemeenten om een Wijk-GGD te koppelen aan de zorgen veiligheidsstructuur. Zo zijn een aantal medewerkers van OGGZ, in ieder geval in Arnhem, beschikbaar om “outreachend” met deze inwoners in contact te treden.
Forensische Geneeskunde Zorgen over continuïteit van dienstverlening In 2023 zijn de zorgen over de continuïteit van de dienstverlening nog steeds aanwezig, maar de situatie is gestabiliseerd. De uitvoering van de taakvelden binnen forensische geneeskunde wordt mede uitgevoerd in samenwerking met 4 andere GGD'en en Kring Oost Nederland (KON). In een pilot is in 2023 gewerkt met een nieuwe indeling van werkgebieden. Dit heeft geleid tot een nauwe samenwerking met GGD Gelderland-Zuid. Instroom van nieuwe artsen bij forensische geneeskunde blijft beperkt en is nog steeds een grote punt van zorg. Aanbesteding en pilot medische arrestantenzorg GGD Gelderland-Midden is in 2022 een pilot gestart met een ochtendspreekuur van een verpleegkundige op de cellengang in Arnhem. De verpleegkundige regelt en levert waar nodig medische zorg voor arrestanten onder supervisie van de forensisch arts. De pilot medische arrestantenzorg is in 2023 door alle betrokken partijen geëvalueerd. Artsen, verpleegkundigen en politie zijn positief. In oktober is de aanbesteding medische arrestantenzorg gepubliceerd door de politie. Vanuit de KON-regio is een aanbestedingsteam geformeerd waar VGGM aan deelneemt. In 2024 wordt de aanbesteding afgerond. Zorg & Veiligheid In 2023 is een subsidieaanvraag voor de samenwerkplaats Niet Wijken! gehonoreerd door ZonMw.
De samenwerkplaats is vanaf september 2023 van start gegaan. Binnen de samenwerkplaats wordt gewerkt aan twee projecten: Met het project “Thuis in de wijk” wordt getracht meer zicht te krijgen op welke kernmerken van een wijk positief en/of negatief bijdragen aan onbegrepen gedrag en wat de werkzame elementen zijn in de zorg voor mensen met onbegrepen gedrag In het project “Ervaringen centraal” wordt getracht bij te dragen aan netwerkzorg om de kansen op herstel en gezondheid van mensen met onbegrepen gedrag zo groot mogelijk te maken. In de samenwerkplaats wordt de verbinding gelegd tussen beleid, praktijk, ervaringsdeskundigheid, onderzoek en onderwijs Het regio-overleg Zorg & Veiligheid fungeert als het wettelijk overleg op basis van artikel 8:31 van de Wvggz. De meest hardnekkige problemen in de uitvoering van de Wvggz doen zich voor op grensvlakken met andere wetten; grensvlak Wvggz en Wzd en daar waar de Wvggz aan privacywetgeving raakt. Menzis spant zich in om het proces convenant Wvggz – Wzd af te ronden en daarmee duidelijkheid te creëren over verantwoordelijkheden, rollen en werkprocessen voor de betrokken partijen.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
23
Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid
Signaleren en bestrijden van infectieziekten + monitoren vaccinatiegraad
Afhandelen van meldingen van infectieziekten Preventieve activiteiten om infectieziekten te voorkomen Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten infectiepreventie
Beperken verspreiding besmettelijke infectieziekten en daarmee verminderen ziektelast
Opsporen van TBC en behandelen van patiënten
Screening TBC Consulten TBC Behandeling actieve en latente TBC Bron- en contactopsporing Preventie/voorlichting
Het bevorderen en beschermen van risicogroepen tegen soa’s
Screening op SOA Consulten Soa en Sense Consulten PrEP Behandeling SOA Bron- en contactopsporing Beperkte voorlichting aan jongeren en risicogroepen Preventieve activiteiten
Beschermen van reizigers en voorkomen van verspreiding ziekten bij terugkeer
Adviseren van reizigers en uitvoeren vaccinaties
Beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en bevorderen van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag
(Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu: luchtkwaliteit, geluid, hitte (Pro)actief adviseren over hoe de inrichting van de leefomgeving de gezondheid kan bevorderen (Pro)actief adviseren in samenhang met klimaatadapatie maatregelen en de energietransitie Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (koude en warme fase) Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en plannen Voorlichting, onder andere via de website GGDleefomgeving.nl
Een gezonde en veilige leefomgeving voor de inwoners van Gelderland-Midden
Voorkomen van dakloosheid sociaal kwetsbare inwoners
Uitvoeren diverse meldpunten
Cliënten maatschappelijke opvang in beeld hebben en waar nodig toeleiden naar passende hulpverlening
Intake (dreigend) dak- en thuisloze individuen en gezinnen (inclusief daklozenloket) Verpleegkundig spreekuur dak- en thuislozen Passende begeleiding organiseren voor bezoekers Spoorhoek Arnhem
Voorkomen van verdere teloorgang, ontruiming of overlast en het toeleiden (van zorgmijders) naar zorg, dan wel organiseren van hulpverlening
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
24
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Bieden van kennis en ondersteuning aan inwoners, gemeenten en partners bij multi-problematiek
Centraal meldpunt Project Woonhygiëne (pro) actief adviseren over verbeterpunten ketensamenwerking
Bevorderen afstemming en samenwerking keten
Beheren Verwijsindex
Bevorderen 1 gezin – 1 plan (voorkomen langs elkaar heen werken hulpverleners)
Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg
Lijkschouw bij vermoeden van niet-natuurlijke dood en bij euthanasie
Zorgen dat politie en OM op de hoogte zijn (van vermoedens) van niet-natuurlijke dood
Uitvoeren forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk geweld, zedenzaken, kindermishandeling etc. Afname testen voor alcohol- en drugscontroles politie Opstellen letselbeschrijvingen
Onderzoeken en beschrijven van letsels voor onderzoek politie en OM
Uitvoeren medische arrestantenzorg Adviseren van politie (zoals insluitadviezen )
Bieden van medische zorg aan arrestanten
Monitoren van de gezondheid van de inwoners van Gelderland-Midden
Elke 4 jaar een gezondheidsmonitor uitvoeren onder jongeren, volwassenen en ouderen om de gezondheidstoestand te beschrijven Integrale rapportages opleveren op basis van cijfers vanuit de monitors, vanuit JGZ en vanuit andere afdelingen van VGGM Adviseren over de trends die worden gezien in de monitoring Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners Website GGD Gelderland-Midden als actuele en toegankelijke bron voor cijfers en rapportages vanuit de gezondheidsmonitors
Bijdragen aan een beeld van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten
Uitvoeren van toezicht op de kinderopvang
Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven (KDV), buitenschoolse opvang (BSO) en gastouderbureaus (GOB) Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag exploitatie van nieuwe opvanglocaties Uitvoeren onderzoeken bij gastouders (GO) Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO
Toezien op een veilige en kwalitatief goede omgeving voor kwetsbare groepen (kinderen, cliënten etc.) en gemeenten adviseren over handhaving
Uitvoeren van toezicht op jeugdverblijven /internaten
Deelname aan landelijke pool en uitvoeren onderzoek bij jeugdverblijven/internaten in Oost-Nederland
Het houden van toezicht
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
25
Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Uitvoeren toezicht op WMO-instellingen
Onderzoek (laten) doen naar aanleiding van meldingen van calamiteiten bij Wmo zorgaanbieders Onderzoeken uitvoeren naar de kwaliteit van Wmo zorgaanbieders (diverse zorgvormen en ZIN/PGB) naar aanleiding van signalen Proactief onderzoek uitvoeren naar de kwaliteit van Wmo zorgaanbieders (diverse zorgvormen en ZIN/PGB)
Uitvoeren toezicht op vergunde bedrijven
Inspecties uitvoeren bij Ondernemers in de tatoeage, permanente make-up en piercingbranche Seksbedrijven
1.3.2
Toezien op de hygiënevoorwaarden en gemeenten adviseren over vergunningverlening
Jeugdgezondheidszorg
Algemeen De JGZ biedt preventieve jeugdgezondheidszorg, vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Wpg), en uitgevoerd in overeenstemming met het Landelijk Professioneel Kader. De JGZ volgt hiervoor bijna alle kinderen en jongeren (jeugdigen) in Nederland op meerdere momenten in hun leven. Door vroegtijdig signaleren, ondersteunen en meedenken levert de JGZ een waardevolle bijdrage aan de zorg voor jeugdigen (van 9 maanden tot 18 jaar) en (aanstaande) ouders. De JGZ bevordert veilig en gezond opgroeien en geeft betrouwbare informatie over vaccineren, gezonde voeding of gezond gedrag. De JGZ investeert in het gewone opgroeien en opvoeden, in het normaliseren en demedicaliseren. Samen met basisvoorzieningen en eerstelijns zorg werkt de JGZ aan preventie en gelijke kansen voor alle jeugdigen. Door vroegtijdig te investeren in preventie en normaliseren levert de JGZ een bijdrage aan het verminderen van gezondheidsverschillen, en het terugdringen van gebruik van specialistische voorzieningen en zorggebruik op langere termijn. Ontwikkelingen 2023 2023 stond grotendeels in het teken van de Toekomstbestendige JGZ. Na de noodzakelijke afschaling van zorg in 2022 is veel inspanning geleverd om de basis van de JGZ weer op orde te krijgen. Daarnaast is in 2023 samen met gemeenten gewerkt aan de contouren van een toekomstbestendige JGZ.
