Agendabundel

Gemeente Arnhem Gemeente Berg en Dal Gemeente Beuningen Gemeente Doesburg Gemeente Druten Gemeente Duiven Gemeente Heumen Gemeente Lingewaard Gemeente Montferland Gemeente Mook en Middelaar Gemeente Nijmegen Gemeente Overbetuwe Gemeente Renkum Gemeente Rheden

Gemeente Rozendaal 16 17 18

Gemeente Westervoort Gemeente Wijchen Gemeente Zevenaar

Akkoord Akkoord Akkoord Instemming met vorming algemeen reserve Niet akkoord met vorming bestemmingsreserve Akkoord Akkoord Dienen geen zienswijze in Akkoord Akkoord Dienen geen zienswijze in Akkoord Akkoord

Instemming met vorming algemeen reserve Niet akkoord met vorming bestemmingsreserve. Te heroverwegen om overschot in te zetten voor RES en ander onverwachte tekorten in 2022 Instemming met vorming algemeen reserve Niet akkoord met vorming bestemmingsreserve Akkoord Instemming met vorming algemeen reserve Niet akkoord met vorming bestemmingsreserve

Gewicht Totaal 34 4 2 2 1 1 2 1 2 2 1 4 2 2 2 1

1 2 2

Toelichting

Bij wijze van uitzondering Raad 12 juli Raad 30 juni

Collegestandpunt

Overzicht besluitvorming gemeenten jaarstukken 2021 Conclusie Gelet op de ontvangen reacties hebben 4 gemeenten zich expliciet uitgesproken tegen de vorming van de bestemmingsreserve. Tegen de donatie van € 100.000,00 aan een te vormen algemeen reserve bestaan geen bezwaren. Gelet op het bepaalde in artikel 8 van de GR zijn er nu 6 van de 34 stemmen tegen de vorming van de bestemmingsreserve. Ook wanneer de 2 gemeenten, waarvan het standpunt nog niet bekend is, tegen de vorming van de bestemmingsreserve zouden zijn is het aantal stemmen (3 en daarmee ook het benodigde inwoneraantal) onvoldoende voor een meerderheid.

1 Bijlage 2 bij RIB GRM Zienswijzenota concept-regionale agenda 2023-2025 & ontwerpbegroting 2023-2026 (30.1)

Zienswijzenota concept-regionale agenda 2023-2025 & ontwerpbegroting 2023-2026 Algemeen Opmerkingen

Reactie

Looptijd regionale agenda In (bijna) alle zienswijzen is het verzoek van de raadsleden opgenomen, veelal vastgelegd in een amendement, om de looptijd van de regionale agenda met één jaar te verkorten tot 2 jaar.

Er bestaan geen bezwaren tegen de wijziging van de looptijd van de regionale agenda en vanaf 2024 te werken met een 4-jarige agenda.

Hoogte inwonerbijdrage Alle gemeenten zijn in hun zienswijze ingegaan op de hoogte van de inwonerbijdrage per 2023. De zorgen over de opgenomen stijging van de inwonerbijdrage worden breed gedragen. Hier zijn grofweg twee reacties te onderscheiden: - Instemming met de hoogte van de inwonerbijdrage 2023. - Instemming met een aantal onderdelen van de voorgestelde verhoging met uitzondering van nieuwe activiteiten. In de zienswijzen worden verschillende bewoordingen gebruikt om de zorgen over de voorgestelde stijging van de inwonerbijdrage. Voor een aantal gemeenten is de stijging voor nieuw opgevoerde activiteiten om diverse redenen niet acceptabel. Gevraagd wordt om kritisch te kijken (door te schuiven, te prioriteren of te schrappen) naar de ambities en bijbehorende activiteiten en deze beter te onderbouwen in de regionale agenda. Uiterste terughoudendheid met de stijging van de inwonerbijdrage wordt noodzakelijk gevonden. Een aantal gemeenten accepteert de verhoging voor 2023, maar merkt op dat verdere verhoging niet op goedkeuring kan rekenen.

Er ligt nu een regionale agenda 2023-2024 voor, die leidt tot een stijging van de inwonerbijdrage van € 0,65 t.o.v. 2022. In de memo “Onderbouwing inwonerbijdrage 2023’ wordt gedetailleerd ingegaan op de stijging. 2022 Regiobureau Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio Ontspannen regio Groene groeiregio

2,50 1,30 0,73 0,81 0,57 0,82 6,73 per inwoner

2023 (april) 2,57 1,51 0,97 0,93 0,65 1,04 7,67

voorstel (juli) 2,57 1,49 0,94 0,91 0,62 0,94 7,38

T.o.v. van het concept dat in april 2022 is aangeboden aan het algemeen bestuur en de gemeenten is de inwonerbijdrage neerwaarts bijgesteld. Deze verlaging is vooral gevonden door kritisch te kijken binnen de opgaven en te prioriteren. De verhoging

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 1

Opmerkingen

Reactie

De verhoging als gevolg van indexatie, realistisch begroten en verplaatsing (‘intillen’) van kosten wordt door diverse gemeenten wel acceptabel gevonden.

bestaat voor 50% uit indexatie en verplaatsing van kosten (‘intillen’) en voor 50% uit nieuwe of intensivering van activiteiten ten opzichte van 2022. In het vervolg van deze zienswijzenota wordt per opgave een concrete reactie gegeven op geuite zorgen over de hoogte van de inwonerbijdrage.

Integrale afweging Door een aantal gemeenten, waaronder Beuningen en Heumen, wordt aandacht gevraagd voor de noodzaak tot een integrale afweging tussen de (inzet op) de opgaven. Een goede positionering van het algemeen bestuur wordt bepleit.

Inschrijven op de opgaven Door een aantal gemeenten is aangegeven dat zij (weer) voornemens zijn in te tekenen op de vijf opgaven (onder meer Arnhem, Druten, Rozendaal, Nijmegen, Renkum, Berg en Dal, Lingewaard en Zevenaar) waarbij door een aantal gemeenten is aangegeven dat bij de begrotingsbehandeling in het najaar duidelijkheid gegeven kan worden over de gevraagde inwonerbijdrage. Niet uitgesloten wordt dat gedwongen wordt te prioriteren. Mook en Middelaar heeft aangegeven wederom in te tekenen op de 2 opgaven (Verbonden regio en Groene groeiregio).

De voorstellen voor de opgaven worden voorbereid in de Bestuurlijke Opgaveteams (BOT’s). De regionale agenda lijkt op een optelsom van de ambities in de opgaven. Het algemeen bestuur is aan het einde van het opbouwjaar 2021, na besluitvorming over vele juridisch en organisatorische thema’s, over haar rol binnen de samenwerking in gesprek gegaan. Dit gesprek is dit jaar voortgezet en recent nog gevoerd in het eerste (informele) overleg in de nieuwe bestuursperiode. Het algemeen bestuur ziet voor haar een rol in de integrale weging van de ambities en de integrale weging van de inzet (menskracht en middelen) die daarvoor nodig is.

Het is belangrijk dat alle gemeenten in de gelegenheid zijn deel te nemen aan de vijf opgaven. Onze gezamenlijke ambities breed worden onderschreven en er de overtuiging is dat binnen de opgaven de juiste projecten worden opgepakt. We sluiten onze ogen niet voor de lastige financiële situatie van gemeenten. Mede voor ons aanleiding om nog eens kritisch te kijken naar de opgaven in de regionale agenda. Brede deelname aan alle opgaven gedurende de looptijd van de regionale agenda is belangrijk voor succesvolle regionale samenwerking.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 2

Verkrijgen van gelden van externe partijen Een aantal gemeenten moedigt de regio aan actief in te zetten op het verkrijgen van gelden van externe partijen (onder meer Lingewaard, Mook en Middellaar, Overbetuwe en Nijmegen) en voortvarend financiële afspraken te maken. Het verzoek is de consequenties daarvan ook in beeld te brengen (en te rapporteren).

