Agendabundel
Tekst van het document
Nieuwe bekostigingswijze aanstaande
Met ingang van het kalenderjaar 2023 wordt door DUO een nieuwe bekostigingssystematiek ingevoerd. De bekostiging wordt voor een kalenderjaar toegekend, niet meer voor een schooljaar. Verder wordt de bekostiging vereenvoudigd: minder variabelen zoals de GGL, onderbouw, bovenbouw etc. De teldatum wordt voortaan 1 februari, te beginnen 1 februari 2022. Om eventuele grote schommelingen te compenseren wordt landelijk een vereveningsregeling getroffen. Als gevolg van de kalenderjaarbekostiging vervalt de vorderingspositie op OCW bij de jaarrekening 2022: dit eenmalige effect komt ten laste van het eigen vermogen. Dit eenmalige effect wordt op basis van historische gegevens ingeschat op € 600.000 . De effecten van de nieuwe bekostiging zijn nog niet volledig bekend: met name de kleine scholentoeslag en het verschuiven van de teldatum naar 1 februari zullen van invloed zijn op de bekostiging. Eventuele nadelige effecten worden over een periode van drie jaar ten dele gecompenseerd door OCW. In 2022 zullen diverse werkprocessen in verband hiermee worden aangepast.
3.3. Treasury, meerjarenonderhoudsplanning en verduurzaming Treasury Enige jaren geleden heeft de Scholengroep geconstateerd dat het uitzetten van onze middelen in de markt weinig opbrengt. We zijn overgestapt naar het investeren in gebouwen. In de afgelopen jaren zijn op alle scholen onderwijskundige aanpassingen in de gebouwen uitgevoerd. Voorbeelden zijn: bibliotheek in school, skillabs en het mogelijk maken van unitonderwijs door het verbinden van onderwijslokalen. Deze aanpassingen stimuleren de onderwijsontwikkelingen. Vanaf 2022 starten we met een nieuwe ronde aanpassingen. Deze zijn en worden rechtstreeks gekoppeld aan: 1. Onderwijskundige versnellingsvragen; 2. Verduurzaming; 3. Renovatie van gebouwen vanuit het voorgenomen IHP en uitvoeringsovereenkomst waarbij het deel verbetering van onderwijskundige ruimtebehoefte onder deze projecten kunnen vallen. Het is de vraag hoe in de komende jaren de financiële middelen vanuit treasury het beste ingezet kunnen worden. De keuze voor de inzet van liquide middelen vanuit het eigen vermog en is afhankelijk van een aantal ontwikkelingen zoals het IHP, voorziening groot onderhoud conform componentenmethode en de benodigde direct inzetbare reserve. Voor de integrale monitoring zal de treasury-rapportage geïntegreerd worden in de Marap. MJOP en voorziening De voorziening huisvesting is in 2017 ingericht.
Vanuit deze voorziening wordt het vervangend onderhoud verricht. De voorziening is opgezet aan de hand van de Meerjarenonderhoudsplanning voor de komende 20 jaren. De dependance van het LeerRijk is in 2021 teruggegeven aan de gemeente. Vanuit de bestaande planning is in eerste instantie voor de gehele stichting een bedrag van € 10.37 miljoen benodigd t/m 2042.
pag. 14
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
In het afgelopen jaar is het aangepaste beleid ten aanzien van de MJOP voorbereid en nader uitgewerkt. Met deze vorm van MJOP’s bereidt de stichting zich voor op de nieuwe richtlijnen van de inspectie. Per gebouw dient de voorziening op basis van de componentenbenadering opgebouwd te zijn en is het beleid afgestemd op het voorgenomen IHP waarbij het schoolbestuur geen levensduurverlengend onderhoud verricht. Deze laatste zal van grote invloed zijn op de benodigde voorziening. Vooralsnog wordt de huidige dotatie gehandhaafd. IHP Samen met de gemeente Rheden is een nieuw Integraal Huisvestingsplan opgesteld. Dit staat gepland om in 2022 van kracht te worden. Verduurzaming van de gebouwen en IKC-vorming zijn onderdeel van dit plan. In het nieuwe IHP wordt het vastgoedbeleid vastgelegd met daarin de afspraken met de gemeente. Op basis van het IHP wordt voor telkens 4 jaar een uitvoeringsprogramma opgesteld waarin scholen worden opgenomen die voor renovatie of (ver) nieuwbouw in aanmerking komen. In dit proces wordt tevens gekeken naar groei en krimp in de diverse deelgebieden. Per project wordt een haalbaarheidsanalyse uitgevoerd waarbij een financiële bijdrage is benodigd van zowel gemeente als schoolbestuur. Het gepland vervangend onderhoud, verduurzaming en eventuele investeringen worden zoveel mogelijk gecombineerd ingezet als bijdrage vanuit het schoolbestuur.
Deze aanpak wordt met de accountant besproken in het kader van de jaarrekening. De volgende belangrijke zaken staan voor uitvoering in 2022 gepland: o In de investeringsbegroting is € 50.000 opgenomen voor verduurzamingsmaatregelen op 1 school. o 4 scholen komen in aanmerking voor onderwijskundige aanpassingen, voor een totaalbedrag van € 90.000. o Heroverwegen voorziening i.r.t. Ontwikkeling Integraal Huisvestingsplan o Uitvoering SUVIS (verbetering binnenklimaat in combinatie met Groot onderhoud Lappendeken (€ 456.000) Voorziening huisvesting is in 2017 ingericht. Vanuit deze voorziening wordt het vervangend onderhoud verricht. De voorziening is opgezet aan de hand van de Meerjarenonderhoudsplanning voor de komende 20 jaren. In eerste instantie is voor de gehele stichting een bedrag van € 10,47 miljoen benodigd t/m 2039. Daarbij is uitgegaan van een BVO-niveau (bruto vloeroppervlakte) dat 30% hoger ligt dan de benodigde capaciteit. Als dit BVO wordt teruggerekend naar een realistisch niveau en rekening houdend met bijdragen van gemeenten, huurders en inverdieneffecten, wordt het totale MJOP ingeschat op € 6 miljoen. Jaarlijks wordt € 250.000 gedoteerd in de voorziening. In 2022 wordt rekening gehouden met een indexering van 10% vanwege gestegen bouwkosten; het herziene bedrag is € 281.875. Samen met de gemeente Rheden wordt een nieuw Integraal Huisvestingsplan opgesteld.
Verduurzaming van de gebouwen en IKC-vorming zijn onderdeel van dit plan. In het nieuwe IHP wordt het vastgoedbeleid vastgelegd met daarin afspraken met de gemeente over de instand houding (lees uitvoeren vervangingsonderhoud) van gebouwen ouder dan 40 jaar. Naar alle waarschijnlijkheid komt hiervoor een wetswijziging waardoor ook renovatie mogelijk wordt. In dit proces wordt tevens gekeken naar groei en krimp in de diverse deelgebieden. Het Integraal Huisvestingsplan geeft naar verwachting aanleiding om de huidige voorziening Onderhoud te heroverwegen. Drie keer per jaar wordt een memo Treasury opgesteld zodat het vermogen goed gemonitord wordt. Voor 2022 is het vooral de vraag hoe we hoge rentekosten kunnen beperken. Het spreiden van de middelen over diverse banken ligt voor de hand. Verder wordt het vermogen afgebouwd met behulp van versnellingsvragen op de domeinen: onderwijsontwikkeling, verduurzaming en personeel.
pag. 15
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
De Lappendeken Wij gaan anders lezen, wij gaan lezen uit Nieuwsgierigheid! Wij willen ervoor zorgen dat alle kinderen als enthousiaste lezers uit kunnen stromen naar het voorgezet onderwijs. “Lezen uit nieuwsgierigheid” is gebaseerd op de wetenschappelijk onderbouwde uitgangspunten van ‘het nieuwe lezen’. De vijf uitgangspunten hierbij zijn; -Elke dag een half uur lezen uit nieuwsgierigheid. -Actief en ook samen bezig zijn met wat je hebt gelezen. -Een rijke leesomgeving met veel variatie en vrije keuze (ook films, audiobooks en YouTube). -Langer binnen hetzelfde thema lezen, in verbinding met andere vakken. -Taalvaardigheden in samenhang behandelen, zodat het waarom en grote geheel voor leerlingen duidelijk is. Schooljaar 21-22 zijn wij hiermee gestart en zowel kinderen als teamleden zijn heel enthousiast over de eerste thema’s. We zien een grote mate van betrokkenheid bij alle kinderen en het sluit prima aan bij onze pijlers Welbevinden & betrokkenheid en het speerpunt van de onderzoekende houding.
