Bijlage 1 bij RIB Jaarrapportage 2021 Incluzio Rheden (36.3)
Tekst van het document
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
zijn voor hun project. Jeronimus: ‘Aan de ene kant worden jongeren uitgedaagd om zich in te zetten, aan de andere kant biedt het jongerenwerkers en organisaties de kans om zich met hen te verbinden.’ Deze zomer was er voor jongeren al een voorproefje te krijgen in de gemeente Rheden; toen draaide er drie maanden een verkorte versie van Jong en Meer. Onder begeleiding van de Incluzio-jongerenwerkers kregen 92 jongeren de beschikking over een projectbudget van 300 euro per vijf personen dat kon worden ingezet voor verschillende activiteiten. In vergelijking met de langere versie, die een looptijd heeft van twee jaar, lag het accent hier veel nadrukkelijker op een steuntje in de rug voor jongeren. De afgelopen tijd werd hun leefwereld flink beperkt door de coronamaatregelen, deze Jong en Meer-‘light’ was bedoeld om hen weer wat perspectief te bieden door activiteiten mogelijk te maken. In de reguliere versie die in 2022 start, zal meer worden gewerkt aan persoonlijke ontwikkeling. ‘We hebben de jongeren dan ook veel langer bij ons’, zegt Jeronimus, ‘dus dat biedt ruimte voor trainingen, workshops en intervisie. Maar de geest van het project is hetzelfde: jongeren de lead geven en zo uitdagen.’ Samen met de jongerenwerkers van Incluzio bouwt Spectrum de komende tijd verder aan de basis die vorige zomer werd gelegd.
Toen werd er contact gelegd met scholen, sportclubs en culturele verenigingen om jongeren op de radar te krijgen, naast de jongeren die vanuit het jongerenwerk al in beeld waren.
| 30
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
Jeronimus: ‘Er zijn echt een paar mooie dingen gebeurd. Wat mij nog het meest bijstaat is het project Digitale Dagstart, omdat het zo aansloot bij de geest van MDT. Een aantal jongeren wilden een alternatieve structuur bedenken omdat ze niet meer naar school gingen. Met een digitale samenkomst hadden scholieren zo toch een stok achter de deur om op te staan.’ Wat het voor Spectrum in de gemeente Rheden aantrekkelijk maakt, is het netwerk van de Incluzio-jongerenwerkers. ‘Ze staan echt goed in contact met verschillende groepen jongeren, waardoor we met diverse groepen aan de slag kunnen. Hoe ze het vertrouwen winnen van groepen die moeilijk te bereiken zijn, daar kunnen wij als organisatie ook weer van leren.’ Andersom hoopt Spectrum de jongerenwerkers uit te dagen om zoveel mogelijk náást jongeren te gaan staan. Jeronimus: ‘Laat ze zelf verantwoordelijkheid nemen en dus ook zelf fouten maken. Als je niet te veel stuurt, leren jongeren zelf wat hun kwaliteiten zijn.’ Als het goed is, zullen de komende jaren overal MDT-projecten opbloeien. De doelstelling is om in twee jaar 96 jongeren te laten deelnemen. ‘Een flinke uitdaging’, beaamt Jeronimus, ‘maar we zien in andere gemeenten dat er nieuwe jongeren op de radar komen door dit project. Wat we ook zien: veel jongeren blijven zich gezamenlijk inzetten, ook als het project afloopt. Dat betekent dat we de juiste snaar raken.’
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 31
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING
kpi
95% van de inwoners met een indicatie basisbegeleiding die door de gemeente zijn overgedragen krijgen passende ondersteuning uit de sociale basis.
Inmiddels zijn alle inwoners met geïndiceerde basisbegeleiding overgedragen aan Incluzio, te weten 394 inwoners. Het aantal inwoners is ten opzichte van de halfjaarrapportage nog iets gestegen in verband met indicaties die pas na 1 juli 2021 afliepen. In de groep van overgenomen inwoners zitten ook de mensen onder begeleiding van Rijnstad en de inwoners die zich in de overgangsperiode van december 2020 hebben gemeld bij de gemeente. Dit zorgt ervoor dat de cijfers niet zuiver zijn en alleen de groep geïndiceerde basisbegeleiding betreft.
