Agendabundel

We gebruiken ons gemeenteblad ‘In de Roos’ om informatie te delen en bewustwording te verhogen over onder meer het tegengaan van cybercrime en woninginbraken. Tot slot stimuleren en ondersteunen we de WhatsApp-veiligheidsgroepen. De inzet van inwoners zélf is immers onmisbaar in een veilig Rozendaal. - Politie: de burgemeester is vanuit zijn rol als bestuursorgaan verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde. Hiertoe behoren diverse bestuursrechtelijke bevoegdheden, vooral gericht op preventie. De feitelijke dagelijkse handhaving van de openbare orde wordt verricht door de politie. De burgemeester heeft geen directe invloed op die politie-inzet. Die verantwoordelijkheid berust bij de korpsleiding. Voor het totaal aan activiteiten om de openbare orde te handhaven is goed overleg tussen gemeente en politie van belang. Dit vindt plaats op de schaal van het Basisteam IJsselwaarden (de gemeenten Rheden, Doesburg en Rozendaal). - Crisisbeheersing: de gemeente Rozendaal is zelf verantwoordelijk voor de aanpak en bestrijding van incidenten op het eigen grondgebied. Continue aandacht voor opleiden en oefenen, al dan niet samen met regiogemeenten, is daarbij van groot belang. Met de gemeenten Rheden is in 2015 een overeenkomst gesloten die onderlinge hulp en bijstand regelt in het geval van een ramp.

Afspraken over aanpak en verantwoordelijkheidsverdeling in geval van crises zijn veelal vastgelegd op het niveau van de VGGM. - Brandweer: advies-, handhavings- en uitvoeringstaken zijn in handen van de VGGM. Het algemeen bestuur van de VGGM is de verantwoordelijke voor besluiten die in de volle breedte gaan over passende regionale brandweerzorg, preventie en risicobeheersing, waaronder het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, huisvestingsvraagstukken, aanrijtijden en de meldkamerfunctie. Een ‘buitenbeentje’ in dit programma betreft de wettelijke verplichting tot het opvangen van zwerfdieren. We hebben daarvoor afspraken gemaakt met het Dierentehuis Arnhem en omstreken (‘De Dierenborgh’).

16

Wat mag het kosten? We voorzien dat de hier beschreven bovenstaande aanpak past binnen de staande organisatie en dat zodoende geen aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Mogelijk zullen de tarieven voor de opvang van zwerfdieren procentueel fors stijgen vanwege voorziene nieuwbouw van het Dierentehuis in Velp. Vermoedelijk is dat relatief vanwege de beperkte bedragen die hier in absolute zin mee gemoeid zijn. Indien noodzakelijk zal hierover nadere besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 1.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Integrale veiligheid en handhaving Wat willen we bereiken? Veiligheid is een veelomvattend begrip. Het kan gaan over geweld en criminaliteit, maar ook over verkeer of milieu en over sociale aspecten als woonomgeving, overlast en sociale controle. Al die aspecten zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen onze gemeenschap. Inwoners, gemeentebestuur, justitie, politie, VGGM, scholen, verenigingen en allerlei andere partners zijn betrokken bij en (mede) verantwoordelijk voor integrale veiligheid. Het gemeentebestuur heeft daarbij met name een coördinerende en faciliterende rol ten aanzien van veiligheid & leefbaarheid in brede zin, en een handhavende rol in de openbare orde.

Het is van belang periodiek bestaand beleid te actualiseren, om nieuwe inhoudelijke accenten een plek te kunnen geven en daarmee continu te werken aan een veilig Rozendaal. Wat gaan we daarvoor doen? - We herijken de integrale veiligheidsnota 2018-2022 en leggen de raad in het laatste kwartaal van 2022 een nieuw integraal meerjarenveiligheidsplan 2023-2026 voor. Daarmee geven we ook uitvoering aan de (eventuele) voornemens rond veilig wonen en leven zoals die in een nieuw bestuurs- of raadsakkoord terecht kunnen gaan komen na de gemeenteraadsverkiezingen. - We passen, indien en voor zover noodzakelijk, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in het laatste kwartaal van 2022 aan op basis van de vereisten die de Omgevingswet (die waarschijnlijk medio 2022 van kracht wordt) daaraan stelt. - We laten in 2022 een zg. ‘weerbaarheidscan’ uitvoeren in onze organisatie. De scan heeft tot doel de bestuurlijke weerbaarheid van onze gemeentelijke organisatie in kaart te versterken: het gaat om het vergroten van de bewustwording van de (mogelijke) aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit, het kunnen herkennen van ondermijnen en weten hoe te handelen bij bijvoorbeeld pogingen tot beïnvloedingen. Deze weerbaarheidsscan wordt in 2021 en 2022 in (vrijwel) alle VGGM-gemeenten uitgevoerd en wordt gefinancierd vanuit de versterkingsgelden (dus door het rijk).

Wat mag het kosten? Bovenstaande activiteiten worden uitgevoerd binnen de reguliere capaciteit en bestaande middelen en vragen geen extra investering. Efficiënte regionale brandweerorganisatie Wat willen we bereiken? Wettelijke taken van de gemeente in het kader van brandbestrijding vergen een gedegen regionale organisatie van het brandweerapparaat. Gemeentegrenzen zijn hierin niet leidend; gegevens zoals aanrijtijden, efficiënte inzet van mensen en middelen en risicokaarten wel. We beogen dit samen met de regionale partners kwalitatief goed en tegen een redelijke prijs te organiseren. Wat gaan we daarvoor doen? - In 2021 is door het algemeen bestuur van VGGM een nieuwe verdeelsleutel voor de kosten van de brandweer opgesteld. Deze verdeelsleutel is, eenvoudig gezegd, gebaseerd op de uitkering die gemeenten uit het gemeentefonds ontvangen. Die nieuwe verdeelsleutel is uitlegbaar, objectief en toekomstbestendig, maar leidt tot een fors hogere bijdrage voor de Rozendaal. Daartegen heeft de raad zich in 2020/2021 in 17

-

stevige bewoordingen uitgesproken. De portefeuillehouder zal bij gelegenheid blijvend bestuurlijke aandacht vragen voor de positie van Rozendaal. In 2021 is ook een discussie gestart over de kostenverdeling voor de huisvesting van de brandweerkazernes in onze regio. Op dit moment dragen alle gemeenten hun ‘eigen’ huisvestingslasten, terwijl het gebruik van de huisvesting in veel plaatsen ten gunste van de regio komt. Denk hierbij aan kantooraccommodatie, de stalling specialistisch materieel, werkplaatsen etc. De gemeente Rozendaal heeft geen eigen kazerne en wordt bediend door de post Velp, een van de drie posten in de gemeente Rheden. In 2022 plegen we ambtelijk en bestuurlijke inzet om tot een redelijke Rozendaalse bijdrage te komen.

Wat mag het kosten? - De gestaffelde verhoging van de kosten voor de brandweerzorg over de periode van 2022 tot 2025 is bij de Kadernota opgenomen voor deze begroting. - Per 2024 (dus in de meerjarenbegroting) wordt een effect voorzien als gevolg van de discussie over de huisvestingskosten. Omvang van deze ontwikkeling is echter nog te onzeker om in deze begroting op te nemen. Effect coronacrisis In 2020 en 2021 was een deel van de inzet op het gebied van openbare orde toe te rekenen aan corona. De pandemie leidde tot extra uitgaven voor toezicht en handhaving. Ook heeft het impact gehad op het aantal evenementen en daarmee op het aantal vergunningen. Over de wijze waarop ook de komende periode met de coronamaatregelen om te gaan vindt continu afstemming plaats op VGGM-niveau en met onze directe buren. We verwachten vooralsnog voor 2022 geen extra handhavingskosten in relatie tot corona. We verwachten op dit moment ook dat de leges voor evenementenvergunningen in de loop van 2022 weer toegroeien naar het niveau van voor de coronacrisis. Dit programma bevat geen noemenswaardige financiële wijzigingen ten opzichte van de Kadernota.