De inzet is een vernieuwd zorgaanbod: zorg op maat, efficiënt en effectief, gebaseerd op het Landelijke Professioneel Kader (LPK) en aansluitend bij de veranderende zorgvraag, arbeidsmarkt en wensen van gemeenten. Er zijn voor 2023 5 grote thema’s te onderscheiden: Ontwikkeling Toekomstbestendige JGZ Op orde brengen Beleid en Bedrijfsvoering Doorontwikkeling Kansrijke Start Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma Zorg voor Vluchtelingen Toekomstbestendige JGZ De personeelskrapte, een hoog ziekteverzuim, een complexere en veranderde zorgvraag en toename van het aantal vluchtelingen zorgden in 2022 voor een dermate verhoogde werkdruk dat we in de zomer van 2022 noodgedwongen onze basiszorg in beperkte mate hebben afgeschaald. Noodzakelijke medische onderzoeken, vaccinaties en de zorg voor de meest kwetsbare kinderen en ouders hebben steeds doorgang gevonden. De ingezette
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
26
maatregelen zijn in 2023 inmiddels grotendeels teruggedraaid naar de situatie voor de afschaling. Herbezinning op het zorgaanbod en de inzet van de JGZ is noodzakelijk. De huidige arbeidsmarkt en maatschappelijke ontwikkelingen vragen een JGZ die slagvaardig is en flexibel meebeweegt met deze ontwikkelingen. JGZ Gelderland-Midden was hier onvoldoende op ingericht. Daarom is het project ‘Toekomstbestendige JGZ’ in het leven geroepen. Inmiddels zijn de eerste stappen gezet. Gekozen is voor het op orde brengen van de basis van de JGZ met continuïteitsgarantie door een flexibele schil. Het zorgaanbod wordt herijkt met aandacht voor optimale aansluiting bij eigen regie en kracht van ouders en jongeren. Hiervoor zijn aanvullende modules uitgewerkt. Verdere besluitvorming en uitwerking krijgen in 2024 vervolg. Beleid en bedrijfsvoering De JGZ is de afgelopen jaren hard gegroeid, de zorgvraag neemt toe en de zorgvragen worden steeds complexer. Dit alles vraagt veel van de uitvoerend medewerkers, maar ook van de ondersteunende teams, samengevat als Beleid en Bedrijfsvoering. Beleid en Bedrijfsvoering is zowel qua inhoud als formatie onvoldoende meegegroeid om de JGZ-processen goed te ondersteunen en te faciliteren. In een krappe arbeidsmarkt is capaciteitsmanagement cruciaal. Daarom is een capaciteitsmanagementsysteem ontwikkeld. De basisinrichting hiervan is in gebruik genomen.
Verdere doorontwikkeling is nog gaande. Daarnaast investeren we in de inrichting van ons datawarehouse en het ontsluiten van deze gegevens naar managementinformatie. Dit is een meerjarentraject. Ook werken we toe naar een meer proces gestuurde organisatie die continu verbetert. Doorontwikkeling Kansrijke Start De eerste 1.000 dagen (± 2,5 jaar) in het leven van een kind blijken een belangrijke voorspeller voor de ontwikkeling en gezondheid op latere leeftijd. Afgelopen jaren heeft VWS intensief geïnvesteerd in de versterking van de integrale perinatale zorg met het landelijke programma Kansrijke Start. In de periode 2021-2024 voert de afdeling JGZ van GGD Gelderland-Midden samen met gemeenten, TNO, samenwerkingspartners in de Geboortezorg en het sociaal domein een praktijkonderzoek uit ter verbetering van de lokale praktijk. Dit onderzoek wordt gesubsidieerd door ZonMw. Het plan van aanpak richt zich op de verbetering van de lokale samenwerkingspraktijk voor kwetsbare aanstaande en jonge ouders. In 2023 heeft de focus gelegen op het verder uitrollen en bekend maken met het multidisciplinair overleg in gemeenten. En op het in samenspraak met Geboortezorg, Sociaal domein en JGZ ontwikkelen van een digitale wegwijzer voor kwetsbare (jonge) ouders.