Ods Daalhuizen We intensiveren de samenwerking tussen POVO. Alle kinderen van groep 5 tot en met 8 gaan, vanaf de tweede schoolweek 2021-2022, één dag(deel) per week naar onze rijk ingerichte themalokalen bij het Rhedens. De rijke inrichting van de lokalen stimuleert het onderzoekend en ontdekkend leren passend bij onze Blink methode. Daarbij integreren we ook verschillende andere vakken zoals lezen, spelling e.d. in het programma.
pag. 16
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
3.4. Begroting 2022 en het meerjarenperspectief 2022-2026 Baten De inkomsten voor de materiële instandhouding voor 2022 en de personele lumpsum voor 2022/2023 worden bepaald door de feitelijke leerlingenaantallen op peildatum 1 oktober 2021. De personele lumpsum voor de eerste zeven maanden van 2022 is bepaald op basis van het leerlingenaantal op 1 oktober 2020. De inkomsten voor het meerjarenperspectief zijn vastgesteld op basis van de prognoses van de directeuren. Bovenschoolse verrekeningen met de scholen (#8225). De scholen ontvangen van de stichting € 30 per leerling voor de tussenschoolse opvang. Daarnaast ontvangen vier scholen een bovenschoolse exploitatiebijdrage van in totaal € 100.000; de reden hiervan is dat deze scholen met bijzondere omstandigheden te maken hebben, waardoor het ondoenlijk is om een sluitende begroting op te stellen. Rozendaal Het aandeel van de Dorpsschool in de VVE is 57%. Afgerond is dit € 50.000 in 2022; dit bedrag staat onder de post huur (#4301). Vervangingspool Scholengroep De eigen vervangingspool bevat momenteel 5,7 fte leerkracht. Deze medewerkers worden door PON ingezet op vervanging bij de aangesloten besturen. Bij inzet buiten de Scholengroep worden de loonkosten gedeclareerd. De loonkosten van de vervangingspool bedraagt in kalenderjaar 2022: € 384.000.
De Scholengroep is vanaf 1 januari 2022 Eigen Risico Drager voor de ziektevervanging. Dat betekent dat we daarvoor niet langer voor alle vervanging verzekerd zijn bij het vervangingsfonds. In plaats daarvan betalen wij de eerste 6% van de vervangingen zelf, boven de 6% zijn we verzekerd voor de kosten van de vervanging. Voorziening groot onderhoud In de begroting is de benodigde voorziening groot onderhoud t.o.v. de berekende voorziening bijgesteld met het oog op het Integraal Huisvestingsplan (IHP) dat de gemeente Rheden momenteel ontwikkelt. Hierin wordt naast alleen nieuwbouw, renovatie en vernieuwbouw als mogelijkheid opgenomen. Het benodigde budget in de voorziening kan hiermee verlaagd worden omdat een deel van de kosten wordt opgenomen in de renovatie of vernieuwbouw aanvraag. Daarnaast wordt in het IHP samen met het bestuur beleid ontwikkeld t.a.v. de gewenste ruimtebehoefte in m2 versus de huidige aanwezige m2. Het beleid is gericht op kwalitatief in stand houden van benodigde m2 in plaats van in stand houden van alle aanwezige m2. De jaarlijkse dotatie blijft in principe op hetzelfde niveau. Echter, gezien de prijsstijgingen in de bouwsector wordt het jaarlijks bedrag verhoogd met 10%. Het nieuwe bedrag wordt dus € 281.875. Signaleringswaarde eigen vermogen Met ingang van verslagjaar 2020 wordt de hoogte van de reserves toegelicht.
Volgens de berekeningsmethodiek van OCW ligt de signaleringswaarde van Veluwezoom op ca. € 2.4 miljoen. Dit wordt verder toegelicht bij de kengetallen. Transitievergoedingen Hoewel de hoogte van dit bedrag lastig in te schatten is wordt voorlopig uitgegaan van € 125.000 voor 2022. Dit is verhoogd in verband met de uitbreiding van tijdelijke contracten naar aanleiding van de inkomsten uit subsidies. De Extra Hulp in de Klas (EHK) en het Herstelplan effecten van Corona (NPO). Extra formatie schooljaar 2022-2023 Gezien de groei van het aantal leerlingen wordt in de begroting alvast een voorschot genomen op eventuele formatie-uitbreiding van 2 fte per 1 januari 2022 (versnellingsvragen). Bij het opstellen van het bestuursformatieplan 2022-2023 wordt dit verder uitgewerkt. Meerjarenbegroting In overleg met de scholen is de begroting 2022 beleidsrijk gemaakt, binnen de geldende kaders. Wensen die niet binnen de reguliere begroting pasten, zijn beoordeeld om als versnellingsvraag in aanmerking te komen, zie bijlage versnellingsvragen.
pag. 17
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
De begroting voor de jaren 2022 en verder is doorgerekend op basis van de leerlingenprognoses. De rijksbaten zijn daarvan afgeleid. De personele lasten vormen de sluitpost; de hoogte hiervan is toegerekend naar een tekort van € 200.000 per jaar. Indexering baten en lasten In de begroting wordt geanticipeerd op een indexering van 2% van de loonkosten: dit wordt zowel in de baten als de lasten gecorrigeerd, een bedrag van € 200.000. Meerjarenbegroting
Vanaf 2021 wordt in vijf jaren € 200.000 negatief begroot in verband met het deels afbouwen van de algemene reserve. In de basis is de meerjarenbegroting sluitend; de uitgaven m.b.t. versnellingsvragen worden afzonderlijk gemonitord en bij de resultaatbestemming on ttrokken aan de bestemmingsreserve versnellingsvragen. In 2022 wordt door de herziening van de bekostigingssystematiek een eenmalig negatief effect van € 600.000 gerealiseerd, waardoor het totale resultaat van 2022 € 800.000 negatief is.
pag. 18
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
3.5.
Leerlingenaantallen en prognoses
Het aantal leerlingen van de scholen is met 9 leerlingen gegroeid. In de loop van het jaar zal groep 1 evenveel kinderen hebben dan groep 8. Deze zijn namelijk al ingeschreven in onze scholen. Per deelgebied was de ontwikkeling van het leerlingenaantal als volgt: Velp/Rozendaal Ten opzichte van vorig jaar is het aantal leerlingen in deze regio gegroeid met 6 leerlingen , ofwel 0,8%. Rheden/De Steeg Het aantal leerlingen in Rheden/De Steeg is gedaald met 11 leerlingen. Het gaat om een afname van 3,2%. Dieren/Spankeren In de regio Dieren/Spankeren is het leerlingenaantal op de basisscholen met 13 leerlingen toegenomen. Dit betekent een groei van 2,4%. Het waren met name de Prinses Margriet, de Koningin Emma en de Expeditie die voor deze groei zorgden. De verdeling van het aantal leerlingen over de leerjaren per 1 oktober 2021 ziet er als volgt uit:
Prognoses vorig jaar Ten opzichte van de prognoses van vorig jaar was het aantal leerlingen op peildatum 1 oktober 2021 41 leerlingen lager. De scholen die gegroeid zijn ten opzichte van de eigen prognoses zijn Emmaschool, Wensvogel, de Expeditie en de Margrietschool. De dalin g ten opzichte van de prognoses van vorig jaar is voor een groot deel veroorzaakt door gestu urde krimp bij de Dorpsschool Rozendaal en Daalhuizen. Verder was het leerlingenaantal van de Rheder Enk, LeerRijk en ‘t Sterrenbos lager dan eerdere prognoses. Het marktaandeel van de Scholengroep Veluwezoom is nog niet bekend. Dit kan begin 2022 worden berekend.
pag. 19
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
De Wensvogel Door middel van professionalisering van het team, en het betrekken van ouders en leerlingen bij het onderwijs op onze school en de peuteropvang, zetten we toekomstgerichte stappen. Daarbij staan onze leerlingen en hun onderwijsbehoefte centraal en zorgen we voor een (taal)rijke leeromgeving. We maken werk van kansengelijkheid door alles uit het nieuwsgierige kind te halen wat er in de basis al in zit.