1.3 Financiële consolidatie Bovenstaande aanpak leidt tot het volgende meerjarige financiële ontwikkeling in Programma 1 Veiligheid Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Baten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal baten

0 6.019 6.019

0 1.000 1.000

0 1.200 1.200

0 1.215 1.215

0 1.230 1.230

0 1.245 1.245

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal lasten

82.777 12.403 95.180

85.950 8.080 94.030

100.000 8.185 108.185

108.050 8.290 116.340

116.100 8.395 124.495

162.650 8.520 171.170

Saldo van baten en lasten

-89.161

-93.030

-106.985

-115.125

-123.265

-169.925

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-89.161

-93.030

-106.985

-115.125

-123.265

-169.925

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

18

Programma 2: Verkeer en vervoer 2.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Binnen dit programma werken we aan resultaatgericht verkeers- en vervoerbeleid gericht op veilig gebruik van de wegen en goede verkeerscirculatie voor alle weggebruikers en een goed openbaar vervoersnet. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder vallen de reguliere werkzaamheden van onze gemeente voor het onderhoud van de wegen (inclusief trottoirs) en fietspaden waarvan wij beheerder zijn, het nemen van verkeersbesluiten als noodzakelijk, alsook het volgen van de verkeersveiligheidsbeleving en oriënteren op kansen voor een veiliger en toegankelijker Rozendaal. Wat mag het kosten? De kosten binnen dit programma worden geboekt op de taakvelden 2.1 Verkeer, wegen en water en 2.5 Openbaar vervoer.

2.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Evalueren aanpak Kerklaan-Beekhuizenseweg Wat willen we bereiken? Het is van belang dat de verkeerssituatie op de kruising van de Kerklaan en de Beekhuizenseweg voldoet aan de eisen die we daarvoor stellen vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid en toegankelijkheid. Wat gaan we daarvoor doen? Nog in 2021 zal het project Kerklaan worden afgerond, waarbij met inzet van het door de raad beschikbaar gestelde krediet de noodzakelijke herinrichting kan plaatsvinden. In het eerste kwartaal van 2022 zal – naast eventuele afrondingswerkzaamheden van het project – ook evaluatie plaatsvinden van de ervaren verkeersveiligheid. Deze evaluatie zal aan de raad bij de eerste tussenrapportage kenbaar worden gemaakt. Indien noodzakelijk zal een voorstel worden gedaan ten aanzien van aanvullende maatregelen. Wat mag het kosten? De evaluatie zal op basis van ambtelijke inzet (regulier) worden uitgevoerd en kent zodoende geen meerkosten. Eventuele restanten uit het verleende krediet zullen bij aanvullende maatregelen eerst daarvoor worden ingezet, of kunnen terugvloeien naar de algemene reserve. Heroverwegen aanpak beklinkering Wat willen we bereiken? Deze coalitie wenst te investeren in duurzaam en planmatig onderhoud van de wegen.

Daartoe heeft ook de raad de ambitie uitgesproken om bij het wegenonderhoud uit te gaan van beklinkering van de wegen. Bij de uitvoering van beklinkering van de Moestuin is gebleken dat de uitvoeringskosten aanmerkelijk hoger zijn dan eerder aangenomen. Dit vraagt om een heroverweging. In 2022 zal de vastgestelde aanpak voor het wegenonderhoud heroverwogen worden. Wat gaan we daarvoor doen? In het eerste kwartaal van 2022 wordt aan de raad een voorstel voorgelegd voor de herziene meerjarige aanpak. Daartoe worden de verschillende scenario’s (asfalt/klinkers) tegen elkaar afgezet op basis van recente inzichten.

19

Wat mag het kosten? De kosten voor de uitwerking van de heroverweging in scenario’s vallen binnen het reguliere budget. Deelname aan en uitvoeren van Masterplan Veluwezoom Wat willen we bereiken? Het is voor Rozendaal van belang om de recreatieve waarde van het gebied duurzaam te behouden en de bijzondere natuurwaarde te beschermen. De Veluwezoom is een gebied met zowel nationaal, regionaal als voor Rozendalers een groot belang voor natuur en recreatie. In toenemende mate komen de beide belangen in strijd met elkaar. De natuur komt meer en meer onder druk door de toegenomen behoefte aan en drukte door recreatie en de bijbehorende verkeersbewegingen. Wat gaan we daarvoor doen? Om hieraan bij te dragen wordt met partners, zoals Natuurmonumenten en gemeente Rheden gewerkt aan het Masterplan Veluwezoom. Binnen het programma Verkeer en vervoer kan dit Masterplan voor 2022 impact hebben vanwege de mogelijkheid om (gemotoriseerd) verkeer te beperken. Eind 2021 zullen de scenario’s duidelijk worden en ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Wat mag het kosten? De financiële implicaties zijn afhankelijk van nadere besluitvorming door de raad over de voorliggende scenario’s. Besluitvorming hierover vindt plaats op basis van een in samenwerking met partners uit te werken uitvoeringsplan.

Op basis daarvan zullen ook in het eerste kwartaal van 2022 de eerste financiële implicaties (aldan-niet) meerjarig in beeld komen. Renovatie fietspad begraafplaats Rosendael tot Kluizenaarsweg Wat willen we bereiken? Verduurzamen en veiliger maken van het fietspad vanaf langs de begraafplaats Rosendael tot aan de Kluizenaarsweg. Wat gaan we daarvoor doen? Het bestaande fietspad vervangen. Uitvoering wordt voorzien na vergunningverlening door de Provincie en met inachtneming van Flora en Faunawet in eerste helft van 2022 (na vorstverlet). Wat mag het kosten? Voor de definitieve aanpak voor de renovatiewerkzaamheden wordt nog in de loop van 2021 een raadsvoorstel voorbereid. Dit programma bevat geen noemenswaardige financiële wijzigingen ten opzichte van de Kadernota.

2.3 Financiële consolidatie Werkelijk 2020 Baten 2.1 Verkeer, wegen en water 2.5 Openbaar vervoer totaal baten Lasten 2.1 Verkeer, wegen en water 2.5 Openbaar vervoer totaal lasten Saldo van baten en lasten 0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

775 0 775

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

204.781 0 204.781 -204.006 101.062 3.221 97.841 -106.165

129.801 0 129.801 -129.801 17.739 3.221 14.518 -115.283

132.253 0 132.253 -132.253 16.175 3.221 12.954 -119.299

136.163 0 136.163 -136.163 16.175 3.221 12.954 -123.209

138.198 0 138.198 -138.198 16.175 3.221 12.954 -125.244

139.483 0 139.483 -139.483 16.175 3.221 12.954 -126.529

20

Programma 3: Economie 3.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Binnen dit programma werken we aan behoud en ontwikkeling van goede randvoorwaarden op het gebied van lokale economie, toerisme en recreatie. Op het vlak van recreatie en toerisme heeft Rozendaal een regionale functie vanwege het aantrekkelijke buitengebied met veel natuur. Voor Rozendalers en niet-Rozendalers is het van belang dat dit gebied toegankelijk is. Maar ook dat daarbij een optimale balans wordt bewaard tussen exploitatie en natuurontwikkeling. Het belang voor de lokale economie in Rozendaal is beperkt: in ons dorp zijn weinig bedrijven gevestigd en staat de woonfunctie centraal. Wat gaan we daarvoor doen? Rozendaal heeft een relatief groot aantal ZZP-ers, met specifieke woon- en werkwensen. We proberen die waar mogelijk te faciliteren. In 2021 wordt onder meer daartoe een glasvezelverbinding gerealiseerd voor de inwoners van Rozendaal. De aansluitwerkzaamheden hebben deels hun beleg in 2022. Hier zijn geen kosten aan verbonden voor de gemeente. Wat mag het kosten? Kosten voor bovengenoemde aanpak worden geboekt onder de taakvelden 3.1 Economische ontwikkeling en 3.4 Economische promotie.