Het regiobureau en de opgaven zijn zeer zeker op zoek naar partners voor de uitvoering van de projecten. Naast menskracht voor de gezamenlijke opgaven wordt ook gekeken naar financiën. Met de provincie Gelderland en The Economic Board hebben wij een Bestuursakkoord gesloten en voeden we samen de Investeringsagenda. Met het Rijk zijn wij intensief in gesprek om niet alleen gebruik te maken van de Rijksfondsen maar ook om partnerschappen aan te gaan.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 3

Verbonden regio Opmerkingen

Reactie

Bij de oprichting van de Groene Metropoolregio (GMR) is door veel gemeenten de wens uitgesproken om de kosten in de hand te houden. Vandaar het verzoek om de mogelijkheden te onderzoeken om de kosten die gemoeid zijn met intensivering van bestaande activiteiten of het opstarten van extra activiteiten te beperken door fasering, prioritering of schrappen van werkzaamheden.

De begroting van de Verbonden regio is naar beneden bijgesteld van € 1,51 naar € 1,49 per inwoner. Dit is gerealiseerd door op de bijdrage van de Verbonden regio voor logistiek een bezuiniging van € 20.000 door te voeren. Ook vanuit de Circulaire regio en de Productieve regio vindt een bezuiniging op logistiek plaats. Dat betekent een flinke vermindering op capaciteit voor dit onderwerp, maar dankzij het rekeningresultaat van 2021 kunnen we dit jaar wel starten.

Vanuit Lingewaard wordt specifiek aandacht gevraagd voor de gebiedsaanpak van de A325-corridor, de verschillende fietsprojecten waaronder de verkenning van een snelfietsroute Arnhem-Huissen en de regionale uitwerking van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. De voorbereiding van de OV-concessie zouden zij graag terugzien in de opgaveovereenkomst Verbonden regio.

Hiervoor verwijzen wij naar pagina 14 en 15 van de regionale agenda.

Door samen te werken aan deze opgave willen we bereiken dat over vijf jaar iedereen snel, comfortabel, veilig, schoon en betrouwbaar kan reizen. Hiervoor biedt de regio duurzame oplossingen voor een robuust en veilig wegennet, betrouwbaar spoor, (H)OV voor iedereen en een aantrekkelijk fietsnetwerk. Binnen deze opgave wordt nog de integrale visie op logistiek gemist, zoals deze is in 2021 is beschreven in het position paper. Verzoek aan de GMR is om deze visie in de regionale agenda steviger door te vertalen.

Hiervoor verwijzen wij naar pagina 11 van de regionale agenda.

De regio is zeer ambitieus in haar doelstelling voor wat betreft mobiliteit. De opgaven zijn ook groot, gezien de verstedelijking en duurzaamheidsambities. Renkum herkent een aantal belangrijke speerpunten, zoals snelle fietsroutes, HOVlijnen en koppelkansen met de Ontspannen regio. Het is lastig voor hen om goed mee te draaien in de regio omdat lokaal (te) weinig beschikbare capaciteit is en we zaken moeten prioriteren, en anderzijds de regio veel vraagt. Het is daarom nodig voor Renkum om samen met de regio te prioriteren waar aan wordt bijgedragen (bestuurlijk en ambtelijk).

Het lijkt ons goed om hierover op korte termijn een gesprek te voeren (bestuurlijk en ambtelijk). Initiatief en voorbereiding van dit gesprek leggen wij bij uw gemeente neer, aangezien u het beste kunt aangeven waar inzet van uw gemeente wel of niet mogelijk is.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 4

Productieve regio Opmerkingen Speerpunt Human Capital De toegevoegde waarde van de regio op human capital wordt niet voldoende gezien, vanwege de werkzaamheden van de arbeidsmarktregio’s.

Reactie

Het is zeker niet de bedoeling om werk dubbel te doen. Wij benaderen Human Capital vanuit werkgeversoogpunt, de arbeidsmarktregio’s vanuit de sociale/werknemerskant. De arbeidsmarktregio’s zijn goed aangesloten op de Human Capital Agenda en ook bij het Human Capital Akkoord, waar we nu mee aan de slag gaan. Een van de werktafels hiervoor is zelfs specifiek ingericht voor (en door) de arbeidsmarktregio’s.

Verzoek om in de Human Capital Agenda (HCA) meer aandacht te hebben voor korte termijn acties.

In de Human Capital Agenda hebben we de koers neergezet, de langere termijnvisie. In het Human Capital Akkoord en de uitvoering daarvan ligt het accent op projecten die bijdragen aan de doelen. Soms zijn dat lange termijn projecten maar er wordt ook expliciet ingezet op korte termijn resultaten en korte termijn projecten.

Het accent op meer werkgelegenheid botst met de tekorten die we nu zien op de arbeidsmarkt.

Meer werkgelegenheid is juist gericht op die sectoren waarin we kansrijk zijn en die bijdragen aan onze maatschappelijk opgaven. In sommige sectoren verdwijnen banen en sommige banen gaan er anders uitzien, bijvoorbeeld door digitalisering. Het gaat erom dat de arbeidsmarkt goed aansluit op de banen die we nodig hebben. Met het bouwen van 60.000 woningen extra moeten ook banen gecreëerd worden om te voorkomen dat er een enorme pendel ontstaat. Met het programma binnen de Human Capital Agenda proberen we e.e.a. op elkaar af te stemmen. In de regionale agenda staat dan ook: Werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt waarbij vraag en aanbod goed op elkaar aansluit, zodat de (economische) potentie van de regio beter wordt benut.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 5

Speerpunt Human Capital De MKB Deal loopt tot 2023, dit zien we niet terug in de regionale agenda. Graag de samenwerking met RvN@ opzoeken en benoemen.

Speerpunt (inter)nationale clusters Focus voor de topsectoren is begrijpelijk maar beperk dit tot lobby en innovatie; nu wordt dit doorgetrokken naar hele economische domein.

Speerpunt Logistiek Duurzame logistiek goed borgen onder de Productieve regio vanwege de economische waarde voor burgers en bedrijven

Speerpunt Duurzame Werklocaties Het is belangrijk dat er ruimte blijft voor werken en efficiënt ruimtegebruik. Dit moet meegenomen worden in het Regionaal Programma Werklocaties (RPW).

Dit wordt toegevoegd. RvN@ is op dit moment al een belangrijke samenwerkingspartner op verschillende vlakken (o.a. innovatie, MKB, circulair, arbeidsmarkt). We gaan RvN@ als partner expliciet opnemen in de definitieve regionale agenda.

In de Human Capital Agenda ligt de focus op de topsectoren, maar daarnaast is er aandacht voor logistiek waar ook een tekort aan arbeidsplaatsen is. Binnen het speerpunt MKB leggen we juist het accent op het brede ondernemerschap en het brede MKB. Ook in het traject Economie van de Toekomst erkennen we het belang van het brede MKB en krijgt dit specifieke aandacht

Dat doen we door ‘Logistiek’ bestuurlijk onder de Productieve regio te positioneren. Zo houden we goed de verbinding met wat belangrijk is voor onze economie en voor onze ondernemers. Dit jaar gaat een kwartiermaker logistiek aan de slag om dit organisatorisch goed te regelen.

Deze belangen herkennen wij ook. Naast ruimte voor o.a. woningbouw en de energietransitie, is het belangrijk ruimte op werklocaties te behouden om te ondernemen. Uit het traject Economie van de Toekomst, waar we op dit moment mee bezig zijn, vloeit de ruimtevraag voor economie op de langere termijn voort. Deze ruimtebehoefte nemen we mee in het Regionaal Programma Werklocaties. In het RPW zetten wij ook expliciet in of efficiënt en duurzaam ruimtegebruik.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 6

Speerpunt Duurzame Werklocaties Neem PDV en grootschalige detailhandel ook mee in de heroverwegingen in het RPW vanwege de vele ontwikkelingen.

Voor wat betreft flitsbezorgers de tekst aanpassen in ‘bezorging in minuten’ Financieel Enkele verzoeken worden gedaan om iets te doen aan de kostenstijging per inwoner.

Naast bedrijventerreinen zijn ook grootschalige detailhandel/PDV en kantoren een vast onderdeel van het RPW. In de monitoring en herijking van het RPW hebben deze onderwerpen een vaste plek. Nieuwe trends en ontwikkelingen nemen we hierbij mee. Dit is in de regionale agenda aangepast.