Top 10 hulpvragen Cliëntondersteuning
Top 5 Doelgroep bewoners
Gezondheid - geestelijk
69,0%
41,1%
Financiële hulpverlening 16,6%
Dagbesteding
15,3%
Ouderen 70+
18
Kind (t/m 12)
10
Team Toegang Jeugdhulp
25%
50%
% passende begeleiding vanuit sociale basis totaal
89%
37 5 0%
20%
30%
40%
8
Jongeren (12-18) 0
0%
Team toegang WMO
360
Volwassenen
29,4%
Gezondheid - lichamelijk
0%
Doorverwijzing bewoners terug naar
200
400
75%
Unieke clienten
Unieke casussen
394
386
95% 100%
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 32
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
PASSENDE ONDERSTEUNING VANUIT DE SOCIALE BASIS Incluzio heeft inmiddels 89% van de overgenomen groepen inwoners geheel of gedeeltelijk passende ondersteuning kunnen bieden. De 11% waarvoor geen passende ondersteuning geboden is, is ingebracht in triage met de gemeente en dus terugverwezen naar toegang WMO of Jeugd. De belangrijkste redenen voor aanvullende ondersteuning vanuit zorgaanbieders zijn: • Een aantal inwoners wilde de huidige zorgaanbieder behouden en hebben bezwaar gemaakt bij de gemeente; • Sommige casussen bleken echt meer specialistisch te zijn dan basisbegeleiding en zijn daarom in overleg met de gemeente terug verwezen; • De insteek is om eerst binnen de sociale basis begeleiding te bieden, echter als de problematiek te complex blijkt, is alsnog doorverwezen naar triage.
ontwikkelen op het grijze gebied tussen basis- en specialistische begeleiding, de werkprocessen zijn hier inmiddels ook op aangepast in samenspraak met onze projectleider Transformatie. Steeds vaker zien wij samenwerkingen met de zorgpartijen waarbij er arrangementen mogelijk zijn tussen specialistische begeleiding aangevuld met ondersteuning vanuit de sociale basis. Denk hierbij aan deelname aan activiteiten vanuit de schoolmaatschappelijk werkers, dorpscoaches
volwassenen en jongerenwerk.Dit is echt maatwerk in onderling overleg. Uiteindelijk is dit de basis voor de normalisering die wij gezamenlijk willen bereiken. Omdat deze KPI alleen gaat over de groep die wij vanuit de geïndiceerde basisbegeleiding hebben overgenomen, wordt de KPI in deze rapportage voor het laatst meegenomen.
TRIAGEPROCES Er is elke week een triage WMO en een triage Jeugd, zodat we snel kunnen schakelen. Hier bespreken we wanneer het basis, danwel specialistische begeleiding is. Soms is de hulpvraag basis, maar vraagt de complexiteit toch om specialistische ondersteuning. Soms is ongeplande zorg nodig via o.a. een crisisdienst, is er sprake van suïcide, etc. Door de gesprekken in de triage hebben wij een gezamenlijke visie kunnen
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 33
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
VERGROTEN VAN DE ZELFREDZAAMHEID
kpi
Van 60% van de inwoners die door Incluzio Rheden geholpen wordt stijgt de zelfredzaamheid op een of meerdere domeinen.
In de tweede helft van 2021 is gestart met een pilot om de zelfredzaamheid van inwoners inzichtelijk te maken. Hiervoor is gekozen voor de methode Wat Telt (zie kader voor toelichting op deze methode). Het mooie aan de Wat Telt methodiek is dat deze uitgaat van de beleving van de inwoner, welke problemen hij ervaart en hoe de inwoner die zelf aan wil pakken.
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
Wat Telt
Over wat wel en niet goed gaat in je leven
Wat Telt is een instrument voor inwoners en klantcoach dat gaat over wat telt in het leven van een inwoner: welke leefgebieden zijn voor hem of haar belangrijk? Het instrument maakt verandering van de inwoner op die leefgebieden inzichtelijk. Daarmee helpt Wat Telt inwoners en de klantcoach bij het ondersteuningsproces. De methode start met een gesprek tussen de inwoner en klantcoach. Aan de hand daarvan stellen zij samen doelen op. Door Wat Telt na verloop van tijd opnieuw in te vullen, wordt duidelijk of doelen gehaald worden en of dit resulteert in verandering op die leefgebieden en daarmee verbetering in het leven van de inwoner.