3.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkeling vraagt in 2022 in het bijzonder aandacht: Belevingsgebied Veluwezoom Wat willen we bereiken? De Veluwealliantie benoemde 14 ‘belevingsgebieden’ op de Veluwe die het gevarieerde karakter van dit gebied kenmerken. De Veluwezoom is een van die gebieden. In opdracht van de gemeenten langs de Veluwezoom (Wageningen, Renkum, Arnhem, Rozendaal, Rheden, Brummen) is het zogenoemde belevingsgebied Veluwezoom uitgewerkt. De landgoederen, de natuur en het water (sprengen, beken en IJssel) vormen daarbij belangrijke bouwstenen. Wat gaan we ervoor doen? De betrokken gemeenten hebben in 2021 een eerste visueel concept van het belevingsgebied Veluwezoom Vol Verhalen’ vastgesteld. De komende tijd wordt dit concept omgebouwd naar een uitvoeringsplan waarbij ondernemers en initiatiefnemers worden ondersteund bij activiteiten die passen bij dit belevingsgebied. Ook is er dan zicht op een investeringsagenda. Voor Rozendaal worden geen grote opgave in het kader van dit belevingsgebied voorzien. Wat mag het kosten? De samenwerking binnen de VeluweAlliantie valt binnen de reguliere capaciteit. Het is nog onduidelijk of de investeringsagenda meerkosten voor Rozendaal met zich meebrengt. Dit programma bevat geen noemenswaardige financiële wijzigingen ten opzichte van de Kadernota.

21

3.3 Financiële consolidatie Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal baten

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal lasten

0 2.166 2.166

0 9.650 9.650

0 3.700 3.700

0 3.750 3.750

0 3.800 3.800

0 3.850 3.850

Saldo van baten en lasten

-2.166

-9.650

-3.700

-3.750

-3.800

-3.850

0 0 0

6.000 0 6.000

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-2.166

-3.650

-3.700

-3.750

-3.800

-3.850

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

22

Programma 4: Onderwijs 4.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Het programma Onderwijs heeft betrekking op de uitvoering van resultaatgericht en integraal onderwijsbeleid, bestaande uit onderwijs(huisvesting), passend onderwijs, volwasseneneducatie en leerplicht. Het gemeentelijk beleid is erop gericht om de wettelijke taken ten aanzien van bijvoorbeeld huisvesting en leerplicht uit te voeren, alsmede deze in te zetten voor een zorgeloze ontwikkeling van schoolgaanden. Daarnaast blijft ook het volwassenenonderwijs van belang, als tweede kans of als onderdeel van het levenslang leren. Wat gaan we daarvoor doen? Bovengenoemde uitgangspunten verwezenlijken we door het openbaar basisonderwijs en diverse gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen te faciliteren, waaronder begrepen leerplicht, logopedie, onderwijshuisvesting, leerlingenvervoer en volwasseneneducatie, volgens de daarvoor geldende wettelijke verplichtingen. Samenwerking in de regio is ook op het vlak van onderwijs essentieel om aan de wettelijke verplichtingen te kunnen voldoen. Zo is de uitvoering van de leerplicht inclusief kwalificatieplicht en werkzaamheden ter preventie van voortijdige schooluitval (voor 18 tot 23-jarigen) vanaf 2018 als samenwerkingsmodule ‘Onderwijszaken’ ondergebracht bij de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland (MGR SD CG).

Wat mag het kosten? Binnen de staande begrotingskaders wordt de genoemde aanpak vormgegeven. Op onderdelen vergen nieuwe ontwikkelingen nadere financiering. Hieronder wordt verder uitgewerkt in welke gevallen dit leidt tot een begrotingswijziging.

4.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Onderwijsachterstanden Wat willen we bereiken? In onze samenleving wordt steeds meer belang gehecht aan het voorkómen van onderwijsachterstanden. Vanuit deze idee is het bevorderen van voorschoolse educatie (als onderdeel van een breder onderwijsachterstandenbeleid) vanaf 2019 verplicht gesteld voor alle gemeenten. Onderwijsachterstandenbeleid is primair gericht op taalvaardigheid. Wij zoeken echter naar een bredere invulling van achterstanden met ook aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Deze is meer toegesneden op de populatie van IKC De Dorpsschool, met een gemiddeld hoge Sociaal Economische Status (SES). Wat gaan we daarvoor doen? Voor het onderwijsachterstandbeleid is er een integraal plan opgesteld voor IKC De Dorpsschool (peuteropvang en basisschool). Daarnaast wordt een pilot opgestart voor bibliotheek op school. De bestaande samenwerking met ons schoolbestuur PO en met onze peuteropvang wordt geïntensiveerd, met name vanwege de regiefunctie die bij wettelijk bij gemeenten is neergelegd op de inzet van middelen voor - en vroegschoolse educatie (vve). Ook de samenwerking met het consultatiebureau wordt geïntensiveerd.

De vve-middelen worden onder meer ingezet voor de toeleiding van ‘doelgroeppeuters’ via het consultatiebureau, waarvoor nu separaat afspraken zijn gemaakt. Daarnaast wordt een pilot opgestart voor het traject bibliotheek op school.

23

Wat mag het kosten? Hiervoor werd vooralsnog voor vier jaar t/m 2022 een rijksbijdrage beschikbaar gesteld in de vorm van een specifieke uitkering. In 2021: € 62.330, in 2022 zal het om een vergelijkbaar bedrag gaan. Het bedrag dat hier uiteindelijk door het Rijk voor ter beschikking wordt gesteld, is nog niet bekend. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Wat willen we bereiken? De coronamaatregelen hebben landelijk bestaande verschillen in het onderwijs vergroot en ook op andere manieren kinderen benadeeld. Voor het inhalen van coronagerelateerde onderwijsvertragingen bij kinderen en jongeren heeft het Rijk in 2021 – aanvullend op de al bestaande aanpak en middelen voor onderwijsachterstanden – het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) opgesteld. Dit is gericht op herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. Om er met de scholen aan bij te dragen dat de achterstanden beperkt, of ingelopen worden ontvangen gemeenten, net als de scholen, in de schooljaren 20212022 en 2022- 2023 extra middelen voor hun rol in de voorschoolse educatie en in het primair en voortgezet onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? Wij verwachten de tweede helft van 2021 een concrete uitwerking te kunnen presenteren over de inzet van de rijksmiddelen, die ook past binnen de kaders en doelstellingen die het Rijk hiervoor stelt.

Naast de strategische agenda voor het PO en VO (onder meer duurzaamheid en verkleining van achterstanden) werken wij ook bij de invulling van het NPO samen met gemeente Rheden. Wat mag het kosten? Voor elke leerling die op 1 oktober 2020 stond ingeschreven op een vestiging van een PO of VO-school in onze gemeente, ontvangen wij € 118,08. Deze middelen zijn bedoeld voor beide schooljaren waarop het NPO betrekking heeft. Voor de twee schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 ontvangt onze gemeente in totaal € 99.541,44 in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), voor 843 leerlingen op Rozendaals grondgebied op 1-10-2020 ad € 118,08 per leerling. Het betreft een specifieke uitkering waarover (via de SiSamethodiek) aan het rijk verantwoording moet worden. Deze middelen worden in overleg met de schoolbesturen en in samenspraak met gemeente Rheden besteed. Onderwijshuisvesting (primair en voortgezet onderwijs); primair onderwijs Wat willen we bereiken? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? - Bij de bouw van de IKC Dorpsschool zijn afspraken gemaakt over het onderhoud dat hoger is uitgevallen dan begroot en waarvan de kosten in de Kadernota zijn verwerkt.