De begroting is naar beneden bijgesteld van € 0,97 naar € 0,94 per inwoner. Dit is gedaan door: - Op de bijdrage van de productieve regio aan logistiek te bezuinigen met € 10.000. Ook vanuit de Circulaire regio en de Verbonden regio vindt een bezuiniging op logistiek plaats. Dat betekent een flinke vermindering op capaciteit voor dit onderwerp volgend jaar, maar dankzij het rekeningresultaat kunnen we dit jaar wel starten. - Door te bezuinigen op MKB (innovatiebijeenkomsten) met € 15.000. We gaan daarbij niet meer voor een of meerdere GMRbijeenkomsten om innovatie te stimuleren maar zoeken nog nadrukkelijker hierin de samenwerking met/de aansluiting bij andere partijen.

Ga met de provincie in gesprek over cofinanciering voor human capital, logistiek en werklocaties.

We werken op deze onderwerpen nauw samen met de provincie. De provincie investeert flink in logistiek met 3,5 miljoen project- en procesgeld op duurzame logistiek. Ook draagt de provincie actief bij aan de Human Capital Agenda en het Human Capital Akkoord. Naast de subsidieverlening voor duurzame werklocaties is de provincie bereid € 30.000 te investeren in vergroening van werklocaties, waar we gezamenlijk vanaf 2023 actief mee aan de slag gaan.

Verzoek om de relatie te leggen tussen economie en brede welvaart.

Deze relatie is belangrijk en leggen we concreet via het traject Economie van de Toekomst, maar ook in de Regio Deal die we met het Rijk willen sluiten.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 7

Circulaire regio Opmerkingen Speerpunt circulaire bouw en infrastructuur Het is wenselijk dat het uitvoeringsprogramma ‘Duurzaam GWW’ goed geëvalueerd wordt en al dan niet voortgezet wordt. Dit is niet direct terug te vinden onder ‘wat gaan we daarvoor doen’.

Reactie

Wij delen de wenselijkheid van een goede evaluatie van het uitvoeringsprogramma Circulaire Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). Deze evaluatie wordt in 2022 uitgevoerd. Dat kan leiden tot een herijking van het programma. De inzet op dit thema staat bestuurlijk niet ter discussie.

Met uitzondering van de circulaire impactladder en het aantrekken van de projectmanager conceptueel en circulair bouwen, zijn de actiepunten wel erg passief. ‘Kennis delen’, ‘verbinden’ en ‘faciliteren’ wordt veel genoemd, maar wat dit praktisch betekent wordt niet uitgewerkt. Willen we niet juist ook samen kennis ‘genereren’, bijvoorbeeld door onderzoek te laten doen en regionaal circulaire criteria voor inkoop/aanbestedingen en de woningbouw af te stemmen?

De praktische betekenis van ‘kennis delen, ‘verbinden’ en ‘faciliteren’ krijgt o.a. uitwerking in het bestedingsplan. Kennis ‘genereren’ is hier onderdeel van. De ontwikkeling van regionale (verplichte) criteria voor inkoop/aanbesteding van woningbouw voorzien we op dit moment nog niet, mede gezien het nog betrekkelijk experimentele stadium van de circulaire impactladder.

Een aantal van de concrete actiepunten, zoals de inzet van een projectmanager op conceptueel en circulair bouwen zijn al gepland voor 2022, en niet voor 20232025. Wat er in 2023-2025 gaat gebeuren is nog niet echt uitgewerkt.

We hebben de doelstelling geformuleerd dat we met partners een regionaal ecosysteem ontwikkelen, waarbij het hergebruik van bouwmaterialen en grondstoffen gebruikelijk is. Om deze doelstelling te verwezenlijken, verwachten we dat ook in de jaren 2023-2025 inzet van een projectmanager nodig blijft als aanjager van dit regionale ecosysteem. Mede afhankelijk van het krijgen van aanvullende financiering van het Rijk (Regio Deal) kunnen we de inzet verder aanscherpen.

Speerpunt circulaire economie De eerste twee doelen (zes productieketens circulair maken, en alle gemeenten kopen circulair in) zijn wel behoorlijk stevig en in lijn met de doelen van Arnhem. Echter, de genoemde activiteiten lijken niet echt te leiden tot het bereiken van deze doelen. Kan de regio als organisatie er wel voor zorgen dat de hele keten voor zonnepanelen circulair wordt? We kunnen er hooguit aan bijdragen. De acties die hieraan gekoppeld zijn (het vergroten van het inzicht in grondstofstromen en het ontwikkelen van grondstoffenhubs) leiden niet persé tot

De geformuleerde algemene doelen bij het speerpunt moeten gezien worden als doelen, waar we samen met onze partners (onderwijs, bedrijven inwoners) naar streven. Vervolgens formuleren we, wat we zien als onze rol om bij te dragen aan de totstandkoming van deze doelen. De constatering dat de bijdrage van GMR niet automatisch leidt tot verwezenlijking van de doelen is dus juist. We werken hieraan samen met onze partners.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 8

Opmerkingen

Reactie

een geheel circulaire keten. Het is eigenlijk ook nog de vraag of voor al de genoemde product/materiaalstromen wel echt hubs nodig zijn. Is dat niet deel van het onderzoek dat nu door Royal HaskoningDHV wordt uitgevoerd?

Aan welke zes grondstoffenhubs we prioriteit geven, is inderdaad onderdeel van het onderzoek dat RoyalHaskoningDHV nu uitvoert. De genoemde zes hubs kunnen inderdaad nog wijzigen. De tekst in de regionale agenda is hierop aangepast.

Het actiepunt over gedragsbeïnvloeding komt een beetje uit het niets. Hoe draagt dat bij aan de genoemde doelen? Ook dit is vrij passief geformuleerd: het ‘delen’ van landelijke of projectgebonden programma’s.

We verwachten dat de inzet van o.a. het Rijk en de provincie op circulariteit ook voor de doelgroep inwoners groter wordt. We kiezen als GMR voor een zeer lichte inzet hierop, door alleen informatie te delen wanneer dit zinvol is.

De financiële verantwoording is weinig gedetailleerd. Een nadere detaillering naar specifieke activiteiten zou wenselijk zijn, ook in relatie tot de extra bijdrage die vanuit de gemeenten gevraagd wordt.

In de loop van dit jaar volgt een bestedingsplan. Daarin gaan we gedetailleerder in op financiële consequenties van onze deelactiviteiten. Bij dit speerpunt is overigens alleen sprake van indexatie.

Speerpunt water en klimaatadaptatie De activiteiten sluiten goed aan bij de prioriteiten die we zelf hebben gesteld met betrekking tot klimaatadaptatie; zowel in onze eigen strategie als de RAS en zijn wat ons betreft ook de belangrijkste focuspunten voor nu in de regio. Komende jaren kunnen zich andere thema’s aandienen waarvoor we dan moeten bekijken of we die ook regionaal kunnen oppakken. Met name binnen de speerpunten duurzame energie en circulaire bouw en infrastructuur bewijst de regio het verschil voor Renkum te kunnen maken. Tegelijkertijd is Renkum nog aan het uitvinden welke bijdrage de speerpunten water en klimaatadaptatie en circulaire economie voor de gemeente kan leveren. Het thema klimaatadaptatie wordt namelijk vooral via een andere werkregio vormgegeven en het thema circulaire economie is binnen de eigen organisatie nog onderbelicht. De suggestie die Renkum wil meegeven is om hier scherp op te zijn en vooral te kijken hoe de regio hier voor Renkum het verschil kan maken.

Geen opmerkingen.

We hopen dat elk speerpunt in meer of mindere mate bijdraagt aan doelen van zoveel mogelijk individuele gemeenten. Als voorbeeld denken we dat Renkum binnen het speerpunt grondstoffen en ketens zou kunnen profiteren van een platform voor circulair inkopen. Daarnaast kunnen bedrijven in Renkum bijdragen en baat hebben van circulaire initiatieven en projecten. Ook een thema als klimaatbestendig bouwen kan voor Renkum het verschil maken.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 9

Opmerkingen Speerpunt energietransitie Het is belangrijk voor Arnhem dat de samenwerking op deze projecten wordt voortgezet. Arnhem is voor het behalen van haar energie/CO2-doelstellingen sterk afhankelijk van de regiogemeenten. Ook hebben de projecten die worden gestart op het gebied van energieopslag, expertisecentrum voor bedrijven en monitoring een meerwaarde voor Arnhem.

Reactie

Geen opmerkingen.