Obs De Expeditie Buiten leren staat ook in 2022 centraal op de Expeditie. We blijven ons ontwikkelen in het aanbieden van lesactiviteiten op het schoolplein en in de omgeving van de school. Kinderen zijn dagelijks op het plein of om instructies te volgen of om nieuwe lesstof te verwerken. We combineren daarmee de voordelen van bewegend leren, buiten leren is gezond en de kinderen komen in aanraking met de wereld om hen heen. Daarnaast staat 2022 in het teken van het leesonderwijs op de Expeditie. We integreren de nieuwsgierigheid en het leesplezier in de aanpak van onze Davinci-methode.
De Kameleon Basisschool de Kameleon steekt in op ervaringsgericht onderwijs. Onderwijs met een focus op proces en resultaat. Het onderwijs in onze school is erop gericht de betrokkenheid en welbevinden van leerlingen te vergroten. Want betrokken leerlingen leren meer! In 2022 zijn onze speerpunten: het ontwikkelingsgerichte portfolio voor elke leerling waarin zij op hun eigen niveau werken en de ervaringsgerichte dialoog vanuit de leerkracht zodat nog beter aangesloten kan worden op de behoefte van leerlingen. Daarnaast ontwikkelen wij ons contractwerk door waardoor al onze kinderen onderwijsaanbod op maat en leerbehoefte aangeboden krijgen .
pag. 20
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
Deze formatie betreft de gemiddelde formatie gedurende het jaar. De toename in 2021, 2022 en 2023 wordt verklaard door (tijdelijke) formatie op NPO-middelen. Deze subsidie wordt op 31 juli 2023 beëindigd. Per die datum lopen ook de tijdelijke NPO-dienstverbanden af.
pag. 21
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
Investeringsbegroting
pag. 22
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
Meerjarenbalans Uit bovenstaande meerjarenbegroting en investeringsbegroting volgt onderstaande meerjarenbalans. Vanwege negatief begrote resultaten daalt het eigen vermogen in de komende jaren.
pag. 23
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
Signaleringswaarde eigen vermogen, kengetallen en kasstroom Met ingang van het verslagjaar 2020 hanteert de inspectie voor het eerst de ‘signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen’. Voor Veluwezoom is de signaleringswaarde ongeveer € 2.4 miljoen. De signaleringswaarde is niet bedoeld als harde norm, maar als startpunt voor een gesprek met de inspectie. Van Veluwezoom wordt verwacht om het gesprek aan te gaan met de interne belanghebbenden, RvT en GMR. Verder is een onderbouwing van het eigen vermogen noodzakelijk: dit kan door middel van een bestedingsplan. Dit kan vervolgens worden opgenomen in de meerjarenbegroting. Bovendien wordt vanaf het verslagjaar 2020 een onderbouwing gevraagd van de reserves in het jaarverslag. In deze meerjarenbegroting wordt het eigen vermogen afgebouwd met € 200.000 per jaar. Daarnaast is in 2022 sprake van een eenmalig negatief resultaat van € 600.000 als gevolg van de herziening van het bekostigingsstelsel. Dit samen leidt tot een eigen vermogen van € 2.7 miljoen eind 2026, ca. € 370.000 boven de signaleringswaarde. In de loop van 2022 zal naar verwachting meer duidelijkheid komen over het IHP en de consequenties voor het MJOP. Ook wordt de komende jaren een stelselwijziging verwacht m.b.t. de berekening van de voorziening (componentenmethode).
Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot een hogere voorziening; daarom is er nu voor gekozen om niet het gehele “bovenmatig” eigen vermogen in te zetten voor versnellingsvragen.
pag. 24
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
Kasstroom
Risico's en onzekerheden De volgende risico's en onzekerheden zijn van belang: •
De effecten van de nieuwe bekostiging zijn nog niet volledig bekend: met name de kleine scholentoeslag en het verschuiven van de teldatum naar 1 februari zullen van invloed zijn op de bekostiging. Eventuele nadelige effecten worden over een periode van drie jaar ten dele gecompenseerd door OCW.
•
De herziening van de waarderingsgrondslag van de voorziening groot onderhoud (MJOP) kan tot substantiële effecten leiden; dit is mede afhankelijk van het IHP van de gemeente. Op dit moment kan dit effect nog niet in euro's worden uitgedrukt.
pag. 25
Begroting 2022, met een meerjarenperspectief naar 2026
2022: WAT GAAN WE SAMEN DOEN?
ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst
Innoveren en hoge leeropbrengsten
Met circa 190 professionals geven we goed onderwijs aan 1.729 leerlingen in 11 scholen. Lef en experimenteren Wat hebben we voor onze leerlingen in petto? Dit zijn enkele speerpunten in 2022: • Lezen uit nieuwsgierigheid! Motivatie dus, want wie lezen leuk vindt, wordt vaardiger. • Rekenen. • Onderzoekend en ontdekkend leren. • Leerlingraad en leerlijn burgerschap.
Alle kinderen nemen deel aan de openbare onderwijsweek ‘ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst van de duurzame wereld’. We laten nog meer zien wat we doen én bereiken. We versterken dialoog en nodigen anderen uit om bij te dragen. Welke tips hebben leerlingen? Ze delen die met ons, onder andere in de ikjijwij-raad. De wetgeving rond burgerschapszin wordt van kracht. Inspirerend, het raakt volop aan onze ikjijwij-visie.
Nieuwsgierigheid
We stappen over naar een nieuw leerling volgsysteem ‘Leerling in beeld’. Kinderen krijgen met de ‘Zeven werelden van Techniek’ een aantrekkelijk en realistisch beeld van leren en werken in de bèta en techniek. Bewegingsonderwijs krijgt een impuls. Bootcampen, gymen, naar het bos, actie! Ons onderwijs wordt inclusiever. De Scholen groepcijfers zijn prima. We bestendigen dit met de nieuwe kenniskring op dit thema.
Samenwerken = ikjijwij
Kennis om verder te bouwen
Het reviewteam van de Scholengroep bezoekt elke school en geeft feedback op een leerlingbelofte. Wat gaat goed? Wat kan beter?
Basisvakken, taal en rekenen
Leervertragingen, ontstaan of versterkt door de Coronacrisis, pakken we verder aan.
Samenwerken en netwerken Kenniskring intern begeleiders Kenniskring rekenen
Kernkring
Kenniskring taal
We versterken de HRM-aspecten van onze kenniskringen. En ontwikkelen de werkwijze als onderzoekskring. Er starten nieuwe kenniskring(en). Zou bestuurlijk samenwerken met PCBO Rheden een goede keuze zijn? In miniconferenties leren we elkaar beter kennen. Scholen en kinderopvang maken beleid steeds meer samen, op weg naar integrale kindcentra.
Passend onderwijs: focus op inclusiviteit.
Mini-conferenties PCBO Rheden
Meer kansengelijkheid en toekomstbestendige huisvesting: we werken eraan met de gemeente.
ikjijwij in de week van het openbaar onderwijs
Nieuwe profielen in gesprekscyclus
Zelfevaluaties
Onderwijskundige aanpassingen in de scholen • Investeren in zonnepanelen. Diverse projecten in de scholen.
Financiën Het huishoudboekje van de Scholengroep: IN Rijksbijdrage OCW Overige baten
UIT Personeel Afschrijvingen Huisvesting Overige lasten
Kenniskring i-coaches
ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst
Samen met gemeenten en andere schoolbesturen zetten we volgende stappen in integrale huisvesting en onderhoud.
Ontwikkelen
Doorstroomprojecten naar het VO.
Jezelf kennen, talenten, leren leren
• L es goed aansluiten op tempo, talenten en onderwijsbehoefte van elk kind. •D igitaal portfolio. •D idactisch sterke lessen. •K ind is eigenaar van eigen leerproces. •B uiten leren.
Huisvesting en verduurzaming
Jaarbeeld 2021 verschijnt
Duurzame groei: de ontwikkelgesprekken van leerkrachten gaan nu ook over ‘ikjijwij, nieuwsgierig naar de toekomst’ omdat onze visie is vertaald in de leerkrachtprofielen (L10 en L11). Hoeveel (les)uren krijgt welke medewerker voor welke taken? Afspraken staan per school in een werkverdelingsplan. We voeren enkele verbeteringen door. Typisch Veluwezoom is: ontwikkelen en opleiden. We werken aan een Scholengroep academie. Met de PABO verkennen we Samen opleiden. Medewerkers vinden en binden is een priori teit. Hoe kan de ‘onboarding’ van nieuwe medewerkers beter? We zoeken het uit. We starten met eigen risicodragerschap bij ziektevervanging.