- Voor de exploitatie IKC Dorpsschool is de VVE (Vereniging van Eigenaren) IKC Dorpsschool Rozendaal opgericht. Via het ‘Handboek Exploitatie en beheer VVE IKC Dorpsschool Rozendaal’ zijn de taken en verantwoordelijkheden van de eigenaren (Scholengroep Veluwezoom en gemeente) en gebruikers van het gebouw geregeld. Verder is voorzien in een gebruikersoverleg waarin de school, de kinderopvangorganisatie en de gemeente zijn vertegenwoordigd, om zo nodig aanvullende afspraken te maken over het dagelijkse gebruik van het gebouw. In 2022 zullen de eigenaren die in de VVE vertegenwoordigd zijn minimaal 2x bij elkaar komen. - Naar verwachting wordt in de loop van 2022 de verplichting voor gemeenten ingevoerd een integraal huisvestingsplan (IHP) op te stellen. Wat mag het kosten? De bijdrage aan de meerkosten onderhoud is verwerkt op basis van de Kadernota. Vertegenwoordiging in de VVE valt binnen de staande capaciteit. Voor het opstellen van een IHP zijn de financiële en personele gevolgen zijn nog

24

niet bekend. Wel is duidelijk dat hiervoor meer specialistische kennis vereist is dan in de staande organisatie beschikbaar is. Onderwijshuisvesting: voortgezet onderwijs Wat willen we bereiken? Op basis van de wettelijke verplichting draagt de gemeente zorg voor een adequate huisvesting van het voortgezet onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? De scholen voor voortgezet onderwijs in regio Arnhem ontwikkelen een nieuw vijfjarig Regionaal Programma Onderwijs (RPO) met name gericht op onderwijshuisvesting. Dit programma heeft geen gevolgen voor Het Rhedens, met uitzondering van een hernieuwde aanvraag voor Het Rhedens Dieren, om onderwijs te kunnen blijven verzorgen binnen het profiel ‘Dienstverlening en producten’. Daarnaast wordt voor de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 ook met de VO-scholen samengewerkt in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Wat mag het kosten? De rijksbijdrage die wordt ontvangen voor het VO wordt doorgesluisd naar Het Rhedens. Muziekonderwijs Wat willen we bereiken? Het belang van muziekonderwijs staat in onze gemeente niet ter discussie. Ook in IKC De Dorpsschool wordt muziekonderwijs van groot belang geacht. Ook participeert De Dorpsschool vanaf 2019 in de provinciale regeling ‘Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK)’ die onder meer Muziekonderwijs omvat.

Wat gaan we daarvoor doen? Het muziekonderwijs wordt gesubsidieerd met een gemeentelijke bijdrage voor een vakdocent in de groepen 7 en 8. Dit onderwijs is ook van belang voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en zal daarom worden meegenomen in de jaarlijkse overleg met de school over de ontwikkelingen in het onderwijsachterstandsbeleid (vve). Rozendaal participeert, anders dan onder meer Rheden en Renkum, nog niet in de regeling ‘Meer Muziek in de Klas’. Hier worden in de tweede helft van 2022 stappen in gezet. Wat mag het kosten? De financiering van het Muziekonderwijs (jaarlijks € 2.556 ) in IKC Dorpsschool is verlengd tot en met schooljaar 2021-2022, de huidige collegeperiode. Een nieuw college kan hier, binnen de kaders te stellen door de raad, een nieuw besluit over nemen. Vanaf schooljaar 2022-2023 kunnen deze uitgaven ten laste worden gebracht van het budget voor onderwijsachterstanden, ter bevordering van de sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen. Ook de mogelijke meerkosten van deelname aan ‘Meer Muziek in de klas’ kunnen ten laste van dit budget worden gebracht. Leerlingenvervoer Wat willen we bereiken? Het uitvoeren van leerlingenvervoer is een van de wettelijke verplichtingen waarvan we de uitvoering niet binnen de kleine Rozendaalse organisatie kunnen borgen.

We borgen deze taak op een voor Rozendaal passende wijze, waarbij deze specialistische taak op het gewenste niveau kan worden uitgevoerd. Wat gaan we daarvoor doen? De uitvoering van het leerlingenvervoer is gemandateerd aan de gemeente Rheden. Het gaat hier om de beoordeling wie ervoor in aanmerking komt: dit is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Het feitelijke vervoer wordt uitgevoerd door Avan (Aanvullend vervoer regio Arnhem-Nijmegen), onder verantwoordelijkheid van de BVO DRAN. Het (routegebonden) leerlingenvervoer is een openeindregeling: de uitgaven kunnen sterk fluctueren afhankelijk van het aantal kinderen waarvan de ouder(s) voor een vergoeding in aanmerking komen. 25

De Rozendaalse bijdrage aan BVO DRAN voor het leerlingenvervoer is recent opgehoogd, omdat er extra vervoer is afgenomen. Wat mag het kosten? De verhoging bedraagt € 16.000. Volwasseneneducatie Wat willen we bereiken? Volwasseneneducatie wordt steeds meer gekoppeld aan algemene taalstimulering en de aanpak van laaggeletterdheid. Via ‘Taalhuis Veluwezoom’ wordt, samen met onder meer bibliotheek Veluwezoom, vorm gegeven aan het landelijk ontwikkelprogramma ‘Tel mee met taal’. Voor Rozendaal is deze ontwikkeling minder van toepassing: voor zover Rozendalers algemeen volwassenenonderwijs volgden, gaat het om voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (VAVO: HAVO en VWO voor volwassenen (18+). De verantwoordelijkheid hiervoor is bij het rijk belegd. Wat gaan we daarvoor doen? Dit onderwerp heeft weinig prioriteit in Rozendaal. Hierover zal nog een besluit moeten worden genomen omdat het om een wettelijke taak gaat, vastgelegd in de WEB (Wet Educatie en Beroepsonderwijs). Daarnaast is onze gemeente opgenomen in een regionaal samenwerkingsverband. Hierover zal naar verwachting begin 2022 een advies worden uitgebracht. Volwasseneducatie (NT-2) maakt onderdeel uit van de uitvoering van de inburgering van Nieuwkomers, die vanaf 2022 weer bij de gemeenten wordt belegd.

Omdat ‘werk’ hierbij de primaire invalshoek is, is de uitvoering van de Wet Inburgering Nieuwkomers ondergebracht in Programma 6. Wat mag het kosten? Voor zover we hier een rijksbijdrage voor ontvangen, wordt deze regionaal ingezet. Overzichtstabel mutaties t.o.v. Kadernota 2022

2023

2024

2025

Cijfers primitieve begroting 2021-2024

-385.343

-394.934

-400.875

-406.594

Effect meerjarig mutaties bij Kadernota

18.238

20.360

21.724

15.610

Stand Kadernota Verschil Kadernota - begroting

-367.105 -23.204

-374.574 -21.708

-379.151 -23.747

-390.984 -21.135

Hogere bijdrage leerlingenvervoer Overige mutaties

-16.000 -7.204

-18.000 -3.708

-20.000 -3.747

-22.000 865

26

4.3 Financiële consolidatie Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken totaal baten

25.116 0 0 25.116

27.100 0 0 27.100

125.541 0 64.000 189.541

76.161 0 0 76.161

26.780 0 0 26.780

27.200 0 0 27.200

Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken totaal lasten

42.516 411.977 29.235 483.728

30.420 456.000 37.290 523.710

141.533 436.057 114.051 691.641

92.433 439.326 52.475 584.234

43.261 443.151 55.057 541.469

43.910 449.385 57.815 551.110

Saldo van baten en lasten

-458.612

-496.610

-502.100

-508.073

-514.689

-523.910

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen

152.530 44.000 108.530

111.267 0 111.267

111.791 0 111.791

111.791 0 111.791

111.791 0 111.791

111.791 0 111.791

Geraamd resultaat

-350.082

-385.343

-390.309

-396.282

-402.898

-412.119

27

Programma 5: Openbaar groen, sport, cultuur en recreatie 5.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Binnen dit programma zijn verschillende thema’s gebundeld tot een programmatische aanpak op gemeentelijk niveau en in regionaal verband om te komen tot randvoorwaarden voor een passend sport- en cultuuraanbod voor de inwoners van de gemeente Rozendaal en voor het stimuleren van een gezonde leefstijl. Waar daar de noodzaak toe is, richten we ons op specifieke doelgroepen, zoals jongeren, ouderen en mensen met een beperking. Wat gaan we daarvoor doen? We dragen zorg voor een gedegen groenonderhoud. We dragen bij aan lokale initiatieven zoals het scholenvoetbaltoernooi en het wijkenvoetbaltoernooi in Velp en Rozendaal en een aantal sportverenigingen gesubsidieerd met subsidies. Ook wordt de bibliotheek samen met de partners uit de regio gefinancierd binnen dit programma. De gemeente is, middels een regionaal convenant (2020), aangesloten bij ‘Uniek Sporten’: sporten en bewegen voor mensen met een beperking. Wat mag het kosten? Voor het kostenoverzicht wordt verwezen naar het staatje onder 5.3 Consolidatie.