In de regionale agenda zou op pagina’s 43 en 57 nadrukkelijker aandacht moeten worden besteed aan de koppeling en koppelkansen tussen de Regionale Energietransitie (RES) en Groene groeiregio/verstedelijkingsstrategie. Dé uitdaging voor de komende jaren zit in het zo goed mogelijk benutten van de schaarse ruimte in onze regio, met aandacht voor alle belangen. Dit is ook een duidelijk aandachtspunt in de uitvoering.

We delen de opmerking dat een goede verbinding tussen de RES en Groene groei/verstedelijking essentieel is en dat we schaarse ruimte zo goed mogelijk moeten zien te benutten, met aandacht voor alle belangen. Bij het opstellen van het PlanMER en gebiedsuitwerkingen komen deze aspecten zeker aan de orde.

De agenda en begroting zijn herkenbaar en logisch. Wel zou het goed zijn om op pagina 69 al duidelijk aan te geven dat eventuele kosten voor de RES vanaf 2023 nog niet zijn begroot in de inwonersbijdrage van € 0,93 voor de Circulaire regio. Bijvoorbeeld met een voetnoot bij het bedrag € 0,93. En dat dit als gevolg kan hebben dat ook in 2023 een incidentele bijdrage gevraagd wordt van alle deelnemende gemeenten, afhankelijk van de middelen die het Rijk aan de regio beschikbaar gaat stellen. Dit is ook gebeurd in 2022. Pas in paragraaf 11.2 wordt hier aandacht aan besteed, dat is laat in het stuk. En graag ook in 11.2.3 deze notie opnemen.

We voegen een opmerking hierover toe in de toelichting van paragraaf 11.

De ontwikkelingen binnen Next Garden Energy zijn niet alleen voor Lingewaard interessant, maar voor de hele regio. Ervaringen die Lingewaard opdoet, kan de gemeente naar andere plekken uitrollen.

Wij vinden de ontwikkelingen rondom Next Garden Energy zeer interessant en de moeite waard om te volgen. Waar mogelijk ondersteunen we het initiatief en dragen we bij aan verbindingen met andere vergelijkbare initiatieven.

Voor 2023 is op dit moment onvoldoende bestuurlijk draagvlak in de regio om de RES mee te nemen in de begroting van de GMR, omdat nog niet bekend is of en hoeveel het rijk gaat bijdragen. We roepen de GMR op om de uitvoering van de RES structureel te organiseren en te verankeren in de begroting. De nu

We ondersteunen de wens om de uitvoering van de RES structureel te organiseren en te verankeren in de begroting. Dit bleek bestuurlijk echter nog niet haalbaar. Ook voor 2023 e.v. is de rijksbijdrage voor RES-taken nog niet vastgesteld. Dat maakt het begroten van de uitvoering van RES-taken bijzonder

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 10

Opmerkingen

Reactie

voorgestelde kostenverhogingen zijn te verklaren in het licht van de fase waarin de GMR zich nu bevindt. Na een periode van verkenning en opstart gaat de uitvoering van de opgaven nu echt vorm krijgen en daarvoor zijn middelen nodig. Echter, deze budgetuitzetting is niet vanzelfsprekend. Wij zullen blijven aandringen op het binnen de kaders houden van de begrotingen van de GMR.

ingewikkeld. We blijven bij het Rijk pleiten voor structurele financiering en liefst op een zodanig niveau dat een extra bijdrage van gemeenten niet nodig is.

Het contractmanagement voor gas en elektriciteit wordt uitgevoerd door de GMR. Vanaf 2023 worden de kosten hiervoor niet meer apart verrekend, maar meegenomen in de begroting. Dit verklaart voor een belangrijk deel de stijging van de kosten voor deze opgave. Wij kunnen hiermee instemmen. Daarbij geldt als kanttekening dat de daadwerkelijke kosten afhankelijk zijn van de uitkomst van de aanbesteding van gas en de ambities die hieruit voortkomen.

De kosten voor het contractmanagement voor gas en elektriciteit wordt vanaf 2023 volledig in de begroting van GMR opgenomen. De daadwerkelijke kosten van de inkoop van gas en elektriciteit zijn inderdaad afhankelijk van de uitkomst van de aanbesteding van gas. We merken op dat deze kosten niet via GMR worden doorberekend, maar rechtstreeks door de leverancier aan individuele gemeenten.

Een aantal gemeenten plaatst opmerkingen over hoge ambities en heeft bezwaren tegen een hogere inwonerbijdrage waar het gaat om nieuwe ambities.

We hebben hier nog eens goed naar gekeken. Binnen deze opgave hebben we in 2023 e.v. extra budget geclaimd voor (duurzame bouw-) logistiek. We hebben op dit punt de inzet voor 2023 e.v. verlaagd met € 10.000. Dat betekent een beperktere inzet voor dit thema, waardoor resultaten deels later worden gerealiseerd. Ook de opgaven Productieve en Verbonden regio voeren verlagingen door. Voor de opgave Circulaire regio betekent dit een verlaging van de inwonerbijdrage met afgerond € 0,02.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 11

Ontspannen regio Opmerkingen

Reactie

Over het speerpunt Bruisende Binnensteden en krachtige kernen zijn een aantal opmerkingen gemaakt, zoals: - Wat is de rol en bijdrage van de regio hierbinnen, ook in relatie tot de beperkte begrote middelen (Arnhem)? - Heb aandacht voor de brede blik op ontwikkelingen in deze tijd (Arnhem). - Heb aandacht voor samenhang van dit speerpunt met Productieve regio (Arnhem). - Koppel concrete voorbeelden aan het streven om het netwerk van voorzieningen in de regio te versterken (Lingewaard). - Heb aandacht voor de kleine kernen problematiek (Lingewaard).

Wij herkennen de opmerkingen die door de betreffende gemeenten zijn gemaakt. Het is zoeken naar de rol die de regio hierbinnen kan spelen en naar concrete voorbeelden over hoe we hier als regio een bijdrage aan kunnen leveren. Dit jaar moet dit duidelijk worden, dankzij de analyse en het toekomstbeeld die we met elkaar maken.

Daarnaast zien we voor dit speerpunt een relatie met de oproep van de gemeente Rozendaal om ook een stopstrategie te hanteren, als blijkt dat bepaalde onderwerpen zich minder lenen voor een regionale aanpak.

Wij leggen op basis hiervan eind 2022/begin 2023 expliciet de beslissing voor of dit speerpunt in deze vorm blijft bestaan. Daarbij nemen we nadrukkelijk de mogelijkheid mee dat we niet doorgaan met dit speerpunt in regionaal verband en/of dat (een deel van) de uitvoering van dit speerpunt bij de Productieve regio komt te liggen. In de tekst voor dit speerpunt hebben we dit in de regionale agenda aangescherpt. Omdat dit speerpunt nog met zoveel onzekerheid is omkleed, stellen wij voor de begroting voor dit speerpunt te wijzigen en hiervoor geen budget op te nemen, behalve de inzet van de algemene middelen voor de opgave (opgavemanager, ondersteuner en algemene (communicatie)middelen). Als mocht blijken dat voor de rol die de regio gaat vervullen binnen dit speerpunt alsnog meer middelen nodig zijn, zoeken we deze binnen de huidige begroting en extern.

Kom met een position paper agrarische sector om de rol en positie van de regio ten aanzien van deze sector te verkennen en bepalen (gemeente Montferland).

In de concept-regionale agenda was al opgenomen dat we, binnen het speerpunt Groen-blauw raamwerk aandacht besteden aan de landbouw: “Want we verwachten dat we dat nodig hebben om het groen en blauw te versterken. Samen met de opgaven Groene groeiregio en Circulaire regio verkennen we hoe we onze regionale rol ten aanzien van de transitie van de landbouw zien en vormgeven.” We hebben hier nu aan toegevoegd dat we dit ook samen doen met de Productieve regio. In de programma’s van Groene groeiregio, Circulaire regio en Productieve regio is dit nu ook opgenomen.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 12

Opmerkingen

Reactie

Opmerkingen over financiën en begroting en verhoging van de inwonerbijdrage.