Scholengroepdag
januari
€ 11.918.583 € 481.968 € 902.806 € 1.128.050 € 14.431.406
Toelichting op het resultaat: Omdat de overheid de bekostigingssystematiek wijzigt, is er eenmalig een negatief resultaat van € 600.000. Om reserves af te bouwen investeren we € 200.000 extra in: team scholing, training, aanschaf van methodes, 2 fte formatie (versnellingsvragen) Elke school begroot zelf: leermiddelen • opleiding en ontwikkeling van personeel • energie en schoonmaak. Ook de stichting investeert in innovatie en opleiding.
“We doen natuurlijk heel veel meer dan dit. Volg ons via de digitale kanalen. En collega’s: hopelijk ontmoeten we elkaar weer op de Scholengroepdag.” Hannelore Bruggeman, voorzitter college van bestuur
Samenwerking met PABO is verkend
december
Vragen of suggesties? Mail naar info@scholengroepveluwezoom.nl
€ 12.960.893 € 670.514 € 13.631.406
Ontwerp: Deel 2 ontwerpers
Ook in hectische tijden geeft het energie: het duurzaam verbeteren van ons onderwijs en onze Scholengroep. Op deze poster lees je de bovenschoolse plannen voor 2022. De volledige begroting vind je in Office 365 of op scholengroepveluwezoom.nl
Concept en tekst: de C-sleutel
1 21-3 Jaaragenda Stichting Veluwezoom
1 25-1 Raadsinformatiebrief Hulp bij het Huishouden
Raadsinformatiebrief
Onderwerp Personeelstekorten bij zorgaanbieders hulp bij het huishouden Adviseur Portefeuillehouder Datum
: M. Jansma i.s.m. J. Wessels (gemeente Rheden) : T. van der Pas : 21 juni 2022
Aan de Raad Inleiding Met deze raadsbrief willen wij u als raad informeren over ontwikkelingen die wij zien in de dagelijkse praktijk bij huishoudelijke ondersteuning aan onze inwoners. Aanleiding De gemeente Rheden, die ook voor onze gemeente de Wet maatschappelijke ondersteuning uitvoert, ontvangt sinds de zomer van 2021 signalen van inwoners van onze beide gemeenten dat de hulp bij het huishouden bij meerdere zorgaanbieders niet geleverd kan worden. Deze kwestie speelt ook in andere gemeenten. In regionaal verband is hierover gesproken met de gecontracteerde zorgaanbieders. Met name voor de meest lichte vorm van huishoudelijke ondersteuning is deze problematiekk aan de orde, dus bij de zorgvorm waarvoor geen beschikking nodig is. In onze gemeenten wordt dit ‘algemene voorziening hulp bij huishouden’ genoemd. De inwoners die deze vorm van ondersteuning ontvangen, hebben alleen hulp nodig bij het uitvoeren van de schoonmaaktaken. Voor de ondersteuning van inwoners die naast het laten uitvoeren van schoonmaakwerkzaamheden een vorm van begeleiding nodig hebben, is een indicatie vanuit de gemeente nodig. Dit noemen wij ‘maatwerkvoorzieningen’. Welke problemen spelen er? Bij zorgaanbieders hulp bij het huishouden speelt een personeelstekort. Dit personeelstekort leidt ertoe dat de wachttijden oplopen.
Het blijkt dat niet alle inwoners direct huishoudelijke ondersteuning kunnen krijgen. De gehele sector huishoudelijke ondersteuning heeft moeite met het vinden van voldoende personeel, maar bij de algemene voorziening zijn de problemen het grootst. Het personeel dat beschikbaar is, wordt door aanbieders met name ingezet op de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning. Deze keuze is begrijpelijk omdat de inwoners die in aanmerking komen voor de maatwerkvoorziening over het algemeen kwetsbaarder zijn dan inwoners die in aanmerking komen voor de algemene voorziening. De personeelstekorten in de huishoudelijke ondersteuning zijn overigens niet uniek voor gemeenten Rheden en Rozendaal. Er is sprake van een landelijk probleem. Ook andere gemeenten in de regio Centraal-Gelderland hebben er mee te maken. In regionaal verband (MGR module Inkoop) zijn we hierover in gesprek met aanbieders. En op 1 december 2021 heeft de module Inkoop een regionale marktverkenning met aanbieders huishoudelijke ondersteuning georganiseerd. Deze regionale marktverkenning en diverse contractgesprekken met aanbieders hebben geleid tot het volgende beeld: •
Aanbieders zijn via allerlei kanalen personeel aan het werven, maar door de algehele krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om voldoende personeel te vinden. Er wordt ook getracht om nieuwe doelgroepen te vinden, zoals studenten.
Pagina 1 van 3
• •
•
Aanbieders geven aan dat het lastig is om nieuw geworven personeel vast te houden. Een deel van de nieuwe medewerkers haakt relatief snel af. Aanbieders verwachten dat de personeelstekorten langere tijd zullen aanhouden. Er is op dit moment geen verzoek aan gemeenten of de regionale inkooporganisatie tot extra ondersteuning bij het werven. Wel roepen aanbieders gemeenten op om richting inwoners te communiceren dat er personeelstekorten zijn en dat niet langer verwacht mag worden dat huishoudelijke ondersteuning in ruime mate beschikbaar is. Bij een aantal aanbieders ontstaan ook financiële problemen. Nieuw te werven personeel heeft een sterkere onderhandelingspositie ten aanzien van het startsalaris. En het bestaande personeel zit relatief hoog in de loonschaal en heeft dus een hoge periodiek in de loonschaal. Dit sluit niet meer aan op de aannames in de regionaal overeengekomen tarieven.
Mogelijke oplossingen Afspraken met zorgaanbieders Het aanpakken van de personeelstekorten in de huishoudelijke ondersteuning is complex. Er is sprake van een algehele krapte op de arbeidsmarkt. Het college heeft begrip voor de lastige situatie, maar stelt zich wel op het standpunt dat, gezien de rolverdeling opdrachtnemer- opdrachtgever het de primaire verantwoordelijkheid is van de zorgaanbieders om zorg te dragen voor voldoende gekwalificeerd personeel om de opdracht uit te kunnen voeren. Zorgaanbieders hebben ons verzekerd dat ze altijd een zorgvuldige afweging maken in de werkzaamheden die het meest noodzakelijk zijn en dat ze deze blijven uitvoeren. Zij zullen alles op alles zetten om de meest kwetsbare inwoners en inwoners waar zorg het hardst nodig is, als eerste te kunnen helpen. De zorgaanbieder zal dus altijd een afweging maken welke ondersteuning als eerste geboden moet worden. Informatiebrief richting inwoners Het college van Rheden heeft, mede namens onze gemeente, onze inwoners die de algemene voorziening hulp bij het huishouden ontvangen, actief geïnformeerd over wat er gaande is (* zie bijlage). In deze brief wordt uitgelegd dat er personeelstekorten zijn en wordt inwoners om begrip gevraagd voor de problemen die op dit moment spelen. De brief bevat ook informatie over de oorzaak van de wachttijden.
Met deze inwonerbrief komen we ook tegemoet aan de vraag van zorgaanbieders om inwoners proactief te informeren over de huidige personeelstekorten. We hebben met de zorgaanbieders afgesproken dat inwoners met persoonlijke vragen altijd bij hen terecht kunnen. En dat de aanbieder samen met de inwoner kijkt naar een passende oplossing. Lichte toetsing De Wmo-consulenten voeren altijd een lichte toets uit op aanvragen voor hulp bij het huishouden als algemene voorziening. Daarmee wordt ervoor gezorgd dat inwoners die mogelijk wat meer gekwalificeerde ondersteuning nodig hebben, deze ook ontvangen. En dat alleen de inwoners die ook echt hulp bij het huishouden nodig hebben en deze niet zelf kunnen organiseren, een maatwerkvoorziening ontvangen. Hiermee kunnen we de hoeveelheid aanvragen bij deze vorm van Wmo beter reguleren. Aanpassing tarief De regionale inkoop centraal Gelderland heeft onlangs de tarieven voor product algemene voorziening hulp bij het huishouden verhoogd naar €0,52 per minuut. Hiermee is het tarief voor product algemeen voorziening hulp bij het huishouden gelijkgesteld aan het tarief voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden. Hierdoor is het voor zorgaanbieders mogelijk om personeel dat wat hoger gekwalificeerd is dan strikt noodzakelijk, ook voor het product algemene voorziening hulp bij het huishouden aan te kunnen trekken en in te kunnen zetten.