5.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Beheer openbaar groen Wat willen we bereiken? Het beheer van het openbaar groen is belangrijk voor de Rozendalers. Rozendaal staat bekend om een uitstekende kwaliteit van de openbare ruimte en daartoe behoort ook een goed onderhouden en duurzaam openbaar groen. De duurzaamheid van het openbaar groen is daarbij een continu aandachtspunt, waarbij met name de biodiversiteit en klimaatverandering de aandacht vragen. De klimaatverandering vormt een bedreiging voor de toch al verouderde bomenpopulatie en het overige groen. Dit vergt een investering om de verouderde populatie te onderhouden en behouden. In de huidige begroting is hiervoor geen bedrag opgenomen, omdat de kosten nog niet inzichtelijk zijn. Wat gaan we daarvoor doen? Vanuit de werkgroep Duurzaamheid heeft zich een delegatie gevormd die zich nadrukkelijk bezig houdt met het vraagstuk ‘Biodiversiteit’. Samen met de gemeente wordt het groen op sommige locaties omgevormd en wordt met bordjes aangegeven welk doel het omvormen van groen heeft. In 2022 willen we verscherpt inzicht krijgen in de noodzakelijke maatregelen om klimaatbestendig te worden en willen we minimale eerste aanvullende maatregelen kunnen treffen. In de Kadernota is de post bomenonderhoud voor 2022 opgehoogd met € 15.000.

Een externe deskundige is al begonnen met een inventarisatie over de kwaliteit van ons huidige bomenbestand. De bevindingen voor het bomenonderhoud voor de langere termijn zullen worden uitgewerkt en vergt een meerjarige en planmatige aanpak. We verwachten de inventarisatie hiervan afgerond te hebben in het eerste kwartaal van 2022. Wat mag het kosten? De genoemde inventarisatie voorziet in een eerste raming waarin de aanvullende kosten als gevolg van het verouderde bomenbestand en de klimaatverandering in enkele jaren kan oplopen van € 25.000 tot € 100.000

28

jaarlijks aan mogelijk noodzakelijke extra kosten voor onderhoud en vervanging van bomen. Als de inventarisatie (inclusief de kosten) gereed is, volgt nadere besluitvorming. Lokaal sport- en beweegakkoord Wat willen we bereiken? Als intensivering binnen het sportbeleid wordt beoogd om een gezonde levensstijl te bevorderen. Wat gaan we daarvoor doen? Voor de periode 2020 t/m 2022 heeft de gemeente zich verbonden aan het Lokaal sport- en beweegakkoord Rheden-Rozendaal. In het kader van het Sport- en beweegakkoord worden activiteiten gestimuleerd binnen twee thema’s: A. Een leven lang met plezier sporten en bewegen; B. Toekomstbestendige sportaanbieders. Wat mag het kosten? Voor de uitvoering van het lokale sport- en beweegakkoorden ontvangt Rozendaal jaarlijks € 10.000 in de vorm van een Specifieke Uitkering (SPUK) Sportakkoord. Deze uitgaven worden via de SiSa-systematiek aan het Rijk verantwoord (en zonodig teruggevorderd) en zullen zodoende neutraal door de begroting gaan. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Om het aanbod voor cultuurvoorzieningen op peil te houden is een verduurzaming van het Openluchttheater De Pinkenberg wenselijk. Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente Rheden is voornemens om groot onderhoud aan Openluchttheater De Pinkenberg te plegen. Het betreft een aanvulling op een eerdere, kleinere renovatie.

De kern wordt gevormd door renovatie van de tribune en het podium, inclusief sanering van de hier aanwezige vervuilde grond. Een verzoek van de gemeente Rheden om een financiële bijdrage is gehonoreerd in 2021. De renovatie zal naar verwachting in 2022 plaatsvinden, met zoveel mogelijk voorbereidingen in 2021. Het Openluchttheater wordt geëxploiteerd door het Rhedense cultuurbedrijf RIQQ. Wat mag het kosten? De financiële bijdrage aan de renovatie bedraagt € 75.000, met daarnaast een garantstelling ten bedrage van € 13.000 waar onder voorwaarden een beroep op kan worden gedaan. Dekking vindt plaats uit de algemene reserve. Bibliotheek Wat willen we bereiken? Op grond van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) moet elke gemeente haar inwoners toegang verschaffen tot een bibliotheekvoorziening. Wat gaan we daarvoor doen? Rozendaal doet dit door subsidiëring van Bibliotheek Veluwezoom (Rheden, Renkum en Rozendaal). Er liggen plannen voor een fusie van Bibliotheek Veluwezoom Rheden/Rozendaal met het Rhedense cultuurbedrijf RIQQ. Dit versterkt de relatie tussen RIQQ en onze gemeente. De verwachting is dat hierover in de loop van 2022 besluitvorming kan plaatsvinden. Wat mag het kosten? De financiële gevolgen hiervan zijn nog niet bekend. In 2022 subsidieert onze gemeente Bibliotheek op School (B.O.S.) op de Dorpsschool.

Dit vindt plaats door middel van een verhoging van de reguliere subsidie aan de bibliotheek met € 6.370. Dekking uit onderwijsmiddelen (zie ook programma 4. Onderwijs).

29

Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Zowel om te voldoen aan wettelijke instandhoudingsverplichtingen alsook ter instandhouding van voor Rozendaal waardevol cultureel erfgoed werken we in 2022 en verder samen met andere gemeenten rondom Arnhem en de provincie in het Cultuur- en Erfgoedpact. Voor Rozendaal is daarbij vooral deelname aan het ‘Gelders Arcadië’ relevant, vanwege het belang voor het Rozendaalse Erfgoed, zoals Kasteel Rosendael. Kasteel Rosendael maakt deel uit van verschillende toeristische routes langs kastelen en landgoederen in de gemeenten Arnhem, Rheden, Renkum, Wageningen en Rozendaal. Wat gaan we daarvoor doen? In 2022 wordt onderzocht in hoeverre de resultaten van Gelders Arcadië gekoppeld kunnen worden aan de regiomarketingactiviteiten van TVAN (Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen) en VisitVeluwe. Wat mag het kosten? Genoemde activiteiten vinden binnen de staande begroting plaats. Monumenten Wat willen we bereiken? Instandhouding van de binnen de gemeente aanwezige monumenten. Voldoen aan wettelijk registratieplicht van publiekrechtelijke beperkingen (monumentenstatus). Wat gaan we daarvoor doen? Het bieden van ondersteuning bij de instandhouding van monumenten. En het daartoe verlenen van subsidies.

Wat mag het kosten? De subsidieverordening gemeentelijke monumenten geeft de raad de mogelijkheid om bij de vaststelling van de begroting een jaarlijks subsidieplafond in te stellen, hiermee wordt de uit te keren subsidie voor dat jaar gemaximaliseerd. Voorgesteld wordt om voor 2022, net als in 2021, weer een subsidieplafond van € 8.000 in te stellen. Overzichtstabel mutaties t.o.v. Kadernota 2022

2023

2024

2025

Cijfers primitieve begroting 2021-2024

-151.995

-148.145

-150.300

-152.470

Effect meerjarig mutaties bij Kadernota

- 15.000

0

0

0

Stand Kadernota

-166.995

-148.145

-150.300

-152.470

Verschil Kadernota - begroting

15.570

9.705

9.830

9.955

Verklaring: correctie inhuur groen Overige mutaties

12.000 3.570

12.000 -2.295

12.000 -2.170

12.000 -2.045

Nadere toelichting: De post correctie inhuur groen betreft correctie van een abusievelijk niet-verwerkte overboeking naar programma 8 van kosten van medewerkers Scalabor.