Ook het met elkaar uitwerken van het begrip sociale regie en de implementatie ervan binnen de lokale coalities in de regio stond centraal. Verder zijn na 2 jaar monitoren per regio regiorapporten gemaakt waarin op de items voor Kansrijke Start per gemeente wordt weergegeven hoe het ervoor staat en waar nog kansen en uitdagingen liggen voor het komende jaar. Denk hierbij bijvoorbeeld aan interventies, samenwerking sociaal domein, JGZ en de geboortezorg en bekendheid met de zorgpaden in de regio. Daarnaast is JGZ actief betrokken bij de uitvoering van lokale coalities in gemeenten. In 2023 is in alle gemeenten een vervolg gegeven aan de lokale coalities. De fase waarin JGZ is aangesloten op lokale coalities, is in elke gemeente anders. Het feit dat de JGZ-interventies als Voorzorg, Stevig Ouderschap en het Prenataal huisbezoek in nagenoeg alle gemeenten uitvoert, geeft een mooie basis aan dit geheel. Binnen de JGZ-afdeling van GGD Gelderland-Midden zijn een aantal interventies te onderscheiden in het kader van Kansrijke Start. Het betreft:
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
27
Prenataal huisbezoek door de jeugdverpleegkundige: een laagdrempelig huisbezoek voor aanstaande ouders met specifieke vragen of behoefte aan ondersteuning. Sinds juli 2022 is een prenataal huisbezoek op indicatie onderdeel van het reguliere JGZ-aanbod in alle gemeenten. Met de wetswijzing in 2022 is actief ingezet op het sneller en meer inzetten van een prenataal huisbezoek. In alle gemeenten zien we (in wisselend tempo) in 2023 een stijging van het aantal huisbezoeken Stevig Ouderschap (SO), zowel prenataal als postnataal: huisbezoeken door een opgeleide SO-verpleegkundige, gericht op (aanstaande) ouders met verhoogd risicoprofiel. Het programma wordt aangeboden in 12 van de 15 gemeenten Voorzorg: intensief begeleidingsprogramma voor (aanstaande) ouders met zeer hoog risicoprofiel. Dit programma wordt aangeboden in alle 15 gemeenten in de regio van VGGM Samen Starten: signaleringsmethodiek voor het vroegtijdig signaleren van risico’s bij gezinnen met kinderen van 0 tot 4 jaar. Deze methodiek wordt gebruikt door alle JGZ-teams 0-4, binnen alle 15 gemeenten Nu Niet Zwanger: Programma om kwetsbare mensen te ondersteunen bij de bewuste keuze voor hun eventuele kinderwens en daarmee onbedoelde zwangerschappen te voorkomen.
Het programma wordt aangeboden in 13 van de 15 gemeenten Voor de cijfermatige verantwoording van de Kansrijke Start interventies verwijzen we naar het Maatwerkverslag 2023 per gemeente. Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma Ook in 2023 heeft de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) een grote rol in genomen. Alle basisvaccinaties voor kinderen en jongeren zijn uitgevoerd. De daling van de vaccinatiegraad baart zorgen. Zowel binnen de regio VGGM als landelijk is deze dalende trend te zien. Een heel duidelijke oorzaak is niet te geven. Landelijk is het RIVM een onderzoek gestart. Vaccinatiemoeheid en minder vertrouwen in aangeboden vaccinaties lijken een rol te spelen. In 2023 zijn opnieuw enkele nieuwe vaccinaties toegevoegd aan het RVP. Het inhoudelijk en logistiek organiseren van dit nieuwe aanbod was opnieuw een forse uitdaging.
De belangrijkste ontwikkelingen in 2023 zijn: Extra vaccinaties aangeboden voor jeugdigen uit Oekraïne Inhaalvaccinaties HPV aangeboden aan de groep 19 tot en met 27 jaar Toevoeging van de maternale griepvaccinatie vanaf oktober 2023 aan het RVP Voorbereidingen voor de invoering van het Rotavaccin (begin 2024) hebben veel inzet gevraagd Implementatie van een nieuw vaccin voor de Pneumococcenvaccinatie (PCV10 > PCV13/PCV15) Uitvoeren van het RVP en de implementatie van (onverwachte) veranderingen vraagt inmiddels een dermate grote inzet van medewerkers en bedrijfsvoering dat structureel meer capaciteit nodig is dan op voorhand ingeschat. Komende jaren is de verwachting dat dit zo blijft door de verwachte veranderingen in het vaccinatieschema. Voor uitgebreide verslaglegging over RVP verwijzen we naar de RVP-rapportages per gemeente. Zorg voor vluchtelingen In de eerste helft van 2023 was de instroom van vluchtelingen onverminderd hoog. De instroom stabiliseerde enigszins na de zomer. In de eerste helft van 2023 is gebruik gemaakt van de bus voor Publieke Gezondheidzorg Asielzoekers (PGA). Door mobiele inzet kon toch de juiste zorg worden aangeboden. Ondanks de vergrote instroom en beperkte mogelijkheid tot het draaien van spreekuren. De instroom betreft enerzijds asielzoekers op de bestaande locaties en anderzijds instroom op nieuwe locaties binnen de VGGM-regio.
In 2023 is op 15 locaties JGZ uitgevoerd in het kader van de PGA. Het gaat om reguliere verblijfslocaties, maar ook om crisis- en noodopvang plus locaties waar alleen minderjarige alleenstaande asielzoekers worden opgevangen. Deze laatste groep neemt enorm in aantal toe en is ook de groep waarbij de problematiek altijd enorm complex is. Veel afstemming met andere disciplines en de COA is dan nodig.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
28
Daarnaast kwamen in 2023 opnieuw veel gezinnen met kinderen uit Oekraïne naar Nederland, en specifiek naar onze regio. Dat vergt naast brede inzet van de GGD op de publieke gezondheidszorg voor deze groepen ook extra inspanning van de JGZ. Alle jeugdigen die voor langere tijd in Nederland verblijven, hebben recht op jeugdgezondheidszorg. De JGZ heeft de inspanningsverplichting al deze jeugdigen in beeld te krijgen en te houden om een passend JGZ-aanbod te doen. De extra gemaakte kosten voor deze laatste doelgroep worden conform de landelijke afspraak uit het gemeentefonds vergoed. De kosten voor jeugdgezondheidszorg voor asielzoekers worden via het COA vergoed vanuit GGD GHOR Nederland. Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we bereikt in 2023?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel?
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen en jongeren in Gelderland-Midden
Uitvoeren basispakket JGZ
Is uitgevoerd. Flexibel aanbod, conform LPK
Aanbieden van extra zorg voor kinderen en jongeren met extra zorgbehoeften
Is uitgevoerd
Proactief inspelen op behoeften van gemeenten, ouders en jongeren op het gebied van jeugd gezondheidszorg
Uitvoeren lokaal aanbod JGZ
Zo goed mogelijk uitgevoerd. Flexibel zorgaanbod, conform LPK
Creëren van een gezonde en veilige basis voor alle jeugdigen Verkleinen van gezondheidsverschillen Gelijkwaardige kansen in de maatschappij voor alle kinderen en jongeren Ondersteuning van ouders bij opvoed- en opgroeivragen en het normaliseren van opvoed- en opgroeiproblematiek
Optimale start voor alle kinderen
Aanbieden van zorg op maat in eerste 1.000 dagen van het kind
Doorontwikkeling Kansrijke Start / lokale coalities in alle gemeenten; inzet van interventies daar waar nodig
Bevorderen gezondheid van ‘nieuwkomers’ in onze gemeenten
Uitvoeren Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA)
Is uitgevoerd
Optimale vaccinatiegraad van kinderen en jongeren
Minimaal 95% van kinderen en jongeren (WHO-norm) is gevaccineerd conform RVP
Vaccinatieprogramma is uitgevoerd. Let op: vaccinatiegraad daalt onder WHO en landelijke gemiddelde. Punt van aandacht in alle gemeenten in 2024
Voorkomen van betreffende infectieziekten op individueel- en populatieniveau
Behouden en verstevigen van de unieke kennispositie op het gebied van jeugdgezondheid
Informeren en adviseren van gemeenten over gezondheidsbeleid
Conform afspraken uitgevoerd
Input leveren voor gemeentelijke beleidsontwikkeling
Sluitend aanbod van preventieve en gespecialiseerde zorg
Samenwerking in sociaal domein versterken
Zo goed mogelijk uitgevoerd
Optimaal aanbod van zorg voor alle kinderen en jongeren Voorkomen van versnippering van aanbod
1.3.3
Monitoring & Advies
Algemeen Het Team Onderzoek, Informatie & Advies (OIA) heeft een GGD overstijgende rol. OIA speelt een rol – nadrukkelijk in samenspraak en samenwerking met andere teams en afdelingen binnen de GGD – in het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van alle inwoners in Gelderland-Midden. Dat doet OIA door – eveneens samen met de andere teams en afdelingen – te onderzoeken, informeren en adviseren. OIA heeft een brede blik
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
29
op publieke gezondheid en adviseert gemeenten over waar en hoe inzet van gezondheid het meest nodig is. Daarmee speelt OIA een rol in het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van kansengelijkheid. Dit doet OIA vanuit drie taakgebieden: Monitoringsrol: zicht op de gemeente, wijk en kwetsbare groepen Adviesrol: betrouwbare gespreks- en sparringpartner voor gemeenten Gezondheidsbevordering: passende en effectieve interventies Monitoringsrol: zicht op de gemeente, wijk en kwetsbare groepen Gezondheidsmonitors OIA monitort de gezondheid van de inwoners van de gemeenten met de gezondheidsmonitors. De wettelijke basis voor monitoring ligt in de Wet Publieke Gezondheid (Wpg). Gemeenten hebben de taak om (gezondheids)beleid op te stellen, uit te voeren en te evalueren. Het gaat om beleid en interventies die bijdragen aan de gezondheid, leefstijl en welzijn van inwoners. Om adequate en informatie gestuurde keuzes te maken, is inzicht in de situatie nodig. OIA ondersteunt gemeenten om data- en informatie gestuurde keuzes te maken. Hierdoor worden onderbouwd (beter) passende en effectievere interventies gekozen. In 2023 heeft de dataverzameling van de gezondheidsmonitor Jeugd plaatsgevonden.
