Agendabundel
Tekst van het document
gerespecteerd. Bij de opkomsttijden voldoet de regio niet 100% aan de wettelijk eis. Dit is in de praktijk ook niet haalbaar. Brandweer Nederland werkt aan een nieuwe systematiek, die mogelijk ook voor Gelderland-Midden nieuwe normen met zich mee kan brengen. Brandweer Gelderland-Midden investeert in haar mensen; zowel in de beroeps en vrijwillige brandweermensen, alsook in de crisisorganisatie en zet deze mensen en het benodigde materieel optimaal en kostenbewust in om de samenleving van dienst te zijn. Beleidsuitgangspunten regionaal: Aanwijsbeleid bedrijfsbrandweer 2018 Handhavingsbeleid industriële veiligheid 2018 Visie Basisbrandweerzorg 2014 Visie Uitruk op maat 2014 Visie Paraatheid 2014 Visie Specialistische taken 2014 Visie Brandveilig Leven 2014 Dekkingsplan 2017
Risico’s Risico Onvoorspelbaarheid financiële consequenties project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem en EdeCentrum Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen Beperking capaciteit bluswater vanuit reguliere drinkwatervoorziening door aanpassing waterleidingnetwerk Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen
Beheersmaatregel Reserveren extra financiële middelen voor personele en materiele aanpassingen Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplanning
Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark
Aanschaf tankwagens voor borging bluswatercapaciteit brandweer Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen
12
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Operatie Risicobeheersing Meldkamer
28.096 4.114 1.981
29.661 4.144 1.242
32.486 4.444 1.270
32.631 4.209 1.293
32.631 4.209 1.193
32.631 4.209 1.093
32.629 4.209 1.093
Lasten
34.191
35.047
38.200
38.133
38.033
37.933
37.930
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
36.209 0 5.820 0 2.247
38.120 0 5.265 0 1.056
39.428 0 5.383 0 1.545
41.023 0 5.383 0 1.770
40.742 0 5.383 0 1.770
40.797 0 5.383 0 1.770
41.012 0 5.383 0 1.770
Baten
44.277
44.441
46.356
48.175
47.895
47.950
48.165
Resultaat voor bestemming
10.086
9.393
8.156
10.043
9.862
10.017
10.235
0
200
1.975
219
400
245
28
10.086
9.593
10.131
10.262
10.262
10.262
10.262
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting
0
0
0
0
0
0
0
10.086
9.593
10.131
10.262
10.262
10.262
10.262
2b.1 Pijler operatiën
De activiteiten met betrekking tot operatiën hebben betrekking op het (voorbereiden op) het bestrijden van brand en verlenen van hulp bij ongevallen.
Landelijke agenda brandweerzorg 2018-2022
In de landelijke agenda brandweerzorg wordt een aantal ontwikkelopgaven benoemd waar Brandweer Nederland de komende jaren zich op richt. In de kern komt het hierbij neer op de volgende ontwikkelopgaven: innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor elke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerker en organisatie. Deze landelijke ontwikkelopgaven sluiten goed aan bij de vier kernwaarden die tot uiting zullen komen in het beleidsplan brandweer 2020-2023: Verbinding, Vertrouwen, Vakmanschap en Vitaliteit.
Rechtmatigheid repressieve beroepsorganisatie Ede-Centrum
Binnen de brandweerorganisatie van GelderlandMidden was tot 1 januari 2021 een consignatieregeling met betrekking tot de post EdeCentrum (Breelaan) van toepassing. Als gevolg van recente jurisprudentie (arrest Matzak) werd in deze situatie de arbeidstijdenwet veelvuldig overschreden. Daarnaast werd het steeds lastiger, zo niet onmogelijk, om nieuwe manschappen voor deze post aan te trekken door de bijbehorende woonplicht in Ede-Centrum. Deze situatie vroeg om aanpassing op korte termijn. Een uitgebreid onderzoek heeft plaatsgevonden naar de mogelijkheden om de paraatheid voor de post EdeCentrum (Breelaan) op een andere wijze vorm te geven dan middels een consignatieregeling. Een model met 24/7 kazernering van medewerkers kwam als meest optimaal naar boven. Het Algemeen Bestuur heeft op 2 december 2002 besloten op 1
januari 2021 in Ede-Centrum te starten met een gekazerneerde 24/7 beroepsorganisatie. Het organiseren van 24/7 kazernering heeft gevolgen voor het dekkingsplan en voor de begroting. Per saldo leidt een organisatiemodel van 24/7 kazernering tot structureel € 1,5 mln. kostenuitzetting. Met deze kostenuitzetting is inbegrepen een besparing van € 0,2 mln door de post Stadspoort te sluiten. Deze post is begin 2021 operationeel en een nadere evaluatie rondom de sluiting vindt in 2021 plaats. De kosten voor het operationeel zijn van deze post worden in 2021 door de gemeente Ede gedragen.
Project Repressieve beroepsorganisatie
Het project repressieve beroepsorganisatie Arnhem en Ede-Centrum passen binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De uitrukposten ArnhemNoord, Arnhem-Zuid en Ede-Centrum worden beroepsmatig bemenst. Bij de regionalisering is bewust gekozen om de beroepsorganisatie niet te harmoniseren. Dit leidt tot het gevolg dat binnen VGGM verschillend wordt omgegaan met arbeidsvoorwaarden en loopbaanbeleid. Daarnaast spelen maatschappelijke ontwikkelingen een rol alsmede in wetgeving (zie ook rechtmatigheid repressieve beroepsorganisatie). Daarmee is de huidige repressieve organisatievorm voor Arnhem en Ede-Centrum niet passend voor de toekomst. Onderzocht is op welke wijze bovenstaande knelpunten kunnen worden opgelost en hoe de beroepsorganisatie kan worden geharmoniseerd. Naast een 24/7 bezetting voor de post Ede-centrum zal in 2021 een verdere harmonisatie plaatsvinden door aanpassingen in het organisatiemodel en verschuiving van activiteiten tussen posten. 13
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers
Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers past binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. Binnen de regio zijn er drie posten met beroeps brandweerpersoneel, de andere 38 posten werken met vrijwilligers, die op basis van vrije instroom opkomen. Geïnventariseerd is welke piketregelingen er binnen de regio zijn ter borging van de paraatheid. Deze regelingen worden bezien in het licht van het vrije instroomprofiel en de gewenste situatie. De gewenste situatie is ook weer afhankelijk van de beschikbaarheid van vrijwilligers, met name overdag en in vakantieperioden. Dit onderwerp is meegenomen in het beleidsplan Brandweer Gelderland-Midden 2020-2023. Landelijk is onlangs een “programmaplan Vrijwilligheid” opgesteld. Aanleiding hiervoor was de aankondiging van het kabinet in het regeerakkoord om voor onderzoek middelen vrij te maken (4x 0,5 mln). Deze landelijke ontwikkelopgaven sluiten goed aan bij de vier kernwaarden die tot uiting zullen komen in het beleidsplan brandweer 2020-2023: Verbinding, Vertrouwen, Vakmanschap en Vitaliteit.
In-, doorstroom- en uitstroombeleid
In-, doorstroom en uitstroombeleid past binnen het speerpunt paraatheid van vrijwilligheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. Gesignaleerd wordt dat de tijd dat een vrijwilliger verbonden is aan de organisatie korter wordt. De uitstroom is opgelopen van circa 5% in 2012 naar circa 9% nu. Dit brengt paraatheidsrisico’s met zich mee alsmede tekorten op het opleidingsbudget. Daarnaast is het zogenaamde 20-jarigenbeleid een belangrijke ontwikkeling: brandweermensen mogen niet langer dan 20 jaar hun bezwarende functie uitoefenen. De werkgever begeleidt hen naar een passende functie na deze 20 jaar. Dit geldt voor mensen die vanaf 2006 in dienst getreden zijn. Doel is te komen tot vastgesteld beleid met betrekking tot instroom, doorstroom en uitstroom van repressief personeel (zowel vrijwillig als beroeps) met daarbij een implementatieplan. Het proces van werving en selectie valt hierbuiten.
Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen
Op dit moment oefenen de eenheden van Brandweer Gelderland-Midden volgens de landelijke leidraad oefenen. Dat betekent dat alle eenheden min of meer hetzelfde programma afwerken. Inmiddels zijn ook landelijke brancherichtlijnen oefenen beschikbaar, die de eenheden meer ruimte geven om te oefenen op basis van de risico’s in hun omgeving. Ook vragen onze eenheden zelf om het oefenen gerichter te organiseren op basis van de incidenten en risico’s die zij in hun werk tegenkomen en ervaren. Het van tijd tot tijd checken van het niveau van vakbekwaamheid van de collega’s vormt een onderdeel van deze brancherichtlijnen. Zo kunnen individuele collega’s, maar ook ploegen op
basis van de resultaten van deze profchecks effectiever oefenen. In 2019 hebben we positieve ervaringen opgedaan met een pilotuitvoering van de profcheck. We zullen de komende jaren de profchecks vaker inzetten en zorgvuldig het proces en de resultaten volgen. De overgang van aanbod (leidraad) naar vraag gestuurd (brancherichtlijn) oefenen is een grote (cultuur)verandering en vergt meerdere jaren. Het is op dit moment nog niet duidelijk is hoe groot de benodigde financiële en personele inspanningen zijn om deze overgang te voltooien.
Innovatie in oefenen
In samenwerking met collega (buur-)regio’s wordt in 2020-2021 bij wijze van proef op beperkte schaal ervaring opgedaan met een Virtual Reality oefenprogramma. Doel hiervan is te kunnen bepalen welke (meer)waarde virtueel oefenen biedt ten opzichte van de huidige werkwijze. Daarbij wordt ook gekeken naar condities, consequenties en middelen. Een businesscase zal gestoeld zijn op kwaliteit, kosten en inspanningen. Op basis daarvan volgt beoordeling en besluitvorming over een eventuele structurele invoering en toepassing van VR-oefenprogramma’s binnen Brandweer Gelderland Midden.
Wagenpark personenvoertuigen in relatie tot duurzaamheid
Het wagenpark van de brandweer bestaat momenteel voornamelijk uit dieselvoertuigen. De maatschappelijke aandacht voor duurzaamheid en de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van milieuzones leidt ertoe dat ook VGGM nadenkt over een transitie naar een meer duurzame oplossing voor haar personenvoertuigen. De ontwikkeling op het gebied van alternatief aangedreven personenauto’s gaan snel. Het is te verwachten dat op het moment van her-aanbesteding van het huidige wagenpark voldoende aanbod is aan emissie loze personenauto’s. De prijs van emissie loze voertuigen ligt op dit moment echter een stuk hoger dan de prijs van met fossiele brandstof aangedreven voertuigen. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze prijzen op het moment dat het aanbod toeneemt zullen dalen, er is echter geen zekerheid op dat gebied. Op basis van het huidige budget en afschrijvingstermijnen is vervanging naar emissie loze personenwagens nog niet mogelijk. Op het moment van aanbesteden zullen we een nieuwe analyse maken en onderzoeken of het verlengen van de afschrijvingstermijnen een deel van de oplossing kan geven.
Investeringsschema
Bij de regionalisering van de brandweer is een omvangrijk investeringsprogramma vastgesteld waarmee onder meer de structurele vervanging van voertuigen en materialen is geborgd (ca € 50 mln). Het vervangingsschema is zodanig dat de afgelopen jaren geld “over” bleef in de wetenschap dat over enkele jaren een omslagpunt zal ontstaan waarna in 14
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
een beperkt aantal jaar daarna een “tekort” resteert. Bovendien is duidelijk geworden dat veel maar niet alle structurele vervangingen zijn ondergebracht in het investeringsprogramma. Dit betreft veelal materieel boven de sterkte. Hierdoor is het huidige budget te kort om in overeenstemming met het dekkings- en materieelplan alle vervangingen te kunnen uitvoeren. Het tekort is mogelijk op te lossen door een reductie van de specialistische voertuigen. Besluitvorming hierover zal in 2021 plaatsvinden.
Bluswatervoorziening
De primaire bluswatervoorziening (brandkranen) behoort tot de infrastructuur van Vitens in het kader van drinkwatervoorziening. De kwaliteit van drinkwater is hierbij het primaire belang wat soms op gespannen voet staat met voldoende bluswater. De tendens is dat de brandweer steeds minder
afhankelijk wordt van de primaire bluswatervoorziening vanuit brandkranen en meer gebruik maakt van andere voorzieningen zoals tankwagens. Op de lange termijn reduceert hiermee ook de kosten van onderhoud en beheer van brandkranen.
Blusschuim
Ten behoeve van brandbestrijding wordt onder andere gebruik gemaakt van fluorhoudend blusschuim. Dit fluorhoudend blusschuim is milieubelastend en om die reden wordt gezocht naar een minder milieubelastend blusmiddel. Hiervoor wordt aansluiting gezocht bij landelijke ontwikkelingen om in de toekomst over te kunnen stappen.
Doelenboom Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestatie 2021-2024
Effectief optreden bij brand en andere incidenten
Personeel in staat stellen op een professionele en veilige manier te werken
Verbeteren en vervangen van middelen en materieel nodig voor brandbestrijding en andere acute hulp
Landelijke agenda brandweerzorg, innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor welke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerkere en organisatie. Kernwaarden Brandweer Gelderland-Midden, verbinding, vertrouwen, vakmanschap en vitaliteit Paraatheid brandweer in relatie beschikbaarheid vrijwilligers (aansluiting bij landelijk programmaplan vrijwilligheid) In-doorstroom- en uitstroombeleid Project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem-Ede-Centrum Van aanbod naar vraag gestuurd oefenen Innovatie in oefenen (interregionaal VRprogramma) Blijven investeren in het creëren van een veilig en gezond arbeidsklimaat voor repressieve medewerkers
Wat is het beoogd maatschappelijk effect
Minder schade en slachtoffers bij brand en andere incidenten De burger weet wat hij wel, maar ook wat hij niet van de brandweer mag verwachten
Wagenpark in relatie tot duurzaamheid, onderzoeken mogelijkheid gefaseerd overgaan naar duurzaam wagenpark Overgang van primaire bluswatervoorziening (reguliere drinkwatersysteem) naar alternatieve bluswatervoorziening in eigenbeheer (tankwagens). Innoveren van informatie-uitwisseling in de veiligheidsketen (bijv. met behulp van geoinformatie, Live-OP, LCMS) Innovatie op materieel en materiaal in te bedden in onze organisatie. Het gaat hier met name om landelijke ontwikkelingen die ook voor Brandweer Gelderland-Midden van meerwaarde zijn
Verbeteren van • processen voor dagelijkse brandweerzorg en hulpverlening •
Uitruk op maat, waar gewenst doorvoeren van flexibelere repressieve organisatie met behoud van slagkracht Kennisdeling (landelijk en regionaal) op basis van kenniscentrum, evaluaties en de resultaten van incidentgegevens
•
Structureel evalueren van brandweerinzetten, incidentgegevens en deze resultaten omzetten in betere werkwijzen
15
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
• •
•
Uitbreiden interregionale samenwerking
Toewerken naar operationele grenzen, als vervanger van vaste regiogrenzen Toewerken naar gebiedsgerichte opkomsttijden, in plaats van (nu nog) wettelijke verplichte objectgerichte opkomsttijden (project Rembrand) Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5
• Verder intensiveren samenwerking oost5 en landelijke/interregionale projectgroepen • Voorbereiding en implementatie van een gezamenlijke meldkamer Oost5 • Onderzoeken mogelijke samenwerking Oost5 bij uitvoering duiktaak • Optimaliseren samenwerking en delen expertise natuurbrandbestrijding Oost5/landelijk • Brandbestrijding en hulpverlening effectiever en efficiënter maken door samenwerking met omringende regio’s
Duurzaam inzetbare medewerker, die goed is opgeleid en kennis en vaardigheden blijft ontwikkelen.