30

5.3 Financiële consolidatie Werkelijk 2020 Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie totaal baten

Begroot 2021

10.000 0

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

0

10.000

0

0

0

0 0 0 10.000

0 0 0 0 0

0 0 0 0 10.000

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

0 0 0 0 0

Lasten 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie totaal lasten

13.563

2.965

13.010

3.055

3.100

3.145

3.025 1.000 35.462 102.814 155.864

4.435 1.540 36.000 111.647 156.587

4.500 1.560 36.530 107.917 163.517

4.565 1.580 37.060 94.272 140.532

4.630 1.600 37.590 95.642 142.562

4.695 1.620 38.120 97.027 144.607

Saldo van baten en lasten

-145.864

-156.587

-153.517

-140.532

-142.562

-144.607

1.608 0 1.608

4.592 0 4.592

2.092 0 2.092

2.092 0 2.092

2.092 0 2.092

2.092 0 2.092

-144.256

-151.995

-151.425

-138.440

-140.470

-142.515

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

31

Programma 6: Sociaal domein 6.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Als gemeente willen we mogelijkheden scheppen en randvoorwaarden creëren voor het welzijn en de ontwikkeling van onze inwoners in het algemeen en van specifieke doelgroepen in het bijzonder. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan jongeren die in hun ontwikkeling worden bedreigd en aan kwetsbare ouderen. Maar het gaat ook om de uitvoering van de Participatiewet, de huisvesting van statushouders op grond van de Huisvestingswet en het verlenen van welzijnssubsidies binnen het kader van de Algemene wet bestuursrecht. Wat gaan we daarvoor doen? Voor het bereiken van de gemeentelijke doelstellingen in het sociaal domein is Rozendaal afhankelijk van samenwerking met anderen. Samenwerking vindt regionaal plaats op inkoop en transformatie en daarnaast is er sprake van een intensieve samenwerking met de gemeente Rheden. In de reguliere taakuitvoering zijn een aantal elementen terugkerend, onderwerpen die ook in 2022 tijd, zorg en aandacht vragen. -

-

-

Regionaal inkopen (MGR SD Module Inkoop) Door een strengere selectie aan de poort en het stoppen van de inschrijving na een bepaalde datum, was het ‘open house’ met de nieuwe regionale inkoop per 1 juli 2020 minder open geworden. Met uitzondering van ‘verblijf Jeugd’ (aanbesteed) en Beschermd Wonen (contractverlenging) gold een semiopenbare procedure, wat heeft geleid tot een reductie van het aantal aanbieders. Uit onderzoek blijkt dit één van de manieren te zijn om de uitgaven aan Wmo en Jeugdhulp terug te dringen. Overigens kopen Rheden en Rozendaal niet alle zorgvormen regionaal in. Door lokale aanbesteding van een aantal maatwerkdiensten (vanaf 1 januari 2021) hebben Rheden/Rozendaal het aantal aanbieders Jeugdhulp teruggebracht tot acht. Het gaat hier om Begeleiding individueel, Groepsbegeleiding – dagactiviteit specialistisch, en behandeling individueel en groep. Regionale transformatie en innovatie jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning Voor de invulling van de gewenste regionale vernieuwing hebben de gemeenten in Centraal Gelderland, in samenspraak met zorgaanbieders, transformatie-agenda’s opgesteld voor de Jeugdwet en de Wmo. Voor de jeugdhulp heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld aan regionaal samenwerkende gemeenten. Ook onze regio werkt in dit kader met een meerjarig Transformatieplan (2018).

De resterende middelen worden na evaluatie in 2021 ingezet voor verdere regionale transformatie vanaf 2022. Samenwerking met Rheden De samenwerkingsafspraken Sociaal domein vormen een belangrijk onderdeel binnen onze algemene samenwerkingsafspraken met de gemeente Rheden. Omdat de uitvoering van de wetten in het Sociaal domein is gemandateerd aan Rheden, kunnen de inwoners zich vervoegen bij het Sociaal Meldpunt gemeente Rheden.

Wat mag het kosten? De bekostiging van de aanpak binnen dit programma is grotendeels afhankelijk vanuit financiering vanuit het rijk. Waar op de genoemde onderdelen nieuwe ontwikkelingen aan de orde zijn wordt daarop onderstaand uitgewerkt.

6.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht. Vanwege de omvang van dit programma worden eerst enkele algemene ontwikkelingen beschreven die relevant zijn voor de aanpak onder dit programma, waarna op thema’s dieper kan worden ingegaan.

32

Algemene ontwikkelingen - Toegenomen aandacht voor kwaliteit en rechtmatigheid: Door toenemende regionale aandacht voor kwaliteit en rechtmatigheid (zoals periodieke quick scans onder Wmo-aanbieders) wordt steeds beter ‘het kaf van het koren’ gescheiden. Hiervan wordt op termijn een besparing verwacht. -

Governance modulaire gemeenschappelijke regeling: Door een toename van het aantal samenwerkingsmodules in de MGR SD CG (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland) zal, naar verwachting op 1 januari 2022, sprake zijn van een nieuwe governance. Hierbij worden de bestaande modules, in het vervolg te noemen ‘submodule’, ondergebracht in drie nieuw te vormen modules: Zorg, Onderwijs en Participatie. Hier kunnen nieuwe modules aan worden aangehaakt, zoals de contractering van de Inburgering. Deze ontwikkeling is naar verwachting budgettair neutraal. En, door de eenvoudiger structuur: meer mogelijkheden voor gemeenteraden om inzicht te krijgen in, en invloed uit te oefenen op de MGR.

-

Intensivering regionale innovatie en transformatie: Er is sprake van een toename van het aantal ontwikkelingen dat om samenwerking vraagt, leidend tot een Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB) en de ontwikkeling van een regionale visie op samenwerking en opdrachtgeverschap (Norm voor Opdrachtgeverschap, voor onder meer Jeugdhulp en Beschermd Wonen) die eind 2021 wordt verwacht. De verwachting is, dat dit op onderdelen zal leiden tot hogere uitvoeringskosten bijvoorbeeld hogere tarieven voor jeugdbescherming. Hiermee samenhangend verwachten wij op termijn een vermindering van zorgkosten. In de Gelderse agenda Verbetering Jeugdbescherming (GVJB) is al ingestemd met hogere tarieven voor de jeugdbescherming. Dit traject vereist een grotere regionale inzet van gemeenten, wat zal leiden tot een toename van de regionale uitvoeringskosten voor ambtelijke inzet van gemeenten.

-

Met name bij de Jeugdhulp blijken de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen niet voldoende. In 2021 hebben Rijk en VNG bepaald dat gemeenten structureel meer geld voor de Jeugdhulp dienen te ontvangen om de tekorten op de uitgaven te dekken. Daarbij is ook afgesproken dat er een landelijke Ontwikkelagenda jeugdhulp 2022-2028 wordt opgesteld, gericht op normalisatie en terugbrengen van de uitgaven aan jeugdhulp in de komende jaren. Het Rijk stelt in 2022 € 1,314 miljard aanvullend beschikbaar voor de jeugdhulp, waarvan € 45.000 voor Rozendaal. Dit werkt ook door in de periode na 2022.

-

We streven ernaar om de beweging te maken van maatwerk- naar algemene voorzieningen. Waar we dure individuele voorzieningen inzetten kan een bredere inzet van de sociale bijdragen aan een vroegtijdiger oplossing voor de zorgbehoevende en wordt een duurder maatwerktraject uitgespaard. Om dit te realiseren financieren we voor de sociale basis over 2022 niet meer afzonderlijk Radar. Radar gaat op in de welzijnsorganisatie Incluzio. We nemen een redelijk deel van de lumpsumbekostiging die Rheden heeft afgesproken met Incluzio voor onze rekening. Voor het kosteneffect zie het onderdeel Herzien samenwerkingsafspraken SD met Rheden.