Extra gezondheidsmonitors: gezondheidsonderzoek bij rampen (GOR) Vanuit het ministerie van VWS zijn tijdelijk extra gelden beschikbaar gesteld voor de GGD’en voor gezondheidsonderzoek bij rampen. In totaal worden vijf extra gezondheidsmonitors uitgevoerd. Het doel is de gevolgen van de coronacrisis langdurig in kaart brengen. Deze werkzaamheden vinden plaats naast de reguliere gezondheidsmonitors. In 2023 is het regiorapport van de resultaten van de extra gezondheidsmonitor Jongvolwassenen beschikbaar gekomen. Ook zijn de gemeentelijke resultaten van de extra monitor Volwassenen & Ouderen gedeeld en geduid, samen met de gemeenten. Integrale jeugdrapportage vanuit monitor In 2023 is geen integrale jeugdrapportage opgeleverd, omdat de informatie uit de integrale jeugdrapportage is verwerkt in de website Gelderland-Midden in cijfers, als onderdeel van het versterken van de kennis- en adviesrol (zie volgende alinea). Adviesrol: betrouwbare gespreks- en sparringpartner (versterking kennis- en adviesrol) In het Gezond en Actief Leven Akkoord staat een programma dat zich richt op het versterken van de kennis- en adviesfunctie van de GGD. In de bijbehorende SPUK-regeling zijn hiervoor middelen opgenomen voor de GGD.
In 2023 hebben we er op de volgende wijze invulling aan gegeven: We hebben beschikbare data verder ontsloten voor gemeenten door de website Gelderland-Midden in cijfers door te ontwikkelen en aan te vullen De adviesfunctie is versterkt door (sinds mei 2023) te werken met adviseurs publieke gezondheid. Het doel is om gemeenten beter passende en gerichte adviezen te geven, de dialoog aan te gaan en sparringpartner te zijn. Dat doen we op basis van de lokale gezondheidsinformatie van gemeenten en hun kennis over de gemeentelijke situatie en context Gezondheidsbevordering: passende en effectieve interventies De GGD staat voor het bevorderen van gezond gedrag en kansengelijkheid om gezondheidsachterstanden waar mogelijk te verkleinen. Gemeenten bevragen GGD Gelderland-Midden steeds vaker over gezondheidsbevordering en preventie, maar structurele financiering voor de uitvoering van deze werkzaamheden ontbreekt. Dit is in 2023 onderwerp van gesprek geweest in het traject ‘Toekomstbestendige GGD’. Werkzaamheden die zijn uitgevoerd met andere financieringsstromen: Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA). Net als in 2022 is in 2023 de instroom van asielzoekers toegenomen. En dus ook de daarbij behorende taakstelling voor gemeenten. Dit heeft een extra inzet gevraagd op de PGA
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
30
Nu Niet Zwanger (NNZ). Dertien gemeenten zijn inmiddels gestart met het programma NNZ. In 2023 is de aansturing van het programma NNZ belegd bij OIA Gezonde school en Jong leren eten. In 2023 zijn 55 schoollocaties ondersteund met de Gezonde School aanpak Roken. Alle gemeenten werken aan een Rookvrije generatie. Twee gemeenten zijn aan de slag met het programma ‘Een rookvrij leven voor iedereen’ Gezondheidsmakelaar. In een gemeente is tijdelijk een gezondheidsmakelaar werkzaam Coördinator IZA/GALA. Tijdelijk is een coördinator IZA/GALA werkzaam Ketenaanpak Kind op Gezond gewicht. Tijdelijke opdracht invulling rol kwartiermaker voor de regio Vallei Doelenboom Wat wilden we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Het bewaken van de publieke gezondheid ten behoeve van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid
Monitoren van de gezondheid van de inwoners van Gelderland-Midden door Gezondheidsmonitors, panelonderzoeken, verdiepende analyses etc. die gezamenlijk bijdragen aan het inzicht in de gezondheidstoestand van de inwoners van onze gemeenten zodat gemeenten hun lokaal (gezondheids) beleid hiermee kunnen ontwikkelen, onderbouwen en evalueren
Mensen bevraagd t.b.v. de gezondheidsmonitors Jeugdmonitor
Bijdragen aan een beeld van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten
Het met behulp van de monitorresultaten adviseren over regionaal en lokaal gezondheidsbeleid. Health in all policies
Integraal gezondheidsbeleid stimuleren
Het bevorderen van de publieke gezondheid in Gelderland-Midden en het hierover adviseren.
Opgeleverde rapportages Regionale rapportage GM Jongvolwassenen Regionale rapportage GM V&O Gemeentelijke rapportages GM V&O Regionale rapportage Seksuele Gezondheid Rapportages Rijksvaccinatieprogramma Factsheet panelonderzoek Dementievriendelijke gemeente Factsheet panelonderzoek Energiecrisis Start met adviseurs publieke gezondheid (mei 2023). Alle gemeenten hebben een uitnodiging ontvangen om over de resultaten van de GM V&O in gesprek te gaan en samen te duiden naar de lokale context. Eveneens heeft een aantal gemeenten om feedback gevraagd op de GALA-plannen
Meer samenwerking tussen gemeenten en tussen domeinen op het terrein van gezondheid
Kennis delen en inspireren
Kenniscafé Dementievriendelijke gemeente
Door het delen van kennis en goede voorbeelden en door het bij elkaar brengen van mensen bijdragen aan meer samenwerking
Participeren in beide preventienetwerken in GelderlandMidden
Zowel in Coalitie Preventie Food Valley als in Community of Care geparticipeerd op strategisch en tactisch niveau
Meer en betere samenwerking op het terrein van preventie met diverse organisaties uit zorg, onderwijs en met gemeenten
Uitvoeren gezondheidsbevordering Publieke Gezondheid Asielzoekers
Voorlichtingen opvanglocaties: 3 AZC’s; 1 AVO/POA; 2 RGO; 3 POL en 7 NO
Bijdragen aan betere gezondheidsvaardigheden en daarmee een betere gezondheid van asielzoekers
Bijdragen aan lokale en regionale netwerken rond leefstijl en preventie.