| 34
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
Wat telt: Gemiddelde scores eerste en laatste meting (meerdere metingen per casus) Alcohol, drugs, gamen en gokken
Hoe tevreden ben je met het leven dat je nu leidt? (meerdere metingen)
5,5 6,5
De Steeg
5,0 9,0
Dagelijkse activiteiten en meedoen
2,8 4,6
Geestelijke gezondheid
4,0
Ellecom
3,8
6,0
3,8
Geld
0
3,8 4,0
Gezin en opvoeden
2 Eerste score (gemiddeld)
4
6
8
10
Laatste score (gemiddeld)
3,5 4,0
Huiselijke relaties en sociale contacten
4,3 5,3
Huishouden
2,4 4,4
Lichamelijke gezondheid
2,4 3,2
Persoonlijke verzorging
3,8 5,0
Taal en leren
2,3 3,3
Werk
1,0 2,0
Wonen
5,0 5,4
ZIngeving
3,0 5,0
1
0
Eerste score (gemiddeld)
2
3
4
5
6
Laatste score (gemiddeld)
In dorpsteam Rheden is gestart met de pilot Wat Telt en is het instrument inmiddels in 8 verschillende casussen ingezet. De eerste resultaten zijn mooi en laten een stijging op bijna alle leefgebieden van het meetinstrument zien. Ook is een forse stijging te zien in de tevredenheid van de inwoner over zijn of haar eigen leven. Ook hier betreft het een meting van de eigen beleving.
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN VOOR KOMEND JAAR: • Met de succesvolle ervaringen binnen dorpsteam Rheden is besloten om de methodiek Wat Telt de komende maanden ook in de andere dorpsteams te gaan invoeren.
| 35
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
INSTRUMENT WAT TELT SAMEN SUCCESERVARINGEN OPDOEN Thijs* werd er niet direct warm van toen klantcoach Corry Snoek voorstelde om Wat Telt te gebruiken. Weer zo’n model dat beterschap belooft, dacht hij, maar na wat ‘gezonde weerstand’ besloot hij het toch te doen. En dus schoof Snoek een paar kartonnen vellen naar voren en veertien fiches met daarop allerlei leefgebieden geschreven. De opdracht voor Thijs: rangschik ze in volgorde van belangrijkheid. ‘De eerste drie leefgebieden waren zo neergelegd’, zegt Thijs. De kaartjes ‘alcohol en drugs’, ‘geestelijke gezondheid’ en ‘persoonlijke verzorging’ vormden de top-drie. Daarna werd het moeilijker. Thijs: ‘Ik merkte dat ik niet zo vaak stil stond bij andere leefgebieden zoals zingeving, of het huishouden.
De top-drie slokt eigenlijk al mijn aandacht op: ik worstel al jaren met een verslaving en als gevolg daarvan kamp ik met angsten en laat ik de zorg voor mezelf soms versloffen. Daarover gaan dan ook altijd de gesprekken met een hulpverlener.’ Door na te denken over veel meer leefgebieden, ontstond er voor Thijs ‘een soort van helicopterview’. Daarin zit precies de waarde, vindt klantcoach Snoek. ‘Als sociaal professionals zijn we al gewend om breed te kijken naar iemands leven. We zoeken ook naar de dingen die wél goed gaan, omdat deze een nieuwe invalshoek kunnen opleveren om problemen te benaderen. Wat Telt laat de inwoner dit zelf doen. En zo komen er andere dingen aan het licht, omdat je als professional minder hoeft in te vullen.’ Wat Telt is ontwikkeld door het landelijk kennisinstituut Movisie, in samenwerking met wijkteams van de gemeenten Utrecht en Eindhoven. De nadruk van het gespreksinstrument ligt op wat belangrijk is voor de inwoner zelf. Door stil te staan bij verschillende leefgebieden ontstaat er overzicht, op basis waarvan iemand kan bepalen waar hij mee aan de slag wil. Omdat gevraagd wordt om de leefgebieden te beoordelen, kan na verloop van tijd inzichtelijk worden gemaakt of verbetering of verslechtering optreedt. Het Incluzio-dorpsteam Rheden begon in 2021 met een pilot om te bekijken of Wat Telt goed past bij de manier waarop klantcoaches werken.
Snoek gebruikte het bij acht mensen in haar cliëntenbestand, waaronder dus Thijs. ‘Het is een handig gereedschap dat kan helpen om verandering in gang te zetten, vooral als je het combineert met motiverende gesprekstechnieken. Wat vaak terugkwam, zoals bij Thijs, is dat inwoners niet per se aan de slag wilden met hun top-drie. Op andere leefgebieden was er soms makkelijker winst te behalen en dat kan alles weer in een ander perspectief zetten.’