Pagina 2 van 3
Het werken in de hulp bij het huishouden wordt ook aantrekkelijker gemaakt voor andere groepen werkzoekenden. Invoeren eigen bijdrage hulp bij het huishouden In het regeerakkoord is opgenomen dat voor de huishoudelijke ondersteuning opnieuw een inkomensafhankelijke eigen bijdrage zal worden ingevoerd. Het abonnementstarief zal hiermee voor de huishoudelijke ondersteuning komen te vervallen. Hoe deze inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien en wanneer deze wordt ingevoerd, moet nog door het rijk worden uitgewerkt. Maar het opnieuw invoeren van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage zal naar verwachting tot minder vraag naar huishoudelijke ondersteuning gaan leiden. Wij zullen de ontwikkelingen hierin nauwgezet blijven volgen. Tot slot Zoals aangegeven, komt het probleem dat we nu tegenkomen bij onze zorgaanbieders hulp bij het huishouden, voort uit een landelijke ontwikkeling. Namelijk: personeelstekorten in diverse sectoren van de arbeidsmarkt. Dit nodigt ons uit om hier juist nu actief, samen met inwoners en zorgaanbieders, oplossingsmogelijkheden voor te vinden. Zowel voor nu als voor de langere termijn. Het college van burgemeester en wethouders, Boele Boelens, gemeentesecretaris
Ester Weststeijn, burgemeester
Bijlage: Brief van het college van B&W aan de inwoners. Op 15 juni 2022 verzonden door alle gemeenten in regio Centraal Gelderland
Pagina 3 van 3
1 25-1 Bijlage bij raadsinformatiebrief Inwonerbrief personeelstekort Hulp bij het Huishouden
Naam Adres Postcode Plaats Publiek datum
zaaknummer
uw brief/kenmerk
behandeld door
doorkiesnummer
bijlage(n)
Afdeling Samenleving
(026) 49 76 911
onderwerp
Ontwikkelingen in hulp bij het huishouden. Beste meneer, mevrouw [achternaam], U ontvangt ondersteuning in het huishouden van een zorgaanbieder. Voor het uitvoeren van deze hulp hebben wij een opdracht gegeven aan de zorgaanbieder die bij u thuiskomt. Signalen Wij vinden het belangrijk dat de afspraken die u samen met uw zorgaanbieder maakt ook worden nagekomen. Denk bijvoorbeeld aan afspraken over op welk moment de hulp geboden wordt en door wie. Vaak gaat dit goed en is er geen probleem. Helaas krijgen wij de afgelopen maanden signalen van inwoners dat de afspraken niet altijd worden nagekomen. Daarover zijn wij in gesprek gegaan met de zorgaanbieders voor huishoudelijke hulp. Wij hebben aan hen gevraagd wat de oorzaak hiervan is. Wat is er aan de hand Uit de gesprekken bleek dat de oorzaak te maken heeft met een tekort aan goede hulpen op de arbeidsmarkt. Mogelijk heeft u hierover via de media ook berichten gezien. Er zijn veel vacatures in de zorg waar moeilijk personeel voor te vinden is. Daardoor kan het gebeuren dat zorgaanbieders hun roosters voor de inzet van hun personeel niet rond krijgen. Helemaal als ineens iemand ziek is bijvoorbeeld. Dan kan het voorkomen dat uw zorgaanbieder niet dezelfde dag of in dezelfde week iemand anders kan sturen.
Of misschien krijgt u af en toe een andere hulp dan u gewend bent of dat de hulp iets korter bij u aanwezig is waardoor niet altijd alle werkzaamheden op dat moment gedaan worden.
Begrip voor onwenselijke situatie Dit is natuurlijk niet prettig en zowel zorgaanbieders als wij vinden dit een onwenselijke situatie. Toch willen wij u vragen om begrip voor de situatie. Zorgaanbieders hebben ons verzekerd dat ze altijd een zorgvuldige afweging maken en de noodzakelijke werkzaamheden bij u thuis blijven uitvoeren. Ook hebben zij aan ons aangegeven altijd te willen zoeken naar goede oplossingen voor eventuele problemen samen met u. Ervaart u toch problemen omdat bijvoorbeeld de meest noodzakelijke werkzaamheden bij u thuis blijven liggen? Of heeft u naar aanleiding van deze brief vragen? Dan kunt u contact opnemen met uw zorgaanbieder. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Rheden/Rozendaal, namens hen,
Hanny Jansen manager Samenleving
1 25.2 Raadsinformatiebrief Eindrapport Rheden Onderzoek Toegang WMO en Jeugdhulp
Raadsinformatiebrief
Onderwerp Rekenkamerrapport gemeente Rheden ‘Toegang tot de Wmo en Jeugdzorg’ Adviseur Portefeuillehouder Datum
: M. Jansma : T. van der Pas : 21 juni 2022
Aan de Raad Inleiding Bijgevoegd bij deze raadsinformatiebrief treft u aan een Rapport van de rekenkamercommissie van de gemeente Rheden over de Toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdzorg. De keuze voor dit onderzoek komt voort uit een inventarisatie van mogelijke onderzoeken onder de fracties van de Rhedense gemeenteraad. Dit onderwerp werd door meerdere fracties aangedragen. Het doel van dit onderzoek is inzicht te krijgen in: 1. de effectiviteit en efficiëntie van de toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdhulp; 2. hoe deze toegang door hulpvragers wordt ervaren en 3. de kaderstellende en controlerende rol van de raad in deze. De centrale onderzoeksvraag is: ‘Heeft Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp effectief en efficiënt georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager?’ Het antwoord op deze centrale onderzoeksvraag is ook voor onze gemeente van belang. Het college van B&W van Rheden is immers, daartoe gemandateerd, ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet voor Rozendaal. Communicatie Het Rekenkamerrapport is op 17 mei besproken in de voorbereidende vergadering1 voor de Rhedense gemeenteraad van 28 mei. In zijn vergadering van 28 mei heeft de Rhedense raad besloten om het rapport en de aanbevelingen te omarmen.
De raad heeft het college ook opgedragen met de aanbevelingen aan de slag te gaan. Waarbij via een motie de in het rapport genoemde reactietermijn (september 2022) is verlengd tot januari 2023. Het rapport is op 7 juni met onze portefeuillehouder gedeeld. Inbreng raad Wij vinden het belangrijk het Rhedense rekenkamerrapport te delen met de raad. Het was echter niet meer mogelijk het via het presidium op de lijst van ingekomen stukken te zetten voor de raad van 5 juli. Uitreraad heeft u als raad de mogelijkheid het document zelf op de lijst van ingekomen stukken te zetten voor de raad van 5 juli. Daarnaast is gemeente Rheden voornemens haar raad op 20 september 2022 tijdens een oriënterende raadsvergadering mee te nemen in aantal ontwikkelingen van het sociaal domein. Deze bijeenkomst is openbaar en vindt plaats van 19.30-22.30 uur op Landgoed Avegoor in Ellecom. Ook uw raad is hierbij uitgenodigd.
1 Vergelijkbaar met onze commissievergadering.
Pagina 1 van 2
Wij vertrouwen er op u hiermee naar behoren te hebben geïnformeerd.