Aantoonbaar vakbekwaam • Invoering Profchecks • Registratie: van kwantiteit naar kwaliteit
Kwaliteit impuls oefenen op de post
Duurzaam wagenpark
In balans brengen persoonlijk leren, teamleren en organisatieleren Terugbrengen van de uitlaatgas emissie
Groter veiligheidsgevoel Een betrokken brandweer organisatie
Opleiden ploeginstructeurs Verder uitbouwen producten oefenen op maat Team vakbekwaamheid maakt onderwijskundig onderbouwde producten Gebruik maken van moderne inzichten (brein leren), middelen en technieken (Virtueel, argumented reality e.d.) Van aanbod naar vraaggericht oefenen individueel en op postniveau Meer risicogericht oefenen
De markt actief volgen, aan de hand van nieuwe Voorbeeldfunctie voor de ontwikkelingen bijsturen, en indien mogelijk energietransitie en behalen inzetten op emissiearme of emissie loze voertuigen. klimaatdoelstellingen.
16
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Operatie
28.096
29.661
32.486
32.631
32.631
32.631
32.629
Lasten
28.096
29.661
32.486
32.631
32.631
32.631
32.629
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
30.971 0 4.373 0 1.204
32.766 0 4.387 0 580
33.863 0 4.450 0 1.300
35.386 0 4.427 0 1.498
35.105 0 4.427 0 1.498
35.160 0 4.427 0 1.498
35.375 0 4.427 0 1.498
Baten
36.549
37.733
39.614
41.311
41.031
41.086
41.301
Resultaat voor bestemming
8.453
8.072
7.128
8.680
8.399
8.455
8.672
0
0
1.475
19
300
245
28
8.453
8.072
8.603
8.699
8.699
8.699
8.699
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting
0
0
0
0
0
0
0
8.453
8.072
8.603
8.699
8.699
8.699
8.699
17
BEGROTING & KADERS 2022
2b.2 Pijler Risicobeheersing
De activiteiten van risicobeheersing zijn gericht op een gezonde en veilige leefomgeving door de realisatie van: minder branden, minder slachtoffers en minder schade.
Impact omgevingswet en visie risicogerichtheid
De impact omgevingswet en visie risicogerichtheid past binnen het speerpunt risicogerichtheid uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De nieuwe Omgevingswet beoogt een veilige en gezonde fysieke leefomgeving te bereiken en in stand te houden. Na de decentralisaties in het sociaal domein bereiden gemeenten zich voor op deze decentralisatie binnen het fysieke domein. Door deze wetswijziging en de door de Raad van directeuren Veiligheidsregio’s, Raad van Regionaal Brandweercommandanten en Raad van directeuren Publieke Gezondheid vastgestelde visie ‘De beweging van risicobeheersing naar risicogerichtheid in 2020: Samen zorgen voor échte coproductie!’, veranderen de advies- en toezichtrol op het gebied van een gezonde en (brand)veilige leefomgeving. Het heeft de voorkeur om in vroegtijdig stadium aan tafel te zitten zodat de brede scope van veiligheidsen gezondheidsaspecten meegenomen kunnen worden in omgevingsvisies, -plannen en de verdere uitwerking hiervan in de fysieke leefomgeving. In het licht van preventie en het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen is de leefomgeving immers een belangrijke “knop” waaraan gedraaid kan worden. Daarnaast wordt steeds meer van de brandweer gevraagd om flexibel in te spelen op de maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld ondermijning en illegaliteit.
Om ook in de toekomst toegevoegde waarde te hebben investeert de brandweer in de vaardigheden en kennis van medewerkers. De specialist die op afstand plannen en vergunningen beoordeelt, ontwikkelt zich tot een adviseur die zijn rol en inbreng afstemt op de fase in het proces en de betrokken (maatschappelijke) partners. Meer “risicogericht werken” betekent ook voorbereid zijn op complexere vraagstukken (zoals de energietransitie). Naast inhoudelijke expertise vraagt dit communicatieve vaardigheden, overtuigingskracht en samenwerking in netwerken. Ook wordt aangesloten op een ander digitaal-stelsel en informatiehuizen. Middels een programma speelt de brandweer in op de bovengenoemde ontwikkelingen. In 2021 wordt aan het AB van VGGM-goedkeuring gevraagd om dit programma tot uitvoering te brengen. In het programma zullen meerdere scenario’s worden voorgelegd, waarin de effecten op het budgettair kader van VGGM zijn meegenomen. Onze omgeving en die van onze partners verandert. Om die reden willen wij een andere rol innemen binnen ons netwerk. Deze verandering leidt tot een andere kijk naar de omgeving en een andere kijk naar onze afdeling door onze partners. Onze langetermijnvisie is om door onze omgeving gezien te worden als expertisecentrum. Het
pagina 18
expertisecentrum vervult de behoefte van onze omgeving aan betrouwbare informatie over branden omgevingsveiligheid. Zowel van de publieke als private partijen. Als expertisecentrum hebben wij een sterke informatiepositie en komen onderzoek, innovatie, samenwerking (tussen private en publieke partijen), onderwijs, voorlichting en evaluatie van incidenten bij elkaar.
Landelijke herijking Brandveilig Leven
Brandweer Nederland heeft op basis van nieuwe visies en onderzoeken vier speerpunten benoemd voor de toekomst. Zo worden risicogroepen gestructureerd geanalyseerd, wordt op Brandveilig Leven gestuurd door beïnvloeders, worden innovaties gestimuleerd en er wordt geïnvesteerd in de kennis en kwaliteit van het eigen personeel. Deze speerpunten staan de komende jaren centraal en worden uitgewerkt in concrete acties. Vanuit deelnemende gemeenten is aangegeven dat de risicogroep ouderen bijzondere aandacht verdiend. De herijking gaat ervan uit dat de brandweer een goede informatiepositie heeft, maar andere partijen de grootste invloed hebben, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningbouwcorporaties, cliëntenraden en media. Zij worden volgens de herijking nadrukkelijker ingezet. Dit vergt een andere benadering. Daarnaast is één van de speerpunten dat gedragsbeïnvloeding alleen onvoldoende is en ook ingezet wordt op innovaties die bijdragen aan brandveiligheid. In 2019 is gestart met het opstellen van een programmaplan Brandveilig Leven, in 2020 zal dit worden afgerond en geïmplementeerd. In het programmaplan wordt beschreven hoe we de eigen medewerkers nadrukkelijker in kunnen zetten om het gedachtegoed te verspreiden, met innovatieve producten die hierbij ondersteunen.
Daarnaast wordt beschreven hoe we andere partijen, zoals gemeenten, verzekeraars, zorgaanbieders, woningbouwcorporaties, cliëntenraden en media nadrukkelijker in kunnen zetten.