Betrokken (in meer of mindere mate) bij de 15 preventie akkoorden. Rookvrije generatie in 15 gemeenten. Rookvrij leven voor iedereen in 2 gemeenten. Aansturing programma NNZ ondergebracht bij OIA (13 gemeenten) Start tijdelijke gezondheidsmakelaar Arnhem (sept. 2023) Start tijdelijke coördinator IZA/GALA (juli 2023)
Bijdragen aan samenwerking en verbinden van bestaande initiatieven
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
31
Wat wilden we bereiken? Strategisch doel
Bewaken en bevorderen van de gezondheid in Gelderland-Midden rondom COVID-19
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd effect?
Operationeel doel
Prestaties 2023
Maatschappelijk effect
Scholen adviseren en ondersteunen bij Gezonde School.
Schoollocaties ondersteund met Gezonde School
Kinderen en jongeren zo jong mogelijk kennis laten maken met een gezonde leefstijl op alle gebieden
Coronabeeld Publieke Gezondheid (tot en met april 2023) Betrokken bij diverse COVID-19 onderzoeken
Interne organisatie en gemeenten hebben een goed beeld van het verloop en kunnen mede dankzij dat beeld hun beleid maken en uitvoeren
Inzicht in verloop van de pan- demie, duiden van deze inzichten voor interne organisa- tie en gemeenten
Wat heeft het programma GGD in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2022
Begroting 2023
Gew. Begr. 2023
Realisatie 2023
17.481
18.227
20.200
20.398
Algemene gezondheidszorg
8.419
8.194
8.638
15.691
Monitoring en Advies
2.107
2.078
2.326
2.508
Lasten
28.007
28.498
31.165
38.596
Gemeentelijke bijdrage
19.673
21.800
23.263
23.263
Lokaal aanbod
7.019
6.717
7.991
8.303
Rijksbijdragen
117
163
548
5.798
Overige baten
5.966
5.513
5.968
7.951
Baten
32.774
34.193
37.771
45.316
Doorbelasting
-5.026
-5.720
-6.631
-6.783
Resultaat voor bestemming
-260
-25
-25
-63
Mutatie reserves
497
25
25
21
Resultaat na bestemming
237
0
0
-42
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Resultaat na belasting
237
0
0
-42
7.1 Volksgezondheid Jeugdgezondheidszorg
7.1 Volksgezondheid
Het resultaat van het programma GGD bedraagt € 42k nadelig. De belangrijkste elementen die dit resultaat verklaren zijn: Hogere personeelskosten door o.a. de inzet van eigen en extern personeel op de COVID-19 najaarscampagne (SPUK). Tegenover deze hogere lasten staan Rijksbijdragen die gezamenlijk nihil impact hebben op het resultaat. Hogere personeelskosten van € 1,8 miljoen door inzet van personeel voor de HPV18+, VIPP pandemische paraatheid en tijdelijke inhuur als vervanging van reguliere formatie en extra werkzaamheden. Tegenover deze hogere lasten staan veelal hogere baten. Hogere materiële kosten van € 0,8 miljoen, onder andere door hogere labkosten voor TBC en seksuele gezondheid, hogere kosten reizigersvaccins en uitbestede werkzaamheden Forensisch Hogere overige opbrengsten van € 2,7 miljoen, waaronder opbrengsten Publieke Gezondheid Asielzoekers & Oekraïners door JGZ, afwikkeling lokaal aanbod 2022, medische arrestantenzorg, VIPP pandemische paraatheid, HPV18+ en diverse projecten. Hogere lasten van € 0,2 miljoen voor inzet op Infectieziekte bestrijding in het kader van VIPP pandemische paraatheid en de HPV18+ inzet.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
32
1.4 1.4.1
Programma Ambulancezorg Mobiele Zorg
Standplaatsen Ambulancezorg Gelderland-Midden (AGM) is gestart met een onderzoek naar de locatie van een aantal ambulanceposten. Vooral in het westen van de regio staan, door diverse ontwikkelingen, een aantal veranderingen op stapel. Zoals de verhuizing van de post in Ede en de zoektocht naar een nieuwe locatie in Renkum. Met de betreffende gemeenten zijn meerdere gesprekken gevoerd over alternatieve locaties die een positieve bijdrage kunnen leveren aan de meest gunstige spreiding van ambulances. Capaciteitsmanagement AGM wil het aantal te leveren diensten uitbreiden om zo de paraatheid te versterken en daarmee de opkomsttijd te verbeteren. Om dit te kunnen doen, is het noodzakelijk dat de formatie van verpleegkundigen en chauffeurs wordt uitgebreid. AGM is in 2023 gestart met opleiden om de gewenste uitbreiding mogelijk te maken. We verwachten in 2024 deze uitbreiding te realiseren. Vertraagde levering materieel Al geruime tijd is sprake van langere levertijden voor nieuwe ambulancevoertuigen. AGM wordt daardoor geconfronteerd met vertraagde uitlevering van de gewenste voertuigen. Dit zorgt voor meer onderhoud aan bestaande voertuigen, doordat deze langer in gebruik blijven. Met de leverancier zijn afspraken gemaakt over de meerkosten en een nieuwe planning van uitlevering van voertuigen.
Voorbereiding nieuw communicatiesysteem Het communicatiesysteem C2000 voor de operationele diensten is aan vervanging toe. Daarnaast is in de Meldkamer in Apeldoorn onvoldoende ruimte gereserveerd voor de aansturingstaken (uitgifte) van de ambulancezorg voor Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. Op een locatie buiten de meldkamer in Apeldoorn wordt C2000 niet gefaciliteerd. Om deze redenen is een nieuwe communicatiedrager en hardware nodig. De keuze voor Push to Talk - Ambulancezorg (PtT-A) voorziet in een systeem dat aansluit bij (huidige en toekomstige) functionele behoeften van de ambulancezorg. Het systeem is veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig. De implementatie van PtT-A sluit aan bij vergelijkbare initiatieven bij brandweer en politie en wordt mede begeleid en ondersteund door Ambulancezorg Nederland (AZN). Productie en prestatiecijfers Landelijk is de laatste jaren een stijging te zien van het aantal spoedritten in de ambulancezorg, maar het totaal aantal ritten in 2023 is ongeveer gelijk aan 2022. AGM heeft in 2023 1.105 ritten minder gereden. In 2023 zijn in de regio Gelderland-Midden 22.340 A1-ritten gereden en in 87,6% gebeurde dit binnen 15 minuten. Dat zijn meer A1-ritten dan in 2022: 21.625 (90,6%). Ambulancezorg Gelderland-Midden reed 13.498 A2-ritten en in 92,5% gebeurde dit binnen 30 minuten. Dat zijn minder A2-ritten dan in 2022: 14.511 (95,1%).