Het college van burgemeester en wethouders,
Boele Boelens, gemeentesecretaris
Ester Weststeijn, burgemeester
Bijlage: Rapport Rekenkamercommissie gemeente Rheden ‘Toegang tot de Wmo en de Jeugdzorg’
Pagina 2 van 2
Klik hier en voeg via Invoegen Afbeeldingen een foto in. Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak. 1 25.2 Bijlage Eindrapport Rheden onderzoek toegang Wmo en Jeugdhulp.pdf
Toegang tot de Wmo en Jeugdzorg
REKENKAMERCOMMISSIE
februari 2022
Eindrapport Onderzoek toegang Wmo en jeugdhulp Rekenkamercommissie Rheden
Colofon Auteurs: Gerard Nieuwe Weme Demet Akpinar Esra van Koolwijk Yorick van den Berg
B&A B.V. Bezuidenhoutseweg 161 Postbus 829 2501 CV Den Haag t 070 - 3029500 f 070 - 3029501 e-mail: info@bagroep.nl http: www.bagroep.nl
© Copyright B&A B.V. 2022. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Op alle opdrachten en werkzaamheden zijn de Algemene voorwaarden van B&A B.V. van toepassing, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel Haaglanden onder dossiernummer: KvK Haaglanden 27177844. De Algemene voorwaarden treft u als bijlage aan en kunt u tevens inzien op onze website, www.bagroep.nl. B&A is gevestigd in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam.
Inhoudsopgave Samenvatting
4
1. Inleiding en onderzoeksverantwoording
7
1.1
Aanleiding
7
1.2
Onderzoeksvragen
7
1.3
Normenkader
8
1.4
Onderzoeksverantwoording
8
1.5
Leeswijzer
12
2. Bevindingen perspectief inwoners
15
2.1
Inleiding
15
2.2
Ervaringen met de toegang tot de Wmo en jeugdhulp
17
2.3
Toetsing aan het normenkader: Wmo
20
2.4
Toetsing aan het normenkader: Jeugdhulp
21
3. Bevindingen perspectief wettelijke en juridische kaders
25
3.1
Inleiding
25
3.2
Inrichting toegang Wmo en jeugdhulp
27
3.3
Ervaren kwaliteit van de toegang (Wmo en Jeugd)
36
3.4
Toetsing aan het normenkader
38
4. Bevindingen gemeentelijke doelen en ambities
43
4.1
Inleiding
43
4.2
Bijdrage van toegang aan realisatie van gemeentelijke doelen Wmo en Jeugdhulp
43
4.3
Informatiepositie en betrokkenheid raad bij de toegang Wmo en Jeugdhulp
52
4.4
Toetsing aan het normenkader
53
5. Bevindingen bedrijfsvoering en taakinvulling toegang
57
5.1
Inleiding
57
5.2
Effectieve en efficiënte inrichting toegang Wmo en de jeugdhulp
57
5.3
Samenhang toegang Wmo en jeugdhulp met inkoop en bekostiging
59
5.4
Percepties partners over de toegang Wmo en jeugdhulp
61
5.5
Mogelijke verbeterpunten toegang Wmo en jeugdhulp
62
5.6
Toetsing aan het normenkader
63
6. Conclusies en aanbevelingen
67
6.1
Inleiding
67
6.2
Conclusies
67
6.3
Aanbevelingen
68
7. Bestuurlijke reactie
70
8. Nawoord
75
Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen
77
Inhoudsopgave
3
Samenvatting Het doel van het onderzoek is inzicht te krijgen in de effectiviteit en efficiëntie van de toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdhulp, hoe deze door hulpvragers wordt ervaren en in de kaderstellende en controlerende rol van de raad waar het gaat om de toegang. De centrale onderzoeksvraag is: “Heeft Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp effectief en efficiënt georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager?” Het onderzoek is gestart met een documentenstudie gevolgd door interviews, casusonderzoek, een ontwikkelkamer voor professionals en een reflectiesessie met de gemeenteraad. Bevindingen Algemeen Bij de gemeente zijn weinig kwantitatieve gegevens beschikbaar op basis waarvan de efficiëntie en de effectiviteit van de toegang kan worden bepaald. Dit komt mede door het ontbreken van streefwaarden en een nulmeting. Tot eind 2020 was beperkt sprake van een efficiënte inrichting van de toegang tot de Wmo en de jeugdhulp gezien de grote overschrijdingen van afhandeltermijnen bij de toegang. Sinds 2021 is de inrichting van de toegang fors aangepast, door naast de gemeente ook via Incluzio een groot deel van de eerste contacten en hulpvragen te laten oppakken. Daarmee is formatie toegevoegd bij een nagenoeg gelijkblijvend aantal maatwerktrajecten. Conclusie 1.
Informatie is zeer beperkt voorhanden waardoor de gemeente onvoldoende zicht heeft op de efficiëntie en effectiviteit van de toegang tot Wmo en Jeugdhulp Het gebrek aan concrete doelen en streefwaarden en monitoringsgegevens maakt het lastig om te toetsen hoe effectief en efficiënt het beleid wordt uitgevoerd. Raadsleden krijgen vooral financiële informatie en geven aan onvoldoende kwalitatieve en kwantitatieve informatie te ontvangen over de effectiviteit en efficiëntie van de toegang. Zij hebben onvoldoende zicht op het effect van de inrichting en uitvoering van de toegang. Raadsleden ervaren hierdoor weinig grip op de toegang en vinden dat zij hierdoor onvoldoende hun controlerende taak kunnen uitvoeren. Conclusie 2. Het ontbreekt aan een duidelijk doel waaraan de toegang van Wmo en jeugdhulp een bijdrage moet leveren. Dit vertaalt zich in de uitvoering: betrokkenen handelen op basis van eigen inzicht. Het ontbreken van duidelijke doelen die de toegang (mede) moet bereiken, maakt het formuleren van een opdracht naar de toegang en bijvoorbeeld een partner ingewikkeld. Mede daardoor handelen de verschillende actoren in de toegang tot de Wmo en jeugdhulp naar eigen inzicht. Eenieder draagt op zijn of haar manier naar beste wil en kunnen een steentje bij. Echter niemand overziet het geheel en verwachtingen komen daardoor niet bij elkaar.
De vele personele wisselingen bij de actoren in de toegang versterken dit gebrek aan overzicht en eenduidige uitvoering. Conclusie 3. Iedereen wordt geholpen, maar tijdigheid en kwaliteit van het toegangsproces is sterk voor kwaliteitsverbetering vatbaar Uit het onderzoek komt een beeld naar voren dat bewoners van tevoren niet altijd de weg kenden naar de hulp. Het merendeel van de gesproken bewoners vond dat de hulp niet of slechts gedeeltelijk op tijd kwam. Alle gesproken bewoners hechten veel waarde aan een vast aanspreekpunt en goede klik met de consulent en aanbieder van hulp en ondersteuning. Nagenoeg alle gesproken bewoners geven aan last te hebben van de grote hoeveelheid wisselingen in consulenten en hulpverleners, een vast gezicht wordt
Samenvatting
4
gemist. De paar bewoners die wel een vaste consulent hebben, geven aan dat deze vaste contactpersoon heel belangrijk is. Bewoners vinden het van belang dat na afgeving van de beschikking contact wordt opgenomen door de consulent om te vragen naar de ervaring met de hulp. Zeker wanneer een ziektebeeld progressief is, wensen bewoners een proactieve rol van de consulent. Raad en college: Aanbeveling 1: Benoem de doelen waar de toegang aan moet bijdragen, stel bijpassende indicatoren en streefwaarden op en verantwoord hierop. Benoem op welke wijze de toegang bijdraagt aan de doelrealisatie en stel bijpassende indicatoren en streefwaarden op en voer een nulmeting hiervoor uit. Maak hiermee de verantwoording waarmee de raad kan toetsen of en in welke mate de toegang bijdraagt aan de doelen (effectiviteit) en of de toegang efficiënt is. Het voorstel voor het te volgen proces is: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
De raad geeft per direct het college opdracht om doelen, bijpassende indicatoren en streefwaarden op te stellen voor de toegang. Het college maakt een voorstel in scenario’s voor verschillende doelen, bijpassende indicatoren en streefwaarden met een onderbouwing per scenario’. De keuzes voor scenario’s worden voorgelegd aan raad vóór september 2022 en stelt deze vast. Het college voert een nulmeting op basis van de ambities en indicatoren die zijn vastgesteld. De raad beoordeelt de nulmeting uiterlijk maart 2023 en past waar nodig de inhoudelijke en/of financiële kaders aan. Het college verantwoordt zich daarna via de reguliere planning- en controlcyclus op de bepaalde indicatoren en streefwaarden over de bijdragen van de toegang aan de doelrealisatie.