De begroting is naar beneden bijgesteld van € 0,65 naar € 0,63 cent per inwoner. Dit is gedaan door het al beperkte budget voor ‘Bruisende binnensteden, krachtige kernen’ dat was begroot, te schrappen (zie punt hierboven). Hiermee is de inwonerbijdrage voor Ontspannen regio 0,06 cent hoger dan in 2022. Deze kostenstijging is, naast inflatiecorrectie, toe te schrijven aan het feit dat Ontspannen regio een relatief nieuwe opgave in regionaal verband is. In 2022 hebben we daarom vooral geïnvesteerd in het concreet maken van onze plannen. Deze willen we tot uitvoering brengen. Dat vraagt extra inzet.

Tekstueel: - Consequent gebruik van benaming speerpunt cultuur in de tekst. - Diverse tekstuele suggesties ambtelijk. - Verbeteringen van tekstuele onjuistheden of onduidelijkheden.

Diverse tekstuele suggesties in de zienswijze of ambtelijk gedaan, zijn verwerkt en tekstuele onjuistheden in de vorige versie van de regionale agenda zijn verbeterd.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 13

Groene groeiregio Opmerkingen

Reactie

Opgemerkt wordt of er niet te veel doelstellingen en ambities zijn geformuleerd, waardoor de doelstellingen uit de opgaveovereenkomst in gevaar komen. Zoeken naar de juiste balans.

De geformuleerde doelstellingen en ambities passen alle binnen de opgaveovereenkomst. Ze vloeien voort uit de afspraken uit de Woondeal of betreffen de verstedelijkingsopgave. De Groene groeiregio is een integrerende opgave en bedoeld om in de vele ambities in de ruimte (energie, wonen, mobiliteit, economie etc.) een coördinerende rol te spelen en zodoende een balans te vinden in de ambities.

Bewaken van het aspect ‘’groen’’ in de opgave Groene groeiregio. Niet te veel economisch groei gedreven maar het belang van ‘’groen-blauw’’ voldoende hoog op de agenda.

Op dit moment zien wij overal dat er grenzen aan de (economische) groei zitten, denk aan arbeids- en energietekorten. We willen ook niet groeien om het groeien, maar wel woningen toevoegen op plekken die bijdragen aan onze groene leefomgeving; en investeringen aantrekken die groene gebieden versterken. Om deze reden is ook heel expliciet het motto ''meer landschap, meer stad' gekozen, als leidend principe van de toekomstige verstedelijking. En om deze reden is ook samen met de Ontspannen regio een onderzoek naar het groen-blauwe raamwerk gedaan, die de kansen voor versterking van deze structuren in beeld brengt zodat we dit ook goed kunnen meenemen in de gebiedsuitwerkingen en het Verstedelijkingsakkoord met het Rijk. Wij werken samen met de Productieve regio aan het onderzoek Economie van de toekomst waarin we kijken naar de ontwikkeling van de economie. Daarbij wordt ook nadrukkelijk gekeken naar ‘duurzame en toekomstbestendige’ groei.

Hoop dat gebiedsuitwerkingen concrete resultaten opleveren.

De gebiedsuitwerkingen gaan verschillende concrete resultaten opleveren. • De gebiedsuitwerkingen zijn opgestart om de (abstracte) principes concreet te vertalen naar gebieden. Zodat we ook dilemma's in beeld krijgen rondom schaarse ruimte en vele ambities. In het najaar besluiten de raden over de onderzoeksagenda van de gebiedsuitwerkingen, de thema's waarop gemeenten de komende jaren gaan samenwerken op het gebied van ruimtelijke ordening.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 14

Opmerkingen

Reactie

• •

Daarnaast komen er uit de gebiedsuitwerkingen diverse kansen of projecten die we nu al kunnen agenderen bij het Rijk en de Provincie. Het te sluiten Akkoord in november en de mogelijke (Rijks)investeringen die dit met zich mee gaan brengen. Bij een positief besluit door de gemeenteraden in het najaar is een volgende stap om de gebiedsuitwerkingen verder vorm te geven door meer samen te werken op ruimtelijke ontwikkeling. Met de thema's aan de slag gaan en keuzes en dilemma's in beeld brengen en dit op elkaar afstemmen.

Het is ook aan de gemeenten zelf om de gebiedsuitwerkingen concrete resultaten op te laten leveren. Als GMR faciliteren wij het proces om in gebieden af te stemmen over toekomstige ruimtelijke ontwikkeling, het wordt getrokken door de betreffende gemeenten in het gebied. Opmerkingen over financiën en begroting en verhoging van de inwonerbijdrage. Waaronder bijdragen van derden die nog onzeker zijn en die niet mogen leiden tot hogere kosten voor de gemeenten.

De begroting is naar beneden bijgesteld van € 1,04 naar € 0,94 cent per inwoner. Versnellingen woningbouw De kosten voor de aanjager versnellingslocaties hebben we geschrapt. Hiervoor hebben we budget begroot voor de Flexpool (€ 500.000), die ook als doel heeft om versnellingslocaties aan te jagen. En we hebben daarnaast een programmamanager Woondeal, een opgavenmanager en twee speerpuntcoördinatoren versnellingen die ook als taak hebben om gemeenten te helpen met versnellen. Onderdeel ruimtelijke integratie opgaven De geraamde kosten voor het maken van een zogenaamd dashboard, die ruimtelijke claims inzichtelijk moeten maken, is verlaagd. Net als budget voor de doorontwikkeling van de toekomstverkenning GMR 2120. Hiermee kunnen wij de doelstellingen uit de opgaveovereenkomst nog steeds realiseren, maar op een minder ambitieus niveau. Met de toekomstverkenning haken we aan op

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 15

Opmerkingen

Reactie een groot onderzoek van de provincie waardoor we aan dit onderzoek minder budget kwijt zijn dan vooraf was begroot. Uitwerken Verstedelijkingsstrategie ANF Voor het uitwerken van de Verstedelijkingsstrategie ANF is meer budget geraamd om de gebiedsuitwerkingen in de deelgebieden te ondersteunen met mogelijk extern advies (€ 60.000) om een verdere professionalisering slag te maken. Dit alles opgeteld maakt dat de gevraagde inwonerbijdrage daalt van € 1,04 naar € 0,94. We gaan daarbij vanuit dat we ook inkomsten in 2023 krijgen van het Rijk (Woondeal) en de provincie (Woondeal en integratie opgaven). Bij het eventueel niet verkrijgen van deze externe financiële middelen schrappen we activiteiten en vragen we dus geen extra bijdrage aan de deelnemende gemeenten.

Nadere duiding extra kosten gebiedstrekkers en huisvesting speciale doelgroepen.

Nadere duiding extra kosten gebiedstrekkers en huisvesting speciale doelgroepen In 2023 willen we de gebiedsuitwerkingen verder ter hand nemen en de samenwerking tussen gemeenten op RO-vlak intensiveren. Daar hoort ook bij dat de gemeenten die een ambtelijk gebiedstrekker leveren daarvoor gecompenseerd worden. Daarom is in de begroting Groene groeiregio budget gereserveerd om dit te doen. In 2022 hebben de gebiedstrekkers dit ‘’gratis’’ gedaan, wat eigenlijk niet past bij de afspraken binnen de GMR. Huisvesting bijzondere doelgroepen/ouderen wonen en zorg De woningmarkt is krap en we merken dat de huisvesting voor bijzondere doelgroepen, zoals ouderen en zorgbehoeftigen moeilijk aan bod komen. Afspraak uit de Woondeal is het aanjagen van de realisatie woonzorgvormen. Daarvoor willen wij een regionaal regisseur inzetten die in het netwerk van gemeenten, woningcorporaties, bouwers/ ontwikkelaars, zorgorganisaties

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 16

Opmerkingen

Reactie woonzorgprojecten aanjaagt en brengt ervaringen uit deze projecten verder en borgt de uitrol hiervan. De regisseur gaat concreet met kansrijke woonzorg initiatieven in de regio aan de slag. Bovendien verkent deze regisseur op welke manier samenwerking rond de huisvesting van bijzondere doelgroepen in de regio vorm kan krijgen.