AGM biedt verschillende vormen van ambulancezorg. Hierbij gaat het om hoog complexe ambulancezorg, midden complexe ambulancezorg en rapid responders. Door de compleet ingerichte ambulances verschuift de focus steeds meer van vervoer naar zorgverlening ter plaatse. Daarbij is niet de snelheid, maar de kwaliteit van zorg ter plaatse van doorslaggevend belang. In geval van de allerhoogste spoed, bijvoorbeeld bij een adem- of circulatiestilstand, zijn we zo snel als mogelijk ter plaatse. In die gevallen worden ook andere hulpverleners gealarmeerd (rapid respons van de brandweer en burgerhulpverlening).
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
33
Doelenboom mobiele zorg Nota Goede ambulance zorg / Jaarplan Ambulance zorg NL
Wat wilden we bereiken?
Wat is het beoogde effect?
Wat hebben we bereikt?
Wat zijn onze ambities?
Strategisch doel
Operationeel doel
Maatschappelijke effect?
Prestaties 2023
Jaar 2024 en verder
Bereikbare en beschikbare zorg
De ambulancedienst is 24/7 beschikbaar voor alle inwoners in de regio.
De patiënt voorzien van tijdige ambulancezorg.
Beschikbaarheid van de juiste zorg op het juiste moment.
AGM is in 2023 goed bereikbaar geweest voor haar patiënten.
AGM wil ook in 2024 voor alle inwoners op het juiste moment klaar staan. Dit betekent dat we de spreiding en beschikbaarheid van ambulancezorg goed organiseren.
Professionaliteit en professionele standaard
Leveren van goede kwalitatieve ambulancezorg.
AGM houdt zich aan landelijke richtlijnen en wetgeving voor goede ambulancezorg en scoort voldoende tot goed op de kwaliteitssignalen van het kwaliteitskader.
De patiënt ontvangt hoge kwaliteit van zorg.
Sinds 2023 levert AGM gegevens aan voor 21 van de 26 kwaliteitssignalen van het kwaliteitskader (gegevens over het voorgaande jaar). De overige signalen worden nog uitgewerkt door AZN. AGM scoort gemiddeld een voldoende. De patiënt kan rekenen op hoogwaardige zorg ter plaatse en onderweg.
Uitbreiding van de aan te leveren kwaliteitssignalen en de kwantitatieve en kwalitatieve score op deze signalen verstevigen/verbeteren.
Professionaliteit en professionele standaarden samenwerking
Verantwoorde ambulancezorg bij rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Werken volgens grootschalige geneeskundige bijstand (GGB).
Bij grootschalige incidenten en rampen kunnen inwoners rekenen op goed georganiseerde opgeschaalde ambulancezorg. Medewerkers optimaal getraind in het verlenen van GGB.
In 2023 zijn meerdere oefenavonden georganiseerd, waarin AGM samen met de GHOR de GGB-structuur traint. Deze zijn goed verlopen en hebben nieuwe vervolg inzichten gegeven.
Jaarlijks herhalen van de GGBtraining. Het proces hiervoor is op dit moment goed georganiseerd.
Samenwerken
Meerwaarde voor de keten van acute zorg door kennisdeling en samenwerking met partners binnen de sector.
Knelpunten in acute zorg en dienstverlening zoveel mogelijk voorkomen.
Doelmatige, goed afgestemde keten van diensten op het gebied van acute en opgeschaalde gezondheidszorg. Inzet van de juiste zorgverlener.
AGM is met de pilot zorgcoördinatie kartrekker geweest in het verbinden van de vier huisartsenposten, GGZ, ambulancezorg en VVT in de regio GelderlandMidden. De succesvolle elementen worden in 2024 voorgezet. Daarnaast heeft AGM in 2023 het platform Innovatie en Onderzoek opgestart, waardoor AGM met een andere insteek contact heeft met ketenpartners. Hiervoor heeft AGM een programmamanager innovatie en onderzoek aangesteld.
Versterken van de samenwerking met ketenpartners waardoor we nog beter in staat zijn om zo snel en efficiënt mogelijk de juiste zorg in te zetten. Dit vergt onder andere investering op de relatie, scholing en (door)ontwikkeling van digitale informatie-uitwisseling.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
34
Nota Goede ambulance zorg / Jaarplan Ambulance zorg NL
Wat wilden we bereiken?
Wat is het beoogde effect?
Wat hebben we bereikt?
Wat zijn onze ambities?
Strategisch doel
Operationeel doel
Maatschappelijke effect?
Prestaties 2023
Jaar 2024 en verder
Veiligheid
Veilige zorgverlening.
Leveren van zorg in een veilige werkomgeving.
Veiligheid patiënt en ambulanceprofessional is optimaal gewaarborgd.
‘Veiligheid’ heeft betrekking op verschillende onderdelen. AGM voldoet aan de NEN-7510 normering voor informatiebeveiliging. Medewerkers zijn en worden geschoold in veilig werken. Hierbij hoort ook aandacht voor arbo- en ergoaspecten.
AGM continueert de veilige zorgverlening voor de patiënt.
Patiënt centraal
De patiënt weet waar ambulancezorg voor staat.
Potentiële patienten weten wanneer zij zich met een zorgvraag tot de ambulancezorg moeten richten.
De ambulancezorgverlening is patiëntgericht en dusdanig ingeregeld dat ambulancezorg 24/7 beschikbaar is voor hulpvragers.
AGM is 24/7 beschikbaar geweest voor hulpvragers. Patiënten waarderen AGM gemiddeld met een 9,1. AGM ontwikkelt de midden complexe ambulancezorg verder door, zodat betere aansluiting ontstaat tussen zorgbehoefte en hulpverlening.
AGM stelt de patiënt centraal bij het behandelen van de zorgvraag. Zorgdifferentiatie helpt met het bieden van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek. Daarnaast onderzoekt AGM momenteel de impact van functiedifferentiatie op de patiëntenzorg.
1.4.2
Meldkamer en zorgcoördinatie
Landelijke Meldkamer Samenwerking De Meldkamer Ambulancezorg (MKA) Arnhem en Nijmegen is in maart 2023 verhuisd naar de Meldkamer OostNederland in Apeldoorn. In Apeldoorn werken vijf ambulancezorgregio’s samen om de intake van het 112-verkeer af te handelen. Naast de intake van het 112-verkeer wordt de intake van regionale telefonie en aansturing van de ambulance-eenheden regionaal uitgevoerd. In de voorbereiding en ontwikkeling van de meldkamer is rekening gehouden met het uitvoeren van werkzaamheden op Oost 5-schaal (zoals de 112-intake) en werkzaamheden op regionale schaal voor verdere ontwikkeling van zorgcoördinatie. In december 2023 zijn ook werkplekken in Arnhem in gebruik genomen. Vanaf daar worden telefonische oproepen van ketenpartners voor geplande en acute ambulancezorg verwerkt. Werven, selecteren en opleiden van personeel Het verloop van personeel is door de verhuizing naar Apeldoorn groter geweest dan normaal. In 2023 heeft AGM aanvullende wervingsactiviteiten uitgevoerd voor het aantrekken van verpleegkundig centralisten. De campagne is succesvol geweest. Er zijn veel nieuwe collega’s gestart met hun opleiding en reeds aan het werk. Gestaag komt de meldkamer ambulancezorg weer op formatie. Zorgcoördinatie De druk op de acute gezondheidszorg is groot. De vraag neemt toe en zorgvragen worden ook steeds complexer.