Impuls omgevingsveiligheid
De Veiligheidsregio’s hebben momenteel de structurele adviestaken inzake de Besluiten Externe Veiligheid Inrichtingen, Externe Veiligheid Buisleidingen en Externe Veiligheid Transport. Het betreft de taakuitvoering van het lokale externe veiligheidsbeleid voor de wettelijke externe veiligheid adviezen over vergunningverlening, toezicht, handhaving (VTH) en ruimtelijke ordening. VGGM ontving jaarlijks circa € 135.000 voor deze taken van het Rijk. Vanaf 2021 worden de gelden overgeheveld naar de reguliere fondsen. Aan het gemeentefonds voor de 15 gemeenten binnen Gelderland Midden wordt € 134.000 toegevoegd. Dit bedrag heeft betrekking op de volledige taakuitvoering van externe veiligheid/omgevingsveiligheid. Het is de bedoeling
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
dat de taakuitvoering van zowel de omgevingsdiensten als veiligheidsregio’s met deze middelen gefinancierd worden. Hierbij wordt gedacht aan een verdeling van 60% respectievelijk 40%. Op basis van dit uitgangspunt wordt met ingang van 2021 in de begroting rekening gehouden met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 53.600. Vanaf 2022 krijgen VGGM het toezicht op de BEVIinrichtingen van de omgevingsdiensten overgeheveld. Dit betreffen 85 risico-objecten die in het reguliere adviestraject meegenomen gaan worden.
Wonen met zorg
Mede door demografische ontwikkelingen zijn afgelopen jaren diverse wooncomplexen gerealiseerd voor mensen die zorg nodig hebben. Deze complexen hebben een verhoogd veiligheidsrisico, mede omdat bewoners in geval van een incident veelal niet zelfstandig het complex kunnen verlaten. De wetgever is voornemens om in het Besluit Bouwen Leefomgeving (BBL) rekening te houden met “Wonen met zorg”, onder andere door meer advisering en toezicht vanuit de brandweerorganisatie. In 2021 zal nader worden uitgewerkt om hoeveel objecten het in Gelderland Midden gaat en hoe invulling aan het aangepaste Besluit kan worden gegeven.
In 2021 wordt in samenhang met de implementatie van de omgevingswet en de overgang van de het toezicht op de BEVI-instellingen nader uitgewerkt worden op welke wijze de taken inzake omgevingsveiligheid uitgevoerd kunnen worden.
Doelenboom Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestatie 2020-2023
Brandveilige samenleving door minder slachtoffers, minder branden en minder schade
Bewustzijn creëren over (brand)veiligheid bij burgers, bedrijven en (zorg)instellingen.
Bijdragen aan brandveiligheid van bedrijven en hun omgeving
Omgevingsrechtproof maken van organisatie
Zorgen dat brandveiligheid een integraal onderdeel is van het gemeentelijk integraal veiligheidsplan Samenwerking met betrokken gemeenten en woningcoöperaties continueren en uitbreiden, zowel voor domeinen wonen, onderwijs en zorg Voorlichtingssessie in de wijk na een woningbrand Bedrijven en (zorg)instellingen voeren zelf een brandveiligheidscontrole uit waarmee zij zicht krijgen in het eigen brandveiligheidsniveau Met gemeenten de rookmelderdichtheid bevorderen en het bewustzijn van de gevaren van koolmonoxidevergiftiging vergroten
Een grotere (brand) veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in de samenleving.
Inzetten Risico Analyse Monitor, waarbij naast bouwkundige zaken en omgevingseffecten ook nadrukkelijke de organisatorische kant worden meegenomen. Inspelen op en uitvoering geven aan de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen
Samenwerking met omgevingsdiensten continueren
Uitvoering geven aan het gezamenlijk uitvoeringsprogramma
In beeld hebben van de brandrisico’s in een brandrisicoprofiel
Door ontwikkelen van het brandrisicoprofiel
Een toekomstbestendige brandweerorganisatie, die meebeweegt met de maatschappelijke ontwikkelingen en optimaal kan inspelen op de vragen die spelen
Proactief bijdragen aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s door het bevoegd gezag met als resultaat een veiliger en gezonder fysieke leefomgeving Bewegen van regel- naar risicogericht werken zodat we door differentiatie van risico’s en vanuit onze specifieke deskundigheid ons kunnen richten op het bevorderen van de fysieke veiligheid bij (vooral) complexe risico’s in de samenleving.
Wat is het beoogd maatschappelijk effect
Een gezonde en vellige leefomgeving
19
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Risicobeheersing
4.114
4.144
4.444
4.209
4.209
4.209
4.209
Lasten
4.114
4.144
4.444
4.209
4.209
4.209
4.209
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
5.238 0 0 0 216
5.354 0 0 0 214
5.565 0 0 0 -8
5.637 0 0 0 18
5.637 0 0 0 18
5.637 0 0 0 18
5.637 0 0 0 18
Baten
5.454
5.568
5.557
5.655
5.655
5.655
5.655
Resultaat voor bestemming
1.340
1.424
1.112
1.446
1.446
1.446
1.446
0
0
300
0
0
0
0
1.340
1.424
1.412
1.446
1.446
1.446
1.446
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting
0
0
0
0
0
0
0
1.340
1.424
1.412
1.446
1.446
1.446
1.446
meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn. De activiteiten in 2021 en 2022 zijn erop gericht om deze samenwerking mogelijk te maken, binnen de huidige financiële budgetten. De ambitie is om tot één functionerende meldkamer voor de provincies Gelderland en Overijssel te komen, waarbij één veiligheidsregio de betrokken medewerkers in dienst neemt. Door de samenwerking zijn schaalvoordelen te behalen, welke deels zijn overgedragen aan het Rijk en deels worden ingezet voor kwalitatieve verbeteringen. De belangrijkste verbetering betreft de wijze waarop invulling gaat worden gegeven aan de rol van calamiteiten coördinator.
2b.3 Pijler meldkamerfunctie
De meldkamerfunctie past binnen het speerpunt Meldkamer Oost-Nederland uit het beleidsplan brandweer 2020-2023. De activiteiten met betrekking tot de meldkamer hebben betrekking op het ontvangen van noodmeldingen van burgers of professionals en het alarmeren van eenheden in de regio. De meldkamer activiteiten worden vanaf 2023 gezamenlijk met de Veiligheidsregio’s Gelderland Zuid, Noord en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente uitgevoerd vanuit de nieuw te realiseren
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Meldkamer
1.981
1.242
1.270
1.293
1.193
1.093
1.093
Lasten
1.981
1.242
1.270
1.293
1.193
1.093
1.093
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
0 0 1.447 0 827
0 0 877 0 263
0 0 933 0 252
0 0 956 0 254
0 0 956 0 254
0 0 956 0 254
0 0 956 0 254
Baten
2.274
1.140
1.185
1.210
1.210
1.210
1.210
293
-103
-85
-83
17
117
117
0
200
200
200
100
0
0
293
97
115
117
117
117
117
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
0
Resultaat na belasting
293
97
115
117
117
117
117
20
BEGROTING & KADERS 2022
2c.
Programma GGD
Het programma GGD bevat de activiteiten gericht op de gezondheid beschermde en gezondheid bevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke groepen daaruit, waaronder het voorkomen en het vroegtijdig opsporen van ziekten. Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk algemene gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg en monitoring & onderzoek. Voor alle pijlers is het moderniseren van het klantcontact en communicatie met stakeholders een speerpunt.
Moderniseren klantcontact en communicatie met stakeholders
Er komt meer regie bij de klant. Het doel waar we aan werken is dat klanten ons als GGD weten te vinden op een manier en op het moment dat zij willen en nodig hebben. Als GGD zorgen we ervoor dat we ons blijven aanpassen aan de wensen van de klant. Dit betekent dat: 1. De klant inzicht heeft in het eigen dossier (Sinds 1 juli 2020 heeft de cliënt, op basis van de Wet Cliëntenrechten bij elektronische verwerking,
2. 3. 4.
een aantal nieuwe rechten, waaronder dat ze hun dossier gratis elektronisch mogen inzien) De klant zelf zijn afspraken kan inplannen bij enkele afdelingen van de GGD Feedback van klanten wordt gevraagd om continu te leren van de wensen van de klant en onze processen hierop aan te passen De klant informatie kan krijgen in de door hem/haar gewenste vorm.