Herzien samenwerkingsafspraken SD met Rheden Wat willen we bereiken? We hebben in samenspraak met Rheden het doel gesteld om de samenwerkingsafspraken breed (domeinoverstijgend), maar in het bijzonder voor de dienstverlening in het sociaal domein te herzien. Dit moet een meer passende bekostigingsstructuur en verbeterde samenwerkingsrelatie opleveren tussen Rheden en Rozendaal. Wat gaan we daarvoor doen? We werken in 2022 verder aan een voorstel voor een nieuwe bekostigingsstructuur. De eerste afspraken met Rheden over de uitvoeringskosten sociaal domein zijn verwerkt in deze begroting:

33

-

Het gaat om een gewijzigd uitgangspunt voor de uitvoeringskosten. Daardoor komen de uitvoeringskosten in een meer reële verhouding te staan ten opzichte van de programmakosten. Dit levert een afname op van de uitvoeringskosten voor deze begroting met € 112.000. Ook zijn er afspraken met Rheden gemaakt over bekostiging van Incluzio vanwege de beoogde verschuiving van maatwerk naar algemene voorzieningen. De Rozendaalse bijdrage aan de lump sum die Rheden aan Incluzio vergoedt bedraagt € 88.000. De welzijnssubsidie aan Incluzio (voorheen Radar) vervalt hiermee per 2022. Dat levert een vermindering op van € 12.000 op de post welzijnssubsidies. In deze begroting wordt verder rekening gehouden met meerkosten door nieuwe eisen aan interne controle (verbijzonderde interne controle) op het sociaal domein Rozendaal, geraamd op basis van ervaringscijfers op € 7.500.

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel is weergegeven welke financiële wijzigingen zijn verwerkt als gevolg van het herzien van de samenwerkingsafspraken met Rheden. Het leidt tot een positief effect van € 27.885 binnen Programma 6. Voor de programmakosten verwachten wij dat deze, bij gelijkblijvende aantallen, zullen afnemen door een verschuiving bij Wmo en Jeugdhulp van maatwerk- naar algemene voorzieningen. De daling in programmakosten hebben wij nog niet ingeboekt, omdat wij samen met Rheden gaan onderzoeken of de nieuwe aanpak (versterken sociale basis) ook daadwerkelijk leidt tot een besparing.

Uitvoeringskosten Rheden Controlekosten Incluzio Welzijnssubsidies (vervallen subsidie Radar) Totaal Verschil was-wordt

Was 222.000 incl. incl. 41.180

Wordt 110.000 7.500 88.000 29.795

263.180

235.295 27.885

Bij dit positieve effect hoort wel een belangrijke kanttekening: In 2022 zal samen met Rheden de berekeningssystematiek verder worden uitgewerkt. Die uitwerking heeft mogelijk weer een kostentoename tot gevolg. Op diverse vlakken is verfijning van de afspraken noodzakelijk, bijvoorbeeld als het gaat om het aanleveren van informatie vanuit Rheden aan Rozendaal. Ook kan uitbreiding van de dienstverlening aan de orde komen, bijvoorbeeld voor nieuwe taken zoals beschermd wonen, of voor oude taken als het gaat om beleidscapaciteit, zoals met de pilot Jeugdbeleid. Welzijnssubsidies (overige) Wat willen we bereiken? De gemeente beoogt met subsidieverlening als middel maatschappelijke doelstellingen te bereiken. Subsidies kunnen worden ingezet voor lokale organisaties en initiatieven, maar ook voor initiatieven samen met Rheden of in regionaal verband, al dan niet om te voldoen aan een wettelijke verplichting. In dat laatste geval staan hier inkomsten tegenover, veelal als onderdeel van de Gemeentefondsuitkering. Welzijnssubsidies hebben betrekking op deelterreinen binnen het sociaal domein in brede zin: sport, kunst en cultuur, toerisme en recreatie en maatschappelijke zorg en welzijn. We verstrekken onder meer subsidies voor De Serre, MEE, ouderenbonden.

Onze Algemene Subsidieverordening (ASV) biedt daarnaast ook een juridisch kader voor subsidies op het gebied van onderwijs, volksgezondheid, milieu, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. De Rozendaalse jongerenactiviteiten (Kinderburgemeester en Jongerenraad) worden in 2022 voortgezet. Voor specifieke activiteiten voor en door kinderen en jongeren is een bedrag van € 2.000 in de begroting opgenomen. Dit is bedoeld als werkbudget voor kleine activiteiten. Voor grotere initiatieven dient de gemeenteraad budget beschikbaar te stellen. We willen ook voor 2022 ondersteuning bieden aan die activiteiten die sociaal maatschappelijk impact.

34

Wat gaan we daarvoor doen? - Efficiëntere uitvoering. Op basis van onze ASV en de hiervan afgeleide Subsidieregeling Sociaal domein 2019-2022 worden enkele grote en verschillende kleinere organisaties/activiteiten op het terrein van maatschappelijke zorg en welzijn gesubsidieerd. In 2022 werken wij voor de kleinere welzijnssubsidies (tot en met € 5.000) met een subsidielijst. Dit leidt tot een vermindering van administratieve lasten, zowel voor de aanvragers als voor de gemeente. - Per 2021 ontvangt lncluzio (voorheen Radar) geen subsidie meer voor de bijdrage aan de sociale basis voor Rozendalers. Dit is het gevolg van de inrichting van de gewenste sociale basis, waar Incluzio integraal voor verantwoordelijk wordt, zowel voor de Rhedense en Rozendaalse inwoners. Meer hierover zie het onderwerp Beweging van maatwerk naar algemene voorzieningen. - Een nieuwe activiteit in 2022 is Vitaal en Veilig Thuis, een herziene versie van het Huisbezoekproject 75plus (2012/2013 en 2017). De uitbreiding betreft zowel de doelgroep (inwoners vanaf 70 jaar) als het bereik: veiligheid wordt hierin uitdrukkelijk meegenomen. Wat mag het kosten? De efficiëntere uitvoering van de kleine subsidies levert een lichte vermindering van administratieve lasten, maar geen (kwantificeerbare) kostenbesparing op.

De verschuiving van kosten voor de inrichting van de sociale basis (stopzetten subsidie aan Incluzio) heeft als gevolg dat er binnen de post voor welzijnssubsidies € 17.000 vrijvalt. Hiervan wordt € 12.000 euro overgeheveld naar de post Sociale basis (t.b.v. bijdrage Incluzio). De overige € 5.000 wordt binnen de post welzijnssubsidie gereserveerd voor de te verwachten hogere bijdrage aan STOER (voor Vitaal en Veilig Thuis). Kinderopvang Wat willen we bereiken? Op grond van de Wko (Wet kinderopvang) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de kwaliteit van kinderopvang (peuteropvang, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang). Wat gaan we daarvoor doen? De GGD (VGGM) houdt namens gemeenten toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang. De uitvoering (behandelen nieuwe aanvragen, afhandelen van eenvoudige GGD-adviezen) is gemandateerd aan de gemeente Rheden. In complexe situaties ligt, zoals bij alle gemandateerde werkzaamheden, de besluitvorming bij ons college. Sinds 2020 heeft onze gemeente te maken met kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie (SMI). Gemeenten zijn wettelijk verplicht deze vorm van kinderopvang te financieren als er een beroep op wordt gedaan. De uitgaven voor Kinderopvang SMI zijn in 2022 voor het eerst in de begroting opgenomen, omdat we op basis van casuïstiek weten dat er een beroep op wordt gedaan.