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 36
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
Thijs heeft inmiddels twee metingen gedaan, op alle leefgebieden is er progressie geboekt. Wat opvalt: de kruisjes op de balkjes staan bij zijn topdrie-leefgebieden ver naar rechts, in cijfers vertaald zouden er achten en negens uitrollen. ‘Toen ik het voor me zag’, zegt Thijs, ‘bleek dat de belangrijkste dingen best goed gaan. Ik ben al 14 maanden clean en heb minder angst. De basis ligt er dus. Dat geeft moed om ook op andere vlakken bezig te gaan.’ In de gesprekken over andere leedgebieden kwam al snel naar voren dat Thijs zijn huis ontvluchtte. Een agressieve buurman maakte hem te leven zuur: ruzies leidden tot bedreigingen waarvoor de politie meer dan eens werd ingeschakeld. Om hem te ontlopen at Thijs vaak bij zijn moeder, om daarna nog even achter de computer te kruipen. Langzaam vervreemde hij zich van zijn eigen huis. ‘Wat Telt daagt inwoners uit om een doelstelling te formuleren’, zegt Snoek, ‘en ik kijk dan of dit wel haalbaar is. Wat je wil, is dat iemand een succeservaring opdoet.’ Thijs vult aan: ‘In het begin leverde dat wat stress op. Ik ben perfectionistisch aangelegd, bij een doelstelling ontstaat er druk, zo van; dan moet ik het ook waarmaken.’ Snoek: ‘Daarom trapte ik ook een beetje op de rem. Je kunt op meerdere leefgebieden doelen stellen, maar op een gegeven moment betrapte ik mezelf; zit ik hier nu nog een doel uit te persen?’
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
Thijs: ‘Uiteindelijk werd de doelstelling: van mijn huis een thuis maken.’ Snoek: ‘We zijn in gesprek gegaan om dit doel concreet en haalbaar uit te werken. Wat verander je in jouw gedrag als je van jouw huis een thuis wilt maken en waar zien we aan of het doel behaald is? Daarna zijn we aan de slag gegaan met de vraag waar je wel en geen invloed op hebt.’ Thijs: ‘De buurman had zoveel macht over mij. Door de focus op dingen waarop ik wel invloed had, won ik de situatie langzaam maar zeker terug. De buurman klopte nog steeds op de muren of bedreigde me als hij me tegen kwam, maar ik kon daar positieve ervaringen tegenover stellen.’ Op een dag kwam Thijs thuis en zag hij zijn buurman meubilair naar beneden brengen. Hij ging verhuizen; iets waar hij zelfs niet op had durven hopen. ‘Ik dankte God op mijn knieën, echt waar. En tegelijk was ik blij dat de verandering al daarvoor was ingezet, omdat het mij heeft geleerd hoe je in een moeilijke situatie toch houvast kan krijgen.’ Welke rol heeft Wat Telt daarin precies gespeeld? Snoek: ‘Ik vind het waardevol instrument dat aansluit bij de belevingswereld van de inwoner. Het geeft een brede blik, maar helpt ook om focus te krijgen in waar iemand aan wil werken. Daarnaast leidt het tot een gesprek waarbij we samen tot nieuwe inzichten komen over de mogelijkheden die iemand heeft om een stap te kunnen zetten.’
*Op verzoek van Thijs is alleen zijn voornaam gebruikt in dit verhaal. De achternaam is bekend bij de redactie van Incluzio.
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 37
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
TOELEIDING SOCIALE BASIS
kpi
In 2021 is 65% van de inwoners die bij Incluzio Rheden bekend is met een ondersteuningsvraag toegeleid naar het steunsysteem conform het Rhedens model.
In de halfjaarrapportage hebben wij geconstateerd dat de toenmalige berekening van de KPI geen recht deed aan hetgeen wij inzichtelijk willen maken, namelijk in hoeverre wij met de begeleiding vanuit Incluzio inwoners weer op weg kunnen helpen binnen de sociale basis. Inmiddels is dit hersteld en zien wij een vermindering in hulpvragen die worden doorverwezen naar de teams toegang WMO en Jeugd, bij alle casussen, zowel openstaand als afgesloten. In de cijfers is goed terug te zien dat we binnen het Rhedens model veel inwoners weer op weg kunnen helpen. Vaak met ondersteuning vanuit het eigen netwerk, maar soms ook met ondersteuning vanuit onze klantcoaches in de vorm van individuele begeleiding of als zogenaamd waakvlam contact.