In 2020 is gestart met het vernieuwen van de website van VGGM en met de aanpassing van de telefooncentrale. Deze processen worden in 2021 en in 2022 afgerond. Door de corona-uitbraak in 2020 is modernisering van klantcontact ook op een andere manier in een versnelling geraakt; consulten zijn steeds meer plaats gaan vinden via beeldbellen en andere vormen van videocontact. De kosten die gepaard gaan met deze modernisering worden door reallocatie gedekt vanuit de exploitatie.
Risico’s Risico Onvoldoende (deskundig) personeel
Implementatie nieuwe registratie- en archiefsystemen (organisatiebreed) Uitval ICT-voorzieningen Vervallen of overhevelen naar gemeentefonds van ASGregeling Dalende incidentie en op middellange termijn mogelijk onvoldoende bevoegd en bekwaam personeel (mn artsen) Onduidelijk of er een aanbesteding komt van de Medische arrestantenzorg en of de GGD de zorgverlening behoudt. Ketenpartners komen afspraken niet na op het gebied van voorbereid zijn op rampen en crises
Beheersmaatregel Wettelijke taken uitvoeren maar geen nieuwe taken uitvoeren Duurzame inzet bevorderen Max. inzetten in opleiden medewerkers Herwaardering van functies Tijdelijke medewerkers inhuren voor ondersteuning bij werkzaamheden tijdens implementatie Noodplan met laptops Overstappen op 2e server Aangesloten blijven op landelijke ontwikkelingen Voldoen aan prestatieafspraken ASG-regeling Visie op toekomstbestendige organisatie van TBC opstellen i.s.m. GGD-en binnen Regionaal Expertisecentrum Noord Oost. ZZP’ers minder of niet meer inzetten (niet bij GGD) Bij daling inkomsten ook daling kosten. Aantrekken nieuw personeel of extra opleiden tot forensisch arts van bestaand personeel. OTO-afspraken ketenpartners Zorgcontinuïteit bij ketenpartners georganiseerd Evaluatie convenanten en werkafspraken met ketenpartners
Onvoldoende capaciteit evenementenadvies
Continuïteit binnen afdeling geborgd.
Evenementadviezen worden niet overgenomen/opgevolgd
Middels een goede relatie met vergunningverlener, gemeenten overtuigen van toepassen advies t.b.v. vergunningverlening.
In Nederland hebben de 25 GGD-en een cruciale rol in de bestrijding van het coronavirus (COVID-19) met testen en traceren dat wil zeggen bron- en contactonderzoek en voorlichting aan inwoners en (zorg)partners. Begin 2021 starten de GGD-en met vaccineren. In 2021 zal bestrijding van het coronavirus extra inzet van GGD vragen. In hoeverre dat ook in 2022 het geval zal zijn (aard en omvang), is nog niet in te schatten. Beheersmaatregelen:
pagina 21
-
Aanvullende (landelijke) financiering voor extra taken coronabestrijding Ambities bijstellen: naast wettelijke taken en coronabestrijding is er beperkte ruimte voor nieuwe taken Max. inzetten op werven, inwerken en versneld opleiden nieuwe medewerkers
Door uitbraak van het coronavirus is het aantal Nederlanders dat een verre reis maakt, fors afgenomen. Hierdoor is de vraag naar
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
reizigersconsulten sterk gedaald. De verpleegkundigen die reizigers adviseren over een ‘veilige en gezonde reis’ worden nu ingezet t.b.v. coronabestrijding. In hoeverre zij in 2022 hun reguliere werk weer kunnen oppakken, is lastig in te schatten.
De werkzaamheden op het gebied van seksuele gezondheid worden bijna geheel vergoed door het ministerie van VWS. De subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheid (ASG-regeling) valt onder de landelijke subsidieregeling Publieke Gezondheid. Deze subsidieregeling vervalt per 1-1-2022. Een nieuw financieringsmodel is in ontwikkeling.
Beheersmaatregelen: Verpleegkundigen vervangende werkzaamheden aanbieden en hen binden door bijv. scholing
Beheersmaatregelen: Aangesloten blijven op landelijke ontwikkelingen Voldoen aan prestatieafspraken ASG-regeling
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Jeugdgezondheidszorg Algemene gezondheidszorg Monitoring en Advies
16.154 6.527 1.655
16.177 28.095 1.878
17.207 47.735 2.163
17.146 7.989 2.022
17.079 7.989 2.022
16.796 7.989 2.022
16.796 7.989 2.022
Lasten
24.337
46.150
67.105
27.158
27.090
26.808
26.808
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
16.664 6.479 81 0 5.436
18.747 6.158 82 0 25.357
19.252 6.527 84 0 46.031
19.603 6.530 84 0 5.522
19.603 6.530 84 0 5.522
19.603 6.530 84 0 5.522
19.603 6.530 84 0 5.522
Baten
28.661
50.344
71.894
31.738
31.738
31.738
31.738
Resultaat voor bestemming
4.324
4.194
4.790
4.580
4.648
4.930
4.930
5
473
450
375
308
25
25
4.330
4.667
5.240
4.955
4.955
4.955
4.955
7.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting
0
0
0
0
0
0
0
4.330
4.667
5.240
4.955
4.955
4.955
4.955
2c.1 Pijler algemene gezondheidszorg
De activiteiten behorend tot de algemene gezondheidszorg dragen bij aan de opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s met inbegrip van gezondheidsbevordering, preventieve maatregelen op het gebied van infectieziekte bestrijding en houden van toezicht op specifieke doelgroepen.
Nota volksgezondheid
Aan de hand van de VTV en input van o.a. VNG, diverse ministeries, gemeenten en GGD-en stelt de minister van VWS een landelijke nota volksgezondheid vast. Deze bevat landelijke prioriteiten op het gebied van PG. De landelijke nota zal een looptijd hebben van 2020 – 2023. De landelijke prioriteiten bieden gemeenten aanknopingspunten voor lokaal beleid. De landelijke nota is in mei 2020 uitgebracht. In de nota worden vier vraagstukken geprioriteerd: 1. Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving 2. Gezondheidspotentieel benutten 3. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en volwassenen 4. Vitaal ouder worden
De GGD heeft inmiddels een ambtelijke werkgroep geïnitieerd om samen met de gemeenten te verkennen op welke wijze Gelderland-Midden regionaal kan bijdragen aan deze opgaven.