College en raad: Aanbeveling 2: Het vastgestelde kader vertalen in opdrachten aan toegang Wmo en Jeugdhulp en toezien op de uitvoering van die opdrachten Het vastgestelde kader volgens de bovengenoemde doelrealisatie is de basis voor de uitvoering van de toegang Wmo en Jeugdhulp. Het voorstel voor het te volgen proces is: ▪
▪ ▪ ▪
Het college vertaalt de doelen voor eind 2022 naar de opdrachten voor de verschillende actoren in de toegang van de Wmo en jeugdhulp en maakt inzichtelijk hoe iedere opdracht bijdraagt aan de doelrealisatie. Het college verzamelt gegevens over de uitvoering van de opdrachten op basis van de indicatoren en streefwaarden. Het college verantwoordt structureel aan de raad de totale doelrealisatie op basis van het totaal van de bijdragen van de verschillende opdrachten. De raad controleert de totale doelrealisatie van de toegang van de Wmo en jeugdhulp op basis van de indicatoren en streefwaarden.
College: Aanbeveling 3: zorg voor een intern en extern leer- en verbeterproces ter doorontwikkeling en verbetering van de kwaliteit van de toegang. Het college organiseert een leer- en verbeterproces dat er als volgt uitziet: ▪ ▪
Het college bereidt elke leer- en verbetersessie voor met een analyse van de verzamelde gegevens zoals beoogd bij aanbeveling 2. Het college organiseert vier keer per jaar een leer- en verbetersessies met alle relevante actoren in de toegang van de Wmo en Jeugdhulp. Relevante actoren zijn: de gemeentelijke toegang , de nietgemeentelijke toegang, Incluzio, aanbieders van ondersteuning en zorg in voorveld en geïndiceerde hulp. Voeg aan elk van de sessies ervaringsdeskundigen toe. De gemeente neemt de regie op dit leer- en verbeterproces en vertaalt de uitkomsten in werk- en ontwikkelafspraken.
Samenvatting 5
Klik hier en voeg via Invoegen Afbeeldingen een foto in. Om te vergroten: klik op een hoek en sleep. Om te verschuiven: klik op Bijsnijden in het rechtertabblad Opmaak.
1
INLEIDING EN ONDERZOEKSVERANTWOORDING
Inleiding en onderzoeksverantwoording
6
1. Inleiding en onderzoeksverantwoording 1.1
Aanleiding
De rekenkamercommissie van de gemeente Rheden onderzoekt of de toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (hierna Wmo) en Jeugdhulp effectief en efficiënt is georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager. De keuze voor dit onderzoek komt voort uit een inventarisatie van mogelijke onderzoeken onder de fracties van de gemeenteraad, waarbij dit onderwerp door meerdere fracties werd aangedragen. Een goede inrichting van de toegang tot voorzieningen in het sociaal domein kan bijdragen aan de financiële houdbaarheid van het sociaal domein, meer maatwerk en meer samenhang door het leveren van integrale arrangementen. Vanuit zijn controlerende taak is het voor de gemeenteraad zeer relevant om te weten hoe de toegang in de eigen gemeente verloopt en wat de gevolgen daarvan zijn voor de burgers van Rheden. De rekenkamercommissie heeft ervoor gekozen om zich hierbij te beperken tot het onderzoeken van de toegang tot de Wmo en de Jeugdhulp.
1.2
Onderzoeksvragen
Het doel van dit onderzoek is inzicht te krijgen in de effectiviteit en efficiëntie van de toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdhulp, hoe deze door hulpvragers wordt ervaren en in de kaderstellende en controlerende rol van de raad. De centrale onderzoeksvraag is: Heeft Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp effectief en efficiënt georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager? De centrale onderzoeksvraag is uitgewerkt in de volgende deelvragen: 1. Hoe wordt de toegang door bewoners ervaren op de volgende aspecten: toegankelijkheid, vindbaarheid, tijdigheid van de dienstverlening, kwaliteit van de vraagverheldering, kwaliteit van de beslissing op toewijzing (of afwijzing) van hulp en kwaliteit van de voortgangsbewaking na toewijzing van hulp. 2. Hoe is het toegangsproces feitelijk ingericht en is de toegang tot de Wmo en jeugdhulp daarmee rechtmatig ingericht? 3. Op welke wijze draagt de toegang bij aan de gemeentelijke doelen en ambities in de Wmo en jeugdhulp? 4. Hoe is de informatiepositie en betrokkenheid van de raad georganiseerd en op welke wijze vindt verantwoording plaats, opdat de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan vervullen? 5. Is de wijze waarop Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp heeft geregeld effectief en efficiënt georganiseerd? 6.
Hoe is de toegang (gemeentelijk en niet-gemeentelijk) in samenhang met inkoop en bekostiging ingericht op de aspecten: bereikbaarheid via welke dienstverleningskanalen, inzet (formatie en kosten), sturing op- en afschaling van hulp, sturing op kostenbeheersing van Wmo- en jeugdhulpvoorzieningen, samenwerking met netwerkpartners en niet-gemeentelijke verwijzers, leren en verbeteren? 7. Hoe beoordelen partners de gemeentelijke toegang?
Inleiding en onderzoeksverantwoording
7
Welke mogelijkheden zijn er om de effectiviteit en efficiëntie van de toegang te vergroten alsmede de waardering hiervan door hulpvragers?
8.
1.3
Normenkader
De onderzoeksvragen zijn langs vier perspectieven uitgewerkt tot het volgende normenkader: Perspectieven 1. Inwoners
2. Wettelijke en juridische kaders
Norm ▪ De toegang is goed bereikbaar via verschillende kanalen ▪ Inwoners oordelen positief over: o de toegankelijkheid, o vindbaarheid, o tijdigheid van de dienstverlening, o kwaliteit van de vraagverheldering, o kwaliteit van de beslissing op toewijzing (of afwijzing) van hulp en o kwaliteit van de voortgangsbewaking na toewijzing van hulp. ▪ De inrichting en de uitvoering van de toegang voldoet aan de wettelijke en juridische vereisten en termijnen.
3. Gemeentelijke doelen▪ en ambities ▪
4. Bedrijfsvoering en
▪
taakinvulling (gemeentelijk en niet-▪ gemeentelijk)
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
1.4
De toegang draagt aantoonbaar bij aan de gemeentelijke doelen en ambities. De raad kan naar eigen opvatting op basis van de beschikbaar gestelde verantwoordingsinformatie voldoende inzicht krijgen in de effecten van de toegang op de gemeentelijke doelen en ambities. Er is voldoende inhoudelijke (specialistische) expertise bij de toegang beschikbaar. De toegang reflecteert op de individuele en collectieve vraagstukken van de wijk. De werkwijze van de toegang dwingt keuzes af en maakt ze consistent uitlegbaar naar alle betrokkenen. De toegang werkt efficiënt (verhouding output-inzet). De toegang stuurt op- en afschaling van hulp en draagt daarmee bij aan kostenbeheersing. De toegang voert de regie op netwerksamenwerking met alle relevante partners en partners herkennen dit. Sprake is van permanente cyclus van leren en verbeteren.
Onderzoeksverantwoording
Doelstelling Het doel van dit onderzoek is inzicht te krijgen in de effectiviteit en efficiëntie van de toegang tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdhulp, hoe deze door hulpvragers wordt ervaren en in de kaderstellende en controlerende rol van de raad waar het gaat om de toegang. Het onderzoek heeft zowel een beschrijvend als een beoordelend karakter. De opbrengsten en uitkomsten dienen de gemeenteraad van Rheden inzicht te geven in de wijze waarop de toegang voor de Wmo en de Jeugdhulp is georganiseerd en hoe deze wordt ervaren door hulpvragers, bijvoorbeeld in de communicatie. Op basis van deze inzichten wil de rekenkamercommissie aanbevelingen doen gericht op het verder verbeteren van de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp en de versterking van de informatiepositie en betrokkenheid van de gemeenteraad.
Inleiding en onderzoeksverantwoording
8
Afbakening De rekenkamercommissie heeft ervoor gekozen om zich te beperken tot het onderzoeken van de toegang tot de Wmo en de Jeugdhulp om het onderzoek behapbaar te houden. Voor deze twee decentralisaties is gekozen omdat deze de grootste impact hebben gehad en nog steeds hebben op de gemeente en inwoners. Maar ook omdat de voorzieningen beter met elkaar vergelijkbaar zijn. De toegang tot participatie (de derde decentralisatie) blijft daarmee buiten de scope van dit onderzoek. Onderzoeksvragen en -onderzoeksmodel De centrale onderzoeksvraag is: Heeft Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp effectief en efficiënt georganiseerd vanuit het perspectief van gemeente en hulpvrager? De centrale onderzoeksvraag is vanuit vier perspectieven beantwoord. Het perspectief van de inwoners, de wettelijke kaders, de eigen gemeentelijke doelen en ambities en tenslotte van bedrijfsvoering en taakinvulling. Deze zijn onderstaand toegelicht. 1.