VERSTERKEN VAN DE SOCIALE BASIS Om meer kwetsbare inwoners toe te kunnen leiden naar de dorps- en buurthuizen en andere vrijwilligersorganisaties, is het nodig om door te denken hoe zij zich voor deze doelgroepen in kunnen zetten en waar de grenzen liggen. Het afgelopen jaar hebben wij daar gesprekken met de dorpshuizen, STOER en MVT over gevoerd. Die gaan onder meer over de grenzen aan vrijwilligerswerk, het trainen in gastvrijheid van vrijwilligers en het verlagen van drempels om gebruik te maken van collectief aanbod. Vanuit het Vrijwilligerspunt gaan wij in de eerste maanden van het nieuwe jaar de Vrijwilligers Academie opzetten, dit initiatief dient enerzijds tot deskundigheidsbevordering van de vrijwilligers op onderwerpen die er toe doen in het werk, zoals omgang met bepaalde doelgroepen en de eerder genoemde gastvrijheid. Een ander doel van deze vrijwilligersacademie is een stuk waardering richting de vrijwilliger, zij kunnen namelijk gratis gebruik maken van dit aanbod van trainingen, workshops, lezingen en een groot aanbod aan e-learnings over zakelijke en persoonlijke ontwikkeling.
% passende begeleiding vanuit sociale basis totaal
65%
94% 0%
100%
Aantal doorverwezen bewoners (totaal) 100
96 75
50
31
25
0 Team Toegang WMO
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
Team Toegang Jeugdhulp
| 38
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
ALGEMENE TEVREDENHEID | BEKENDHEID SOCIALE BASIS | FACILITEREN VAN ONTMOETING | INWONERSINITIATIEVEN | MANTELZORGONDERSTEUNING | OPVOEDONDERSTEUNING HUISWERKBEGELEIDING | JEUGDOVERLAST | TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING | VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID | TOELEIDING SOCIALE BASIS
TOELEIDING SOCIALE BASIS (VERVOLG)
kpi
In 2021 heeft tenminste 70% van de jeugdige inwoners die ondersteuning krijgen uit de sociale basis geen of minder maatwerkvoorziening meer nodig.
Met de gezamenlijke opgave in het achterhoofd hebben wij samen met de gemeente ook de KPI met betrekking tot ondersteuning van jeugdigen vormgegeven in het afgelopen halfjaar. Hier hebben we afgesproken dat we kijken naar wie er wordt doorverwezen naar specialistische zorg en die vervolgens in mindering gebracht op het totaal aantal casussen. Op deze manier is direct duidelijk hoeveel procent van de jeugd die zich bij Incluzio meldt, kan worden ondersteund vanuit de sociale basis. Een mooi voorbeeld van hoe dit in de praktijk werkt, is steunouder, zo kunnen wij niet alleen jeugd, maar ook de ouders ondersteunen met hulp van dorpsgenoten. Lees hier meer over in dit artikel.
Preventie draagt ook bij aan het verminderen van de maatwerkvoorzieningen, door de inzet van schoolmaatschappelijk werk op alle primaire en voortgezet onderwijs instellingen. In de gemeente onderhouden onze mensen nauw contact met de jeugd, ouders en leerkrachten. Op deze manier kunnen wij snel ingrijpen als er problemen ontstaan en kunnen we mogelijk de inzet van zorg voorkomen. Waar dit wel noodzakelijk is, dragen wij ook bij aan een snelle toewijzing en specialistische hulp. Daarnaast blijft het zeker voor jeugdigen belangrijk verder in te zetten op normaliseren. Bij deze groep is het naast toewijzing vanuit de gemeente ook gebruikelijk om bijvoorbeeld via de zorg een doorverwijzing te krijgen. Ook hier helpt de connectie met de eerstelijnszorg vanuit Welzijn op Recept, zo kunnen wij direct via de huisarts of praktijkondersteuner kijken wat binnen de sociale basis aan ondersteuning kan worden geboden en is het doorverwijzen naar professionele specialistische zorg niet altijd nodig.