Infectieziektebestrijding
De impact van Corona op de maatschappij, de introductie van nieuwe infectieziekten in ons land (bijvoorbeeld Westnijlvirus) en de dreiging van nieuwe pandemieën in de toekomst, zal zeker leiden tot meer aandacht voor infectieziektepreventie en – bestrijding. Organisatorische en financiële consequenties zijn nog niet bekend. Activiteiten om de vaccinatiegraad in het werkgebied te verhogen zullen ook de komende jaren onverminderd voortgezet worden. Daarnaast is een Rijksvaccinatieprogramma voor ouderen in ontwikkeling, dat mooi aansluit bij het vraagstuk van ‘vitaal ouder worden’. De GGD zal naar verwachting een belangrijke rol gaan spelen bij de uitvoering hiervan. 22
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
TBC Ontwikkelingen in het domein fysieke leefomgeving
De Omgevingswet, die 1 januari 2022 in werking treedt, introduceert nieuwe instrumenten (o.a. omgevingsvisie en -plan) en stuurt aan op het herzien van processen. Uitgangspunt is dat in de toekomst meer ruimte is voor interactie en inbreng van inwoners en initiatiefnemers. Dit vraagt een andere wijze waarop deskundigen van VGGM hun kennis inbrengen. De veranderende rol doet zijn intrede in periode waarin we als maatschappij voor diverse opgaven staan: klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit en de energietransitie. Deze opgaven bieden keuzes die kunnen bijdragen aan gezondheidswinst. Denk aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden, een gezondere leefstijl en vitaal ouder worden. Tegelijkertijd is er sprake van (nieuwe) veiligheidsen/of gezondheidsrisico’s. VGGM investeert in een (door)ontwikkeling naar een deskundige en proactieve partner voor een ‘veilige en gezonde leefomgeving’. Dat betekent domeinoverstijgend adviseren van gemeenten, zodat zij een integrale afweging kunnen maken waarbij gezondheid een vast onderdeel is van de belangenafweging in ruimtelijk beleid. Hiertoe leggen we verbindingen binnen VGGM (gezondheid en (brand)veiligheid) en buiten VGGM (Omgevingsdiensten, ruimtelijke ordening, sociaal domein). Deze ontwikkeling is in een eerder stadium besproken.
In 2021 zullen meerdere scenario’s voorleggen, waarin de effecten op het budgettair kader van VGGM worden meegenomen.
Forensische Geneeskunde
In 2019 heeft de DPG-raad een herijkte visie op de forensische geneeskunde vastgesteld. Een onlangs vastgesteld uitvoeringsplan gaat in op de wijze waarop tussen oktober 2020 tot september 2022 deze visie gerealiseerd gaat worden. Stip op de horizon is een bovenregionale organisatie van het forensisch medisch onderzoek en de lijkschouw op het niveau van de 10 politieregio’s. De aanbestedingsprocedure voor de medische arrestantenzorg (MAZ) zal waarschijnlijk in 2021 worden gestart door de politie. Het is aannemelijk dat na de aanbesteding de medische arrestantenzorg op de schaal van de politieregio’s zal worden uitgevoerd. Met het losknippen en eventueel wegvallen van de MAZ zal het voor GGD’en steeds moeilijker worden om de overige taken – de lijkschouw en het forensisch medisch onderzoek – in stand te houden. Omdat beide trajecten uitgaan van organisatie op schaal van de politieregio’s, worden de ontwikkelingen in nauwe samenwerking met de overige vier GGD-en in Oost-Nederland gevolgd en opgepakt.
De expertise van TBC-artsen en verpleegkundigen komt onder druk te staan door de dalende incidentie in Nederland. Daarnaast is de uitstroom van specialistische artsen groot en de instroom beperkt. In 2019 zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een toekomstbestendige TBC-zorg in Nederland. Door de uitbraak van het coronavirus is dit traject nagenoeg stil komen te liggen. In 2021 zal het traject worden hervat. Dit betreft zowel samenwerking tussen de 8 GGD-en van het Regionaal Expertisecentrum Noord-Oost als intensivering van de samenwerking tussen de drie Gelderse GGD-en. Financiële en organisatorische consequenties voor 2022 zijn nog niet bekend.
Toezicht op WMO-instellingen
In 2019 is de GGD als toezichthouder aangewezen door de 11 gemeenten aan de oostkant van de regio (incl. Wageningen). Voor de gemeenten aan de westkant van de regio was de GGD al toezichthouder. In 2020 is een pilot uitgevoerd voor proactief toezicht. Vanaf 2021 wordt het proactief toezicht structureel vormgegeven en geïmplementeerd. Er zal gedurende de implementatie alsook daarna continue afstemming en evaluatie blijven plaatsvinden.
Zorg en Veiligheid
Sinds de decentralisaties zijn gemeenten verantwoordelijk voor passende zorg en ondersteuning van haar inwoners. In de praktijk zien we dat complexe casuïstiek vraagt om een integrale, casusgerichte (keten)benadering en zowel zorg- als veiligheidsaspecten bevat. Onderstaande ontwikkelingen raken de taak en positie van het team OGGZ. Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte ggz (WvGGZ) in werking getreden. In 2020 en 2021 vindt een deel van de gemeentelijke uitvoeringstaken door VGGM plaats. In 2021 besluiten gemeenten over de uitvoering in 2022 en verder. Makkelijker in beeld hebben welke andere hulpverleners betrokken zijn bij mensen met een kwetsbaarheid zoals verward gedrag, zodat er beter en sneller kan worden doorverwezen en/of een integraal plan van aanpak kan worden opgesteld, is doelstelling van het in 2019 gestarte project SluiS. SluiS staat voor Sluitend Samenwerken (0-100). Het is een digitaal systeem waarin professionals kunnen aangeven dat zij betrokken zijn bij kwetsbare burgers. In 2020 en 2021 worden in de gemeenten Arnhem en Ede pilots uitgevoerd. De resultaten van de pilots resulteren in een advies over verdere implementatie en bekostiging in 2022 e.v. In 2020 en 2021 worden er met subsidie van ZonMW projecten uitgevoerd rond meldpunten niet-acute zorg en het landelijk meldnummer Zorgwekkend gedrag. Organisatie en 23
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
bekostiging vanaf 2022 is afhankelijk van wijze waarop de gemeentelijke meldpunten nietacute zorg vorm krijgen. De wettelijke borging van deze meldpunten wordt voorbereid in de Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (WAMS). Deze wet treedt vermoedelijk eind 2022 in werking. In 2022 start de doordecentralisatie van Beschermd Wonen, met een ingroeipad van 10 jaar tot 2032. In 2026 vindt besluitvorming plaats over doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang. Dit leidt mogelijk tot verschuivingen in verantwoordelijkheden en financiering van centrumgemeenten naar regiogemeenten. Consequenties voor (regionale) visie, capaciteit, werkprocessen en rollen van o.a. VGGM voor 2022 e.v. zijn nog niet bekend.
Al enkele jaren is een wetsvoorstel Regulering Sekswerk in de maak. Het voorstel m.b.t. een vergunningstelsel prostitutie wordt in 2021 ingediend. Onderdeel van het aanvragen van een vergunning is een ‘zelfredzaamheidsgesprek’. Voor de uitvoering hiervan wordt aan de GGD gedacht.
Sturing Zorg & Veiligheid
In de regio is inmiddels ervaring opgedaan met het in gezamenlijkheid met veiligheidspartners en zorgorganisaties komen tot een meer sluitende aanpak voor personen met verward gedrag; stuurgroep en platform Verward Gedrag. Rond de Wvggz vindt periodiek overleg plaats tussen gemeente, geneesheer-directeuren, Openbaar Ministerie en politie. De voorbereiding hiervan wordt gerealiseerd vanuit VGGM in samenspraak met betrokken partijen. In opdracht van het Algemeen Bestuur van VGGM (oktober 2019) vindt een analyse plaats van de overlegstructuur het themagebied Zorg en Veiligheid en van de wijze waarop het bestuurlijk overleg rond dit vraagstuk vorm te geven. Het resultaat hiervan wordt begin 2021 opgeleverd. Om na besluit door het AB tot een uitwerkingsvoorstel te komen t.a.v. bestuurlijke inrichting, voorbereiding en ondersteuning.