Zienswijzenota Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen | 17

1 Raadsinformatiebrief nr 2 Personeelstekorten Hulp bij het huishouden (36.1)

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Personeelstekorten huishoudelijke ondersteuning Adviseur Portefeuillehouder Datum

: M. Jansma i.s.m. R. Wassink (gem. Rheden) : T. van der Pas : 6 september 2022

Aan de Raad Inleiding In de raad van 5 juli 2022 boden wij u een raadsinformatiebrief aan over de toen actuele situatie in de huishoudelijke ondersteuning. Deze brief gaf een toelichting op de personeelstekorten bij de aanbieders in hulp bij het huishouden en de aanpak richting oplossingen. Met deze informatiebrief willen wij u informeren over de stappen die zijn gezet, de huidige stand van zaken en de ontwikkelingen die wij zien in de huishoudelijke ondersteuning die geboden wordt aan onze inwoners. Aanleiding Al sinds de zomer van 2021 hebben de aanbieders van hulp bij het huishouden, als gevolg van personeelstekorten, moeite om de gevraagde ondersteuning aan inwoners te leveren. Het personeelstekort vormt vooral een probleem voor inwoners die de lichtste vorm van huishoudelijke ondersteuning ontvangen, te weten de ‘algemene voorziening hulp bij het huishouden’. Dit is een vorm van ondersteuning waarvoor geen beschikking nodig is. De inwoners die voor deze vorm van ondersteuning in aanmerking komen, hebben alleen ondersteuning nodig bij het schoonhouden van de woning. Het personeel dat momenteel beschikbaar is, wordt als gevolg van arbeidsmarktkrapte en nasleep van ziekteverzuim door corona, voornamelijk ingezet bij inwoners die in aanmerking komen voor de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden.

Deze groep inwoners heeft, naast de overname van huishoudelijke werkzaamheden, vaak ook een vorm van begeleiding nodig. Voor een maatwerkvoorziening is een gemeentelijke indicatie nodig. Deze inwoners zijn meestal kwetsbaarder en daarom is het begrijpelijk dat zorgaanbieders de keuze maken om het beschikbare personeel eerst in te zetten bij deze groep inwoners. Het personeelstekort bij de aanbieders voor hulp bij het huishouden is een landelijk probleem en het speelt binnen alle gemeenten van de Regio Centraal Gelderland. Aanpak richting oplossingen tot nu toe -Werkgroep hulp bij huishouden Met ingang van 1 januari 2022 is gemeente Rheden mede namens onze gemeente weer aangesloten bij de regionale werkgroep en bij de regionale overleggen over huishoudelijke ondersteuning. Hiermee is Rheden optimaal op de hoogte van de ontwikkelingen in de regio.

Pagina 1 van 3

-Regionale inkoop algemene voorziening Rheden koopt met ingang van 1 april 2022 de algemene voorziening hulp bij het huishouden, mede namens Rozendaal, regionaal in. Hierdoor is het aanbod van leveranciers toegenomen. Voor 1 april 2022 was er sprake van slechts één leverancier. -Brief aan inwoners Op 15 juni 2022 zijn alle inwoners van de gemeenten in regio Centraal Gelderland, inclusief de onze, die een vorm van huishoudelijke hulp ontvangen, met een brief geïnformeerd over de personeelstekorten. En over de gevolgen die dit kan hebben voor de ondersteuning. Ook deze brief is 5 juli ter kennis gebracht van de raad. -Afspraken met zorgaanbieders De zorgaanbieders hebben de gemeente Rheden, mede namens onze gemeente, verzekerd dat zij altijd een zorgvuldige afweging zullen blijven maken in de werkzaamheden die het meest noodzakelijk zijn en dat zij deze zullen blijven uitvoeren. Zij zullen altijd de meest kwetsbare inwoners voorrang geven en daar waar sprake is van spoed of crisis zullen zij een medewerker vrijmaken om de nodige ondersteuning te kunnen bieden. Het contractmanagement van de gemeente Rheden heeft regelmatig overleg met de individuele aanbieders om de stand van zaken te bespreken. Hierbij blijkt dat er onderling goed contact is tussen aanbieders en de gemeentelijke consulenten.

-Lichte toetsing De consulenten bij de gemeentelijke Toegang voeren altijd een lichte toets uit op aanvragen voor hulp bij het huishouden voor de algemene voorziening. Zo wordt ervoor gezorgd dat alleen inwoners die echt in aanmerking komen voor ondersteuning (omdat zij dit niet zelf kunnen organiseren) huishoudelijke hulp ontvangen. Op deze manier wordt er ook voor gezorgd dat inwoners die mogelijk een maatwerkvoorziening nodig hebben, deze ondersteuning krijgen. Bij deze lichte toets wordt ook gekeken of het met spoed inzetten van de hulp noodzakelijk is. -Aanpassing tarief Begin mei 2022 heeft Regio Centraal Gelderland het tarief voor de algemene voorziening bijgesteld naar € 0,52 per minuut. Hiermee is dit tarief gelijkgesteld aan het tarief voor de maatwerkvoorziening. Hierdoor is het voor zorgaanbieders mogelijk om personeel dat hoger gekwalificeerd is dan strikt noodzakelijk, voor het product ‘algemene voorziening hulp bij het huishouden’ in te kunnen zetten en aan te trekken. Ook wordt daarmee werken in huishoudelijke ondersteuning aantrekkelijker gemaakt voor andere groepen werkzoekenden. De stand van zaken op dit moment Ondanks alle afspraken en inspanningen is er nog steeds sprake van personeelstekorten bij de aanbieders voor huishoudelijke ondersteuning. Er is sprake van een wachtlijst.

Op 22 augustus 2022 stonden er in Rheden 38 aanvragen op de wachtlijst; voor onze gemeente was er geen wachtlijst. Met de inwoners die op de wachtlijst staan is een gesprek gevoerd en aan hen is huishoudelijke hulp toegewezen. Maar vanwege de personeelstekorten kan de hulp niet direct worden geleverd. Verdere aanpak richting oplossingen -Afspraken met zorgaanbieders Op 5 oktober 2022 zal een regionale marktverkenning met de aanbieders voor huishoudelijke ondersteuning plaatsvinden. Gemeente Rheden gaat, omdat zij van mening is dat er eerder overleg nodig is over de situatie, al in week 34 op lokaal niveau met de aanbieders om de tafel. Pagina 2 van 3

Omdat de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning een regionaal ingekocht product is, vormen de inkoopvoorwaarden de basis in het gesprek dat met de aanbieders gevoerd gaat worden. De gemeente wil graag weten of alle aanbieders ook daadwerkelijk, zoals in de voorwaarden vermeld staat, in alle dorpskernen leveren en of alle indicaties worden geaccepteerd. Men wil duidelijkheid en transparantie over de stand van zaken bij de aanbieders en samen met hen zoeken naar oplossingen om de inwoners van Rheden en Rozendaal die in aanmerking komen voor huishoudelijke ondersteuning zo snel en zo goed mogelijk te kunnen helpen. Buiten deze bijeenkomst wordt uiteraard verder gewerkt aan korte lijnen met de zorgleveranciers. -Werkwijze bij spoedsituaties De gemeente Rheden wil afspraken maken met de aanbieders over een werkwijze bij spoedsituaties. Met deze werkwijze kan een consulent die een dringende situatie constateert, na overleg met een teamleider of kwaliteitsmedewerker, direct schakelen met één contactpersoon binnen de gemeente. Deze persoon stuurt de gecontracteerde zorgaanbieders een mail met het verzoek om binnen 24 uur te reageren met de mededeling dat de zorg geleverd gaat worden. Wanneer er binnen 24 uur geen reactie is, neemt de contactpersoon zelf contact op met een aanbieder. De aanbieders worden hierbij om de beurt benaderd.

Op deze wijze willen we ervoor zorgen dat de meest kwetsbare inwoners de ondersteuning die zij nodig hebben, daadwerkelijk ontvangen. -Achterstanden en wachtlijsten Er was in Rheden sprake van een personeelstekort binnen de gemeentelijke dienstverlening. De teams voor huishoudelijke ondersteuning en voor wonen, rollen en vervoer zijn inmiddels weer op volle sterkte. Dat geldt nog niet voor het team Wmo-begeleiding. Hoewel ook hier nieuwe consulenten aangetrokken konden worden, kunnen de aanvragen nog onvoldoende snel behandeld worden. Daarnaast wil de gemeente borgen dat alle bestaande toewijzingen op een zorgvuldige wijze her-geïndiceerd worden. Om die reden wordt tijdelijk specialistische expertise van buiten ingeschakeld in de vorm van het Kenniscentrum sociaal domein. -Invoeren eigen bijdrage hulp bij het huishouden In het regeerakkoord is opgenomen dat voor de huishoudelijke ondersteuning opnieuw een inkomensafhankelijke eigen bijdrage zal worden ingevoerd. Het abonnementstarief zal hiermee voor de huishoudelijke ondersteuning komen te vervallen. Hoe deze inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien en wanneer deze wordt ingevoerd, moet nog door het rijk worden uitgewerkt. Gemeente Rheden volgt de landelijke ontwikkelingen en wil onderzoeken of deze eigen bijdrage al eerder ingevoerd kan worden. Dit zal naar verwachting tot minder aanvragen gaan leiden.