% passende begeleiding vanuit sociale basis totaal
70%
89% 0%
100%
Aantal doorverwezen bewoners t/m 18 jaar 30 25
26
20 15 10 5
4 0 Team Toegang WMO
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
Team Toegang Jeugdhulp
| 39
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
STEUNOUDER HULP ZONDER INDICATIE ‘Eigenlijk heeft ieder gezin een steunouder nodig’, zegt Silvana Linnenbank, ontwikkelaar bij Incluzio Rheden. ‘Een tijdelijk steuntje in de rug waardoor je als ouder even een moment hebt voor jezelf en tot rust kan komen. Verreweg de meeste gezinnen kunnen hiervoor rekenen op familieleden zoals opa’s en oma’s, of vrienden en kennissen.’
de situatie en hoe groter het belang van een goede match tussen de betrokkenen. Linnenbank: ‘Centraal staat de waarde die een steunouder heeft voor het kind. Past de match bij wat de kinderen nodig hebben? Hoe zien de steunouders de ondersteuning? Past dit bij de verwachtingen en wensen van de vraagouders?’
Project Steunouder is er voor de ouders bij wie dit netwerk ontbreekt. Het idee is eenvoudig: op structurele basis zorgt een ‘steunouder’ voor een of meerdere kinderen van zogenoemde ‘vraagouders’. Het mes snijdt aan twee kanten: kinderen doen waardevolle ervaringen op in een ander gezin, terwijl de vraagouders even een adempauze krijgen. Dat is soms hard nodig. Bijvoorbeeld vanwege een ziekte van een van de gezinsleden, of door een partner die wegvalt. De druk op een gezin kan dan flink toenemen, wat weer kan leiden tot de inzet van zwaardere zorg zoals pleegzorg of gespecialiseerde dagbesteding. Linnenbank: ‘Dit leidt tot onnodige kosten maar ook tot onnodig leed bij de betrokkenen. Door de tijdige inzet van een steunouder kan dit in sommige gevallen voorkomen worden.’ Een preventief effect dus, dat zeker in Rheden niet onbelangrijk is. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in de eerste helft van 2021 13% van de jongeren in de gemeente Rheden jeugdhulp kreeg, ten opzichte van 10,3% in de rest van Nederland. Met het steunouder project probeert Incluzio deze zwaardere ondersteuningsvragen daarom zoveel mogelijk te verminderen. Het koppelen tussen steun- en vraagouders vraagt om zorgvuldige afwegingen. Hoe zwaarder de ondersteuningsvraag, hoe complexer vaak
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 40
ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN
SAMENWERKINGSPARTNERS
GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER
DOELSTELLINGEN EN KPI’S
Op dit moment zijn er in Rheden vier van zulke matches gemaakt en waarschijnlijk zullen daar nog twee bijkomen. Een van de deelnemers is het ‘vraaggezin’ van Marieke en Niels*. ‘Omdat ik chronisch ziek ben is het soms moeilijk om onze aandacht goed te verdelen over onze twee dochters,’ zegt Marieke. ‘Een van hen, Maj, heeft heel veel energie, vindt veel leuk en wil van alles ontdekken. Dat vraagt om veel aandacht.’ In een gesprek met de gemeente over extra dagbesteding werd Marieke geattendeerd op het steunouder-project. Marieke: ‘We waren snel overtuigd. Maj gaat nu een keer per maand naar het gezin van Alies en Michiel* en vindt dat heerlijk. Ze speelt daar met de hond, ze bakt koekjes en gaat naar het openluchtmuseum. Het contact met Alies en Michiel is ook heel prettig, met de lockdown en schoolsluiting boden ze gelijk hun hulp aan. Voor ons is dat perfect: Maj heeft een bijzondere tijd en wij hebben net wat meer rust.’ Een waardevol contact dus, bevestigt ook steunouder Alies. ’Wat wij heel fijn vonden is dat Silvana alle tijd voor ons nam, om te kijken wie we zijn en wat goed bij ons past.’ Het gezin was op zoek naar wat meer reuring in huis en er was nog wel ruimte om af en toe een kind extra aandacht en liefde te geven. Alies: ‘Nou, de reuring hebben we gekregen. Maj liet ons alle hoeken van het openluchtmuseum zien! Maar ze vindt hier ook ontspanning.
De laatste keer dat ze bij ons was viel ze na een lange dag spelen op de bank in slaap. Dat vonden wij heel bijzonder. Ze voelt nu de vertrouwdheid bij ons waar wij al op hoopten.’
*Op verzoek van de gezinnen zijn alleen voornamen gebruikt in dit stuk. Hun achternamen zijn bekend bij de redactie van Incluzio.
JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021
| 41