Er is sprake van een vergrijzende samenleving met schaarste op de arbeidsmarkt. Om de zorg in de toekomst toegankelijk en beschikbaar te houden, zijn maatregelen nodig. Zorgcoördinatie is een ontwikkeling die bijdraagt aan het toegankelijk en beschikbaar houden van de acute zorg. In 2023 heeft (toenmalig) minister Kuipers de kamer geïnformeerd over zijn ambities om tot regionale zorgcoördinatie te komen. AGM heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan de ontwikkeling van zorgcoördinatie in de regio. Initieel door deelname aan een pilot zorgcoördinatie waarbij virtuele zorgcoördinatie is beproefd en de samenwerking in de regio met ketenpartners is aangehaald. De succesvolle elementen uit de pilot zorgcoördinatie van AGM worden in 2024 voortgezet. Eind 2023 heeft het
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
35
bestuurlijk ROAZ (regionaal overleg acute zorgketen) regie genomen op de verdere ontwikkeling van zorgcoördinatie in de regio. Doelenboom Meldkamer en Zorgcoördinatie Nota Goede ambulancezorg/ Jaarplan Ambulancezorg NL
Wat wilden we bereiken?
Wat is het beoogd ?
Wat hebben we bereikt?
Wat zijn onze ambities?
Strategisch doel
Operationeel doel
maatschappelijk effect
Jaar 2023
Jaar 2024 en verder
Bereikbare en beschikbare zorg
De ambulancedienst is 24/7 beschikbaar voor alle burgers in de regio.
De patiënt voorzien van tijdige ambulance zorg.
De meldkamer ambulancezorg is bereikbaar en beschikbaar om zorgvragen te ontvangen en verwerken. Hierdoor werken we aan de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek, door de juiste zorgverlener.
Ondanks de toename in het aantal meldingen op de meldkamer (MKA) is AGM over het algemeen goed bereikbaar geweest. De grootste verandering was de verhuizing van de meldkamer Arnhem naar Apeldoorn. Dit heeft ook effect gehad op de werkwijze. Bij overbelasting van de MKA zijn meldingen ‘doorgezet’ naar andere MKA’s. Het systeem van de LMS werkt goed. Wel zijn er zorgen om de bereikbaarheid van de regionale inkomende telefonie. Professionals staan soms lang in de wacht.
AGM wil altijd de patiënt voorzien van de juiste en tijdige zorg. AGM investeert in het aantrekken en opleiden van voldoende personeel voor de MKA. De MKA onderzoekt hoe de bereikbaarheid van regionale telefonie beter kan en neemt waar het kan maatregelen.
Bereikbare en beschikbare zorg
De juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek, door de juiste zorgverlener.
Een inwoner met zorgvraag wordt door de best passende zorgverlener geholpen. Ook als de inwoner een ‘verkeerde’ toegang tot de zorg kiest. .
Ongeacht de zorgvraag of zorgingang van een patiënt, wordt de patiënt geholpen door de juiste zorgverlener.
AGM heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan de ontwikkeling van zorgcoordinatie in de regio. De succesvolle elementen wil AGM voortzetten. Zorgcoördinatie is een vrij recente beleidsontwikkeling. Het is niet de ambitie om tot één zorgloket te komen.
AGM zet succesvolle elementen uit de pilot Zorgcoördinatie voort. AGM is neemt actief deel aan visie en beleidsvorming in de acute zorgregio en investeert in de relatie met ketenpartners. AGM is een serieuze en betrokken partner in de ontwikkeling rondom zorgcoördinatie.
Patiënt centraal
De patiënt weet waar ambulancezorg voor staat.
Potentiële patienten weten wanneer zij zich met een zorgvraag tot ambulancezorg moeten richten
De zorgverlening is patiëntgericht en met maatwerk afgestemd.
De vraag naar acute zorg neemt toe, zeker nu ook andere ketenpartners in de sector overbelast raken. De inwoner eist daarnaast steeds vaker zorg. Zorgcoördinatie gaat helpen in het verbeteren en richten van de zorgvraag.
AGM stelt de patiënt centraal bij het behandelen van de zorgvraag. Zorgdifferentiatie en zorgcoördinatie helpen bij het bieden van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
36
Wat heeft het programma Ambulancezorg in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten Realisatie Bedragen x € 1.000 2022
Begroting 2023
Gew. Begr. 2023
Realisatie 2023
7.1 Volksgezondheid Zorgcoördinatie
2.297
2.408
2.372
4.516
Mobiele zorg
24.055
24.180
27.285
24.967
Lasten
26.352
26.588
29.656
29.483
Rijksbijdragen
192
185
203
205
Zorgverzekeraars
25.335
26.169
28.919
27.941
7.1 Volksgezondheid
Overige baten
2.842
2.089
2.568
4.378
Baten
28.368
28.443
31.690
32.524
Doorbelasting
-1.816
-1.855
-2.034
-2.018
Resultaat voor bestemming
201
0
0
1.023
Mutatie reserves
-201
0
0
-1.023
Resultaat na bestemming
0
0
0
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Resultaat na belasting
0
0
0
0
Het resultaat van het programma Ambulancezorg voor resultaatbestemming bedraagt € 1.022k voordelig en wordt overeenkomstig wet- en regelgeving toegevoegd aan de reserve aanvaardbare kosten.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
37
1.5
Programma Bedrijfsvoering
Algemeen De sector bedrijfsvoering ondersteunt het primair proces van de afdelingen in het bedrijfsvoeren. De sector vervult hierbij zowel kader stellende, controlerende, uitvoerende als service verlenende rollen. Dit gebeurt vanuit drie afdelingen; Control, Inkoop & Financiën, Informatisering & ICT en Mens & Organisatie. In 2023 is het programma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. ingericht om het bedrijfsvoeren binnen VGGM te versterken. Invulling is gegeven aan diverse beleidsontwikkelingen. Op het gebied van informatie en systemen vanwege veranderende wet- en regelgeving. En op het gebied van arbeidsmarkt en personeel. Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. Binnen VGGM bestaat de noodzaak om op korte termijn de ondersteuning en samenwerking in de organisatie te versterken en verbeteren. Dit is een belangrijke conclusie uit KPMG-onderzoek (2022). Het gaat om een behoorlijke inhaalslag: investering is nodig in de robuustheid van de systemen, het beschrijven van de processen, het versterken van het management en de wijze van samenwerken om toekomstige risico’s het hoofd te bieden. Dit sluit ook aan bij de resultaten van de Benchmark van Berenschot op de personele overhead uit 2021. Daarom heeft VGGM in 2023 het programma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. (SBB) ingericht. Met behulp van KPMG en in afstemming met de bestuurlijke begeleidingscommissie is een programmaplan opgesteld.
Binnen het programma worden vier deelprojecten onderscheiden: Management & Organisatie Data & Systemen Mensen & Cultuur Processen & Procedures Resultaten van het programma zijn onder andere verbetering van de planning & control cyclus en het interne toezicht. Daarnaast het vergroten van de capaciteit van Informatievoorziening & ICT met als doel om de informatievoorziening te verbeteren, risico’s rond cybercrime te mitigeren en het verbeteren van de bronregistratie voor het primaire proces. Onderdeel van het programma is ook de implementatie van het AFAS-applicatiesysteem, waarvoor in 2023 de aanbesteding is afgerond en de implementatie is gestart. Het inrichten van het programma heeft capaciteit en aandacht gevraagd van de interne organisatie in 2023. In 2024 en verder wordt uitvoering gegeven aan het programma SBB. Beleidsontwikkeling Informatievoorziening & ICT Afgelopen jaar heeft Informatievoorziening & ICT diverse projecten afgerond die noodzakelijk waren om de continuïteit en veiligheid van onze informatievoorziening te waarborgen. De implementatie van Teams als nieuwe, organisatie brede samenwerkingsomgeving is nagenoeg klaar. De ontwikkeling om informatiesystemen naar de cloud te brengen zet door. Hiermee voldoen wij aan wet- en regelgeving, verminderen we de beheerslast en groeien steeds meer naar het moderniseren van de bedrijfsvoering.