Doelenboom Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Signaleren en bestrijden Het bewaken, van infectieziekten + beschermen en monitoren vaccinatiegraad bevorderen van de publieke gezondheid
Opsporen van TBC en behandelen van patiënten
Wat gaan we ervoor doen? Prestaties Taken in het kader van bestrijding coronavirus Afhandelen van meldingen van infectieziekten Preventieve activiteiten om infectieziekten te voorkomen Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. Antibioticaresistentie en infectiepreventie -
Het bevorderen en beschermen van risicogroepen tegen soa’s
-
Beschermen van reizigers en voorkomen van verspreiding ziekten bij terugkeer
-
Beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en bevorderen van een
-
-
Screening TBC Consulten TBC Behandeling actieve en latente TBC Bron- en contactopsporing Preventie/voorlichting
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect
Beperken verspreiding besmettelijke infectieziekten en daarmee verminderen ziektelast
Screening op SOA Consulten Soa en Sense Consulten PrEP Behandeling SOA Bron- en contactopsporing Voorlichting aan jongeren en risicogroepen Preventieve activiteiten Reizigersconsulten Groepsvaccinaties (bedrijven, zorginstellingen e.d.) Vaccinaties op maat (i.o.) Voorlichting risicogroepen (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en RO
Een gezonde en veilige leefomgeving voor de inwoners van Gelderland-Midden
24
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag
-
-
Voorkomen van dakloosheid sociaal kwetsbare inwoners
-
Cliënten maatschappelijke opvang in beeld hebben en waar nodig toeleiden naar passende hulpverlening
-
Bieden van kennis en ondersteuning aan inwoners, gemeenten en partners bij multiproblematiek
-
Bevorderen afstemming en samenwerking keten
-
Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg
-
-
-
-
Monitoren van de gezondheid van de inwoners van GelderlandMidden
-
-
-
Het houden van toezicht
Uitvoeren van toezicht op de kinderopvang
-
(Pro)actief adviseren over hoe de inrichting van de leefomgeving de gezondheid kan bevorderen Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (koude en warme fase) Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen om gezondheid hierin te borgen Voorlichting over o.a. asbest, eikenprocessierups, gewasbeschermingsmiddelen kwik, hitte, houtkachels en windmolens Meldpunt Ontruimingen Meldpunt vroegsignalering voor risicovolle schulden Meldpunt dreigende waterafsluiting (Vitens) Intake (dreigend) dak- en thuisloze individuen en gezinnen Verpleegkundig spreekuur daken thuislozen Passende begeleiding organiseren voor bezoekers Spoorhoek Arnhem Centraal meldpunt OGGZ Meldpunt Onverzekerdenzorg Project Woonhygiëne (pro) actief adviseren over verbeterpunten ketensamenwerking Beheren Verwijsindex
Lijkschouw bij vermoeden van niet-natuurlijke dood en bij euthanasie. Uitvoeren forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk geweld, zedenzaken, kindermishandeling, etc. Afname testen t.b.v. alcohol- en drugscontroles politie Opstellen letselbeschrijvingen Uitvoeren medische arrestantenzorg Adviseren van politie (insluitadviezen e.d.) Elke 4 jaar een gezondheidsmonitor uitvoeren onder jongeren, volwassenen en ouderen om de gezondheidstoestand te beschrijven Integrale rapportages opleveren op basis van cijfers vanuit de monitors, vanuit JGZ en vanuit andere afdelingen van VGGM Adviseren over de trends in die worden gezien in de monitoring Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus
Voorkomen van verdere teloorgang, ontruiming of overlast en het toeleiden (van zorgmijders) naar zorg, dan wel organiseren van hulpverlening
Bevorderen 1 gezin – 1 plan (voorkomen langs elkaar heen werken hulpverleners) Zorgen dat politie en OM op de hoogte zijn (van vermoedens) van niet-natuurlijke dood Onderzoeken en beschrijven van letsels t.b.v. onderzoek politie en OM
Bieden van medische zorg aan arrestanten
Bijdragen aan een beeld van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten
Toezien op een veilige en kwalitatief goede omgeving voor kwetsbare groepen (kinderen, cliënten, etc.) en
25
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
-
Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie Uitvoeren onderzoeken bij gastouders Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO Deelname aan landelijke pool en uitvoeren onderzoek bij jeugdverblijven/internaten in Oost-Nederland Onderzoek (laten) doen bij aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding waar sprake is van calamiteiten. Inspecties uitvoeren bij aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding (dagbesteding, begeleid en beschermd wonen, ambulante zorg, PGB e.d.) Inspecties uitvoeren en adviseren van Ondernemers in de tatoeage, permanente make-up en piercingbranche (Tijdelijke) huisvesting van vluchtelingen en statushouders Seksbedrijven
Uitvoeren van toezicht op jeugdverblijven /internaten
-
Uitvoeren toezicht op WMO-instellingen
-
-
Uitvoeren toezicht op vergunde bedrijven
-
gemeenten adviseren t.b.v. handhaving
Toezien op de hygiënevoorwaarden en gemeenten adviseren t.b.v. vergunningverlening
Wat mag het kosten Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000
Realisatie 2019
Gew. Begr. 2020
Gew.Begr. 2021
Begroting 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Algemene gezondheidszorg
6.527
28.095
47.735
7.989
7.989
7.989
7.989
Lasten
6.527
28.095
47.735
7.989
7.989
7.989
7.989
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
2.488 2.298 81 0 3.592
2.625 2.953 82 0 24.373
2.694 3.314 84 0 44.018
2.764 3.317 84 0 3.880
2.764 3.317 84 0 3.880
2.764 3.317 84 0 3.880
2.764 3.317 84 0 3.880
Baten
8.459
30.033
50.111
10.045
10.045
10.045
10.045
Resultaat voor bestemming
1.932
1.938
2.375
2.056
2.056
2.056
2.056
0
0
0
0
0
0
0
1.932
1.938
2.375
2.056
2.056
2.056
2.056
7.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting
0
0
0
0
0
0
0
1.932
1.938
2.375
2.056
2.056
2.056
2.056
2c.2 Pijler jeugdgezondheidszorg
De jeugdgezondheidszorg volgt bijna alle kinderen in Nederland op meerdere momenten in hun leven. Zij adviseren, stellen ouders gerust of verwijzen door waar nodig. Zij voeren het goede gesprek over vaccineren, gezonde voeding of gezond gedrag. Zij investeren in het gewone opgroeien en opvoeden, in het normaliseren en demedicaliseren. De jeugdgezondheidszorg werkt samen met basisvoorzieningen en eerstelijns zorg, aan preventie en gelijke kansen voor alle kinderen. Zorg op maat en digitale bereikbaarheid voor ouders en jeugdigen blijven de komende jaren een
belangrijk thema. Redenen om deze ontwikkelingen verder in te zetten zijn onder meer de behoeften van ouders en jeugdigen om meer regie te krijgen over hun vraag naar informatie, advies en ondersteuning in de zorg en opvoeding door de JGZ. Als gevolg van de covid-maatregelen speelt daarbij in toenemende mate de vraag om ouders en jeugdigen via slimme digitale middelen te kunnen blijven bereiken, nu fysiek contact niet altijd mogelijk is en contactmomenten verschoven en/of niet uitgevoerd kunnen worden. Om dit proces te versterken zijn wij vanaf 1 januari 2021 aangesloten bij de Groeigids app voor ouders waarin landelijk 17 JGZ organisaties participeren. De 26
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Groeigids app biedt een digitaal groeiboek voor ouders en betrouwbare opvoedinformatie. Het geeft verder de mogelijkheid om te chatten met ouders.
vormen waarbij ouders en jongeren contactmomenten niet meer individueel maar in groepsverband aangeboden krijgen.