Tot slot In de praktijk zien we op dit moment dat de capaciteitsdruk door het aflopen van de zomervakantie en afnemen van ziekteverzuim weer afneemt en dat aanbieders weer ruimte krijgen voor nieuwe aanmeldingen. De verwachting is dan ook dat de inwoners die nu op de wachtlijst staan, op korte termijn huishoudelijke ondersteuning kunnen krijgen. Dit zal echter niet betekenen dat er geen wachtlijst meer zal zijn. Er komen wekelijks nieuwe aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning binnen, waardoor er voorlopig zeker een wachtlijst zal blijven. Het college van burgemeester en wethouders, Boele Boelens, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 3 van 3

1 Raadsinformatiebrief Opvang ontheemden, asielzoekers en statushouders (36.2)

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Opvang ontheemden, asielzoekers en statushouders Adviseur Portefeuillehouder Datum

: B. Boelens : E. Weststeijn : 6 september2022

Geachte leden van de raad, Het afgelopen jaar is de opvang van asielzoekers en vluchtelingen onder grote druk komen te staan. Landelijk gezien blijkt het al jarenlang lastig om voldoende plekken voor de reguliere asielzoekersstroom te organiseren. Ook de huisvesting van statushouders (vluchtelingen met een verblijfsstatus) is steeds lastiger door het beperkte aanbod aan woningen in alle regio’s van ons land. Sinds vorig jaar zijn daar extra vluchtelingenstromen bij gekomen. Een stroom op uitnodiging van de Nederlandse overheid (i.c. Afghanen) en sinds eind februari dit jaar een stroom vanwege de Russische inval in Oekraïne. Hierdoor ontstaat er een nog groter tekort aan opvangplekken. Oekraïense ontheemden worden via de Veiligheidsregio’s door gemeenten opgevangen. Vluchtelingen uit andere landen die definitief in Nederland willen blijven moeten via het aanmeldcentrum (zoals Ter Apel) de asielzoekersprocedure in. Om voldoende opvangplekken te realiseren voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders en heeft het Rijk de afgelopen tijd opdrachten gegeven aan de Veiligheidsregio’s die dit in samenwerking met de gemeenten moeten realiseren. De kosten van deze extra opdrachten worden door het Rijk vergoed. Onze regio Gelderland-Midden staat er niet goed voor als het gaat om de uitvoering van deze opdrachten. We lopen fors achter op vrijwel alle andere regio’s.

Ook wij voldoen vanuit Rozendaal niet aan ons deel van de afspraken. Uw college is zich zeer bewust van de huidige asiel- en vluchtelingencrisis en spant zich doorlopend in om hier onze verantwoordelijkheid in te nemen en aan de (inspannings)verplichting te voldoen. Wij nemen u in deze raadsinformatiebrief op hoofdlijnen mee op de opdrachten voor onze regio, de consequenties voor Rozendaal en onze inzet op achtereenvolgens: 1. opvang Oekraïense ontheemden; 2. versnelde huisvesting statushouders; 3. crisisnoodopvang asielzoekers. 1. Opvang Oekraïense ontheemden Het rijk heeft in eerste instantie elke Veiligheidsregio opdracht gegeven 2.000 Oekraïense ontheemden op te vangen. Later zijn hier nog 1.000 extra opvangplekken per regio aan toegevoegd. De regio Gelderland-Midden haalt op dit moment het aantal gevraagde opvangplekken niet (niet de eerste 2.000 en dus al helemaal niet de 3.000). Op dit moment zitten alle opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne in onze regio vol. De gemeente Rozendaal dient 46 plekken te realiseren (op basis van 3.000 opvangplekken in de regio). Wij hebben tot nu toe niet kunnen voorzien in enige vorm van opvang voor langere tijd (denk aan een half jaar of langer). Wel hebben we, begin maart 2022, intensief de mogelijkheden verkend voor crisisnoodopvang (= enkele dagen, als doorstroomlocatie) geïnventariseerd.

We hebben toen enkele maatschappelijke organisaties/gebouweigenaren in onze gemeente bereid gevonden om plekken te creëren om vluchtelingen uit Oekraïne voor korte tijd op te vangen. Een overzicht van de mogelijkheden hebben we aan de VGGM aangeboden, inclusief het aanbod om het gemeentehuis

Pagina 1 van 3

kortdurend ter beschikking te stellen. De VGGM heeft ons toen laten weten voorlopig geen gebruik te hoeven maken van ons potentiële aanbod, aangezien er plekken aangeboden werden die beter geschikt bleken. We hebben, naar aanleiding van het blijvende tekort op opvangplekken voor Oekraïnse ontheemden, recent de eerder opgestelde lijst wederom bij de VGGM onder de aandacht gebracht. Een viertal van onze medewerkers hebben de handen uit de mouwen gestoken en ondersteuning geleverd bij de opvanglocatie in het dorp Rheden. Desgewenst zullen we opnieuw bezien waar onze praktische hulp bij een locatie in een andere gemeente ingezet kan worden. In de particuliere opvang zijn sinds maart 2022 enkele Oekraïense gezinnen ingeschreven. De gemeente heeft een faciliterende rol bij leefgeld, onderwijs, werk en zorg. Een deel daarvan is overigens inmiddels weer uitgeschreven uit onze gemeente, doordat ze zijn verhuisd naar een andere (particuliere of gemeentelijke) opvanglocatie buiten onze gemeente. 2. Versnelde huisvesting statushouders (taakstelling) Asielzoekers worden statushouders zodra ze een verblijfsvergunning krijgen. Wanneer ze een verblijfsvergunning ontvangen, worden ze gekoppeld aan een Nederlandse gemeente en gaan ze een inburgertraject volgen. Ze gaan dan deel uitmaken van de Nederlandse samenleving. Het COA koppelt deze vergunninghouders aan gemeenten.

Gemeenten moeten statushouders passende woonruimte aanbieden. Hiervoor krijgen ze in principe 10 weken de tijd. De gemeenten krijgen elk half jaar een taakstelling opgelegd via het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De invulling van onze taakstelling verloopt voor Rozendaal schoksgewijs, door de kleine aantallen: zodra er een woning vrij komt liggen we een periode vóór op de taakstelling; daarna liggen we vaak weer een aantal maanden achter, tot er een nieuwe woning beschikbaar komt. In de afgelopen jaren krijgt de huisvesting van statushouders in de praktijk altijd vorm in één van de amper 50 sociale huurwoningen van woningcorporatie Portaal in Rozendaal (Bernard ter Haarlaan, De Moestuin). De afgelopen jaren is elke vrijgekomen woning toegewezen aan statushouders. Bij de start van 2022 de gemeente Rozendaal een achterstand in de huisvestingsopgave van 3 personen. De taakstelling voor Rozendaal in 2022 bedraagt voor Q1 en Q2: 1 persoon en voor Q3 en Q4: 2 personen, totaal 3. Duidelijk is dat we in de loop van 2022 in ieder geval een gezin van 5 personen en hoogstwaarschijnlijk ook een alleenstaande (of gezin van 2/ouder met kind) huisvesting kunnen bieden in Rozendaal. Daarmee zouden we eind 2022 ‘bij zijn’ (op 0 staan) in de reguliere taakstelling.1 Het Rijk heeft begin juli opdracht versneld statushouders te huisvesten vanuit asielzoekerscentra.