Deze ontwikkeling gaat de komende jaren door. Landelijk bestaat steeds meer behoefte om data uit te wisselen. Niet alleen met andere regio’s, maar ook met ketenpartners. Het verbeteren van datakwaliteit blijft onze focus. We zijn gestart met de implementatie van een geïntegreerde oplossing voor de centrale informatiesystemen voor bijvoorbeeld HRM, financiën, CRM en inkoop. Dit applicatieplatform, vormgegeven in AFAS, biedt grote kansen voor de beweging naar een gestandaardiseerde bedrijfsvoering in de toekomst. Hierdoor krijgt de organisatie meer grip en controle op de bedrijfsvoering door inzicht in uren en budgetten. Verschillende processen kunnen we op elkaar afstemmen en belangrijke bedrijfsinformatie verzamelen we en halen we op deze manier uit één systeem.
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
38
Informatiebeveiliging en privacy Om te voldoen aan de geldende normenkaders voor informatiebeveiliging, is in 2023 extra budget beschikbaar gekomen voor een aantal noodzakelijke voorzieningen. Daarnaast is formatie uitgebreid, een scheiding aangebracht tussen de CISO en de Functionaris Gegevensbescherming en een scheiding tussen kaderstelling en uitvoering. Er wordt ingezet op bewustwordingscampagnes in de organisatie om zoveel als mogelijk risico's in de uitvoering te vermijden. Dat blijft de komende jaren aandacht vragen. Het van kracht worden van de NIS2 (Europese cybersecuritywet) en de verwachte aanwijzing “vitaal” voor een deel van de kritische processen van de Veiligheidsregio’s vragen aanvullende acties en maatregelen. Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is in 2022 inwerking getreden. De wet verplicht overheden om ervoor te zorgen dat overheidsinformatie vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De resultaten van de nulmeting die voor de invoering van de Woo in 2023 is uitgevoerd én het onderzoek van de archivaris van het Gelders Archief, hebben geleid tot een breed plan van aanpak voor het duurzaam toegankelijk maken van het informatiebeheer binnen VGGM.
Een start is gemaakt met het in kaart brengen van informatiestromen, waarbij de uiteindelijke resultaten worden ondergebracht in een Documentair Structuurplan (DSP): het fundament van het informatiebeheer. Het DSP gaat overzicht bieden van alle aanwezige informatie- en archiefbestanden van VGGM in relatie tot het werk dat wordt gedaan en in relatie tot relevante wet- en regelgeving, zoals bijvoorbeeld de Woo, de AVG en de Archiefwet. In 2024 wordt het DSP verder geïmplementeerd. Rechtmatigheid Over het verslagjaar 2024 neemt VGGM voor de eerste keer een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening waarmee VGGM voldoet aan de vernieuwde wetgeving. In 2023 heeft VGGM ter voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording een eerste onderzoek uitgevoerd. Het doel is met een bepaalde mate van zekerheid vast te stellen dat financiële beheershandelingen hebben plaatsgevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving en de begroting, waarbij geïdentificeerde verbeterpunten richting de toekomst worden aangepakt. Onderdeel hiervan zijn de uitkomsten van de interne controles om vast te stellen of wet- en regelgeving zijn nageleefd. Dit betekent dat de organisatie zelfstandig vaststelt of wordt voldaan aan het normenkader waarin relevante wet- en regelgeving is opgenomen. Ter voorbereiding op het onderzoek in 2023 heeft eind 2022 is een nulmeting plaatsgevonden.
Voor dit startpunt voor de implementatie van een interne rechtmatigheidsbeoordeling is een externe partij aangetrokken. In 2023 is de interne controlefunctie verder vorm gegeven in samenwerking met deze externe partij waarbij de verbeterpunten vanuit de interne rapportage de leidraad zijn voor het verbeterplan richting verslagjaar 2024 en de toekomst. Hierover is een verdere toelichting gegeven in de paragraaf Bedrijfsvoering. Convenant Horizontaal Toezicht VGGM heeft in 2013 een convenant horizontaal toezicht met de Belastingdienst getekend. De Belastingdienst constateerde dat de mate van toezicht op de uitvoering van Horizontaal Toezicht op landelijke schaal verschilde. Sommige organisaties bleken goed in staat om hun fiscale risico's in te schatten en te beheersen, onder andere door een effectieve inzet van een Tax Control Framework. De mate van interne beheersing bij andere organisaties liet te wensen over of de ontwikkeling naar een hoger niveau kwam niet op gang. De Belastingdienst komt voor grote organisaties, waartoe VGGM wordt gerekend, met een herziene en aangescherpte versie van het Horizontaal Toezicht en gaat deze ook strenger handhaven.
Onderdeel van Horizontaal Toezicht is het implementeren van een goed werkend Tax Control Framework en een verantwoordelijke functionaris binnen de organisatie die toeziet op de werking van dit Tax Control Framework (een tax manager). Om ook aan de nieuwe eisen van het horizontaal toezicht te voldoen, heeft VGGM een nulmeting naar fiscale risico’s uit laten voeren. Uit deze nulmeting blijkt dat VGGM een aantal fiscale risico’s onvoldoende beheerst. Deze risico’s komen met name voort uit de diversiteit aan (vanuit fiscale optiek) activiteiten, complexe juridische
Versie: Vastgesteld AB
Pagina
39
structuur en verschillende samenwerkingsverbanden. Voor een groot deel van de risico’s is een verdere analyse van de problematiek nodig. Aan deze nadere analyse wordt momenteel gewerkt. Op basis van de risico’s voortkomend uit de nulmeting heeft de Belastingdienst het convenant Horizontaal Toezicht in de nieuwe vorm niet gecontinueerd. Nadat een Tax Control Framework is geïmplementeerd kan het gesprek over een nieuw convenant worden opgestart. Arbeidsmarkt Ook VGGM voelt de arbeidsmarktkrapte. Vooral voor de artsen, verpleegkundigen, ICT’ers en bedrijfsvoeringspecialisten. Juist voor die functies is het cruciaal om de continuïteit in uitvoering te borgen. Het effect van de krapte op de arbeidsmarkt is dat meer tijdelijke inhuur van ZZP’ers noodzakelijk is. Om dit te voorkomen en vacatures tijdig in te vullen, is de inzet van social media onontbeerlijk. In 2023 is bijvoorbeeld nadrukkelijk gebruik gemaakt van social media bij campagnes om vrijwilligers te werven. De komende jaren is extra aandacht nodig voor een gerichte arbeidsmarktstrategie. WNRA en WVSV Per 1 januari 2020 is de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) van kracht. De medewerkers die zijn aangesteld onder de CAO Ambulancezorg vallen daardoor al onder de werking van het private arbeidsrecht en daarmee het Burgerlijk Wetboek.