Perspectief van de inwoners. Hoe zij de werking van de toegang ervaren, is daarom een belangrijk onderdeel van het onderzoek. De deelvraag die hierbij beantwoord moet worden is: hoe wordt de toegang ervaren op de volgende aspecten: toegankelijkheid, vindbaarheid, tijdigheid van de dienstverlening, kwaliteit van de vraagverheldering, kwaliteit van de beslissing op toewijzing (of afwijzing) van hulp en kwaliteit van de voortgangsbewaking na toewijzing van hulp.
2.
Perspectief van de wettelijke kaders. In de Wmo, maar ook de Jeugdwet zijn ‘eisen’ opgenomen over de inrichting en werkwijze van de toegang. Die zijn als het goed is vertaald in de Wmo- en Jeugdverordening en eventuele achterliggende beleidsregels. De deelvraag die hierbij beantwoord moet worden is: Hoe is het toegangsproces feitelijk ingericht en is de toegang tot de Wmo en jeugdhulp daarmee rechtmatig ingericht?
3.
Perspectief van de eigen gemeentelijke doelen en ambities. Voor de raad, die idealiter stuurt op het WAT (de toegang heeft vooral betrekking op het HOE), is het de vraag of de wijze waarop de toegang ingericht is en functioneert, ook bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke resultaten. De raad, zo zien wij in vele gemeenten, kan vanuit vier invalshoeken sturen op de Wmo en jeugdhulp: (1) kosten en gebruik (financiële kaders), (2) transformatie (wordt daadwerkelijk gekomen tot een andere werk- en denkwijze in het sociaal domein), (3) ervaringen van inwoners (wat vinden de inwoners ervan) en (4) maatschappelijke effecten (kunnen inwoners langer zelfstandig wonen, groeien kinderen veilig, kansrijk en gezond op etc.). Wij stellen voor om de gemeentelijke doelen langs deze invalshoeken te ordenen en te toetsen op welke wijze de toegang aan deze doelen bijdraagt. De deelvraag luidt dan ook: op welke wijze draagt de toegang bij aan de gemeentelijke doelen en ambities in de Wmo en jeugdhulp?
4.
Perspectief van bedrijfsvoering en taakinvulling. De wijze waarop de toegang is georganiseerd, welke taakinvulling (alleen verwijzen of ook zelf lichte ondersteuning bieden) aan de toegang is gegeven, op welke wijze de toegang op- of afschaalt in toegekende voorzieningen, hoe gestuurd wordt op de kostenbeheersing vanuit de toegang, hoe de samenwerking met aanbieders van algemene voorzieningen (bv Incluzio Rheden) en van maatwerkvoorzieningen (aanbieders van huishoudelijke hulp, begeleiding) is, zijn allemaal te onderzoeken aspecten die verklarend zijn voor een effectieve en efficiënte toegang. Voor de jeugdhulp geldt daarbij dat er ook een nietgemeentelijke toegang is via huisartsen of praktijkondersteuners bij huisartsen, gecertificeerde instellingen en bijvoorbeeld jeugdartsen van de GGD. De vraag hierbij is welke regie de gemeente
Inleiding en onderzoeksverantwoording
9
hierop voert. De deelvragen die hierbij horen, zijn: Hoe is de toegang (gemeentelijk en nietgemeentelijk) in samenhang met inkoop en bekostiging ingericht op de aspecten: bereikbaarheid via welke dienstverleningskanalen, inzet (formatie en kosten), sturing op- en afschaling van hulp, sturing op kostenbeheersing van Wmo- en jeugdhulpvoorzieningen, samenwerking met netwerkpartners en nietgemeentelijke verwijzers, leren en verbeteren? Hoe beoordelen de partners de gemeentelijke toegang? Deze perspectieven leiden tot volgend onderzoeksmodel.
Gemeentelijke toegang (Wmo en jeugd) Niet-gemeentelijke toegang (jeugd)
Toegang Wmo en jeugdhulp effectief en efficiënt? Verbetermogelijkheden?
Kaderstelling en controle raad via invalshoeken van sturing
De centrale onderzoeksvraag is vervolgens uitgewerkt in acht deelvragen verdeeld over vier perspectieven: 1.
Hoe wordt de toegang door bewoners ervaren op de volgende aspecten: toegankelijkheid, vindbaarheid, tijdigheid van de dienstverlening, kwaliteit van de vraagverheldering, kwaliteit van de beslissing op toewijzing (of afwijzing) van hulp en kwaliteit van de voortgangsbewaking na toewijzing van hulp. (perspectief 1).
2.
Hoe is het toegangsproces feitelijk ingericht en is de toegang tot de Wmo en jeugdhulp daarmee rechtmatig ingericht? (perspectief 2).
3.
Op welke wijze draagt de toegang bij aan de gemeentelijke doelen en ambities in de Wmo en jeugdhulp? (perspectief 3).
4.
Hoe is de informatiepositie en betrokkenheid van de raad georganiseerd en op welke wijze vindt verantwoording plaats, opdat de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan vervullen? (perspectief 3).
5.
Is de wijze waarop Rheden de toegang tot de Wmo en Jeugdhulp heeft geregeld effectief en efficiënt georganiseerd? (perspectief 4).
6.
Hoe is de toegang (gemeentelijk en niet-gemeentelijk) in samenhang met inkoop en bekostiging ingericht op de aspecten: bereikbaarheid via welke dienstverleningskanalen, inzet (formatie en kosten), sturing op- en afschaling van hulp, sturing op kostenbeheersing van Wmo- en jeugdhulpvoorzieningen,
Inleiding en onderzoeksverantwoording
10
samenwerking met netwerkpartners en niet-gemeentelijke verwijzers, leren en verbeteren? (perspectief 4). 7.
Hoe beoordelen partners de gemeentelijke toegang? (perspectief 4).
8.
Welke mogelijkheden zijn er om de effectiviteit en efficiëntie van de toegang te vergroten alsmede de waardering hiervan door hulpvragers?
Gebruikte onderzoeksaanpak en -methoden Documentenstudie Samen met de rekenkamercommissie en de gemeente hebben de onderzoekers de documenten vastgesteld die bestudeerd worden. De relevante stukken (beleid, verordening, beleidsregels, cliëntervaringsonderzoeken, cijfermatige gegevens) zijn door het onderzoeksteam geïnventariseerd en geanalyseerd. Tijdens het veldwerk zijn documenten toegevoegd. Zie bijlage voor de geraadpleegde documenten. De kwantitatieve data over de toegang was niet direct beschikbaar bij de gemeente en niet alle gevraagde data was beschikbaar. Veldwerk Het veldwerk heeft bestaan uit kwalitatief onderzoek. Deze vorm van onderzoek geeft naast feiten ook zicht op de verklaringen voor diezelfde feiten. Waarderend onderzoek zoals toegepast in het casusonderzoek levert andere resultaten op dan een klantervaringsonderzoek. In het casusonderzoek is aan bewoners/ouders/jeugdigen gevraagd wat zij anderen zouden toewensen als die met een soortgelijke vraag zouden zitten. Het doel is het vinden van wensbeelden die gestoeld zijn op de ervaringen van deze bewoners als praktijkdeskundigen. Dat levert veel meer zicht op de verwachtingen en wensbeelden op dan alleen de vraag stellen hoe ze het ervaren hebben. Van alle interviews, de ontwikkelkamer en de raadssessie zijn verslagen gemaakt en teruggelegd voor akkoord.
De geaccordeerde versie zijn gebruikt voor het opstellen van de bevindingen. Onderstaand is toegelicht waar het veldwerk uit heeft bestaan. Interviews met betrokken professionals (zie bijlage voor de functies) De interviews hadden twee doelen: 1) het toetsen van de bevindingen uit de beleidsinventarisatie (beschrijvend), 2) het ophalen van ervaringen met en verklaringen voor de feiten door de geïnterviewden. De volgende respondentgroepen zijn bevraagd: ▪ ▪ ▪