Immers: hoe meer statushouders ongewild een plek in een asielzoekerscentrum bezet houden, hoe meer druk er blijft op de beschikbare plekken voor nieuwe asielzoekers. Landelijk gaat het om 7.500 statushouders. Voor Gelderland-Midden zijn dit er 307. Voor Rozendaal gaat het om 5 mensen, mensen die dus al regulier onder de taakstelling voor huisvesting voor statushouders vallen, maar die nu dus fors sneller, namelijk déze zomer, een plek moeten krijgen. De situatie in Rozendaal maakt dat het praktisch onmogelijk is om deze versnelling binnen onze eigen woningvoorraad vorm te geven. We zijn en blijven in gesprek met woningcorporatie Portaal en onze buurgemeenten over hoe onze gemeente toch een aandeel kan leveren. Voor de langere termijn onderzoeken we daarnaast ook hoe we invulling kunnen geven aan bijvoorbeeld flexwoningen mede voor dit doel (zie ook de slotpassage van deze brief). 1 Bron: maandelijks overzicht COA. Deze overzichten moeten met enige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden, aangezien

niet altijd helder is of en welke mutaties al verwerkt worden en er soms achteraf fouten gecorrigeerd moeten worden.

Pagina 2 van 3

3. Crisisnoodopvang (CNO) asielzoekers De opdracht van het rijk aan de Veiligheidsregio’s is het organiseren van crisisnoodopvang (bed, bad, brood) voor 500 asielzoekers per Veiligheidsregio, voor de duur van ongeveer 12 weken. De duur is mede afhankelijk van de snelheid waarmee statushouders (op landelijke schaal) geplaatst kunnen worden. Onze regio is nog bezig om deze noodopvangplekken te realiseren. In Arnhem biedt een extra boot sinds kort plaats aan ca. 190 asielzoekers. Voor de overige plekken zijn gesprekken met gemeenten gaande. Net als voor de (crisis)noodopvang van Oekraïnse ontheemden geldt dat Rozendaalse locaties zich lastig verhouden tot de eisen die aan een CNO gesteld worden. Wel hebben we, mede naar aanleiding van het op 26 augustus overeengekomen nieuwe afsprakenpakket tussen het rijk en VNG, IPO en Veiligheidsberaad, recent de eerder opgestelde lijst wederom bij de VGGM onder de aandacht gebracht. Tot slot De beelden in de media over onder andere de situatie in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel gaan ons aan het hart. We zullen ons daarom blijvend naar vermogen inzetten om te doen wat kan. We zien ook het verband tussen de huidige asielcrisis en het woningentekort in ons land in de volle breedte. We onderzoeken of het bouwen van flexwoningen mogelijk is om bij te dragen aan de noodopvang van asielzoekers en statushouders.

De insteek is dat deze flexwoningen multifunctioneel zijn. Op het moment dat de behoefte aan opvang van asielzoekers en/of statushouders afneemt, kunnen deze woningen ook ingezet worden voor andere groepen woningzoekenden. De planvorming in dit thema is nog pril. We informeren u zo spoedig mogelijk over de (on)mogelijkheden, de invulling en de tijdslijnen die we hierbij voor ogen hebben. We streven een open en communicatieve bestuursstijl na. We vinden het daarom belangrijk om u als raad, maar ook onze inwoners, vroegtijdig en zorgvuldig te informeren over actuele ontwikkelingen en onze zoeksporen. In de eerste editie van ‘In de Roos’ na het reces, op 9 september, informeren we onze inwoners op hoofdlijnen over de actuele ontwikkelingen. Daarbij zijn we ons ervan bewust dat er op dit dossier voortdurend nieuwe ontwikkelingen en bijbehorende onzekerheden zijn. Ook dat communiceren we actief. Het college van burgemeester en wethouders, Boele Boelens, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 3 van 3

1 Raadsinformatiebrief Jaarrapportage 2021 Incluzio (36.3)

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Jaarrapportage 2021 Incluzio Adviseur Portefeuillehouder Datum

: M. Jansma : T. v.d. Pas : 6 september 2022

Aan de Raad

Inleiding Welzijnsorganisatie Incluzio Rheden1 heeft begin 2022 haar Jaarrapportage 2021 uitgebracht. Deze rapportage (* bijlage 1) beschrijft aan de hand van cijfers en verhalen (‘tellen en vertellen’) de resultaten over 2021. Met deze raadsinformatiebrief willen wij de raad informeren over de ontwikkelingen in 2021 en de resultaten die Incluzio in 2021 heeft geboekt. Toelichting Jaarrapportage 2021 Incluzio is een belangrijke partner in het sociaal domein voor de gemeenten Rheden en Rozendaal. In de Jaarrapportage worden de algemene ontwikkelingen, kengetallen en samenwerkingspartners toegelicht. Vervolgens wordt ingezoomd op de kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) die de gemeente Rheden mede namens onze gemeente met Incluzio overeen is gekomen. De Jaarrapportage begint met cijfers (Algemene ontwikkelingen en kengetallen, p 5). In 2021 is heel veel werk verzet. Ruim 1.500 inwoners van de gemeenten Rheden en Rozendaal hebben zich gemeld. Incluzio heeft 2.060 unieke hulpvragen behandeld. Via een eigen dashboard verschaft Incluzio meer informatie over individuele trajecten. Het dashboard 2021 met informatie over Rozendaal is bijgevoegd (* bijlage 2). Uit deze inforatie blijkt, dat er in 2021 sprake was van 33 unieke cassussen en korte trajecten, onderverdeeld in 20 casussen en 13 korte trajecten met een ondersteuningsduur van maximaal 4 uur.

In de meeste gevallen ging het om kinderen en jongeren. De gepresenteerde cijfers worden geïllustreerd met verhalen. Voor Rozendaal iinteressant zijn bijvoorbeeld de verhalen over De ‘Coalitie Eenzaamheid’ in Velp (p. 11-12) die ook Rozendaal omvat; ‘Samen sterker gezond’ (p 18) over het Lokaal preventieakkoord Rheden -Rozendaal dat wordt ondersteund door Incluzio, en een toelichting op de werkwijze van een Dorpscoach, als ondersteuner van inwonersinitiatieven (p 24).

1 Incluzio werkt onder verschillende namen in verschillende gemeenten. In Rozendaal spreken we vanwege de

herkenbaarheid naar onze inwoners meestal over ‘Incluzio’.

Pagina 1 van 2

De Jaarrapportage is op 4 april 2022 besproken in een bestuurlijk overleg met onze beide gemeenten. Het besprekingsverslag en de presentatie over de Jaarrapportage en de ontwikkelingen 2022 zijn respectievelijk als bijlage 3 en 4 bijgevoegd. Het college van burgemeester en wethouders,

Boele Boelens, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Bijlagen 1. Jaarrapportage 2021 Incluzio Rheden 2. Dashboard 2021 gemeente Rozendaal 3. Besprekingsverslag bestuurlijk overleg d.d. 4 april 2022 4. Presentatie tijdens bestuurlijk overleg

Pagina 2 van 2

1 Bijlage 1 bij RIB Jaarrapportage 2021 Incluzio Rheden (36.3)

JAARRAPPORTAGE 2021

ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN

SAMENWERKINGSPARTNERS

GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER

DOELSTELLINGEN EN KPI’S

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN SAMENWERKINGSPARTNERS GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER DOELSTELLINGEN EN KPI’S •

ALGEMENE TEVREDENHEID

•

BEKENDHEID SOCIALE BASIS

•

FACILITEREN VAN ONTMOETING

•

INWONERSINITIATIEVEN

•

MANTELZORGONDERSTEUNING

•

OPVOEDONDERSTEUNING

•

HUISWERKBEGELEIDING

•

JEUGDOVERLAST

•

TRANSFORMATIE BASISBEGELEIDING

•

VERGROTEN ZELFREDZAAMHEID

•

TOELEIDING SOCIALE BASIS

JAARRAPPORTAGE INCLUZIO RHEDEN 2021

| 2

ALGEMENE ONTWIKKELINGEN EN KENGETALLEN

SAMENWERKINGSPARTNERS

GEMEENTE ALS SAMENWERKINGSPARTNER

DOELSTELLINGEN EN KPI’S

VOORWOORD Voor u ligt de eerste jaarrapportage van Incluzio Rheden. Ons eerste jaar zit er op en wat een bewogen jaar is dit geweest! Bij aanvang van onze dienstverlening zaten we diep in een lockdown, wat het opzetten van groepsactiviteiten nagenoeg onmogelijk maakte. De basisbegeleiding die wij hebben overgenomen van de gemeente, moest noodgedwongen veel bij de inwoners thuis plaatsvinden hierdoor.