In 2019 verscheen een publicatie van het Nederlands Jeugd Instituut over het gebruik van de jeugdzorg in Nederland. De daarin vertolkte zienswijze sluit aan bij de zienswijze die binnen VGGM in ontwikkeling is voor het meerjarenplan 2022-2024. Het zorggebruik is in de loop der jaren sterk gegroeid: kreeg twintig jaar geleden ongeveer 1 op de 27 kinderen en jongeren jeugdzorg, nu is dat 1 op de 8. De groei zwakt wel enigszins af, maar het zorggebruik is nog steeds hoog. Extra geld om de groei van het zorggebruik op te vangen is niet voldoende. Er is zelfs een risico dat extra geld de groei in stand houdt. Om een beter functionerend stelsel te krijgen zijn een aantal zaken nodig namelijk versterking van de basis (gedeelde visie); versterking van preventie; verbetering eerstelijnszorg; intensieve hulp met duurzame effecten en focus op aanpak belangrijkste maatschappelijke vraagstukken. De JGZ met als doelstelling preventie en normaliseren heeft zich ten doel gesteld om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de specialistische jeugdzorg door een verdere samenwerking en afstemming met deze zorgpartners.
Middels het programma Kansrijke Start is een subsidieaanvraag gedaan bij ZonMw in het programma “verbetering lokale praktijk kwetsbare zwangeren en kwetsbare jonge ouders”. De JGZ zal hierbij samen met ketenpartners binnen de VSV’s, Huisartsen, MEE Gelderse Poort, gemeenten en het sociaal domein zorgen voor een verbeterslag van de aansluiting van het medische- met het sociale domein. Begin 2021 wordt duidelijk of deze subsidieaanvraag gehonoreerd gaat worden.
Kansrijke Start
Kansrijke Start kent drie sporen voor, tijdens en na de zwangerschap. Stevig Ouderschap prenataal Voorzorg, prenatale huisbezoeken en Nu Niet Zwanger (NNZ) zijn interventies die passen binnen het eerste en tweede spoor (vóór en tijdens de zwangerschap). De doelstelling van NNZ is het vergroten van de regie op een kinderwens en het daarmee voorkomen van ongeplande en ongewenste zwangerschap bij kwetsbare (potentiële) ouders. Voor de overige 3 interventies geldt dat deze zijn gericht op advisering en begeleiding van kwetsbare zwangeren gedurende de zwangerschap en de voorbereiding op de ouder- kind relatie, op een meer of minder intensieve wijze. In 2019 is de gemeente Arnhem gestart met deelname aan het landelijke programma. In juni 2020 zijn de gemeenten Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar gestart. De inhoudelijk coördinator is werkzaam bij de GGD, schoolt de professionals van organisaties tot aandachtsfunctionaris NNZ, voert complexe casuïstiek uit op aanvraag en houdt contact met aandachtsfunctionaris voor intervisie en registratie. In 2021 wordt het pilottraject geëvalueerd. Het doel is om het programma Nu Niet Zwanger structureel in te zetten als voorziening vanuit VGGM.
In het derde spoor (na de zwangerschap) is de vraag hoe binnen de JGZ meer nadruk gelegd kan worden op de kerntaak ‘ondersteunen van ouders bij het opvoeden en opgroeien van kinderen door normaliseren’. Hierbij kan bijv. gedacht worden aan
Minister de Jonge heeft in het actieprogramma Kansrijke Start aangekondigd ‘het prenatale huisbezoek’ (PHB) op te willen nemen in de WPG. Dit wetsvoorstel ligt nu voor. Dat betekent waarschijnlijk dat gemeenten per 1 juli 2021 een wettelijke verantwoordelijkheid krijgen om prenatale huisbezoeken voor kwetsbare gezinnen in te kopen bij de jeugdgezondheidszorg. Landelijk komt er een bedrag van €5.3 miljoen beschikbaar op jaarbasis. Het budget wordt pas in de decembercirculaire opgenomen. De daadwerkelijke storting in het gemeentefonds vindt dan bij de meicirculaire in 2021 plaats. Dan is er ook meer bekend over de verdeelsleutel onder gemeenten. Nu wordt het PHB door alle 15 regiogemeenten ingekocht als lokaal aanbod. Voor de financiering van 2021 is afgesproken voor alsnog uit te gaan van het bedrag opgenomen in de offertes lokaal aanbod 2021. In de loop van het eerste half jaar zullen de inhoudelijkeen financiële consequenties van de veranderde wetgeving verder onderzocht worden. In 2021 wordt het pilot traject geëvalueerd en vindt besluitvorming plaats over voortzetting in 2022 en verder. Het doel is om het programma Nu Niet Zwanger structureel in te zetten als voorziening vanuit VGGM.
Rijksvaccinatieprogramma 0-26 jaar
In 2022 zal de leeftijd waarop de HPV-vaccinatie wordt verstrekt verschuiven van het jaar waarin kinderen 13 worden, naar het jaar waarin ze 10 jaar worden. Behalve meisjes zullen vanaf 2022 ook jongens gevaccineerd worden tegen HPV. Dit betekent voor de periode 2022-2024 een inhaalcampagne van alle 13-18-jarige jongens en een cohortverschuiving. Omdat een HPV vaccinatieserie 2 of 3 prikken omvat met een vast interval, behelst dit een grote personele- en logistieke krachtsinspanning van de JGZ. De voorbereiding van deze grootschalige en 3-jarige campagne zal in 2021 plaatsvinden. In 2021 zal naar alle waarschijnlijkheid de groep 1617-jarigen een extra oproep krijgen om gemiste vaccinaties in te halen. Het streven is om ook jongeren tussen de 18 en 26 jaar de kans te bieden (een deel van de) gemiste vaccinaties in te halen. Dit wordt momenteel landelijk voorbereid. In 2021 zal ook de informed consent procedure binnen het RVP ingeregeld moeten zijn. 27
Ontwerpbegroting 2022 VGGM
Tevens speelt in 2020-2021 een landelijke verkenning en herijking van de inrichting en
uitvoering van het RVP.
Doelenboom Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel
Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen en jongeren in Gelderland-Midden
Proactief inspelen op behoeften van gemeenten, ouders en jongeren op het gebied van jeugdgezondheidszorg Optimale start voor alle kinderen
Bevorderen gezondheid van ‘nieuwkomers’ in onze gemeenten
Wat gaan we ervoor doen? Prestaties
Uitvoeren basispakket JGZ
-
Aanbieden van contactmomenten conform Landelijk Professioneel Kader en professionele richtlijnen
Aanbieden van extra zorg voor kinderen en jongeren met extra zorgbehoeften Uitvoeren lokaal aanbod JGZ
-
Aanbieden van extra contactmomenten
-
Aanbieden zorg op maat Differentiatie in aard, frequentie en discipline van contactmomenten
Aanbieden van zorg op maat in eerste 1000 dagen van het kind
-
Uitvoeren pre- en perinataal aanbod o Prenataal huisbezoek o Voorzorg o Stevig Ouderschap (pre- en postnataal) o Samen Starten Participatie JGZ-preventieagenda Participatie Kansrijke Start JGZ 0-18-jarigen IZB-preventie en –bestrijding THZ Tbc-preventie en –bestrijding Gezondheidsbevordering Individuele seksuele gezondheidszorg en preventie van soa/hiv Afstemming en participatie in de lokale zorgketen Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma
Uitvoeren Publieke Gezondheidszorg voor asielzoekers (PGA)
-
Optimale vaccinatiegraad van kinderen en jongeren
Behouden en verstevigen van de unieke kennis-positie op het gebied van jeugdgezondheid Sluitend aanbod van preventieve en gespecialiseerde zorg
Minimaal 95% van kinderen en jongeren (WHO-norm) is gevaccineerd conform RVP Informeren en adviseren van gemeenten over gezondheidsbeleid
Samenwerking in sociaal domein versterken
-
-
Opstellen Integrale Jeugdrapportage Gezondheidsmonitor o Kindmonitor o Jeugdmonitor Deelname in netwerkoverleggen en lokale coalities
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect
Creëren van een gezonde en veilige basis voor alle kinderen, met gelijkwaardige kansen in de maatschappij
Voorkomen van betreffende infectieziekten op individueelen populatieniveau