Wat gaat het kosten? De kosten voor kinderopvang SMI bedragen naar schatting € 7.000. Omdat deze kosten fluctueren op basis van individuele gevallen dekken we deze kosten uit de reserves. Vreemdelingen Wat willen we bereiken? Als gemeenten zijn we, op grond van de Huisvestingswet, verplicht om mee te werken aan de huisvesting van statushouders (erkende vluchtelingen). Dit wordt uitgedrukt in een aan inwonertal gerelateerde halfjaarlijkse huisvestingstaakstelling, met een minimum van één per half jaar. Wat gaan we daarvoor doen? In 2021 heeft onze gemeente twee statushouders gehuisvest, waarmee tot 1 januari 2022 aan de huisvestingstaakstelling is voldaan. De maatschappelijke begeleiding wordt verzorgd door Vluchtelingenwerk.

35

Op 1 januari 2022 treedt een nieuwe Wet Inburgering in werking, met een grotere regierol voor gemeenten, waarbij overigens intensief regionaal wordt samengewerkt. De in de MGR SD samenwerkende gemeenten beogen het contractmanagement Inburgering vanaf 2022 onder te brengen in een nieuwe samenwerkingsmodule. Wat mag het kosten? De begeleiding van statushouders kost, op basis van een Offerte van Vluchtelingenwerk, € 2.266 per persoon voor een V.I.P. traject (Vestigen, Inburgeren en Participeren). Gemeenten ontvangen extra middelen voor de Wet Inburgering. Wij nemen deze budgettair neutraal op in de begroting. Voor de kosten contractmanagement gaan wij uit van € 300 structureel per jaar. Sociale werkvoorziening Wat willen we bereiken? Mensen aan het werk op een niveau dat bij hen past, als het kan regulier, al dan niet meer loonkostensubsidie, als het moet op een beschutte werkplek. De sociale werkvoorziening, met als ‘harde kern’ een beschutte werkomgeving, is met invoering van de Participatiewet (2015) afgesloten voor nieuwe instroom. De mensen met een Sw-indicatie hebben hun recht op een werkplek behouden. Wat gaan we daarvoor doen? In 2018 hebben de tien bij het voormalige regionale SW-bedrijf (GR Presikhaaf Bedrijven) aangesloten gemeenten hun Wsw-medewerkers voor vijf jaar ondergebracht bij het nieuw gevormde arbeidsontwikkelingsbedrijf BV Scalabor.

In 2021 is gebleken dat Scalabor en de gemeenten in beginsel de samenwerking vanaf 2023 willen voortzetten, maar dat dit, aldus Scalabor, tegen een hogere vergoeding zal moeten gebeuren. De uitstroom van Wswmedewerkers, merendeels door pensioen, wordt niet gecompenseerd, doordat de toegang tot de Wsw vanaf 2015 is afgesloten voor nieuwe medewerkers. Wat mag het kosten? De financiële gevolgen van de ontwikkelingen bij Scalabor zijn nog niet bekend, maar naar verwachting zullen de uitgaven toenemen. (Wet) Maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Het verlenen van voorzieningen op grond van de Wmo, te onderscheiden in materiële voorzieningen en dienstverlening (immaterieel). Wat gaan we daarvoor doen? De uitvoering van de Wmo, met andere woorden de klantcontacten, is gemandateerd aan de gemeente Rheden. Sinds 2019 geldt er een abonnementstarief Wmo voor maatwerkvoorzieningen (natura en persoonsgebonden budget (Pgb)), zoals hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, trapliften en woningaanpassingen, en voor algemene voorzieningen waarbij sprake is van een duurzame hulpverleningsrelatie. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn uitgezonderd en gemeenten kunnen een uitzondering maken voor collectief vervoer, zoals gebeurd is in Rheden en Rozendaal. Wat mag het kosten? De Wmo is een open-einderegeling, met beleidskeuzes kunnen de uitgaven enigszins worden beïnvloed.

In navolging van de gemeente Rheden heeft ook onze gemeente in 2021 beleid ontwikkeld om (niet vrij toegankelijke) maatwerkvoorzieningen te vervangen door algemene voorzieningen. Het gaat om lichte en matige begeleiding (individueel en groep) die wordt uitgevoerd door Incluzio, om de algemene voorziening Hulp bij het Huishouden, uitgevoerd door een schoonmaakbedrijf en om ‘Powerful ageing’ (om mensen in staat te stellen langer zelf het huishouden te doen). Als resultaten voor de begroting 2022 beogen wij: - Een afname met vijf van het aantal inwoners met een maatwerkvoorziening Hulp bij het huishouden - Een afname van de uitgaven aan maatwerkvoorziening Hulp bij het huishouden - Een afname met vijf van het aantal inwoners met een maatwerkvoorziening lichte of matige begeleiding 36

Individueel of Groep (dagbesteding) - Een afname van de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen lichte en matige Wmo-begeleiding Individueel en Groep. De financiële gevolgen van het abonnementstarief zijn groot. Gemeenten derven inkomsten uit eigen bijdragen en uit eerste onderzoeken blijkt er, vooral bij hulp bij het huishouden, sprake te zijn van een ‘aanzuigende werking’. Het Rijk compenseert gemeenten hiervoor, maar deze compensatie is onvoldoende. Beschermd wonen Wat willen wij bereiken? Met ingang van 2022 ligt de verantwoordelijkheid voor Beschermd Wonen (en Maatschappelijke Opvang) niet meer bij 43 centrumgemeenten maar bij elke gemeente afzonderlijk. Praktisch gezien blijft de Maatschappelijke Opvang (zoals daklozenopvang en vrouwenopvang) bij Arnhem belegd. Rozendaal participeert in de regionale samenwerking Centraal Gelderland voor beschermd wonen voor mensen met een lichte verstandelijke beperking en met psychische problematiek. Vooralsnog zijn er geen inwoners van Rozendaal die hiervoor in aanmerking komen. Wat gaan wij daarvoor doen? De decentralisatie van Beschermd Wonen (BW) heeft op zich grote gevolgen voor gemeenten. In 2022 heeft deze nog geen financiële gevolgen. Wel worden aanvullende ambulantiseringsmiddelen over de verschillende gemeenten verdeeld.

Vanaf 2023 worden de voorheen aan centrumgemeenten beschikbaar gestelde middelen met een ingroeidpad van tien jaar verdeeld over alle 352 gemeenten (peildatum 1-1-2021). Dit gebeurt volgens een nog nader door het Rijk vast te stellen objectief verdeelmodel, waarbij overigens al wel duidelijk is dat onze regio een ‘nadeelregio’ is. Wat mag het kosten? December 2021 wordt een regionale begroting 2022 opgesteld. In een bestuurlijk akkoord (2021) hebben de samenwerkende gemeenten afgesproken, alle middelen die voor BW ontvangen worden, over te dragen aan de regio. Meld- en adviespunt Kindermishandeling en Huiselijk Geweld Wat willen wij bereiken? Gemeenten dienen op basis van de Wmo en de Jeugdwet aangesloten te zijn bij een meld- en adviespunt Kindermishandeling en Huiselijk Geweld. Er is sprake van een landelijk dekkend netwerk van Veilig Thuisorganisaties. Wat gaan wij daarvoor doen? Veilig Thuis Gelderland Midden (VT) is als zelfstandige stichting ondergebracht bij VGGM. De rol van VT is in 2019 uitgebreid op grond van de herziene Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit heeft geleid tot een toename van de financiële bijdrage aan Veilig Thuis. De gemeentelijke bijdrage is grotendeels gebaseerd op aantal inwoners en voor nog geen 10% op ‘productie’ (daadwerkelijk aantal casussen). De begroting 2022 past grotendeels binnen de beschibare middelen.

Wel valt nog niet in te schatten of de coronamaatregelen (zoals de sluiting van scholen) op langere termijn invloed hebben op het aantal meldingen. Als gemeente ontvangen wij middelen om de gevolgen van corona op te vangen. Voor 2022 is een subsidie verleend van € 11.532. Wat mag het kosten? Voor 2022 is een subsidie verleend van € 11.532. Jeugdhulp inclusief geëscaleerde zorg Wat willen we bereiken? Om kinderen zo gezond, kansrijk en veilig mogelijk op te laten groeien, is het voor sommige kinderen nodig om hen passende jeugdhulp te bieden. 37